Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 327/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i  art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku nr [...].


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta C., decyzją z dnia [...] przyznał A. J. zasiłek rodzinny na W. J. od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 106,00 zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 w miesiącu wrześniu 2015 r. w wysokości 100,00 zł jednorazowo, zasiłek rodzinny na O. J.od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 77,00 zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu od 1 listopada 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie i od 1 lutego 2015 r. do 16 lutego 2015 r. w wysokości 213,40 zł oraz zasiłek rodzinny na M. J. od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 77,00 zł miesięcznie i dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 80,00 zł miesięcznie.

W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w B. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na błędnym przyjęciu, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w przypadku korzystania z tego urlopu w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje tylko na jedno dziecko oraz wnosząc o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że dodatek został przyznany w wysokości 400,00 zł miesięcznie, niezależnie od okoliczności, iż A. J. urodziła w dniu [...] bliźnięta. Dodał również, że zgodnie z treścią uchwały NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. Sygn. akt I OPS 15/13 dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] Organ podkreślił, że z uzasadnienia uchwały 7 sędziów NSA Sygn. akt I OPS 15/13 jednoznacznie wynika, iż została ona wydana na skutek rozbieżności w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, przy czym większość sądów w swoich wyrokach wskazywała, że w razie urodzenia kilku dzieci podczas jednego porodu przysługuje jeden dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Następnie organ przytoczył treść art. 156 § 1 i art. 157 § 1 K.p.a. oraz powołał się na stanowisko doktryny (Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX), według którego - nie są traktowane, jako wady mające znamiona rażącego naruszenia prawa, przypadki takie jak m.in. wybór jednej z rozbieżnych interpretacji przepisu prawa uznanej później za nieprawidłową (wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r., Sygn. akt I SA/Ka 1582, niepubl.). W związku z powyższym organ uznał, że ustalona przez uchwałę 7 sędziów NSA zmiana wykładni przepisu nie zmienia przepisu prawa i nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie organ po zbadaniu akt sprawy doszedł do przekonania, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]

W piśmie z dnia 18 stycznia 2016 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że interpretacja przepisów prawa zastosowana przez organ, który wydał decyzję z dnia [...] była rażąco nieracjonalna i sprzeczna z wynikami wykładni funkcjonalnej, i to niezależnie od okoliczności, że interpretacja taka była stosowana przez niektóre wojewódzkie sądy administracyjne. Wskazał, że - nie sposób traktować interpretacji, która legła u podstaw decyzji z dnia [...] jako jednej z uprawnionych, której wybór - w sytuacji późniejszego uznania jej w orzecznictwie za nieprawidłową - nie powoduje konieczności stwierdzenia nieważności opartej na niej decyzji administracyjnej.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ponownie zacytował treść art. 156 § 1 i art. 157 § 1 K.p.a. a także przytoczył fragment uzasadnienia uchwały NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. Sygn. akt I OPS 15/13 i stanowisko doktryny powołane już w poprzedniej decyzji. Następnie organ ponownie podkreślił, że ustalona przez uchwałę 7 sędziów NSA zmiana wykładni przepisu, nie zmienia przepisu prawa i nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dodał również, że badając ponownie sprawę nie stwierdził wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji, Asesor Prokuratury Rejonowej w B. podniósł zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegający na utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] którą odmówiono stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący, powołując się na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., Sygn. akt I OSK 2010/13, podniósł, że przesłanką uznania naruszenia prawa za rażące jest ocena społeczno-gospodarczych skutków decyzji wydanej z obrazą prawa, polegającej na tym, że decyzji takiej nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Ponadto skarżący wskazał, że ratio legis przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie przemawia za stanowiskiem, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Celem bowiem tego dodatku jest pokrycie kosztów utrzymania dzieci, a oczywiste jest, że są one proporcjonalnie wyższe, gdy dotyczą więcej niż jednego dziecka, niż gdyby dotyczyły tylko jednego dziecka. Jednocześnie skarżący wskazał na argumenty zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., Sygn. akt VIII SA/Wa 137/13. Skarżący podniósł, że wykładnia przepisów prawa zastosowana przez organ, który wydał decyzję z dnia [...] chociaż niegdyś reprezentowana w judykaturze, była nieracjonalna w stopniu oczywistym, a ponadto sprzeczna z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą ochrony macierzyństwa i rodziny (art. 18 Konstytucji). Skutkiem takiej wykładni było zatem ewidentne pokrzywdzenie dzieci, które urodziły się z ciąży mnogiej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Prokurator Prokuratury Regionalnej w K. podtrzymała skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej "Kolegium") oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] zostały wydane w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, w którym Kolegium nie stwierdziło kwalifikowanej wady - rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (oraz innych kwalifikowanych wad wymienionych w tym przepisie) w decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] o przyznaniu jednego dodatku do dwóch zasiłków rodzinnych (pobieranych na każde dziecko z tytułu sprawowania opieki w okresie urlopu wychowawczego nad dwojgiem dzieci urodzonych podczas jednego porodu).

Skarga wniesiona przez Asesora Prokuratury Rejonowej w B. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja z dnia [...] naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należało, że na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Według przeważającej linii orzecznictwa sądów administracyjnych pojęcie "rażącego naruszenia prawa" jest rozumiane przede wszystkim jako sytuacja, w której zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a treścią obowiązującej normy prawnej i gdy pozostawanie kwestionowanej decyzji w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Z tego powodu przyjmuje się również, że co do zasady rażące naruszenie prawa powinno dotyczyć wyłącznie naruszenia normy prawnej nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych.

Podkreślenia jednak wymaga, że - jak wskazała M. Jaśkowska: "Obecnie w literaturze i orzecznictwie zaczyna jednakże dominować stanowisko kompromisowe, wskazujące na oczywistość naruszenia jako przesłankę wstępną uznania decyzji za rażąco naruszającą prawo, ale nie ograniczające się do tego. Takie stanowisko zajmują np. Z. Cieślak czy W. Chróścielewski. Zdaniem Z. Cieślaka chodzi tu o koniunkcję dwóch przesłanek, naruszenia normatywnego wzorca działania i brak realizacji wartości chronionych prawem" ( por. komentarz do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., System Informacji Prawnej Lex /el. 2015).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ocenę Prokuratora, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Podstawą prawną decyzji badanej w trybie nieważnościowym był przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), zgodnie z którym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej niż przez okres: pkt 1 przepisu – 24 miesięcy kalendarzowych; pkt 2 przepisu – 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej); pkt 3 przepisu – 72 miesięcy kalendarzowych, jeśli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzja z dnia [...] przyznająca jeden dodatek do zasiłków rodzinnych została wydana po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie I OPS 15/13 sformułował następujący pogląd: "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci".

W ocenie Prokuratora rażące naruszenie prawa decyzją z dnia [...]polega na tym, że po dniu podjęcia uchwały nie może być jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych i organ nie mógł orzec odmiennie niż wskazuje na to treść uchwały. Z kolei według Kolegium, fakt podjęcia uchwały wskazywał na znaczne wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisu – co stanowi o braku przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Podkreślenia w tym miejscu wymagało, że uchwała abstrakcyjna NSA tzn. uchwała mająca na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (art. 15 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), choć ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych - nie ma jednak mocy wiążącej w stosunku do organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania administracyjnego.

Wobec braku prawnego związania organów administracji publicznej, tezą uchwały (abstrakcyjnej) powiększonego składu NSA, a istnienia tego związania wyłącznie na płaszczyźnie faktycznej ("mocą autorytetu"), stwierdzić należy, że wykluczone jest automatyczne przyjmowanie przez organy prowadzące sprawę w trybie nieważności, a następnie sąd administracyjny kontrolujący wynik postępowania nieważnościowego, iż zawsze spełniona będzie przesłanka rażącego naruszenia prawa w sytuacji oparcia decyzji administracyjnej ("zwykłej") na wykładni prawa sprzecznej ze stanowiskiem tzw. abstrakcyjnej uchwały NSA. Inaczej rzecz ujmując, jeśli skład orzekający sądu administracyjnego kontroluje wydaną w trybie nadzwyczajnym decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji "zwykłej" pozostającej w sprzeczności z tezą uchwały abstrakcyjnej NSA, to nie może automatycznie uchylić zaskarżonej decyzji ("nieważnościowej") jako wadliwej tylko z tego powodu, że nie uwzględniła sprzeczności decyzji "zwykłej" z treścią uchwały. Zobowiązanie organu do przyjęcia takiego automatycznego skutku nieważności nie znajduje bowiem uzasadnienia w przepisach prawa. Ponadto takiego zobowiązania nie można wyprowadzać z art. 269 § 1 p.p.s.a. i związania sądu administracyjnego sposobem interpretacji przyjętym w uchwale, bowiem to sąd a nie organ, który wydawał decyzję sprzeczną z uchwałą, jest treścią tej uchwały związany. Inaczej rzecz ujmując związanie sądu uchwałą NSA nie może być automatycznym powodem przypisania organowi przesłanki rażącego naruszenia prawa ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23.02.2016 r. sygn. akt II SA/Bk 767/15- dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Wykluczenie wskazanego automatyzmu nie oznacza jednak, że kwalifikowana wada rażącego naruszenia prawa w opisanej wyżej sytuacji ("sprzeczności" decyzji wydanej w trybie zwykłym z treścią uchwały abstrakcyjnej NSA) nigdy nie może wystąpić.

Dominujące obecnie kompromisowe stanowisko dotyczące sposobu rozumienia przesłanki "rażącego naruszenia prawa", na co wyżej Sąd zwrócił uwagę, akcentuje zarówno oczywistość naruszenia jak i to, czy skutki tego naruszenia dają się, czy też nie, pogodzić z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi składającymi się na prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawa. Jeśli zatem oczywistość naruszenia występuje, a jego skutki są nie do zaakceptowania, uzasadnione jest podważenie stabilności ostatecznego orzeczenia w trybie nieważności z uwagi na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Przeprowadzona przez Kolegium ocena decyzji z dnia [...] w kontekście przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie mogła abstrahować od tezy uchwały w sprawie I OPS 15/13 i przytoczonego w niej uzasadnienia. Co prawda, jak wyżej wskazano, treść uchwały nie wiązała formalnie ani organu orzekającego w trybie zwykłym, ani organu orzekającego w trybie nieważnościowym, jednakże żaden z nich nie mógł przejść nad faktem wydania uchwały do porządku dziennego. Ustalenie w wyniku wydania uchwały sposobu rozumienia przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało zatem w pierwszej kolejności dla organu orzekającego w trybie zwykłym takie znaczenie, że nie powinien on zachować się tak, jakby nie dostrzegał tej uchwały, a jeśli dostrzegł i nadal miał odmienne zdanie – obowiązany był ustosunkować się do argumentów zawartych w uzasadnieniu uchwały. Od dnia jej podjęcia sposób interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stał się bowiem dla praktyki orzekania sądowego na tyle jednoznaczny, że organ nie mógłby oczekiwać, iż nierespektująca tezy uchwały decyzja ostałaby się w razie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Tym bardziej zatem orzekając odmiennie od treści uchwały powinien był wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko przy czym w taki sposób, że jego argumentacja podważałaby tę tezę nie będąc jednocześnie opartą na jednym z poglądów sprzed wydania uchwały. Inaczej rzecz ujmując, jeśli organ administracji wydaje decyzję wyraźnie sprzeczną z treścią uchwały, która wprowadza jasny, określony, obowiązujący de facto mocą autorytetu sposób rozumienia określonego przepisu – to aby uchronić się przed zarzutem rażącego naruszenia prawa, powinien powołać argumentację podważającą, przełamującą wynik wykładni zawarty w uchwale (por. również prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 499/16).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały w sprawie I OPS 15/13, wskazał, że skoro dodatek jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym na określone dziecko, a wydłużenie okresu pobierania dodatku dotyczy wyłącznie określenia okresu pobierania dodatku, a nie przesłanek, od których zależy nabycie prawa do dodatku, to nieuzasadniony jest argument, iż wydłużenie okresu pobierania dodatku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest wystarczającym i jedynym wsparciem rodzica więcej niż jednego dziecka urodzonego w trakcie jednego porodu. Sąd wyjaśnił również, że skoro ustawodawca, określając w art. 10 ust. 2 wysokość dodatku, nie zastrzegł, że osobie uprawnionej wypłaca się tylko jeden dodatek (analogicznie, jak to przewidywał art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych co do przysługiwania zasiłku wychowawczego), to takie zastrzeżenie nie może być wyprowadzane ani z poprzedzającej obecne unormowania regulacji dotyczącej zasiłków wychowawczych, ani z przepisów regulujących inne dodatki do zasiłku rodzinnego (skoro każdy dodatek regulowany jest autonomicznie), ani też z unormowania dotyczącego okresu pobierania dodatku, który w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przedłużony został do 36 miesięcy. Nadto NSA dokonał również porównania norm ustanawiających prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego z konstrukcją norm ustanawiających prawa do innych podobnych świadczeń i wskazał, że:

- w przypadku dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego nie zastrzeżono maksymalnej kwoty dodatków, jak w przypadku dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 11a ust. 3, 4 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Uregulowanie wprost uprawniające do uzyskania dodatku z tytułu urodzenia dziecko "na każde dziecko" (art. 9 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) usuwa wyłącznie wątpliwości interpretacyjne w przypadku tego ostatnio wskazanego dodatku, natomiast nie wyklucza przyjęcia, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego powinien być przyznawany na każde dziecko, nad którym sprawowana jest ta opieka;

- brak jest podstaw do przyjęcia, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego ma służyć identycznemu celowi jak poprzednie, historyczne świadczenie w formie zasiłku wychowawczego. Jak wskazał NSA, przepis art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych stanowił, że uprawnionemu wypłaca się tylko jeden zasiłek wychowawczy, zaś takiego ograniczenia nie zawarto w ustawie o świadczeniach rodzinnych w stosunku do omawianego dodatku. Także sporny dodatek nie służy, podobnie jak zasiłek wychowawczy, częściowej rekompensacie utraty przez osobę uprawnioną zarobków w okresie korzystania przez nią z urlopu wychowawczego, bowiem został każdorazowo powiązany z zasiłkiem rodzinnym na dane dziecko.

Naczelny Sad Administracyjny zakwestionował także możliwość dokonywania wykładni art. 10 ust. 1 powołanej ustawy wyłącznie poprzez uzasadnienie projektu ustawy, w którym wskazuje się wyłącznie na kwotę 400 zł dodatku dla rodzin (nie na każde dziecko). Zdaniem NSA, konstrukcja obowiązujących przepisów, a w szczególności powiązanie dodatków z zasiłkiem rodzinnym wyklucza możliwość przyjęcia, że obowiązujące normy przewidują wyłącznie jednokwotowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, a nie dodatek ten na każde dziecko, na które przyznano zasiłek rodzinny.

Wskazana uchwała w sprawie I OPS 15/13 zawiera zatem wyczerpujące i wszechstronne uzasadnienie stanowiska o konieczności określonego kierunku interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku orzekania o prawie do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania w okresie urlopu wychowawczego opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w czasie jednego porodu.

Natomiast - jak wynika z akt sprawy - decyzja z dnia [...] mimo, że ewidentnie sprzeczna z treścią uchwały, nie tylko nie zawiera uzasadnienia przełamującego (podważającego) wynik wykładni powiększonego składu NSA, ale nie zawiera żadnego uzasadnienia w zakresie przyznania tylko jednego dodatku do zasiłku rodzinnego, co przy wprowadzonym uchwałą swoistym stanie oczywistości rozumienia przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w obowiązującym porządku prawnym dyskwalifikuje tę decyzję jako dotkniętą wadą kwalifikowaną rażącego naruszenia prawa polegającego na całkowitym braku uzasadnienia w zakresie – de facto – odmowy przyznania drugiego dodatku do zasiłku rodzinnego. Podkreślenia bowiem wymagało, że braku uzasadnienia decyzji w tej części, nie można tłumaczyć jako wynikającego z uwzględnienia w całości wniosku, gdyż w kontekście wydania decyzji po uchwale, tłumaczenie to jest nie do zaakceptowania - nie sposób bowiem przyjąć, że wnioskodawczyni działałaby na swoją niekorzyść żądając przyznania jednego dodatku do dwóch zasiłków rodzinnych, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała uchwała umożliwiająca jej dochodzenie dwóch dodatków.

Z powyższych przyczyn stwierdzić należało, że decyzja z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, którego nie dostrzegło Kolegium. Naruszenie przez Kolegium przepisów postępowania, polegające na niezastosowaniu w przedstawionych wyżej, szczególnych okolicznościach – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniało zatem uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia[...] – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)

W ponownie prowadzonym postępowaniu w trybie nadzwyczajnym Kolegium, rozpoznając sprzeciw Prokuratora, uwzględni wskazania wynikające z powyższych rozważań.