Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 245/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 2 ust. 3, par 3 ust. 4, par 4
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania D.S. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017 i nałożeniu sankcji w wysokości 597,86 zł.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 11 maja 2017 r. D.S. złożyła wiosek o przyznanie na rok 2017 jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie oraz płatności dodatkowej płatności ONW wraz z załącznikami graficznymi. We wniosku o przyznanie płatności zadeklarowała następujące działki rolne:

- A o powierzchni 22, 52 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 35/1 (obszar 6,06 ha wskazując gruntów ornych "O"), nr 35/2 (obszar 7,99 ha wskazując gruntów ornych "O"), nr 37 (obszar 8,47 ha wskazując gruntów ornych "O") - nie wskazała uprawy, a określił tylko obszar/grupę upraw jako "JPO" - w ramach oceny wniosku organ nie stwierdził gruntów ornych, w tym nie zgłoszonych do płatności: działka A -jak wynika z danych zawartych w rejestrach prowadzonych przez Agencję obejmuje sad;

- B o powierzchni 1,34 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 36, wpisano gruntów ornych 1,34 ha- wnioskodawca nie wskazał uprawy, a określił tylko obszar/grupę upraw jako "JPO"

- C o powierzchni 5,53 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 113, wskazując w niej obszar gruntów ornych 1,27 ha - wnioskodawca nie wskazał uprawy, a określił tylko obszar/grupę upraw jako "JPO", na załączniku graficznym wskazał na tej działce "uprawę porzeczek", wyrysowując jej kontur;

- D o powierzchni 3,34 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 313 - wnioskodawca nie wskazał uprawy, a określił tylko obszar/grupę upraw jako "JPO", określając gruntów ornych jako 2,20 ha

- D1 o powierzchni 1,14 ha położona na działce ewidencyjnej 313 określając ją jako TUZ. Działka D została zgłoszona jako jedyna do płatności ONW.

Łącznie strona zadeklarowała do płatności działki rolne o powierzchni użytków rolnych 32,73 ha, w tym według deklaracji we wniosku powierzchnia gruntów ornych to 4,81 ha. Składając wniosek wnioskodawczyni oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie pomocy (IX. akapit pierwszy pkt 3).

W ramach kontroli administracyjnej dokonano pomiaru w oparciu o system informacji geograficznej. Po dokonaniu pomiarów działek w module wizualizacji stwierdzono, że powierzchnia kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej działki rolnej C położonej na działce ewidencyjnej nr 113 wynosiła 5,52 ha, nie jak zadeklarowała strona 5,53 ha. Ponadto organ stwierdził, że na działkę rolną D, D1 położoną na działce ewidencyjnej nr 313 w obrębie [...], Gmina [...], Powiat [...] wniosek o przyznanie płatności zgłosił również inny producent rolny - J.P.

W związku z ujawnioną okolicznością, że działka rolna położona na działce ewidencyjnej nr 313 została zgłoszona do płatności przez innego producenta rolnego wnioskodawczyni została wezwana do złożenia wyjaśnień. Do złożenia wyjaśnień został wezwany również inny producent rolny - J.P.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni złożyła w dniu 22 maja 2018r. formularz wniosku (W-1/01), w którym wypełniła Rubrykę VI. Informację o załącznikach - wymieniając w nich informację o składanych w załączeniu załącznikach, pozostałe Rubryki VII i VIII formularza wniosku pozostały puste. Do formularza wniosku z zaznaczoną opcją "korekta wniosku: załączyła:

1) oświadczenie sporządzone odręcznie przez E.O.-S. zamieszkałą w [...], z dnia 22 maja 2018 r., w którym oświadczyła, iż "w roku 2017 D.S. użytkowała rolniczo działkę położoną w obrębie [...] numer działki 313. D.S. wykonywała koszenia łąki trwałej oraz ugoru, oraz wysiała żyto ozime".

2) oświadczenie L.B. zam. [...] 3, dotyczące tego, że w pierwszej połowie października 2017 roku, na prośbę właścicielki, dokonał przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313 [...] będącej własnością D.S., zam. [...] 14, [...] [...];.

3) sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 7 grudnia 2007r. Rep. [...] umowę sprzedaży w celu uzyskania renty strukturalnej, na podstawie której D.S. nabyła na własność nieruchomość rolną oznaczoną jako działka nr 313 położoną w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], Gmina Powiat [...], województwo [...], o powierzchni 3,45 ha;

4) potwierdzenie realizacji przelewu - zapłaty zaległego podatku rolnego na rzecz Gminy [...] z dnia 29.06.2017r. na kwotę 38,60 zł opłaconą na podstawie upomnienia 456-2017;

5) zdjęcia oznaczone odręczną adnotacją na wydruku jako zdjęcia "[...] dz. 313 14.05.2017", "16.11.2016 [...] 313 dz.", "21.10.2016 [...] dz. 313" , 4 sztuki zdjęć oznaczonych odręczną adnotacją na wydruku jako zdjęcia "22.09.2016 [...] dz.313".

W dniu 24 maja 2018 r. wpłynęło pismo wnioskodawczyni, w którym oświadczyła, że w 2017 r. była jedynym użytkownikiem działki nr 313 położonej w miejscowości [...], [...]. Do tego czasu nie wydzierżawiła działki nikomu, z nikim nie podpisała też jakiejkolwiek umowy korzystania z tej działki. W okresie, którego dotyczy wezwanie na ww. działce była łąka oraz ugór, a jesienią 2017 r. zostało zasiane żyto ozime. Do pisma załączyła decyzję o podatku rolnym i podatku od nieruchomości dotyczącą działki nr 313, oraz dwa zdjęcia oznaczone odręczną adnotacją na wydruku jako zdjęcia jedno "żyto ozime" drugie jako "działka 313". Ponadto w dniu 27 maja 2018 r. zostało złożone oświadczenie Ł.S. sporządzone odręcznie, że w 2017 r. widział D.S. użytkującą działkę nr 313 w [...]. Jesienią zostało posiane żyto, a ww. działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie jego zabudowań.

W dniu 30 maja 2018 r. wpłynęło kolejne oświadczenie wnioskodawczyni z dnia 28 maja 2018r., w którym oświadczyła m.in., że w dniu 25 maja 2018 r. zgłosił się do niej J.P. i poinformował ją, że również zgłosił działkę nr 313 do dopłat w 2017 r. Wnioskodawczyni wskazała, że " do listopada 2015 r. pomagał jej w uprawie tej działki i tak jak ona od 2004 r. brał udział we wszystkich pracach na gruntach będących jego własnością. Każde z nich składało wniosek o dopłaty do swojej własności, ponieważ przez cały ten czas współpracowali. W 2016 r. skarżąca wycofała z dopłat działkę nr 313 w [...] ze względu na to, że jej były partner wydzierżawił lub uprawił przy pomocy innego rolnika ww. działkę. Wskazała, że w październiku 2016r. poinformowała J.P., że chce użytkować i zarządzać swoją nieruchomością, na mail nie otrzymała odpowiedzi. W związku z powyższym użytkowała działkę nr 313 w 2017 r.

J.P. podczas rozmowy w dniu 25 maja 2018 r. przyznał, że działki tej nie uprawia, ale uważa za swoją własność pomimo braku tytułu prawnego. Zarzucił , że skarżąca nie wykonywała samodzielnie prac na działce lecz przy pomocy innego rolnika — L.B. Skarżąca przyznała, że L.B. zgodnie z przedstawionym oświadczeniem wykonał uprawę i zasiew pola na prośbę skarżącej, ponieważ prowadząc gospodarstwo sadownicze nie posiadała typowego sprzętu rolniczego oraz mieszka około 15 km od działki 313, a dojazd do działki jest dla niej kłopotem, dlatego w kwietniu 2018 r. działkę sprzedała. Oświadczyła, że to, że prace w 2017 r. wykonał na prośbę skarżącej L.B. nie oznacza, że nie była jedynym użytkownikiem działki 313. Do pisma wnioskodawczyni załączyła wydruki e-mail z 7 października 2016 r. i z dnia 11-12 maja 2016 r.

W dniu 4 czerwca 2018 r. wpłynęło odręczne oświadczenie J.P., że zgodnie z wnioskiem w 2017 r. użytkował na wymienionej działce ewidencyjnej 313 ugór o powierzchni 1,31 ha, TUZ o powierzchni 1,14 ha, trawy na gruntach ornych 0,85 ha. Ponadto nadmienił, że działkę tę użytkuje od 2008 r., co mogą potwierdzić zeznania świadków.

W dniu 13 czerwca 2018 r. J.P. złożył dodatkowe wyjaśnienia wskazując, że "w 2017 r. wykonywał osobiście następujące zabiegi agrotechniczne na działce 313 w [...]:

1) rozsiewanie nawozów na łąkach (kwiecień 2017)

2) oprysk na ugorze (maj 2017 )

3) koszenie I traw na siano (czerwiec 2017)

4) koszenie II traw na siano (sierpień 2017)

5) dwukrotne talerzowanie ugoru (koniec sierpnia 2017)

Stwierdził, że "ostatnia czynność winna być potwierdzona przez wykonującego orkę zimową L.B. lub kombajnistę na sąsiednich polach 314 i 315 - R.K."

W dniu 12 czerwca 2017 r. wpłynęło oświadczenie A. i K.M., zamieszkałych [...] 47 gmina [...], w którym oświadczyli, że J.P. zam. [...] 73c, [...][...] w 2017 roku użytkował łąki i grunty orne na działce 313 we wsi [...]. Pierwszy pokos siana na pow. 2,20 ha wykonywał w czerwcu, a drugi w sierpniu 2017 r., kosząc trawę kosiarką rotacyjną, a następnie przetrząsając siano przetrząsaczem karuzelowym, zgrabiając je zgrabiarką zawieszoną (pająkiem) i prasując siano prasą kostkującą Class Markant 60. Prace te wykonywał ciągnikiem Władymirec T-25 nr rej. [...] i Massey Fergusson 1114 nr rej [...]. Dla ułatwienia logistycznego pozostawiał maszyny i ciągnik na naszym podwórku. Na przełomie sierpnia i września uprawił ugór na gruncie ornym.

W dniu 12 czerwca 2018 r. wpłynęło oświadczenie I. i G.S. zamieszkałych [...] 39, [...][...], że J.P. w 2007 r. użytkował łąki i grunty orne na działce 313 we wsi [...]. Najpierw w czerwcu a następnie w sierpniu 2017 kosił trawy na łące o pow. ok. 2 ha. Później przetrząsał siano przetrząsaczem karuzelowym, zgrabiając je zgrabiarką zawieszoną (pająkiem) i prasując siano prasą kostkującą Class Markant 60. Prace te wykonywał ciągnikiem Władymirec T-25 nr rej. [...] i Massey Fergusson 1114 nr rej [...] . Na przełomie sierpnia i września uprawił ugór na gruncie ornym."

Ponadto w dniu 12 czerwca 2018 r. wpłynęło oświadczenie W.G.P. i H.P., zamieszkałych [...] 73c. [...] [...] o tym, że J.P. w 2017 roku użytkował łąki i grunty orne na działce 313 we wsi [...], tak jak czynił to nieprzerwanie od 2008r. Na powierzchni ok. 2 ha łąk rozsiewał wiosną nawozy, w czerwcu 2017 kosił trawy po raz pierwszy, a w sierpniu 2017 kosił je po raz drugi. Po przetrząśnięciu i zgrabieniu prasował siano kosiarką kostkującą. Siano było i nadal jest przeznaczone dla koni w gospodarstwie. Na wiosnę opryskiwał ugór na gruncie ornym herbicydami, a na przełomie sierpnia i września uprawił go." Następnie złożyli oni oświadczenia dotyczące okoliczności nabycia własności nieruchomości rolnej położonej w [...] na działce ewidencyjnej 313 wskazując, że ich syn J.P. negocjował, sfinansował zakup oraz uczestniczył w akcie notarialnym nabycia działki 313. D.S. zobowiązała się do przekazania własności tej nieruchomości na rzecz J.P. – czego jednak nie uczyniła. Nadto oświadczyli, że D.S. nigdy nie użytkowała osobiście gruntów położonych na działce 313 we wsi [...], choć w latach 2008 - 2015 pobierała dopłaty ARiMR za użytkowanie tych gruntów. W rzeczywistości grunty te były użytkowane przez J.P.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. odmówił przyznania D.S. płatności ONW na rok 2017 i nałożył sankcję w wysokości 597,86 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wykluczył z płatności deklarowaną przez wnioskodawczynię działkę rolną D położoną na działce ewidencyjnej nr 313, ponieważ wnioskodawczyni nie udowodniła w toku postępowania, że samodzielnie posiadała wskazaną wyżej działkę rolną, w tym w szczególności na dzień 31 maja 2017 r., albo aby współposiadając tę działkę rolną z osobą trzecią, osoba ta wyraziła zgodę jako współposiadacz na zgłoszenie przez wnioskodawczynię działki do płatności. Nadto organ ustalił, że działka ta w dniu 31 maja 2017 r. była we współposiadaniu wnioskodawczyni oraz J.P. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby J.P. wyraził zgodę na zgłoszenie przez wnioskodawczynię działki do płatności. Organ ustalił zatem, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 płatności ONW wynosiła 3,34 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności ONW wynosiła 3,34 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0 ha.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie zaskarżając powyższą decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie. W ocenie pełnomocnika skarżącej istnienie tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 313 położonej w powiecie [...], gminie [...], obręb [...], ma istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy co nie zostało uwzględnione przy rozstrzygnięciu. Pełnomocnik zarzucił również naruszenie art. 7a k.p.a. w zw. z art. 4 cyt. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy skarżąca legitymuje się tytułem własności a wydana decyzja ogranicza jej uprawnienia w zakresie otrzymania dopłat.

Pełnomocnik skarżącej zgłosił wniosek dowodowy o zwrócenie się do ARiMR Biuro Powiatowe w [...] o załączenie do akt niniejszej sprawy, akt prowadzonych przez Biuro Powiatowe w [...] dotyczących przyznania płatności ONW za rok 2017 J.P. Do odwołania załączono po raz kolejny wydruki e-mail z dnia 11 -12 maja 2018 r. i z dnia 7 października 2018 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględnił wniosek dowodowy strony zawarty w odwołaniu i wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczącej przyznania płatności J.P. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 rok oraz dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ON W) za 2017 rok.

Ponadto organ odwoławczy wystąpił do Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni w W. o udzielenie informacji czy w 2017 r. J.P. posiadał zgłoszone do rejestru koniowatych konie, a jeżeli tak to ile sztuk na dzień 31 maja 2017r. oraz o udzielenie informacji czy w 2017 r. H.P. posiadała zgłoszone do rejestru koniowatych konie, a jeżeli tak to ile sztuk na dzień 31 maja 2017 r.

W piśmie z dnia 4 października 2018 r. Wojewódzki Związek Hodowców Koni w Warszawie poinformował, że J.P. na dzień 31 maja 2017r. zgodnie z Centralną Bazą Danych Koniowatych posiadał konie w ilości 5 sztuk a H.P. konie w ilości 2 sztuk. Konie te zostały opisane poprzez wskazanie numerów kwalifikacyjnych każdego z koni. Załączono także zaświadczenia, w których wskazano okresy posiadania każdego z koni i sięgają one w przypadku koni J.P. okresów od 2005 roku (2 sztuki) do chwili obecnej, i od 2007 r. do chwili obecnej (3 sztuki), a H.P. posiada konie od 2005 r. do chwili obecnej.

Ponadto na podstawie rejestrów prowadzonych w oparciu o ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności organ odwoławczy ustalił, że ani D.S., ani J.P. nie posiadają zarejestrowanych siedzib stada ani zwierząt w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt prowadzonym przez ARiMR. Ustalono natomiast, że J.P. składał wniosek o przyznanie płatności na działkę rolną położoną na przedmiotowej działce ewidencyjnej w 2016 r. i w 2017 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane, że na działki rolne położone na działce ewidencyjnej nr 313 w obrębie [...], Gmina [...], Powiat Gostyniński wniosek o przyznanie płatności oprócz skarżącej zgłosił również inny producent rolny - J.P. Nie jest również kwestionowane przez stronę, że nie dysponuje i nie ubiegała się o zgodę J.P. na zgłoszenie działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 313 do płatności. Strona kwestionuje wykluczenie z płatności działki rolnej D (odpowiednio także D1) położonej na działce ewidencyjnej nr 313 w obrębie [...], Gmina [...], Powiat [...], co do której wniosek o przyznanie płatności zgłosił również inny producent rolny - J.P. Strona swoją argumentację i prawo wywodzi z posiadanego tytułu prawnego do nieruchomości, której jest właścicielem, wskazując, że użytkowała tę działkę w 2017 r. Zdaniem organu w pewnym stopniu rozbieżne są twierdzenia wnioskodawczyni, co do tego, czy działkę tę użytkuje J.P. Z jednej strony bowiem zaprzecza, że J.P. w ogóle użytkuje tę działkę ewidencyjną, a z drugiej strony podnosi, że J.P. nie ma tytułu prawnego do dysponowania gruntem i jego wyjaśnienia, że użytkuje grunt, nie mają znaczenia, albowiem nie posiada tytułu prawnego do gruntu.

Dyrektor [...] oddziału ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.), płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

Płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha (§ 3 ust. 4 rozporządzenia). W przypadku rolników realizujących 5-letnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 50 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha (§ 3 ust. 6 rozporządzenia).

Zgodnie z § 4 rozporządzenia, kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej. Płatność ONW jest wypłacana w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW.

Z powyższych przepisów wynika, że datą, która ma istotne znaczenie dla określenia uprawnień do płatności, a w szczególności jednolitej płatności obszarowej, jest w przypadku płatności za 2017 rok dzień 31 maja 201 7r. To na ten dzień grunty winny znajdować się w posiadaniu uprawnionego do płatności rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności. Przesłanką przyznania płatności obszarowych, w tym płatności ONW zawsze było posiadanie, nie zaś tytuł prawnych do posiadanych użytków rolnych.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, że na użytek płatności bezpośrednich ocena posiadania musi być dokonywana przez pryzmat faktycznego użytkowania działek dla celów rolniczych. Zatem dla oceny tego faktu, istotnego dla dopłat, należy przede wszystkim wiązać posiadanie z faktycznym użytkowaniem. Celem płatności (dopłat) jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej i pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie są tylko formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy, w ramach przedmiotowej płatności, nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych, w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego m.in. dokonywanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenie i zbieranie plonów. Natomiast właściciel gruntu, nie będący jego faktycznym użytkownikiem, nie może otrzymać płatności. Wsparcie to przysługuje bowiem podmiotom faktycznie gospodarującym na danym gruncie.

Dokonując więc ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji, danych ujawnionych w rejestrach oraz materiale dowodowym uzupełnionym w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, że użytkowała działkę rolną położoną na działce ewidencyjnej nr 313 wiosną 2017 r., a w szczególności w dniu 31 maja 2017 r. Twierdzenia skarżącej są sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jak również oświadczeniami i wyjaśnieniami samej skarżącej.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że wszystkie pozostałe działki rolne (poza działką rolną położoną na działce ewidencyjnej nr 313) posiadane przez wnioskodawczynię położone są w powiecie [...], gminie [...], w przeważającej części w miejscowości [...], która to miejscowość jest także adresem zamieszkania wnioskodawczyni i siedziby jej gospodarstwa rolnego. Jedna z działek rolnych o powierzchni 5,52 ha znajduje się w miejscowości [...] w Gminie [...]. Gospodarstwo rolne wnioskodawczyni, jak wynika z danych ujawnionych w rejestrach ma charakter sadowniczy, co zresztą potwierdziła wnioskodawczyni w piśmie z dnia 28 maja 2018 r. oświadczając, że "prowadząc gospodarstwo sadownicze nie posiada typowego sprzętu rolniczego i mieszka około 15 km od działki 313, dojazd do działki jest kłopotem, dlatego w kwietniu 2018 r działkę sprzedała. " Działka rolna położona na działce ewidencyjnej nr 313 znajduje się w Powiecie [...] Gminie [...] miejscowości [...].

Treść oświadczeń samej skarżącej wskazuje, że ww. działka rolna znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działek rolnych użytkowanych przez J.P., co do których skarżąca nie kwestionuje jego posiadania. Z wydruku e-mail z dnia 7 października 2016r. przedłożonego przez samą skarżącą także w załączeniu do odwołania skarżąca sama napisała do J.P., że z dniem 7 października 2016 r. wymawia bezumowne korzystanie z działki nr 313 w [...] gmina [...]. Oczekuję odtworzenia granic działki przez geodetę. Zamierza w sposób swobodny korzystać ze swojej własności. Prosi o sprostowanie wniosku do ARiMR. Stwierdza, że J.P. nie ma podpisanej umowy dzierżawy. Nie płaci podatku. Zniszczył granice działki. Nadto okolicznością przyznaną przez obie strony oraz osoby składające oświadczenia jest to, iż w 2017 roku (do jesieni 2017 roku), działka ta stanowiła łąki, ugory, trwałe użytki zielone. W piśmie z dnia 24 maja 2018 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że w okresie, którego dotyczy wezwanie na ww. działce była łąka oraz ugór, jesienią 2017 r. zostało zasiane żyto ozime. L.B. w oświadczeniu przedłożonym przez wnioskodawczynię oświadczył, że w pierwszej połowie października 2017 r. na prośbę właścicielki dokonał przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313, wskazując jako właścicielką D.S. Również w oświadczeniu Ł.S. z dnia 24 maja 2018r. oświadczył on, że w 2017 roku widział D.S. użytkującą działkę nr 313 w [...]. Jesienią zostało posiane żyto. Wnioskodawczyni nie zaprzecza, że do jesieni 2017r. na gruntach były "łąki, ugór", jednocześnie nie jest w stanie wskazać jakiego rodzaju były to uprawy i na jakiej powierzchni. Nie wskazuje też, że te "łąki, ugór" użytkowała, a tym bardziej, w jaki sposób, jakie czynności agrotechniczne wykonywała, a nadto w jakim celu użytkowała te łąki, skoro nie posiadała zwierząt. Pierwszą czynnością agrotechniczną, na którą wnioskodawczyni się powołuje, jako wykonaną w 2017 r. jest przedsiewna uprawa i siew zboża ozimego jesienią 2017 r. Taką jedyną czynność agrotechniczną wykonywaną na zlecenie wnioskodawczyni potwierdzają też w oświadczeniach osoby, których oświadczenia złożyła sama wnioskodawczyni. Organ stwierdził, że J.P. w złożonych oświadczeniach nie zaprzecza, że nie dokonał siewu zboża ozimego jesienią 2017 r. na działce ewidencyjnej nr 313. Wskazuje tylko, że użytkował tę działkę w 2017r. w następujący sposób ugór o powierzchni 1,31 ha, TUZ o powierzchni 1,14 ha, trawy na gruntach ornych 0,85 ha. Ponadto nadmienił, że działkę tę użytkuję od 2008 roku. (oświadczenie z dnia 4 czerwca 2018r.) Wymienił zabiegi agrotechniczne na działce 313 w [...], które wykonał osobiście wskazując daty ich wykonania: 1) rozsiewanie nawozów na łąkach (kwiecień 2017), 2) oprysk na ugorze (maj 2017), 3) koszenie I traw na siano (czerwiec 2017), 4) koszenie II traw na siano (sierpień 2017), 5) dwukrotne talerzowanie ugoru (koniec sierpnia 2017)

Powyższe okoliczności potwierdziły także oświadczenia osób trzecich zamieszkujących w miejscowości, w której położona jest działka, w bliskim sąsiedztwie działki (tj. oświadczenie A. i K.M., zamieszkałych [...] 47 gmina [...] , oświadczenie I. i G.S. zamieszkałych [...] 39, [...] [...]) , czy też prowadzących gospodarstwo rolne pod tym samym adresem co J.P., (oświadczenie W.G.P. i H.P., zamieszkałych [...] 73c, [...] [...]). Osoby te potwierdziły, że na działce 313 były łąki i ugór oraz opisały na tyle szczegółowo, na ile miały wiedzę, jakie zabiegi agrotechniczne wykonał J.P. na tej działce. Wszystkie zabiegi agrotechniczne dotyczyły trawy oraz uprawy ugoru, ostatnie miały miejsce na przełomie sierpnia i września 2017r.

Organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenia te choć nie są takie same, to są spójne także z oświadczeniami osób zamieszkujących w tych samych miejscowościach przedłożonymi przez wnioskodawczynię.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także zasady logiki i doświadczenia życiowego organ uznał oświadczenia za wiarygodne. Koniec użytkowania działki 313 przez J.P. przypada bowiem - według oświadczeń na wrzesień 2017 r. , a jak wynika z oświadczeń osób zamieszkujących w tych samych miejscowościach przedłożonymi przez wnioskodawczynię faktycznie rozpoczęła ona użytkowanie i posiadanie tych użytków rolnych w październiku 2017 r. Okoliczność użytkowania łąk i ugoru przez J.P. wynika także z wydruków e-mail złożonych przez wnioskodawczynię, skonfrontowanych z danymi z rejestru koniowatych ustalonymi na podstawie dokumentu urzędowego wydanego przez Związek Hodowców Koni.

Uwzględniając wszystkie przedstawione okoliczności organ stwierdził, że posiadaczem, który faktycznie użytkował będące w jego posiadaniu grunty rolne na dzień 31 maja 2017 r. nie była skarżąca. Nie była ona także w tym okresie współposiadaczem działki nr 313 w rozumieniu faktycznego użytkowania tej działki. Początek udowodnionego przez wnioskodawczynię faktycznego posiadania działki rolnej na działce ewidencyjnej nr 313 można ustalić dopiero na październik 2017r. nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej. Badaniu podlega bowiem stan posiadania na dzień 31 maja 2017 r.

Dodatkowo organ odwoławczy uznał za nieprzydatne dla dokonania ustaleń faktycznych oświadczenia M.O. i J.K. co do tego, kto użytkował działkę 313, albowiem nie posiadali oni wiedzy, o tym kto użytkował działkę w 2017 r. Za niewiarygodne uznał organ odwoławczy oświadczenie złożone przez E.O.-S.. albowiem świadek nie zamieszkuje w Gminie Gostynin, a w Gminie Strzelce w miejscowości [...] (sąsiedztwo z działką nr 113 użytkowaną przez wnioskodawczynię), a nadto jej oświadczenie jest sprzeczne z twierdzeniami i oświadczeniami samej skarżącej. Za nieprzydatne dla dokonania ustaleń faktycznych organ uznał także decyzję i potwierdzenie zapłaty podatku rolnego i podatku od nieruchomości, albowiem dotyczą one kwestii fiskalnych i obowiązku podatkowego i nie przesądzają o faktycznym użytkowaniu gruntów.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że nie podziela wykładni pojęcia "posiadania" dokonanej przez organ pierwszej instancji i ustalenia, że wnioskodawczyni na dzień 31 maja 2017 r. współposiadała działkę rolną nr 313 z J.P., ponieważ okolicznością bezsporną jest to, że wnioskodawczyni nie posiadała zgody J.P. na zgłoszenie działki do płatności. Organ I instancji prawidłowo wykluczył ww. działkę z płatności i ustalił, że wnioskodawczyni przedeklarowała powierzchnię o 3,34 ha. Wobec powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności ONW wynosiła 3,34 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0 ha

Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Po ustaleniu wartości przedeklarowania stwierdzono, że zmniejszenie wyliczone jako 1,5 – krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności i związku z powyższym odmówiono przyznania wnioskowanej płatności i ustalono wysokość kary administracyjnej.

W sprawie nie zaistniały żadne okoliczności nadzwyczajne lub o charakterze siły wyższej uzasadniające przyznanie płatności mimo nieposiadania użytków rolnych na dzień 31 maja 2017 r.

Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 5 Rozporządzenia 1307/2103, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych hektary, o których mowa w ust. 2, muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwo członkowskie, który nie może przypadać później niż ustalona przez to państwo członkowskie data zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Okoliczności mogące stanowić przypadek siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne wyłączające zastosowanie obniżek, zmniejszeń o kar administracyjnych Rozporządzenia nr 1306/2013, zostały przykładowo wymienione w art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia. Należą do nich m.in. śmierć beneficjenta, długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym, zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym, choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw, wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014, przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na doniosłość prawną wniosku o przyznanie płatności, polegającą m.in. na tym, że w sekcji IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" beneficjent oświadcza, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz zobowiązuje się do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa rolnego, a także okazania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności. Tego rodzaju oświadczenie i zobowiązanie zawarte są również w podpisanym przez stronę wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 77 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:

a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu, w przypadku gdy błąd nie mógł być w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. l, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e) niezgodność jest nieznaczna, w tym również gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję zgodnie z ust. 7 lit. b);

f) zachodzą inne przypadki, w których nie jest właściwe nakładanie kary, które mają zostać określone przez Komisję zgodnie z ust. 7 lit. b).

Jak wyżej podniesiono niezgodność nie jest wynikiem działania siły wyższej. Nie stanowi także błędu oczywistego, o którym mowa w art. 59 ust. 6. Niezgodność nie jest wynikiem błędu właściwego organu ani innego organu, niezgodność jest znaczna, wnioskodawczynie nie wykazała, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków ani nie sposób uznać, że przedeklarowanie powierzchni nastąpiło bez winy wnioskodawczyni. Podkreślić bowiem należy, że po pierwsze oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności, ponadto od kilku lat wnioskuje o ich przyznawanie, a nadto nie użytkowała faktycznie działki rolnej 313 ani w dniu składania wniosku o płatność ani w dniu 31 maja 2017 r. a prawo do płatności wywodziła i wywodzi, z tego, że nie oddawała gruntu w dzierżawę, a J.P. użytkował te grunty bez tytułu prawnego, co jednak nie ma i nie miało nigdy w systemie płatności obszarowych znaczenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

- wadliwym uznaniu, że w dniu 31 maja 2017 r. działka o nr 313 położona w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] była w posiadaniu J.P. w sytuacji gdy działka ta przez cały rok 2017, a więc również w dniu 31 maja 2017 r .była w wyłącznym posiadaniu skarżącej;

- ustaleniu, że fakt użytkowania łąk i ugoru przez J.P. wynika z wydruków e-mail złożonych przez skarżącą, w sytuacji, gdy ich treść dowodzi jedynie użytkowania działki przez J.P. w 2016 r. - a nie w 2017 r.,

- domniemaniu, że skarżąca wspólnie z J.P. podjęła decyzję o zakupie nieruchomości rolnej - działki ew. nr 313 stanowiącej łąki i pastwiska, w sytuacji gdy skarżąca nie potwierdziła tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania, a przeciwnie wykazała, iż działkę nr 313 kupiła samodzielnie załączając do akt sprawy akt notarialny.

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mających istotny wpływ wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, załatwienia sprawy oraz na jego dowolnej a nie swobodnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:

- całkowitym pominięciu wyjaśnień L.B. dotyczących stanu działki nr 313 w chwili przystąpienia do zleconych przez skarżącą prac, tj. przedsiewu uprawy i siewu żyta jesienią 2017r., z których jednoznacznie wynika, iż zastany stan gruntu wykluczał prowadzenie wcześniejszych prac w sierpniu 2017r. tj. koszenia traw i dwukrotnego talerzowania ugoru, o których w swoich wyjaśnieniach mówił J.P.,

- przyznaniu wiary wyjaśnieniom A. i K.M., I. i G.S., tj. osobom które nie wykonywały żadnych prac na działce nr 313 i nie są właścicielami wymieniowych w treści oświadczeń pojazdów/urządzeń mechanicznych w sytuacji, gdy sam fakt tak szczegółowego podania przez ww. osoby dokładnych danych dotyczących sprzętu/pojazdów wykorzystywanych do rzekomych prac działce (marki, modelu, numeru rejestracyjnego pojazdu) budzi wątpliwości a ponadto poddaje w wątpliwość, czy w ww. zakresie osoby te były w stanie samodzielnie wskazać aż tak precyzyjne dane bez konieczności zasięgnięcia pomocy u samego J.P. (co powinno obniżyć wiarygodność wyjaśnień a nie stanowić okoliczności, które potwierdzającą użytkowanie działki przez J.P.),

- przyznaniu wiary twierdzeniom A. i K.M., I. i G.S., W. i H.P., bez jednoczesnego ustalenia czy osoby te są w stanie w ogóle precyzyjnie określić granice działki nr 313, biorąc pod uwagę fakt, iż działki bezpośrednio sąsiadujące z działką nr 313 są własnością J.P. i to być może na sąsiadujących działkach ww. osoby widziały jak J.P. wykonuje czynności agrotechniczne,

Ponadto zarzucił naruszenie;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu skarżącej płatności;

- art. 7a k.p.a. w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy skarżąca legitymuje się tytułem własności, a wydana decyzja ogranicza uprawnienia odwołującej w zakresie otrzymania dopłat;

- § 2 rozporządzenia ONW poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania skarżącej płatności ONW, o którą ubiegała się spełniając wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie płatności;

- art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przesłuchania skarżącej i świadków: E.O.-S. i L.B. na okoliczność ustalenia, kto faktycznie w 2017 r. użytkował działkę o nr ew. 313, w jakim stanie znajdowała się ww. działka tuż przed dokonaniem przez L.B. przedsiewu oraz siewu żyta w październiku 2017r., czy stan działek przed dokonaniem przedsiewiu siewu żyta w październiku 2017 r. wskazywał na dokonanie wcześniejszych rzekomych prac przez J.P.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.), płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych w określonym stanie, tj. kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Przepisy regulujące kwestię płatności ONW, nie wiążą uprawnienia do przyznania płatności z tytułem prawnym do gruntu, lecz odnoszą się do stanu faktycznego, jakim jest posiadanie gruntów przez rolnika.

W niniejszej sprawie ustalenia wymaga, czy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji drugiej instancji oraz poprzedzającej decyzji pierwszej instancji naruszały prawo materialne co do spełnienia przez skarżącą tego warunku określonego przez przepisy prawa materialnego w zakresie uzyskania płatności ONW oraz czy postępowanie administracyjne, którego celem było ustalenie istotnych okoliczności sprawy w tym zakresie, prowadzone było zgodnie z prawem.

Kontrola administracyjna wykazała, że wniosek o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych na rok 2017, w tym m.in. do działki ewidencyjnej o nr 313 został złożony przez dwóch producentów rolnych, a to skarżącą oraz J.P.

Kwestią sporną więc w rozpatrywanej sprawie jest czy skarżąca była posiadaczem gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr 313, zgłoszonego do płatności ONW na 2017 r.

Na wstępie należy wskazać, że pojęcie posiadania, jako warunek przyznania płatności, nie jest regulowane przepisami prawa dotyczącymi ww płatności, powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Użyte pojęcie posiadania należy więc interpretować zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności ONW, a pojęcie "posiadanie" na gruncie ustawy uprawniającej do tych płatności należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych.

W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo.

Istotą płatności do gruntów rolnych w tym płatności ONW, jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas.

Słusznie także organ wskazał, że to skarżąca miała obowiązek udowodnić fakt posiadania i użytkowania rolniczego zadeklarowanej działki.

Zgodnie z art. 27 ustawy z dni 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 627) 1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W art. 27 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., bowiem obowiązek organu został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Wobec powyższego to skarżącą obciąża obowiązek udowodnienia faktu posiadania i użytkowania rolniczego spornej działki w dniu 31 maja 2017 r. i jej rolniczego użytkowania przez określony czas – w tym udowodnienia, że owo posiadanie i użytkowanie miało charakter wyłączny i trwały.

W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego wyczerpująco przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słuszne jest stanowisko organu, iż istotne w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy skarżąca była użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności. W sprawie konieczne zatem było nie tylko udowodnienie, że skarżąca wskazane przez nią we wniosku grunty rolne posiadała (użytkowała rolniczo) w dniu 31 maja 2017 r., ale także to, że owo posiadanie (użytkowanie rolnicze) było samodzielne tj. z wyłączeniem innych osób. Należy również podzielić stanowisko organu odwoławczego, że na użytek płatności bezpośrednich ocena posiadania musi być dokonywana przez pryzmat faktycznego użytkowania działek dla celów rolniczych. Warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego m.in. dokonywanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenie i zbieranie plonów. Natomiast właściciel gruntu, nie będący jego faktycznym użytkownikiem, nie może otrzymać płatności. Wsparcie to przysługuje bowiem podmiotom faktycznie gospodarującym na danym gruncie. Zatem eksponowanie przez skarżącą faktu posiadania tytułu prawnego do spornej działki nie mogło być argumentem przesądzającym w kwestii przyznania płatności.

Tak jak już wyżej wskazano – z art. 27 ust. 1 ww ustawy wynika, że w sferze dowodowej obowiązek organu w niniejszej sprawie został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Wobec powyższego to skarżącą obciąża obowiązek udowodnienia faktu posiadania i użytkowania rolniczego spornej działki w 2017 r. i jej rolniczego użytkowania – w tym udowodnienia, że owo posiadanie i użytkowanie miało charakter wyłączny i trwały.

Wbrew zarzutowi skargi organ rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a dokonując jego oceny pod kątem spełnienia ww. przesłanki przyznania skarżącej płatności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów.

Zasadnie organ uznał, iż wnioskodawczyni nie zaprzecza, że do jesieni 2017r. na spornych gruntach były "łąki, ugór", jednocześnie nie jest w stanie wskazać jakiego rodzaju były to uprawy i na jakiej powierzchni. Nie wskazuje też, że te "łąki, ugór" użytkowała, a tym bardziej, w jaki sposób, jakie czynności agrotechniczne wykonywała, a nadto w jakim celu użytkowała te łąki, skoro nie posiadała zwierząt. Pierwszą czynnością agrotechniczną i w zasadzie jedyną, na którą wnioskodawczyni się powołuje w toku całego postępowania przed organami jak również w skardze, jako wykonaną w 2017 r. jest uprawa przedsiewna oraz siew zboża ozimego jesienią 2017 r. Tą okoliczność potwierdzają też w oświadczeniach osoby, których oświadczenia złożyła sama wnioskodawczyni. Przede wszystkim chodzi o oświadczenie L.B., który oświadczył, że w pierwszej połowie października 2017 r. na prośbę właścicielki dokonał przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313, wskazując jako właścicielką D.S. Z treści tego oświadczenia wbrew zarzutom skargi nie wynika, że organy pominęły wyjaśnienia tego świadka, "iż zastany stan gruntu wykluczał prowadzenie wcześniejszych prac w sierpniu 2017 r. tj. koszenia traw i dwukrotnego talerzowania ugoru(...)". Takich wyjaśnień świadek L.B. w ogóle nie składał. Jego oświadczenie ogranicza się do stwierdzenia, że w pierwszej połowie października 2017 r. na prośbę właścicielki dokonał przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313, (karta 38 akt. admin.)

Również Ł.S. w oświadczeniu z dnia 24 maja 2018r. oświadczył, że w 2017 roku widział D.S. użytkującą działkę nr 313 w [...]. Jesienią zostało posiane żyto.

Organ nie dał natomiast wiary oświadczeniu E.O. – S. albowiem świadek nie zamieszkuje w Gminie [...], tylko w Gminie [...] w miejscowości [...], a nadto jej oświadczenie jest sprzeczne z twierdzeniami i oświadczeniami samej skarżącej. E.O.-S. oświadczyła bowiem, że D.S. dokonywała koszenia łąki trwałej oraz ugoru, czego nie podnosiła nawet sama skarżąca. Nie bez znaczenia dla oceny stanowiska organu jest również okoliczność, którą przyznała sama skarżąca, w piśmie z dnia 28 maja 2018 r. , że "prowadząc gospodarstwo sadownicze nie posiada typowego sprzętu rolniczego i mieszka około 15 km od działki 313, dojazd do działki jest kłopotem, dlatego w kwietniu 2018 r działkę sprzedała". Za nieprzydatne dla dokonania ustaleń faktycznych organ zasadnie uznał decyzję i potwierdzenie zapłaty podatku rolnego i podatku od nieruchomości, albowiem dotyczą one kwestii fiskalnych i obowiązku podatkowego i nie przesądzają o faktycznym użytkowaniu gruntów.

W granicach swobodnej oceny dowodów pozostaje też ocena wiarygodności oświadczenia J.P. oraz przedstawionych przez niego świadków. J.P. w złożonych oświadczeniach nie zaprzecza, że nie dokonał siewu zboża ozimego jesienią 2017 r. na działce ewidencyjnej nr 313. Wskazuje tylko, że użytkował tę działkę w 2017r. w następujący sposób ugór o powierzchni 1,31 ha, TUZ o powierzchni 1,14 ha, trawy na gruntach ornych 0,85 ha. Ponadto nadmienił, że działkę tę użytkuję od 2008 roku. (oświadczenie z dnia 4 czerwca 2018r.) Wymienił zabiegi agrotechniczne na działce 313 w [...], które wykonał osobiście w 2017 r. wskazując daty ich wykonania: 1) rozsiewanie nawozów na łąkach (kwiecień 2017), 2) oprysk na ugorze (maj 2017), 3) koszenie I traw na siano (czerwiec 2017), 4) koszenie II traw na siano (sierpień 2017), 5) dwukrotne talerzowanie ugoru (koniec sierpnia 2017).

Powyższe okoliczności potwierdziły oświadczenia osób trzecich zamieszkujących w miejscowości, w której położona jest sporna działka, w bliskim sąsiedztwie działki (tj. oświadczenie A. i K.M., zamieszkałych [...] 47 gmina [...], oświadczenie Iwony i G.S. zamieszkałych [...] 39, [...] [...]). Osoby te potwierdziły, że na działce 313 były łąki i ugór oraz opisały na tyle szczegółowo, na ile miały wiedzę, jakie zabiegi agrotechniczne wykonał J.P. na tej działce. Wszystkie zabiegi agrotechniczne dotyczyły trawy oraz uprawy ugoru, ostatnie miały miejsce na przełomie sierpnia i września 2017r.

Oświadczenia są spójne przede wszystkim z oświadczeniami samej skarżącej, która jak wykazano wyżej, udowodniła jedynie wykonanie na jej zlecenie przez L.B. w pierwszej połowie października 2017 r. przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także zasady logiki i doświadczenia życiowego organ uznał, że koniec użytkowania działki 313 przez J.P. przypada - według oświadczeń na wrzesień 2017 r., a jak wynika z oświadczeń przedłożonych przez wnioskodawczynię, rozpoczęła ona użytkowanie i posiadanie spornych użytków rolnych w październiku 2017 r.

Nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji zrzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na domniemaniu, że skarżąca wspólnie z J.P. podjęła decyzję o zakupie nieruchomości rolnej - działki ew. nr 313 stanowiącej łąki i pastwiska, w sytuacji gdy skarżąca nie potwierdziła tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania, a przeciwnie wykazała, iż działkę nr 313 kupiła samodzielnie załączając do akt sprawy akt notarialny. Nie ma to bowiem żadnego związku z wykazaniem faktycznego rolniczego użytkowania spornej działki.

Odnośnie natomiast zarzutu błędnego przyjęcia przez organ, że fakt użytkowania łąk i ugoru przez J.P. wynika z wydruków e-mail złożonych przez skarżącą, w sytuacji, gdy ich treść dowodzi jedynie użytkowania działki przez J.P. w 2016 r. - a nie w 2017 r. sąd uznał, że wprawdzie istotnie email-e J.P. dotyczą użytkowania spornej działki w 2016 r., jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ powołał je w kontekście oceny wiarygodności stanowiska J.P. co do użytkowania spornej działki w 2017 r., z uwagi na posiadanie przez niego koni, o czym świadczy następujące stwierdzenie organu: "Okoliczność użytkowania łąk i ugoru przez J.P. wynika także z wydruków e-mail złożonych przez wnioskodawczynię, skonfrontowanych z danymi z rejestru koniowatych ustalonymi na podstawie dokumentu urzędowego wydanego przez Związek Hodowców Koni".

Reasumując należy stwierdzić, że z uzyskanego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca dokonała w październiku 2017 r. przedsiewnej uprawy oraz siewu żyta na działce 313. Zdaniem Sądu, z oświadczeń skarżącej i zeznań przesłuchanych w charakterze świadków osób, w sposób uprawniony organy wyprowadziły wniosek, iż czynności skarżącej polegające jedynie na przedsiewnej uprawie oraz zasiewie żyta na spornej działce nie miały charakteru posiadania tej nieruchomości, w znaczeniu, rzeczywistego jej uprawiania, decydowania co uprawiać, dokonywania swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierania plonów w dniu 31 maja 2017 r. oraz przez cały okres uprawniający do wnioskowanej płatności rolnej, mając na uwadze zasady właściwego gospodarowania, zgodnego z normami dobrej kultury rolnej.

W świetle zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest stwierdzenie organu że skarżąca nie wykazała wypełnienia przesłanek uprawniających do płatności ONW do działki 313.

Wobec powyższego nie jest uzasadniony zarzut skargi polegający na wadliwym uznaniu, że w dniu 31 maja 2017 r. działka o nr 313 położona w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] była w posiadaniu J.P. w sytuacji gdy działka ta przez cały rok 2017, a więc również w dniu 31 maja 2017r. była w wyłącznym posiadaniu skarżącej. Przede wszystkim organy nie stwierdziły wbrew temu zarzutowi, że sporna działka była w posiadaniu J.P. w rozumieniu analizowanych powyżej przepisów i samego pojęcia "posiadanie". Organ odwoławczy uznał jednoznacznie, że posiadaczem, który faktycznie użytkował będące w jego posiadaniu grunty rolne na dzień 31 maja 2017 r. nie była skarżąca. Nie była ona także w tym okresie współposiadaczem działki nr 313 w rozumieniu faktycznego użytkowania tej działki. Początek udowodnionego przez wnioskodawczynię faktycznego posiadania działki rolnej na działce ewidencyjnej nr 313 można ustalić dopiero na październik 2017r i ogranicza się ona do uprawy przedsiewnej oraz siewu żyta ozimego. Konstatacja ta w świetle materiału dowodowego jest prawidłowa. W związku z powyższym należy zauważyć, że stosownie do art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie i doktrynie nie jest podważony pogląd, że posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Jako stan faktyczny niezależny jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu faktycznego elementu władania rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu (animus rem sibi habendi) rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia 12 luty 2009 r. sygn. akt II GSK 788/09, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Z kolei zamiar władania rzeczą dla siebie manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Uwzględniając powyższe na gruncie regulacji dotyczących przyznania płatności dla rolników wyrażono poglądy, że np. wykonanie przez rolnika jednorazowej czynności polegającej na wykonaniu pierwszego pokosu siana nie stanowiło nabycia posiadania (wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. II GSK 228/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielonej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. II GSK 227/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Już tylko na marginesie tego zarzutu należy podnieść, że jak wynika z akt sprawy J.P. również nie uzyskał płatności ONW na rok 2017 do spornej działki 313.

Wobec powyższego za nieuzasadniony sąd uznał zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia ONW poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania skarżącej płatności ONW, o którą ubiegała się spełniając wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie płatności;

Analiza akt sprawy nie uzasadnia również zgłoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 7a, 77, 80, 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W tym kontekście sąd stwierdza, że organy obu instancji działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, ustaliły obowiązujące w danym obszarze przepisy prawa, wybrały i ustaliły znaczenia przepisu mającego zastosowanie w danej sprawie, ustaliły dla rozpatrywanego przypadku konsekwencje prawne. Podjęły niezbędne kroki do dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Dokonane ustalenia zostały potwierdzone prowadzonym postępowaniem dowodowym. Wbrew zarzutom zawartym w skardze brak jest podstaw do przyjęcia, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez orgn narusza art. 80 k.p.a. Z treści powołanego przepisu wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie.

Należy również zaakcentować, że zakres stosowania regulacji zawartych w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, przy rozpatrywaniu spraw przedmiotem których jest przyznawanie rolnikom płatności ONW, określony jest zasadniczo w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., przy czym zgodnie z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej.

Ustawodawca nie zdecydował się na zastosowanie metody odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. W przypadkach, gdy inaczej niż regulacje zawarte w k.p.a. stanowią przepisy Unii Europejskiej lub ustawy o płatnościach, stosowanie przepisów k.p.a. jest wyłączone. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności ONW, obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów k.p.a. W wymienionych sprawach organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie wskazanych regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że inaczej ustawodawca postrzega zasadę prawdy materialnej w sprawach dotyczących płatności ONW. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych sprawach określony jest w przepisach prawa wspólnotowego i omawianej ustawy. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art.27 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zawierający odmienną niż k.p.a. regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego, z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu. Wykładnia poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 27 ustawy prowadzi do wniosku, że spośród wymienionych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, art. 77 § 1 k.p.a. w ogóle nie miał zastosowania., a stosowanie art. 7 k.p.a. było w znaczącej części wyłączone.

Sąd podziela również stanowisko organu, że nie doszło do naruszenia art. 7a k.p.a. w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy skarżąca legitymuje się tytułem własności, a wydana decyzja ogranicza uprawnienia odwołującej w zakresie otrzymania dopłat. Przepis art. 7a k.p.a. dotyczy bowiem rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej. Tymczasem jak wykazano wyżej nie ma wątpliwości co do tego, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika zarówno z prawa krajowego jak i wspólnotowego, pomocy finansowej udzielonej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych niezależnie od posiadanego tytułu prawnego. Tymczasem co wykazały organy działanie skarżącej polegające na przedsiewnej uprawie i zasianiu żyta ozimego w październiku 2017 r. na spornej działce było czynnością jednorazową i nie miało charakteru trwałego użytkowania rolniczego.

Sąd nie uwzględnił również wniosków dowodowych zawartych w skardze. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przesłuchania skarżącej i świadków: E.O.-S. i L.B. na okoliczność ustalenia, kto faktycznie w 2017 r. użytkował działkę o nr ew. 313, w jakim stanie znajdowała się ww. działka tuż przed dokonaniem przez L. B. przedsiewu oraz siewu żyta w październiku 2017r., czy stan działek przed dokonaniem przedsiewiu siewu żyta w październiku 2017 r. wskazywał na dokonanie wcześniejszych rzekomych prac przez J.P. - nie ma oparcia w przepisach procedury sądowoadministracyjnej.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

D.Cz.