Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 613/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Jednocześnie ze skargą, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a w skład jego majątku wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżący podał, iż rodzina utrzymuje się z dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący podniósł, że dom zajmuje z bratem, a budynek ten wymaga remontu. Otrzymane do gospodarstwa rolnego dopłaty skarżący przeznaczył na opryski i nawozy, ponadto jego żona jest w ciąży i wydaje pieniądze na leki.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).

Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku

o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Pomiędzy informacjami dotyczącymi powierzchni gospodarstwa rolnego skarżącego podanymi w urzędowym formularzu ([...] ha) a wynikającymi z akt administracyjnych (do jednolitej płatności obszarowej zgłoszono działki o pow. [...] ha) istniała wymagająca wyjaśnienia rozbieżność. Formularz nie zawierał również danych odnośnie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego. Wyjaśnienia wymagała również okoliczność w jakiej części koszty utrzymania domu ponosi brat skarżącego (w urzędowym formularzu skarżący podał informację, iż dom zajmuje z bratem).

Z uwagi na powyższe, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 12 września 2012 r. (data wpływu do sądu), podpisane przez pełnomocnika skarżącego; nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r.; decyzję wymiarową podatku rolnego za 2012 r. pismo ARiMR z 20 stycznia 2012 r. oraz dokument pełnomocnictwa. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż skarżący dzierżawi od brata grunt o pow. [...] ha, natomiast brat skarżącego nie ponosi żadnych kosztów utrzymania domu, w którym mieszka skarżący, a to ze względu na zamieszkiwanie brata w innej miejscowości. W oświadczeniu skarżący wykazał również jakie ponosi koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej, w tym: koszty zakupu paliwa i oleju do ciągnika, zakupu nawozów, wapna, oprysków, zboża. Z nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne wynika, że skarżący jest współwłaścicielem w [...] części użytków rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz [...] lasu. Z kolei z decyzji wymiarowej na podatek rolny za 2012 r. wynika, że skarżący posiada użytki rolne o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.).

W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków na utrzymanie) z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu.

W ocenie referendarza, skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Na wiarę nie zasługuje oświadczenie skarżącego co wielkości uzyskiwanych dochodów z działalności rolniczej. Chociaż nadesłane przez skarżącego dokumenty (nakaz płatniczy, decyzja wymiarowa) określają w hektarach przeliczeniowych jedynie część gruntów rolnych użytkowanych przez skarżącego ([...] ha przel. i udział w [...] części [...] ha przel.), to dysponując tymi danymi, trudno dać wiarę skarżącemu, iż dochód z gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł miesięcznie. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t. jedn. - Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) dochód z gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha. Zgodnie z wydanym na podstawie powyższego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (MP.2012.671), dochód ten wyniósł 2.713 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.713 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Nie można natomiast obliczyć dochodu z gruntów rolnych dzierżawionych przez skarżącego od jego brata, gdyż nie wiadomo jaka jest ich powierzchnia w hektarach przeliczeniowych (skarżący w oświadczeniu podał jedynie, że powierzchnia dzierżawionego gruntu wynosi [...] ha). Nie jest zatem możliwe ustalenie łącznego dochodu z gospodarstwa rolnego skarżącego (tj. z gruntów własnych i wydzierżawionych). Odnośnie posiadanego majątku stwierdzić natomiast należy, że nadesłane przez skarżącego dokumenty nie potwierdzają, że dom, w którym zamieszkuje skarżący, stanowi współwłasność z bratem.

Ponadto skarżący mimo stosownego wezwania nie wykazał stałych koniecznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania miesięcznego gospodarstwa domowego. W ocenie referendarza brak jest podstaw aby do niezbędnych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny zaliczyć ponoszone przez niego koszty produkcji rolnej (paliwo i olej do ciągnika, nawozy, opryski, itp.). Nakłady na produkcję, czy też rozwój gospodarstwa rolnego nie mieszczą się bowiem w zakresie pojęciowym "koniecznych kosztów utrzymania" osoby fizycznej. Nakłady takie są nakładami na prowadzenie działalności rolniczej, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, iż są to koszty związane z utrzymaniem koniecznym skarżącego i jego rodziny (por. komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją prof. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C. H. Beck W-wa 2011 r. str. 798 p.37).

Reasumując powyższe, skoro nie można ustalić wielkości miesięcznych łącznych dochodów skarżącego, jak również jego miesięcznych stałych kosztów utrzymania koniecznego, to nie można też ocenić realnych możliwości finansowych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż skarżący wykazał zaistnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym.

Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.