Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1607/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1607/01

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i określiła "A" Spółce z o.o. wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości za okres od 1 kwietnia 1999 r. do 12 marca 2001 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Izba Skarbowa podała co następuje:

Przeprowadzona kontrola przez Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w okresie od 14 września 2000 r. do 12 marca 2001 r. w "A" Sp. z o.o. (zwana dalej Spółką) w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem za 1998 r. stwierdziła nieprawidłowości w określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. Stwierdzone nieprawidłowości wynikały z zawyżenia kosztów uzyskania przychodów w wyniku zaliczenia do nich utworzonych na koniec roku rezerw takich jak;

- rezerwa na straty pewne w wysokości [...] zł,

- rezerwa na podatek od nieruchomości i odsetki od tego podatku w wysokości [...] zł,

- rezerwa na odsetki od funduszu remontowego w wysokości [...] zł,

- rezerwa na zwrot nadpłat z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości [...] zł,

czym naruszono art. 16 ust. 1 pkt 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W wyniku utworzonej rezerwy na zwrot nadpłat opłat eksploatacyjnych Spółka dokonała jednocześnie nieprawidłowego zapisu korygującego "in minus" w przychodach ze sprzedaży z tego tytułu o kwotę [...] zł. Ponadto kontrolujący stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o:

- amortyzację gruntów w kwocie [...] zł, czym naruszono art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. Nr 6, poz. 35 ze zm.),

- amortyzację w kwocie [...] zł od wartości samochodu osobowego przewyższającej równowartość 10.000 ECU, czym naruszono art. 16 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

- zapłaconą składkę na ubezpieczenie samochodu osobowego, którego wartość przekroczyła 10.000 ECU w kwocie [...] zł, czym naruszono art. 16 ust. 1 pkt 49

ww. ustawy,

- zapłacone odsetki od nieterminowych wpłat należności budżetowych w wysokości [...] zł, czym naruszono art. 16 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym,

- przedawnione wierzytelności (zaległości czynszowe) w wysokości [...] zł, czym naruszono art. 16 ust. 1 pkt 20 cyt. ustawy.

Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości, Inspektor ustalił dochód w rozumieniu art. 7

ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w wysokości [...] zł, Spółka wykazała i zadeklarowała w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 1998 r. – CIT 8 dochód w kwocie [...] zł.

W związku z tym, że Spółka korzystała ze zwolnienia przedmiotowego od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 lit.h ww. ustawy, Inspektor Kontroli Skarbowej ocenił, czy wyłączone z kosztów uzyskania przychodów wydatki na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy wpływają na zwiększenie dochodu do opodatkowania, czy ich równowartość może być wolna od podatku, gdyż wiążą się z celami związanymi z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

Po szczegółowym rozpatrzeniu poszczególnych wydatków, które zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów, Inspektor uznał, że zapłacona składka na ubezpieczenie samochodu w kwocie [...] zł; zapłacone odsetki od nieterminowych należności budżetowych w kwocie [...] zł oraz przedawnione wierzytelności w wysokości [...] zł stanowią dochód podlegający opodatkowaniu ponieważ nie mają związku z celami preferowanymi w ustawie.

Ponadto Inspektor uznał, że dochód przeznaczony przez Spółkę na zakup środków trwałych – sieci komputerowej, komputerów, drukarek, kserokopiarki w kwocie [...] zł służących utrzymaniu lokali użytkowych; oraz z podziału zysku za 1998 r. na dywidendę dla Miasta B. w kwocie [...] zł i wypłatę [...] zł z zysku dla Zarządu Spółki należy opodatkować podatkiem dochodowym, bowiem nie zachowano warunków zwolnienia określonych w przepisach art. 17 ust. 1 pkt 4 lit.h i art. 17 ust. 1b.

Stwierdzone powyżej nieprawidłowości stanowiły podstawę do wydania decyzji z dnia 12 marca 2001 r. Nr [...], w której Inspektor Kontroli Skarbowej określił Spółce należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1998 r. w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.

Spółka nie zgadzając się z powyższą decyzją skorzystała z przysługującego jej prawa i wniosła odwołanie do Izby Skarbowej pismem z dnia 28 marca 2001 r., które zostało uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami w pismach z dnia 7 maja i 25 maja 2001 r. (data wpływu do Izby Skarbowej 20 czerwiec 2001 r.), wnioskując o jej uchylenie w całości.

Przedmiotowej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. art. 15 ust. 1; 17 ust. 1 pkt 4 lit.h cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, iż stanowisko Inspektora jest sprzeczne z określeniem przedmiotu zwolnienia zawartego w art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zdaniem Spółki przepisy podatkowe nie definiują pojęcia "cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych", przepis ten nie obliguje aby poniesiony wydatek posiadał taki charakter by mógł służyć tylko i wyłącznie zasobom mieszkaniowym.

Ponadto art. 17 cyt. ustawy nie określa podmiotu, który ma dokonać wydatków, a zatem przeznaczona przez Gminę (jako uprawniony statutowo właściciel zasobów) dywidenda na potrzeby budownictwa mieszkaniowego ma związek z gospodarowaniem zasobami mieszkaniowymi. Skarżąca kwestionuje nie uznanie przez Inspektora za koszt uzyskania przychodów utworzonych przez nią rezerw, skoro wiadome było, że w 1999 r. poniesie koszty z tytułu zwrotu nadpłat pobranych zaliczkowo należności np. za koszty ogrzewania lokali oraz zwrot odsetek od funduszu remontowego należnego wspólnotom mieszkaniowym.

Izba Skarbowa odnosząc się do powyższego podała, że zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem wymienionych w art. 16 tej ustawy. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że między poniesionym wydatkiem a przychodem musi istnieć związek przyczynowy, a nadto wydatek służący osiągnięciu przychodu winien być wydatkiem poniesionym.

Zdaniem Izby Skarbowej stanowisko Inspektora o nie uznaniu za koszt uzyskania przychodów utworzonych przez Spółkę rezerw (na straty pewne w wysokości [...] zł, na nadpłaty opłat eksploatacyjnych w kwocie [...] zł; na podatek od nieruchomości i odsetki od tego podatku w wysokości [...] zł; na odsetki od funduszu remontowego w wysokości [...] zł), zgodnie z obowiązującą regulacją prawną należy uznać za słuszne. Zakres przedmiotowy rezerw uznawanych za koszt uzyskania przychodów został określony w art. 16 ust. 1 pkt 27 ustawy o podatku dochodowym. W myśl tego przepisu nie uważa się za koszt uzyskania przychodów rezerw innych niż wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 26 tej ustawy, jeżeli obowiązek ich tworzenia w ciężar kosztów nie wynika z odrębnych ustaw. Nie są jednak kosztem uzyskania przychodów rezerwy utworzone zgodnie z ustawą o rachunkowości, inne niż określone w niniejszej ustawie jako taki koszt.

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż przepisy ustawy o rachunkowości nie są przepisami podatkotwórczymi. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki... "Czy niezależnie od kwestii rezerw nie występują koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym, ponieważ Spółce było wiadome w 1998 r., że w roku następnym poniesie koszty z tytułu zwrotu nadpłat".

Podstawą do zakwalifikowania rezerw utworzonych przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodu nie może być art. 15 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym jak wskazuje skarżąca, ponieważ przepis ten jest rozwinięciem ust. 1 i reguluje jedynie zasady potrącania kosztów uzyskania przychodów.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowany przepis art. 16 ust. 1 pkt 27 ww. ustawy jednoznacznie wyklucza możliwość zaliczenia wymienionych rezerw do kosztów uzyskania przychodów.

Bezpodstawny jest zarzut Spółki, przedstawiony w uzupełnieniu odwołania, że Inspektor nie jest organem kompetentnym do stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego, który określił wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Taki fakt nie miał miejsca w sprawie. Bez wątpienia podatek ten jest kosztem uzyskania przychodu, jednakże Spółka nie zaksięgowała kwot podatku od nieruchomości wynikających z decyzji, a na niezapłaconą należność utworzono rezerwę co jest sprzeczne z ustawą o podatku dochodowym.

Nie można także zgodzić się ze stwierdzeniem Spółki, że rezerwy na nadpłacone należności z tyt. opłat za centralne ogrzewanie i eksploatacyjnych zostały utworzone w związku z poniesionymi kosztami. Nadpłaty z tego tytułu miały podlegać zwrotowi w 1999 r., a w roku 1998 księgowane były łącznie z innymi elementami czynszu jako przychody Spółki.

Skoro nadpłaty nie zostały zwrócone w roku 1998 czyli nie są faktycznie poniesionym wydatkiem, dlatego nie mogą być traktowane jako koszt uzyskania przychodu, a tym samym nie mogą być potrącone w oparciu o art. 15 ust. 4 ustawy jak wskazywała Spółka.

Zarzut Spółki odnośnie pobieżnego określenia stanu faktycznego przedawnionych wierzytelności w wysokości [...] zł nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Inspektor w trakcie kontroli badał dokumenty źródłowe związane z zaległościami czynszowymi. Kwoty tej Inspektor nie uznał za koszt uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 20 cyt. ustawy. Wydatki ponoszone w związku z prowadzoną działalnością można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu jeżeli były poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a ustawodawca nie wymienił ich w art. 16 ustawy o podatku dochodowym.

W zamkniętym katalogu wydatków nie zaliczanych do kosztów zostały wymienione wierzytelności odpisane jako przedawnione. Jak sama Spółka podnosi w uzupełnieniu odwołania z dnia 7 maja 2001 r. dochodzenie roszczeń jest niecelowe, ponieważ znaczna część lokali jest zajmowana przez osoby, których nie stać na czynsz. W świetle przepisów podatkowych Spółka mogłaby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów nieściągalną wierzytelność gdyby przed upływem terminu przedawnienia wystąpiła do sądu przeciwko swoim wierzycielom, ale jak sama twierdzi zrezygnowała ze względu na koszty sądowe.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Inspektora, który nie uznał za koszt uzyskania przychodów amortyzacji od gruntów w kwocie [...] zł stosownie do art. 15 ust. 6 cyt. ustawy. Zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U.

Nr 6, poz. 35 ze zm.) odpisów amortyzacyjnych nie dokonuje się od gruntów.

Odnośnie nie uznania za koszt uzyskania przychodu kwoty [...] zł dotyczącej amortyzacji od wartości samochodu osobowego przewyższającej równowartość 10.000 ECU należy zauważyć, iż art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy ogranicza uznanie amortyzacji samochodu osobowego za koszt uzyskania przychodu do wysokości równowartości 10.000 ECU, zatem amortyzacja liczona od wartości przekraczającej 10.000 ECU nie jest kosztem uzyskania przychodu.

Odnosząc się do zakwestionowanego przez Inspektora wydatku w kwocie [...] zł poniesionego na składkę ubezpieczenia samochodu osobowego zgodnie z obowiązującą regulacją prawną stanowisko to należy uznać za słuszne, bowiem w myśl art. 16 ust. 1 pkt 49 cyt. ustawy nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wydatków na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji w jakiej pozostaje równowartość 10.000 ECU przeliczona na złote wg kursu sprzedaży średniego ECU ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.

W tym miejscu należy zauważyć, że ta pozycja wydatków jak również amortyzacja samochodu od wartości przekraczającej 10.000 ECU i amortyzacja gruntu były wymienione w Informacji dodatkowej zatwierdzonego sprawozdania finansowego Spółki jako koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu w świetle prawa podatkowego, a pomimo tego Spółka uznała je w zeznaniu rocznym jako koszt uzyskania przychodu.

Również zasadnie Inspektor nie uznał za koszt uzyskania przychodu zapłaconych odsetek od nieterminowych wpłat należności budżetowych w kwocie [...] zł (wg dowodów wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji, str. 7) co jest zgodne z zapisem art. 16 ust. 1 pkt 21 cyt. ustawy o podatku dochodowym.

Przedmiotem odwołania w rozpatrywanej sprawie jest również kwestia zwolnienia dochodu za 1998 r. z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 lit.h ustawy o podatku dochodowym.

Rozpoznając tę kwestię Izba Skarbowa podała, że w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4h cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody komunalnych zakładów gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1b tej ustawy zwolnienie od podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-8, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i – bez względu na termin – wydatkowany na cele określone w tych przepisach, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów, oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów.

Zwolnienie przedmiotowe ma charakter warunkowy i dotyczy wszelkich dochodów pod warunkiem, że przeznaczone są na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

W rozpoznawanej sprawie Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił, że równowartość dochodu odpowiadająca wydatkom nie uznanym za koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł oraz nie związanych z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych podlega opodatkowaniu.

Na kwotę tę składają się:

- zapłacona składka w kwocie [...] zł na ubezpieczenie samochodu osobowego od wartości przewyższającej 10.000 ECU;

- zapłacone odsetki od nieterminowych należności budżetowych w kwocie [...] zł oraz

- przedawnione wierzytelności w kwocie [...] zł.

W ocenie organu odwoławczego nie można uznać za zasadne w całości stanowiska Inspektora w tej kwestii.

Bezsprzecznie przedawnione wierzytelności (zaległości czynszowe) nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, bowiem zostały wymienione w zamkniętym katalogu wydatków niezliczonych do kosztów – art. 16 ust. 1 pkt 20, jednakże dochód z tego tytułu będzie wolny od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy.

Odnośnie pozostałych wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, organ odwoławczy potwierdza słuszność stanowiska Inspektora, że dochód stanowiący ich równowartość należy opodatkować.

Spółka prowadziła działalność gospodarczą polegającą na administrowaniu i eksploatacji budynków, zarządzaniu terenami, prowadzeniu spraw terenowo-prawnych i hipotek nieruchomości, realizacji usług budowlanych przygotowaniu i realizacji remontów. Warunkiem przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie dochodu na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, a nie działalność statutową, o której mowa w przytoczonym przez Spółkę piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. Nr Po-3-2904-IP-722-257/98. Spółka nie udowodniła, że opłacenie składki na ubezpieczenie samochodu ma związek z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, przedmiot jej działalności jest znacznie szerszy (str. 14 protokołu kontroli).

Odnośnie kwoty dotyczącej zapłaconych odsetek od nieterminowych wpłat należności budżetowych należy stwierdzić, iż wydatków tych nie można było przeznaczyć na działalność zasobami mieszkaniowymi, co jest warunkiem zwolnienia, gdyż kwota ta nie została faktycznie uzyskana, a jedynie wydatkowana.

Ponadto Inspektor ustalił, iż dochód Spółki w wysokości [...] zł nie został przeznaczony i wydatkowany na cele odpowiadające ustawowym wymogom zwolnienia.

Na ww. kwotę dochodu składał się:

- zakup środków trwałych w wysokości [...] zł służących, zdaniem Inspektora, utrzymaniu zasobów użytkowych;

- wypłata dywidendy w kwocie [...] zł dla udziałowca Miasta B.,

- wypłata z zysku w kwocie [...] zł dla Zarządu Spółki.

Zdaniem Izby Skarbowej nie można zgodzić się ze stanowiskiem Inspektora w sprawie podziału wydatków na zakup sieci komputerowej, komputerów, drukarek, oprogramowania i kserokopiarek (wg dowodów zakupu wymienionych na str. 8 decyzji organu pierwszej instancji) w części dotyczącej utrzymania zasobów mieszkaniowych i lokali użytkowych proporcjonalnie do osiąganych przychodów przez Spółkę z tej działalności.

Wprawdzie, jak podkreśla w odwołaniu Spółka, przepisy podatkowe nie definiują pojęcia "zasoby mieszkaniowe", ale w tym miejscu można posłużyć się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie w wyrokach z dnia 16 października 1995 r. sygn. akt SA/Wr 152/95 i z dnia 28 września 2000 r. sygn. akt SA/Ka 844/99 odniesiono się do tego pojęcia – "gospodarkę zasobami mieszkaniowymi przez to pojęcie należy rozumieć działania mające na celu utrzymanie substancji lokalowej tj. pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych".

Mając na uwadze powyższą okoliczność należy uznać, że Inspektor błędnie zastosował przepis do ustalonych okoliczności, a tym samym należy uznać, iż wydatkowana kwota w całości na zakup rzeczowego majątku trwałego była związana z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, zatem kwota [...] zł nie mogła stanowić podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Bezpodstawne natomiast jest twierdzenie Spółki, że Inspektor przekroczył uprawnienia kwestionując sposób podziału zysku Spółki za 1998 r. W uzasadnieniu decyzji Inspektor stwierdził, iż przeznaczona z podziału zysku kwota w wysokości [...] zł na dywidendę dla Miasta B. nie została przeznaczona na utrzymanie zasobów mieszkaniowych, czym naruszono art. 17 ust. 1 pkt 4h i art. 17 ust. 1b powołanej ustawy, zatem podlega opodatkowaniu.

W uzupełnieniu odwołania z dnia 25 maja 2001 r. Spółka poinformowała, że Miasto przeznaczyło otrzymaną dywidendę na budowę budynku mieszkalnego przy ul. C., co potwierdził Dyrektor Wydziału Budżetowego Urzędu Miejskiego. Zdaniem Spółki stanowi to faktyczne utrzymanie stanu zasobów mieszkaniowych Miasta i korzysta z przedmiotowego zwolnienia.

W tym miejscu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, bowiem z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych zgodnie z wykładnią językową wiążą się remonty, naprawy, ulepszenia i modernizacja istniejących już lokali (a nie budowa nowych mieszkań, na którą udziałowiec przeznaczył dywidendę). W piśmie z dnia 31 marca 1994 r. Nr P03-IP/722-201/94 Ministerstwo Finansów wyjaśniło, iż przez utrzymanie zasobów mieszkaniowych należy rozumieć zarówno pokrycie kosztów remontów jak i ponoszenie bieżących wydatków eksploatacyjnych.

Mając na uwadze powyższe stwierdza się, że brak podstaw, aby uznać wypłaconą dywidendę za wydatek związany z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, upoważniających do zwolnienia z podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4h w związku z art. 17 ust. 1b ustawy.

Odnośnie kwoty [...] zł przeznaczonej w wyniku podziału zysku i wydatkowanej dla Zarządu Spółki należy uznać, że w tym przypadku nie istniały podstawy upoważniające do zwolnienia od opodatkowania, ponieważ nie zostały wypełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4h w związku z art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 1998 r. – CIT-8 wykazała tę kwotę jako podlegającą opodatkowaniu, dopiero w uzupełnieniu odwołania nie zgadza się z powyższym.

Wobec faktu, że kontrola prowadzona przez Inspektora Kontroli Skarbowej zajęła się m.in. badaniem wydatkowania dochodu za 1998 r. nie stwierdza się przekroczenie zakresu uprawnień kontrolującego jak podnosi się w odwołaniu.

Spółka złożyła zeznanie ostateczne za 1998 r. w Urzędzie Skarbowym 30 czerwca 1999 r., a uchwały zatwierdzające sprawozdanie finansowe za rok 1998 o podziale zysku oraz o przyznawaniu prowizji członkom zarządu zostały podjęte 22 czerwca 1999 r. Zatem dotyczyły i wiązały się z rozliczeniem z budżetem za 1998 r. – zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym dotyczącym terminów składania zeznania o ostatecznej wysokości dochodu po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.

Zgodnie z powołaną ustawą określony został Spółce należny podatek dochodowy za 1998 r.

i tak:

Przychody [...] zł

Koszty uzyskania przychodu [...] zł

Dochód wg art. 7 ust. 2 [...] zł

Dochód zwolniony z art. 17 ust. 1 pkt 4h [...] zł

Dochód do opodatkowania [...] zł

1/3 straty [...] zł

Podstawa opodatkowania [...] zł

Podatek dochodowy wg stawki 36% [...] zł

Na decyzję Izby Skarbowej "A" Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając Izbie Skarbowej naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 49 oraz art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez błędną ich wykładnię, oraz art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a także art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skarżąca podniosła, że Gmina jako jedyny udziałowiec Spółki dokonując podziału zysku za 1998 r. przeznaczyła kwotę [...] zł na wypłatę dla członków Zarządu Spółki za ich pracę na rzecz A, której działalność jest związana z administrowaniem i utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, wobec czego kwota przeznaczona na to wynagrodzenie pozostaje w bliskiej korelacji z działalnością statutową Spółki, a tym samym korzysta ze zwolnienia przedmiotowego od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy.

Nadto Spółka zarzuciła Izbie błędne ustalenie podatku dochodowego od wypłaconej dywidendy.

Stwierdziła, że jest administratorem zasobów mieszkaniowych stanowiących własność Gminy, a dywidenda została przeznaczona na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, bo przeznaczono ją na budowę budynku mieszkalnego. Zatem korzysta z powoływanego zwolnienia przedmiotowego.

Strona skarżąca zakwestionowała opodatkowanie dochodu stanowiącego równowartość wydatku poniesionego na zapłacenie składki ubezpieczenia samochodu osobowego, którego wartość przekroczyła 10.000 ECU. Samochód był wykorzystywany w celu eksploatacji i utrzymania zasobów mieszkaniowych, tym samym jego koszty utrzymania korzystają ze zwolnienia przedmiotowego.

Zdaniem Spółki w sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wadliwie ustalono stan faktyczny.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, w szczególności nie narusza przepisów wskazanych w skardze.

Sąd podzielił stanowisko Izby Skarbowej, iż dochód Spółki za rok 1998 w części przeznaczonej i wydatkowanej na wypłatę dywidendy w kwocie [...] zł udziałowcowi Spółki i wypłatę w kwocie [...] zł tytułem dodatkowego wynagrodzenia dla członków Zarządu Spółki nie podlegał zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4h i ust. 1b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 1482 z późn. zm.).

Powołany przepis art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy stanowi, że wolne od podatku są dochody komunalnych zakładów gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Natomiast z ust. 1b tegoż przepisu wynika, że zwolnienie to ma zastosowanie, jeżeli dochód przeznaczony jest i – bez względu na termin – wydatkowany na cele w nim określone, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodu.

Z przywołanych uregulowań wynika, iż o zwolnieniu decyduje rzeczywiste wydatkowanie dochodu, zaś cel tego wydatkowania podlega kontroli ze strony organów podatkowych.

Takiej też oceny wydatkowania przez Spółkę dochodu osiągniętego w badanym roku podatkowym, dokonała w niniejszej sprawie Izba Skarbowa i słusznie wywiodła, iż sporne wypłaty nie były dokonane na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych

i w związku z tym kwoty te nie korzystały z przedmiotowego zwolnienia podatkowego.

Wypłat tych Spółka dokonała z tytułów wyłączających prawo do zwolnienia podatkowego.

Kwotę [...] zł skarżąca Spółka wypłaciła tytułem dywidendy udziałowcowi, jakim była Gmina. Była to realizacja prawa przysługującego udziałowcowi spółki kapitałowej zgodnie z art. 191 Kodeksu handlowego. Fakt, iż Gmina otrzymaną dywidendę przeznaczyła na budowę budynku mieszkalnego pozostaje bez wpływu na ocenę tego wydatku w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wydatkowanie dywidendy to sprawa udziałowca, który dywidendę tę otrzymał.

Niewątpliwe więc jest, iż celem tej wypłaty nie były cele preferowane w ustawie,

a realizacja przez Spółkę uprawnienia przysługującego udziałowcowi do udziału w czystym zysku.

Należy też stwierdzić, iż sposób ustalenia podatku dochodowego od kwoty dywidendy był zgodny z przepisem art. 22 i art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wadliwy był natomiast sposób wyliczenia tego podatku przyjęty przez stronę.

Przedmiotowemu zwolnieniu nie podlegała również równowartość kwoty [...] zł wypłaconej członkom Zarządu Spółki w dowód – jak to określiła skarżąca – uznania ich pracy na jej rzecz.

Prawem Spółki jest nagradzanie swoich pracowników i dzielenie wypracowanego zysku w sposób ustalony przez jej Zgromadzenie Wspólników. Jednakże wydatkowania tego dochodu nie można dokonywać kosztem Skarbu Państwa. Wszelkie zwolnienia podatkowe, jako odstępstwo od zasady powszechności podatków, należy interpretować ściśle. Rozszerzająca wykładnia przepisów stanowiących o ulgach i zwolnieniach podatkowych nie może być aprobowana, a tak właśnie interpretuje skarżąca przepisy, o których mowa w sprawie.

Wypłata premii dla członków Zarządu Spółki dokonana została na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników podjętej w przedmiocie podziału zysku wypracowanego w roku 1998.

Podstawą tej wypłaty nie były uregulowania prawa pracy czy też postanowienia umów cywilnoprawnych. Było to świadczenie dobrowolne Spółki i całkowicie zależne od woli Zgromadzenia Wspólników.

Powodem zaś jego wypłaty było zadowolenie Spółki z pracy członków Zarządu. Nie chodziło zatem o wydatek na cel związany z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, a o wynagrodzenie dobrze pracujących członków Zarządu.

W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości uznanie, iż dochód w kwocie tego wydatku nie podlegał zwolnieniu ustanowionemu w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4h ustawy o podatku dochodowym. Wydatek ten nie mógł również – jako świadczenie dobrowolne i nie wynikające z przepisów prawa pracy, obciążać rachunku kosztów uzyskania przychodów.

Podobnie rachunkiem kosztowym nie można było objąć kosztu ubezpieczenia samochodu osobowego, którego wartość przekraczała 10.000 ECU, a wynika to z przepisu

art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Także dochód z tego tytułu nie może być wolny od podatku, albowiem Spółka nie wykazała, aby wydatek ten wiązał się z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych z uwagi na szeroki przedmiot jej działania.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena dokonanych ustaleń była prawidłowa i takowe też były wnioski z oceny tej wyciągnięte.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

AW