Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 24/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie upoważnienia do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda, działając w trybie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn.zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim uchwałę nr 176/5/XVIII/08 Rady Miejskiej z dnia [...] września 2008 r. w sprawie upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. Zaskarżonej uchwale organ nadzoru zarzucił istotne naruszenie przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy, polegającą na upoważnieniu podmiotu o określonym ustawowo katalogu zadań do działań nie wymienionych w nim, organ nadzoru wniósł o stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu skargi organ nadzoru wskazał, że w § 1 uchwały nr 176/5/XVIII/08 z [...] września 2008 r., podjętej na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, póz. 1378), Rada Miejska postanowiła upoważnić Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej - jednostki organizacyjnej Gminy do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, póz. 728), zadania pomocy społecznej w gminie wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej. Oznacza to w ocenie organu nadzoru, iż ośrodki pomocy społecznej nie są takimi samymi gminnymi jednostkami organizacyjnymi jak inne, którym rada gminy może w dowolny sposób ustalać przedmiotowy zakres ich działania, a organy gminy mogą upoważniać organy tych jednostek do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Organ nadzoru zarzucił, że katalog zadań gminy w zakresie pomocy społecznej został przez ustawodawcę określony w sposób enumeratywny w art. 17 i art. 18 ustawy, co oznacza, że ewentualne poszerzenie katalogu zadań ośrodków pomocy społecznej,

1

powinno znaleźć wyraz wprost w ustawie regulującej wykonywanie określonego rodzaju zadań. Ustawodawca nie przewidział wśród tego katalogu zadania polegającego na prowadzeniu spraw związanych z pomocą osobom uprawnionym do alimentów. Dalej wojewoda wskazał, iż przykładami przepisów aktualnie obowiązujących, poszerzających katalog zadań ośrodków pomocy społecznej, jest art. 12 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czy też art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, póz. 2255 z późn.zm.). Ten ostatni przepis został znowelizowany dopiero wówczas, gdy przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego zaczęli domagać się od ustawodawcy, aby sprawy świadczeń rodzinnych mogły być załatwiane przez ośrodki pomocy społecznej (pierwotna treść tego przepisu nie dawała takiej możliwości).

W ocenie Wojewody, z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy powyższe rozwiązania prowadzą do wniosku, że Rada Miejska nie miała podstaw prawnych do upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera bowiem przepisu kreującego takie uprawnienie, ogólna reguła ustalona w art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zaś zastosowania do ośrodków pomocy społecznej. Ponadto organ nadzoru wskazał, że przepis art. 31 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie stanowi podstawy podjęcia jakiejkolwiek uchwały, nie kreuje w tym zakresie żadnej kompetencji rady gminy. Określa on jedynie, że wskazane w nim zadania, są zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji rządowej, finansowanym w formie dotacji celowej z budżetu państwa.

W odpowiedzi na skargę Gmina, reprezentowana przez radcę prawnego A.M.-W., wniosła o jej oddalenie oraz orzeczenie o zwrocie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Gmina wskazała, iż zaskarżona uchwała z [...] września 2008 r. , została przesłana organowi nadzoru [...] września 2008 r. Uchwała ta została podjęta przy uwzględnieniu stanowiska Ministerstwa Pomocy Społecznej - Komunikat w sprawie możliwości realizacji ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez ośrodek pomocy społecznej lub inną jednostkę organizacyjna gminy.

Pełnomocnik organu podniósł, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż stanowisko wyrażone w treści skargi ma swoje oparcie w aktualnym stanie prawnym. W jego ocenie, nie sposób za prawidłowe i znajdujące podstawy prawne uznać twierdzenia

Wojewody, iż ośrodek pomocy społecznej jest jednostka organizacyjną gminy, ale inną niż wszystkie jednostki organizacyjne. Ustawodawca bowiem w sposób ogólny wskazał w art. 9 ust. 1, iż w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, nie wskazując w sposób szczegółowy o jakie jednostki chodzi. Taka konstrukcja przepisu wskazuje wprost, iż ustawodawca miał na względzie wszystkie jednostki organizacyjne, których możliwość tworzenia istnieje i które zostały wskazane w ustawach szczególnych. Brak jest zatem podstaw do czynienia podziału na jednostki organizacyjne i inne jednostki organizacyjne - podział może istnieć jedynie ze względu na zadania jakie są powierzone danej jednostce do wykonania.

W ocenie organu, którego uchwała stanowi przedmiot skargi, dyspozycja art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, umożliwiająca powierzenie organowi wykonawczemu takiej jednostki w formie upoważnienia do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczy zarówno ośrodka pomocy społecznej, jak i każdej innej jednostki organizacyjnej. Przepis ten daje zatem możliwość przekazania w zakres kompetencji organowi wykonawczemu ośrodka pomocy społecznej wykonywania czynności zastrzeżonych dla organu wykonawczego gminy jakim jest w przedmiotowej sprawie Burmistrz. Jest to odstępstwo od zasady wyrażonej w ust. 1 tego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego skargą Wojewody, jako organu nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowi uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych.

Zgodnie z przepisem art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, póz. 483), samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych, przy czym samodzielność jednostek samorządu terytorialnego, wyposażonych w osobowość prawną, podlega ochronie sądowej (art. 165 Konstytucji RP).

Podkreślenia wymaga fakt, iż wprawdzie działalność samorządu terytorialnego została poddana nadzorowi organów państwa, jednakże jedynie z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1 Konstytucji RP). Szczegółowy tryb i formy nadzoru określone zostały nie w Konstytucji, lecz w ustawach tzw. "samorządowych", między innymi

w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn.zm.).

Uregulowanie takie zgodne jest także z normą art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, póz. 607), zgodnie z którą wszelka kontrola administracyjna działalności społeczności lokalnych powinna w zasadzie mieć na celu jedynie zapewnienie przestrzegania prawa i zasad konstytucyjnych. W ust. 3 wskazano ponadto, że kontrola ta powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić.

Jedną z form nadzoru wykonywanego przez wojewodę wobec działalności gminy jest badanie zgodności z prawem aktów prawnych podejmowanych przez jej organy. Na mocy art. 91 ust. 1 ww. ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O jej nieważności w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia. Istotne znaczenie dla określenia zakresu kompetencji nadzorczych ma fakt, że organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały, jedynie gdy stwierdzi istotne naruszenie prawa. Zgodnie z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn.zm.), po upływie terminu 30 dni od dnia doręczenia organowi nadzoru uchwały rady gminy (zarządzenia organu wykonawczego) nie może on we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Uprawnienie to, ze względu na szczególny charakter postępowania nadzorczego, nie zostało przez ustawodawcę ograniczone żadnym terminem. Jednakże, dążąc do zapewnienia trwałości i stabilności prawa tworzonego przez organy jednostek samorządu terytorialnego, w przepisie art. 94 ustawy o samorządzie gminnym ustawodawca zastrzegł, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W przedmiotowej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, że zaskarżona przez organ nadzoru uchwała została we właściwym terminie przedłożona, ze względu na przedmiot regulacji, stanowi ona aktu prawa miejscowego (vide § 2 uchwały). Nie budzi również wątpliwości, iż Wojewoda wniósł skargę po upływie terminu określonego w art. 91 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zaskarżoną uchwałą nr 176/5/XVIII/08 z dnia [...] września 2008 r. Rada Miejska, na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, póz. 1378), postanowiła upoważnić Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej - jednostki organizacyjnej Gminy, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. W § 2 uchwały określono, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa, z mocą obowiązującą od dnia 1 października 2008 r.( tj. z datą wejścia w życie ustawy).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowi przepis art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Przepis ten stanowi, że w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne (...).

W myśl przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (weszła w życie 1 października 2008 r.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania uchwały, przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz podejmowanie działań wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji rządowej. W obecnym brzmieniu powyższy przepis precyzuje, że jest to zadanie finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa, natomiast w ust. 2 i 3 art. 31 określono szczegółowe zasady finansowania.

Zarzuty skargi Wojewody koncentrują się na stwierdzeniu, iż Rada Miejska nie miała podstaw prawnych do upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, ponieważ ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera przepisu kreującego takie uprawnienie po stronie rady gminy, ogólna zaś reguła ustalona w art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, nie ma zastosowania do ośrodków pomocy społecznej. Są to bowiem gminne jednostki organizacyjne o szczególnym charakterze, których zakres działania może być określony tylko mocą przepisów ustawy o pomocy społecznej lub ustaw szczególnych.

Powyższe stanowisko dotyczące szczególnego charakteru ośrodków pomocy społecznej, mając na uwadze nader istotny rodzaj zadań które świadczą one na rzecz społeczności lokalnej, zasadniczo należy uznać za słuszne. W ocenie Sadu, w składzie

orzekającym w przedmiotowej sprawie, nie stanowiło ono jednak wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, zasadność skargi Wojewody należy oceniać z uwzględnieniem zagwarantowanej konstytucyjnie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego w wykonywaniu ich zadań a nadto faktu, iż obecnie ustawodawca nakłada na gminy coraz szerszy katalog zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (art. 8 ustawy), w tym spraw z zakresu szeroko rozumianej polityki socjalnej państwa. Tendencję taką uzasadnia się potrzebą decentralizacji niektórych zadań publicznych, o specyfice zbliżonej do tych, które gminy poprzez swoje wyspecjalizowane jednostki organizacyjne skutecznie realizują od wielu lat, czyli zadań z zakresu pomocy społecznej.

W preambule ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawodawca wskazał, iż: "dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny, konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji, wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji". W tak rozumianym kontekście dualizmu i komplementarności działań właściwych organów, należy dokonywać wykładni przepisów ww. ustawy. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawa ta określa zatem

1) zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji (rozdział 2);

2) warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zwanych dalej "świadczeniami z funduszu alimentacyjnego" (rozdział 3);

3) zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego (rozdział 4);

4) zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;

5) działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych (rozdział 2).

Podkreślenia wymaga, iż analiza treści pierwotnego brzmienia przepisów ww. ustawy oraz jej nowelizacji prowadzi do wniosku, iż procedura poprzedzająca

wprowadzenie tego nowego aktu prawnego zakładającego obciążenie jednostek samorządu terytorialnego dodatkowymi zadaniami, nie w pełni odpowiadała wymogom prawidłowej i kompletnej legislacji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść normy zawartej w przepisie art. 12 ww. ustawy. Zgodnie z ust. 1 postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela, czyli wójt, burmistrz, lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów (art. 2 pkt 10). Zgodnie z art. 12 ust. 2 w brzmieniu pierwotnym nadanym ustawą z dnia 7 września 2007 r., ogłoszoną w Dzienniku Ustaw Nr 192, póz. 1378 z dnia 19 października 2007 r.: "do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego rada gminy nie może upoważnić ośrodka pomocy społecznej". Przepis art. 48 ustawy zakładał roczne vacatio legis, bowiem weszła ona w życie z dniem 1 października 2008 r. Art. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 27 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 134, póz. 850), przepisowi art. 12 ust. 2 nadano brzmienie (z dniem 1 sierpnia 2008 r. - art. 1 pkt 20 ustawy nowelizującej): "organ właściwy wierzyciela może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także do wydawania w tych sprawach decyzji." Oznacza to, iż ustawodawca dopuścił możliwość upoważnienia przez wójta, burmistrz prezydenta miasta do prowadzenia w jego imieniu postępowania w sprawach z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach, także kierownika ośrodka pomocy społecznej.

W tej sytuacji traci na znaczeniu, podnoszony przez organ nadzoru, argument "racjonalności ustawodawcy". Nadto powyższy kierunek wprowadzony ustawą nowelizującą oznacza, iż ustawodawca nie wprowadził zakazu powierzenia kierownikowi ośrodka pomocy społecznej dodatkowych zadań wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zakaz taki nie wynika wprost również z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst. jedn. Dz.U z 2008 r. Nr 115, póz. 728 z późn.zm.), w tym wskazywanego w skardze art. 110 ust. 1, który stanowi, iż zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej. Wszakże z przepisu tego nie wynika zakaz wykonywania przez ośrodki pomocy społecznej także innych zadań, oczywiście przy zapewnieniu takiej organizacji pracy i obsady personalnej jednostki, która zapewni

7

prawidłowe wykonywanie zarówno gminnych (własnych i zleconych) zadań pomocy społecznej, jak i innych (dodatkowych) .

Zadania określone przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zaliczyć można do zadań z zakresu zabezpieczenia społecznego, zatem zbliżonych do pomocy społecznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 1994 r. Wypada zatem zauważyć, iż skoro ustawodawca dostrzegł konieczność zapewnienia gminom swobody w wyborze formy realizacji nowopowierzonych zadań z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. powierzenia prowadzenia spraw przez podmioty upoważnione przez organ właściwy wierzyciela, jak również pewnych działań wobec dłużników alimentacyjnych (art. 4 ust. 3). W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Wojewody, brak jest zatem przeszkód prawnych, aby taką możliwość wykluczyć w przypadku działań pomocniczych, określonych w rozdziale 2 ustawy, czyli podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. Nie można odmówić bowiem gminie prawa do takiej organizacji prowadzenia działań wobec dłużników alimentacyjnych, które zapewnią ich sprawną realizację, zmierzającą do osiągnięcia celu któremu mają one służyć - zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Analizując treść przepisów przedmiotowej ustawy nie można wszakże nie dostrzec, iż działania wobec dłużników alimentacyjnych są ściśle skorelowane z zasadami pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji (rozdział 2 ustawy).

Na marginesie należy wskazać, iż w rozdziale 2 ustawy w zakresie działań podejmowanych wobec dłużników alimentacyjnych ustawodawca przewidział szereg różnorodnych czynności podejmowanych zarówno przez organ właściwy wierzyciela (wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania "osoby uprawnionej", czyli osoby uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna), jak i organ właściwy dłużnika alimentacyjnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania "dłużnika alimentacyjnego", czyli osoby zobowiązanej do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna). Odmienności te nie znajdują odzwierciedlenia w treści uchwały, która również nie precyzuje zakresu powierzonych zadań. Oznacza to, iż rada gminy upoważniła Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania wszelkich, określonych w ustawie działań wobec dłużników alimentacyjnych. Nadto podkreślenia wymaga, iż powierzając kierownikowi ośrodka pomocy społecznej nowe zadania, rada gminy winna zapewnić

8

taką organizację i środki, które pozwolą na ich wykonywanie bez uszczerbku dla podstawowych zadań tej szczególnej gminnej jednostki organizacyjnej - czyli pomocy społecznej (na podstawie ustawy o pomocy społecznej) i innych powierzonych w drodze ustaw szczególnych lub upoważnień.

W literaturze prawa administracyjnego panuje pogląd, iż sprawa ma charakter sprawy indywidualnej, jeżeli dotyczy imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw i obowiązków (B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks Postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 13 i 15). Indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej nie zawsze są załatwiane w drodze decyzji administracyjnej. Nie można pominąć okoliczności, iż prawu administracyjnemu znane są inne formy władczego działania organów administracji publicznej, np. poprzez czynności o charakterze materialno-technicznym. Przepis art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, może również obejmować upoważnienie do załatwiania takich spraw, przez inne niż wójt burmistrz, prezydent miasta podmioty, w tym organy gminnych jednostek organizacyjnych.

Z tych powodów Sąd zważył, iż podejmując zaskarżoną uchwałę na podstawie przepisu art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, Rada Miejska nie naruszyła przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób istotny (oczywisty i bezpośredni), który skutkowałby stwierdzeniem jej nieważności. Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z przepisem art. 199 P.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Niniejsze postępowanie sądowe, z mocy przepisu art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, jest zwolnione od opłat sądowych. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 200 i 201 P.p.s.a.). Brak jest podstaw do przyznania organowi, którego działalności dotyczyła skarga, zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed wojewódzki sądem administracyjnym.