Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1492/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska - spr., Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia delegowany WSA Maria Werpachowska, , Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 136/06 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych oraz kwotę 39,60 (trzydzieści dziewięć 60/100) złotych podatku od towarów i usług - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Łd 136/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania D. R. wniesionego od decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...], nr [...], którą odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem K. K. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 17 ust. 1 i ust. 2, oraz art. 5 ust. 2, ust. 8 i ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.), a także na art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593, ze zm.) i w oparciu o przedstawione dokumenty stwierdziło, że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż kwota dochodu jej rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza sumę 583 zł. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał doliczenie do dochodu D. R. dochodu miesięcznego uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego w wysokości 380,72 zł (iloczyn powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni -1, 9625 ha - i kwoty 194 zł odpowiadającej miesięcznemu dochodowi z 1 ha przeliczeniowego). Organ podkreślił, że obowiązek uwzględnienia tego dochodu wynika wprost z wyrażonej w art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych zasady, a fakt oddania obszaru rolnego w dzierżawę pozostaje bez znaczenia dla obliczenia dochodu rodziny uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego. Organ stwierdził poza tym, że jedynie wówczas, gdyby doszło do oddania w dzierżawę części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym, do dochodu rodziny nie wliczałoby się dochodu uzyskiwanego z 1 ha przeliczeniowego. Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie wykazała jakoby zawarła umowę dzierżawy całości lub części gospodarstwa rolnego stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, z których wynika wymaganie, ażeby dzierżawa była zawarta na okres co najmniej 10 lat i została zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków. Organ uznał, że samo załączenie do akt sprawy pisemnej umowy dzierżawy, której początek obowiązywania D. R. była w stanie udowodnić dopiero z dniem 11 października 2005 r. nie przesądza o zawarciu umowy zgodnie z powyższymi wymaganiami, zwłaszcza że brak jest dowodu rejestracji tej umowy w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stała się przedmiotem skargi D. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W powołanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga jest nieuzasadniona i dlatego też oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).

Sąd wskazał, że podstawę merytoryczną decyzji stanowią przepisy art. 17 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 5 ust. 2, ust. 8a i ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1989 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.). Zgodnie zaś z powołanymi przepisami, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty

583 zł, a członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jeśli rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się. Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem oddanych w dzierżawę na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a odnoszącej się do części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Stosownie zaś do przepisu art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeśli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, z tym że nie uwzględnia się gruntów wydzierżawionych - na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na okres 10 - ciu lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków - osobie nie będącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym lub małżonkiem tych osób.

Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż D. R. w dniu 30 września 2005 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem - K. K., która orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr 11 w [...] z dnia [...] nr [...] zaliczona została do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Ze złożonego przez skarżącą w dniu 30 września 2005 r. oświadczenia, potwierdzonego własnoręcznym podpisem, wynika, że w 2004 r. rodzina jej utrzymywała się z dochodu z gospodarstwa rolnego o pow. 1,9625 ha, alimentów w wysokości 2.640,00 zł oraz wynagrodzenia G. G. wynoszącego 28.302,76 zł. Natomiast kwestią sporną było, czy dochód osiągany z gospodarstwa rolnego, oddanego w dzierżawę, należy wliczać do dochodu rodziny dla potrzeb ustalenia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. W tej kwestii Sąd Wojewódzki podzielił pogląd organu, wedle którego, skarżąca nie wykazała, że zawarła umowę dzierżawy całości lub części gospodarstwa rolnego, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dla uznania zawartej przez nią umowy za umowę dzierżawy, o której mowa w powołanym wyżej przepisie art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wystarczy, wbrew twierdzeniom skarżącej, jedynie notarialne potwierdzenie tej umowy w dniu 11 października 2005 r., a także okoliczność nieopłacania przez skarżącą składek na KRUS. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, konieczne jest pisemne zawarcie umowy dzierżawy na okres 10 - ciu lat i zarejestrowanie tej umowy w ewidencji budynków i gruntów, przy czym obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje zawarty w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników spójnik "i". Tymczasem skarżąca nie spełniła przesłanki wpisu umowy dzierżawy do ewidencji. Okoliczność tę skarżąca potwierdziła podczas rozprawy sądowej w dniu 18 kwietnia 2006 r., stwierdzając, że "chciała zgłosić umowę w rejestrze, ale okazało się, iż rejestr nie dotyczy takich dzierżaw" (dowód: protokół rozprawy). Z akt administracyjnych, w szczególności zaś z odwołania skarżącej z dnia 4 listopada 2005 r., a także ze skargi z dnia 17 stycznia 2006 r., wynika natomiast, że przez pierwsze sześć lat umowa ta była zawarta ustnie i dopiero kiedy fakt jej zawarcia zaczął być kwestionowany została spisana na piśmie oraz potwierdzona przez notariusza w dniu 11 października 2005 r. Sąd podkreślił także, że umowa dzierżawy nie została zawarta przez emeryta lub rencistę zaprzestającego prowadzenia działalności rolniczej, tak jak tego wymaga art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W konsekwencji więc organy słusznie doliczyły do dochodu skarżącej dochód z oddanego w dzierżawę gospodarstwa, a wyliczenia matematyczne dokonane przez organ dla potrzeb obliczenia świadczeń są prawidłowe. Jeśli bowiem stosownie do art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosi 194 zł miesięcznie, a rzeczywista powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 1,9625 ha, to dochód miesięczny z posiadanego przez skarżącą gospodarstwa wynosi 380,72 zł (1,9625 x 194 zł), a roczny - 4.568,70 zł (380,72 zł x 12). Zatem całkowity dochód rodziny w 2004 r., obliczony przy uwzględnieniu przepisu § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), wyniósł 40.465,35 zł ( 28.175,08 zł + 5.081,57 zł + 7.208,70 zł). Przy tak ustalonym dochodzie rzeczywiste kryterium dochodowe całej rodziny skarżącej w stosunku miesięcznym wynosi 3.372,11 zł, a na osobę w rodzinie 674,42 zł (40.465,35 zł/12 miesięcy/5 osób w rodzinie). Jest ono więc wyższe od kryterium ustawowego wynoszącego 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka uczącego się i legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności, a różnica między tymi kryteriami w przypadku rodziny skarżącej wynosi 91,40 zł i jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego 44 zł miesięcznie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nieistotne jest zawarte w skardze stwierdzenie skarżącej, że sporne działki nabyła nie jako "gospodarstwo rolne" i że są to nieużytki rolne, skrawek roli i grunt z kilkunastoma starymi drzewami owocowymi. Z treści bowiem przepisu art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.) wynika, że o charakterze i przeznaczeniu gruntów przesądza wpis w ewidencji gruntów i budynków, nie zaś twierdzenia skarżącej co do rzeczywistego sposobu używania gruntu.

W ocenie Sądu, powoływanie się przez skarżącą na uznanie przez organ umowy dzierżawy i przyznanie zasiłku okresowego od października do grudnia

2005 r., a następnie nieuznanie tej umowy i odmowa przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami, nie może mieć znaczenia dla oceny rozpatrywanej sprawy, gdyż podstawą przyznania zasiłku okresowego jest ustawa o pomocy społecznej, a przedmiotem postępowania jest świadczenie pielęgnacyjne, którego podstawę przyznania stanowi ustawa o świadczeniach rodzinnych, co w konsekwencji oznacza, iż Sąd nie może wykraczać poza tak zakreślony przedmiot postępowania.

Od powyższego wyroku skarżąca D. R. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca stosownie do art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 5 ust. 2 i ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że przepis art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa, iż przy ustaleniu dochodu rodziny uzyskanego z gospodarstwa rolnego znajdującego się w jej posiadaniu, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego nie wlicza się, wg przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, obszarów rolnych oddanych umową w dzierżawę. Zdaniem skarżącej, grunty, które oddała w dzierżawę w formie aktu notarialnego na rzecz rodziny S., uznać należy za oddane w dzierżawę, stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Co do rozumienia treści art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy odwołać się do wykładni celowościowej i systemowej, nie zaś opierać się jedynie na wykładni językowej. Skarżąca, tak jak wprost wymienieni w przepisie emeryt i rencista, nie wykonuje działalności rolniczej, czyli tak samo jak względem tychże osób, przysługiwać jej powinno uprawnienie z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Powołany przepis w pkt 1 ust. 4 wspomina o konieczności zawarcia umowy dzierżawy w formie pisemnej. Skarżąca zawarła umowę dzierżawy w formie aktu notarialnego, czyli w formie bardziej rygorystycznej, aniżeli wymagana przepisem, zatem przesłanka ustawowa została spełniona. Ponadto skarżąca dokonała zgłoszenia zawartej umowy dzierżawy do ewidencji gruntów i budynków. Fakt, że odmówiono jej wpisu do ewidencji nie może stanowić dla niej okoliczności obciążającej. Skoro skarżąca zrealizowała normę art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, to do jej sytuacji należy zastosować przepis art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z tym że

z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 powołanego artykułu.

Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonego

w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa.

Skarżąca w swej skardze kasacyjnej wskazała na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 oraz ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych oraz art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W związku z takim ukierunkowaniem skargi należy podkreślić, że ustawodawca przewidując w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. możliwość oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określił jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Powołanie się równocześnie na obie postacie naruszenia prawa - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - w stosunku do tej samej normy prawa w stanie faktycznym w niniejszej sprawie wzajemnie się wyklucza.

Wychodząc z tego założenia stwierdzić należy, że zarzut skarżącej naruszenia art. 5 ust. 2 i ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest chybiony. Przepis art. 17 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że "świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2", tj. jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł, jeśli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 5 ust. 8a pkt 1 wymienionej ustawy, ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem oddanej w dzierżawę - na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Stosownie zaś do art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych - na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na okres 10 - ciu lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, - osobie niebędącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz małżonkiem zstępnego lub pasierba albo osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji właściwie zinterpretował i zastosował przepis art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia

1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Jak trafnie zauważył ten Sąd, umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego, na którą powołuje się skarżąca, nie została zawarta przez emeryta lub rencistę zaprzestającego prowadzenia działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie bowiem do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, umowa dzierżawy zawierana jest wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Wskazać należy, że umowa dzierżawy zawierana jest w celu wykazania, iż działalność rolnicza ustała. Wydzierżawiający to emeryt lub rencista w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, dlatego że wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą (art. 28 ust. 1), natomiast zawarcie przez emeryta lub rencistę umowy dzierżawy pozwala na uznanie, iż zaprzestał tej działalności.

Z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca była emerytem lub rencistą, zatem prawidłowo do jej dochodu doliczony został dochód z oddanego w dzierżawę gospodarstwa rolnego i przy wyliczeniu, iż rzeczywiste kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wyniosło 674,42 zł miesięcznie, zasadnie odmówiono przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O wynagrodzeniu adwokata orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).