Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2641/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 25 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 25 ust 2
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "J." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] - zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "J." sp. z o.o. z siedzibą w C. - utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] marca 2012 r., zobowiązujące ww. Spółkę do oddania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci:

części pochodzących z 2 szt. rozmontowanych pojazdów marki [...];

metalowych części samochodowych pochodzących z innych pojazdów, nielegalnie przemieszczanych z terenu Polski na terytorium [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów o ww. kodzie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 7 lutego 2012 r. w wyniku rewizji celnej kontenera Nr [...], przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego [...] w G. na terenie [...] z udziałem inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. części samochodowych.

O powyższym Głównego Inspektora Ochrony Środowiska poinformował Naczelnik Urzędu Celnego w G. pismem znak: [...], do którego załączono:

• kopię Protokołu z przeprowadzonych czynności kontroli celnej/rewizji,

• kopię Protokołu kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Nr [...],

• kopie dokumentów zgłoszeniowych [...], [...] oraz [...],

• dokumentację fotograficzną,

• kopię zgłoszenia celnego,

• Załącznik VII oraz

• kopie faktur VAT Nr [...], [...] oraz [...] z dnia [...] lutego 2012 r., wystawione przez "J." Sp. z o.o. dla nabywcy A. w [...].

Mając powyższe na względzie Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami.

"J." sp. z o.o. z siedzibą w C. poinformowała, że jej zamiarem był eksport do [...] pojazdów w częściach (w stanie rozmontowanym), które w całości tworzą pełnowartościowe pojazdy. Jednocześnie podkreśliła, że stwierdzona podczas kontroli korozja części i podzespołów pojazdów jest wynikiem normalnej wieloletniej ich eksploatacji przez poprzednich właścicieli.

Po analizie zgromadzonej dokumentacji, w tym wyjaśnień złożonych przez Spółkę, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, uznając przedmiotowy towar za odpady o kodzie 16 01 21*, wydał postanowienie z [...] marca 2012 r. w którym zobowiązał ww. Spółkę do oddania odpadów nielegalnie przemieszczanych z terenu Polski na terytorium [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów o ww. kodzie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Z rozstrzygnięciem tym "J." sp. z o.o. w C. nie zgodziła się i odwołując się zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz

art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Według Spółki rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o niezbadane, nieudokumentowane fakty, a analiza całego materiału dowodowego w sprawie oraz ocena dowodów nastąpiła bez rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - ponownie rozpoznając sprawę - nie podzielił stanowiska Spółki i zaskarżonym obecnie postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie wydane w I instancji.

Powołując treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), organ wskazał, że z dokumentów zgłoszeniowych [...], [...] oraz [...] wynika, że zgłoszony do procedury wywozu towar to ciągnik siodłowy marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] w stanie rozmontowanym - używany, ciągnik siodłowy marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] w stanie rozmontowanym - używany oraz pozostały złom ze stali. Jako "dokumenty wymagane" do ww. dokumentów MRN zgłoszono faktury VAT Nr [...], [...] oraz [...] z [...] lutego 2012 r., wystawione przez "J." Sp. z o.o. z C. dla nabywcy A. w [...] oraz dokumenty rejestracyjne ww. pojazdów. Według opisu towaru na fakturach, przedmiotem transakcji handlowej były odpowiednio 2 sztuki ciągników siodłowych marki [...] oraz złom stalowy w ilości 5,7 Mg. Powyższy towar miał stanowić zawartość kontenera o numerze [...].

Z kopii protokołu czynności kontroli celnej/rewizji przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celnej wraz z inspektorami [...] WIOŚ, funkcjonariuszami Straży Granicznej oraz pracownikami reprezentującymi P. (zgłaszającego/spedytora) wynika natomiast, iż podczas oględzin towaru w dniu 7 lipca 2012 r. po otwarciu kontenera i częściowym wyładowaniu towaru celem dokładnego przeprowadzenia oględzin i sporządzenia dokumentacji fotograficznej, stwierdzono różne części samochodów, w tym kabinę samochodową, mosty, osie, chłodnice, silniki oraz ramy pojazdów ciężarowych z widocznymi śladami odcinania palnikiem. Przecięcie ram przedmiotowych pojazdów nastąpiło na zlecenie nabywcy przez wysyłającego. Organ zwrócił uwagę, że rama pojazdu ciężarowego stanowi nośny element konstrukcji tego pojazdu. W związku z tym jej przecięcie powoduje, iż taki pojazd nie może być użytkowany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem. Ponowne zespolenie odciętych elementów ramy doprowadziłoby do powstania pojazdu o znacznie osłabionej konstrukcji powodującej zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Ponadto odcięta część ramy nie stanowi części zamiennej, która mogłaby być bezpośrednio zamontowana w innym pojeździe, bowiem pozyskanie pojedynczych części zamiennych, nadających się do bezpośredniego zamontowania w innym pojeździe, wiąże się z koniecznością dokonania demontażu tych części. Spółka dokonała zniszczenia przedmiotowych pojazdów, tym samym nadała im status pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie nadających się do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Ponadto, w przypadku pozostałego towaru, to w kabinie samochodowej znajdującej się w kontenerze bezładnie upakowane były różne części wyposażenia. Wiele części i podzespołów nosiło ślady skorodowania oraz ślady zanieczyszczenia substancjami niebezpiecznymi (płynami eksploatacyjnymi). Ponadto w przypadku zgłoszenia MRN nr [...], dotyczącego złomu stalowego stwierdzono, iż dołączony do ww. zgłoszenia Załącznik VII nie spełnia wymogów formalnych wymaganych przepisami rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.) - dalej jako: rozporządzenie 1013/2006. W ww. dokumencie zabrakło min. informacji o rzeczywistej masie odpadów, dacie przemieszczenia, przewoźniku oraz rodzaju procesu odzysku. W wyniku kontroli wśród części znajdujących się w kontenerze stwierdzono również pióra wycieraczek, tj. części, których ponowne użycie jest zabronione zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. z 2005 r. Nr 201, poz. 1666), a także inne części, nienadające się do ponownego użytku, tj. obcięte przewody elektryczne i pęknięte szyby. Dołączone do dokumentacji zdjęcia z kontroli/rewizji celnej stanowią potwierdzenie stanu faktycznego oraz zapisów w ww. protokole. Ponadto przedmioty załadowane do kontenera niebędące "pojazdami" w stanie rozmontowanym, zgodnie ze zgłoszeniem celnym MRN nr [...] Spółka określiła jako złom stalowy. Dodatkowo do zgłoszenia celnego Spółka dołączyła formularz będący Załącznikiem VII do rozporządzenia 1013/2006. Załącznik ten jest dokumentem wymaganym przy międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zatem towar objęty ww. zgłoszeniem celnym, według deklaracji Spółki, stanowił odpady.

Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że ww. przedmioty stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, a wszystkie części stanowiące zawartość kontenera należy zakwalifikować do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" według załącznika Nr 1 do ustawy o odpadach. W związku z tym, że wśród przedmiotowych części znajdują się części, których ponowne użycie jest zakazane (tj. pióra wycieraczek) oraz inne części, nienadające się ponownego użytku tj. obcięte przewody elektryczne i pęknięte szyby, części te należy zakwalifikować dodatkowo do kategorii Q6 - "przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku" oraz Q13 - "wszelkie substancje lub przedmioty, których użycie zostało prawnie zakazane ".

Nadto organ wskazał, że sposób postępowania Spółki z towarem przeznaczonym do wysyłki tj. sposób jego załadunku (części załadowane bezładnie w kontenerze, wymieszane z pozostałym złomem samochodowym), jak również brak zabezpieczenia przed uszkodzeniami mechanicznymi (pęknięcia na szybach kabin pojazdów) oraz wyciekami substancji niebezpiecznych (płynów eksploatacyjnych), jednoznacznie wskazuje, iż poprzedni właściciel przedmiotowych części, tj. "J." sp. z o.o. z siedzibą w C., wyzbyła się ich na rzecz egipskiego odbiorcy, jako części nie posiadających walorów części zamiennych nadających się do użytkowania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem.

Z akt sprawy wynika nadto (m. in. z pisma Spółki z 9 lutego 2012 r.), że odbiorca ww. przedmiotów dokonuje odzysku odpadów powstałych ze zniszczenia pojazdów ciężarowych. Bezsporne jest, że pocięte pojazdy stanowiące przedmiot sporu w niniejszym postępowaniu, nie nadają się do eksploatacji i nie będą mogły być wykorzystane w takim stanie, w jakim obecnie się znajdują. Tym samym pocięte pojazdy stanowią odpady, a dopiero poddanie ich pełnemu procesowi odzysku, przy zapewnieniu określonych warunków, umożliwi uznanie, iż nie mamy do czynienia z pojazdem wycofanym z eksploatacji (jego fragmentem), lecz produktami powstałymi w wyniku poddania odpadów procesowi odzysku w myśl art. 3 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach.

Organ za nieuzasadniony uznał zarzut Spółki w kwestii błędnego zakwalifikowania przedmiotowych odpadów do kategorii odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 01 21*, albowiem podstawą powyższego ustalenia jest dokumentacja sporządzona na podstawie oględzin przedmiotowego towaru przeprowadzona w trakcie czynności celnych. Wbrew twierdzeniu Spółki, źródło wycieku ze spornego towaru zostało ustalone i brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż są to płyny zawierające substancję ropopochodne. W rewizji celnej/oględzinach przedmiotowego towaru udział wzięli pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a więc przedstawiciele organu uprawnionego i wyspecjalizowanego w zakresie odpadów, a zatem brak jest podstaw, zdaniem organu, do przeprowadzenia dowodu z opinii na okoliczność czy przedmioty objęte postępowaniem stanowią odpady niebezpieczne. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie odzwierciedla stan faktyczny, nie budzi żadnych wątpliwości, a rozstrzygnięcie tej sprawy zostało oparte na ocenie całokształtu tego materiału (art. 7 i 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 21* zostały wyszczególnione jako opady niebezpieczne w załączniku V do rozporządzenia Nr 1013/2006. Z art. 36 ust. 1 lit (a) ww. rozporządzenia, zakazany jest wywóz ze Wspólnoty, w celu dokonania odzysku w państwach, których nie obowiązuje decyzja OECD, odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do tego rozporządzenia. Ponadto, według art. 36 ust. 1 lit (d) rozporządzenia Nr 1013/2006, ww. zakazem objęte są również mieszaniny odpadów niebezpiecznych oraz mieszaniny odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne. Stosownie do art. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, mieszanina odpadów oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, HIB, IV i IVA. Część przedmiotowych odpadów, która zawiera płyny eksploatacyjne, klasyfikuje się pod kodem 16 01 21* (odpady niebezpieczne), tak więc wywóz ww. rodzaju odpadów ze Wspólnoty do [...], tj. państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD, jest zakazany. Część odpadów nie zawierająca płynów eksploatacyjnych, klasyfikowana jest pod kodem 16 01 22 - "odpady inne niż niebezpieczne", a w wyniku zmieszania ich z odpadami o kodzie 16 01 21* - "odpady niebezpieczne", łącznie z tymi odpadami, jako całość, stanowią mieszaninę dwóch rodzajów odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, której wywóz ze Wspólnoty do [...] również jest zakazany. Na podstawie art. 2 pkt 35 lit. f ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane z naruszeniem, między innymi, art. 36 tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia. Według definicji zgłaszającego, ustanowionej w art. 2 pkt 15 rozporządzenia Nr 1013/2006, w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego, "zgłaszający" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną podlegającą jurysdykcji tego Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić takie przemieszczenie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia.

Zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w przedmiotowej sprawie, a także wyjaśnieniami Spółki, odpady objęte postępowaniem powstały na skutek "rozmontowania", a w rzeczywistości demontażu i pocięcia zasadniczych elementów konstrukcji nośnej pojazdów ciężarowych, wykonanego przez Spółkę na zlecenie zamawiającego. W związku z powyższym, Spółka prowadzi działalność, w ramach której wytwarza odpady, a zatem, jest wytwórcą odpadów w rozumieniu z art. 2 pkt 9 rozporządzenia Nr 1013/2006. Nadto zgłoszenia celne [...], [...] oraz [...], wskazują Spółkę jako nadawcę/wysyłającego oraz firmę A. s.c. jako zgłaszającego, działającego na mocy upoważnienia udzielonego tej spółce przez "J." sp. z o.o. z siedzibą w C.

W świetle powyższego, Spółka, podejmując się prowadzenia transakcji handlowej, której przedmiotem są odpady, z podmiotem nieobjętym jurysdykcją państwa polskiego, winien dopełnić obowiązku dokonania stosownego zgłoszenia. Zatem, jeśli na "J." sp. z o.o. ciążył obowiązek dokonania stosownego zgłoszenia, a wobec niedopełnienia tego obowiązku przemieszczanie odpadów stało się nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, to odpowiedzialność za ww. nielegalne przemieszczenie ciąży na "J." sp. z o.o.

W skardze "J." sp. z o.o. w C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] sierpnia 2012 r.

Spółka podniosła, że w toku postępowania informowała organ, że stwierdzony przez funkcjonariuszy celnych oraz pracowników organu wyciek z towaru niezidentyfikowanych płynów eksploatacyjnych jest jedynie zanieczyszczoną wodą powstałą na skutek topnienia lodu oraz śniegu zalegającego na złożonym do kontenera towarze. Bez przeprowadzenia stosownych badań specjalistycznych wyciekającej substancji (bez zbadania składu chemicznego substancji) nieuprawnione jest kategoryczne stwierdzenie, że jest to wyciek płynów eksploatacyjnych (oleju) uzasadniający uznanie towaru objętego zgłoszeniem celnym za odpad i sklasyfikowanie go do kodu 16 01 21*. Zastrzeżenia skarżącego budzi również zakwalifikowanie całego załadunku towaru, jako odpad, gdyż w sprawie mamy do czynienia z trzema zgłoszeniami celnymi, na których zadeklarowano różny towar. W ocenie Spółki zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a. gdyż oparto je na niezbadanych i nieudokumentowanych faktach wyprowadzonych w drodze domniemań, domysłów i przypuszczeń.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2013 r. skarżąca Spółka - powtarzając w istocie argumentację skargi - zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o niezbadane, nieudokumentowane fakty, zaniechanie dokonania analizy całego materiału dowodowego w sprawie oraz sformułowanie oceny dowodów bez ich rozpatrzenia we wzajemnym powiązaniu. Nadto zarzucono naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej Spółki czynnego udziału w postępowaniu, a także możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zobowiązanie organu do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających kwalifikacje pracowników przeprowadzających kontrolę w zakresie kompetencji do uznania określonych substancji chemicznych za konkretne związki chemiczne, oraz mechaniki samochodowej. Pełnomocnik organu oświadczył, że pracownicy przeprowadzający kontrolę oparli się na wynikach oględzin i nie było potrzeby powoływania rzeczoznawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2012 r. i poprzedzające je postanowienie z [...] sierpnia 2012 r. odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę postanowienia Głównego Inspektora Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. stanowiły: art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w związku z art. 24 ust. 2 rozporządzenia Nr 1013/2006 oraz art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

W rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią istotną dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest zbadanie, czy organ administracji prawidłowo ustalił, że ładunek zgłoszony do procedury wywozu przez "J." sp. z o.o. z siedzibą w C. w postaci części pochodzących z 2 szt. rozmontowanych pojazdów marki [...] oraz metalowych części samochodowych pochodzących z innych pojazdów, z terenu Polski do [...], był transportem odpadów.

Odpady - w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten ustanawia, więc dwie przesłanki przemawiające za przyjęciem, że dany przedmiot jest odpadem:

• po pierwsze zaliczenie do jednej z Kategorii odpadów Q1 – Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy,

• po wtóre stwierdzenie, że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji).

Przy czym obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

W świetle powyższych uregulowań prawnych, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo zostało ustalone, iż ładunek zgłoszony do procedury wywozu w postaci części pochodzących z 2 szt. rozmontowanych pojazdów marki [...] oraz metalowych części samochodowych pochodzących z innych pojazdów, z terenu Polski do [...] stanowi odpady w rozumieniu ww przepisów.

O ile wystąpienie w sprawie drugiej z przytoczonych wyżej przesłanek warunkujących uznanie spornego ładunku za odpad nie budzi wątpliwości, o tyle pierwsza stanowi kwestię sporną wymagającą rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że według opisu towaru na wskazanych wyżej fakturach, przedmiotem transakcji handlowej były odpowiednio 2 sztuki ciągników siodłowych marki [...] oraz złom stalowy w ilości 5,7 Mg. Tymczasem w spornym kontenerze stwierdzono różne części samochodów, w tym kabinę samochodową, mosty, osie, chłodnice, silniki oraz ramy pojazdów ciężarowych z widocznymi śladami odcinania palnikiem. Z kolei w kabinie samochodowej upakowane były różne części wyposażenia. Wiele części i podzespołów nosiło ślady skorodowania oraz ślady zanieczyszczenia substancjami niebezpiecznymi (płynami eksploatacyjnymi). Wskazany towar zapakowany był w kontenerze bez ładu i jakichkolwiek zabezpieczeń, jakie winny mieć miejsce w przypadku części samochodowych przeznaczonych do dalszego używania i eksploatacji. Taki obraz spornego towaru dokumentują m. in. zdjęcia stanowiące części materiału dowodowego, które potwierdzają fakty zapisane w dokumentach sporządzonych podczas kontroli. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, iż dla stwierdzenia, czy ww. przedmioty sprzedaży stanowią odpad w rozumieniu omawianych przepisów czy też nie, niezbędna była tego rodzaju wiedza specjalistyczna, że powołanie biegłego rzeczoznawcy byłoby jedynym dowodem na poparcie stanowiska organu.

W ocenie Sądu organ właściwy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jako organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony środowiska, ma wystarczającą wiedzę i kompetencje dla uznania chociażby, że przecięcie ramy pojazdu ciężarowego, którego budowa oparta jest na konstrukcji ramowej, powoduje, że taki pojazd nie będzie mógł być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. W tym zakresie dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest niezbędna wiedza rzeczoznawcy samochodowego. Pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają - zdaniem Sądu - niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań (także zadań wynikających z ustawy międzynarodowym przemieszczaniu odpadów) zakres o wiedzy specjalistycznej. Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, że przecięcie ramy spowodowało, że zmieniło się przeznaczenie, co do dalszego wykorzystania spornych pojazdów. Zauważyć należy, że części ramy samochodu ciężarowego nie można rozpatrywać nawet w kategorii części zamiennej, która może być bezpośrednio zamontowana w innym pojeździe, gdyż pozyskanie pojedynczych części zamiennych, nadających się do zamontowania w innym pojeździe, wymaga dokonania demontażu tych części.

Ponadto - jak wskazał organ - sporny towar zanieczyszczony był substancjami ropopochodnymi, w istocie nieco rozcieńczonymi roztapiającym się śniegiem, jednak w dalszym ciągu pozostającymi substancjami niebezpiecznymi. Substancje te (olej) pochodziły z części samochodowych (silników), które wcześniej nie zostały oczyszczone. Źródło wycieków płynów eksploatacyjnych zostało, zatem ustalone. Stanowisko skarżącego jakoby "wycieki" te stanowiły jedynie wodę z roztapiającego się śniegu, jest sprzeczne z jednoczesnym żądaniem powołania biegłego rzeczoznawcy do ustalenia pochodzenia tych substancji. Nie można przyjąć, że skarżący ma wystarczającą wiedzę to kategorycznego stwierdzenia, że substancje te nie stanowią płynów eksploatacyjnych, natomiast organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony środowiska, nie ma wystarczających kompetencji do postawienia tezy przeciwnej.

Te wszystkie okoliczności nie potwierdzają stanowiska skarżącej Spółki, że odkryte części samochodowe, zmontowane w całość stworzą pełnowartościowe pojazdy. Przedmioty objęte zaskarżonym postanowieniem należy zatem zakwalifikować do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" według załącznika Nr 1 do ustawy o odpadach. Nadto część przedmiotów - z przyczyn wskazanych w stanie sprawy - należy zakwalifikować dodatkowo do kategorii Q6 - "przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku" oraz Q13 - "wszelkie substancje lub przedmioty, których użycie zostało prawnie zakazane ". Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje okoliczność, że towar znajdujący sie w kontenerze objety był trzema różnymi zgłoszeniami celnymi.

Przyjęcie stanowiska skarżącego, prowadziłoby do sytuacji, w której organ administracji publicznej wyposażony w ustawowe kompetencje do rozstrzygania w zakresie swojej właściwości, nie mógłby w istocie wydawać żadnych rozstrzygnięć, albowiem związany byłby opinią (stanowiskiem) określonego biegłego. Tymczasem organy administracji publicznej posiadają samodzielne kompetencje do działania w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Powołanie biegłego w toku postępowania administracyjnego może okazać się niekiedy niezbędne jednakże nigdy opinia taka nie pozbawia organu uprawnień do podejmowania decyzji. Stanowi ona jedynie części materiału dowodowego, podlegającego ostatecznie ocenie organu administracji publicznej orzekającego w danej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło, zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe, a następnie jego ocena zostały przeprowadzone w zgodzie z ww przepisami postępowania. Dowody zebrane przez organ były wystarczające do kwalifikacji spornego transportu, jako odpad i brak jest podstaw do twierdzenia, by w ustalonym w sprawie stanie faktycznym organ zobowiązany był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ art. 10 K.p.a. podnieść należy, że i ten nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka po pierwsze została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w rozpoznawanej sprawie, była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, składała w toku postępowania wyjaśnienia oraz wnioski (np. wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 20 marca 2012 r.), a także w ustawowym terminie skorzystała z przysługujących jej środków odwoławczych. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżąca pozbawiona była czynnego udziału w postępowaniu, a także możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

Wszystko to dowodzi słuszności twierdzeń organu, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 25 ust 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, warunkujące wydanie postanowienia wzywającego "J." sp. z o.o. z siedzibą w C. do oddania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci:

części pochodzących z 2 szt. rozmontowanych pojazdów marki [...];

metalowych części samochodowych pochodzących z innych pojazdów, nielegalnie przemieszczanych z terenu Polski na terytorium [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów o ww. kodzie.

Tym samym Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepisy wskazane w skardze i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2012 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie naruszają prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił.