Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 567/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Ł. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2016r. poz. 627 ze zm., dalej: u.k.p.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), orzekł o zatrzymaniu Ł. D. PESEL [...], zam. [...], ul. [...], prawo jazdy kategorii: B, BE na okres 3 miesięcy od dnia zwrotu prawa jazdy do urzędu dokument nr: [...]/3021, druk nr: [...] wydane dnia: 08.01.2013r. przez Starostę P. do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 102 ust. 1c u.k.p.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Komenda Powiatowa Policji w I. pismem z dnia 1 czerwca 2016r. zawiadomiła Starostę o wystąpieniu przesłanek zawartych w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. tj. przekroczeniu przez Ł. D. dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1 c u.k.p. nakłada na Starostę obowiązek wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Zatrzymanie prawa jazdy obowiązuje od dnia zwrotu dokumentu do organu. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie prawo jazdy nie zostało zatrzymane w trakcie czynności wykonywanych przez Policję w związku z tym strona zobowiązana jest zwrócić prawo jazdy niezwłocznie do depozytu urzędu. Od tego momentu będzie naliczony okres 3-miesięcznego zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem Starosty postępowanie wyjaśniające potwierdza zasadność wydania rozstrzygnięcia w zakresie zatrzymania prawa jazdy. Na podstawie zebranych dowodów nie było zaś możliwości odstąpienia od procedury wynikającej z przepisów prawa.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony o umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego, organ stwierdził, że nie podlega on uwzględnieniu, gdyż zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca K.k.) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w ustawie prawo o ruchu drogowym niezwłocznie powiadamia o tym Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Następnie Starosta na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c u.k.p. wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy zobowiązując stronę do zwrotu prawa jazdy. W takim przypadku zgodnie z art. 102 ust. 1e data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami wyznacza początek okresu zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące.

W odwołaniu od powyższej decyzji Ł. D. zarzucił organowi I instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego w szczególności:

- art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień Oowołującego skutkujące podważeniem zaufania uczestników postępowania (obywateli) do władzy publicznej;

- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronie przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;

2. przepisów prawa materialnego w szczególności:

- art. 102 ust. 1 pkt 4 w z w. z art. 102 ust. 1c uu.k.p. poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. poprzez jego niezastosowanie.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach odwołania podniesiono, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono art. 8 k.p.a. Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Zdaniem odwołującego, w związku z powyższym Starosta naruszył też art. 11 K.p.a. (zasadę przekonywania) nie ustosunkowując się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zatrzymania prawa jazdy Ł. D. decyzją organu w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c u.k.p. Nie doszło bowiem do zatrzymania prawa jazdy przez Policję, a podstawą było uchybienie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej: P.r.d.), z którego wynika wprost, iż policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Odwołujący zaznaczył, że uprawnienie Starosty wynikające z art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c u.k.p. należy rozpatrywać łącznie z dyspozycją art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. Powołany przepis wskazuje, iż podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4. Nie doszło zaś do faktycznego zatrzymania prawa jazdy Ł. D. przez funkcjonariuszy Policji. Reasumując wskazano, że wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż do dnia 31 grudnia 2016 r. Starosta nie posiada uprawnień do samoistnego zatrzymania prawa jazdy w trybie administracyjnym przewidzianym w art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c u.k.p., a jedynie uprawnionym organem są funkcjonariusze Policji dokonując zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Starosta uprawniony jest do wydania decyzji zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c u.k.p. w przypadku przekazania informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d., do czego w niniejszej sprawie nie doszło. Dlatego wniesiono o umorzenie postępowania.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że Ł. D. 1 czerwca 2016 r. ok. godz. 8:35 w m. S. powiat I., kierując samochodem marki Audi A6 nr rej. [...] przekroczył prędkość jazdy o 68 km/h. Zawiadomienie o tym fakcie skierowane zostało do Urzędu Miasta P. przez Komendę Powiatową Policji w I. w dniu 1 czerwca 2016r., u następnie przekazane wg właściwości miejscowej Staroście [...]. Do zawiadomienia dołączono świadectwo legalizacji pionowej urządzenia pomiarowego wystawione w dniu 22 stycznia 2016r. przez Dyrektora Urzędu Miast w Łodzi. Z notatki urzędowej stanowiącej załącznik do ww. zawiadomienia wynika, że nie doszło do zatrzymania prawa jazdy, ponieważ Ł. D. nie posiadał podczas kontroli dokumentu prawa jazdy, pojazd przekazano małżonce - M. D.. Za wykroczenie nałożony został mandat karny w wys. [...] zł - przyjęty przez Ł. D. i 10 pkt karnych.

Kolegium wyjaśniło, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Ów przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, nakładającym na starostę obowiązek zatrzymania prawa jazdy wówczas, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Fakt przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym jest konieczną i zarazem wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy na mocy ww. przepisu prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie funkcjonariusz Policji działając w trybie art. 135 pkt 1 a lit. a) P.r.d. podjął działania zmierzające do zatrzymania Ł. D. prawa jazdy, wobec stwierdzonego podczas kontroli drogowej, przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy i kontrola prędkości pojazdu została wykonana przez funkcjonariusza Policji, a zatem przez osobę do tego uprawnioną. Kolegium powołało art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) P.r.d. stwierdzając, że do zatrzymania prawa jazdy nie doszło, ponieważ według wyjaśnień Komendy Powiatowej Policji w I., Ł. D. oświadczył, że nie posiada przy sobie dokumentu prawa jazdy.

SKO uznało, że wystąpienie przesłanek wynikających z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. obliguje organ administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, przepis ten nie pozostawia organowi żadnego zakresu uznania administracyjnego. Ustawodawca w art. 102 ust. 1c u.k.p. wyraźnie określił, że starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 P.r.d. Dlatego nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązanie strony do niezwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w P. odbyło się zgodnie prawem.

Dalej SKO wskazało, że zgodnie z zapisem zawartym w decyzji początek zatrzymania prawa jazdy liczony będzie od dnia dostarczenia tego dokumentu do depozytu urzędu. Z uzyskanych od organu I instancji informacji wynika, że w dniu 26 października 2016r. Ł. D. złożył oświadczenie, że nie posiada dokumentu prawa jazdy ze względu na jego utratę. Oświadczenie takie zastępuje zwrot dokumentu prawa jazdy, wobec tego okres zatrzymania prawa jazdy trwał będzie od dnia 26 października 2016r. (data złożenia oświadczenia o utracie dokumentu) do dnia 26 stycznia 2017r. włącznie.

Ł. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w P., podnosząc zarzuty tożsame do przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podniósł, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję dopuściło się naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. nie odnosząc się do treści wskazanego w odwołaniu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Sąd postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r. odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, uznając, że skarżący, pomimo wezwania, nie usunął braków formalnych skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania go przez adw. J. R. w niniejszej sprawie.

Nie podzielając tego stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu – na skutek zażalenia skarżącego – postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 906/17 uchylił ww. postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2016 r..

Stan faktyczny był bezsporny. Z przesłanego Staroście [...] przez Prezydenta Miasta P. z Komendy Powiatowej Policji w I. zawiadomienia z dnia 1 czerwca 2016r. wynikało, że skarżący w dniu 1 czerwca 2016r. o godz. 8:35 w S. pow. I. kierował samochodem marki Audi 6 o nr rej [...] popełniając czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a/b P.r.d., dopuszczając się przekroczenia prędkości o 68 km/h. Zaznaczono, że podczas kontroli skarżący nie posiadał przy sobie prawa jazdy, w związku z czym nie zatrzymano dokumentu.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, fizyczny brak prawa jazdy, a co za tym idzie niemożność jego odebrania przez policjantów, przy zatrzymaniu kierującego pojazdem i ukaraniu go (przyjętym) mandatem za przekroczenie szybkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym – nie stanowił przeszkody, w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r. do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i ust. 1e u.k.p., co organy orzekające w niniejszej sprawie wyczerpująco wyjaśniły.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych decyzji był art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust.1c i ust.1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. 2016.627) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.).

Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy: kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W myśl art. 102 ust. 1c u.k.p. Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Przepis art. 102 ust. 1e u.k.p. ustala, że okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

Z kolei zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit a P.r.d. policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis ten został dodany przez art. 4 pkt 7 lit i) ustawy z dnia 20 marca 2015 r. zmieniającej Kodeks karny oraz niektóre inne ustawy (Dz.U.z 2015 r., poz. 541), a przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1c i 1e u.k.p. zostały dodane przez art. 5 pkt 7 a i b tejże ustawy zmieniającej. Ustawa ta weszła w życie 18 maja 2015r.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja.

W związku z powyższym oczywistym jest, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k.

Sporne w niniejszej sprawie było ustalenie, czy fakt braku zatrzymania prawa jazdy przez policję z uwagi na jego nieposiadanie przez skarżącego ma wpływ na treść rozstrzygnięcia. Takie stanowisko zajął skarżący. Powołując przepisy art. 10-2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c u.k.p. oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 P.r.d. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. wskazał, że niezatrzymanie przez policjanta od kierującego pojazdem prawa jazdy, za pokwitowaniem, w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym determinuje do dnia 31 grudnia 2016r. brak możliwości wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej.

Nie może bowiem osoba posiadająca przy sobie dokument prawa jazdy być traktowana gorzej w tych samych okolicznościach niż osoba takiego dokumentu nie posiadająca. To, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. do 31 grudnia 2016r. decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. ma o tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o zajściu takiej sytuacji (przekroczenia prędkości o 50 km/h na obszarze zabudowanych). Zgodnie bowiem z wprowadzonym w art. 5 pkt 7 lit b ustawy zmieniającej K.k.- art. 102 ust. 1b 1b u.k.p. administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis ten wchodzi w życie 1 stycznia 2017r. (zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej K.k. - art. 5 pkt 7 lit. b, w zakresie dotyczącym art. 102 ust. 1b ustawy wymienionej w art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.). Z tego wynika, że do 31 grudnia 2016r. starosta decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. (czyli od policji), a od 1 stycznia 2017r. - na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców na podstawie art. 102 ust.1b u.k.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Po 734/16, dostępny na stronie internetowej: http:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić należy, że źródłem kontrowersji jest używanie w P.r.d. oraz w u.k.p. słowa "zatrzymanie" w różnym rozumieniu, co sprzeczne jest z zasadami techniki legislacyjnej. Na powyższy aspekt sprawy zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 grudnia 2009 r., VII SA/Wa 1691/09 (dostępny j.w.) powołując się na poglądy orzecznictwa i doktryny. Wprawdzie powołany wyrok dotyczył stanu prawnego sprzed wejścia w życie u.k.p., ale wyrażony w nim pogląd pozostaje nadal aktualny. Obowiązujące bowiem przepisy przewidują dwie formy "zatrzymania" prawa jazdy: zatrzymanie fizyczne, polegające na faktycznym odebraniu prawa jazdy i zatrzymanie prawne, sprowadzające się do wydania postanowienia lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie formy mają wprawdzie tę samą podstawę prawną, lecz różnią się tym, że uprawnionymi do zatrzymania prawnego są: sąd, prokurator (art. 137 P.r.d.) lub starosta (art. 102 u.k.p.), a zatrzymania fizycznego dokonuje policjant (art. 135 P.r.d.) i w ograniczonym zakresie żołnierz Żandarmerii Wojskowej oraz inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (art. 139 ust. 3 i 4 P.r.d.). Zasadniczo zatrzymanie fizyczne poprzedza zatrzymanie prawne, chociaż dopuszczalna jest sytuacja odwrotna; kiedy zatrzymanie fizyczne jest wykonaniem zatrzymania prawnego (W. Marcinkowski, Postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach szczególnych, WPP 2002, nr 4, s. 123).

Podkreślenia wymaga, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, co dodatkowo zostało stwierdzone przyjętym przez skarżącego mandatem. W przypadku skarżącego – prawo jazdy nie zostało zatrzymane przez policjantów, ponieważ skarżący w trakcie kontroli w dniu 1 czerwca 2016 r. oświadczył, że dokumentu prawa jazdy w danym momencie nie miał przy sobie.

Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela więc poglądu skarżącego, że okoliczność nieodebrania prawa jazdy przez Policję przesądza o niemożności zatrzymania prawa jazdy przez starostę na podstawie ww. art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. Gdyby bowiem takie stanowisko uznać za słuszne, doszłoby do drastycznego różnicowania podmiotów, które popełniają takie same wykroczenia drogowe, a ich sytuację prawną różnicowałby jedynie fakt czy w trakcie kontroli okażą funkcjonariuszowi Policji prawo jazdy, czy też tego nie zrobią. Wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy byłoby również niemożliwe w stosunku do osoby, której wykroczenie zostałoby zarejestrowane przez fotoradar.

Tymczasem celem regulacji wprowadzającej obowiązkowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym była poprawa bezpieczeństwa na drogach. W uzasadnieniu projektu ustawy wyraźnie wskazano, że: "Inicjując działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, oprócz rozwiązań odnoszących się do ogółu naruszeń należy wprowadzać rozwiązania ukierunkowane na konkretne zachowania powodujące zdarzenia drogowe, w których są zabici lub ranni, bądź zachowania, które podnoszą ryzyko wystąpienia znacznej liczby ofiar w razie zaistnienia wypadku. Temu właśnie celowi służy propozycja stosowania w przypadku rażącego przekraczania dopuszczalnej prędkości środka o charakterze administracyjnym, jakim jest czasowe zatrzymanie prawa jazdy, a w razie niepodporządkowania się wynikającym z tego ograniczeniom – nawet cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami na określony okres" (druk sejmowy nr 2586 Sejmu VII kadencji). Uzależnienie więc możliwości wydania decyzji od wcześniejszego fizycznego zatrzymania prawa jazdy czyniłoby cel ten iluzorycznym.

Należy pamiętać, że w myśl art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 P.r.d.. Powołany przepis stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu, który wymaga uprzedniego zatrzymania prawa jazdy. Zatem decyzja wydana w tym trybie dodatkowo zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, gdy dokument ten nie został wcześniej zatrzymany przez funkcjonariusza Policji w chwili popełnienia wykroczenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 czerwca 2017 r., III SA/Kr 378/17, dostępny j.w.).

Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć, że wykładnia powyższych przepisów nie może prowadzić do sprzecznego z celami ustawodawcy (bezpieczeństwa na drogach) sytuacji premiowania kierującego, który nie tylko łamie przepisy ruchu drogowego, a na dodatek nie posiada przy sobie obowiązkowego dokumentu prawa jazdy. Takie rozumowanie doprowadziłoby do sytuacji, w której osoba posiadająca przy sobie dokument prawa jazdy byłaby gorzej traktowana niż osoba, która w tych samych okolicznościach takiego dokumentu by nie posiadała lub nie chciała go okazać.

W konsekwencji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej K.k. do 31 grudnia 2016 r. należy wykładać w ten sposób, że decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje w oparciu o informację o zatrzymaniu prawa jazdy w myśl art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d., co ma tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o zaistnieniu takiej sytuacji, tj. przekroczeniu prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanych (por. również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 214/17, dostępny j.w.). Treść powołanych przepisów nie stanowi podstawy do uznania, że do dnia 31 grudnia 2016 r., starosta nie mógł wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji gdy prawo jazdy fizycznie nie zostało zatrzymane przez funkcjonariusza Policji.

Oznacza to, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy taka jak w niniejszej sprawie może być również wydana w sytuacji, gdy przy zatrzymaniu przez policjanta kierujący nie ma przy sobie prawa jazdy.

Uznawszy zaś, że skarżący podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.) faktycznie kwestionował przyjętą przez organy orzekające wykładnię zastosowanych przepisów prawa materialnego, Sąd, z uwagi na powyższe rozważania podzielające stanowisko organów, uznał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Wobec powyższego, uznając, że skarga okazała się niezasadna, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.