Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 141/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 235 -1 i art. 235 - 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 6-8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 11 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przez A Sp. z o.o. w [...] (zwaną dalej: skarżącą lub pracodawcą) jest decyzja Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 11 marca 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 31 stycznia 2020 r. r., nr [...], o stwierdzeniu u P. Z. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem.

Skarga została wniesiona w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym:

W związku z podejrzeniem choroby zawodowej, lekarz internista - specjalista medycyny pracy, w dniu 29 marca 2019 r. wystawił P. Z. (zwanemu dalej także: pracownikiem lub stroną) skierowanie na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z/s w [...]. W skierowaniu, jako miejsce zatrudnienia lub wykonywania pracy, będące powodem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, wskazano A Sp. z o.o. w [...].

Dnia 5 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w [...] (zwany dalej też: WOMP lub jednostką orzeczniczą I stopnia) przesłał do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu zgłoszenie podejrzenia u P. Z. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych i informując o rozpoczęciu procedury diagnostyczno-orzeczniczej wystąpił o rozpoznanie stanowiska pracy. Jako czynnik narażenia zawodowego, stanowiący przyczynę choroby zawodowej, w zgłoszeniu wskazano sposób wykonywania pracy.

Powyższe zgłoszenie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu przekazał według właściwości do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwanego dalej także: "organem"), który na podstawie zgłoszenia wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej.

W postępowaniu tym przeprowadzono dowód z przesłuchania P. Z. oraz ustalono przebieg jego zatrudnienia i przeprowadzono ocenę narażenia zawodowego. Organ przesłał do WOMP informacje dotyczące rozpoznania stanowiska pracy, a strona została poddana badaniom w tej jednostce, jako w jednostce orzeczniczej I stopnia.

Po przeprowadzeniu badań lekarskich, w dniu 15 listopada 2019 r. WOMP w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...], stwierdzające rozpoznanie u P. Z. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu, w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka po leczeniu operacyjnym – prawego 2018 r., lewego 2019 r. W orzeczeniu, jako czynniki narażenia zawodowego stanowiące przyczynę choroby zawodowej, wskazano sposób wykonywania pracy. Jako miejsce zatrudnienia (wykonywania pracy), w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, określono A sp. z o. o. w [...], stanowisko - operator maszyn. Ustalono też, że okres narażenia zawodowego trwa od 1973 r. do nadal. Ponadto wskazano na rozpoznanie u strony także innych schorzeń w postaci: choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego, choroby przeciążeniowo-zwyrodnieniowej obu stawów barkowych, zmian zwyrodnieniowych w stawach nadgarstka lewego i w stawach międzypaliczkowych oraz nieprawidłowej glikemii.

Pismem z dnia 10 stycznia 2020 r., strona skarżąca przedstawiła swoje stanowisko wobec zebranego materiału dowodowego podnosząc, że nie spełnia on wymogu jasności, pełności oraz braku nieścisłości i nie może być podstawą wydania decyzji.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekł o stwierdzeniu u P. Z. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu. W uzasadnieniu decyzji, przedstawiając przebieg postępowania organ wskazał, że w toku postępowania ustalił szczegółowo przebieg zatrudnienia P. Z., który pracuje od 2010 r. do nadal, jako operator maszyn w A sp. z o.o. w [...]. Jego droga zawodowa od 1973 r. związana jest cały czas z tym samym zakładem, który na przestrzeni lat ulegał przekształceniom własnościowym i w którym produkcja ulegała modyfikacjom, jednak od początku działalności polegała na produkcji podzespołów motoryzacyjnych. W toku postępowania, na podstawie dochodzenia epidemiologicznego, przeprowadzonego w dniach 9 - 15 maja 2019 r., dokonana została ocena narażenia zawodowego, z której wynika m.in., że jako operator maszyn P. Z. wykonuje prace polegające na obsłudze maszyn montażowych, załadunku detali na podajniki rolkowe, pobieraniu komponentów z podajników i umieszczaniu ich w odpowiednich stanowiskach montażowych, odkładaniu zmontowanych detali do dalszych operacji, odkładaniu gotowych wyrobów do pojemników. Praca wykonywana jest w pozycji stojącej, a wykonywane czynności są powtarzalne i monotypowe. W związku z toczącym się postępowaniem wydane zostało orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej przez jednostkę orzeczniczą I stopnia i brak jest informacji o wystąpieniu przez stronę o przeprowadzenie ponownych badań. Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i wskazując na przepisy art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.) zwanej dalej k.p. oraz przepisy rozporządzenia, organ wyjaśnił, że o tym czy schorzenie powstało z przyczyn narażenia zawodowego decyduje rozpoznanie dokonane przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W niniejszej sprawie oceny stanu zdrowia P. Z. dokonała upoważniona jednostka wydając orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, który stanowi załącznik do rozporządzenia. Analizując treść orzeczenia organ stwierdził, że jednoznacznie wynika z niego, że przyczyną rozpoznanej choroby jest sposób wykonywania pracy (w orzeczeniu wskazano na wysokie prawdopodobieństwo). Treść jego uzasadnienia - w szczególności co do sposobu wykonywania pracy, rodzaju wykonywanej pracy – koresponduje przy tym z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, to jest przede wszystkim z protokołem przesłuchania strony oraz dokonaną oceną narażenia zawodowego. Orzeczenie to jest spójne i nie budzi wątpliwości, a tym samym dane w nim zawarte mogą być uwzględnione jako dowód w niniejszej sprawie. Odnosząc się do stanowiska pracodawcy organ zaznaczył, że nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, a do oceny pozazakładowych czynników schorzenia odpowiednią wiedzę i kwalifikacje posiadają lekarze orzecznicy - jako specjaliści m.in. z zakresu medycyny pracy. Skoro zatem lekarz wydający orzeczenie stwierdził (z wysokim prawdopodobieństwem), że przyczyną choroby zawodowej P. Z. jest sposób wykonywania pracy, to organ nie jest władny z tym stwierdzeniem polemizować. Rozpoznanie choroby nastąpiło w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym, pierwsze dolegliwości rozpoczęły się w 2010 r., a wykonane w 2018 r. badanie EMG potwierdziło rozpoznanie - ciasnoty kanału nadgarstka prawego i lewego. Ponadto, sporządzona karta oceny narażenia zawodowego potwierdza pracę w narażeniu zawodowym, będącym przyczyną choroby, co wobec treści przepisów art. 2351 i 2352 k.p. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia uzasadnia orzeczenie.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła:

- istotne naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności w oparciu o wadliwe orzeczenie lekarskie;

- istotne naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów i przedwczesną ocenę, że zdiagnozowana u pracownika choroba została spowodowana zatrudnieniem u skarżącej;

- naruszenie art. 2351 k.p. polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że choroba pracownika pozostaje w związku z wykonywaniem pracy u skarżącej, podczas gdy nie doszło do należytego wykazania bezsporności bądź wysokiego prawdopodobieństwa w tym zakresie, nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a zatrudnieniem oraz całkowicie pominięto wpływ chorób samoistnych i czynników pozazawodowych na rozwój choroby.

Rozwijając argumentację skarżąca podniosła, że materiał dowodowy nie wykazuje dostatecznie, aby zdiagnozowana choroba rozwinęła się w wyniku wykonywania pracy. Organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonał weryfikacji orzeczenia lekarskiego, które budzi poważne wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego. Zaniechał zbadania i ustalenia wpływu pozazakładowych czynników rozwoju choroby, podczas gdy orzeczenie lekarskie nie wyjaśnia, czy i jaki wpływ na stwierdzoną chorobę miało wystąpienie innych chorób rozpoznanych u pracownika. Wskazując, że organ powinien zweryfikować ustalenia poczynione w orzeczeniu lekarskim, poprzez dodatkową konsultację z jednostką orzeczniczą II stopnia, w tym co do zbadania pozazakładowych przyczyn powstania schorzenia, skarżąca jako niedopuszczalne uznała podjęcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, które jak zaznaczyła, w znacznym zakresie jest lakoniczne lub wcale nie porusza istotnych okoliczności natury medycznej. Stwierdziła, że związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a świadczeniem pracy nie został wykazany w stopniu umożliwiającym wydanie zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że wyłączny lub decydujący wpływ na schorzenie mogły mieć inne czynniki pozazawodowe, przede wszystkim liczne dodatkowe schorzenia pracownika, a zebrany materiał dowodowy nie uprawnia do stwierdzenia, że choroba bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana wyłącznie sposobem wykonywania pracy.

Decyzją z dnia 11 marca 2020 r., nr [...], Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dokonując analizy zebranej dokumentacji stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Powołując się na przepisy rozporządzenia, regulujące postępowanie w sprawach dotyczących chorób zawodowych wskazał, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie spełnia wymogi wynikające z § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia i brak jest podstaw do kwestionowania jego wiarygodności. Wyjaśnił, że rozpoznanie choroby zawodowej dokonane zostało przez specjalistę medycyny pracy z jednostki upoważnionej prawnie do orzekania w sprawach chorób zawodowych i poprzedzone zostało dokonaną przez lekarza orzecznika analizą wyników oceny narażenia zawodowego, analizą dokumentacji medycznej, na podstawie której ustalono przebieg schorzenia, tj. początek pojawienia się dolegliwości i objawów ciasnoty kanału nadgarstka, przebieg leczenia i potwierdzenie rozpoznania. Przed jego wydaniem jednostka orzecznicza przeprowadziła badania laboratoryjne i radiologiczne, konsultację neurologiczną i ortopedyczną oraz dokonała analizy chronometrażu stanowiska pracy. Ponadto, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, przy rozstrzyganiu o zawodowej etiologii schorzenia uwzględniono fakt występowania u strony szeregu zmian chorobowych, czego dowodem jest wyszczególnienie tych dolegliwości w orzeczeniu lekarskim. Na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji medycznych oraz po dokonaniu analizy sposobu wykonywania pracy stwierdzono z wysokim prawdopodobieństwem, że to sposób wykonywania pracy był przyczyną zachorowania przez pracownika na obustronny zespół cieśni nadgarstka. Powołując się na definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 k.p.a., organ odwoławczy uznał, że wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wskazują jednoznacznie, że warunki pracy strony stwarzały ryzyko zachorowania na zespół cieśni nadgarstka. Jak wskazał, dowodem na to są zapisy w "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzonej przez organ pierwszej instancji w wyniku postępowania przeprowadzonego w dniach 9 - 15 maja 2019 r. Ustalono, że pracownik od 18 sierpnia 2006 r. do chwili obecnej jest zatrudniony w odwołującym się zakładzie na stanowisku operatora maszyn. Na tym stanowisku pracy wykonuje montaż [...] z gotowych elementów, co wiąże się z długotrwałymi, powtarzalnymi, monotypowymi ruchami w stawach nadgarstka i całej ręki w różnych płaszczyznach, wymagającymi użycia siły. Są to ruchy chwytania, zaciskania rąk na narzędziach pracy lub obrabianych przedmiotach, powodujące ucisk na nerwy. W trakcie zmiany pracownik dokonuje montażu 550 - 560 [...]. Te ustalenia potwierdzają istnienie wieloletniego narażenia P. Z. na czynnik sprawczy schorzenia i stanowią istotny element rozstrzygnięcia w ustaleniu etiologii rozpoznanego u niego zespołu cieśni nadgarstka. Podkreślając, że organ pierwszej instancji przeprowadził dochodzenie w obecności przedstawiciela dyrekcji zakładu - specjalisty ds. BHP, organ odwoławczy dostrzegł, że przedstawiając swoje stanowisko pracodawca w żaden sposób nie kwestionował oceny narażenia zawodowego. Odnosząc się natomiast do przywołanych w odwołaniu pozazawodowych czynników ryzyka zachorowania na rozpatrywane schorzenie stwierdził, że w publikacji, na którą powołuje się skarżąca, poza wskazaniem na czynniki pozazawodowe podkreśla się też istotny wpływ narażenia zawodowego na rozwój zespołu cieśni nadgarstka. Są to przede wszystkim takie czynniki narażenia zawodowego jak monotypia i rytmiczność ruchów, ruchy zginania i prostowania nadgarstka, nawracania, odwracania. W postępowaniu w procesie orzekania i stwierdzania choroby zawodowej kluczowe znaczenie ma powiązanie elementów dotyczących: oceny stanu zdrowia, przebiegu schorzenia i oceny narażenia zawodowego. Nie można pominąć żadnego z tych elementów. W przypadku strony WOMP w [...] orzekł z przeważającym prawdopodobieństwem, że to właśnie narażenie zawodowe spowodowało zachorowanie na zespół cieśni nadgarstka. W świetle zebranych dowodów dotyczących narażenia zawodowego, orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości i brak jest podstaw do przeprowadzania kolejnych badań i konsultacji w innej jednostce orzeczniczej. W szczególności brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącej w tym zakresie, gdyż pracodawcy nie przysługuje uprawnienie do odwołania się od wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej II stopnia. Stwierdzając, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, który wykluczałby lub choćby poddawał w wątpliwość prawidłowość rozpoznania u P. Z. choroby lub jej zawodowego charakteru, organ odwoławczy zaznaczył, że nie znalazł podstaw do kierowania go na dodatkowe badania lub konsultacje na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia. Uznał, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie dają ku temu podstaw. Zebrany materiał dowodowy jest wyczerpujący i dowodzi istnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżąca sformułowała zarzuty:

- naruszenia art. 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o stan faktyczny nieistniejący w dacie orzekania, gdyż z orzeczenia lekarskiego wynika, że u pracownika nie występują objawy stwierdzonej choroby;

- naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z wydaniem decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w szczególności w oparciu o wadliwe, niepełne i niezweryfikowane przez jednostką orzeczniczą II stopnia orzeczenie lekarskie, a także przez zaniechanie zbadania pozazawodowych czynników mogących wywołać chorobę oraz przez brak zgromadzenia pełnej dokumentacji medycznej pracownika, w której mogą znajdować się istotne informacje o pozazawodowych przyczynach schorzenia, zwłaszcza w kontekście stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim istnienia u pracownika szeregu chorób dodatkowych, a także konieczności diagnostyki i podjęcia leczenia związanego z podejrzeniem cukrzycy, która to ma istotny wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez stwierdzenie choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia oraz nieuzasadnione przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowaną u pracownika chorobą, a warunkami i sposobem wykonywania pracy;

- naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń i wniosków oraz nieuwzględnienie praw i interesów skarżącej, jako strony postępowania, w szczególności niedokonanie weryfikacji orzeczenia lekarskiego poprzez dodatkową konsultację z jednostką orzeczniczą II stopnia;

- naruszenie art. 2351 k.p. polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że choroba pracownika została spowodowana warunkami i sposobem wykonywania pracy u skarżącej, podczas gdy nie doszło do należytego wykazania bezsporności bądź wysokiego prawdopodobieństwa w tym zakresie oraz pominięto istnienie i wpływ czynników pozazawodowych na rozwój choroby;

- naruszenie art. 2352 k.p. w związku z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i błędne przyjęcie, że choroba pracownika istniała mimo, że w sprawie ustalono, że objawy chorobowe nie występowały w chwili wydania decyzji, a pracownik nie zakończył pracy u skarżącej w związku z czym § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie może mieć zastosowania w sprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi, na podstawie podniesionych zarzutów skarżąca wywodziła, że uwzględnione w sprawie orzeczenie lekarskie nie spełnia wymogów merytorycznych i formalnych, a organy nie dokonały jego prawidłowej oceny. Nie dokonały jego weryfikacji i błędnie przyjęły, że jednostka orzecznicza wykluczyła pozazakładowe przyczyny choroby oraz uwzględniła fakt występowania u pracownika innych chorób skoro nie dokonała analizy ich wpływu na powstanie i rozwój stwierdzonego schorzenia. Wskazując na inne stwierdzone u pracownika schorzenia skarżąca podniosła, że powinny one stanowić wskazanie do przeprowadzenia dodatkowych badań w kierunku pozazakładowych czynników powstania schorzenia uznanego za chorobę zawodową. Zaznaczyła również, że lekarz medycyny pracy badający pracownika nie stwierdził żadnych przeciwwskazań do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Kwestionując brak możliwości podważenia orzeczenia lekarskiego stwierdziła, że organ ma obowiązek dokonania krytycznej i wnikliwej analizy tego dowodu. Jeżeli budzi on uzasadnione zastrzeżenia, to powinien podjąć odpowiednie kroki w celu ich usunięcia, w szczególności poprzez żądanie od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Tymczasem w niniejszej sprawie takie działania nie miały miejsca, mimo wielokrotnego wskazywania przez skarżącą na ich celowość. Podważając brak po swojej stronie uprawnienia do weryfikacji orzeczenia lekarskiego oraz analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej, w tym przez poddanie ich ocenie innemu lekarzowi specjaliście, skarżąca wskazała na brak załączenia dokumentacji medycznej pracownika do akt sprawy. Kwestionując konstrukcję postępowania wywodziła niekonstytucyjność uregulowań zawartych w rozporządzeniu, związaną z rażącym naruszeniem równowagi stron postępowania. Zarzuciła organom, że pominęły elementy dotyczące sposobu wykonywania pracy przez pracownika, które istotnie minimalizują narażenie zawodowe, tj. kwestię rotacji na stanowiskach zajmowanych przez pracownika, o której wspomina punkt 14 Karty dot. sposobu wykonywania pracy, a także to, że normy nie są wykonywane, a pracownicy korzystają z dodatkowych przerw wliczanych do czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu uznał zarzuty skargi są nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że po dokonaniu wnikliwej analizy treści orzeczenia lekarskiego nie znalazł podstaw do kwestionowania jego wiarygodności. Jednostka orzecznicza przy rozstrzyganiu o zawodowej etiologii obustronnego zespołu cieśni nadgarstka uwzględniła fakt występowania u P. Z. szeregu zmian w stanie zdrowia, a ich występowanie nie wyklucza rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzając, że kierowanie pracownika na kolejne badania do jednostki II szczebla diagnostycznego musi być merytorycznie uzasadnione, organ wskazał, że w tym przypadku takie nie jest. P. Z. był narażony zawodowo na czynnik sprawczy schorzenia, a lekarz orzecznik jednostki upoważnionej w sprawach zawodowych stwierdził, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy. Takie ustalenia zwalniają organy z konieczności badania wszystkich możliwych pozaustawowych czynników, które mogą wywołać rozpoznane schorzenie. Wgląd i ocena dokumentacji medycznej są natomiast ściśle uregulowane w § 6 ust 1 rozporządzenia i tylko lekarz, który wydaje orzeczenie ma do tego prawo. Podkreślając, że pracodawcy nie przysługuje prawo do składania wniosku o badanie pracownika w jednostce orzeczniczej, organ, powołując się na poglądy orzecznictwa wyjaśnił, że regulacja dotycząca zasad zaskarżania orzeczeń o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania, stanowi rozwiązanie specyficzne, które wyłącza możliwość zastosowania w tym zakresie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 2352 k.p. za chybiony uznał pogląd skarżącej, że stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić wyłącznie po zakończeniu zatrudnienia. Wyjaśnił, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Odnosząc się do kwestii zarzutów dotyczących oceny narażenia zawodowego strony stwierdził z kolei, że warunki pracy stwarzały ryzyko zachorowania na zespół cieśni nadgarstka, a pracodawca nie uwzględnił monotypowości pracy w ocenie ryzyka zawodowego pracownika, co jest nie tylko niezgodne z prawem, ale i niekorzystne z punktu widzenia ochrony zdrowia pracownika przed negatywnym wpływem czynników środowiska pracy na organizm. Wprawdzie w zakładzie wprowadzone zostały rozwiązania (przerwy ergonomiczne), ale fakt powstania u pracownika choroby zawodowej dowodzi, że były one w tym przypadku nieskuteczne. Kwestia wyjaśnienia dlaczego w wyniku badań profilaktycznych lekarz nie znalazł przeciwwskazań do pracy w narażeniu, pomimo rozwoju choroby, pozostaje natomiast poza zakresem niniejszego postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2020 r., uczestnik postępowania – P. Z., wniósł o oddalenie skargi i dopuszczenie dowodu z dokumentów medycznych potwierdzających stan jego zdrowia oraz podjęte leczenie.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, a uczestnik postępowania – P. Z., wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że stanowisko na którym pracował wymaga stałej, manualnej obsługi elementów i przenoszenia elementów ciężkich, a wprowadzona rotacja, o której mowa w skardze, miała miejsce już rok po zakończeniu jego pracy na tym stanowisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, nie zaistniały nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa materialnego.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozważając podstawy prawne podjętego w sprawie rozstrzygnięcia wskazać w pierwszej kolejności trzeba, że zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 z późn. zm.) zwanej dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 2352 k.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Niezbędne jest jednak również ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, a także ustalenie, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba wskazana w wykazie nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu.

Stosownie do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 2352 k.p., który w ocenie Sądu jest bezzasadny wyjaśnić również należy, że wskazany przepis rozstrzygając kwestię momentu stwierdzenia choroby zawodowej wprost określa, że rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić albo w okresie zatrudnienia pracownika w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak w tym przypadku pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Nie ogranicza on zatem możliwości stwierdzenia choroby zawodowej do ustalonego w wykazie chorób zawodowych okresu po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z wolą ustawodawcy przyjąć należy, że uznanie określonego schorzenia za chorobę zawodową może nastąpić w okresie zatrudnienia, w którym pracownik pozostaje narażony na szkodliwe oddziaływanie środowiska pracy, a więc także u osoby pracującej. Rozporządzenie określa z kolei okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej w sytuacji wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Podkreślić przy tym trzeba, że przeszkodą do stwierdzenia choroby zawodowej w trakcie zatrudnienia nie może być okoliczność dalszego wykonywania pracy zwłaszcza, gdy tak jak w niniejszej sprawie, jest to związane z poddaniem się przez pracownika operacji, która przywróciła mu zdolność do pracy. Z definicji choroby zawodowej określonej w art. 2351 k.p., ani z innych przepisów dotyczących choroby zawodowej nie wynika, aby wykonywanie pracy i poddanie się leczeniu stanowiło negatywne przesłanki rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Jeśli zatem w niniejszej sprawie u pracownika została zdiagnozowana choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych i z wysokim prawdopodobieństwem zostało stwierdzone, że jej wystąpienie związane jest ze sposobem wykonywania pracy, sam fakt wdrożenia efektywnego jej leczenia nie mógł stanowić przeszkody do stwierdzenia, że pracownik został faktycznie dotknięty chorobą zawodową. Co więcej przyjąć należy, że już sam fakt przeprowadzenia leczenia operacyjnego schorzenia potwierdza jej wystąpienie. Ustąpienie na skutek leczenia operacyjnego niektórych objawów choroby nie wyklucza zatem możliwości czy konieczności stwierdzenia choroby zawodowej.

W kwestii prowadzonego postępowania wyjaśnić natomiast przyjdzie, że jak słusznie wskazał organ odwoławczy, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego. Stosownie do § 4 rozporządzenia prowadzi je właściwy powiatowy inspektor sanitarny, którego właściwość na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W zakresie tego postępowania, na zasadzie § 6 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne wskazane w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Podstawę do wydania tego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Odpowiednie badania, stanowiące podstawę do wydania orzeczenia, przeprowadza jednostka orzecznicza I stopnia, do której pracownik lub były pracownik jest kierowany przez właściwy organ inspekcji sanitarnej (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).

Na podstawie § 6 ust. 6 rozporządzenia orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia. Stosownie zaś do § 7 ust. 1 rozporządzenia, pracownik lub były pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego wydanego po przeprowadzeniu badań, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Na zasadzie § 8 ust. 2 rozporządzenia o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia może zaś wystąpić właściwy państwowy inspektor sanitarny jeśli uzna, że orzeczenie lekarskie oraz formularz oceny narażenia są niewystarczające do wydania decyzji.

Z treści powyższych przepisów rozporządzenia wynika, że postępowanie w przedmiocie wydania orzeczenia lekarskiego, jakkolwiek mieści się w granicach postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej i stanowi jego niezbędny element, to jednak ma odrębny charakter i różny jest jego zakres przedmiotowy oraz podmiotowy. To w ramach tego postępowania pracownik lub był pracownik poddawany jest badaniom, których wyniki, obok dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, stanowią podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego, przez uprawnionego lekarza. Przedmiotem tego orzeczenia jest rozpoznanie choroby zawodowej albo stwierdzenie braku podstaw do jej rozpoznania.

Oznacza to, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie nie musi odpowiadać wymogom decyzji administracyjnej. Opiera się ono na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej.

Na podstawie § 6 ust. 6 rozporządzenia przyjąć ponadto należy, że stroną postępowania prowadzonego w jednostce orzeczniczej, służącego rozpoznaniu choroby zawodowej nie jest pracodawca, któremu to przysługuje przymiot strony w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej. Regulując tryb postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego, przepisy rozporządzenia nie przyznają pracodawcy legitymacji na etapie rozstrzygania w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej. W konsekwencji skarżąca nie może skutecznie podnosić zarzutu braku dostępu do dokumentacji medycznej pracownika oraz uniemożliwienia jej podjęcia działań w celu weryfikacji orzeczenia lekarskiego. Z § 7 rozporządzenia wynika, że jedynym podmiotem uprawnionym do podważania oceny zawartej w orzeczeniu lekarskim i wystąpienia o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia jest pracownik. Uprawnienie takie nie przysługuje nawet organowi, gdyż na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia jest on uprawniony wyłącznie do wystąpienia o dodatkową konsultację w sytuacji, gdy dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika są niewystarczające do wydania decyzji. Skoro jednak skarżąca nie przedstawiła poza gołosłowną polemiką, jakichkolwiek dowodów przeciwnych, mogących podważać treść orzeczenia, brak było w niniejszej sprawie podstaw do wystąpienia o dodatkowe konsultacje w jednostce orzeczniczej II stopnia.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło rozpoznania i stwierdzenia u pracownika zatrudnionego w zakładzie skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu. Dokonana przez Sąd kontrola legalności wykazała, że spełniało ono wymogi wynikające z wyżej powołanych przepisów prawa, a zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania materiału dowodowego, braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym zaniechania weryfikacji orzeczenia lekarskiego poprzez dodatkową konsultację z jednostką orzeczniczą II stopnia oraz dokonania niepełnej oceny są bezpodstawne.

Jak wynika z akt administracyjnych przed wydaniem decyzji przeprowadzona została ocena narażenia zawodowego. Jej wyniki przekazane zostały do jednostki orzeczniczej, w której pracownik został poddany badaniom. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie uwzględniało dokumentację medyczną pracownika, wyniki przeprowadzonych badań, konsultacji lekarskich, przebieg zatrudnienia, ocenę narażenia zawodowego i co istotne, potwierdziło zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia. Wskazano w nim, że z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że rozpoznana u P. Z. choroba obustronnego zespołu cieśni nadgarstka związana jest ze sposobem wykonywania pracy. Jednoznacznie jako czynnik narażenia zawodowego stanowiący przyczynę choroby - od [...] 1973 r. do nadal, oznaczono sposób wykonywania pracy. Ponadto, orzeczenie zawierało ustalenia dotyczące chorób współistniejących. Nie stwierdzono w nim jednak, aby miały one jakikolwiek wpływ na powstanie schorzenia.

W tych okolicznościach - zdaniem Sądu - prawidłowo uwzględniając orzeczenie lekarskie oraz wyniki oceny narażenia zawodowego, w zaskarżonej decyzji uznano, że zaistniały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wyjaśnić należy, że na podstawie § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, w toku podejmowania decyzji inspektor sanitarny samodzielnie przeprowadza ocenę narażenia zawodowego. Związany jest jednak wydanym w sprawie orzeczeniem lekarskim w tym znaczeniu, że nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Nie jest również uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a, a ocena tego orzeczenia przez organy inspekcji sanitarnej dokonywana jest w granicach wynikających z art. 80 k.p.a. Sprowadza się wyłącznie do warunków formalnych tzn. ustalenia, czy orzeczenie zostało wydane we właściwej formie, czy zawiera uzasadnienie, czy wydał je uprawniony lekarz, a jeśli uprawniony, to czy dodatkowo zatrudniony w odpowiedniej jednostce organizacyjnej. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to niedysponując przeciwdowodami organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ inspekcji sanitarnej nie może sam dokonać rozpoznania choroby, bowiem nie posiada wiadomości specjalnych umożliwiających samodzielną ocenę dokumentacji medycznej. Dla stwierdzenia choroby zawodowej, konieczne jest jej rozpoznanie przez uprawnioną jednostkę diagnostyczną. Wyrażona w orzeczeniu lekarskim ocena nie podlega natomiast merytorycznej weryfikacji przez organy inspekcji sanitarnej orzekające w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 992/19, wyrok WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1263/18, wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 925/17, wyrok NSA z 9 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1232/18, wyrok WSA w Białymstoku z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 37/15 i powołane w tych wyrokach orzecznictwo; dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nie posiadając wiedzy medycznej sąd administracyjny, podobnie jak organy inspekcji sanitarnej, również nie może kontrolować merytorycznej treści orzeczeń lekarskich. Nie może tym samym wypowiadać się w kwestii rozpoznawania choroby zawodowej i dokonywać analizy dokumentacji medycznej. Ocena Sądu w tym zakresie sprawdza się wyłącznie do kontroli formalnej. Odnosi się to też do dodatkowej dokumentacji medycznej dostarczonej przez pracownika w toku postępowania, gdyż jej ocena również wymagałaby wiedzy specjalistycznej, której Sąd nie posiada.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że orzeczenie lekarskie wydane w sprawie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w [...] spełnia wymogi formalne, a w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczne i jego uzasadnienie nie budzi wątpliwości. Wskazano w nim, że pracownik poddany został diagnostyce i konsultacji medycznej w kierunku ustalenia, czy stwierdzony zespół cieśni obu nadgarstków spowodowany został sposobem wykonywania pracy. Ponadto z treści orzeczenia wynika, że dokonując ustaleń przeprowadzono analizę przebiegu zatrudnienia i sposobu wykonywania pracy oraz wzięto pod uwagę dokumentację medyczną pracownika, potwierdzającą, że dolegliwości związane ze schorzeniem rozpoczęły się około 10 lat temu, a w 2018 r. i 2019 r. pracownik przeszedł kolejno operacje prawego i lewego nadgarstka, po których ustąpiły dolegliwości związane z rozpoznanym schorzeniem. Nie można zatem stwierdzić, że jednostka orzecznicza nie dysponowała materiałem dowodowym wystarczającym do wydania orzeczenia. Wobec jasnych i jednoznacznych ustaleń wynikających z treści orzeczenia brak jest również podstaw do kwestionowania dokonanej w nim oceny merytorycznej, co do rozpoznania choroby zawodowej w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

W wydanym orzeczeniu ustalono z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo-skutkowy między sposobem wykonywania pracy w zakładzie skarżącej, a rozpoznanym schorzeniem. Wzięto przy tym pod uwagę to, że skarżący przeszedł leczenie operacyjne zespołu cieśni nadgarstków w 2018 r. i 2019 r. oraz ma inne schorzenia co oznacza, że rozważono wszystkie istotne okoliczności.

Dokonana przez organy inspekcji sanitarnej analiza narażenia zawodowego również wykazała, że warunki pracy P. Z. w zakładzie skarżącej stwarzały ryzyko zachorowania na zespół cieśni nadgarstka. Ze sporządzonej w toku postępowania wyjaśniającego "Karty narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" wynika, że na zajmowanym stanowisku pracy pracownik od wielu lat wykonuje czynności manualne, które narażają go na powstanie choroby zawodowej, tj. stanowią czynnik sprawczy zespołu cieśni nadgarstka. Tym samym potwierdzone zostały ustalenia wynikające z orzeczenia lekarskiego, co do związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznanym u pracownika schorzeniem. Zaznaczyć przy tym należy, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone rzetelnie. Dotyczyło wyłącznie zakładu skarżącej, w którym P. Z. zatrudniony jest nieprzerwanie od 1973 r., a ustalenia zostały dokonane przy uwzględnieniu dokumentów, które dotyczyły badań jakie na przestrzeni lat prowadzone były w zakładzie skarżącej. Zapisów tych dokumentów skarżąca wcześniej nie podważyła, stąd wszelkie jej twierdzenia przeciwko wynikającym z nich okolicznościom, nie poparte żadnymi nowymi dowodami, nie mogły mieć wpływu na ustalenia organów. Samo subiektywne i ogólne przeświadczenie skarżącej o braku podstaw rozpoznania choroby zawodowej nie jest wystarczające do podważania udokumentowanych ustaleń organu.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, brak było w niniejszej sprawie podstaw do kwestionowania przez organy inspekcji sanitarnej orzeczenia lekarskiego i prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Orzeczenia lekarskie wydane zostały w odpowiedniej formie przez uprawnioną do tego jednostkę orzeczniczą, w oparciu o wymagany materiał dowodowy. W swej treści jest spójne i zawiera ustalenia istotne do rozpoznania choroby zawodowej. Nie występują w nim rozbieżności, a w toku postępowania wyjaśniającego nie zostały ujawnione dowody mogące podważyć dokonaną w nim ocenę. W szczególności takiego dowodu nie mogła stanowić publikacja naukowa, na którą powoływała się skarżąca. Nie ma ona bowiem mocy prawnej równej orzeczeniu lekarskiemu, a skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu mogącego podważać skutecznie ustalenia jednostki orzeczniczej i organu. Podstawy do kwestionowania wydanego orzeczenia lekarskiego nie mógł również stanowić brak rozważania pozazakładowych czynników, które mogły wywołać stwierdzoną chorobę, w postaci innych schorzeń stwierdzonych u pracownika. Jak już wcześniej wskazano, organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do analizy dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem etiologii schorzenia i nie dokonują oceny medycznej. W tym zakresie związane są ustaleniami i oceną, dokonanymi przez właściwych lekarzy orzeczników. Nie ma też nic wspólnego ze stwierdzeniem choroby zawodowej u pracownika fakt, że był on na przestrzeni całej aktywności zawodowej dopuszczany do świadczenia pracy przez lekarzy medycyny pracy, którzy nie są uprawnieni do jej rozpoznania. Jak wynika z akt administracyjnych, lekarz medycyny pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u strony, na piśmie (k. 11) skierował ją do WOMP w [...], co jedynie potwierdza ostateczną diagnozę a nie - jak twierdzi skarżąca - ją podważa.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdzono u pracownika chorobę zawodową. W ocenie Sądu, organy inspekcji sanitarnej dokonały wszechstronnej i wyczerpującej oceny w tym zakresie, prawidłowo uwzględniając ustalenia przedstawione w karcie oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwy podmiot. W zaskarżonej decyzji rozważono wskazane w orzeczeniu lekarskim okoliczności związane z wystąpieniem u skarżącego objawów chorobowych oraz dokonano analizy w zakresie warunków pracy. Ocena orzeczenia lekarskiego została dokonana w sposób pełny, a organy rozważyły zastrzeżenia pracodawcy. Uwzględniając ustalone okoliczności faktyczne, wobec rozpoznania choroby zawodowej w okresie zatrudnienia pracownika i stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta spowodowana została w związku z narażeniem zawodowym prawidłowo organy przyjęły, że zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej.

Reasumując, podkreślić trzeba, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był spójny i umożliwiał ustalenie okoliczności istotnych do podjęcia rozstrzygnięcia wobec czego organy nie były zobowiązane do dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym w kierunku ogólnych i nie popartych żadnymi dowodami zarzutów skarżącej dotyczących pozazakładowych przyczyn schorzenia. Dokonana ocena przedstawiona została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie nosi cech dowolności. Odpowiada regulacjom art. 235¹ i art. 235² k.p. i prawidłowo została dokonana przy uwzględnieniu ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych. Zachowany został tryb postępowania określony w rozporządzeniu, wyjaśniono podstawy faktyczne rozstrzygnięcia i prawidłowo stwierdzono u P. Z. chorobę zawodową zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.