Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 215/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par.2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 57 ust. 1 i ust.1b
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu S. Sp. z o.o. Sp.k. w B. od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia[...]lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji wnoszącej sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz strony skarżącej S. Sp. z o.o. Sp.k. w B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. S. Sp. z o.o. Sp. k. w B. (zwana dalej: "skarżącą", "Spółką", "inwestorem") poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (zwanego dalej, "PINB") o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr ew. gr. [...] położonych przy ul. [...] w B. na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...]. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor załączył:

1. kartę informacyjna budynku;

2. oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót;

3. protokół odbioru podziemnej instalacji gazowej niskiego ciśnienia zlokalizowanej na działkach nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w B. podpisany przez B. P. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...];

4. protokół próby szczelności instalacji gazowej w budynku nr 15 znajdującego się na działkach nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w B. wykonanej przez B. P. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...];

5. oświadczenie kierownika budowy instalacji gazowej o zakończeniu robót podpisane przez B. P. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...];

6. aktualne zaświadczenie B. P. o przynależności do Izby Inżynierów Budownictwa;

7. decyzję o nadaniu uprawnień budowlanych Pani B. P.; 8. protokół odbioru przewodów kominowych w budynku nr 15 znajdującego się przy ul. [...] w B.;

9. mapę poinwentaryzacyjną

10. dziennik budowy.

PINB, po dokonaniu analizy złożonych dokumentów uznał, iż wymagają one uzupełnienia i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...], zobowiązał inwestora do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia następujących braków: 1) kopii rysunków zagospodarowania terenu wchodzących w skład projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], wydanej przez Prezydenta Miasta B. z naniesionymi zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, dokonanymi podczas wykonywania robót, jak również kwalifikację projektanta dotyczącą tych zmian; 2) uzupełnienia oświadczenia kierownika budowy o zakres zmian wprowadzonych na etapie realizacji inwestycji, w przypadku zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu. Oświadczenie powinno być potwierdzone przez projektanta; 3) potwierdzenia odbioru przyłącza elektrycznego, gzowego i wodociągowego.

W odpowiedzi na postanowienie w dniu [...] stycznia 2022 r. inwestor przedłożył następujące dokumenty: 1) kopię rysunku projektowanego zagospodarowania terenu z naniesionymi zmianami zakwalifikowanymi jako nieistotne; 2) oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót uzupełnione o wskazanie zmian nieistotnych wprowadzonych na etapie budowy.

PINB, po ponownej analizie złożonych dokumentów, pomimo ich uzupełnienia stwierdził, że zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2021 r., o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na części działki nr ew. gr. [...] oraz na działkach nr ew. gr. [...] i [...] przy ul. [...] (obręb [...]) w B. nadal zawiera braki.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] wniósł sprzeciw do złożonego zawiadomienia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo budowlane inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy realizowanego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego przed 19 września 2020 r. w brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji, zobowiązany jest przedłożyć komplet dokumentów wskazanych w art. 57 ust. 1-3 w brzmieniu sprzed nowelizacji. W przypadku, kiedy po sprawdzeniu złożonych dokumentów zawierają one braki lub nieścisłości, zgodnie z art. 57 ust. 4 Prawo budowlane inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w tych artykułach.

Organ I instancji podniósł również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego art. 57 ust. 1 ustawy z Prawo budowlane w oparciu o art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) stanowiący, iż do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych art. 1-4 tj. ustawy Prawo budowlane, ustawach o drogach, ustawy o ochronie przeciwpożarowej, ochronie gruntów rolnych i leśnych stosuje się w brzmieniu dotychczasowym sprzed nowelizacji, która obowiązuje od 19 września 2020 r. W ocenie PINB, art. 27 odnosi się do artykułów zawartych w ustawie o zmianie Prawa budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz.471), a nie w ustawie Prawo budowlane, w związku z tym nie mógł być wskazany w art. 27 powoływany przez inwestora art. 55 i 54. Podał, że w związku z faktem, że dokumenty nie zostały przedłożone we wskazanym terminie zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wnieść sprzeciw w drodze decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wskazała na naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez żądanie od inwestora dokumentów nieprzewidzianych przepisami prawa. W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2022r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "PWINB") uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2022 r.

w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (B10) zlokalizowanego na części działki o nr ew. gr. [...] oraz na działkach o nr ew. gr. [...] i [...] położonych przy ul. [...] (obręb [...]) w B.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że z dniem 19 września 2020 r. weszła w życie zmiana do ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 poz.1333 ze zm.). Przepisy przejściowe ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) doprecyzowały zastosowanie nowych regulacji w odniesieniu do stosowanych dotychczas. Zdaniem organu, skoro zawiadomienie o zakończeniu budowy inwestor złożył w organie I instancji w dniu 13 grudnia 2021 r., to w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 54, 55, 57 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelizacją.

PWINB podkreślił, że w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego obowiązku, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 6 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) nie stosuje się z wyjątkiem obowiązku dołączenia protokołu badań szczelności instalacji gazowej, który został przedłożony przez inwestora.

Następnie organ odwoławczy, po analizie złożonych przez inwestora dokumentów stwierdził, że zawiadomienie o zakończeniu budowy formalnie jest kompletne. Podniósł, że jednak zawartość złożonego wraz zawiadomieniem dziennika budowy narusza zarówno przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 6 września 2021 r. w sprawie sposobu prowadzenia dzienników budowy, montażu i rozbiórki, jak i przepisy art. 22 pkt 2, art. 45 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Wskazał, że przedłożony dziennik budowy zawiera jedynie dwa wpisy, z których nie wynika ani jaki zakres prac został wykonany w trakcie budowy budynku, ani nie można ocenić technicznej prawidłowości wykonywanych robót. Mając na uwadze powyższe, zdaniem PWINBN, konieczne jest uzupełnienie złożonego zawiadomienia o dane dotyczące prowadzonej budowy.

Organ odwoławczy zalecił organowi I instancji, aby ponownie prowadząc postępowanie zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej obiektu, z której będzie chronologicznie wynikał zakres prac wykonanych w tracie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działach nr ew. gr. [...], [...] i [...] przy ul. [...] (obręb [...]) w B. oraz załączenia do ww. oceny technicznej oceny zgodności wykonanych prac ze sztuką budowlaną. Biorąc zaś pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji winien ponownie rozpatrzyć złożone przez Spółkę zawiadomienie o zakończeniu budowy.

W ocenie PWINB, w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja wskazana w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") , a zatem należało rozstrzygnąć jak w sentencji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł sprzeciw do tut. sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku dołączenia do zawiadomienia o zakończeniu budowy dokumentów nieprzewidzianych przepisami prawa;

2) naruszenie art. 57 ust. 1b w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu ustalonym nowelizacją ustawy z dnia 13 lutego

2020 r.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji uznanie, że konieczne jest uzupełnienie złożonego zawiadomienia o dane dotyczące prowadzonej budowy.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o: 1) uwzględnienie sprzeciwu, uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji i umorzenie postępowania przed organem I instancji, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że z dniem 19 września 2020 r. weszła w życie zmiana do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przepisy przejściowe ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) doprecyzowały zastosowanie nowych regulacji w odniesieniu do stosowanych dotychczas. Stosownie do postanowień art. 27 ust. 1 ustawy zmieniającej, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których po dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana w dniu [...] maja 2021 r., zastosowanie znajdą przepisy art. 54, 55 oraz 57 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r. Stosownie zaś do postanowień art. 57 ust. 1b ww. ustawy, w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 6, nie stosuje się, z wyjątkiem obowiązku dołączenia protokołu badania szczelności instalacji gazowej.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. PWINB dodał, że brak konieczności przedłożenia dziennika budowy przy składaniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu, nie zwalnia inwestora z kompletnego i prawidłowego prowadzenia dokumentacji budowy, i nie upoważnia do rażącego naruszenia prawa w zakresie niezgodnego z przepisami prowadzenia dziennika budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Sprzeciw jako oczywiście uzasadniony został uwzględniony przez uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dale: "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej ocenia co do zasady jedynie zachowanie przesłanek wydania tego rodzaju decyzji (art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.), jednakże zgodnie z treścią art. 64b § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest on związany granicami sprzeciwu, w tym podniesionymi zarzutami. Oznacza to, że sąd jest uprawniony do uwzględnienia sprzeciwu także z przyczyn niewskazanych w powyższym środku zaskarżenia.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja PWINB z dnia [...] lutego 2022 r. uchylająca w całości decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do złożonego przez Spółkę zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (B10) zlokalizowanego na części działki o nr ew. gr. [...] oraz na działkach o nr ew. gr. [...] i [...] położonych przy ul. [...] (obręb [...].

Jakkolwiek dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, to dokonanie oceny w tym względzie, wymaga od sądu uwzględnienia treści przepisów prawa materialnego, w oparciu o które sprawa powinna zostać rozstrzygnięta. Inaczej nie byłoby możliwe ustalenie przez sąd, czy istota sprawy została rozpoznana przez organ I instancji, a tym samym, czy decyzja organu odwoławczego zawiera uzasadnione podstawy. W tym przypadku normy prawa materialnego, stanowią jedynie kryterium oceny przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., a nie przedmiot merytorycznego rozpoznania. W efekcie rozpoznanie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej musi nastąpić przez pryzmat przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w danej sprawie - określających zakres postępowania wyjaśniającego i pozwalających ustalić konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (por. wyrok NSA z 28 października 2021 r., sygn akt III OSK 5877/21, CBOSA). Zasadniczo rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie powinien dokonywać bezpośrednio wykładni prawa materialnego, jednakże jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny zignorowane (por. wyrok NSA z 21 października 2021 r., sygn.akt I OSK 1618/21, CBOSA).

Mając powyższe na względzie sąd, podziela stanowisko PWINB co do ustaleń, że z dniem 19 września 2020 r. weszła w życie zmiana do ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 poz.1333 ze zm.). Przepisy przejściowe ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) doprecyzowały zastosowanie nowych regulacji w odniesieniu do stosowanych dotychczas. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro zawiadomienie o zakończeniu budowy inwestor złożył w organie I instancji w dniu 13 grudnia 2021 r., to w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 54, 55, 57 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelizacją.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

1) oryginał dziennika budowy; la) projekt techniczny, z uwzględnieniem zmian, o których mowa w art. 36 b ust.2;

2) oświadczenie kierownika budowy: a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;

3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;

4) protokoły badań i sprawdzeń: a) przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art. 62 ust. 6, b) o których mowa wart. 14 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 2019 r. poz.667 oraz z 2020 r. poz. 568 i 1086), o ile dotyczy;

4a) decyzję zezwalającą na eksploatację urządzenia technicznego, o której mowa w art. 14 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, o ile dotyczy;

5) dokumentację geodezyjną, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, w tym mapę, o której mowa w art. 2 pkt 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii;

6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;

7a) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 37 i ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741, 784, 922, 1873 i 1986), o ile jest wymagane;

8) w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej: a) wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 241 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, b) uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 241 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

PWINB podkreślił, że w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego obowiązku, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 6 ww. ustawy nie stosuje się z wyjątkiem obowiązku dołączenia protokołu badań szczelności instalacji gazowej, który został przedłożony przez inwestora.

Zaskarżona decyzja podlegała jednak uchyleniu, gdyż PWINB naruszył w sposób bezpośredni przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd wyjaśnia, że zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (tak np. NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2846/12). W sytuacji gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., braki dowodowe postępowania pierwszej instancji nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero w razie bezspornego wykazania, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. prowadziłoby w istocie do konieczności zastąpienia w całości organu pierwszej instancji albo przeprowadzenia po raz pierwszy postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, zastosowanie kompetencji kasatoryjnej w świetle przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. może być uznane za uzasadnione. Nie są zatem wystarczające ustalenia organu odwoławczego, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do określonych naruszeń prawa procesowego. Konieczne jest bowiem ścisłe wykazanie, że naruszenia te dotyczą nie tylko istotnych okoliczności prawnych lub faktycznych sprawy, których ustalenie warunkuje prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego, lecz także, że organ odwoławczy nie jest w stanie sanować powyższych uchybień lub uzupełnić materiał dowodowy na podstawie art. 136 k.p.a. bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. W przypadku gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., lecz również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w uzasadnieniu okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 k.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania (tak np. NSA w wyroku z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1086/14). Brak precyzyjnego i przekonującego wykazania powyższych przesłanek oraz wydanie decyzji kasatoryjnej są równoznaczne z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Należy również przypomnieć, że wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę.

Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie zawiera żadnego wyjaśnienia odnośnie konieczności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a., a w szczególności z jakiej przyczyny niemożliwym było wydanie decyzji merytorycznej. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja wskazana w art. 138 § 2 k.p.a., a zatem należało rozstrzygnąć jak w sentencji. W uzasadnieniu decyzji PWINB podkreślił, że w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego obowiązku, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 6 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) nie stosuje się z wyjątkiem obowiązku dołączenia protokołu badań szczelności instalacji gazowej, który został przedłożony przez inwestora. Podał, że zawiadomienie o zakończeniu budowy formalnie jest kompletne. Z drugiej strony wezwał do zalecił organowi I instancji, aby ponownie prowadząc postępowanie zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej obiektu, z której będzie chronologicznie wynikał zakres prac wykonanych w tracie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działach nr ew. gr. [...], [...] i [...] przy ul. [...] (obręb [...]) w B. oraz załączenia do ww. oceny technicznej oceny zgodności wykonanych prac ze sztuką budowlaną.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach jest zupełny, kompletny i wystarczający do tego, aby ustalony stan faktyczny sprawy zestawić z regulacją prawa materialnego, która stanowi podstawę do rozpoznania złożonego przez Spółkę zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (nie zaś wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu, jak twierdzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę).

W konsekwencji więc, argumentacja powołana przez PWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kasatoryjnej, nie mogła stanowić podstawy uchylenia decyzji organu I instancji. Z kolei na skutek nieprawidłowości proceduralnych, których dopuścił się sam organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji, nie zostało w sprawie wykazane, aby konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, miał mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Świadczy to o niezasadnym skorzystaniu przez PWINB z art. 138 § 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję kasatoryjną, orzekając o tym w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego od PWINB na rzecz skarżącego orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a., w punkcie 2 wyroku. Na koszty te składa się jedynie kwota 100 zł stanowiąca uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.