Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2873/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant ref. staż. Aneta Kardas, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Rektora Akademii [...] w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga W. S. (dalej zwany wnioskodawcą, skarżącym) na decyzję Rektora Akademii [...] w [...] (dalej zwany: Rektor, organ), o numerze [...] z dnia [...] listopada 2019r.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskodawca w latach 2012-2017r był studentem Wyższej Szkoły [...] w [...], która obecnie nosi nazwę Akademia [...] w [...] (dalej zwana również: [...], uczelnia). Odbywał kształcenie na Wydziale [...], na kierunku [...], w trybie stacjonarnym. Decyzją dziekana Wydziału [...] Nr [...] z dnia [...] października 2017 roku, został on skreślony z listy studentów. Powodem powyższego rozstrzygnięcia było niezaliczenie roku w terminie.

Pismem z dnia [...] września 2019r, zatytułowanym "podanie o wznowienie studiów" wnioskodawca zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na wznowienie przez niego studiów stacjonarnych, na kierunku [...], specjalność [...] na [...] roku studiów.

Rektor, działając na podstawie przepisu § 30 Regulaminu Studiów Akademii [...] w [...] (dalej zwanym: regulamin studiów), w związku z art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku- kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r, poz. 2096, zwanym dalej: k.p.a.), decyzją z dnia [...] października 2019r. o numerze [...] odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku [...], specjalność [...], w trybie stacjonarnym, w roku akademickim 2019/2020.

Uzasadniając swoją decyzję Rektor wskazał, że zapoznał się z dokumentacją zgromadzoną w teczce osobowej wnioskodawcy, nr albumu [...] , w szczególności z pismem z dnia [...] grudnia 2013 roku, sporządzonym przez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] skierowanego do Dziekana Wydziału [...] Uczelni. Z jego treści wynika, iż wobec wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt [...] został orzeczony obowiązek powstrzymania się od przebywania w miejscach, w których przebywają małoletni poniżej 15 roku życia. Organ wskazał, że aktualnie siedzibę Uczelni stanowi budynek znajdujący się przy ulicy [...] , w którym, obok szkoły wyższej, działają także niepubliczne przedszkole, szkoła podstawowa i liceum, do których uczęszczają dzieci poniżej 15 roku życia.

Pismem z dnia [...] października 2019r wnioskodawca złożył do organu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i wniósł o przyjęcie go na studia opisane we wniosku lub przyjęcie warunkowe do czasu rozpoznania przez prokuratora kwestii, czy jego obecność na uczelni stanowi przestępstwo.

Zaskarżoną w sprawie decyzją, organ utrzymał w mocy swoją własną decyzję i ponownie odmówił zgody na wznowienie przez wnioskodawcę studiów. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] października 2019r, zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] w [...] [...] Wydział [...] oraz Prokuratury Rejonowej [...] w [...] o udzielenie informacji w sprawie wnioskodawcy, w szczególności dotyczących okoliczności, czy został on skazany za przestępstwa o podłożu seksualnym na osobach nieletnich i czy nadal obowiązuje wobec niego zakaz przebywania w miejscach, w których przebywają małoletni poniżej 15 roku życia. W odpowiedzi na prośbę organu o udzielenie informacji, pismem o sygn. Akt [...] , opatrzonym datą [...] października 2019 roku Prokuratura Rejonowa [...] poinformowała, iż wnioskodawca został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...] w dniu [...] lipca 2017 roku, sygn. akt [...] na karę 5 lat pozbawienia wolności wraz z zakazem przebywania w określonym miejscu, w którym przebywają dzieci poniżej 15 roku życia na lat 10.

Organ wskazał, iż od [...] lipca 2019 r. siedziba uczelni została przeniesiona do budynku przy ulicy [...] w [...], który od dnia [...] września 2019 roku jest jednocześnie miejscem kształcenia dzieci i młodzieży w ramach placówek edukacyjnych, których założycielem jest spółka Towarzystwo [...] "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...], która to spółka jest jednocześnie założycielem Uczelni. Ponadto zajmowany przez Uczelnię budynek jest miejscem zajęć sportowych dla dzieci i młodzieży, realizowanych w salach sportowych, będących przedmiotem najmu przez kluby i inne instytucje, których przedmiotem działalności jest promocja sportu i rekreacji wśród dzieci oraz młodzieży.

Biorąc pod uwagę obie powyższe okoliczności tj. treść pisma Prokuratury oraz fakt zmiany siedziby uczelni, organ podkreślił, iż wyrażając zgodę na wznowienie studiów dla wnioskodawcy, ułatwiłby mu przebywanie w pobliżu małoletnich, co stanowiłoby złamanie zakazu sądowego, nałożonego orzeczeniem sądu o sygn. Akt [...] . Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, zakaz przebywania w określonym miejscu, w którym przebywają dzieci poniżej 15. roku życia, nie jest okolicznością nową, która powstała po wydaniu decyzji, a okoliczność ta została jedynie potwierdzona pismem prokuratury.

Na marginesie Rektor wskazał, że wydając przedmiotową decyzję, wziął pod uwagę także fakt, iż zawód [...] jest zawodem zaufania publicznego, a ponadto, że ze względu na swój charakter, osoby go wykonujące mogą mieć kontakt z małoletnimi w żłobkach, przedszkolach, szkołach podstawowych oraz w poradniach [...]. Wyrażając zgodę na kontynuowanie studiów przez wnioskodawcę, Rektor godziłby się z wszelkimi konsekwencjami takiej decyzji, to jest z możliwością, że student przygotuje pracę dyplomową, złoży egzamin dyplomowy z oceną pozytywną i otrzyma dyplom magistra [...], co otworzy mu drogę do wykonywania zawodu [...] w ww. placówkach. Powyższe uprawnienia dałyby wnioskodawcy możliwość pracy z dziećmi, narażając je na zachowania o charakterze nieetycznym i nieprofesjonalnym lub nadużycia o charakterze karnym. Wydając decyzję, organ kierował się również koniecznością ochrony zdrowia ludzkiego oraz ważnym interesem społecznym, jakim jest bezpieczeństwo i stan psychofizyczny dzieci i młodzieży.

Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji, jednak z treści uzasadnienia wynikają dwa zarzuty.

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz.U. 2020 poz.1444 t.j. z dnia 2020.08.25 dalej zwane: k.k.), poprzez ich błędną interpretację;

2. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy.

Uzasadniając środek zaskarżenia, skarżący wskazał, że w jego ocenie decyzja jest bezzasadna, albowiem została podjęta na podstawie nieprawdziwych i nieistniejących przesłanek, oraz na nieprawidłowej interpretacji przepisów k.k. Ponadto interpretacja k.k. nie mieści się w zakresie kompetencji Rektora wyższej uczelni, przez co przekroczył on swoje kompetencje. Skarżący oświadczył, że "są nieprawdą" ustalenia faktyczne poczynione przez Rektora, dotyczące skazania prawomocnym wyrokiem sądu oraz obowiązującego środka karnego w postaci zakazu przebywania w określonym miejscu, w którym przebywają dzieci poniżej 15 roku życia. W dniu wydania decyzji, nie zapadł przeciwko niemu żaden wyrok, a daty wskazane w uzasadnieniu decyzji, to daty końcowe obowiązywania wyroku, nie zaś ich początek.

Ponadto wskazał, że nawet gdyby postanowienie obowiązywało, decyzja wciąż byłaby niezasadna. Postanowienie wydane jest na podstawie przepisów k.k. i warunki jego złamania także są w nim opisane. Ostatecznie decyzja o stwierdzeniu złamania postanowienia nie jest decyzją administracyjną, tylko decyzją Wydziału [...] Sądu Rejonowego, właściwego dla miejsca jego popełnienia, wcześniej Prokuratury Rejonowej i oznacza stwierdzenie popełnienia przestępstwa złamania zakazu sądowego, albo poprzez jego dokonanie, albo poprzez usiłowanie dokonania takowego. Podkreślił, iż sam zawiadomił prokuraturę właściwą dla terenu uczelni, we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i wniósł o przyjęcie go do czasu wydania decyzji przez prokuraturę.

Skarżący stwierdził, że teren uczelni [...] w [...] nie jest miejscem przebywania małoletnich poniżej 15 roku życia w rozumieniu zakazu sądowego opisanego w wyroku. Uczelnia położona w budynku przy ul. [...] w [...] dysponuje odrębnymi piętrami, pomieszczeniami, toaletami i jest niezależna od szkoły podstawowej, znajdującej się w tym samym budynku. Przypadkowe spotkanie dziecka np. w holu budynku także nie jest złamaniem zakazu opisanego w wyroku, albowiem Sąd wydający wyrok odstąpił od wydania wobec skarżącego zakazu zbliżania się do dzieci poniżej 15 r.ż. na określoną odległość, odstąpił także od wydania wobec niego zakazu kontaktu z małoletnimi. Przebywanie w pobliżu określonych miejsc, nie jest równoznaczne z przebywaniem w tych miejscach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa wskazanego w art. 145 § 1. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rolą Sądu Administracyjnego jest kontrolowanie administracji, co sprowadza się de facto do weryfikacji działań organu administracji oraz prawidłowości stosowania przez niego przepisów prawa materialnego, w szczególności realizując zasadę prawdy materialnej. Sąd dokonując oceny prawidłowości wydanych decyzji administracyjnych bierze pod uwagę i zestawia regulacje materialnoprawne, które były podstawą rozstrzygnięcia danego organu. Wadliwe ustalenie przez organ administracji okoliczności faktycznych, istotnych w indywidualnej sprawie, stanowi podstawę do uchylenia przez sąd kontrolowanego aktu lub czynności, tego rodzaju uchybienie bowiem może mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonane przez organ implikują oddalenie skargi.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Rektora Akademii [...] w [...] o numerze [...] z dnia [...] listopada 2019 r., którą decyzją utrzymano w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wznowienie studiów na Wydziale [...], na [...] roku kierunku [...], w trybie stacjonarnym, wskazać w pierwszej kolejności należy, iż przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U 2020.85 z dnia 2020.01.20, dalej zwana: ustawą o szkolnictwie wyższym), w żaden sposób nie regulują kwestii odnoszących się do wznowienia studiów.

Ustawodawca pozostawił te kwestie przepisom wewnętrznym uczelni, tak więc w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy Regulaminu Studiów w Akademii [...] w [...]. Kwestię wznowienia studiów reguluje przepis § 30, zgodnie z którym "wznowienie studiów przez wpisanie kandydata na listę studentów następuje za zgodą dziekana studiów, który określa warunki i terminy zaliczenia wpisów warunkowych i różnic programowych. Decyzję w sprawie wznowienia podejmuje rektor Uczelni".

Wobec takiego brzmienia wskazanego przepisu bezsporne jest, że decyzja Rektora uczelni ma charakter decyzji uznaniowej, fakultatywnej i wyłącznie od Rektora zależy jej treść. Decyzja podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, a sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt I SA 945/00, CBOS).

Sąd, dokonując kontroli decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, bada przede wszystkim czy zaskarżona decyzja jest faktycznie decyzją uznaniową, czy nie nosi cech tzw. dowolności tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14, CBOS).

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ dokonał prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, a wydana decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego i nie posiada cech dowolności.

Na treść zaskarżonej decyzji znaczący wpływ miały dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Wobec skarżącego orzeczono (prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] lipca 2017 roku, sygn. akt [...] karę 5 lat pozbawienia wolności wraz z zakazem przebywania w określonym miejscu, w którym przebywają dzieci poniżej 15 roku życia na lat 10. Prawomocny wyrok Sądu powołanej treści ma kluczowe znaczenie, gdyż obecną siedzibą Akademii [...] w [...] jest budynek przy ul. [...], w którym, obok szkoły wyższej, działają także niepubliczne przedszkole, szkoła podstawowa i liceum, do których uczęszczają dzieci poniżej 15 roku życia. Fakty te są powszechnie znane, także Sądowi z urzędu. Przeciwnej treści twierdzenia skarżącego są nieprawdziwe.

Fakt przeniesienia uczelni do budynku, w którym stale przebywają małoletni poniżej 15 roku życia, w zupełności wystarcza do tego, aby w granicach swojego uznania, Rektor mógł podjąć przedmiotową decyzję, w obawie przed naruszeniem orzeczonego wobec skarżącego środka karnego.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty, zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w skardze do sądu, stanowią jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ, wyrażają niezadowolenie skarżącego z treści przedmiotowej decyzji, ale nie stanowią podstaw do jej wzruszenia. Skarżący kilkukrotnie podnosił, iż nie jest rolą organów administracyjnych dokonywanie wykładni przepisów k.k. czy też wyroku orzeczonego wobec skarżącego, z czym należy się w pełni zgodzić. Jednak organ administracji w niniejszej sprawie takiej interpretacji nie dokonał, a jedynie dostosował swoją decyzję do treści prawomocnego orzeczenia sądu karnego.

Nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wystąpienie przez skarżącego do prokuratury z prośbą o wydanie ostatecznej interpretacji prawnej (w formie pisma o podejrzeniu o popełnieniu przestępstwa). Okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, gdyż organ oparł swą decyzję (m.in.) na prawomocnym wyroku skazującym. Jego treść nie wymagała interpretacji przez prokuraturę.

W ocenie Sądu decyzja organu mieści się w granicach uznania, została wydana w zgodzie z zasadami postępowania administracyjnego, zarówno z przepisami materialnymi jak i procesowymi.

Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem decyzji z porządku prawnego.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.