Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2309/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 146 i 145a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3
journal: Dz.U. 1926 nr 101 poz 580
law: Ustawa z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwem dla stosunków prywatnych wewnętrznych.
article: art. 24
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku B. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] odmawiającą uchylenia jego decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r,. nr [...] odmawiającą potwierdzenia B. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości A., powiat [...], województwo [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 14 marca 2014 r. B. D. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr. [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r,. nr [...], odmawiającą potwierdzenia B. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości A., powiat [...], województwo [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Minister wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W toku postępowania organ wskazał, że pismem z dnia 9 grudnia 1990 r. B. D. złożył wniosek o przyznanie rekompensaty za majątek ziemski A. pozostawiony przez jego matkę M. D. Następnie wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2009 r. B. D. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez M. D. w miejscowości [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmówił potwierdzenia B. D. prawa do rekompensaty z tego tytułu. Uzasadniając stanowisko organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie spełniła przesłanki z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1418 ze zm.).

Po rozpoznaniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Wnioskiem z dnia 14 marca 2014 r. B. D. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W uzasadnieniu ww. wniosku wskazał, iż ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 195) przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sprawach, w których odmówiono prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia przesłanki zamieszkiwania na byłym terytorium Polski na dzień 1 września 1939 r. W piśmie z dnia 2 maja 2014 r. (data wpływu) zaznaczył również, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r. stwierdzające, że "M. D. zamieszkiwała ostatnio w A., pow.[...], woj. [...]".

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister wznowił przedmiotowe postępowanie.

W toku postępowania wznowieniowego organ wskazał, że w dniu 27 lutego 2014 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Na podstawie art. 1 ww. ustawy dokonano zmiany przepisu art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. W aktualnym brzmieniu stanowi ona, iż: "Prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach

i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić i posiada obywatelstwo polskie."

Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty stanowi, iż: "osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania o którym mowa w art. 145a k.p.a. stosuje się odpowiednio, z tym, że termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania wynosi 6 miesięcy i biegnie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przepisów art. 146 § 1 k.p.a. art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze. zm.) – dalej jako p.p.s.a. nie stosuje się."

Organ wskazał, iż po wznowieniu postępowania administracyjnego rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Organ zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa wznowienia wiążąco wyznacza granice tego postępowania. Zdaniem organu, żądanie zawarte we wniosku B. D. o wznowienie postępowania wypełnia przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, a sam wniosek został złożony w terminie określonym w omawianym przepisie.

Minister wskazał, że na podstawie art. 1 ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty dokonano zmiany przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Zmiana ta sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium RP w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie oceniane jest z uwzględnieniem wskazanych w art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty przepisów obowiązujących w dacie 1 września 1939 r.

Minister zauważył, że literalne brzmienie art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty wskazywałoby, iż w dalszym ciągu dniem, w którym właściciel nieruchomości pozostawionej powinien zamieszkiwać na byłym terytorium RP, aby spełnić przesłankę zamieszkiwania określoną w tym przepisie, jest 1 września 1939 r. Jednak, w ocenie Ministra, dokonując wykładni uwzględniającej treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., w którym Trybunał Konstytucyjny zakwestionował rygorystyczne, ścisłe określenie dnia istotnego dla oceny przesłanki zamieszkiwania spełnienie warunku posiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP powinno być rozpatrywane przez pryzmat zdarzeń opisanych w art. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w szczególności okresów, w których dochodziło do migracji ludności w związku z tzw. "układami republikańskimi" (art. 1 ust. 1 pkt 1-4 ustawy), umową wskazaną w art. 1 ust. 1a ww. ustawy oraz wydarzeniami , o których mowa w art. 1 ust. 2 powyższej ustawy. Oznacza to, iż przesłanka dotycząca miejsca zamieszkania w zakresie terminu, na który należy badać jej spełnienie, musi być konkretyzowana przez organ prowadzący postępowanie w określonej, sprawie w kontekście zdarzeń wskazanych w art. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania oraz mając na uwadze treść oświadczenia B. D. z dnia 14 lutego 2011 r. w zakresie okoliczności uniemożliwiających powrót właścicielki mienia pozostawionego na byłe terytorium RP, Minister wskazał, że w niniejszej sprawie terminem istotnym w zakresie badania spełnienia przesłanki zamieszkiwania na byłym terytorium RP M. D. jest termin, w którym osoba ta w związku z wybuchem drugiej wojny światowej bezskutecznie usiłowała powrócić do A. - to jest jesień 1939 r.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580), "miejscem zamieszkania (,..) jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania, właściwe jest prawo miejsca, w którem skupia się główny i przeważający zakres jego działalności. (pkt 1 ww. ustawy) Mężatka sądownie nie rozłączona idzie co do miejsca zamieszkania za mężem (...)" (pkt 2 ww. ustawy). Zgodnie z art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), "miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo według któregokolwiek z tych miejsc." W myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489, dalej: rozporządzenie z dnia 23 maja 1934 "przez zamieszkanie w gminie rozumie się fakt zajmowania w obrębie gminy mieszkań wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych gospodarczych". Zaś zgodnie z § 9 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r., za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której, osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania".

Od tak rozumianego zamieszkania odróżnić trzeba pojęcie czasowego pobytu, które zgodnie z § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia obejmuje stan przebywania w jakimkolwiek domu bez zamiaru obrania sobie tam miejsca zamieszkania. Natomiast stosownie do treści § 5 lit. c) ww. rozporządzenia, do czasowo nieobecnych w miejscu swego zamieszkania zalicza się m.in. osoby, przebywające w innej gminie dla wypoczynku, kuracji itp, albo w szpitalach i innych tym podobnych zakładach publicznych lub prywatnych dla poprawy zdrowia.

Uwzględniając powyższe, Minister stwierdził, iż w rozumieniu przedwojennych przepisów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Tym samym fakt, iż właściciel nieruchomości pozostawionej zamieszkiwał przez wybuchem drugiej wojny światowej na obecnym terytorium RP nie wyklucza, że właściciel taki posiadał "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister zwrócił uwagę, że niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania - każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów, tj. być miejscem na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszkał z zamiarem stałego pobytu (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych) lub miejscowością, w której pozwany przebywał z zamiarem stałego pobytu (art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934) lub zajmowaniem w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych (§ 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r.).

Organ wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] uznał wcześniej, iż poprzedniczka prawna strony, tj, M. D., nie zamieszkiwała w dniu 1 września 1939 r. jak i w okresie wcześniejszym (od 1930 r.) na byłym terytorium RP, lecz miejscem jej stałego zamieszkania był N. Minister wskazał, że z uwagi na fakt, iż obowiązujące obecnie przepisy również wymagają wykazania, iż właściciel pozostawionego mienia zamieszkiwał także na byłym terytorium RP, pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. wezwał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających tę okoliczność, tj. wykazania, że w rozumieniu przepisów powołanych w znowelizowanym art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. M. D. zamieszkiwała w miejscowości A., powiat [...], województwo [...]. Pismem z dnia 2 maja 2014 r. pełnomocnik strony wskazał, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r. stwierdzające, że "M. D. zamieszkiwała ostatnio w A., pow. T., woj. [...]".

Minister uznał jednak, że mimo treści tego orzeczenia zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają uznać ww. wzmianki za wiarygodną. Minister zauważył, że z protokołu przesłuchania świadków M. M. i J. J. przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym z dnia [...] lutego 1947r. (na podstawie których wydano ww. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego) wynika, że świadkowie ci oświadczyli, iż M. D nie posiadała dokumentu dotyczącego własności nieruchomości pozostawionej, wydawanego przez Komisję ds. ewakuacji, gdyż w 1940 r. wyjechała do N.

Organ podkreślił również, że pismem z dnia 14 lutego 2011 r. B. D. oświadczył, iż K. D. był oficerem wojska polskiego i co kilka lat przenoszony był do innej miejscowości, a wraz z nim przenosiła się cała jego rodzina, w tym właścicielka mienia pozostawionego – M. D. W 1930 r. przeniósł się z G. do R., a następnie w 1935 r. do P. W roku 1938 r. przeszedł w stan spoczynku (na emeryturę) i przeniósł się do N., gdzie zastał go wybuch drugiej wojny światowej. Wskazał również że M. D. zamieszkiwała w N. do roku 1942.

W oświadczeniu z dnia 7 września 2011 r. B. D. wyjaśnił, iż nie dysponuje kartą ewakuacyjną M. D., ponieważ osoba ta od jesieni 1938 r., do maja 1942 r., mieszkała w N. W oświadczeniu z dnia 4 października 2011r, ponownie wskazał, że M. D. od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N. Ankieta H. D. z dnia 4 maja 1952 r. oraz karta osobowa H. D. z dnia 18 maja 1957r. wskazuje, iż osoba ta przed 1 września 1939 r. zamieszkiwała w N. Również w oświadczeniu z dnia 20 września 2011 r. H. D. stwierdziła, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N. Natomiast w oświadczeniu z dnia 30 września 2011 r. B. D. poinformował, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkał w N.

Biorąc pod uwagę wiek tych osób w chwili wybuchu wojny (H. D.- 12 lat, natomiast B. D.- 10 lat), w ocenie Ministra można przyjąć, iż ich miejsce zamieszkania w N. w okresie lat 1938-1942 było również miejscem zamieszkania matki, tj. M. D. Fakt ten potwierdza również treść oświadczenia B. D. z dnia 4 października 2011 r., w którym wskazał, że M. D. mieszkała w dniu 1 września 1939r. w N. wraz ze swoimi dziećmi. Na zamieszkiwanie w powyższym okresie przez M. D. w N. wskazuje również fakt, iż przedłużenia ważności legitymacji wojskowej jej męża K. (J.) D. do 31 grudnia 1939r. dokonał Komendant Rejonu Uzupełnień N.

Minister dodał również, że jakkolwiek z racji pełnionego przez męża M. D. zawodu co kilka lat następowała zmiana miejsca zamieszkania rodziny właścicielki nieruchomości pozostawionej, to jednak w 1938 r. K. D. przeszedł w stan spoczynku, a tym samym miejsce zamieszkania wybrane po zakończeniu czynnej służby nie miało charakteru czasowego pobytu związanego z wykonywaną pracą.

Minister stwierdził, że w aktach sprawy jest jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o posiadaniu jesienią 1939r. przez M. D. poza ww. miejscem zamieszkania w N. "dodatkowych" miejsc zamieszkania, o których mowa w przepisach wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Wskazana w odwołaniu B. D. z dnia 20 lipca 2012r. okoliczność, iż rodzina D. spędzała święta oraz wakacje w majątku w A. (z wyjątkiem wakacji w roku 1939 r.) nie może być uznana dowód "dodatkowego" miejsca zamieszkania, lecz zgodnie z § 5 lit. c) rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r. za czasową nieobecność w miejscu zamieszkania. Dowodów na posiadanie przez M. D. "dodatkowego" miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP nie wskazała również strona, pomimo wezwania tut. organu z dnia 22 kwietnia 2014 r. do uzupełnienia dowodów w tym zakresie. W powyższym wezwaniu wyjaśniono również stronie, iż obowiązujące obecnie przepisy także wymagają wykazania, że właściciel pozostawionego mienia zamieszkiwał także na byłym terytorium RP.

Mając zatem na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, Minister uznał, że poprzedniczka prawna strony tj. M. D., jesienią 1939 r. jak i w okresie wcześniejszym nie miała miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP, lecz jej jedynym miejscem zamieszkania od roku 1938 był N. Organ zauważył również, że do pisma z dnia 2 maja 2014 r. (data wpływu) pełnomocnik strony załączył pełnomocnictwo z dnia 2 kwietnia 2014r. z podpisem notarialnie poświadczonym, w którym H. D. upoważniła swojego brata B. D. do reprezentowania i prowadzenia w jej imieniu spraw związanych z ubieganiem się o odszkodowanie za mienie zabużańskie pozostawione na terenie obecnej L. Jednak w jego ocenie uwzględniając fakt, że H. D. nie jest stroną niniejszego postępowania, powyższe pełnomocnictwo nie ma znaczenia dla sprawy.

Reasumując Minister uznał, że M. D. jesienią 1939 r., nie miała miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów powołanych w znowelizowanym art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Mając na uwadze powyższe Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2014 r. odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Od powyższej decyzji B. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na treść orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r.

W toku postępowania odwoławczego Minister dokonał szczegółowej analizy przepisów ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w kontekście wprowadzenia przesłanki miejsca zamieszkania oraz przepisów art. 146 i 145 a k.p.a. i wskazał, że organ prowadzący postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw niewskazanych przez stronę.

Organ zaznaczył, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r. jest tylko jednym z dowodów zgromadzonych w sprawie. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie terminem istotnym w zakresie badania spełnienia przesłanki zamieszkiwania na byłym terytorium RP M. D. jest termin, w którym osoba ta w związku z wybuchem drugiej wojny światowej bezskutecznie usiłowała powrócić do A., tj. jesień 1939 r. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) dotyczącego miejsca zamieszkania, art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489, dalej: rozporządzenie z dnia 23 maja 1934 r.) Minister stwierdził, że w rozumieniu przedwojennych przepisów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Tym samym fakt, iż właściciel nieruchomości pozostawionej zamieszkiwał przed wybuchem drugiej wojny światowej na obecnym terytorium RP nie wyklucza, że właściciel taki posiadał "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ zwrócił jednak uwagę, że niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów, tj. być miejscem na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszkał z zamiarem stałego pobytu (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych) lub miejscowością, w której pozwany przebywał z zamiarem stałego pobytu (art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934) lub zajmowaniem w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych (§ 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r.).

W ocenie Ministra, zgromadzone w sprawie dowody (w tym szczegółowo opisane w decyzji wydanej w pierwszej instancji) nie pozwalają uznać za wiarygodną treść orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r.

Podsumowując, M. D. w istotnym dla sprawy okresie to jest jesienią 1939 r. nie miała, w ocenie organu odwoławczego, miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów powołanych w znowelizowanym art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Mając na uwadze powyższe, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2014 r.

Na powyższą decyzję B. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie zasad art 7, art 8 i art 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty przez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że M. D. nie spełniła wymogów zamieszkiwania we wrześniu 1939 r. na byłym terytorium R.P.

Podnoszać powyższe, wniósł o ustalenie wyrokiem, że B. D. spełnia wymogi formalne do otrzymania rekompensaty za mienie nieruchome pozostawione po za obecnymi granicami R.P. przez jego matkę M. D. lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Skarbu Państwa, a także zasadzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ przekroczył granice prawa do oceny dowodów w sprawie. Dokonał bowiem oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Ocena przesłanki zamieszkiwania na byłym terytorium R.P. powinna być rozpatrywana przez pryzmat zdarzeń opisanych w znowelizowanej treści art 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty tj. w zakresie okoliczności uniemożliwiających powrót właścicielki mienia pozostawionego na byłym terytorium R.P. Matka wnioskodawcy, (co wynika z zebranego materiału dowodowego) bezskutecznie usiłowała powrócić w 1939 r. do swojej rodowej siedziby w A. Z przepisów o meldunkach i księgach ludności (rozp. MSW z 23 maja 1934 r.) wynika, że za miejsce zamieszkiwania osoby zwykle zamieszkującej w dwu miejscowościach będzie stosowna do okoliczności ta w której osoba zainteresowana posiada siedzibę główną a za takie miejsce uważa się miejscowość w której znajduje się jej majętność. Skarżąca podniosła, że okoliczności częstych zmian miejsc pobytu matki wnioskodawczyni były związane z charakterem pracy jej męża oficera WP, stąd logicznym jest przyjęcie, że miejscem stałego zamieszkania były A. co wynika z dołączonego dokumentu urzędowego PUR.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że w rozumieniu przedwojennych przepisów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Tym samym fakt, iż właściciel nieruchomości pozostawionej zamieszkiwał przed wybuchem drugiej wojny światowej na obecnym terytorium RP nie wyklucza, że właściciel taki posiadał "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ zwrócił uwagę, iż niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania, każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów, tj. być .miejscem na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszkał z zamiarem stałego pobytu" (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych) lub miejscowością, w której pozwany przebywał z zamiarem stałego pobytu (art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934) lub zajmowaniem w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych (§ 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r.). Mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ uznał, iż M. D., jesienią 1939 r. jak i w okresie wcześniejszym nie miała miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP, a jej miejscem zamieszkania od 1938 r. był N.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie wskazać trzeba, że w myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarówno zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów M. D. spełniła przesłanki ze znowelizowanego art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1418 ze zm.) tj. jesienią 1939 r. miała miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów powołanych w wyżej wskazanej normie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 145a § 1 kpa w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), dalej zwanej "ustawą zabużańską".

Na wstępie zauważyć trzeba, iż w przedmiotowej sprawie kwestia oceny legitymacji wnioskodawcy do uzyskania prawa do ekwiwalentu była już wcześniej w toku administracyjnym instancji badana. Jednakże, w związku z nowelizacją ustawy zabużańskiej dostosowującej system prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12, strona wystąpiła do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do rekompensaty.

W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że wynikająca z art. 2 pkt 1 ww. ustawy z 2005 r. przesłanka "domicylu" a więc wymóg zamieszkiwania osoby uprawnionej w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odwołująca się wprost do aktualnej definicji zamieszkania prowadziła do zawężenia kręgu osób uprawnionych do przyznania rekompensaty za mienie pozostawione w sytuacji, gdy osoby te przeniosły się na obecne terytorium Polski kilka dni przed 1 września 1939 r. Trybunał zakwestionował zatem rygorystyczne, ścisłe określenie dnia istotnego dla oceny przesłanki zamieszkiwania wskazując, że spełnienie warunku posiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP powinno być rozpatrywane przez pryzmat zdarzeń opisanych w art. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w szczególności okresów, w których dochodziło do migracji ludności w związku z tzw. "układami republikańskimi" (art. 1 ust. 1 pkt 1-4 ustawy), umową wskazaną w art. 1 ust. 1a ww. ustawy oraz wydarzeniami, o których mowa w art. 1 ust. 2 powyższej ustawy.

Skutkiem powołanego wyroku stała się zmiana art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. W aktualnym brzmieniu przepis ten stanowi, iż: "Prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić i posiada obywatelstwo polskie."

Z powyższego wynika, iż w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na terytorium byłej RP wprowadzono przesłankę miejsca zamieszkania na tym terytorium – zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przed dniem 1 września 1939 r. Przepisy te – wymienione z znowelizowanym art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej – dopuszczały, między innymi, posiadanie kilku miejsc zamieszkania.

Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty stanowi, iż: "osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą złożyć wniosek o wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść znowelizowanego, art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej, podzielić trzeba stanowisko Ministra Skarbu Państwa, iż nowelizacja art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej dla kontrolowanej sprawy ma takie znaczenie, że terminem istotnym w zakresie badania spełnienia przesłanki zamieszkiwania przez M. D. na byłym terytorium RP jest okres, w którym w związku z wybuchem drugiej wojny światowej bezskutecznie usiłowała ona powrócić do A., to jest jesień 1939 r.

Argumentacja B. D. przedstawiona zarówno w toku postępowania, jak i w skardze do Sądu, sprowadza się do przyjęcia za prawdziwą tezy, że skarżący spełnia warunki do przyznania prawa do rekompensaty bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym dokument urzędowy Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r.) potwierdza, że jego matka próbowała bezskutecznie powrócić jesienią 1939 r. do swojej rodowej siedziby w A.

Sąd dokonując oceny zebranego przez Ministra Skarbu Państwa materiału dowodowego uznał, że zarzuty wobec zaskarżonej decyzji są bezpodstawne.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji państwowej obowiązek m.in. podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz do wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 7, 77 § 1, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 1981 r., sygn. akt SA 272/81 dostępny w bazie wyroków www.nsa.gov.pl).

Równie ważne jest stanowisko sądów administracyjnych, z którego wynika, że kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasadę równej mocy środków dowodowych i nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznawać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88 (ONSA 1989 , nr 1 oz. 33) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1984 r., sygn. akt II SA 1223/84, dostępny w bazie wyroków www.nsa.gov.pl).

Analizując treść zaskarżonych decyzji Sąd dostrzegł, iż organy obu instancji dokonały ustalenia spornej przesłanki z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty tj. przesłanki zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie następujących dokumentów:

- orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r. potwierdzającego, że "M. D. zam. ostatnio w A., pow. [...], woj. [...]",

- protokołu przesłuchania świadków M. M. i J. J. przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym z dnia [...] lutego 1947 r. (na podstawie których wydano ww. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego) w którym oświadczyli oni, iż M. D. nie posiadała dokumentu dotyczącego własności nieruchomości pozostawionej, wydawanego przez Komisję ds. ewakuacji, gdyż w 1940 r. wyjechała do N.,

- pisma z dnia 14 lutego 2011 r. w którym B. D. oświadczył, iż K. D. był oficerem wojska polskiego i co kilka lat przenoszony był do innej miejscowości, a wraz z nim przenosiła się cała jego rodzina, w tym właścicielka mienia pozostawionego – M. D., w 1930 r. przeniósł się z G. do R., a następnie w 1935 r. do P., w 1938 r. przeszedł w stan spoczynku (na emeryturę) i przeniósł się do N., gdzie zastał go wybuch drugiej wojny światowej. Wskazał również że M. D. zamieszkiwała w N. do roku 1942,

- oświadczenia z dnia [...] września 2011 r. w którym B. D. wyjaśnił, iż nie dysponuje kartą ewakuacyjną M. D., ponieważ osoba ta od jesieni 1938 r., do maja 1942 r., mieszkała w N.,

- oświadczenia z dnia 4 października 2011 r., w którym B. D. wskazał, że M. D. od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N.,

- ankiety H. D. z dnia 4 maja 1952 r. oraz karty osobowej H. D. z dnia [...] maja 1957 r. z której wynika, iż osoba ta przed 1 września 1939 r. zamieszkiwała w N.,

- oświadczenia H. D. z dnia 20 września 2011 r. w którym stwierdziła, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N.,

- oświadczenia B, D. z dnia [...] września 2011 r. w którym poinformował, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkał w N.,

- oświadczenia B. D. z dnia 4 października 2011 r., w którym wskazał on, że M. D. mieszkała w dniu 1 września 1939 r. w N. wraz ze swoimi dziećmi,

- przedłużenia ważności legitymacji wojskowej jej męża K. (J.) D. do 31 grudnia 1939r. której dokonał Komendant Rejonu Uzupełnień [...],

- odwołania B. D. z dnia 20 lipca 2012 r. w którym wskazał on, że rodzina D. spędzała święta oraz wakacje w majątku w A. (z wyjątkiem wakacji w roku 1939 r.).

W świetle powołanego wyżej stanowiska sądów administracyjnych, uznać trzeba, iż każdy z powołanych wyżej oświadczeń lub dokumentów miał równą moc dowodową i nie miał pierwszeństwa w ustaleniu miejsca zamieszkania przez M. D. w jesienią 1939 r., w tym również w dacie 1 września 1939 r.

W ocenie Sądu, większość zgromadzonych w sprawie dowodów (poza wspomnianym wyżej orzeczeniem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] sierpnia 1947 r.) wskazuje, że M. D. jesienią 1939 r. miała miejsce zamieszkania na obszarze RP w obecnych granicach tj. w N.

W szczególności, z protokołu przesłuchania świadków: M. M. i J. J. przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym z dnia [...] lutego 1947r. (na podstawie których wydano ww. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego) wynika, że świadkowie ci oświadczyli, iż M. D. nie posiadała dokumentu dotyczącego własności nieruchomości pozostawionej, wydawanego przez Komisję ds. ewakuacji, gdyż w 1940 r. wyjechała do N. Ponadto, z oświadczenia B. D. z dnia 14 lutego 2011 r. wynika, iż K. D. był oficerem wojska polskiego i co kilka lat przenoszony był do innej miejscowości, a wraz z nim przenosiła się cała jego rodzina, w tym właścicielka mienia pozostawionego – M. D. W 1930 r. przeniósł się z Grodna do R., a następnie w 1935 r. do P. W roku 1938 r. przeszedł w stan spoczynku (na emeryturę) i przeniósł się do N., gdzie zastał go wybuch drugiej wojny światowej. Z ww. oświadczenia wynika również, że M. D. zamieszkiwała w N. do roku 1942.

Natomiast w oświadczeniu z dnia 7 września 2011 r. B. D. wskazał, iż nie dysponuje kartą ewakuacyjną M. D., ponieważ od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała ona w N. W swoim oświadczeniu z dnia 4 października 2011 r. skarżący ponownie wskazał, że M. D. od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N.

Ponadto, w aktach sprawy znajduje się ankieta córki M. D. – H. D. z dnia 4 maja 1952 r. oraz karta osobowa tej osoby z dnia 18 maja 1957 r. Z dokumentów tych wynika, iż H. D. przed 1 września 1939 r. zamieszkiwała w N. Również w oświadczeniu z dnia 20 września 2011 r. H. D. stwierdziła, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkała w N. Natomiast w oświadczeniu z dnia 30 września 2011 r. B. D. poinformował, że od jesieni 1938 r. do maja 1942 r. mieszkał w N.

W aktach sprawy znajduje się również dokument przedłużenia ważności legitymacji wojskowej męża M. D. – K. D. do 31 grudnia 1939 r., którego dokonał Komendant Rejonu Uzupełnień N.

Biorąc zatem pod uwagę treść dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w ocenie Sądu prawidłowo Minister Skarbu Państwa uznał - na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego - że M. D. nie miała miejsca zamieszkania jesienią 1939 roku na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej. W ocenie Sądu, nie można bowiem przyjąć, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego (sporządzone po dacie 1 września 1939 r., z którego wynika, że M. D. "zamieszkiwała ostatnio w A., powiat [...], woj. [...]") niejako automatycznie eliminuje pozostałe zgromadzone w sprawie dowody, w tym również oświadczenia samego skarżącego. Organ prawidłowo również uznał, na podstawie oceny całego materiału dowodowego, iż w aktach sprawy brak jest dowodów o posiadaniu przez M. D. jesienią 1939 r. "dodatkowego" miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP – w miejscowości A. – w rozumieniu przepisów wymienionych w znowelizowanym art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej.

Skoro zatem większość dowodów przemawiała za tym, że M. D.

w powołanej dacie nie miała miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP nie można zgodzić się ze skarżącym, że Minister Skarbu Państwa przekroczył granice prawa do oceny dowodów w sprawie i pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zasada swobodnej oceny dowodów wynikająca z art. 80 k.p.a. wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LEX nr 34108).

Z powyższego wynika, iż nie można uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia swobodnej oceny dowodów tylko dlatego, że wnioski organu oparte o materiał dowodowy zgromadzony w aktach są inne, niż twierdzenia strony, przy zachowaniu przez organ administracji reguł logiki prawniczej, jednoznacznego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia a także oparcia się na całości materiału dowodowego rozpatrywanego we wzajemnej łączności ze sobą. Doktryna, jak też orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują w sposób jednoznaczny, iż organy winny kierować się wówczas wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguły logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne.

Reasumując, Sąd uznał zatem, że Minister Skarbu Państwa w sposób prawidłowy przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające i dowodowe. Organ odwoławczy dogłębnie przeanalizował całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie i w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, wobec czego treść rozstrzygnięć odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.