Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 655/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 655/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), pozbawił skarżącego M. O. przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w J. G. uprawnień kombatanckich z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...] r.

W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż skarżący w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, podczas której nie brał udziału w zwalczaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii i grup Wehrwolfu. Zdaniem Kierownika Urzędu z powyższego wynika, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a takie osoby w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ stwierdził, iż zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący polemizując ze stanowiskiem zawartym w powyższej decyzji podniósł, że w czasie służby wojskowej brał udział w walkach z bandami, co potwierdziło WKU w B.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W motywach tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zatem podstawą prawną do pozbawienia go tych uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Wskazano przy tym, iż z dołączonego do pisma CAW z dnia [...] r. Nr [...] wynika, że [...] Pułk KBW, w którym pełnił służbę skarżący w latach [...]-[...] nie uczestniczył w walkach z UPA ani Wehrwolfem. W tej sytuacji skarżący także nie mógł walczyć z tymi formacjami. Zdaniem Kierownika Urzędu z powyższego wynika, że decyzja z dnia [...] r. nie narusza prawa.

Na powyższą decyzję M. O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący stwierdził, iż nie jest słuszne ustalenie organu, że jego jednostka nie uczestniczyła w walkach z bandami UPA, gdyż w zaświadczeniu z WKU w B. podano, że brał on udział w walkach z bandami od [...] r. do [...] r. Oświadczył, że jest mu wiadome, iż w wykazie jednostek walczących z bandami jest wykazany [...] pułk KBW.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 cytowanej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W myśl art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Z treści orzeczenia Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w J. G. z dnia [...]r. wynika, że uznanie okresu działalności kombatanckiej skarżącego nastąpiło z tytułu udziału w walce z reakcyjnym podziemiem po [...] r. Podstawą przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu było zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. Nr [...] z dnia [...] r., z którego wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową w LWP od [...] r. do [...]r., przy czym osobiście uczestniczył w "walkach zbrojnych z bandami" w okresie od [...] r. do [...] r. w składzie grup operacyjnych wydzielonych z [...] pułku KBW do likwidacji reakcyjnego podziemia.

Z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...] r. Nr [...] wynika, że żołnierze jednostki wojskowej, w której skarżący odbywał służbę wojskową, to jest [...] Pułku KBW (JW [...]), brali udział w latach [...]-[...] r. w zwalczaniu AK ([...] r.) i band rabunkowych ([...]-[...]).

Z dokumentów tych wynika więc, że skarżący nie brał udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem.

Organ pozbawiając M. O. uprawnień kombatanckich, opierając się na aktach b.ZBoWiD oraz pismach i zaświadczeniach instytucji wojskowych przyjął, że pełniąc służbę wojskową po [...] r. skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Analizując zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, iż nie pozwala on na poczynienie ustaleń odmiennych od poczynionych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Podkreślić wypada, że ustalenia dokonane przez organ zostały poczynione po prawidłowym zebraniu materiału dowodowego i należytym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności. W szczególności Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów dokonując ustaleń dotyczących tego, z kim i kiedy toczyła walki jednostka, w której pełnił służbę skarżący, prawidłowo oparł się na materiałach znajdujących się w Centralnym Archiwum Wojskowym.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów zauważyć wypada, że przyznanie skarżącemu przez b.ZBoWiD uprawnień kombatanckich nastąpiło jedynie z tytułu utrwalania władzy ludowej polegającego na zwalczaniu "band" w składzie grup operacyjnych wydzielonych z [...] pułku KBW do likwidacji reakcyjnego podziemia. Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. Nr [...] z dnia [...]r. wynika jednoznacznie, iż skarżący podczas służby wojskowej uczestniczył w walkach zbrojnych z bandami, co nie oznacza, że były to bandy UPA lub Wehrwolfu. Niewątpliwie gdyby były to oddziały UPA lub grupy Wehrwolfu, to w powyższym zaświadczeniu wyraźnie by taki fakt odnotowano. Wbrew stanowisku przedstawionego w skardze nie ma żadnych podstaw do utożsamiania "band" i "band rabunkowych" z bandami UPA lub Wehrwolfu. Nadmienić też trzeba, iż z treści wyżej wymienionego zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego wynika, że instytucja ta posiada archiwa jednostki, w której skarżący pełnił służbę wojskową. Tak więc gdyby jednostka ta uczestniczyła w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu, to niewątpliwie informacje o tym byłyby w posiadaniu Centralnego Archiwum Wojskowego, skoro instytucja ta posiada informacje, z jakimi ugrupowaniami jednostka skarżącego walczyła i wystarczająco precyzyjnie je określa. Zauważyć wypada, że w zaświadczeniu tym wymienione są również inne jednostki ([...] pułk i Pułk Szkolny KBW) z wyraźnym zaznaczeniem, czy i kiedy poszczególne jednostki walczyły z UPA ([...] pułk KBW - od [...] do [...]r.; Pułk Szkolny KBW - w [...] i [...] r.; 9 pułk KBW, w którym służbę pełnił skarżący - od [...] do [...]r.). Niewątpliwie, gdyby żołnierze jednostki, w której skarżący pełnił służbę wojskową, walczyli z oddziałami UPA również w czasie odbywania przez skarżącego służby, a nie tylko przed powołaniem go do wojska, to Centralne Archiwum Wojskowe wyraźnie by to podało.

Tak więc w realiach rozpoznawanej sprawy Kierownik Urzędu prawidłowo przyjął, że jedyną podstawą uzyskanych przez skarżącego w przeszłości uprawnień kombatanckich był jego udział - w czasie służby wojskowej odbywanej w KBW po dniu 30 czerwca 1947 r. - w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej oraz że w niniejszym postępowaniu nie było możliwości przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z innego tytułu, gdyż nie ma dowodów, że w czasie pełnienia przez skarżącego służby wojskowej jednostka, w której służbę tę odbywał, walczyła z UPA.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta oraz decyzja ją poprzedzająca naruszały obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W tej sytuacji - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.