Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1121/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, art. 17, art. 17, art. 20 ust. 3 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 lutego 2022 r., nr KO-1442/4103/735/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku, po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Wójta Gminy S. z 7 grudnia 2021 r., nr GOPS.5211.9.2.21 odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z 7 grudnia 2021 r. Wójt Gminy S. odmówił J. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem J. S.. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 17 ust. 1 b ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 25 lipca 2011 r., nr MPZON-8211-1/22412/5/11 wynika, że J. S. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność istnieje od 30 maja 2011 r. Orzeczenie wydano na stałe.

Decyzją Wójta Gminy S. z 14 października 2021 r., nr GOPS.5212.4.21 J. S. ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w związku z opieką nad mężem od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.

Organ I instancji przeprowadził 23 listopada 2021 r. rodzinny wywiad środowiskowy. Ustalił, że J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Mąż od maja 2011 r. jest niepełnoprawny neurologicznie i ruchowo. Przebył udar niedokrwienny oraz paraliż i wymaga całodobowej opieki. Opiekę sprawuje żona, która podała, że łączny wymiar opieki wynosi ok. 10 godz. dziennie, a w porze nocnej ok. 1 godz. Opieka polega na wykonywaniu porannej i wieczornej toalecie, pomocy w kąpieli, pampersowaniu, przebieraniu, przygotowaniu posiłków, nakarmieniu, aplikacji leków. Wykonywane są też czynności gospodarcze, jak zakupy, sprzątanie, pranie, prasowanie, załatwienie spraw urzędowych. Ustalono, że wnioskodawczyni nigdy nie pracowała zawodowo. Przed chorobą męża pracowała w gospodarstwie rolnym i opłacała składki emerytalno-rentowe. Obecnie z uwagi na konieczność zapewnienia opieki mężowi nie jest w stanie podjąć pracy, a gdy mąż zachorował sprzedała gospodarstwo.

Odwołanie od decyzji z 7 grudnia 2021 r. złożyła J. S..

W toku postępowania odwoławczego Kolegium wezwało wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w charakterze strony w celu ustalenia, czy zachodzi związek przyczynowo -skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Wnioskodawczyni stawiła się w organie 7 lutego 2022 r. i złożyła zeznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku rozpoznając sprawę przytoczyło treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.). Podało, że art. 17 ust. 5 wymienia przesłanki wyłączające prawo do świadczenia, wymieniając kategorie osób, którym świadczenie nie przysługuje.

Odnosząc się do decyzji organu I instancji, z której wynika, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niespełnienie przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1b ustawy, Kolegium podkreśliło, że przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt. K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z tej przyczyny art. 17 ust. 1b ustawy nie może być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Kolegium zaznaczyło, że okoliczność ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt niespełnienia przez skarżącą innych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne kierowane jest do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej lub nie podejmują zatrudnienia, czy też pracy w gospodarstwie rolnym. Świadczenie przysługuje osobom wskazanym w powyższym przepisie, jeżeli spełniają łącznie dwie przesłanki: pierwsza dotyczy osobistej, stałej i całodobowej opieki nad osobą niepełnosprawną, druga dotyczy niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki.

W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że J. S. - jako współmałżonka niepełnoprawnego, wymagającego opieki J. S. jest osobą na której zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny. Jednakże wątpliwości Kolegium wzbudził charakter sprawowanej opieki oraz powód niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni zeznała, że zamieszkuje wraz z mężem i synem w domu jednorodzinnym i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na piętrze domu mieszka córka M. ze swoją rodziną, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Córka nie pracuje, wychowuje dwoje dzieci w wieku 13 i 16 lat. Druga córka mieszka w W., a kolejna w Z.. Córki te pracują i posiadają własne rodziny. W opiece nad mężem wnioskodawczyni pomaga syn, kiedy jest w domu, córki mieszkające oddzielnie pomagają sporadycznie finansowo, zaś córka M. jedynie podczas nieobecności matki. Wnioskodawczyni leczy się z powodu nadciśnienia i chorób [...], zaś w 2016 r. przeszła operację [...]. Jest pod kontrolą onkologa, kardiologa i endokrynologa. Nie pracowała zawodowo. Pomagała w gospodarstwie teściów, a z uwagi na chorobę męża zrezygnowała z pracy. Wnioskodawczyni podała, że mąż przebył udar niedokrwienny, ma prawostronny niedowład i afazję. Jest osobą leżącą, pampersowaną. Czasami jest sadzany na wózek inwalidzki. Podała, że w porze nocnej mąż nie wymaga opieki. Rano ok. godzinę przeznacza na toaletę męża, przygotowanie posiłku, leków. Potem mąż odpoczywa, a wnioskodawczyni przygotowuje obiad, sprząta, przynosi opał. Po obiedzie mąż śpi albo ogląda telewizję. W ciągu dnia zmienia mężowi pampersy. Po godz. 16 przygotowuje i podaje mężowi kolację i leki. Kąpiel wykonuje z pomocą syna raz lub dwa razy w tygodniu.

W ocenie Kolegium materiał dowodowy wskazuje, że wnioskodawczyni wspiera męża w codziennym funkcjonowaniu, jednakże opieka przez nią sprawowana nie spełnia wymogów z art. 17 ust. 1 ustawy. Opieka musi być bowiem stała lub długotrwała i musi mieć związek ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji osoby pozostającej pod opieką.

Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności - bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem współmałżonka - lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W konsekwencji sprawowana opieka, a ściślej mówiąc jej wymagany, konieczny i wykonywany w stosunku do danej osoby niepełnosprawnej zakres, musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej.

Zdaniem Kolegium nie można przyjąć, że wykonywane względem małżonka wnioskodawczyni czynności wypełniają jej cały dzień, w stopniu uniemożliwiającym podjęcie pracy, chociażby w niepełnym wymiarze czasu. Wprawdzie J. S. jest osobą leżącą i pamperowaną, to jednak wykonywane wobec niego w porze dziennej czynności nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskodawczyni. Organ wskazał, że nie bez znaczenia w sprawie jest to, że wraz z niepełnosprawnym zamieszkuje syn pracujący w systemie 12 – godzinnym oraz niepracująca córka, na których także ciąży obowiązek pomocy ojcu i opieki nad nim.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z 23 lutego 2022 r. złożyła J. S..

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że zakres opieki świadczonej przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji przepisu, podczas gdy osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga w zależności od schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej,

b) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1a ustawy, polegającej na jego jedynie literalnym odczytaniu i zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji przyjęcie, że przepis ten uniemożliwia ustalenie skarżącej prawa do świadczenia w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki ma dzieci nielegitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak z obiektywnych i niekwestionowanych względów dzieci te nie sprawują opieki,

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 8, 9, 77 § 1 kpa, art. 7 w zw. z art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem. Organ w sposób dowolny uznał, że skoro wymagający opieki ma dzieci

nielegitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to świadczenie nie przysługuje. Tym samym organ odgórnie przyjął brak spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia, pomijając okoliczności niemożności sprawowania opieki przez te osoby oraz brak możliwości zapewnienia środków na sfinansowanie opieki nad niepełnoprawnym ojcem.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Celem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej lub jej nie podejmują, aby opiekować się osobą niepełnosprawną. Przy tym opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy zasadnicze znaczenie ma zatem faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostające z tą opieką w związku przyczynowo - skutkowym, rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tej sytuacji niezbędne jest przeprowadzenie przez organ rozpoznający wniosek o przyznanie tego rodzaju świadczenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w powyższym zakresie, a następnie analiza ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że choć podstawą do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia nie może być moment powstania niepełnosprawności męża, to taką przeszkodę stanowi brak związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaną opieką. Kolegium oceniło bowiem, że zakres sprawowanej opieki przez skarżącą nie wykracza poza typowe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (podawanie leków, pomoc w myciu, ubieraniu, przygotowywaniu śniadania, obiadu, sprzątanie). W konsekwencji, zdaniem organu, nie można uznać aby czynności wykonywane przez skarżącą względem osoby wymagającej opieki wypełniały cały dzień i noc, w stopniu uniemożliwiającym skarżącej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zważyć należy, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają definicji sprawowania opieki. Jednakże z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że musi to być opieka stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Nie oznacza to jednak, że warunek "stałej" i "ciągłej" opieki należy rozumieć jako wykonywanie opieki "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę. Opieka ta ma być stała w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie. Zakres opieki wyznaczony jest stopniem niepełnosprawności tej osoby, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka (por. wyroki: WSA w Krakowie z 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 640/21, WSA w Gdańsku z 2 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 482/20 ). Stała opieka powinna być zatem rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego. Należy przez to rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, opiekun ten wykazuje realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy.

W wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Tym samym, jeżeli osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki, to rozważeniu przez organy może podlegać tylko to, czy wnioskodawca tę opiekę zapewnia w wymiarze uniemożliwiającym mu podjęcie zatrudnienia.

W przedmiotowej sprawie bezsporne pozostaje, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 25 lipca 2011 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Z treści orzeczenia wynika, że J. S. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mąż skarżącej przebył udar niedokrwienny, paraliż, jest osobą leżącą i pampersowaną. Ma afazję. Nie jest w stanie wykonywać przy sobie żadnych czynności. Nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji.

Wskazać należy, że stała opieka ma miejsce także wówczas, gdy niepełnosprawność osoby, nad którą sprawowana jest opieka, na tyle ogranicza możliwości jej samodzielnego funkcjonowania, że wymaga stałej pomocy w czynnościach dnia codziennego. Nie można przy tym zapominać, że w przypadku osoby niepełnosprawnej nawet najprostsze czynności dnia codziennego mogą nie tylko wymagać pomocy innej osoby, ale zajmować nieporównanie większą ilość czasu, a także wymagać większej ich częstotliwości. W związku z tym nie można utożsamiać sytuacji osoby niepełnosprawnej z sytuacją osoby zdrowej i porównywać zakresu obowiązków skarżącej z obowiązkami domowymi, wykonywanymi w każdym gospodarstwie domowym. Należy także uwzględnić okoliczność, że ewentualne podjęcie zatrudnienia przez skarżącą mogłoby znacznie utrudnić lub wręcz uniemożliwić jej dyspozycyjność, co przy jednoczesnym uwzględnieniu stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej mogłoby skutkować brakiem możliwości otoczenia jej taką opieką, jakiej wymaga.

Jak wyżej zaznaczono treść orzeczenia o niepełnosprawności jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze strony innych osób. Niedopuszczalne jest samodzielne uznanie przez organy pomocowe, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia o niepełnosprawności nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji lub nie wymaga tej opieki w określonym zakresie lub czasie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ w istocie zignorował wskazania zawarte w orzeczeniu i podjął samodzielną próbę ustalenia, w jakim zakresie mąż skarżącej wymaga stałej opieki, do czego w świetle powyższych rozważań nie był uprawniony. Prowadzi to do zakwestionowania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co nie może mieć miejsca na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu przyjęta przez organ ocena zakresu koniecznej opieki świadczonej przez skarżącą pozostaje w sprzeczności nie tylko z treścią orzeczenia o niepełnosprawności, ale również z ustalonym w toku postępowania stanem zdrowia męża skarżącej. Z jednej strony organ wskazuje, że mąż skarżącej z uwagi na tan zdrowia nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, a następnie organ uznaje, że opieka skarżącej nad mężem nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia.

Nie można zgodzić się z organem, że wykonywane przez skarżącą czynności stanowią zwykłe codzienne czynności, jakie wykonuje się zazwyczaj w każdym gospodarstwie domowym oraz, że skarżąca wspiera męża, a nie że się nim stale opiekuje. Ustalony stan faktyczny nie potwierdza, że mąż skarżącej nie wymaga opieki świadczonej w sposób stały lub długotrwały.

Zważyć należy, że dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania z uwagi na konieczność sprawowania opieki w okresie, na który świadczenie to ma być przyznane. Jak wskazał organ skarżąca pracowała w gospodarstwie rolnym, jednakże z uwagi na chorobę męża zrezygnowała z pracy w gospodarstwie. Wobec tego zaistniał związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a następnie nie podejmowaniem tego zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad mężem.

Podnieść należy, że Wójt Gminy S. decyzją z 14 października 2021 r. przyznał skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem. Decyzja ta wprawdzie nie była przedmiotem oceny Kolegium, to jednakże wskazać należy, że przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 16a ust. 1 ustawy) są podobne (z wyjątkiem kryterium dochodowego przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego). Obydwa świadczenia przyznawane są w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem, m.in. o znacznym stopniem niepełnosprawności i w sytuacji nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnacji z tego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Z uzasadnienia decyzji z 14 października 2021 r. wynika, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad mężem oraz, że mąż wymaga opieki. Z akt sprawy nie wynika, aby od daty wydania powyższej decyzji do daty orzekania w niniejszej sprawie zmienił się stan faktyczny.

Skarżąca oświadczyła gotowość rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zważyć należy, że to na skarżącej ciąży w pierwszej kolejności obowiązek opieki nad mężem i skarżąca bezspornie opiekę tę sprawuje. Obowiązek dzieci jest obowiązkiem w dalszej kolejności. Pomoc dzieci w opiece nad ojcem (co wynika z akt sprawy ma charakter sporadyczny) i nie może przekreślać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego małżonka, jeżeli opiekę tę sprawuje i rezygnuje z zatrudnienia lub go nie podejmuje w związku ze sprawowaną opieką nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, a decyzja organu I instancji z naruszeniem art. 17 ust. 1b ustawy. Organy naruszyły także przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, ponieważ nie zostały wyjaśnione i właściwie ocenione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł z mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa (pkt 2 sentencji). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.