Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 702/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 18 ust. 1, ust. 2 zd. 1, art. 19 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Danuta Kania (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), dalej: "u.k.s.s.p." w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

M. K. wziął udział w konkursie na aplikację ogólną odbywającym się w 2014 r. W trakcie tego konkursu uzyskał wynik [...] punktu i został umieszczony na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikację ogólną na [...] pozycji, poza limitem przyjęć ustalonym przez Ministra Sprawiedliwości.

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił przyjęcia M. K. na aplikację ogólną.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając błędną ocenę odpowiedzi udzielonej na pytanie nr 5 w części testowej egzaminu wstępnego na aplikację ogólną, w rezultacie której nie przyznano mu 1 punktu pomimo udzielenia poprawnej odpowiedzi.

Nadto, skarżący zarzucił naruszenie § 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1006), dalej: "rozporządzenie z dnia 29 kwietnia 2009 r.", poprzez ustalenie wyników przeprowadzonego konkursu w oparciu o test konkursowy nieposiadający cechy "jednokrotności wyboru".

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyjęcie na aplikację ogólną.

Minister Sprawiedliwości nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2015 r. wskazał, iż M. K. z testu stanowiącego pierwszy etap procedury konkursowej otrzymał [...] punktów. Ponowna weryfikacja liczby uzyskanych punktów przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego wykazała, że została ona ustalona prawidłowo.

Zdaniem organu odwoławczego, pytanie nr 5 w teście konkursowym zostało sformułowane prawidłowo. Pytanie to miało następujące brzmienie: "Zgodnie z Konstytucją RP, umowy międzynarodowe wypowiada: (A) Trybunał Konstytucyjny, (B) Sejm, (C) Prezydent Rzeczypospolitej, (D) Rada Ministrów. W kluczu odpowiedzi wskazano, że jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "(C) Prezydent Rzeczypospolitej". Zgodnie bowiem z art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji "Prezydent Rzeczypospolitej jako reprezentant państwa w stosunkach zewnętrznych ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe, o czym zawiadamia Sejm i Senat". Z kolei odpowiedź oznaczona jako "(D) Rada Ministrów" jest odpowiedzią błędną, bowiem przyjęcie, że jest to odpowiedź poprawna, wymaga nie tylko wyjścia poza granice zakreślone pytaniem, ale także dokonania dodatkowych założeń.

Zgodnie z art. 146 ust. 4 pkt 10 Konstytucji "W zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach Rada Ministrów w szczególności zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe". W tym wypadku dodatkowym założeniem byłoby to, że w pytaniu tym chodzi tylko o inne umowy międzynarodowe niż umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji - w takim wypadku odpowiedź "D" mogłaby zostać uznana za poprawną. Tymczasem w pytaniu takiego dodatkowego założenia nie zawarto. Odpowiedź "D", aby mogła zostać uznana za poprawną, wymaga wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Art. 146 ust. 4 pkt 10 Konstytucji przyznając Radzie Ministrów kompetencje do wypowiadania innych umów międzynarodowych niż umowy ratyfikowane wskazuje, że przepis ten znajduje zastosowanie "w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach". Odsyła więc do innych unormowań, w tym unormowań ustawowych, a pytanie nie dotyczyło tego, jak ta kwestia została całościowa unormowana w obowiązującym ustawodawstwie, lecz tylko w przepisach Konstytucji. Innymi słowy, hipoteza normy zawartej w art. 146 ust. 4 pkt 10 Konstytucji wymaga odnalezienia w przepisach innych aktów prawnych dalszych jej elementów, w celu odczytania tak wysłowionej normy prawnej. Zabieg taki z punktu widzenia sposobu sformułowania pytania nr 5 jest zbędny, bowiem wynika z niego jednoznacznie, że chodzi w nim tylko o unormowania konstytucyjne. Logika tego pytania oraz kontekst, w jakim zostało ono postawione jednoznacznie wskazuje, że należało udzielić odpowiedzi w sposób jasny i oczywisty wynikającej z art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji, bez czynienia założenia, że chodzi o specyficzny rodzaj umów międzynarodowych oraz bez potrzeby odwoływania się do przepisów innych aktów prawnych niż Konstytucja.

Z tych względów organ odwoławczy nie uznał zasadności argumentacji zawartej w prywatnej opinii prawnej załączonej do wniosku dowodowego skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r.

Minister Sprawiedliwości zwrócił się również do członków komisji przeprowadzającej konkurs o zajęcie stanowiska co do merytorycznej trafności zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego prawidłowości sformułowania pytania nr 5 w teście konkursowym. W odpowiedzi na powyższe przewodniczący komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na aplikację ogólną w 2014 r. - stwierdził, że "zgodnie z delegacją ustawową, kompetencje do formułowania pytań testowych, propozycji odpowiedzi na te pytania oraz klucza odpowiedzi przysługują jedynie zespołowi konkursowemu. Komisja konkursowa nie posiada zatem uprawnień do ingerowania w przedmiotową materię zastrzeżoną w istocie dla zespołu konkursowego. (...) komisja mogłaby dokonać modyfikacji w kluczu prawidłowych rozwiązań, jedynie w drodze wyjątku, a to w sytuacji stwierdzenia w kluczu odpowiedzi np. omyłki pisarskiej lub drukarskiej. W innym przypadku zmiana przez komisję konkursową pytań, propozycji odpowiedzi lub klucza prawidłowych rozwiązań nie jest dopuszczalna. (...) W toku procedowania komisja nie stwierdziła tego rodzaju uchybień ani w teście konkursowym, ani też w kluczu odpowiedzi, mając nadto na uwadze, iż zostały one opracowane przez zespół konkursowy złożony ze specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa, a następnie zatwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości. W konsekwencji, komisja konkursowa stanęła na stanowisku, że wyczerpanie przedstawionej wyżej procedury, skutkowało niemożnością ingerencji zarówno w test, zadania, jak i klucz odpowiedzi przygotowane przez zespół konkursowy".

Podobne stanowisko zajął przewodniczący zespołu konkursowego w piśmie skierowanym do organu odwoławczego.

Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 17 września 2014 r. (Dz. Urz. poz. 155) ustalił, że warunkiem dopuszczenia do drugiego etapu konkursu na aplikację ogólną w 2014 r. jest uzyskanie co najmniej 120 punktów. W związku z tym, że wynik osiągnięty przez M. K. przekraczał minimum punktowe ustalone wskazanym zarządzeniem, został dopuszczony do drugiego etapu procedury konkursowej obejmującego sporządzenie pracy pisemnej - rozwiązanie trzech kazusów z prawa prywatnego, publicznego oraz karnego. Za swoją pracę skarżący otrzymał łącznie [...] punktu. W złożonym odwołaniu nie zawarł zarzutów dotyczących oceny wystawionej przez komisję konkursową z pracy pisemnej, zaś organ odwoławczy po dokonaniu jej rachunkowej weryfikacji nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień.

Komisja konkursowa, działając na podstawie art. 18 ust. 1 u.k.s.s.p., na posiedzeniu w dniu [...] października 2014 r. sporządziła listę kwalifikacyjną, na której M. K. znalazł się na [...] pozycji z wynikiem [...] punktu. Miejsce to zostało ustalone zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zarządzeniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ogłosił listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną nie uwzględniając M. K. na tej liście.

Z powyższych względów, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja o odmowie przyjęcia wyżej wymienionego na aplikację ogólną jest bezzasadna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. M. K. zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r., polegające na przyjęciu, że pytanie nr 5 testu konkursowego na aplikację ogólną przeprowadzonego w 2014 r. zawiera tylko jedną poprawną propozycję odpowiedzi, podczas gdy pytanie to nie spełnia wymogu jednokrotności wyboru z uwagi na poprawność zarówno odpowiedzi "(C) Prezydent Rzeczypospolitej", jak i odpowiedzi "(D) Rada Ministrów", co implikowało ustaleniem wyniku skarżącego z obu etapów postępowania konkursowego na [...] pkt i umieszczeniem na [...] pozycji na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikację ogólną, w sytuacji, gdy rzeczywiście uzyskany wynik winien zostać ustalony na 164,5 pkt i skutkować umieszczeniem na 174 pozycji oraz przyjęciem skarżącego na aplikację ogólną,

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ II instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnej i rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci prywatnej opinii prawnej prof. zw. dr hab. R. M. M. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie organów uprawnionych na podstawie Konstytucji RP do wypowiadania umów międzynarodowych oraz poprawności sformułowania pytania nr 5 testu konkursowego dla kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej przeprowadzonego w 2014 r., braku szerszego odniesienia się do przedstawionych we wskazanej opinii tez (pkt I opinii) oraz uwag szczegółowych (pkt IV opinii), niewyjaśnienie przyczyn leżących u podstaw odmowy uwzględnienia wskazanej weń argumentacji, a ponadto niezgodności z prawidłami logiki sposobu rozumowania organu II instancji, w wyniku którego ustalił on istotne okoliczności faktyczne, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady praworządności i prawdy obiektywnej.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także z uwagi na treść przepisu art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p., o merytoryczne rozważenie sprawy w sposób umożliwiający Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydanie decyzji związanej o przyjęciu na aplikację ogólną.

W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, iż podana w kluczu odpowiedzi jako prawidłowa odpowiedź "C" byłaby odpowiedzią poprawną jedynie przy dodatkowym (nieujętym w pytaniu) założeniu, iż chodzi o ratyfikowane umowy międzynarodowe. Błędem logicznym obarczone jest zatem stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym odpowiedź oznaczona jako "D" jest nieprawidłowa. Przepis art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji RP odwołuje się jedynie do ratyfikowanych umów międzynarodowych zarówno w kontekście samej ich ratyfikacji, jak i wypowiadania. Na mocy regulacji konstytucyjnych Prezydent RP ma wyłącznie kompetencje do wypowiadania określonego rodzaju umów międzynarodowych, tj. umów ratyfikowanych. Treść pytania nr 5 w żaden sposób nie definiuje o wypowiadanie jakich umów międzynarodowych chodzi, a udzielenie zarówno odpowiedzi "C" jak i "D" jest poprawne. Ogólna kompetencja do wypowiadania innych niż ratyfikowane umów międzynarodowych należy bowiem do Rady Ministrów, co wynika z art. 146 ust. 4 pkt 10 Konstytucji.

Nadto skarżący zaznaczył, iż zgodnie z pouczeniem zawartym na pierwszej stronie testu konkursowego, jego rozwiązanie polegało na zakreśleniu tylko jednej prawidłowej odpowiedzi. Brak cechy "jednokrotności wyboru" odpowiedzi do przedmiotowego pytania, implikuje naruszenie przez organy obu instancji § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. Pytanie nr 5 zawiera bowiem więcej niż jedną poprawną odpowiedź.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia M. K. na aplikację ogólną.

Tryb i zasady przeprowadzania naboru na aplikację ogólną regulują przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1006).

Zgodnie z art. 17 u.k.s.s.p., nabór na aplikację ogólną odbywa się w drodze konkursu składającego się z dwóch etapów: 1) testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa, 2) pracy pisemnej sprawdzającej umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych (ust. 1). Test oraz zadania w ramach pracy pisemnej ze wskazaniem form ich przygotowania opracowuje zespół konkursowy powołany, po uzyskaniu opinii Rady, przez Ministra Sprawiedliwości. Testy oraz zadania i formy ich przygotowania są zatwierdzane przez Ministra Sprawiedliwości (ust. 3). Konkurs zaś przeprowadzają komisje konkursowe powołane przez Ministra Sprawiedliwości (ust. 11).

W myśl przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r., zespół konkursowy przygotowuje: (1) test konkursowy jednokrotnego wyboru sprawdzający wiedzę z wymienionych dziedzin prawa, (2) zestaw prawidłowych rozwiązań zadań zawartych w teście konkursowym, zwany "kluczem rozwiązań", (3) zadania w ramach pracy pisemnej, w postaci zestawu trzech kazusów, po jednym z prawa prywatnego, prawa publicznego obejmującego m.in. prawo konstytucyjne oraz prawa karnego, (4) kryteria oceny pracy pisemnej, 5) wykaz tytułów aktów prawnych udostępnianych przez komisję konkursową.

Stosownie do § 15 ust 2 ww. rozporządzenia, test sprawdza komisja konkursowa, natomiast w myśl § 18 ust. 1, oceny każdej pracy pisemnej dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji konkursowej. Każdy z nich wystawia ocenę w systemie punktowym, przy zastosowaniu skali od 0 do 25 punktów za każde zadanie, i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu z posiedzenia komisji. Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią ocen wystawianych przez obu członków komisji konkursowej.

Po przeprowadzeniu konkursu, jak stanowi przepis art. 18 ust. 1 u.k.s.s.p., komisja konkursowa przedstawia Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej, zawierającą imiona i nazwiska kandydatów z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego kandydata i liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na tej liście wraz z dokumentacją oraz ogłasza listę kwalifikacyjną w Biuletynie Informacji Publicznej. O kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu (ust. 2 zdanie 1).

Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 1 u.k.s.s.p., Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną zawierającą ich imiona i nazwiska. Na liście tej kandydaci są umieszczeni według kolejności miejsc zajmowanych na liście kwalifikacyjnej, w liczbie odpowiadającej limitowi przyjęć na aplikację ogólną wyznaczonemu w danym roku. Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p., Dyrektor Krajowej Szkoły, po uzyskaniu informacji z Krajowego Rejestru Karnego o każdej osobie umieszczonej na liście, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną.

Skarżący przystąpił do konkursu na aplikację ogólną, który odbył się w dniach [...] i [...] października 2014 r. Z pierwszego etapu konkursu, tj. testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa uzyskał [...] pkt, z drugiego zaś, czyli pracy pisemnej sprawdzającej umiejętności stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych - uzyskał [...] pkt. Zatem łącznie skarżący uzyskał [...] pkt i został umieszczony na [...] miejscu listy kwalifikacyjnej sporządzonej przez komisję konkursową.

W związku z tym, że Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r. w sprawie naboru na aplikację ogólną w 2014 r. wyznaczył limit 180 miejsc na tę aplikację, skarżący nie został na nią przyjęty. Znalazło to odzwierciedlenie w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., od której skarżący odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, kwestionując prawidłowość pytania w części testowej.

Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2396/12 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) dokonał dogłębnej analizy przepisów w zakresie uprawnień Ministra Sprawiedliwości w rozpatrywaniu odwołań kwestionujących prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członków komisji. NSA zauważył m.in., iż z art. 19 u.k.s.s.p. wynika, że to Dyrektor na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację, a następnie w oparciu o art. 23 ust. 1 wydaje decyzję w sprawie przyjęcia kandydata z listy. Przepisy art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 u.k.s.s.p. uprawniają, a w istocie zobowiązują organ do dokonania ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu. Zagwarantowanie kandydatowi w ustawie (art. 23 ust. 2) prawa do wniesienia odwołania do Ministra, a następnie skargi do sądu administracyjnego, powinno umożliwiać kwestionowanie przyznanej punktacji, w przeciwnym bowiem wypadku prawo do odwołania byłoby iluzoryczne.

Z kolei w wyroku z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1461/11 (publ: jw.) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że, "jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności, ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury o prawie odwołania: "Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu. Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadząca do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania (...)".

Podzielając w pełni powyższe poglądy należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości dokonał rzetelnej oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu nie stwierdzając nieprawidłowości w zakresie sfomułowania pytania nr 5 w teście konkursowym oraz trafności odpowiedzi na to pytanie określonej w kluczu rozwiązań. Prawidłowo przy tym uznał, że logika tego pytania oraz kontekst, w jakim zostało ono postawione, jednoznacznie wskazuje, że należało udzielić odpowiedzi - w sposób jasny i oczywisty - wynikającej z art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji RP, (odpowiedź "C"), bez czynienia założenia, że chodzi o specyficzny rodzaj umów międzynarodowych oraz bez potrzeby odwoływania się do przepisów innych aktów prawnych niż Konstytucja.

Zgodzić należy się z organem, że konstrukcja pytania nr 5 miała na celu zweryfikowanie u kandydata nie tylko wiedzy, ale i logicznego myślenia i zmierzała do uzyskania wskazania przez niego odpowiedzi "C" (Prezydent Rzeczypospolitej). Przepis art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji stanowi bowiem, że "Prezydent Rzeczypospolitej jako reprezentant państwa w stosunkach zewnętrznych ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe, o czym zawiadamia Sejm i Senat". Treść powołanego przepisu, podobnie jak treść pytania nr 5 testu konkursowego nie różnicuje, ani nie precyzuje rodzaju umów międzynarodowych, których czynność wypowiadania ma dotyczyć. Odmienna sytuacja ma miejsce w przypadku - wskazanej w art. 146 ust. 4 pkt 10 Konstytucji - kompetencji Rady Ministrów, co do której przepis ten wprost stanowi: "w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach Rada Ministrów w szczególności: zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe". Do uznania, że prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 5 testu jest również odpowiedź "D" - wskazująca, że uprawnienie do wypowiadania umów międzynarodowych posiada Rada Ministrów - konieczne byłoby zawarcie w tym pytaniu dodatkowych warunków, w których przedmiotowa kompetencja tego organu jest realizowana, co nie miało miejsca w omawianym przypadku. Nadto przyjęcie, że trafna jest odpowiedź "D" wymagałoby poczynienia dodatkowych założeń, który to wymóg - co należy podkreślić - nie wynikał w żaden sposób z treści pytania. Inaczej jest natomiast w przypadku odpowiedzi "C", bowiem określenie kompetencji Prezydenta RP do wypowiadania umów międzynarodowych wynika z treści art. 133 ust. 1 pkt 1 Konstytucji wprost, bez uwzględnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków.

W świetle powyższego, uzasadnione jest stanowisko organu, że - przy uwzględnieniu specyfiki testu jednokrotnego wyboru - oczywistą i adekwatną do treści pytania testowego nr 5 była odpowiedź "C". Odpowiedź ta bowiem wynikała wprost z przepisu prawa, na którym pytanie to bazowało.

Z tego względu nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. poprzez niedochowanie wymogu jednokrotności wyboru, w sytuacji gdy pytanie nr 5 zawierało tylko jedną poprawną odpowiedź - "C Prezydent Rzeczypospolitej".

Nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku skarżącego Minister Sprawiedliwości nie naruszył przepisu art. 7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej. Organ podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela. Zaznaczyć należy, że stan faktyczny sprawy nie budził zasadniczych wątpliwości. Nie można też skutecznie czynić organowi zarzutu, że nie dopełnił obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ rozpatrzył bowiem materiał dowodowy w sposób pełny, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Stanowisko w sprawie przedstawił następnie w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 związku z art. 11 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie prywatnej opinii prawnej prof. zw. dr hab. R. M. M. z dnia [...] stycznia 2015 r., wskazać należy, że w istocie organ odwoławczy nie rozpatrzył formalnie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z ww. dokumentu, złożonego w trybie art. 78 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia w tym zakresie. Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - obligowałoby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Chodzi tu więc o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracyjne mogłoby być inne. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Wskazać przy tym należy, że tego rodzaju prywatna opinia nie mogła być traktowana przez organ odwoławczy jako opinia biegłego z art. 84 k.p.a., lecz jedynie jako dodatkowe uzasadnienie stanowiska skarżącego zawartego w odwołaniu, do którego organ ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, że nie podziela przedstawionej w niej argumentacji i wyjaśnił z jakich powodów niezasadne jest kwestionowanie przez skarżącego poprawności sformułowania pytania nr 5 w teście konkursowym.

W ocenie Sądu Minister Sprawiedliwości - jako organ odwoławczy - należycie rozpoznał sprawę w II instancji. Zwrócił się przy tym do członków komisji konkursowej, w tym do jej przewodniczącego, o zajęcie stanowiska co do merytorycznej trafności zarzutu podniesionego w odwołaniu. Przewodniczący komisji nie znalazł jednak podstaw do ingerencji zarówno w pytania testowe, jak i klucz odpowiedzi - przygotowane przez zespół konkursowy. Podobne stanowisko zajął również przewodniczący zespołu konkursowego.

W świetle powyższego, w związku z uzyskaniem przez skarżącego [...] punktów, a tym samym zajęciem [...] miejsca na liście kwalifikacyjnej - organ nie miał możliwości wydania innej decyzji.

Końcowo Sąd stwierdza, że nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii prof. R. M. znajdującej się w aktach administracyjnych, z wyciągu z "Egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów komorniczych z dnia [...] września 2011 r." oraz z oświadczenia rządowego z dnia [...] lutego 2001 r. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu, przesłanki wymienione w powyższym przepisie nie zostały spełnione w rozpatrywanej sprawie. Dodatkowo zauważyć należy, że ww. oświadczenie rządowe, opublikowane w Monitorze Polskim Nr 6, poz. 100 z 2001 r., nie stanowi dokumentu, o którym mowa w powołanym przepisie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.