Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1426/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1380/16 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1380/16 oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 18 maja 2016 r. P.P. wystąpiła m.in. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie w całości rachunku za energię elektryczną zgodnie z fakturą z dnia 1 kwietnia 2016 r., na pokrycie kosztów leczenia w wysokości 100 zł i na zakup środków czystości w wysokości 50 zł.

Prezydent [...] decyzją z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] przyznał P.P. zasiłek celowy w łącznej wysokości 373,33 zł z przeznaczeniem na opłacenie energii elektrycznej za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. (223,33 zł), na zakup środków czystości i higieny osobistej (50 zł) oraz częściowe pokrycie kosztów leczenia (100 zł).

W uzasadnieniu decyzji podał, że wnioskodawczyni zamieszkuje z matką, lecz prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a więc w miesiącu kwietniu 2016 r. jej dochód wyniósł 418 zł, a jego źródłem był przyznany jej zasiłek okresowy. Wnioskodawczyni nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."), uzasadniającego przyznanie zasiłku celowego. Odnosząc się do pozostałej części wniosku z dnia 18 maja 2016 r. wyjaśnił, że zostanie on w tym zakresie rozpatrzony odrębnymi decyzjami.

Na skutek wniesienia przez P.P. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, które decyzją z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie nasuwa zastrzeżeń formalno-prawnych. Podało, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie działań wnioskodawców dla poprawy trudnej sytuacji, w jakiej się znajdują. Jednocześnie ustawodawca wymaga, aby rodzaj, forma i rozmiar świadczenia były dostosowane do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 u.p.s.). Obowiązek dostosowywania pomocy do konkretnej sytuacji i indywidualnego beneficjenta łączy się z zasadami indywidualizacji i typizacji świadczeń. Oznacza to, że przyznanie zasiłku celowego zależy od oceny okoliczności sprawy przez Ośrodek Pomocy Społecznej.

Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, opierają się na uznaniu administracyjnym. Obejmuje ono również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organ może wobec danej osoby uznać pewien zakres przyznanych już świadczeń za zaspokajający jej bieżące, niezbędne potrzeby życiowe. Stąd w przypadku wielokrotnego występowania danej osoby o świadczenia organ może uwzględniać te, które w konkretnej sytuacji są najistotniejsze. Przy czym sam fakt spełnienia przez osobę zainteresowaną kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania jej świadczenia (zasiłku celowego) i to w wysokości zgodniej z jej oczekiwaniami. Wnioskujący o taką pomoc musi liczyć się nie tylko z ewentualnością przyznania kwoty niższej niż żądana, ale także z możliwością nieprzyznania świadczenia w ogóle. Organ pomocy społecznej przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji musi brać pod uwagę nie tylko sytuację osoby wnioskującej, ale także własne środki, jakimi dysponuje oraz całokształt sytuacji w danej gminie, w tym konieczność uwzględnienia potrzeb innych zamieszkujących w niej wnioskodawców.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, nie jest możliwe bezkrytyczne spełnianie przez organ wszelkich żądań, jakie przedstawia wnioskodawczyni. Organ pierwszej instancji określając wysokość przyznanego świadczenia zbadał jej sytuację finansową i wziął pod uwagę potrzeby wszystkich ubiegających się o pomoc, a także wysokość posiadanych środków finansowych. Ustalił, że P.P. zamieszkuje z matką, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną. Została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz od orzeczenia w tej sprawie wniosła odwołanie i złożyła nowy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Źródłem jej dochodu jest zasiłek okresowy w wysokości 418 zł. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej pomocy. Na podstawie dokumentu RWE ustalono niedopłatę za energię elektryczną na kwotę 85,57 zł za okres od dnia 10 marca 2015 r. do dnia 16 marca 2016 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazując na wadliwość decyzji organów obu instancji wniosła o ich uchylenie i wydanie prawidłowej decyzji przyznającej jej ustawową, obligatoryjną pomoc finansową i usługową na wnioskowany okres 6 miesięcy do listopada 2016 r. dla zabezpieczenia jej bytu biologicznego. Ponadto skarżąca zarzuciła organom brak kompetencji oraz świadome i celowe, szkodliwe działanie na jej rzecz. Podniosła także szereg zarzutów skierowanych do pracowników organu pomocy społecznej.

Przedmiotowa skarga została uzupełniona przez pełnomocnika skarżącej z urzędu pismem z dnia 6 lutego 2017 r., w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie jakie były możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w tym zakresie całości materiału dowodowego;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie sytuacji majątkowej, osobistej, a także zdrowotnej w oparciu o wskazania lekarskie co do stanu zdrowia skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w tym zakresie całości materiału dowodowego;

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez brak wskazania przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, pomimo iż wszystkie organy administracji publicznej mają obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 u.p.s., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że kwota zasiłku celowego w wysokości 373,33 zł, przyznana jedynie na okres od maja do lipca 2016 r., umożliwia skarżącej przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej;

- art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s., poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż zasiłek celowy w wysokości 373,33 zł, przyznany skarżącej jedynie na okres od maja do lipca 2016 r., jest odpowiedni i zaspakaja niezbędne potrzeby skarżącej i umożliwia jej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka;

- art. 39 ust. 1 u.p.s., poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż kwota zasiłku celowego w wysokości 373,33 zł, przyznanego jedynie za okres od maja do lipca 2016 r., zaspakaja niezbędne potrzeby bytowe skarżącej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej nie został uwzględniony jej wniosek z dnia 18 maja 2016 r. o przyznanie zasiłku celowego oraz o uchylenie w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji, a także o zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z powołanym wnioskiem tj. o przyznanie zasiłku celowego również na okres od sierpnia do listopada 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku powołał treść art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. i wskazał, że użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności" świadczy o tym, że jest to katalog przykładowy. Decyzja dotycząca zasiłku celowego wydana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Przy czym uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika bowiem, że organ udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 u.p.s.). Jednocześnie art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 u.p.s. stanowi, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc społeczna jest realizowana w stosunku do osób, które nie potrafią same, w sposób obiektywny, przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej, w jakiej się znalazły. Udzielenie pomocy ma zmierzać do usamodzielnienia się tych osób. Przyznanie zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, podlega uznaniu administracyjnemu, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Tym samym organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, LEX nr 299415; 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, LEX nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy orzekające, przyznając skarżącej zasiłek celowy w łącznej wysokości 373,33 zł z przeznaczeniem na opłacenie energii elektrycznej za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. (223,33 zł), na zakup środków czystości i higieny osobistej (50 zł) oraz częściowe pokrycie kosztów leczenia (100 zł), nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wynikającego z treści art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Jak wyżej podano, art. 39 ust. 1 u.p.s. przesądza, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, to jednak treść tego przepisu nie uzasadnia stwierdzenia, iż organ pomocy społecznej musi przyznać przedmiotowy zasiłek w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Świadczenia z pomocy społecznej stanowią formę wspomożenia osób w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji w jakiej się znalazły i mają jedynie charakter pomocniczy. Jednocześnie ośrodek pomocy ma ograniczone możliwości finansowe. Skarżąca nie została pozbawiona pomocy w tym zakresie, gdyż regularnie z pomocy społecznej korzysta.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy przyznając P.P. zasiłek celowy w podanej wyżej wysokości zaspokojenie przedmiotowych niezbędnych potrzeb bytowych nie pozbawiły jej pomocy, a jedynie miarkując środki finansowe jakimi dysponowały oraz oceniając jej trudną sytuację materialną, a także potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc, ograniczyły ją do kwoty jaką mogły przyznać.

Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, iż skarżącej został przyznany zasiłek celowy na leki i środki czystości w kwocie podanej przez nią we wniosku z dnia 18 maja 2016 r., natomiast jej żądanie, aby organ przyznał zasiłek celowy na opłatę prognozowanego (i jeszcze niewymagalnego przez dostarczyciela energii) rachunku za energię elektryczną na kilka miesięcy naprzód za okres do listopada 2016 r. jest w kontekście treści art. 39 u.p.s., nieuzasadnione. Na podstawie tego przepisu organ udziela pomocy doraźnej na bieżące i niezbędne potrzeby życiowe. Przyszłe płatności skarżącej nie należą do kategorii niezbędnych potrzeb na zaspokojenie, których jest przyznawany zasiłek celowy. Podkreślił, że celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków strony w dążeniu do poprawy swojej sytuacji bytowej i taką też funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. W związku z tym organ pomocy społecznej nie ma obowiązku uczestniczyć w ponoszeniu całości kosztów utrzymania strony wnioskującej o pomoc. Zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej i ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Interpretacja powyższego przepisu nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Skarżąca nie może oczekiwać, że przy zachowaniu biernej postawy życiowej, nawet w jej trudnej sytuacji, organy pomocy społecznej przejmą na siebie ciężar jej utrzymania i będą zaspokajać wszystkie jej potrzeby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej jej wniosek z dnia 18 maja 2016 r. o przyznanie zasiłku celowego nie został uwzględniony wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia, a zatem wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie jest niezrozumiały.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ przyznając P.P. przedmiotowe świadczenie w określonej wysokości wyczerpująco uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącej (która otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła P.P., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. art. 3 § 1 P.p.s.a., polegające na niedokonaniu przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej kontroli wydanych w sprawie decyzji i zaakceptowaniu naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., wskutek przyjęcia, że organy te w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej P.P. oraz jej potrzeb co do konieczności przyznania jej pomocy finansowej zgodnie z jej wnioskiem, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie i wniosła o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczyła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podała, że Sąd pierwszej instancji pominął i w konsekwencji zaakceptował fakt, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, wskutek przyjęcia, że organy obu instancji w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie jej stanu zdrowia i konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków na rehabilitację i leczenie, a także specjalistyczną dietę, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, iż zasługiwała ona na uwzględnienie. Wskazała, że w aktach sprawy znajduje się dokument mający istotne znaczenie, tj. wniosek lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia z dnia 29 listopada 2014 r. z którego wynika m.in., że jest ona osobą niepełnosprawną, zmagającą się z rozwijającym się zespołem pourazowym, będącym następstwem wypadku w 2000 r., u której w oparciu o wyniki badań oraz dokumentację medyczną stwierdzono także szereg schorzeń. W związku ze stosowaniem specjalistycznej diety, leków i koniecznością korzystania z zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych ponosi dodatkowe koszty, co jej zdaniem jest sytuacją wyjątkową.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, organ odwoławczy dokonując ustaleń stanu faktycznego, nie zebrał w sposób właściwy i kompletny, a w konsekwencji nie rozważył, w ślad za organem pierwszej instancji, materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia P.P., jak również nie ustalił w sposób właściwy wysokości kosztów, jakie musi ona ponieść w związku z koniecznością zakupu leków i uczęszczania na zabiegi medyczno-rehabilitacyjne, żeby przyznać jej zasiłek celowy zgodnie z wnioskiem. Ustalenia organów obu instancji nie odnoszą się do jej wyjątkowej sytuacji w aspekcie stanu zdrowia, niskich dochodów oraz wysokich wydatków na leczenie i rehabilitację.

Brak zweryfikowania stanu zdrowia wyżej wymienionej, rzeczywistych potrzeb w zakresie konieczności stosowania przez nią specjalistycznej diety, leków oraz konieczności uczęszczania na zabiegi medyczno-rehabilitacyjne stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera bowiem rozważań w tym zakresie. Niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia wyżej wskazanych przepisów, doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów zmierza do wykazania naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., tj. niewyjaśnienie sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej P.P. oraz jej potrzeb co do konieczności przyznania jej pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem i w konsekwencji naruszenie art. 151 P.p.s.a., poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi.

Na wstępie zauważyć należy, iż w sprawie niesporny jest fakt, że organy, rozpoznając wniosek P.P. z dnia 18 maja 2016 r., uwzględniły w całości jej żądanie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia w wysokości 100 zł i na zakup środków czystości w wysokości 50 zł oraz w części na opłacenie energii elektrycznej za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. w wysokości 223,33 zł. Sporna stała się zatem jedynie kwestia nieuwzględnienia jej żądania przyznania zasiłku celowego na opłatę prognozowanego rachunku za energię elektryczną za okres od dnia 1 sierpnia 2016 r. do dnia 30 listopada 2016 r.

W związku z powyższym, odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy podanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędne stało się rozważenie, czy dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie nieuwzględnienia żądania P.P. we wskazanym wyżej przedmiocie, istotne było ustalenie, że z powodu specjalistycznej diety, leków i konieczności korzystania z zabiegów medyczno-rehabilitacyjnych, ponosi ona dodatkowe koszty i znajduje się w sytuacji wyjątkowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie stwierdził, że w świetle art. 39 u.p.s. zasiłek celowy jest udzielany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a więc potrzeby doraźnej i bieżącej. Objęta żądaniem P.P. opłata prognozowanego rachunku za energię elektryczną na kilka miesięcy naprzód nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, na zaspokojenie której jest przyznawany zasiłek celowy. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia przez organ przedmiotowego żądania we wskazanym zakresie nie był on zobowiązany do czynienia jakichkolwiek ustaleń, które w ocenie autora skargi kasacyjnej były w tej sprawie niezbędne.

Z tego względu podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie.

W konsekwencji przyjąć należy, iż zastrzeżenia skarżącej kasacyjnie, sprzeczne z treścią wydanych w sprawie decyzji, nie dawały jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji rozpatrywanej skargi. Tym samym zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 151 P.p.s.a. jest chybiony. Wyjaśnić należy, iż do naruszenia powołanego przepisu mogłoby dojść w przypadku, gdyby sąd uznając skargę za niezasadną, nie oddalił skargi. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właśnie z tej przyczyny, że uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przepis art. 151 P.p.s.a. został zatem zastosowany prawidłowo.

Odnosząc się do powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej jako naruszonych art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., stwierdzić należy, iż nie mogły one odnieść skutku zamierzonego przez jej autora. O skuteczności zarzutu opartego na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W świetle art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, iż następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść zaskarżonego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie taki związek nie został wykazany, gdyż w istocie zarzut naruszenia podanych wyżej przepisów nie został uzasadniony. Z tego względu ocena merytoryczna zarzutu naruszenia tych przepisów przez Sąd drugiej instancji nie była możliwa.

Ubocznie jedynie wyjaśnić należy, iż art. 3 § 1 P.p.s.a. jest przepisem o charakterze ustrojowym. Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić w przypadkach, gdyby sąd administracyjny pierwszej instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Z kolei okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd administracyjny pierwszej instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie oznacza, że jego uzasadnienie zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.