Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1411/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 34, art. 34a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2011 r., po rozparzeniu odwołania P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. (dalej P. S.A.), utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] stwierdzającą nabycie z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę [...] własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...].

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - dalej ustawą komunalizacyjną, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że przedstawiona w toku postępowania decyzja o ustaleniu wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu nie stanowi o ustanowieniu zarządu na rzecz P. Wskazał ponadto, że jak wynika z treści zaświadczenia Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w K., na dzień 27 maja 1990 r. w rejestrze gruntów miejscowości [...], gmina [...] (założonym w dniu [...] grudnia 1981 r. ) figurowała działka nr [...] o pow. [...]ha, będąca własnością Skarbu Państwa we władaniu Dyrekcji Okręgowej P. w K. Przy czym brak jest dokumentów stwierdzających prawo zarządu P. na dzień 27 maja 2010 r. do niniejszego gruntu. Jednocześnie wskazał, że w/w nieruchomość spełnia przesłanki określone w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i z mocy prawa stała się własnością Gminy [...].

Na skutek odwołania P. S.A., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że P. nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa. Komisja wskazała przy tym, że w dacie wydania przedstawionej przez P. decyzji o ustaleniu opłaty rocznej obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) zgodnie z którą państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości.

Organ podkreślił ponadto, że P. S.A. nie wykazały w toku postępowania aby przysługiwał im odpowiedni tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, wobec czego w rozumieniu art. 5 ust. ustawy komunalizacyjnej należała ona do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy. Komisja wskazała , że okoliczność, iż na nieruchomości funkcjonuje [...] sama z siebie nie tworzy innej jakości w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Na poparcie swego stanowiska Komisja przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. w W. reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego M. S. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez:

- błędna wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w związku z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu, że skomunalizowana nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego oraz błędnym przyjęciu, że komunalizacja nie następuje w sytuacji gdy przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny do nieruchomości w postaci decyzji administracyjnej, co oznacza że brak dokumentu o zarządzeni skutkuje komunalizacja mienia;

- błędne zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. polegające na niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, iż nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa "należy do" terenowego organu administracji publicznej stopnia podstawowego;

- błędne zastosowanie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. polegające na niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, iż sporna nieruchomość w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie należała do P.;

- błędne zastosowanie polegające na niezastosowaniu przepisu art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P.;

- błędne zastosowanie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o P., polegającym na jego niezastosowaniu i uznaniu, że jedynie konkretny dokument stwierdzający przyznanie zarządu jest podstawą do uznania, że przedmiotowy grunt był w zarządzie P., podczas gdy przepis ten stanowi generalną normę, będącą podstawą przekazania gruntów P., bez tytułu prawnego konkretnego gruntu;

- błędne zastosowanie art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. polegające na jego niezastosowaniu, gdyż przepis ten stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek, a tej ewentualnie podstawy nabycia przez P. prawa zarządu z mocy prawa organ w ogóle nie badał.

Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 75 w związku z art. 80 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik P. S.A. przytoczył ponadto szereg argumentów uzasadniających wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wymienione.

Rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa dopuściła się bowiem naruszenia treści art. 15 k.p.a. i art. 107 par. 3 k.p.a .

Stosownie do treści art. 15 k.p.a postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Jego brzmienie jednoznacznie wskazuje, że strona postępowania ma prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania swojej sprawy.

Powyższe oznacza, że organ II instancji zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę nie zaś poprzestać jedynie na kontroli decyzji organu I instancji rozpoznając zarzuty podniesione w odwołaniu przez stronę postępowania.

Wskazany pogląd znajduje potwierdzenie zarówno w ugruntowanych poglądach doktryny jak i orzecznictwa administracyjnego. Podkreśla się przede wszystkim, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T.Woś J.Zimmerman - glosa do uchwały SN z dnia 23.09.1986r. III AZP 11/86)

Idea zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do obowiązku dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wskazania dowodów, oceny tych dowodów oraz rozważań prawnych, które mają w tej sprawie zastosowanie.

Treść i uzasadnienie zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje na naruszenie wskazanego obowiązku.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, w ocenie sądu, rozpoznając odwołanie P. SA , od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.2010r., nie dokonała ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

W szczególności organ II instancji nie dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie wskazał jakie dowody zostały w sprawie zebrane oraz nie dokonał ich ponownej oceny.

Niezależnie od powyższego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa naruszyła treść art. 107 kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Decyzja organu II instancji wymogów tych nie spełnia. Brak jest w jej treści zarówno ustalenia stanu faktycznego sprawy jak i wskazania i oceny materiału dowodowego , który został w niej zebrany. W szczególności organ nie poczynił ustaleń w zakresie ustalenia stanu prawnego nieruchomości, podstaw wpisu widniejącego w księdze wieczystej, a także przeznaczenia nieruchomości.

Zważyć należy w tym miejscu, że w odwołaniu skarżący argumentował, że dokumenty będące podstawą wpisu w księdze wieczystej stanowią dowód, że P. SA ma tytuł do nieruchomości będących przedmiotem postępowania w sprawie.

Nie ulega wątpliwości, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w ogóle nie odniosła się do tego zarzutu i nie dokonała w tym zakresie żadnych własnych ustaleń.

Ostatecznie uznać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się jedynie do zacytowania orzeczeń sądowych, które zapadły w innych sprawach dotyczących skarżącego .

W związku z powyższym uznać należy, że zaskarżona decyzja narusza wymienione przepisy prawa co uzasadnia jej uchylenie.

Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uwzględni wskazane uwagi w ramach ponownego rozpoznania sprawy z poszanowaniem zasad wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania a następnie uzasadni swoje stanowisko z uwzględnieniem treści art. 107 par. 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.