Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2247/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 154, art. 152, art. 153, art. 144 pkt 1, art. 145
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...]marca 2013 r. oraz decyzję nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: [...]OW NFZ) ogłosił konkurs ofert nr [...]na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy na obszarze: [...]. W postępowaniu tym M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca) złożyła ofertę wraz z innymi świadczeniodawcami. Z rankingu otwarcia postępowania wynika, iż oferta spółki zajęła wspólnie z innym świadczeniodawcą pierwszą pozycję, z łączną liczbą punktów 83,333.

Po przeprowadzeniu negocjacji z oferentami został sporządzony ranking końcowy. Oferta spółki w rankingu końcowym zajęła wspólnie z innym świadczeniodawcą drugą pozycję, z łączną liczbą w wysokości 83,333 pkt (w tym za: jakość - 40,000 pkt, ciągłość - 10,000 pkt, dostępność 3,333 pkt, ofertę cenową - 30,000 pkt).

Spółka złożyła w terminie odwołanie od wyników postępowania konkursowego.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (w skrócie: [...]OW NFZ) decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oddalił odwołanie w całości.

Orzekając na skutek odwołania spółki Prezes NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Po rozpoznaniu skargi spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1090/11 uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...]OW NFZ. W ocenie Sądu I instancji zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 77 § 1,

art. 107 § 3 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Zdaniem WSA pozbawienie skarżącej możliwości wglądu do ofert podmiotów, które wygrały konkurs świadczyło o tym, że postępowanie w ramach konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, w zakresie: program profilaktyki raka piersi zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady wynikającej z art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej: ustawa o świadczeniach), tj. poszanowania zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r., oddalił odwołanie skarżącej w całości.

Orzekając na skutek odwołania spółki, Prezes NFZ decyzją

Nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie Dyrektora [...]OW NFZ i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2013 r. ponownie oddalił odwołanie.

Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie spółki, decyzją Nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. Doszedł do wniosku, że mając na uwadze wytyczne WSA zawarte w wyroku w sprawie VI SA/Wa 1090/11, Dyrektor [...]OW NFZ zebrał kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego dokonał szczegółowej i prawidłowej analizy porównawczej ofert podmiotów, także tych, które konkurs wygrały z ofertą skarżącej. Wyniki tej analizy organ przedstawił w formie tabeli oraz dokonał szczegółowej oceny ofert w zakresie ciągłości, jakości, dostępności oraz ceny. Łączna ocena wszystkich ww. kryteriów kształtowała się następująco: [...] - 85,833 pkt, M. o.o. [...]- 83,333 pkt. Takie też oceny punktowe w poszczególnych kryteriach oraz łącznie zostały przypisane oferentowi wybranemu oraz skarżącej w rankingu końcowym z dnia [...] listopada 2010 r.

Po rozpoznaniu skargi spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1046/14, oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie WSA wyjaśnił, że w działaniu organów NFZ nie można dopatrzyć się nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zebrany materiał dowodowy oraz dokonana na jego podstawie analiza pozostaje w zgodzie z art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1 i § 4, art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd też podkreślił, że rozpoznając ponownie sprawę organy administracji zastosowały się do zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt

VI SA/Wa 1090/11, dotyczących obowiązku zebrania i dołączenia do akt kompletnego materiału dowodowego, analizy porównawczej obu ofert. Zdaniem WSA, organ wnikliwe przeanalizował zarówno ofertę skarżącej, jak i ofertę drugiego uczestnika postępowania w zakresie dotyczącym kryterium oceny poszczególnych ofert oraz przyznawania punków, jak również możliwości naruszenia przez organy NFZ zasad postępowania określonych przez ustawę o świadczeniach. Jak wynika z akt administracyjnych organ objął kontrolą dokumentację uczestniczącego w konkursie oferenta, który otrzymał wyższą punktację oraz skarżącej i poddał je szczegółowej analizie wykazując w oparciu o przepisy materialne, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o jednakowe kryteria dla obu oferentów. Wskazał, także z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kategoriom oceny wiążą się określone ilości punktów.

Zdaniem Sądu I instancji, w postępowaniu nie został naruszony art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Każdemu bowiem ze świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zapewniono równe traktowanie, a postępowanie przeprowadzono w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z akt sprawy wynikało, iż wszelkie wymagania i warunki związane z postępowaniem konkursowym zostały udostępnione oferentom. Komisja konkursowa zaprosiła oferentów do negocjacji zakończonych podpisaniem protokołu końcowego. W części niejawnej postępowania komisja, zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, dokonała oceny i porównania ofert złożonych do postępowania. Kryteria oceny ofert w postępowaniu zostały określone w zarządzeniu

nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienione zarządzeniem nr 85/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz zarządzeniem nr 50/2010/DSOZ Prezesa NFZ

z dnia 1 września 2010 r. Skarżąca w ocenie końcowej oferty otrzymała w sumie 83,333, natomiast oferent, z którym zawarto umowę otrzymał w końcowej ocenie punktowej w sumie 85,833 pkt. Kryterium różnicującym oferty było kryterium jakości. Kryterium to miało charakter decydujący - oferta spółki uzyskała mniejszą ilość punktów w ocenie końcowej, co skutkowało wyborem oferty innego świadczeniodawcy.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego zasad prowadzenia negocjacji oraz sposobu ich udokumentowania, WSA uznał, że trafnie wskazał organ, iż według uregulowań art. 142 ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach, określających te zasady komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby i ceny świadczeń, a nadto komisja ma obowiązek przeprowadzenia negocjacji z co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, komisja przeprowadziła negocjacje ze wszystkimi biorącymi w nim udział oferentami co zostało odnotowane w rankingu końcowym. Natomiast w protokołach z negocjacji zawarto oświadczenie, iż "Protokół końcowy zawiera ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny. Zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy.".

Od powyższego wyroku spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącą zarzutów:

- naruszenia art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1290, dalej: ustawa nowelizująca) poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż w toku postępowania administracyjnego została wydana przez Prezesa NFZ decyzja uwzględniająca odwołanie skarżącej, a także nieustosunkowanie się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do tego zarzutu;

- posługiwania się przez komisję konkursową niejawną dla oferentów w toku postępowania konkursowego procedurą konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach, a także nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do tego zarzutu;

- posługiwania się przez komisję konkursową w toku postępowania formularzami wydanymi bez podstawy prawnej, a także nieustosunkowanie się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do tego zarzutu;

b) art. 134 § 1 p.p.s.a. sprowadzające się do stwierdzenia, że WSA nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granicę, mimo że w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić, w szczególności Sąd ten powinien był rozpoznać okoliczność wydania w sprawie przez Prezesa NFZ w dniu [...] lutego 2013 r. decyzji nr [...], uwzględniającej odwołanie skarżącej od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ, która to okoliczność skutkowała koniecznością przeprowadzenia ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, po myśli art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą nowelizującą;

c) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo, iż nie rozważono okoliczności wydania w sprawie przez Prezesa NNZ w dniu [...] lutego 2013 r. decyzji nr [...], uwzględniającej odwołanie skarżącego od decyzji dyrektora [...]OW NFZ, która to okoliczność skutkowała koniecznością przeprowadzenia ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, po myśli art. 154 ust 7 ustawy o świadczeniach, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 153 p.p.s.a., pomimo, iż w sprawie zaszła istotna zmiana stanu faktycznego na skutek wydania przez Prezesa NFZ decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.;

d) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z

art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał zaleceń wyrażonych w wyroku WSA z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1090/11, a szczególności organy administracji nie zebrały i nie dołączyły do akt kompletnego materiału dowodowego oraz nie wydały rozstrzygnięcia z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 287/15 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił powyższe orzeczenie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W ocenie sądu kasacyjnego za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji. Prezes NFZ, orzekając na skutek odwołania spółki, opisaną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...]listopada 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] marca 2013 r. oddalił odwołanie, a Prezes NFZ zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy ostatnio wspomniane rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji - mając na uwadze treść przepisu art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 października 2013 r.) - powyższe rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, do którego stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach, a nie do wydania decyzji z dnia [...] marca 2013 r.

Ponadto, w ocenie NSA, Prezes NFZ uchylając decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] listopada 2012 r., nieprawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, albowiem przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tegoż organu przez Prezesa NFZ nie znajdowało oparcia w art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Przepis ten bowiem jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do Prezesa NFZ - przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej.

Sąd kasacyjny za zasadne uznał również zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach w brzmieniu przed zmianą dokonaną ustawą nowelizującą. Sąd I instancji bowiem nie dokonał poprawnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oddalając skargę. Oddalenie przez Sąd I instancji skargi niewątpliwie musi się wiązać z dokonaniem oceny. Ocena stosowanych przepisów w postępowaniu przed organami w rozpoznawanej sprawie była wadliwa, skoro przyjęto, że w tym postępowaniu nie doszło do naruszeń prawa. Jak NSA wywiódł, organy NFZ naruszyły art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie. Akceptując taki stan rzeczy Sąd I instancji nie wypełnił dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a.

Ponadto, w ocenie NSA, uzasadnienie wyroku nie odpowiadało wymogom art. 141 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji całkowicie pominął – tak w części historycznej, jak i swoich rozważaniach – okoliczność, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. To rozstrzygnięcie Prezesa NFZ, zamiast doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, spowodowało wydanie ponownej decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że organy NFZ nie zastosowały się do dyspozycji art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, a zatem rozstrzygnięcia organów były nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.

Przez wykładnię prawa rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Należy uznać, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd I instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268).

Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko wyjątkowo, np. w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07), a co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

W konsekwencji, związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA i zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co z kolei determinuje treść nowego wyroku.

Związanie wykładnią dokonaną w wyroku NSA na podstawie art. 190 p.p.s.a. oznacza w praktyce, że sąd administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez NSA, nie może stosować postanowień art. 134 § 1

i art. 135 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 287/15.

Badając zatem ponownie sprawę według powyższego kryterium i w ramach kontroli zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. uznano, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Otóż, w ocenie Sądu, należy uznać, iż wydając obie sporne decyzje organy dopuściły się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 11 października 2013 r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku w sprawie II GSK 287/15, a dotyczące oceny prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 5 ustawy nowelizującej do postępowań, o których mowa w art. 154 ustawy o świadczeniach, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa nowelizująca w zakresie jej art. 5 weszła w życie z dniem 21 listopada 2013 r. (art. 6). Zatem przepis art. 154 ustawy o świadczeniach w brzmieniu sprzed nowelizacji w zw. z art. 5 ustawy z 11 października 2013 r. miał zastosowanie do wszystkich postępowań i decyzji wydanych przez Dyrektora [...]WO NFZ oraz do postępowań i decyzji wydanych przez Prezesa NFZ, także do decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 cyt. aktu.

Przepis art. 154 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 zd. pierwsze). Z kolei, od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu, które świadczeniodawca wnosi za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji (art. 154 ust. 4 i ust. 5 ustawy o świadczeniach).

W myśl przepisów art. 154 ust. 6 i ust. 7 ww. ustawy, Prezes NFZ rozpatruje to odwołanie i w przypadku jego uwzględnienia, przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do którego stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 października 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1090/11) uchylił decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2011 r., nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Następnie, w związku z powyższym wyrokiem WSA sprawa trafiła ponownie do rozpoznania przez Dyrektora [...]OW NFZ, który decyzją nr [...]z [...] listopada 2012 r., oddalił odwołanie spółki. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Prezes NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie m.in. art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie zostały wydane dwie decyzje będące przedmiotem kontroli Sądu: decyzja Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. oddalająca odwołanie skarżącej oraz decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy tę ostatnią decyzję.

W tej sytuacji, rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, na podstawie art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach, a nie wydania ponownej decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. i akceptującej ją decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r.

Ponadto, Prezes NFZ uchylając decyzję Dyrektora [...] OW NFZ

z dnia [...] listopada 2012 r., nieprawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak słusznie wskazał NSA rozpoznający sprawę kasatoryjnie w wyroku o sygn. II GSK 287/15 - przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tegoż organu przez Prezesa NFZ, nie znajduje oparcia w treści art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Przepis ten bowiem jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do Prezesa NFZ - przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej.

Dlatego też organ odwoławczy powinien działać na podstawie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, a nie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Uchybienie Prezesa NFZ polegające na wydaniu decyzji odwoławczej uchylającej decyzję organu I instancji, a następnie wydanie ponownej decyzji przez organ I instancji, niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż po uchyleniu decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] listopada 2012 r. należało przejść do przeprowadzenia postępowania o zawarcie umowy o świadczenie zdrowotne, a nie wydawać ponowną decyzję przez organ I instancji (tak również vide: wyroki NSA z dnia: 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2167/13; 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2359/14; 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2960/14,z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 930/15, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zastosowanie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach prowadzi do pominięcia przepisów art. 138 k.p.a.. Uregulowanie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach bowiem jest szczególną regulacją procedury odwoławczej, który przewiduje tylko jeden skutek uchylenia decyzji organu I instancji (kasacyjny) przez organ odwoławczy - obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, a wyłącza ponowne rozpatrywanie odwołania od rozstrzygnięcia konkursowego przez organ I instancji i wydawanie ponownej decyzji w sprawie tego odwołania (w tym przypadku ponowne jego oddalenie).

Zatem, jak zaznaczył NSA w orzeczeniu w sprawie II GSK 287/15, rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, a nie wydania ponownej decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Do ponownie przeprowadzonego postępowania zaś należałoby zastosować odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach. Nie można by też pominąć przepisów art. 150 ust. 1 i art. 155 ust. 2 ustawy o świadczeniach odnoszących się do unieważnienia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Jednocześnie należy pamiętać, że konkurs ofert i przeprowadzone w jego następstwie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej obejmowało okres udzielania świadczeń od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2013 r.

Wobec powyższego, zdaniem WSA, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie w sposób istotny naruszono art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie, a błędne zastosowanie zamiast niego art. 138 § 2 k.p.a., co w konsekwencji musiało prowadzić do uchylenia przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ, jak i decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. oraz decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Sąd, orzekając o zwrocie kosztów postępowania, wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.