Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1383/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie [...] Prezes Sądu Okręgowego W. w W., na podstawie § 1 ust. 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), odmówił ustanowienia M. S. o biegłym sądowym z zakresu ekonomiki, finansów, funkcjonowania i zarządzania podmiotami gospodarczymi.

W ocenie Prezesa sądu M. S. nie dawał rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego. Stwierdzenie to organ administracji oparł na tym, że M. S., jako biegły sądowy, otrzymał upomnienie w związku z manipulowaniem danymi. Biegły zataił przed sądem, iż został prawidłowo poinformowany o terminie do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie wynagrodzenia za sporządzenie opinii. Został zatem ostrzeżony przez Prezesa Sądu Okręgowego w W., że kolejna taka sytuacja będzie równoznaczna ze zwolnieniem go z funkcji biegłego. Ponadto biegły sporządził jedną opinię po wyznaczonym przez sąd terminie.

Powyższe fakty podważały zaufanie Prezesa sądu do M. S. jako biegłego, iż daje on gwarancję należytego wykonywania obowiązków.

Od decyzji tej M. S. złożył odwołanie wnosząc o oddalenie zarzutów i zmianę decyzji.

W uzasadnieniu skarżący podał, iż jest biegłym sądowym z zakresu ekonomiki, finansów, funkcjonowania i zarządzania podmiotami gospodarczymi od [...] lutego 2003 r. i wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. wystąpił o ustanowienie go jako biegłego w powyższej specjalności przy Sądzie Okręgowym W. w W. Skarżący stwierdził, że stawiane mu zarzuty są nieprawdziwe. Nie były bowiem skarżącemu znane jakiekolwiek fakty i okoliczności wskazujące na manipulowanie danymi w trakcie wykonywania obowiązków biegłego. Skarżący podnosił, iż nie zauważył pouczenia, zawartego na odwrotnej stronie druku "Potwierdzenie odbioru", przy którym otrzymał postanowienie Sądu Okręgowego w W. o przyznaniu kosztów. Dopiero po otrzymaniu od Prezesa Sądu Okręgowego w W. upomnienia zwrócił uwagę na pouczenie znajdujące się "Potwierdzeniu odbioru".

M. S. wskazywał, że nie będąc prawnikiem nie miał świadomości, iż na odwrocie doręczonego mu druku mogą znajdować się jakiekolwiek informacje, w tym tak istotne jak pouczenie o terminie do złożenia zażalenia. Składając więc zażalenie do Sądu Apelacyjnego i uzasadniając go kierował się informacjami przeczytanymi z pierwszej strony druku bowiem, jak wywodził, pouczenia nie zawierało także postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r.

Za nieuzasadniony uznał skarżący zarzut Prezesa Sądu Okręgowego w W. o sporządzeniu jednej opinii po terminie wyznaczonym przez sąd. Zwracał się bowiem już w dniu [...] września 2004 r. do Sądu Okręgowego w W. Sądu Gospodarczego w sprawie sygn. akt [...] o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu wykonania czynności do dnia [...] października 2004 r. tj. przed wezwaniem przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2004 r., na które udzielił odpowiedzi w dniu [...] października 2004 r. W sprawie tej skarżący występował jeszcze raz do sądu z prośbą o przedłużenie terminu do sporządzenia opinii, z powodu dużego poziomu komplikacji rozliczeń finansowych pomiędzy stronami i opinię wykonał w dniu [...] listopada 2004 r., a sąd orzekający w sprawie nie miał, do sporządzonej opinii, formalnych lub merytorycznych zastrzeżeń.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133) oraz wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji stwierdził, iż osoba biegłego nie może nasuwać podejrzeń co do braku obiektywizmu czy rzetelności, natomiast postawa skarżącego jako biegłego takie zastrzeżenia budzi, ponieważ zostało mu udzielone, przez Prezesa Sądu Okręgowego w W., upomnienie, a nadto w jednej sprawie sporządził opinię po wyznaczonym przez sąd terminie. Zdaniem organu administracji brak wiedzy prawniczej nie usprawiedliwiał skarżącego co do nieterminowego wniesienia przysługującego mu środka zaskarżenia, albowiem od biegłego sądowego można i należy wymagać, aby znał podstawowe instytucje prawa procesowego.

W świetle tych okoliczności organ administracji uznał, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego.

Nadto Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż wniosek skarżącego o ustanowieniu go biegłym przy Sądzie Okręgowym W., w sytuacji kiedy jest już biegłym Sądu Okręgowego w W., może uniemożliwiać mu prawidłowe i terminowe wykonywanie obowiązków biegłego nakładanych przez oba sądy, z uwagi na wielość spraw rozpoznawanych przez te sądy. Jednocześnie organ administracji podnosił, że powołanie jednego biegłego w okręgu dwóch sądów okręgowych mogłoby znacznie utrudnić, a nawet uniemożliwić, nadzór prezesa konkretnego sądu nad biegłym.

Niezależnie od powyższego organ administracji stwierdził, że skutkiem niemożności wykonania przez biegłego, w wyznaczonym przez sąd terminie, zleconych czynności doprowadzałoby to do przewlekłości postępowań, a w konsekwencji do skarg stron na działanie sądu.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wnosił o oddalenie zarzutów i zmianę decyzji.

Skarżący, ponawiając argumenty przytoczone w odwołaniu, zarzucał nie rozpatrzenie jego odwołania merytorycznie w zakresie stawianych mu zarzutów, które wynikały z błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ I instancji, stwierdzając jednocześnie, iż nie można nakładać na niego obowiązku znajomości terminów procesowych.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie zweryfikował błędnych ustaleń organu I instancji, powtarzając argumenty tego organu. Uznając, że organ odwoławczy odszedł od zarzutu "manipulowania danymi" skarżący wyraził zdziwienie dlaczego zaskarżona decyzja przyjęła za uzasadnione udzielenie mu upomnienia, bez zweryfikowania zasadności tego upomnienia.

Odnosząc się do zarzutu sporządzenia opinii z przekroczeniem wyznaczonego terminu, skarżący wskazując na pisma powołane w odwołaniu stwierdzał, iż do przekroczenia terminu nie doszło.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie.

W ocenie organu administracji skarżący przekroczył wyznaczony przez sąd termin do złożenia opinii w sprawie [...], bowiem w piśmie z dnia [...] września 2004 r. zobowiązał się do jej sporządzenia do dnia [...] października 2004 r. natomiast, jak przyznał w odwołaniu, złożył ją dopiero w dniu [...] listopada 2004 r.

Jeżeli chodzi o zasadność upomnienia organ administracji stwierdził, iż zarówno Prezes Sądu Okręgowego W. jak i Minister Sprawiedliwości ustosunkowali się do przedstawionych w tym zakresie zarzutów skarżącego w wydanych decyzjach. Zdaniem organu skarżący, jako biegły sądowy, nie może zasłaniać się nieznajomością prawa.

W związku z powyższym uznano, że skarżący nie daje rękojmi należytego wypełniania obowiązków biegłego, a przeciwko ustanowieniu go biegłym przy Sądzie Okręgowym W. przemawia interes społeczny, tym bardziej, że pełni już funkcję biegłego przy Sądzie Okręgowym w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Przedmiotem rozpoznania Sądu była skarga M. S. na decyzję o odmowie ustanowienia biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym W. w W.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133). Przepis ten stanowi, iż biegłym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, (ukształtowanym na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 8 czerwca

1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych - Dz. U. Nr 18, poz. 112) pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" zostało określone jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego - wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA 1643/98 - i pogląd ten, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, należy uznać za aktualny także w świetle regulacji zawartej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133). Biegły sądowy jest bowiem organem pomocniczym sądu i powinien cieszyć się jego zaufaniem.

Skarżący nie mogąc pogodzić się z rozstrzygnięciem sądu we własnej sprawie zakwestionował to rozstrzygnięcie w złożonym do Sądu Apelacyjnego w W. zażaleniu z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w zawiadomieniu o jego doręczeniu nie był poinformowany o terminie do wniesienia środka odwoławczego wywodząc, że gdyby został właściwie poinformowany o przysługujących mu prawach, to na pewno zastosowałby się do obowiązujących terminów do wniesienia zażalenia. Na dowód potwierdzenia prawdziwości swoich słów, iż "Potwierdzenie odbioru" nie zawierało pouczenia o terminie do zaskarżenia postanowienia, załączył kopię tego potwierdzenia, odbijając jednakże tylko jego pierwszą stronę. Skarżący więc zarzucił sądowi popełnienie uchybienia którego nie było, dokumentując je w sposób wybiórczy i niezgodny z prawdą. Sąd Apelacyjny w W., utrzymując w mocy zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w W. o odmowie przyjęcia zażalenia skarżącego na postanowienie o przyznaniu kosztów podniósł, iż metoda którą posłużył się skarżący (biegły sądowy), dla wykazania rzekomego uchybienia Sądu Okręgowego w W., należy uznać za niedopuszczalną. Tłumaczenie skarżącego, że nie będąc prawnikiem nie wiedział, iż należy czytać całość korespondencji otrzymanej od sądu, nie może usprawiedliwiać jego zachowania, którym dążył do wykazania sądowi rzekomego uchybienia, które nie miało miejsca.

Zatem już powyższa okoliczność dawała podstawę organowi administracji do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka powołana w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych, dająca podstawę do odmowy wpisu skarżącego na listę biegłych sądowych.

Organ administracji wskazał dodatkowo, że skarżący w jednej sprawie wykonał opinię po terminie. Z pisma skarżącego z dnia [...] października 2004 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w W. wynika, że występując w dniu [...] września 2004 r. o przedłużenie terminu do sporządzenia opinii w sprawie [...], sam określił termin oddania opinii na dzień [...] października 2004 r. Natomiast w odwołaniu od decyzji I instancji, na treść którego powołuje się w skardze przyznał, że opinię tę złożył w dniu [...] listopada 2004 r., a więc po terminie przez siebie wskazanym.

W tych okolicznościach nie bez znaczenia pozostaje konstatacja organu administracji o konieczności dbania przez sąd zapobieganiu przewlekłości prowadzonych postępowań. Uznając bowiem za uzasadnione twierdzenie skarżącego, że w jego specjalności wydanie opinii sądowej wiąże się z dużym nakładem pracy, a więc jest tym samym czasochłonne, nie można odmówić racji organowi administracji, iż sąd dbając o sprawność prowadzonego przez siebie postępowania, oczekuje od biegłych krótkich terminów w sporządzaniu opinii. Tymczasem skarżący, będąc już biegłym jednego sądu jest obciążony na tyle obowiązkami wynikającymi z tego faktu, że przyjęcie obowiązków biegłego w drugim sądzie może spowodować znaczne wydłużenie terminów sporządzanych przez niego opinii. Jednocześnie sam skarżący pośrednio potwierdził tą argumentację organu administracji, okolicznościami związanymi z wydawaniem opinii w sprawie [...].

Powyższa argumentacja organu administracji, chociaż nie musi mieć znaczenia decydującego dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, jednakże nie pozostaje również bez znaczenia dla decyzji Prezesa Sądu Okręgowego W. w W.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.