Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 897/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 213 i  art. 219
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. A. - Firma A w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 216 w zw. z art. 236 § 1 i § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) stwierdziło, że zażalenie Z. A. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości z A w S., zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym pozostawiono je bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że wspomnianym wyżej postanowieniem Wójt gminy K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości z A w S. (co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru).

Dalej organ odwoławczy wskazał na treść art. 236 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, które stanowią, że zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie. W tym kontekście organ II instancji stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. upłynął w dniu 7 marca 2011 r. Tymczasem strona przesyłkę zawierającą zażalenie nadała w Urzędzie Pocztowym w C. w dniu 22 kwietnia 2011 r. (co potwierdza data stempla pocztowego) i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu ani też nie uprawdopodobniła niezawinionych przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie ulega zatem wątpliwości, że strona złożyła zażalenie z naruszeniem 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia, a zatem należało pozostawić je bez rozpatrzenia.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie to w sposób oczywisty narusza art. 213 § 2 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, albowiem skarżąca zmuszona była wielokrotnie korzystać z uprawnienia do wnioskowania o uzupełnienie niekompletnego postanowienia (pierwsze pismo w tej sprawie pochodzi z dnia 28 stycznia 2011 r.).

Zwróciła także uwagę na wprowadzenie jej w błąd poprzez wskazanie, że na postanowienie z dnia [...]r. służy skarga do sądu administracyjnego, co w sposób rażący narusza art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej oraz zamyka podatnikowi drogę do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wniesionej do organu I instancji w dniu 31 grudnia 2010 r.

Nawiązała również do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, w którym nie uwzględniono faktu, że nie odpowiadało ono wnioskowi skarżącej z dnia 28 stycznia 2011 r. o uzupełnienie postanowienia z dnia [...]r., w związku z czym skarżąca (w piśmie z dnia 7 marca 2011 r.) zgłosiła kolejny wniosek w tym przedmiocie (do postanowienia z dnia [...]r.).

Nadto podniosła także, że zaskarżone postanowienie organu II instancji w sposób nieuprawniony zarzuca jej uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Dalej strona wskazała na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. o odmowie uzupełniania bądź uchylenia postanowienia z dnia [...]r. nr [...].

Skarżąca, formułując zarzut manipulacji proceduralnej, podniosła, że organ podatkowy w dniu 29 czerwca 2011 r. stwierdził, iż utraciła prawo do zaskarżenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] r., a dopiero w dniu 1 lipca 2011 r. wydał rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o sprostowanie tegoż postanowienia. W tym stanie rzeczy skarżąca w dniu 20 lipca 2011 r. skierowała do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. pismo o dokonanym "rozboju proceduralnym", wnioskując, aby w trybie nadzoru: skompletowano materiał dowodowy wskazywany przez podatnika w odwołaniu datowanym na dzień 22 kwietnia 2011 r., zawiadomiono podatnika o możliwości zapoznania się z aktami sprawy bądź doręczono kartę przeglądową (spis dokumentów), wycofano z obrotu rażąco wadliwe postanowienia organu odwoławczego poprzedzone poważnymi uchybieniami organu I instancji, które nie dadzą się pogodzić z istotą i zasadami rzetelnego postępowania podatkowego, podjęto z urzędu rozpoznanie odwołania podatnika od postanowienia Zastępcy Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]oraz kolejnych postanowień wywołanych wnioskami skarżącej w przedmiocie uzupełnienia i sprostowania, które w świetle art. 213 § 3 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej nie mają samodzielnego bytu prawnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzających postanowień wydanych przez Zastępcę Wójta Gminy K., rozpoznanie w jednym postępowaniu skargi wniesionej 13 lipca 2011 r. na decyzję SKO w C. z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez upoważnionego Sekretarza Gminy K. z dnia 2 lutego 2009 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2011 r. w kwocie [...] zł bez respektu dla uprawnienia skarżącej wskazywanego we wniosku złożonym w Urzędzie Gminy K. w dniu 31 grudnia 2010 r., którego dotyczą zaskarżone postanowienia instancyjne wymienione powyżej.

Nadto strona zażądała zaliczenia w poczet materiału dowodowego decyzji wydanych przez organy administracji, w tym przez Wójta Gminy K., z których jednoznacznie wynika, jakie elementy stanowią budowlę, a co stanowi budynek (zał. 1-5), zaliczenie w poczet argumentacji załączników w formie opracowań, do których skarżąca została zmuszona dokonanym rozbojem proceduralnym przez organy podatkowe z zamiarem przejęcia majątku za sprzeciw zjawisku korupcji. Wniosła także o zaliczenie w poczet materiału dowodowego decyzji administracyjnych, w tym wydanych przez Wójta Gminy K., z których jednoznacznie wynika jakie elementy obiektu A w S. stanowią budowlę, a co faktycznie jest budynkiem i jego wyposażeniem prądotwórczym (zał. 1 – 5), albowiem organ odwoławczy pozbawił skarżącą możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz załączenie w poczet argumentacji załączników w formie opracowań zawierających fragmenty uzasadnień wyroków sądów administracyjnych oraz wykładnię pojęcia "nadpłata", co pozostaje w związku z narastającym zadłużeniem w podatku od nieruchomości od zakładu A w S. i niemożności zarobkowania (od 2000 r.) z powodu "trwałej przeszkody", a to niedrożności koryta rzeki W., która w konsekwencji doprowadziła do "zagłady fauny i flory". W skardze zawarto także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 31 grudnia 2010 r. zwróciła się do organu podatkowego o wszczęcie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego od nieruchomości A z uwzględnieniem regulacji prawnych przedstawionych także w piśmie z dnia 23 kwietnia 2010 r., które załączyła do wniosku. Nadto wystąpiła ponownie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i zwrot kwot egzekwowanych ze świadczenia rentowego podatnika. Sprawa została załatwiona odmownie, jednakże zawieszone zostało (postanowieniem Zastępcy Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]) postępowanie podatkowe w sprawie przyznania ulgi w tym podatku za lata 2009-2010, co odpowiadało wnioskowi skarżącej z dnia 31 grudnia 2010 r. i kolejnemu datowanemu na 28 stycznia 2011 r.

W dalszych wywodach skargi przytoczyła fragmenty orzeczeń sądowych (w tym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 263/08 oraz NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 345/06, LEX nr 216725), w których wskazano na odrębność postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz w sprawie stwierdzenia nadpłaty i podkreślono, że nie jest możliwe orzekanie przez organy podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy), bez uprzedniego rozstrzygnięcia (merytorycznego lub formalnego) w przedmiocie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego, we wszczętym przed wydaniem decyzji w sprawie nadpłaty postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie jednej z tych spraw ma zatem w odniesieniu do drugiej charakter prejudycjalny. Skarżąca zwróciła także uwagę na wyroki sądów administracyjnych (w tym wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996/6//32, wyrok NSA z dnia 27 lutego 1998 r., sygn. akt III SA 395/97, LEX nr 44819, wyrok NSA z dnia 4 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7860/98 Glosa 2000/8/22) dotyczące istoty uznania administracyjnego, które poprzedzone być musi prawidłowo udokumentowanym i wszechstronnie rozważonym stanem faktycznym sprawy, a przy jego stosowaniu organy podatkowe muszą mieć na uwadze nie tylko przepisy odnoszące się bezpośrednio do sprawy, ale także wartości konstytucyjne.

W konkluzji skargi strona przytoczyła wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 193/09, w którym wskazano, że "wiedza może być jedna, a nie wybiórczo stosowana do okoliczności sprawy" oraz skomentowano, że "w nin.przypadku chodziło o pokonanie podatnika, a nie o przekonanie, co stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowa, a zwłaszcza art. 124". W tym kontekście skarżąca stwierdziła, że "mamy do czynienia z brakiem etyki i przestępstwem urzędniczym". Zarówno bowiem zaskarżone postanowienie, jak i decyzja wymiarowa dotycząca 2011 r. pozostają w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą pogłębiana zaufania do organów państwa, traktowaną w orzecznictwie jako pochodna zasady państwa prawa. Zdaniem skarżącej twierdzenie, iż na mocy obowiązujących regulacji podatnik nie może domagać się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty i określenia wysokości zobowiązania podatkowego pozostaje w kolizji z konstytucyjna zasadą sprawiedliwości.

Do skargi dołączono szereg załączników, w tym kserokopie rozstrzygnięć dotyczących pozwolenia na budowę oraz użytkowanie A (objęte wnioskiem "o zaliczenie w poczet materiału dowodowego") oraz liczne wydruki zawierające fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych oraz artykuły prasowe (objęte wnioskiem o "zaliczenie w poczet argumentacji").

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia 8 września 2013 r. strona, deklarując zamiar skorzystania z uprawnienia do czynnego udziału w rozprawie przed sądem administracyjnym, wniosła o odroczenie rozprawy podając, że w dniu "10 września 2013 r. o godz. 10 Sąd Karny w C. wyznaczył posiedzenie jawne (sygn. akt [...]), w toku którego jako obwiniona na podstawie fałszywych zarzutów składać będę zeznania". Wniosek ten został uwzględniony przez skład orzekający, a kolejny termin rozprawy wyznaczono na 25 listopada 2013 r.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2013 r. strona powtórnie wniosła o odroczenie rozprawy "z uwagi na niekompletność materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy I SA/Gl 771/11, I SA/l 896/11, I SA/Gl 897/11 i I SA/Gl 989/11, przekazanych do rozpoznania przez organ odwoławczy". W piśmie tym strona oświadczyła m.in., że "do chwili obecnej skarżąca nie posiada wiedzy kto i kiedy usunął z akt podatkowych, prowadzonych pod nadzorem Wójta Gminy K., załącznika do deklaracji podatkowej sporządzonego na żądanie organu w styczniu 2001 r.", wymieniającego wyposażenie hali maszyn elektrowni. Nadto strona wniosła o połączenie wymienionych wyżej spraw w przedmiocie wymiaru podatku do wskazanej nieruchomości skarżącej oraz skargi zawisłej pod sygn. akt I SA/Gl 1165/13. Oświadczyła także, że "występuje o wydanie dokumentu potwierdzającego, iż nagranie to (płyta CD) było odtwarzane przez organy instancyjne przed wydaniem negatywnych decyzji w przedmiocie umorzenia podatku od nieruchomości oraz w toku badania zawartości akt sprawy przez składy orzekające WSA. W uzasadnieniu tego pisma strona przywołała fragmenty licznych orzeczeń sądowych dotyczących zasad działania organów administracji, istoty sądowej kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć, zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, niedopuszczalności rozszerzania w drodze analogii obowiązków podatkowych, które nie wynikają wprost z ustawy, odrębności pojęcia budowli i budynku jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dopuszczalności opodatkowania wyłącznie części budowlanych urządzeń technicznych, a nie budowli stanowiącej całość użytkową.

W dniu 25 listopada 2013 r. skarżąca przesłała także faksem pismo zatytułowane "załącznik do protokołu rozprawy dnia 25.11.2013 r.". Strona poparła w nim wniosek o uchylenie "wymienionych decyzji instancyjnych" z uwzględnieniem sprawy zawisłej pod sygn. akt I SA/Gl 96/13. Wskazała także na potrzebę przeprowadzenia na rozprawie dowodu z dokumentu na okoliczność, iż odmowa wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej z dnia 31 grudnia 2010 r. o ustalenie prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości i stwierdzenia nadpłaty wymaga respektowania zasady czynnego udziału podatnika w postępowaniach instancyjnych organów podatkowych". W omawianym piśmie skarżąca przywołała fragmenty licznych orzeczeń sądowych dotyczących zasady udziału podatnika w postępowaniu, wymogu uwzględniania jego wniosków dowodowych i stosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zasad orzekania w przedmiocie wymiaru podatku i stwierdzenia jego nadpłaty, reguł dopuszczenia przez sąd administracyjny dowodu z dokumentu oraz zasady przesunięcia terminu wniesienia odwołania od decyzji, objętej wnioskiem o jej uzupełnienie. Skarżąca wskazała także, iż "stan spraw, o których połączenie występuje ma związek z niedopełnieniem przez organ I instancji obowiązku uzupełnienia decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia nowego wymiaru w zgodzie z przepisami prawa, z pominięciem rozstrzygnięcia o nadpłacie, które to postępowania mogą toczyć się wspólnie, lecz zakończone są odrębnymi aktami. Tymczasem organ I instancji wydał odrębne postanowienie o nadpłacie, po zgłoszonym wniosku o uzupełnienie decyzji brakującym orzeczeniem, świadomie dążąc do pozbawienia podatnika terminu do wniesienia odwołania". Zwróciła również uwagę, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia nie ma samodzielnego bytu prawnego, pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia żądano i dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym.

Sąd postanowił dopuścić dowód z akt sprawy I SA/Gl 896/11, I SA/Gl 898/11, I SA/Gl 779/11 oraz I SA/Gl 1165/13. Nie uwzględnił natomiast wniosku zawartego w punkcie III skargi o zaliczenie w poczet materiału dowodowego decyzji administracyjnych (zał. nr 1-5), gdyż nie mają one związku z przedmiotem sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej także: P.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia - w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami, zdaniem Sądu - stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości z A w S., zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym zażalenie to pozostawiono bez rozpatrzenia.

Z akt sprawy wynika, że wspomniane postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...]przesłano na adres Z. A. i zostało ono odebrane przez dorosłego domownika - syna skarżącej M. A. w dniu 28 lutego 2011 r.

Pismem z dnia 7 marca 2011 r. (znajdującym się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 898/11), które wpłynęło do organu I instancji w dniu 9 marca 2011 r. Z. A. wniosła o sprostowanie i uzupełnienie tego postanowienia lub uchylenie. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] (odebranym przez pełnomocnika uprawnionego do odbioru korespondencji – syna podatniczki M. A. w dniu 15 kwietnia 2011 r.) Wójt Gminy K. odmówił wnioskowanego sprostowania i uzupełnienia.

Okoliczność ta jest istotna dla oceny zasadności stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ze względu na regulację zawartą w art. 213 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Pierwszy z wskazanych przepisów stanowi, że strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Na mocy § 4 i § 5 tego przepisu w razie zawnioskowania o uzupełnienie lub sprostowanie rozstrzygnięcia termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia postanowienia o uzupełnieniu (sprostowaniu) decyzji lub o odmowie uwzględnienia takiego wniosku strony. Regulacja ta, zgodnie z art. 239 Ordynacji podatkowej, znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. Oznacza to, że w razie terminowego złożenia wniosku o uzupełnienie (sprostowanie) postanowienia 7-dniowy termin liczony od daty doręczenia objętego wnioskiem o uzupełnienie (sprostowanie) postanowienia nie jest już terminem na skuteczne wniesienie zażalenia na to rozstrzygnięcie. Początek biegu terminu na złożenie zażalenia wyznacza bowiem w takich przypadkach dzień doręczenia rozstrzygnięcia w przedmiocie uzupełnienia (sprostowania). Podkreślić w tym miejscu warto, że – jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 527/09, LEX nr 54756, odnoszącym się co prawda do decyzji – "złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji rodzi taki skutek procesowy, że termin do wniesienia odwołania nie biegnie, do czasu doręczenia stronie rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji. Wybór przez stronę możliwości przewidzianych w art. 213 lub 220 o.p. musi być konsekwentny, gdyż skorzystanie przez stronę z jednego z wymienionych środków procesowych uniemożliwia skorzystanie w tym samym czasie ze środka drugiego". W przypadku zaś odmowy uzupełnienia decyzji termin do wniesienia odwołania zaczyna biec w momencie, gdy rozstrzygnięcie o odmowie będzie ostateczne, co potwierdził NSA w wyroku z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1556/08, LEX nr 607402. W orzeczeniu tym NSA wskazał, iż nie można zgodzić się z poglądem, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się z momentem doręczenia stronie nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Pamiętać należy, że to rozstrzygnięcie złożonego przez stronę wniosku o uzupełnienie decyzji, ma dla strony negatywny charakter. Powoduje to sytuację, gdy oprócz decyzji merytorycznej pojawia się także kwestia orzeczenia mającego jednak związek z decyzją merytoryczną. Strona w takiej sytuacji powinna mieć możliwość zwalczania orzeczenia negatywnie rozpoznającego złożony przez nią wniosek. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wydana decyzja, o której uzupełnienie wniesiono rozstrzygnęła w całości żądanie strony.

Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdy strona złożyła nieuwzględniony przez organ I instancji wniosek o uzupełnienie (sprostowanie) postanowienia skuteczne wniesienie zażalenia na postanowienie objęte wnioskiem o jego uzupełnienie nie może nastąpić, jeżeli w obrocie prawnym nie znajduje się ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie tego wniosku. Początek biegu terminu do wniesienia takiego zażalenia wyznacza data prawidłowego doręczenia ostatecznego postanowienia dotyczącego uzupełnienia.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy (a także akt dołączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 898/11, które Sąd na rozprawie dopuścił jako dowód w niniejszej sprawie) wynika, że zażalenie na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] r. Nr [...]o odmowie wnioskowanego przez stronę sprostowania lub uzupełnienia bądź uchylenia postanowienia z dnia [...]r. nr [...]zostało rozpoznane dopiero postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nadto zaznaczyć należy, że w piśmie z dnia 7 marca 2011 r. strona zawarła "wniosek o sprostowanie i uzupełnienie postanowienia z dnia [...] r. nr [...], wydanego przez upoważnionego Zastępcę Wójta Gminy K. w sprawie podatkowej, lub uchylenie".

Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oparto wyłącznie na konstatacji, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie doręczone w dniu 28 lutego 2011 r. upływał w dniu 7 marca 2011 r, a zatem zażalenie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 22 kwietnia 2011 r. jest spóźnione. Pominięto natomiast całkowicie okoliczność, że strona w piśmie z dnia 7 marca 2011 r. wnioskowała o uzupełnienie i sprostowanie tego postanowienie lub jego uchylenie. Kolegium nie odniosło się do tych okoliczności także w odpowiedzi na skargę, mimo, iż strona zawarła w niej przytoczoną powyżej argumentację.

Z powyższego wynika, że weryfikując terminowość wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] r. organ II instancji pominął szereg istotnych dla sprawy okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie wziął bowiem pod uwagę, że postanowienie organu I instancji objęte zostało (nieuwzględnionym przez organ) wnioskiem strony o jego uzupełnienie i sprostowanie. Nie dostrzegł także, że w piśmie z dnia 7 marca 2011 r. strona zawarła także alternatywne żądanie jego uchylenia, co – bez wzywania podatniczki o sprecyzowanie wniosku – zostało zignorowane.

Wyczerpana zatem została przesłanka uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązania właściwego organu do zweryfikowania wszelkich wskazanych powyżej istotnych dla sprawy okoliczności. Ponownie weryfikując zachowanie terminu do zaskarżenia postanowienia z dnia [...]r. organ zobligowany będzie jednoznacznie wykazać (z uwzględnieniem regulacji wynikającej z art. 213 § 4 i § 5 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej) kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia tego zażalenia. Ocena skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez stronę uwzględniać musi także kwestię sposobu (a w konsekwencji i terminu) kierowania poszczególnych pism do organu (w aktach sprawy przedłożonych Sądowi niejednokrotnie brakuje adnotacji czy pismo złożono osobiście czy też za pośrednictwem poczty, nie są także załączone do nich wszystkie koperty obrazujące datę nadania przesyłki). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano w oparciu o art. 200 P.p.s.a.

Nawiązując do treści pism procesowych składanych przez skarżącą wskazać należy, że "odroczenie rozprawy w świetle art. 99 i art. 109 p.p.s.a. może nastąpić tylko z ważnej przyczyny" (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1719/09, LEX nr 744377). "Rozważając ewentualne odroczenie rozprawy, sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki oraz zawartą w art. 7 p.p.s.a. zasadę szybkości postępowania" (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 258/11, LEX nr 1081010). Skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Odmowa uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy może być uzasadniona m.in. wtedy, gdy rozprawy odraczano wielokrotnie. (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 550/08, LEX nr 594041).

Nadto podkreślenia wymaga, że "organ administracji publicznej ma obowiązek przesłania sądowi akt sprawy zawierających komplet dokumentów, na podstawie których zapadło rozstrzygnięcie" (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 372/10, LEX nr 992370). Zatem "akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji" (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 94/12, LEX nr 1146083).

W kontekście powyższego odnotować trzeba, że w ostatnim wniosku

o odroczenie rozprawy strona wskazywała na niekompletność materiału dowodowego przekazanego Sądowi przez organ odwoławczy (w szczególności brak załącznika do deklaracji podatkowej sporządzonego w styczniu 2001 r.). Sąd uwzględnił wnioski dowodowe strony, dopuścił dowód z akt administracyjnych dołączonych do sprawy I SA/Gl 896/11, I SA/Gl 898/11, I SA/Gl 779/11 oraz I SA/Gl 1165/13 i uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, w związku z czym rozprawę zamknięto (art. 113 § 1 P.p.s.a.). Treść wspomnianego załącznika nie ma znaczenia dla oceny legalności kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia dotyczącego terminu wniesienia zażalenia, podobnie jak niniejsza sprawa nie ma związku ze sprawą o sygn. akt I SA/Gl 96/13 (dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r.) oraz sprawą o sygn. akt I SA/Gl 1165/13 (dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r.). Istotne dla rozpatrywanej sprawy okoliczności wynikają z akt przesłanych Sądowi do tejże sprawy oraz sprawy o sygn. akt I SA/Gl 896/11 i I SA/Gl 898/11, dopuszczonych jako dowód, na co wskazano we wcześniejszych rozważaniach. W oparciu o te akta Sąd uwzględnił skargę, uznając, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia było przedwczesne. Zagwarantowano zatem skarżącej ponowne zweryfikowanie tej kwestii przez organ i możliwość ponownego kwestionowania przez Sądem ewentualnego niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia.