Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 862/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 20, 21, 22, 23
journal: Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
article: art. 7, 77 § 1, 136
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego A.P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów udzielonej skarżącemu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Dnia 18 sierpnia 2014r. do Prezydenta Miasta wpłynęło zgłoszenie J.L. zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych na działce nr [...], polegających na wykonaniu zadaszenia – wiaty wolnostojącej na ogródku przylegającym do tarasu, o konstrukcji lekkiej drewnianej i kubaturze około 10 m2.

Do zgłoszenia dołączone zostało oświadczenie inwestora z dnia [...] sierpnia 2014 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r. podpisane przez inwestora, skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o wyrażenie zgody na zadaszenie tarasu znajdującego się przy jego oknie od strony ulicy, zawierające wykaz właścicieli lokali wraz z oświadczeniami o zgodzie lub wstrzymaniu się z wyrażeniem zgody na wykonanie przez inwestora zadaszenia tarasu przy jego oknie od strony ulicy.

W dniu 21 i 22 sierpnia 2014 r. do organu wpłynęły pisma dwóch osób, które powołując się na członkostwo we wspólnocie mieszkaniowej, sprzeciwiły

się planowanym przez inwestora robotom budowlanym.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Prezydent Miasta, powołując się na przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia - w terminie do 16 września 2014 r. - nieprawidłowości występujących w dokonanym zgłoszeniu poprzez:

- uzupełnienie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o wykaz wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz wskazanie dokumentu, z którego wynika ich zgoda na wykonanie robót określonych we wniosku,

- oznaczenie na mapie usytuowania wiaty oraz określenie szczegółowo rodzaju materiału z jakiego będzie ona wykonana, wskazania sposobu montażu oraz dokładnych wymiarów w tym odległości od budynku,

- określenie powierzchni całej nieruchomości oraz ilości budynków gospodarczych, wiat, altan oraz przydomowych oranżerii na działce.

W nadesłanym do organu 8 września 2014 r. piśmie inwestor oświadczył, że wykaz współwłaścicieli wraz z wyrażoną przez nich zgodą na wybudowanie zadaszenia tarasu dołączony został do pierwszego pisma z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz, że zgodnie z zawiadomieniem sądu dysponuje udziałem 966/10000 mienia i gruntu w działce o kubaturze 3 643 m2, na działce znajdują się dwa budynki gospodarcze murowane, cztery szopy drewniane na węgiel i drewno, zadaszenie będzie wybudowane z lekkiej konstrukcji drewnianej, z dachem pokrytym papą, będzie to konstrukcja nie związana z budynkiem o wymiarach 3,10 m x 2,5 m. Do pisma dołączył też szkic usytuowania zadaszenia na działce oraz kopię zawiadomienia Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2000 r.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], Prezydent Miasta, powołując się na przepis art. 30 ust. 2 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej jako Prawo budowlane) zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania zgłoszonych robót budowlanych.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie ewidencji gruntów ustalił, iż działka nr [...] stanowi współużytkowanie wieczyste osób fizycznych oraz P S.A., którzy tworzą Wspólnotę Mieszkaniową. Zdaniem organu w takiej sytuacji tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest stosunek zobowiązaniowy wynikający z uchwały wspólnoty.

Dalej organ stwierdził, iż inwestor nie spełnił wszystkich wymogów nałożonych postanowieniem organu z dnia [...] września 2014 r. bowiem szkic zadaszenia – wiaty nie przedstawia szczegółów powiązania wiaty z podłożem, odległości od budynku, wysokości wiaty oraz sposobu odprowadzania wód opadowych, nie zostało uzupełnione oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane bowiem jako tytuł wskazany został pkt 3 tj. użytkowanie wieczyste, a jako dokument potwierdzający jego istnienie nr księgi wieczystej, której odpis został przedstawiony w piśmie uzupełniającym. Nadto Prezydent podkreślił, że dostarczony przez inwestora dokument z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie stanowi uchwały, lecz zgodę części współużytkowników. Sporządzony spis osób wchodzących w skład wspólnoty nie jest pełny. W związku z tym organ uznał, iż inwestor nie posiada tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla robót objętych zgłoszeniem.

W odwołaniu od tej decyzji J.L. odnosząc się do zarzutu organu I instancji, iż nie spełnił wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem wskazał sposób przymocowania wiaty do podłoża, określił jej wysokość na 28 – 2,3 m oraz odległość od ścian budynku (5 cm). Sprecyzował, że wody opadowe będą odprowadzane do zbiornika na deszczówkę i wykorzystywane w ogródku przydomowym. Podkreślił, iż zgodę na wybudowanie wiaty wyraziło dziewięciu lokatorów, przy trzech wstrzymujących się od głosu. Podniósł, iż posiada 350 m2 gruntu w użytkowaniu wieczystym, a organ przyjmujący zgłoszenie po zmianie Prawa budowlanego z dnia 11 lipca 2003r. nie bada, czy inwestor faktycznie ma prawo dysponowania nieruchomością. Postawił zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż samo złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wystarczającą przesłanką do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający do realizacji inwestycji. Z uwagi na to stwierdził, iż doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 2 i 5 Kpa poprzez błędną wykładnię, bowiem okoliczność nałożenia na inwestora obowiązku złożenia zgodnego ze stanem rzeczywistym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi przesłankę do wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Skarżący przywołał również art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w oparciu o który planowane zamierzenie inwestycyjne korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podzielił stanowisko Prezydenta Miasta, że we wskazanym przez organ terminie inwestor nie wywiązał się w pełni z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Nie został bowiem wskazany sposób montażu zadaszenia/wiaty, w szczególności sposób powiązania z podłożem oraz odległość inwestycji od budynku, co pozostawało niezbędne dla oceny, czy planowane zamierzenie inwestycyjne korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia budowę wiat i altan wolnostojących.

Organ II instancji stwierdził też, że inwestor nie przedłożył prawidłowo wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W złożonym oświadczeniu jako tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane działką nr [...] wskazał bowiem współwłasność (jako wspólnota mieszkaniowa) oraz użytkowanie wieczyste, zaś jako dokument potwierdzający powyższe prawo, wskazał księgę wieczystą Kw [...]. Wbrew wskazaniu organu I instancji nie przedłożył natomiast wykazu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz dokumentu, z którego wynika ich zgoda na wykonanie planowanych robót budowlanych.

Organ odwoławczy wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało prawidłowo wypełnione, a w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzi wątpliwość rzeczywiste prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ I instancji dysponował bowiem oświadczeniem inwestora, wykazem właścicieli nieruchomości, wykazem właścicieli, którzy wyrazili zgodę na planowaną budowę oraz pismami użytkowników wieczystych, w których wyrazili swój sprzeciw dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Wojewoda wskazał, że z załączonego do oświadczenia pisma z dnia [...] sierpnia 2014 r. wynika, że dziewięciu członków wspólnoty mieszkaniowej [...], wyraziło zgodę na zadaszenie tarasu znajdującego się przy oknie od strony ulicy, a trzech członków tej wspólnoty wstrzymało się od głosowania. Inwestor nie wskazał w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na zgodę wspólnoty mieszkaniowej wyrażoną w drodze uchwały, a jedynie zgodę części członków tej wspólnoty, uzyskaną w drodze indywidualnego zbierania głosów.

Wskutek złożenia przez J.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargi na decyzję organu II instancji, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 5/15, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że dokonane przez skarżącego zgłoszenie i załączone do niego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane nie pozostawia wątpliwości, iż zgłoszenie dokonane przez skarżącego, które wpłynęło do organu w dniu 18 sierpnia 2014 r. obarczone było brakami zarówno w odniesieniu do określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych oraz co do wskazania terminu ich rozpoczęcia jak i rodziło uzasadnione wątpliwości w kwestii prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Kierując do skarżącego postanowienie z dnia [...] września 2014 r., organ I instancji w oparciu o jego oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2014 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o wyrażenie zgody na zadaszenie tarasu znajdującego się przy jego oknie od strony ulicy jak też uzyskane na skutek działań własnych informacje z ewidencji gruntów i budynków (w postaci "wykazu właścicieli i władających wraz z działkami, użytkami i KW" dla działki nr [...]) dysponował już zatem wiedzą, iż inwestorem objętych zgłoszeniem robót jest osoba fizyczna - współwłaściciel lokalu mieszkalnego we wspólnocie mieszkaniowej liczącej ponad 7 lokali mieszkalnych, a dokonane zgłoszenie dotyczy zamiaru wykonania robót budowlanych na nieruchomości wspólnej. Zatem organ ten powinien w postanowieniu wzywającym inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia, tak sformułować zobowiązanie, aby jednoznacznie wynikało z niego na czym polega wadliwość złożonego oświadczenia i że wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością wspólną (gruntem) na cele budowlane (wykonanie wiaty/zadaszenia) wymaga uchwały wspólnoty o wyrażaniu zgody na wykonanie robót objętych zgłoszeniem (ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali). Tymczasem zobowiązanie zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. zostało sformułowane w taki sposób, że skarżący pozbawiony został możliwości wykonania go w sposób zapewniający mu dokonanie zgłoszenia bez sprzeciwu. Organ I instancji zobowiązał go bowiem do uzupełnienie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o wykaz wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz wskazanie dokumentu z którego wynika ich zgoda na wykonanie robót określonych we wniosku. Dopiero w decyzji w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszonych robót organ I instancji stwierdził, iż skarżący nie przedstawił wymaganej uchwały wspólnoty mieszkaniowej, ale dokument z [...] sierpnia 2014 r. zawierający jedynie zgodę części współużytkowników, a tym samym nie posiada tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zdaniem Sądu, sposób sformułowania zobowiązania zawartego w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. nie pozwala na przyjęcie, iż organ wyjaśnił skarżącemu przyczyny i podstawę swoich wątpliwości w stosunku do złożonych dokumentów, a nałożony na inwestora obowiązek w omawianym zakresie sformułował w sposób konkretny, jednoznaczny, precyzyjnie wskazując czego się od inwestora domaga. Wprawdzie dokonanie zgłoszenia nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie można przyjąć, by w postępowaniu zgłoszeniowym organ – przy wydawaniu postanowienia o jakim mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego - był zwolniony z obowiązku realizacji standardów wypływających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego tj. załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, należytego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy oraz udzielania niezbędnych wskazówek i wyjaśnień temu służących ( art. 7,8,9 i 11 Kpa ). Szczególnie dotyczy to w sytuacji, gdy – jak w rozpoznawanej sprawie - dotychczasowa treść złożonego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wskazuje na istnienie po stronie inwestora istotnych trudności w jego właściwym wypełnieniu i wiedzy co do rodzaju dokumentów służących udokumentowaniu deklarowanego w oświadczeniu prawa.

Zdaniem Sądu, również w pozostałym zakresie organ I instancji w sposób niedostatecznie konkretny, jednoznaczny i precyzyjny wskazał czego się od skarżącego jako inwestora domaga w ramach uzupełnienia dokonanego zgłoszenia. Organ ten nie sprecyzował np. jakie konkretnie wymiary wiaty/zadaszenia inwestor powinien wskazać, jak też nie wyartykułował jednoznacznie, że sposób montażu wiaty ma obejmować również określenie powiązania jej z podłożem. Wydając decyzję w przedmiocie sprzeciwu organ I instancji stwierdził, iż skarżący nie spełnił wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. w tym też i takich, które nie były przedmiotem zawartego w nim zobowiązania. I tak na inwestora nie zostało tym postanowieniem nałożone zobowiązanie do określenia sposobu odprowadzania wód opadowych jak też "wskazania na szkicu szczegółów odnośnie powiązania wiaty z podłożem".

Wobec powyższego Sąd uznał, że w omówionym zakresie czynności organu I instancji przeprowadzone zostały z naruszeniem art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Okoliczności tej nie dostrzegł organ odwoławczy, który uznał postępowanie organu I instancji za prawidłowe. Konsekwencją ich niedostrzeżenia było zaniechanie czynności służących ich konwalidacji (z zastosowaniem art. 136 k.p.a.). Tym samym Wojewoda uchybił przepisom art. 7, art. 77 oraz art. 15 k.p.a., z którego wynika zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika bowiem obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, która w postępowaniu w sprawie zgłoszenia sprzeciwu nabiera szczególnego znaczenia. W postępowaniu tym bowiem do dnia wydania decyzji w przedmiocie wniesienia przez organ administracji architektoniczno – budowlanej sprzeciwu, nie toczy się postępowanie administracyjne. Do wszczęcia tego postępowania dochodzi dopiero na etapie wydania decyzji o zgłoszeniu sprzeciwu, co wynika ze specyficznej regulacji instytucji zgłoszenia robót budowlanych, jako szczególnej procedury uproszczonej, w której co do zasady nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo postępowanie organu odwoławczego zdeterminowane jest okolicznością, że zgłoszenie sprzeciwu możliwe jest jedynie w terminie zawitym 30 dni od dnia wniesienia zgłoszenia lub upływu terminu uzupełnienia tego zgłoszenia. Termin trzydziestu dni na zgłoszenie sprzeciwu jest terminem zawitym (materialnym), po upływie którego organ traci prawo do jego wniesienia. Złożenie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji w tym przedmiocie.

W konsekwencji organ odwoławczy nie może, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzji o wniesieniu sprzeciwu i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. W takim przypadku organ powinien ograniczyć się do rozstrzygnięcia o utrzymaniu decyzji o sprzeciwie w mocy lub uchyleniu takiej decyzji i umorzeniu postępowania. Tym samym to na organie odwoławczym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, konwalidacji nieprawidłowości postępowania organu I instancji z poszanowaniem uzasadnionych interesów inwestora oraz wszystkich konsekwencji, jakie wynikają z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r., wystosowanym na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 136 k.p.a., Wojewoda wezwał J.L. do:

1. przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzonego zgodnie z obowiązującym wzorem, określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. z 2003r. Nr 120 poz. 1127 ze zm.). Jednocześnie organ poinformował stronę, że w dołączonym do zgłoszenia oświadczeniu wskazał, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane posiada z tytułu współwłasności. Wzór oświadczenia przy tym tytule wymaga wskazania wszystkich współwłaścicieli z podaniem imienia i nazwiska (w przypadku osób fizycznych) lub nazwy (w przypadku osób prawnych) oraz adresu. Z uwagi na fakt, że zgłoszone roboty budowlane realizowane mają być na części wspólnej nieruchomości, oprócz wpisanej księgi wieczystej potwierdzającej, że skarżący jest jednym ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, należało wskazać dokument (uchwałę), z treści którego będzie wynikała zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, na dysponowanie nieruchomością wspólną na cel budowlany wskazany w zgłoszeniu. Zgoda taka winna być wyrażona przez wszystkich współwłaścicieli w formie uchwały (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).

2. określenia, rodzaju robót budowlanych, które skarżący zamierza wykonać. Zadaszenie istniejącego tarasu będącego częścią budynku, stanowi jego rozbudowę i roboty te nie są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w przypadku budowy wiaty należy wskazać jej wszystkie elementy oraz rodzaj, zakresem i sposób wykonania planowanych robót budowlanych.

W odpowiedzi J.L. przesłał oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – datowane na dzień [...] sierpnia 2015 r. –

w którym oświadczył, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] na cele budowlane, jednak nie wskazał z jakiego tytułu wywodzi to prawo. Dołączył również kserokopię pisma z dnia [...] sierpnia 2014 r., skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o wyrażenie zgody na zadaszenie tarasu znajdującego się przy jego oknie od strony ulicy, zawierające wykaz właścicieli lokali wraz z oświadczeniami o zgodzie lub wstrzymaniu się z wyrażeniem zgody na wykonanie przez inwestora zadaszenia tarasu przy jego oknie od strony ulicy. W piśmie tym dodatkowo dopisana została spółka P S.A. oraz nieczytelny podpis w rubryce "wyrażam zgodę".

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2014 r., którą organ wniósł sprzeciw w sprawie wykonania przez J.L. zaplanowanych robót budowlanych.

W uzasadnieniu organ przedstawił przeprowadzone dotychczas postępowanie administracyjne, a następnie podał, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Z chwilą powstania wspólnoty mieszkaniowej zarządzanie nieruchomością wspólną, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokal, poddane jest reżimowi wynikającemu z ustawy o własności lokali. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 ww. ustawy jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem (tzw. "duża wspólnota"), właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie. Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres, zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.

Następnie organ stwierdził, że z uwagi na to, iż J.L. - pomimo prawidłowego wezwania - nie uzupełnił zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2014 r., należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie wniesienia sprzeciwu na objęte tym zgłoszeniem roboty budowlane.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Wojewody z [...] września 2015 r. złożył J.L..

Skarżący podniósł, że z tarasu będzie korzystał tylko on i członkowie jego rodziny. Wskazał też, że w piśmie z [...] sierpnia 2014 r. wypowiedzieli się wszyscy członkowie wspólnoty i na trzynastu dziesięcioro wyraziło zgodę na zadaszenie tarasu, a tylko trzech członków wstrzymało się od głosu. Zaznaczył też, że podjęcie w przedmiotowej sprawie uchwały może w przyszłości skutkować kosztami przeprowadzanych remontów bądź napraw tego zadaszenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako "k.p.a.") lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Powyższe oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę przy zastosowaniu powyższych kryteriów kontroli działalności administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga J.L. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Wojewody z dnia [...] września 2015 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2014 r. o sprzeciwie w sprawie wykonania przez J.L. robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia – wiaty, na terenie działki nr [...].

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. zapadłego w dniu 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 5/15, którym Sąd uchylił wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2014 r.

W takim przypadku rozpoznanie skargi następuje w ramach szczególnego związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w sprawie.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz aspektu zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji.

Mając na względzie ustalenia dokonane przez Sąd, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 29 kwietnia 2015 r., oraz omówioną wyżej zasadę wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, że zarówno treść dokonanego przez stronę skarżącą zgłoszenia, jak i załączonego do niego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane nie pozostawia wątpliwości, iż zgłoszenie dokonane przez skarżącego, które wpłynęło do organu w dniu 18 sierpnia 2014 r. obarczone było brakami zarówno w odniesieniu do określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych oraz co do wskazania terminu ich rozpoczęcia. Rodziło też uzasadnione wątpliwości w kwestii prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) przez pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Oświadczenie w przedmiocie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składane jest przez inwestora na urzędowym formularzu, którego wzór określony został rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. z 2003 r. nr 120 poz. 1127). Powinno ono zawierać wskazanie inwestora, dane identyfikujące w sposób dostateczny działkę, na której zrealizowana ma być inwestycja, a także tytuł prawny z którego inwestor wywodzi swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie inwestorem jest członek wspólnoty mieszkaniowej, a planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na częściach wspólnych. Zgodnie z art. 6 i 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 – dalej jako "ustawa") w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota, gdyż to ona działa za członków wspólnoty, a więc w ich interesie. Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 1 ustawy jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Właściciele ci tworzą tzw. dużą wspólnotę, w której zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie albo w uchwale, obowiązują zasady zarządu określone w rozdziale IV ustawy. Wybrany zarząd może samodzielnie wykonywać czynności zwykłego zarządu. Jednakże do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w dużej wspólnocie potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu (art. 22 ust 1 i 2 ustawy). Uchwała taka w dużej wspólnocie, a z taką wspólnotą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zapada większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba, że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos (art. 23 ust. 2 ustawy). Wśród czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ustawa wymienia zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy).

Zdaniem Sądu, zajęcie przez członka wspólnoty części gruntu, stanowiącego nieruchomość wspólną, w celu wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia – wiaty należy do czynności przekraczających zwykły zarząd, zatem na ich wykonanie wymagana jest zgoda wspólnoty wyrażona w formie uchwały. Zatem nie ulega wątpliwości, że wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor winien był dostarczyć organowi przyjmującemu zgłoszenie zgodę wspólnoty na realizację zaplanowanej przez niego inwestycji, wyrażoną w formie uchwały podjętej zgodnie z procedurą. Należy podzielić stanowisko organu, że przedłożone przez skarżącego pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym członkowie wspólnoty wyrazili zgodę na realizację przedsięwzięcia bądź też wstrzymali się od głosu, nie było wystarczające do uznania, że skarżący był uprawniony do dysponowania częścią wspólną nieruchomości i do wykonania robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia – wiaty wolnostojącej. Dodatkowo należy zauważyć, że jako jeden z właścicieli została wskazana spółka P S.A., jako "wyrażająca zgodę" na wykonanie inwestycji. Podpis złożony w imieniu Spółki jest nieczytelny, nie można na jego podstawie zidentyfikować ani osoby, która go złożyła, ani tym bardziej czy osoba ta była uprawniona do reprezentowania Spółki.

Kierując się wskazówkami Sądu zawartymi w wyroku z 29 kwietnia 2015 r. organ II instancji – przed ostatecznym rozpoznaniem sprawy – pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wezwał J.L. do przedłożenia w terminie 7 dni oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzonego zgodnie z obowiązującym wzorem, określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. z 2003r. Nr 120 poz. 1127 ze zm.) informując jednocześnie stronę, że w dołączonym do zgłoszenia oświadczeniu wskazał, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane posiada z tytułu współwłasności. Wzór oświadczenia przy tym tytule wymaga wskazania wszystkich współwłaścicieli z podaniem imienia i nazwiska (w przypadku osób fizycznych) lub nazwy (w przypadku osób prawnych) oraz adresu. Z uwagi na fakt, że zgłoszone roboty budowlane realizowane mają być na części wspólnej nieruchomości, oprócz wpisanej księgi wieczystej potwierdzającej, że skarżący jest jednym ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, należało wskazać dokument (uchwałę), z treści którego będzie wynikała zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, na dysponowanie nieruchomością wspólną na cel budowlany wskazany w zgłoszeniu. Zgoda taka winna być wyrażona przez wszystkich współwłaścicieli w formie uchwały (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).

Ponadto organ wezwał skarżącego do określenia rodzaju robót budowlanych, które skarżący zamierza wykonać pouczając jednocześnie go o tym, iż zadaszenie istniejącego tarasu będącego częścią budynku, stanowi jego rozbudowę i roboty te nie są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w przypadku budowy wiaty należy wskazać jej wszystkie elementy oraz rodzaj, zakresem i sposób wykonania planowanych robót budowlanych.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie, organ w sposób dokładny i precyzyjny wyjaśnił skarżącemu dlaczego i jakich czynności powinien dokonać we wskazanym terminie siedmiu dni. Natomiast niewywiązanie się inwestora z nałożonych na nań obowiązków musiało skutkować wydaniem przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2014r., którą zgłoszony został sprzeciw w sprawie wykonania zamierzonych przez J.L. robót budowlanych.

Rolą składu kontrolującego obecnie zaskarżoną decyzję była weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia sądowego. W tej mierze należy stwierdzić, że wszystkie te elementy zostały zrealizowane w ponowionym postępowaniu i organ wypełnił tym samym nałożony nań obowiązek. Organ uzupełnił postępowanie dowodowe w ramach uprawnień przyznanych mu przez art. 136 k.p.a., doprowadzając do jego zupełności i w momencie ponownego rozstrzygania dysponował wszystkimi istotnymi okolicznościami faktycznymi sprawy w sposób opowiadający wymogom określonym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną, należało oddalić.