Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3445/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 2 ust. 6, § 3
journal: Dz.U. 2006 nr 142 poz 1023
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z  podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód  powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Gl 5/17 w sprawie ze skargi Gminy A na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w przedmiocie zwrotu na rzecz gminy utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2) zasądza od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach na rzecz Gminy A 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 maja 2017 r. (sygn. akt I SAB/Gl 5/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę Gminy A (dalej: skarżąca) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (dalej: Fundusz) w przedmiocie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości za 2015 r.

WSA wskazał, że w toku postępowania administracyjnego zostały podjęte następujące czynności:

- wnioskiem z [...] marca 2016 r. (który wpłynął do Funduszu [...] marca 2016 r.) skarżąca wystąpiła do Funduszu o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne za 2015 r.; we wniosku wskazano dwa sztuczne zbiorniki wodne o określonej powierzchni oraz przyjęto stawki podatkowe jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; podstawę żądania stanowił art. 7 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716);

- pismem z [...] kwietnia 2016 r. Fundusz wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów, w tym decyzji i deklaracji podatkowych, na podstawie których została ustalona wysokość utraconych dochodów, odpisu uchwały ustalającej wysokość stawek podatkowych na badany rok podatkowy, wypisów z rejestru gruntów dla przedmiotowych nieruchomości, danych umożliwiających identyfikację jednego ze wskazanych zbiorników wodnych oraz wyjaśnienia jaki jest charakter zbiorników objętych wnioskiem;

- w dniu 21 kwietnia 2016 r. do Funduszu wpłynęło pismo skarżącej z 19 kwietnia 2016 r. wraz z załącznikami;

- pismem z [...] maja 2016 r. Fundusz zwrócił się do [...] S.A. o udzielenie informacji czy przedmiotowe zbiorniki są zbiornikami retencyjnymi oraz o udostępnienie dokumentacji w postaci instrukcji gospodarowania wskazanymi zbiornikami, pozwoleń na użytkowanie zbiorników lub innych dokumentów dotyczących charakteru danego zbiornika, jego roli i funkcji jaką spełnia;

- pismem z [...] maja 2016 r. Fundusz zwrócił się do [...] Sp. z o.o. o takie same informacje;

- w dniu 26 maja 2016 r. wspomniana spółka z o.o. przesłała wnioskowane informacje i szereg dokumentów;

- w dniu [...] czerwca 2016 r. Fundusz wydał, a następnie doręczył skarżącej postanowienie ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy;

- w dniu 6 czerwca 2016 r. wspomniana spółka akcyjna przekazała stosowne informacje, ale bez dokumentacji, co powodowało konieczność ponownego wezwania tej spółki do przesłania dokumentów; odpowiedź na ponowne wezwanie została udzielona pismem z 15 czerwca 2016 r.;

- pismem z [...] czerwca 2016 r. Fundusz zwrócił się do skarżącej o udzielenie stosownych wyjaśnień co do funkcji jednego ze zbiorników, uzyskując negatywną odpowiedź;

- w związku z powyższym, Fundusz ponownie zwrócił się do spółki akcyjnej o informację dotyczącą jednego ze zbiorników; odpowiedzi na to wezwanie udzielono pismem z 23 sierpnia 2016 r.;

- w dniu [...] sierpnia 2016 r. Fundusz wydał, a następnie doręczył skarżącej postanowienie ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy;

- pismem z [...] września 2016 r. Fundusz zwrócił się do skarżącej o potwierdzenie danych wynikających z przesłanych przez nią wypisów z rejestru gruntów na ostatni dzień roku podatkowego;

- w dniu [...] września 2016 r. Fundusz wydał, a następnie doręczył skarżącej postanowienie ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy;

- w dniu 21 października 2016 r. skarżąca wskazała, że o żądane dane Fundusz powinien zwrócić się do odpowiedniego starosty, co uczyniono pismem z [...] listopada 2016 r.;

- w dniu [...] czerwca 2016 r. Fundusz wydał, a następnie doręczył skarżącej postanowienie ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy;

- w dniu 7 grudnia 2016 r. do Funduszu wpłynęły wypisy z rejestru gruntów;

- w toku postępowania administracyjnego Fundusz dopuścił dowód z szeregu dokumentów;

- pismem z [...] stycznia 2017 r. powiadomiono skarżącą w trybie art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: kpa) o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, a po upływie wyznaczonego terminu Fundusz wydał w sprawie decyzję z [...] lutego 2017 r.

Zdaniem WSA, w świetle stanowiska skarżącej zaprezentowanego w skardze oraz stanowiska Funduszu wynikającego z odpowiedzi na skargę, sporne w sprawie było to, czy rozstrzygając o zwrocie utraconych dochodów Fundusz weryfikuje stosowny wniosek w zakresie innym niż pod względem formalnym i rachunkowym oraz w granicach szerszym niż wynikające z decyzji i deklaracji podatkowych odnoszących się do przedmiotowego zwolnienia.

WSA stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu utraconych dochodów, o jakim mowa w art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przybiera formę decyzji administracyjnej. Decyzja taka powinna zatem być poprzedzona przeprowadzeniem stosownego postępowania, w ramach którego ustalony zostaje stan faktyczny i prawny sprawy, konieczny dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa).

Zdaniem WSA, w toku postępowania w sprawie zwrotu utraconych dochodów konieczne jest ustalenie: 1) czy sporne grunty stanowią własność Skarbu Państwa, 2) czy sporne grunty są zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, 3) w jaki sposób grunty te są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, 4) kto jest posiadaczem tego przedmiotu opodatkowania, 5) jaka jest jego powierzchnia i czy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, 6) jaka jest stawka podatku itd. Zwrotowi podlegają bowiem wyłącznie dochody rzeczywiście utracone przez skarżącą w następstwie zastosowania zwolnienia z uwagi na zaistnienie okoliczności opisanych w art. 7 ust. 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (wskazanych we wniosku), stwierdzonych przez Fundusz w toku postępowania przeprowadzonego na podstawie kpa.

WSA uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie było prowadzone przewlekle. Postępowanie to nie było bowiem opieszałe, niesprawne czy nieskuteczne, ani nie wykazano, że sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie albo że bez powodu przedłużano termin jej załatwienia. Zdaniem WSA, w toku postępowania Fundusz podejmował działania realnie prowadzące do rozstrzygnięcia sprawy, zaś okres ich podejmowania nie wskazuje na uzasadnione odwlekanie podjęcia rozstrzygnięcia.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 7 ust. 6 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z § 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne (Dz. U. Nr 142, poz. 1023; dalej: rozporządzenie MŚ z 20 lipca 2006 r.) przez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że Fundusz, do którego został skierowany wniosek o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przed dokonaniem zwrotu takich dochodów w myśl art. 7 ust. 6 tej ustawy był obowiązany do ustalenia czy objęte wnioskiem grunty stanowią własność Skarbu Państwa, są zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, w jaki sposób zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, kto jest posiadaczem tego przedmiotu opodatkowania, jaka jest jego powierzchnia i czy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, w związku z czym sposób procedowania przez Fundusz w niniejszej sprawie nie był obarczony wadą przewlekłości postępowania;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 149 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość postępowania, w sytuacji gdy postępowanie prowadzone przez Fundusz było opieszałe, niesprawne, a podejmowane przez Fundusz czynności nie miały znaczenia dla załatwienia sprawy, która mogła być załatwiona w krótszym terminie, które to naruszenie bezpośrednio determinowało treść wydanego orzeczenia i spowodowało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że mechanizm zwrotu utraconych przez gminę dochodów został określony w art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i polega na tym, że z tytułu przedmiotowego zwolnienia gminom przysługuje zwrot utraconych dochodów ze środków wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Skarżąca dodała, że we wniosku o zwrot utraconych dochodów, o którym mowa w art. § 2 ust. 1 rozporządzenia MŚ z 20 lipca 2006 r., wykazuje się faktyczne roczne utracone dochody, wynikające z decyzji oraz z deklaracji podatkowych na dany rok podatkowy według stanu na 31 grudnia roku podatkowego. Zdaniem skarżącej, kategoryczne brzmienie art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadzi do wniosku, że Fundusz jest niejako związany okolicznościami faktycznymi i prawnymi ustalonymi przez organ podatkowy, który ma wyłączne kompetencje prawne do weryfikowania prawidłowości składanych przez podatników deklaracji podatkowych. Brak jest natomiast regulacji uprawniających Fundusz do dokonywania własnych ustaleń w zakresie przyjętym przez WSA, w tym podważania danych wynikających ze złożonej organowi podatkowemu deklaracji podatkowej, które nie zostały do tej pory podważone wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji podatkowej lub też wdrożonych przez ten organ czynności sprawdzających.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundusz (zastępowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi WSA, którym uznał on za niezasadną skargę Gminy A, zarzucającą przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych lub gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniku wodne, za 2015 r. Zdaniem WSA, decyzja w przedmiocie zwrotu utraconych dochodów powinna zostać poprzedzona pełnym postępowaniem dowodowym, o jakim mowa w przepisach kpa, a w toku tego postępowania konieczne staje się ustalenie czy sporne grunty stanowią własność Skarbu Państwa, są zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, w jaki sposób zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, kto jest posiadaczem tego przedmiotu opodatkowania, jaka jest jego powierzchnia i czy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, stawki tego podatku itd.; szczególnie istotne jest też ustalenie charakteru zbiornika. W ocenie WSA, Fundusz w niniejszej sprawie nie pozostawał w bezczynności, zaś podejmowane czynności nie miały charakteru pozornego i miały znaczenie dla wyniku postępowania.

Stwierdzić należy, że WSA prawidłowo wskazał, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2016 r. (sygn. akt II OSK 2630/15), że "Z brzmienia art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie wypełniają przesłanki określonej w art. 12 k.p.a., ustanawiającym zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy."

Dla rozstrzygnięcia, czy podejmowane przez organ czynności w niniejszej sprawie były zbędne dla jej merytorycznego załatwienia, a sprawa mogła zostać zakończona w krótszym terminie, niewątpliwie potrzebne jest zatem stwierdzenie, jaki był zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Z zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia zasadniczo wynika, że zmierzają one do zakwestionowania takiego rozumienia art. 7 ust. 6 (w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z § 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 oraz § 3 rozporządzenia MŚ z 20 lipca 2006 r.), zgodnie z którym Fundusz orzekając w przedmiocie przysługującego gminie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości, w zakresie wynikającym z ust. 1 pkt 8a tego artykułu, jest zobowiązany i upoważniony do weryfikowania, czy takie zwolnienie się w istocie należało.

WSA (podzielający stanowisko Funduszu), przedstawiając swoją argumentację rozpoczął od powołania się na postanowienie NSA z 24 listopada 2014 r. (sygn. akt II GSK 296/14) wydane w składzie 7 sędziów, zgodnie z którym Fundusz posiada kompetencje do odmowy zwrotu utraconych dochodów, o jakich mowa w art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przy czym akt ten przybiera formę decyzji administracyjnej. To zaś oznacza, że wydanie tej decyzji powinno zostać poprzedzone przeprowadzeniem pełnego postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Z tak sformułowanym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. To prawda, że w ww. postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że odmowa zwrotu utraconych dochodów, o którym mowa w art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, jednak w żaden sposób nie wypowiadał się co do zakresu postępowania dowodowego w sprawach toczących się na podstawie tegoż przepisu. Jak wskazano bowiem w postanowieniu, "Spór będący przedmiotem rozpatrywanej sprawy dotyczył wyłącznie tego, czy odmowa zwrotu nastąpiła na mocy decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), czy też na podstawie innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.)".

Kwestia zakresu koniecznego i zarazem wystarczającego postępowania dowodowego w postępowaniu o zwrot utraconych dochodów wymaga zatem samodzielnego rozstrzygnięcia, na podstawie obowiązujących w tym zakresie regulacji, którymi są ww. przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 7 ust. 7 omawianej ustawy (minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb zwrotu utraconych dochodów, o których mowa w ust. 6, kierując się potrzebą zabezpieczenia gmin przed zmniejszeniem dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w ust. 1 pkt 8a) - rozporządzenie MŚ z 20 lipca 2006 r. W § 2 rozporządzenia opisano szczegółowo, że – zwrot utraconych dochodów następuje po złożeniu przez gminę wniosku o zwrot utraconych dochodów, wniosek jest składany do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym, do właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, wniosek wykazuje faktyczne roczne utracone dochody, wynikające z decyzji oraz deklaracji podatkowych – na dany rok podatkowy wg, stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, wzór wniosku został określony w załączniku do rozporządzenia, gmina może do dnia 15 maja złożyć korektę wniosku, a w przypadku stwierdzenia we wniosku braków lub błędów fundusz wzywa gminę do ich usunięcia w terminie 7 dni, w przypadku nieusunięcia braków lub błędów w terminie – wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Z § 2 ust. 6 rozporządzenia wynika natomiast, że wojewódzki fundusz sprawdza wniosek pod względem rachunkowym i formalnym do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku podatkowym oraz przekazuje na rachunek budżetu gminy kwotę środków z tytułu utraconych dochodów (§ 3).

Mając na uwadze te regulacje uznać więc trzeba, że jakkolwiek, zgodnie z zasadą z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, to zasada ta może zostać ograniczona w sytuacji wprowadzenia wyjątków przepisem szczególnym. Takie przepisy szczególne zawiera ww. rozporządzenie MŚ z 20 lipca 2006 r. wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z cytowanych wyżej zapisów § 2 rozporządzenia wynika, że nie może ostać się teza WSA, że fundusz weryfikuje stosowny wniosek o zwrot utraconych dochodów w zakresie i granicach innych, szerszych, niż pod względem formalnym i rachunkowym oraz niż wynikające z decyzji i deklaracji podatkowych odnoszących się do przedmiotowego zwolnienia. Innymi słowy, że przeprowadza postępowanie dowodowe w pełnym zakresie, zgodnie z zasadami z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Za przyjętym stanowiskiem, iż to wskazane unormowania rozporządzenia Ministra Środowiska w zw. z art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określają zakres i granice postępowanie prowadzonego w sprawie zwrotu utraconych dochodów przemawia również i ten argument, że to gminny organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości jest jedynie właściwy – zarówno do wydawania stosownych decyzji podatkowych co do podatku od nieruchomości od osób fizycznych (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), jak i do weryfikowania prawidłowości składanych przez podatników, niebędących osobami fizycznymi, deklaracji (art. 6 ust. 9 ustawy). Zgodnie bowiem z art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zatem wcześniej – po złożeniu deklaracji, w razie wątpliwości co do jej rzetelności – to organ podatkowy przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w szczególności może podjąć czynności kontrolne. Po stwierdzeniu, że deklaracja zawiera błędy, organ podatkowy, stosownie do art. 274 § 1 O.p., powinien zwrócić się do podatnika o złożenie stosownych wyjaśnień oraz o uzupełnienie deklaracji. Jeżeli podatnik nie zgodzi się skorygować deklaracji, organowi podatkowemu pozostaje wszczęcie postępowania podatkowego (art. 165 O.p.), którego rezultatem powinno być wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 O.p.

Za niedopuszczalne w związku z tym uznać należy, aby to Fundusz prowadząc postępowanie w przedmiocie zwrotu utraconych dochodów miał ponownie ustalać (i mógł dochodzić do odmiennych od organu podatkowego wniosków), czy w stosunku do gruntów wskazanych we wniosku w rzeczywistości przysługiwało zwolnienie od podatku od nieruchomości.

Tym samym słusznie zakwestionowano w skardze kasacyjnej wykładnię ww. przepisów dokonaną przez WSA. Uwzględniając wykładnię zaprezentowaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, WSA rozpozna sprawę ponownie i stwierdzi, czy i ewentualnie od którego momentu można mówić o przewlekłości postępowania, a także czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz odniesie się do wniosku strony o wymierzenie grzywny lub przyznanie od Funduszu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Funduszu na rzecz skarżącej kwotę 440 zł, na którą składa się: równowartość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), równowartość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i prowadził sprawę w postępowaniu przed WSA (240 zł).