Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1833/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 10, art. 77, art. 78, art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Ł.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 stycznia 2013 r.; II. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Ł.G. kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania Ł. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 720 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 13 g ust.1, ust.1a, ust. 1b pkt 1,ust. 2, art.40c ust.1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 260 dalej u.d.p.), lp. 7pkt 7 lit.c) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz.1137 ze zm. dalej p.r.d.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2012 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości M., zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował J. G., który wykonywał przewóz drogowy nawozu (saletrosanu) w big – bagach w imieniu przedsiębiorcy Ł. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2012 r.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] sierpnia 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie Dyrektywy Rady 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2012 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

– nacisk 10,80 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 0,80 t,

– kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło zatem przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.

Organ powołał art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga krajowa nr [...] jest wymieniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W niniejszej sprawie zastosowano następujący zapis:

Lp. 7: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t:

– pkt 7 dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

-lit. c) powyżej 10,5 t do 11,0 t - 720 zł

W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 720 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do art. 64 ust. 1 p.r.d. wskazywał, że już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia.

A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Nie kto inny bowiem, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Organ wskazał też, że ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku.

Organ przywołał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że przewożony nawóz (saletrosan) w big-bagach, ze względu na sposób przewozu nie sposób zaliczyć do materiału sypkiego, ani drewna. Zasadniczą cechą ośrodka sypkiego jest jego zdolność do przesypywania się. Zdaniem organu odwoławczego, choć ustawodawca nie precyzuje sposobu przewozu takiego materiału, to chodzi tu właśnie o przewóz luzem z punktu widzenia występujących w tych przypadkach problemów z załadunkiem towaru sypkiego i jego prawidłowym rozmieszczeniem na pojeździe, a także skutecznym zabezpieczeniem przed przemieszczaniem podczas przewozu. Przewóz luzem oznacza przewóz w pojazdach lub w kontenerach nieopakowanych materiałów stałych lub przedmiotów, lecz określenie to nie dotyczy towarów opakowanych oraz materiałów przewożonych w cysternach. Tym samym w ocenie organu nie sposób przyjąć, że dyspozycja art. 5 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy może być odnoszona do przewozu ładunków sypkich w inny sposób niż przewóz luzem. Załadowany nawóz w opakowaniach big - bagach dawał możliwość prawidłowego rozmieszczenia na pojeździe, a tym samym w żaden sposób przewóz ten nie różnił się od przewozu takich materiałów jak np. cegieł, telewizorów, czy lodówek, które niewątpliwie nie są produktami sypkimi. Nie znajduje więc zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Wobec braku definicji ustawowej pojęć "należytej staranności" i "braku wpływu" organ wskazał na przyjęte rozumienie tych określeń ustawowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wywodził, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował stronę o treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz wezwał do przedstawienia dowodów na istnienie okoliczności w tym artykule wymienionych.

Skarżący pismami z dnia [...] października 2012 r. oraz z dnia [...] stycznia 2013 r. wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów, lecz zdaniem organu żadnych dowodów wskazujących na istnienie przesłanek wymienionych w treści art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w toku postępowania nie przedstawił. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Organ wskazał, iż to podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. gdyż, jak wskazywał pismem z dnia [...] września 2012 r. zawiadamiając stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego pouczył stronę, iż przysługuje jej uprawnienie wynikające z art. 10 § 1 k.p.a., a ponadto uprawnienie z art. 73 § 1 k.p.a., tj. prawo do przeglądania akt, sporządzania odpisów, notatek. Strona w toku całego postępowania miała więc zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania.

Za bezpodstawny uznał organ również zarzut skarżącego, iż naruszył art. 78 k.p.a. z uwagi na nieuwzględnienie żądań skarżącego w przedmiocie przeprowadzenia dowodów.

Wskazywał, iż zostało wydane stosowne postanowienie, a także, że stanowisko organu zostało uzasadnione w treści decyzji.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł Ł. G..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, ze względu na niezapewnienie skarżącemu prawa do czynnego kształtowania stanu faktycznego postępowania poprzez wydanie decyzji w dniu [...] stycznia 2013 roku przez organ pierwszej instancji przed upływem terminu do wypowiedzenia się przez skarżącego, pomimo otrzymania przez ten organ pisma skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 roku, co zostało stwierdzone w uzasadnieniu decyzji organu II instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądań skarżącego w przedmiocie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych pismem z dnia [...] stycznia 2013 roku, pomimo otrzymania przez organ I instancji w dniu [...] stycznia 2013 roku pisma skarżącego, w którym zawarte były żądania skarżącego dotyczące przeprowadzenia szeregu dowodów, co zostało stwierdzone w uzasadnieniu decyzji organu II instancji;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej na skutek m.in. pozostawienia bez rozpatrzenia pisma skarżącego z dnia

[...] stycznia 2013 roku, otrzymanego przez organ pierwszej instancji w dniu

[...] stycznia 2013 roku, w skutek czego uniemożliwił stronie udowodnienia swoich twierdzeń i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w następstwie czego orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i nierozpatrzenie przez organ odwoławczy sprawy co do istoty.

W obszernym uzasadnieniu skargi rozbudowano przytoczone wyżej zarzuty podnosząc m.in., że organ I instancji w wydanej decyzji stwierdził, iż skarżący nie zajął stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zgłosił żądań. Decyzję swoją uzasadnił tym, iż do dnia [...] stycznia 2013 roku, pomimo pisemnego zawiadomienia, skarżący nie skorzystał z przysługującej mu możliwości wypowiedzenia. Skarżący podnosił, że powyższe twierdzenie stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym ustalonym przez organ II instancji.

Pisemne zawiadomienia kontrolującego zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 roku. Skarżący, zachowując siedmiodniowy termin, w dniu [...] stycznia 2013 roku, przesłał kontrolującemu pismo, wnosząc o przeprowadzenie szeregu dowodów, które według skarżącego były niezbędne dla wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Jednakże organ I instancji, bez ustosunkowania się do powyższego pisma skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 roku wydał decyzję. Powyższą okoliczność skarżący podniósł w odwołaniu od decyzji.

Zdaniem skarżącego taki sposób wydania decyzji pozostaje w sprzeczności z art. 10 k.p.a. Skarżący wskazywał też, że pozostawienie jego wniosków dowodowych bez rozpoznania narusza art. 78 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego sposób procedowania organu II instancji naruszał zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

W przedmiotowym postępowaniu na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy nałożona została kara w związku ze stwierdzeniem wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy związane były rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć treść zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym.

Zgodnie z art.7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.).

Zgodnie z art.78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mową w art. 10 § 2.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego dopuściły się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy.

Odnosząc przedstawione wyżej rozważania natury ogólnej do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy nałożona została kara w związku ze stwierdzeniem wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Zgodnie z art.5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2011.222.1321)

1. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe;

2. postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

W przedmiotowej sprawie organy orzekając o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd powołały okoliczności faktyczne i przepisy stanowiące podstawę wymierzenia przedmiotowej kary, nie rozważyły jednak w prawidłowy sposób wynikających z przytoczonego przepisu okoliczności ekskulpujących stronę postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego obszernie wskazał jak należy rozumieć użyte (a nie zdefiniowane) w ustawie pojęcia "należytej staranności" oraz "braku wpływu na powstanie naruszenia". Jednak nie przełożył tych wywodów na okoliczności niniejszej sprawy.

W szczególności w toku postępowania przed organem I instancji strona pismem z dnia [...] października 2012 r. wniosła o dopuszczenie szeregu dowodów w tym m.in. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność przebiegu ładowania przewożonego towaru, jego ważenia przed załadunkiem, przebiegu ważenia zespołu pojazdów w punkcie kontrolnym.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. oddalił wnioski dowodowe skarżącego stając na stanowisku, że ich przedmiotem są okoliczności, które nie mają znaczenia dla sprawy lub zostały potwierdzone innymi dowodami.

Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego [...] stycznia

2013 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. strona ponownie wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów w tym m.in.. ponownie o dopuszczenie dowodu z przesłuchania kierowcy i strony na okoliczność przebiegu załadunku, poprawności przeprowadzonego ważenia, przeprowadzenie dowodu z instrukcji obsługi wag na okoliczność poprawności ich eksploatacji przez kontrolerów.

[...] stycznia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję w sprawie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego mimo zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia art.10, 77 i 78 k.p.a. poza wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, przed wydaniem decyzji ostatecznej nie podjął żadnych czynności w sprawie. Jednocześnie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str.7) stanął na stanowisku, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na istnienie przesłanek wymienionych w treści art. 5 ust.2 pkt 1 ww. ustawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zdyskredytował zatem wartość dowodów przed ich przeprowadzeniem. W tym miejscu warto przypomnieć, że czym innym jest ocena dowodu, np. zeznań świadka pod kątem wykazania danych okoliczności np. należytej staranności czy braku wpływu na powstanie naruszenia, a czym innym odmowa przeprowadzenia dowodu jako nieprzydatnego do wykazania okoliczności istotnej w sprawie. W pierwszym przypadku organ po przeprowadzeniu dowodu stwierdza, że dany środek dowodowy nie wykazał danej okoliczności i wskazuje powody dla których odmówił wiary danemu dowodowi. Zaś w drugim przypadku organ odmawia przeprowadzenia żądanego dowodu stwierdzając, że okoliczności na jakie dowód jest powoływany nie mają w sprawie istotnego znaczenia lub że dana okoliczność nie może być wykazana za pomocą żądanego środka dowodowego.

W niniejszej sprawie organ przesłanki wymienione w art.5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw prawidłowo uznał za istotne w sprawie, jednak bez przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów uznał, iż dowody te nie ujawnią okoliczności istotnych w sprawie.

Przy tym, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, jedyną czynnością przed wydaniem decyzji, przez organ II instancji było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji.

Organ zaniechał umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem ostatecznej decyzji, czym naruszył dyspozycję art.10 k.p.a.

W ocenie Sądu takie procedowanie zarówno przez organ I, jak i II instancji stoi w sprzeczności z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego wynikającymi z powołanych wyżej przepisów k.p.a., a przez to narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Tym samym organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organów będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony, rozpoznanie wniosków dowodowych z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą organ jest związany w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.