Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 758/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 180 par. 1 art. 181 art. 188 art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 32 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 3 ust. 5 art. 6 ust. 1 ust. 4 art. 14 ust. 1 art. 23a art. 89 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 1 pkt 11
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Dnia 14 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach poza kasynem gry I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi P. K., od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2016 roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej: "strona"), prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Sklep "U. P." P. S., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] grudnia 2015 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł w związku z urządzeniem gier poza kasynem gry na automatach.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze Urzędu Celnego ustalili, że w lokalu Sklep "U. P." pod adresem [...], [...], w którym strona prowadzi działalność gospodarczą, znajdują się włączone i gotowe do gry dwa urządzenia o nazwach Hot Spot Platinum bez numeru oraz Wheel Magic o numerze [...]. Kontrolujący dokonali oględzin urządzeń oraz w drodze eksperymentu przeprowadzili gry kontrolne, które ujawniły, że urządzenia sa automatami do gry w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych. W toku kontroli przedstawiono dokument zatytułowany "Umowa o współpracy numer [...]" z dnia [...] czerwca 2014 roku. Zgodnie z treścią przedstawionej umowy została ona zawarta pomiędzy P. S. a spółką K. P. Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu wobec P. S. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach o nazwach Hot Spot Platinum bez numeru oraz Wheel Magic o numerze [...] poza kasynem. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku, wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 24.000 zł.

Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności na ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych, Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że gry urządzane na automatach o nazwach Hot Spot Platinum bez numeru oraz Wheel Magic o numerze [...], znajdujących się w lokalu strony, spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych.

Organ I instancji wyjaśnił, że gry na wskazanych automatach mają charakter losowy, komercyjny i umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej. Organ ten stwierdził ponadto, że gry zorganizowane zostały z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych ponieważ lokal, w którym znajdowały się automaty do gry nie posiadał statusu kasyna, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 1a ustawy.

Organ uznał, że osobą urządzającą gry na tym automatach była także P. S., która dysponowała prawem do lokalu i zawarła umowę o współpracy przez co umożliwiała osobom trzecim prowadzenie gier na automatach w lokalu Sklep "U. P." pod adresem [...]. Udostępnienie urządzeń do gier odbywało się z pominięciem wszelkich procedur prawnych, a strona nie starała się uzyskać ani właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjowała jakichkolwiek działań w kierunku legalizacji tej działalności. A ten stan rzeczy, w ocenie organu, przesądza o realizacji przesłanek dla nałożenia kary, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Odwołująca podniosła zarzut:

- wadliwość formalnej decyzji wyrażający się brakiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność działania spornych urządzeń oraz brakiem przeprowadzenia rozprawy administracyjnej,

- wadliwość materialną decyzji wynikającą z niedopuszczalności stosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 6 ust. 1 oraz 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych.

Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji oraz wskazał, że na odwołującą prawidłowo nałożono karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ustawy o grach hazardowych urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. W rozdziale dziesiątym ustawy o grach hazardowych określone zostały bowiem kary pieniężne za urządzanie gier hazardowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Karze pieniężnej podlega także urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy). W tym ostatnim przypadku kara wynosi 12. 000 zł od każdego automatu.

W konsekwencji karze pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry nie podlega podmiot, który robi to w sposób dopuszczalny przez prawo, czyli przykładowo na podstawie stosownego zezwolenia. P. S. nie jest takim podmiotem.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych), a wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych).

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, protokół kontroli z opisem przeprowadzonych gier kontrolnych oraz pozostała dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, bezsprzecznie dowodzi, iż gry urządzane na automatach o nazwach Hot Spot Platinum bez numeru oraz Wheel Magic o numerze [...], są grami na automatach w rozumieniu o grach hazardowych.

O wyniku gier decydował los/przypadek, gdyż grający nie miał żadnego wpływu na to, jaki układ symboli pojawi się po zatrzymaniu wirtualnych bębnów. Gry były urządzane w celach komercyjnych, gdyż w celu rozpoczęcia gry trzeba było dokonać zasilenia automatu środkami pieniężnymi. Odpowiednie układy symboli na bębnach pozwalały uzyskiwać wygrane w postaci punktów, które odpowiednim przyciskiem można było przelać do punktów za wrzucone pieniądze. Każde z urządzeń pozwalało na wypłatę wygranej pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego gry odbywały się również o wygrane rzeczowe w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, czyli o wygrane polegające na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwości rozpoczęcia nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej uzyskanej w poprzedniej grze.

W ocenie organu P. S. należało uznać za osobę urządzającą gry na przedmiotowych automatach.

Zgodnie z zawarta umową, odwołująca się, była osobą współpracującą, która zgodziła się na wprowadzenie automatów do swojego lokalu oraz udostępnianie gier na tych urządzeniach klientom lokalu. W świetle zapisów umowy odwołująca się zobowiązana była do dostarczania energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę urządzeń, ochrony automatów przed uszkodzeniem, umożliwienia klientom lokalu swobodnego dostępu do automatów oraz informowania właściciela automatów o istotnych zmianach godzin otwarcia lokalu, zamiarze przerwania jego pracy, także niezwłocznego informowania o wszelkich awariach uszkodzeniach i nieprawidłowościach w pracy automatów. Strona otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 200 zł miesięcznie, które ulegało zmniejszeniu proporcjonalnemu do okresu, w którym automaty nie były eksploatowane w lokalu z przyczyn nieleżących po stronie właściciela automatów.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił również, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych mogą być podstawą wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych i bez znaczenia pozostaje brak notyfikacji oraz techniczny charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

P. S. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego i zażądała uchylenia skarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniosła, co następuje.

Poprzez odmowę powołania biegłego dla oceny spornych automatów naruszone zostało konstytucyjne prawo do obrony. Jednocześnie skutkiem odmowy powołania niezależnych biegłych jest brak ustalenia czy automaty sa maszynami sterowanymi algorytmem, czy tez generatorem przebiegów losowych, a ma to istotne znaczenie dla sprawy, gdy z algorytm cechuje powtarzalność, a wiec gracz może go opanować. Eksperyment przeprowadzony przez celników nie mógł tego wykazać.

Skarżąca zarzuciła, że automat Hot Spot Platinum był oznakowany tabliczka znamionowa, która usunęli celnicy przez co aktualnie nie ma możliwości identyfikacji tego automatu. Organy nie podjęły nawet próby przesłuchania operatora automatów oraz ich właściciela, a w ocenie Skarżącej kara winna zostać nałożona na te podmioty, gdyż one czerpały rzeczywiste zyski z użytkowania tych urządzeń, tzn. opróżniali je z pieniędzy. Skarżąca nie czerpała dochodu z urządzania gier na automatach. Skarżąca podniosła, ze przy podpisywaniu umowy zapewniono ją o całkowitej legalności działania w postaci ustawienia automatów i urządzania na nich gier. Skarżąca podniosła, że nie łamała prawa umyślnie.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Dodatkowo Skarżony organ podkreślił, że nie zgadza się z zarzutem usunięcia tabliczki znamionowej automatu przez przeprowadzających kontrolę celników. Organ wskazał, że z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który Skarżąca podpisała nie wnosząc żadnych uwag. Skarżąca nie wniosła uwag, czy zastrzeżeń do protokołu kontroli także w terminie 14 dni od jego doręczenia tego dokumentu.

Organ wskazał również, że przesłuchanie operatora, czy właściciela, automatów nie wniosłoby nowych okoliczności faktycznych do sprawy. Na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego nie ma bowiem wątpliwości, że Skarżącą należało uznać za podmiot urządzający gry na automatach. Dyrektor Izby Celnej podkreślił również, że dowód w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych został przeprowadzony zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 20 sierpnia 2009 roku o służbie celnej. Wyniki takiego eksperymentu podlegają a ocenie na tych samych zasadach, jak inne dowody.

W piśmie procesowym z dnia 14 grudnia 2016 roku, ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu w osobie adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, oraz podtrzymał dotychczasowe zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami procedury podatkowej.

Wbrew zarzutom skargi organ celny nie naruszył ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadził materiał dowodowy pozwalający na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oparcie kwestionowanego rozstrzygnięcia na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych nie świadczy o naruszeniu jakichkolwiek przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 180 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. 2013, poz. 1404 ze zm.), funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu.

Zatem w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją lub zezwoleniem, uzasadnione jest badanie rodzaju urządzenia, jego funkcjonowania, a także ewentualnego wykorzystania do organizowania takich gier (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Go 375/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezsporne okoliczności faktyczne wskazują, że funkcjonariusze celni w poddanym kontroli lokalu sklepie stwierdzili, że są tam automaty do gier, były one włączone i gotowe do gry. Ta okoliczność w sposób wystarczający świadczy o zaistnieniu w sprawie uzasadnionego przypadku upoważniającego funkcjonariuszy celnych do przeprowadzenia czynności opisanych w art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy o służbie celnej. Dowód z przeprowadzonych przez kontrolujących gier kontrolnych został pozyskany zgodnie z prawem.

Prowadząc postępowanie o nałożenie kary, organ celny miał prawo prowadzić postępowanie dowodowe z uwzględnieniem art. 180 §1 i art. 181 Ordynacji podatkowej w celu poczynienia niezbędnych ustaleń co do charakteru gry (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II GSK 2046/15, CBOSA).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów w zakresie zebrania całego materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w sprawie, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją.

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 ustawy – Ordynacja podatkowa).

Analiza akt sprawy, w tym argumentacja skargi, nie wskazują, aby odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego została podjęta z naruszeniem art. 188 ustawy – Ordynacja podatkowa, a w konsekwencji, aby na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy rozstrzygnięcie zapadło przy braku ustalenia materialnoprawnie istotnych okoliczności faktycznych sprawy lub na podstawie ustaleń niezgodnych z prawdą materialną.

Wnioski płynące z dowodu w postaci gry kontrolnej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych nie zostały w żadnym zakresie podważone przez Skarżącą, a inne dowody (protokołu przesłuchania P. S. w charakterze świadka) jednoznacznie wskazują, że zasady działania automatów ujawnione podczas kontrolnej gry były znane Skarżącej.

Bez znaczenia dla kwestionowanego rozstrzygnięcia pozostaje argumentacja skargi wskazująca na brak ustalenia czy sporne automaty są maszynami sterowanymi algorytmem, czy też maszynami sterowanymi generatorem przebiegów losowych. Dowody zgromadzone w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że gry na spornych automatach miały charakter losowy, gdyż wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego.

Wyjaśnić zatem należy, że dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od oczekiwań strony postępowania (adresata decyzji) nie może być utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 roku, o sygn. akt II FSK 2504/12, CBOSA).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że organy celne uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń wstawionych do lokalu skarżącej za automaty do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, zebrały materiał dowodowych wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, rozważyły go z poszanowaniem zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz uzasadniły swoje stanowisko, odnosząc się do wszystkich materialnoprawnie istotnych aspektów sprawy.

Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, istotna jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry - i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.

Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 roku także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności.

Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie.

W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA).

Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach stanowiących urządzanie gier na automatach można mówić w przypadku Skarżącej, (co potwierdza analizy umowy współpracy zawarta ze spółką K. P.), która jako podmiot współpracujący podejmowała szereg czynności, które pozostają w ścisłym związku z działalnością obejmująca urządzenie gier na automatach poza kasynem gry.

Działania skarżącej obejmowały w szczególności zapewnienie swobodnego dostępu do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu, ale realizowała ona także dodatkowe działania wskazujące na świadczenie usług, które analizowane łącznie wskazują na podjęcie przez strony umowy wspólnego przedsięwzięcia. Przy analizie pojęcia "urządzającego gry" za istotny i jedynie miarodajny jest punkt widzenia przeciętnego gracza (korzystającego z automatu), dla którego udostępniającym automat i organizującym możliwość gry we własnym lokalu była niewątpliwie skarżąca. Istotne znaczenie mają tutaj okoliczności obiektywne, a nie subiektywne przekonanie skarżącej i ewentualny brak jej świadomości, co do legalności prowadzonych gier.

Kara za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest formą odpowiedzialności prawnej za delikt administracyjny. Odpowiedzialność za taki delikt administracyjny ma charakter obiektywny w tym sensie, że do egzoneracji tej odpowiedzialności nie prowadzi argumentacja wskazująca na wprowadzenie w błąd przez drugą stronę cywilnoprawnej umowy o współpracy i związany z tym brak świadomości administracyjnoprawnej nielegalności podejmowanych działań. Na gruncie odpowiedzialność za delikt administracyjny istotne jest bowiem tylko to czy skarżąca faktycznie podejmowała działania, które maja charakter urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Sąd podziela stanowisko skarżonego organu, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy zbędne było prowadzanie dalszych czynności dowodowych zmierzających do wyjaśnienia czy skarżąca była podmiotem urządzającym gry na spornych automatach, a w szczególności przesłuchanie operatora lub właściciela automatów. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych w zakresie odpowiedzialności prawnej realizowanej wobec skarżącej. Ponadto skarżąca nie sprecyzowała jakie istotne okoliczności faktyczne miałyby zostać wyjaśnione poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych podmiotów.

W świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności organ celny prawidłowo uznał, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym automacie w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 roku, o sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA).

W ocenie Sądu także zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ jednoznacznie wykazał, że sporne automaty są urządzeniami umożliwiającymi wygrane rzeczowe, a przebieg gier na nich ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne i niezależne od jego zręczności. W zawiązku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędnej wykładni lub błędnym zastosowaniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych

Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl zaś art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie skarżąca nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowany automat były automatem do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

W świetle powyższego uznać trzeba, że organ celny nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Odnosząc się do zagadnienia, czy art. 89 ustawy o grach hazardowych stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 roku, sygn. akt II GPS 1/16.

W powołanej uchwale NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W świetle przywołanej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącej zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy [...], które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej dyrektywie, nie mogą być stosowane.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że dowodowy zgromadzony w aktach sprawy stanowiły wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącą kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącej karę, której wysokość ustalono zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.