Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 217/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 i 2, § 48 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 50 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2003 roku oraz styczeń i luty 2004 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2008 r. określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r.

Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:

W złożonych za miesiące grudzień 2003 r., styczeń 2004 r. i luty 2004 r. deklaracjach dla podatku od towarów i usług (VAT–7) J. S. wykazał kwoty podatku naliczonego do odliczenia w wysokościach odpowiednio: 116.742 zł, 107.287 zł

i 119.629 zł.

W trakcie prowadzonej u podatnika kontroli podatkowej J. S. oświadczył, że nie posiada ewidencji środków trwałych, rejestrów zakupu i sprzedaży VAT oraz faktur zakupu i sprzedaży za okres od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r. i nie wie gdzie dokumenty te się znajdują. Pomimo wezwań organu podatkowego J. S. nie przedłożył stosownych dokumentów, ograniczając się do składania oświadczeń, że ich nie posiada, albowiem zostały przekazane urzędowi skarbowemu w związku z prowadzonymi przez ten urząd kontrolami w zakresie podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnik nie dokonał korekt deklaracji VAT–7 za ww. miesiące i nie pomniejszył kwot podatku naliczonego o kwoty wynikające z faktur, których nie posiadał, jak również nie zgromadził żadnych duplikatów przedmiotowych faktur zakupu.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji, opierając się na treści przepisów art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz

o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o VAT", oraz § 48 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym", stwierdził, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, których ani oryginałów ani duplikatów nie posiadał w swojej dokumentacji źródłowej.

W konsekwencji powyższych ustaleń decyzją z dnia 5 września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił J. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług:

- za miesiąc grudzień 2003 r. w kwocie 9.647 zł,

- za miesiąc styczeń 2004 r. w kwocie 86.130 zł,

- za miesiąc luty 2004 r. w kwocie 101.234 zł.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. S., wnosząc o jej uchylenie, zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

1. art. 19 ustawy o VAT poprzez nieuznanie podatku naliczonego wykazanego

w deklaracjach VAT–7 za okres od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r.,

2. art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacją podatkową", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) z uwagi na fakt przekroczenia wyznaczonego czasu trwania kontroli podatkowej.

W uzasadnieniu odwołania J. S. podniósł m.in., że miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów

i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, ponieważ posiadał prawidłową dokumentację źródłową oraz rejestry VAT. Zdaniem podatnika oznacza to, że w tamtym czasie spełnione były wszystkie przesłanki, jakie były postawione przez przepisy prawa podatkowego. J. S. przyznał, że w dniu rozpoczęcia kontroli nie dysponował dokumentami źródłowymi za kontrolowany okres, jednakże nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego, że to właśnie na nim – jako na podatniku – ciążył obowiązek dochodzenia swoich praw. Podał, że podjął działania w celu odtworzenia dokumentacji źródłowej, jednakże z uwagi na brak rejestrów VAT oraz stosownych dokumentów nie był w stanie sprostać temu wyzwaniu, ponieważ często był zbywany zwykłą ludzką nieżyczliwością i niechęcią wyszukiwania faktur przez ich wystawców. Odwołujący wskazał, że organy państwowe, w tym urząd skarbowy, dysponują w tym zakresie większym wachlarzem możliwości i większą siłą przebicia niż osoba fizyczna taka jak on,

w związku z czym to na tych organach spoczywa ciężar w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym wyszukiwania dowodów źródłowych.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującego się uznając za słuszne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. organ odwoławczy podniósł, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur zakupu, które podatnik rozliczył

w deklaracjach VAT–7 za miesiące: grudzień 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r., a których oryginałów nie posiadał, jak również nie uzupełnił o ich duplikaty.

Dyrektor podał, że przewidziane w przepisach art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest jednym z podstawowych uprawnień podatnika podatku od towarów i usług i stanowi zasadniczy element koncepcji tego podatku. Podał również, że z istoty podatku od towarów i usług oraz obowiązującej w tym podatku fakturowej metody jego obliczania wynika, iż podstawą wszelkich odliczeń od podatku należnego jest faktura spełniająca określone przez ustawodawcę w art. 32 ustawy o VAT wymogi formalne.

Następnie organ odwoławczy przywołał § 48 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym podstawę do odliczenia przez nabywcę kwot podatku naliczonego (...) stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty. Dyrektor zastrzegł, że utrata (zaginięcie) dokumentu źródłowego, jaki stanowi oryginał faktury, nie oznacza, że podatnik utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego, albowiem § 49 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia przewiduje możliwość ponownego wystawienia przez sprzedawcę, na wniosek nabywcy, faktury zgodnie z danymi zawartymi w jej kopii (duplikatu).

Zdaniem organu odwoławczego podatnik, który utracił faktury, jest zobligowany przez ustawodawcę mocą wskazanych wyżej norm prawa do wystąpienia o ich duplikaty

z własnej inicjatywy i we własnym interesie, bądź do skorygowania złożonych wcześniej deklaracji VAT–7 o kwoty podatku naliczonego przy zakupach, których nie można udokumentować ani oryginałami faktur VAT ani ich duplikatami.

Dyrektor podniósł, że zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych dot. omawianych przepisów panuje pogląd, że to podatnik, a nie Skarb Państwa, jest zobowiązany do odtworzenia dokumentów źródłowych stanowiących podstawę do rozliczenia podatku VAT, bowiem to podatnik odnosi bezpośrednią korzyść

z dokonanego odliczenia.

Organ odwoławczy wskazał, że J. S. w toku całego postępowania toczącego się przed organami podatkowymi obu instancji nie przedłożył żadnych duplikatów faktur, którymi udokumentowałby swoje prawo do pomniejszenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w wysokościach odpowiadających kwotom wykazanym przez niego w deklaracjach VAT–7 za ww. miesiące, ograniczając swoje działania jedynie do składania oświadczeń, w których domagał się od organu podatkowego podjęcia działań w celu zebrania materiału, tj. faktur VAT. Dyrektor zaakcentował, że podatnik nie wskazał żadnego ze swoich kontrahentów, a przecież tylko on dysponował wiedzą, od kogo dokonywał zakupów na tak znaczące kwoty.

W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że J. S. nie przysługiwało prawo do obniżenia kwot podatku należnego

o kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracjach za ww. miesiące.

Odnosząc się do twierdzeń odwołującego, że miał on prawo do odliczenia podatku naliczonego ponieważ posiadał prawidłową dokumentację źródłową oraz rejestry VAT, co oznacza, że w tamtym czasie spełnione były wszystkie przesłanki postawione przez przepisy prawa podatkowego, organ odwoławczy wskazał na treść § 50 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nakładającego na podatników obowiązek przechowywania oryginałów i kopii faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikatów tych dokumentów, w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono te dokumenty.

W opinii Dyrektora faktury VAT stanowią nie tylko materiał źródłowy dla prawidłowego sporządzenia deklaracji VAT–7, ale także materiał źródłowy w kontroli podatkowej, której celem jest sprawdzenie wywiązywania się podatnika z obowiązków wynikających

z przepisów prawa podatkowego oraz dokumentują spełnienie warunków skorzystania

z określonych przepisami uprawnień.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na niekonsekwencję podatnika we wskazywaniu miejsc przechowywania dokumentów. Mianowicie, w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP–1

z dnia 1 września 2003 r. podatnik wskazał miejsce przechowywania dokumentów

w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, tj. [...], ul. [...],

a w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP–1 z dnia 26 lutego 2004 r. nie wskazał żadnego miejsca przechowywania dokumentów. Natomiast do protokołu przesłuchania z dnia

14 lutego 2008 r. J. S. zeznał, że nie wie gdzie znajdują się dokumenty oraz że przechowywał je w kartonach, najpierw w domu w piwnicy, później – kiedy przynosił je do urzędu skarbowego – w zaprzyjaźnionej firmie na ul. [...] w [...], gdzie są do tej pory.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutu naruszenia art. 121 § 1

i art. 122 Ordynacji podatkowej wskazując m.in., że organ pierwszej instancji wielokrotnie podejmował próby współpracy z podatnikiem na każdym etapie prowadzonego postępowania podatkowego. Zdaniem Dyrektora nie można – wbrew opinii strony odwołującej się – w każdej sytuacji (w rozpoznawanej sprawie w sytuacji braku dokumentów źródłowych) nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów zmierzających do wykazywania okoliczności korzystnych dla podatnika, albowiem to na podatniku spoczywa obowiązek obrony własnego interesu.

Odnosząc się końcowo do zarzutu naruszenia art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej organ odwoławczy stwierdził, że zasady prowadzenia postępowania kontrolnego przez organy podatkowe regulują przepisy Ordynacji podatkowej (art. 1 pkt 3 oraz przepisy wymienione w Dziale VI tej ustawy), a nie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto żaden z przepisów Ordynacji podatkowej nie wyznacza jednoznacznego terminu dla przeprowadzenia kontroli podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej J. S. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

1. art. 19 ustawy o VAT poprzez nieuznanie podatku naliczonego wykazanego

w deklaracji VAT–7 za okres od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r.,

2. art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi J. S. podtrzymał w całości argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia dopuszczalności obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, które podatnik rozliczył

w deklaracjach VAT–7 za miesiące: grudzień 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r., a których oryginałów nie posiadał w swojej dokumentacji rachunkowej w trakcie kontroli podatkowej, jak również nie uzupełnił o ich duplikaty.

W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów strony skarżącej w powyższym zakresie na wstępie należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji

z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 121 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), albowiem postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień

o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Ponadto organ pierwszej instancji wyznaczył podatnikowi termin do uzupełnienia dokumentacji w celu umożliwienia skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie z dyspozycji tego artykułu wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym, zgodnie z art. 235 tej ustawy, powyższa zasada prawdy obiektywnej winna być realizowana również w postępowaniu odwoławczym, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, w szczególności gdy konstrukcja konkretnego przepisu podatkowego prawa materialnego – jak w sprawie niniejszej – wymusza na podatniku ciężar udowodnienia określonych faktów.

Należy przyznać rację stronie skarżącej, że organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży tylko na organie podatkowym. W postępowaniu podatkowym obowiązuje m.in. zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to właśnie na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt III SA 1452/02, Monitor Podatkowy 2004/4/5). Tymczasem aktywność strony skarżącej w toku całego postępowania podatkowego ograniczyła się do składania nie popartych dowodami oświadczeń, że nie posiada dokumentów źródłowych i nie wie gdzie one się znajdują oraz że to organ podatkowy jest obowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego o faktury zakupu bądź ich duplikaty.

Niezależnie od tego raz jeszcze przypomnieć należy, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z określonych faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Mając zatem na uwadze tę ogólną regułę dowodzenia, jak też charakter znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, stwierdzić zatem trzeba, że w postępowaniu

w przedmiocie podatku od towarów i usług obowiązek wykazania zasadności odliczenia podatku naliczonego i prawidłowego udokumentowania tego faktu ciąży na podatniku.

Prawidłowości stanowiska orzekających w sprawie organów podatkowych nie może również zmienić fakt przedłożenia przez stronę skarżącą na rozprawie skierowanej do głównego kontrahenta korespondencji dotyczącej prośby o wystawienie duplikatów faktur VAT, albowiem – na co słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik organu odwoławczego – złożone dowody pochodzą z daty po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Podsumowując, zdaniem Sądu organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

A zatem wbrew stanowisku strony skarżącej zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego w pierwszym rzędzie należy wskazać na unormowanie zawarte w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia

1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50

ze zm.), zgodnie z którym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.

Przewidziane w przepisach ww. artykułu prawo jest jednym z podstawowych uprawnień podatnika podatku od towarów i usług, przy czym – jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej – uprawnienie to ma charakter sformalizowany, albowiem uzależnione jest od spełnienia przez podatnika kilku warunków. Warunki te sformułowane były zarówno w ustawie o VAT, jak i w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.).

Zgodnie z § 48 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 49.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że faktury VAT odgrywają zasadniczą rolę w postępowaniu podatkowym, dokumenty te służą bowiem do odtwarzania zdarzeń

i działań podatników prowadzących działalność gospodarczą, jak również dają możliwość ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych i działań podatnika. Słusznie również podkreślił Dyrektor, że faktury VAT stanowią materiał źródłowy przy składaniu deklaracji podatkowych, a także materiał źródłowy w kontroli podatkowej, której celem jest sprawdzenie wywiązywania się podatnika z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz dokumentujących spełnienie warunków skorzystania z określonych przepisami uprawnień.

W powyższym kontekście należało uznać za prawidłowe postępowanie organów podatkowych, które – z uwagi na brak w dokumentacji rachunkowej podatnika oryginałów faktur VAT bądź ich duplikatów – zakwestionowały prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający.

Nie jest trafny zarzut oparty na przeświadczeniu skarżącego, że skoro posiadał dokumenty źródłowe w momencie nabycia określonego towaru bądź usługi, to prawo do odliczenia podatku naliczonego uwidocznionego w fakturach VAT dokumentujących to nabycie przysługuje mu niezależnie od późniejszych zdarzeń. Należy wyraźnie podkreślić, że podatnik, który zamierza korzystać z odliczenia, jest zobowiązany do zachowania staranności zarówno w zakresie prawidłowego wyliczenia podatku naliczonego zgodnie

z fakturami, jak i prawidłowego przechowywania dokumentów przez okres, w którym rozliczenie podlega kontroli organów podatkowych. Zgodnie bowiem z § 50 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów

w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono te dokumenty.

Utrata dokumentów w istotny sposób kształtuje sytuację podatnika, który zobowiązany jest w swoim interesie podjąć wszelkie działania umożliwiające odtworzenie faktur. Zgodnie bowiem z § 49 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury (duplikat). Jak słusznie zauważył organ odwoławczy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że to właśnie podatnik, który utracił faktury, jest zobligowany przez ustawodawcę do wystąpienia o ich duplikaty z własnej inicjatywy i we własnym interesie, bądź do skorygowania złożonych wcześniej deklaracji VAT–7 o kwoty podatku naliczonego przy zakupach, których nie można udokumentować ani oryginałami faktur ani ich duplikatami. Tym samym zarzut strony skarżącej, że to na organach podatkowych – jako dysponujących "większym wachlarzem możliwości oraz większą siłą przebicia" – spoczywa ciężar dowodzenia w tym zakresie, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym wówczas (grudzień 2003 r. – luty 2004 r.) porządku prawnym.

Reasumując, skoro z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że jedynym dokumentem pozwalającym na odliczenie podatku naliczonego jest faktura lub jej duplikat, brak tych dokumentów stwierdzony w postępowaniu kontrolnym skutkuje uznaniem odliczenia w części nieudokumentowanej jako nieuzasadnionego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]