Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 148/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust 1 i 2, art. 28 ust 3, art. 28 ust 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par 3 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi B. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i FGŚP 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K.W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 6 lok. 3 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] numer [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a."), w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1778; zwanej dalej "u.s.u.s.") utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie umorzenia B. J. odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie społeczne, FP i FGŚP.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. B. J. wniósł o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w opłatach: składek na ubezpieczenie społeczne za okres 2014-06 do 2014-10 oraz składek na FP i FGŚP za okres 05/2014 do 2014-10 oraz o zaprzestanie naliczania odsetek od w/w składek od 01.09.2017 r. Wskazał przy tym, aby organ przyjął do wniosku: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości, oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu/RD-2-03, a także formularz informacji przy ubieganiu się o pomoc de minimis takie same, jakie załączył do wniosku o umorzenie składek złożonego w dniu 18.07.2017 r., ponieważ nie zaszły żadne zmiany.

Decyzją z [...] Nr [...] znak sprawy: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2014 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że za czerwiec 2014 roku B. J. nie posiada zadłużenia z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne, które mogłyby zostać umorzone. Tym samym uznał, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył wszczęte w tym zakresie postępowanie.

Kolejną decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; zwanego dalej "rozporządzeniem"), odmówił umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 23 sierpnia 2017 r. w łącznej kwocie 1 691,00 zł, w tym na ubezpieczenia społeczne - za okres od lipca do października 2014 r. w kwocie: 1510 zł oraz FP i FGŚP - za okres od maja do października 2014 r. w kwocie: 180 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych B. J. zobowiązany był opłacać składki za każdy miesiąc. Z uwagi na to, iż nie opłacił należnych składek został dłużnikiem ZUS, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności.

Powołując się na treść art. 28 ust. 3 u.s.u.s, ZUS wskazał, że należności z tytułu składek, mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności. Tymczasem w stosunku do wnioskującego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. Ponadto, zdaniem ZUS, z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., bowiem zadłużenie jest wyższe, niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt. 4a u.s.u.s także nie ma zastosowania. Zaległości na koncie zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia, które jest skuteczne, a więc nie można stwierdzić, aby zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie stwierdził bowiem braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Z ustaleń ZUS wynika, że B. J. prowadzi działalność gospodarczą oraz otrzymuje świadczenie emerytalne. Z tych powodów nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie. ZUS wskazał również, że przesłanki umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu. Organ analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności, w tym odsetek za zwłokę, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności wskazał, że należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubranie itp.), czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. ZUS uznał, że w przypadku B. J. nie ma potwierdzenia, że z uwagi na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny nie może osiągać dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychody. Nawet jeżeli nie osiąga spodziewanych dochodów i aktualnie działalność generuje straty, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do umorzenia odsetek. Organ podkreślił przy tym, że wnioskujący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1 612,00 zł, a zatem ma dochody z dwóch źródeł. ZUS wskazał, że z dokumentacji wynika, iż B. J. nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy, natomiast gdyby sytuacja materialna rodziny była bardzo ciężka to zapewne taka pomoc zostałaby przyznana.

Również wskazane przez wnioskodawcę stałe wydatki związane z utrzymaniem swoim i syna, nie są, w ocenie organu, nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić rodzina. Ponadto, na ogólną sytuację finansową rodziny mają wpływ dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc są to również dochody syna wnioskodawcy. W związku z tym, zdaniem ZUS, nie można uznać, że B. J. jest pozbawiony środków finansowych do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zakład wskazał, że nie może umarzać odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Opłacenie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zapłaty nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem zaległości.

Ponadto ZUS wskazał, że nie kwestionuje trudnej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, jednak B. J. nie wykazał w toku postępowania, że brakuje mu środków finansowych na koszty leczenia.

Odnosząc się do podnoszonej przez wnioskującego w oświadczeniu okoliczności posiadania innych zobowiązań pieniężnych, ZUS wskazał, że ich spłata jest ważna, ale wnioskujący nie powinien pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS i winien przystąpić do jego regulowania. Podkreślił także, że zobowiązania cywilnoprawne z tytułu kredytów bankowych nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym, jakim jest zapłata składek na ubezpieczenie. Pozycja ZUS nie może być gorsza od innych podmiotów jakimi są banki. Takie stanowisko byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Wywiązywanie się z zobowiązań wobec innych wierzycieli jest ważne, ale spłata zadłużenia wobec ZUS też jest bardzo istotna i nie może być pomijana. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa.

Organ zaznaczył, że osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie rozliczenia z ZUS. Jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą B. J. jest zobowiązany do opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący tę działalność. ZUS nadmienił także, że nie jest uprawniony do rezygnacji z dochodzenia należności publicznoprawnych w tym odsetek za zwłokę. Przepisy, w oparciu o które Zakład realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, w szczególności cywilnoprawnych, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej. Dokumentacja sprawy nie wskazuje natomiast na to, że zadłużenie wobec ZUS powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych wywołanych przez czynniki zewnętrzne, których nie można było przewidzieć, ani klęski żywiołowej, natomiast było wynikiem nie opłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. J. wskazał, że jego sytuacja przedstawiona w "Oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym" oraz "Sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości" wpisuje się jednoznacznie w przytoczone przez organ kryteria (art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia), pozwalające umorzyć odsetki od zaległości w opłatach określone we wniosku z dnia 23.08.2017 r. W jego ocenie w decyzji z dnia [...] zostały tylko przytoczone przepisy lecz nie wzięto ich pod uwagę.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., utrzymał w mocy decyzję z 19 października 2017 roku o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie społeczne, FP i FGŚP. W uzasadnieniu organ wskazał, iż po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kierując się słusznym interesem społecznym, mając na względzie zabezpieczenie wypłat świadczeń dokonywanych przez ZUS, nie ma podstaw do umorzenia skarżącemu odsetek z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). ZUS zaznaczył, iż umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i tylko w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności jest możliwe podjęcie decyzji o ich umorzeniu. Ciężar wykazania tych okoliczności należy natomiast do osoby zobowiązanej.

Organ uznał, że decyzja z dnia [...] wydana została prawidłowo, a rozpatrując wniosek o umorzenie odsetek Zakład uwzględnił wszystkie powołane przez stronę argumenty. Zgodnie z obowiązującymi przepisami należności z tytułu składek (w tym odsetki) mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w wyjątkowych przypadkach, gdy osoba zobowiązana wykaże, że nie ma żadnej możliwości wywiązać się ze zobowiązań wobec ZUS. Zakład uznał, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, ponieważ B. J. otrzymuje świadczenie emerytalne.

Odnosząc się do podniesionej przez stronę okoliczności dotyczącej ponoszenia strat z tytułu prowadzonej jednocześnie działalności gospodarczej, organ stwierdził, że niepowodzenia finansowe związane z prowadzoną na własną odpowiedzialność działalnością gospodarczą nie stanowią podstawy do umorzenia odsetek, lecz są ryzykiem ponoszonym przez przedsiębiorcę. Płatnik bierze na siebie ryzyko związane z opłacalnością prowadzonej działalności i brak możliwości jednorazowej ich zapłaty nie daje podstaw do umorzenia odsetek. ZUS wskazał, także, że w decyzji z [...] prawidłowo wyjaśniono, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Zaległości zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zakończone. W decyzji nr [...] poprawnie wskazano, że w przepisie art. 28 ust. 3 ww. ustawy wymieniono siedem przesłanek, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i jest to zamknięty katalog. W przypadku zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek jest możliwe umorzenie zaległości. Powyższe oznacza, że Zakład może, ale nie musi umorzyć odsetek za zwłokę.

Organ wskazał, że nie można uznać, że zaległości B. J. są całkowicie nieściągalne i dlatego brak jest podstaw do ich umorzenia w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W przedstawionej przez skarżacego sytuacji nie zachodzą również okoliczności, dające podstawę do umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W decyzji I Instancji prawidłowo wyjaśniono, że analiza zgromadzonych dokumentów nie wykazała, aby wnioskujący miał przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy zarobkowej, albo sprawował opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny i z tego powodu nie mógł pozyskiwać dochodów niezbędnych do uregulowania zadłużenia, w tym odsetek. Z ustaleń Zakładu wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, więc jest osobą czynną zawodowo. Ponadto otrzymuje świadczenie emerytalne. Nie można zatem uznać, że uregulowanie odsetek pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ponieważ ze świadczenia można potrącić na poczet zadłużenia tylko pewną część kwoty, gdyż ustawodawca określił kwotę wolną od zajęć, która musi pozostać na utrzymanie.

ZUS podkreślił również, że wnioskujący prowadzi wspólne gospodarstwo z synem, który zgodnie z oświadczeniem posiada dochód, co ma wpływ na ogólną sytuację materialną rodziny. W ocenie organu w decyzji z 19 października 2017 r. szczegółowo odniesiono się do argumentów jak i zarzutów, a dokonana analiza okoliczności sprawy jest zgodna z zasadami logiki, natomiast postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi. B. J. nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które miałaby wpływ na zmianę zajętego stanowiska.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, B. J. zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] zarzucając organowi naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W ocenie skarżącego organ błędnie wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie jego zadłużenia. Zaznaczył, że sytuacja materialna i zdrowotna przedstawiona w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości z dnia 18 lipca 2017 r. z uaktualnieniem w piśmie z 07.11.2017 r. wpisuje się jednoznacznie w przytoczone kryteria możliwości umorzenia odsetek w zaległościach w opłatach określonych we wniosku o umorzenie z dnia 23.08.2017 r., jako że uregulowanie przedmiotowych należności byłoby z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny co do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nieuwzględnienie przez ZUS zapisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych kryteriów umarzania należności z tytułu składek w jego sytuacji materialnej i zdrowotnej jest w ocenie strony naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.

Postanowieniem z dnia [...] skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, natomiast B. J. złożył do akt sprawy pisemne uzupełnienie do skargi oraz uzyskane orzeczenie o stopniu umiarkowanym niepełnosprawności z dnia 24.04.2018 r.

Należy także zaznaczyć, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyła się sprawa ze skargi B. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres od listopada do grudnia 2013 r. oraz od lutego 2014 r. do czerwca 2017 r., w łącznej kwocie 10.990,90 zł w tym: składek w kwocie 9.720,90 zł, odsetek liczonych na dzień 18 lipca 2017 r. w kwocie 1.154,00 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 116,00 zł. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r. WSA w Łodzi skargę oddalił. Orzeczenie jest nieprawomocne. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż postępowanie zakończone decyzją ZUS z dnia 17 października 2017 r. nr [...] toczyło się na wniosek skarżącego z 17 lipca 2017 r., do którego załączone zostały te same dokumenty, jak w sprawie niniejszej, z uwagi na fakt, iż tego domagał się B. J. we wniosku z dnia 23 sierpnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosku B. J. z dnia [...] o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 2014-07 do 2014-10 oraz składek na FP i FGŚP za okres 05/2014 do 2014-10 w łącznej kwocie 1.691 zł.

Natomiast podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.) - dalej: u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365).

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości

przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Cytowany powyżej art. 28 ust. 1 u.s.u.s., dopuszcza zatem możliwość umorzenia w całości lub w części przez ZUS należności z tytułu składek, z uwzględnieniem ust. 2-4, gdzie wyodrębniono dwie podstawy i odpowiadające im przesłanki umorzenia. Do pierwszej zaliczono sytuacje, w których występuje całkowita nieściągalność należności (ust. 2 i ust. 3), jeżeli w wyniku egzekucji nie uzyska się efektywnych kwot, zmniejszających zobowiązanie dłużnika.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym upoważnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia zostały uregulowane w powołanym wcześniej rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki, w tym gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tak więc uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym również należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem to strona w treści wniesionego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 k.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w k.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organ orzekający w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożonego przez stronę. Na tej podstawie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, czym wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. polegające na podejmowaniu z urzędu lub na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz z art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organowi administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ponadto przed wydaniem decyzji zapewnił skarżącemu, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego sprawy.

Ze znajdującego się w aktach sprawy aktualnego na dzień składania wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości wynika, iż skarżący wraz z synem A. J. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Z przedstawionej oceny jakościowej przedsiębiorcy wynika, iż spółka ta osiągnęła w roku 2015 - przychód 94.101 zł, koszty uzyskania przychodu 51.433 zł, dochód 42.668 zł; w roku 2016 - przychód 50.257 zł, koszty uzyskania przychodu 33.732 zł, dochód 16.525 zł; natomiast w I kwartale 2017 r. - przychód 9.581 zł, koszty uzyskania przychodu 9.512 zł, dochód 69 zł. Ponadto ze złożonego wniosku wynika, że przedsiębiorca nie posiada zarówno majątku firmowego, jak i prywatnego, posiada natomiast zobowiązania firmowe wynikające z tytułu zaległych składek, podatków oraz zobowiązań cywilnoprawnych. Skarżący oświadczył także, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.612 zł oraz osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności, które w I kwartale 2017 r. wynosiły około 910 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem A. J., który także osiąga miesięczny dochód w kwocie około 910 zł z tytułu prowadzonej wspólnie działalności gospodarczej. Miesięczne łączne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego około 3. 350 zł, na które składają się koszty wyżywienia, środków czystości, leczenia, eksploatacji mieszkania, utrzymania pojazdu oraz ciążących na synu alimentów w kwocie 400 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, iż na należnym mu świadczeniu emerytalnym urząd skarbowy dokonał zajęcia, w następstwie czego, potrącana jest mu co miesiąc kwota 500 zł tytułem spłaty zaległości podatkowych. Obciąża go także zaciągnięty kredyt bankowy w kwocie 418.000 zł, którego miesięczna rata wynosi 2.545 zł. Skarżący posiada zasądzone prawomocnymi wyrokami sądowymi wierzytelności u dłużników firmy, w łącznej kwocie 146.216 zł, jednakże postępowania egzekucyjne prowadzone celem ich wyegzekwowania zostały umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Efekty prowadzonych egzekucji komorniczych kształtują się na poziomie ca 5%. Ponadto skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego jak i nieruchomości, czy też innych praw majątkowych, z których możliwe byłoby pokrycie przedmiotowych należności. Skarżący wskazał również na swoją trudną sytuację zdrowotną, z której wynika, że od 2012 r. cierpi na przewlekłą białaczkę limfocytową, przepuklinę pachwinową, rozszerzenie tętniakowe aorty brzusznej, nadciśnienie tętnicze oraz od 2008 r. nawracające depresje. Z uwagi na brak jakiejkolwiek możliwości poprawy swojej sytuacji wnosił o całkowite umorzenie odsetek od zaległych należności.

W ocenie Sądu, odnosząc powyższe okoliczności do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należało uznać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób uprawniony przyjął, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w pkt 1-6 powołanego przepisu przesłanek całkowitej nieściągalności należności. W szczególności, jak słusznie podnosi organ administracji, w stosunku do zaległych składek ciążących na skarżącym, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje prawo dochodzenia tych należności w drodze egzekucji administracyjnej, a prowadzone w tym przedmiocie postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostało zakończone.

Za prawidłową, w ocenie Sądu, uznać należało również odmowę umorzenia zaległości skarżącego na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 marca 2014 r., I SA/Gd 119/14 (www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że zadaniem w/w regulacji jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu mając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone.

Przy badaniu wystąpienia przesłanek z art. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia istotnym jest zatem ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione, czy też subiektywnie niezawinione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., II GSK 832/10, www.cbois.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, z przedstawionych przez stronę dokumentów i okoliczności bezspornie wynika, że dochody osiągane przez dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącego, które prowadzi wraz z synem, przekraczają minimum socjalne, które w roku 2017 wynosiło 932,37 zł na osobę. Tym samym wbrew twierdzeniu strony skarżącej w sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, to jest sytuacja gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia zaległych składek, nie kierował się przy tym jedynie faktem otrzymywania przez skarżącego świadczenia emerytalnego, z którego możliwe jest dochodzenie przedmiotowych należności, lecz odniósł się do wszystkich dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, na które składają się nadto dodatkowe dochody skarżącego oraz dochody jego syna, pozyskiwane z tytułu prowadzonej wspólnie pozarolniczej działalności gospodarczej. Oceniając wystąpienie przesłanki umorzenia na podstawie w/w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ uwzględnił przedłożone przez stronę informacje, co do wysokości uzyskiwanych miesięcznie dochodów, miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego i jego syna oraz innych wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu mieszkalnego, leczeniem, czy też regulowaniem innych, ciążących na skarżącym zobowiązań cywilnoprawnych. Odnosząc powyższe okoliczności do faktu, iż strona nie korzysta z pomocy społecznej, jak i nie przedstawiła jakiekolwiek dokumentacji, z której wynikałoby, że zarówno skarżący oraz pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie syn, nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb bytowych, to brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie wystąpiła przesłanka umorzenia w oparciu o w/w przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Na zasadność powyższego stwierdzenia bez wpływu pozostają także podniesione argumenty, co do ujemnego bilansu prowadzonej działalności gospodarczej, czy też innych ciężących na skarżącym zobowiązań oraz posiadanych przez niego nieściągalnych wierzytelności. Jak słuszne bowiem wskazał organ administracji, nierentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi okoliczności stanowiącej podstawę do umorzenia zaległych składek, gdyż obowiązek ich opłacania powstaje z momentem rozpoczęcia jej prowadzenia i trwa do momentu jej zakończenia, niezależnie od osiąganych przychodów, czy ponoszonych strat. Natomiast, co do ciążących na skarżącym innych zobowiązań cywilnoprawnych, wskazać należy, iż ich publicznoprawny charakter oraz cele na jakie są przeznaczane, za uprawnione pozwala uznać stanowisko organu, iż umorzenie przedmiotowych zaległości stanowiłoby de facto działanie sprzeczne z interesem społecznym.

W sprawie nie zachodzi także określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przesłanka wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący jak już bowiem wcześniej wskazano otrzymuje stałe miesięczne dochody z tytułu przyznanego świadczenia emerytalnego. Ponadto, wnosząc o umorzenie odsetek od zaległych składek, skarżący nie przedstawił dokumentacji, z której wynikałoby, że jest całkowicie lub częściowo niezdolny do podjęcia pracy zawodowej bądź też dokumentu, z którego wynikałaby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd nie neguje przedstawionego stanu zdrowotnego skarżącego, chorób na jakie cierpi, jak i wynikającej z powyższego konieczności leczenia, niemniej jednak mając na uwadze fakt, iż skarżący nadal pozostaje aktywny zawodowo oraz posiada stałe dochody w postaci świadczenia emerytalnego, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności na podstawie powołanego wyżej § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do przedstawionego na rozprawie i złożonego przez skarżącego do akt sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 21.04.2018 r., wskazać należy, iż dokument ten posiada datę późniejszą, niż data zaskarżonej do Sądu decyzji, a zatem brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu, iż nie uwzględnił tego faktu w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu. Podkreślić trzeba, iż w przypadku pojawienia się nowych okoliczności i dokumentów, skarżący ma prawo wystąpienia do ZUS z kolejnym wnioskiem o umorzenie należności i wówczas sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ ponownie z uwzględnieniem nowej argumentacji strony.

Bezspornym pozostaje także, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Skarżący nie powoływał się bowiem w toku postepowania na fakt poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Tym samym w ocenie Sądu, nie można zatem przypisać organowi naruszenia prawa w zakresie, w jakim odmówił umorzenia odsetek od zaległych należności z tytułu ubezpieczeń społecznych w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pozwalający w uzasadnionych przypadkach na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sformułowany w przepisie § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2013 r. katalog sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę skrajnych. Wskazać przy tym należy, że nadanie treści pojęciu "uzasadnionego przypadku" w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji musi uwzględniać nie tylko interes zobowiązanego z tytułu składek, ale również interes publiczny.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Wskazać należy, że zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. Przypomnienia bowiem wymaga, że to na wnioskodawcy, który domaga się umorzenia zaległych składek, ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich okoliczności uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z jego żądaniem. ZUS rozpatrując wniosek o umorzenie zaległych należności nie jest bowiem zobowiązany do wyręczania strony i poszukiwania z urzędu dowodów wskazujących na zasadność jej twierdzeń. Rozpatrując przedmiotowy wniosek organ w sposób prawidłowy ocenił kwestię wystąpienia przesłanek przemawiających za umorzeniem należności skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 w sprawnie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).

d.j.