Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 878/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

III SA/GL 878/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie: NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Barbara Orzepowska- Kyć Protokolant: Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1) stwierdza, że uchwała w § 1 pkt 2 odnośnie daty wygaśnięcia mandatu została podjęta z naruszeniem prawa, 2) zasądza od Rady Miejskiej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego, 3) w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Ł. na podstawie art.190 ust. 6 i art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r.- Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) w związku z art. 24f ust.4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1691 ze zm.) uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. stwierdziła wygaśnięcie z mocy prawa mandatu radnego M. S. Radni podjęli wskazaną uchwałę po powzięciu informacji, że radny pełni jednocześnie funkcję członka Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Ł. Funkcję tą pełni od 2001 r. oraz pełnił także w momencie objęcia mandatu radnego i złożenia ślubowania, co miało miejsce [...] r. Zdaniem Rady Miejskiej w Ł., stosownie do art.190 ust.1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. nr 95, poz. 602 ze zm., zwana dalej Ordynacja ) oraz art.24 f ust.4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) radny w trakcie trwania kadencji nie może pełnić funkcji w organach zarządzających, kontrolnych oraz rewizyjnych spółek prawa handlowego oraz przedsiębiorców z udziałem gminnych osób prawnych.

Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, bezspornym jest, że na mocy uchwały Zarządu Miasta i Gminy Ł. Nr [...] z [...] r. Gmina Ł. stała się udziałowcem Banku Spółdzielczego w Ł. W dniu [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy Ł. wezwał M. S. do złożenia stosownego oświadczenia będącego konsekwencją konfliktu pełnionych funkcji w związku z uchwałą Rady Miejskiej Ł. z [...] r. i uchwałą Zarządu Miasta i Gminy z [...] r. w sprawie wniesienia do Banku Spółdzielczego udziałów na łączną kwotę [...] PLN.

Zdaniem Rady M. S. miał obowiązek, w terminie trzech miesięcy od złożenia ślubowania zrzec się funkcji w Radzie Nadzorczej wskazanego wyżej Banku. Pismem z [...] r. (złożonym [...] r.) radny poinformował Burmistrza o rezygnacji z członkostwa w Radzie Banku. Okazało się, że powyższe oświadczenie nie odpowiadało prawdzie, bowiem z informacji Banku Spółdzielczego w Ł. z [...] r. wynikało, że M. S. pełni funkcje przewodniczącego Rady Nadzorczej Banku, a w okresie [...] r. był jej członkiem. Tym samym radny faktycznie nie zrzekł się wskazanej funkcji. Nie zaprzeczył takowemu postępowaniu w skardze na uchwałę Rady Miejskiej o wygaszeniu jego mandatu radnego, jako podstawę której wskazał odmienną interpretację przepisów ustawy gminnej, w szczególności art. 24 tej ustawy. Jak podkreślono zaniechanie złożenia przez radnego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego- zgodnie z art.190 ust.1 pkt 2a ustawy Ordynacja. Powyższe ustalenia powodowały, że po [...] r. radny M. S. utracił prawo do zasiadania jako radny w Radzie Miejskiej Ł., zaś uchwała Rady stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego miała jedynie charakter deklaratoryjny czyli potwierdziła fakt zaistniały z mocy prawa (art.190 ust 6 ustawy Ordynacja).

Pismem z dnia [...] r. radny M. S., na zasadzie art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym wezwał Radę Miasta i Gminy w Ł. do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia uchwały Nr [...] o wygaszeniu jego mandatu radnego. Jak wynika z treści uzasadnienia jego wezwania przedmiotową uchwałę podjęto z naruszeniem art.24 f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż w żaden sposób nie można dopatrzyć się sprzeczności pomiędzy pełnioną przez niego funkcją przewodniczącego Rady Banku a sprawowaniem mandatu radnego. Przedstawił swoja interpretację wskazanego przepisu, według której zakaz ten nie dotyczy sytuacji gdy sama gmina jest udziałowcem w Banku Spółdzielczym w Ł. Dalej odwołał się do definicji gminnej osoby prawnej, odróżniającej ją od pojęcia gminy. Wskazał, że zapis ust. 2 tego przepisu dotyczy wyłącznie gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby (gminne osoby prawne). W konkluzji swoich wywodów stwierdził, że w sytuacji gdy gmina jest udziałowcem, pełnienie funkcji zarządzających, kontrolnych lub rewizyjnych nie pozostaje w żaden sposób w sprzeczności z zakazem wynikającym z treści art. 24f ust.2. Wręcz przeciwnie należy uznać reprezentację gminy w organach innych osób prawnych przez radnych. Nadto przed podjęciem uchwały nie wysłuchano radnego, a pismo do radnego podpisał burmistrz, a nie przewodniczący rady.

Rada Miejska w Ł. nie odpowiedziała pozytywnie na wezwanie M. S. Nie stwierdził też nieważności przedmiotowej uchwały, w trybie nadzoru Wojewoda [...], któremu została ona doręczona [...] r. Z tej przyczyny, M. S. zaskarżył niekorzystną dla siebie uchwałę wnosząc [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gliwicach skargę. Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały, której zarzucił sprzeczność z prawem. W szczególności, powielił argumentację zaprezentowaną w wezwaniu do jej uchylenia odnoszącą się do błędnej wykładni art. 24f ust 2 ustawy o samorządzie gminnym i braku rozróżnienia gminy i gminnej osoby prawnej. Podkreślił, że ustawa gminna w art. 9, 43 i art. 49 wyraźnie rozróżnia te pojęcia, a dodatkowo gmina posiada osobowość prawną z mocy ustawy, natomiast gminne osoby prawne uzyskują ja z chwilą wpisu do odpowiedniego rejestru.

Postanowieniem z 8 grudnia 2003 r. sygn. akt II S.A./Ka 1835/03 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił przedmiotowe postępowanie z uwagi na fakt, iż Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygniecie zagadnienia prawnego o zgodność art. 24f ust. 1 i 1a ustawy o samorządzie gminnym z art. 2, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt K 20/03. Sąd stanął na stanowisku, że rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia będzie miało wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy. Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z 13 lipca 2004 r. udzielił odpowiedzi na skierowany do niego wniosek. Postępowanie niniejsze zostało podjęte przez Sąd postanowieniem z 12 sierpnia 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Nie są to jednak uchybienia podniesione przez skarżącego.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stał się właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej przez M. S. z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) oraz podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652)

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz.1270, w skrócie P.p.s.a.).

Stąd też na początek Sąd podjął rozważania czy radny M. S. posiadał legitymację prawną do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może-po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia- zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wśród zadań sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej wskazał orzekanie w sprawach skarg na akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Powierzenie mandatu niezbędnego do zajmowania stanowiska lub pełnienie funkcji w organach samorządu terytorialnego następuje z mocy aktu wyboru i są to publicznoprawne konsekwencje sprawowania mandatu. Podjecie przez organy gminy uchwały o wygaszeniu mandatu radnego, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej i narusza interes prawny osoby przez wywołanie skutku powodującego wygaśnięcie jej mandatu. W tej kwestii Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone min. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 659-660/02 (niepubl.), że jedynie możliwość wykorzystania w pierwszej kolejności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy o odwołaniu ze stanowiska lub funkcji (przyjęciu z nich rezygnacji lub stwierdzenia wygaśnięcia mandatu) daje pełną ochronę interesu prawnego takiej osoby.

Skarga M. S. poddała sądowej kontroli legalność uchwały Rady Miejskiej w Ł. w sprawie wygaśnięcia jego mandatu radnego podjętej z własnej inicjatywy, stosownie do obowiązków wynikających z przepisów art. 190 ust.2 i 6 i art. 194 ust.1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust.6 (Ordynacja wyborcza do rad gmin ..), art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego.

Zdaniem Rady Miejskiej w Ł. radny M. S., będąc członkiem, a następnie przewodniczącym Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Ł., którego Gmina Ł. była i jest udziałowcem naruszył ten zakaz. W związku z powyższym Rada Miejska w Ł. zobowiązana była stosownie do zapisu art. 9 ust.1noweli ustawy z 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 214, poz.1806 ze zm.), który stanowi, że jeżeli do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy radny jednostki samorządu terytorialnego wybrany w wyborach przeprowadzonych dnia [...] r. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia jednostki samorządu terytorialnego, w której został wybrany, albo wójt (burmistrz, prezydent miasta), członek zarządu powiatu lub członek zarządu województwa wybrany po dniu [...] r. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie zrzekł się funkcji albo nie zbył akcji lub udziałów, o których mowa w art. 4 ustawy, o której mowa w art. 3 (o ograniczeniu działalności gospodarczej), obowiązany jest zaprzestać wykonywać te obowiązki w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ust. 2 zaś stanowi, że w przypadku niewypełnienia obowiązku przez osobę, o której mowa w ust.1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) albo odwołuje członka zarządu najpóźniej po upływie miesiąca od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust.1. Należy podkreślić, że przepis ten stanowi szczególną regulację dotyczącą wyłącznie radnych aktualnej kadencji, wybranych wyborach przeprowadzonych [...] r. i stanowi przywilej w postaci dłuższego terminu, w jakim mogą podjąć decyzję czy rezygnują z mandatu, czy też rezygnują z funkcji wymienionej w art. 24f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stwarzał im możliwość podjęcia decyzji w tym zakresie w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy czyli do 1 kwietnia 2003 r., podczas gdy z art. 190 ust. 5 ustawy z 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza... wynika, że termin taki wynosi 3 miesiące od dnia złożenia ślubowania. Jeżeli tego nie uczyni zastosowanie musi mieć art.190 Ordynacji wyborczej do rad gmin, powiatów i sejmików województw. Ustęp 6 tego artykułu w związku z art. 9 ust.2 ustawy z 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym... musi być odczytywany w ten sposób, że jeżeli radny w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, a w odniesieniu do radnych wybranych w wyborach z [...] r., w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie wspomnianej nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym nie zrezygnuje z pełnienia stanowiska lub funkcji we władzach zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców, albo nie zrzeknie się mandatu, rada w drodze uchwały stwierdza wygaśniecie tego mandatu. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1349/04, niepubl.). Wskazany w tym przepisie termin obligujący radę do wygaszenia mandatu radnego jest terminem instrukcyjnym.

Wspomnianą wyżej nowelą ustawy samorządowej został wprowadzony z dniem 1 stycznia 2003 r. w nowym brzmieniu przepis art. 24f ust. 2 i 4, zgodnie z którym, radni i ich małżonkowie oraz małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, sekretarzy gminy, skarbników, kierowników jednostek organizacyjnych gminy oraz osób zarządzających i członków organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wybór lub powołanie tych osób na te funkcje jest z mocy prawa nieważne.

Jeżeli wybór lub powołanie, o którym mowa w ustępie 2, nastąpiły przed rozpoczęciem wykonywania mandatu radnego (...) są obowiązane zrzec się stanowiska lub funkcji w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania przez radnego albo wójta lub od dnia powołania na stanowisko. W razie niezrzeczenia się stanowiska lub funkcji osoba, o której mowa w ustępie 2 traci je z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym.

Ponieważ przepis ten, obowiązuje o 1 stycznia 2003 r., tym samym termin do zrzeczenia się przez radnego wybranego w wyborach przeprowadzonych [...] r. wskazanej wyżej funkcji lub stanowiska upłynął [...] r., a nie jak wskazano w uchwale [...] r.

Przepis art. 24f ust. 4 reguluje zatem szczególną sytuację, w której osoba najpierw została wybrana do władz lub powołana na funkcje, a następnie zostaje wybrana radnym, który różni się od ust. 2 jedynie okresem, w którym została wybrana. Zaś w obu przepisach zakres przedmiotowy jest identycznie zakreślony.

Stosownie zaś do art.190 ust.1 Ordynacji... wygaśniecie mandatu radnego następuje wskutek: 1) odmowy złożenia ślubowania,

2) pisemnego zrzeczenia się mandatu,

2a) naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego w przypadkach określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności,

1) utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów,

2) prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego a przestępstwo umyślne,

3) śmierci.

Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust.1 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (ust. 2), a w przypadkach określonych w ust.1 pkt 1 i 3 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w ust.1 pkt 2a, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (ust 5), a w przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w ust. 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały najpóźniej po upływie miesiąca od upływu tego terminu (ust. 6). Tym samym sankcją za naruszenie zakazu określonego w art. 24 ust. 2 (4) jest wygaśnięcie mandatu, jak również utrata z mocy prawa piastowanego stanowiska lub pełnionej funkcji (ust.4). Radny naruszający zakaz łączenia mandatu z funkcjonowaniem w organach spółek lub przedsiębiorcy (spółdzielni, stowarzyszenia) z udziałem gminnych osób prawnych ryzykuje zarówno mandat, jak i funkcję. Należy przypomnieć, że ust. 5 i 6 tego przepisu również obowiązuje od 1 stycznia 2003 r., gdyż został wprowadzony art. 6 noweli ustawy samorządowej wskazanej wyżej. Konkludując Sąd uznał, że Rada Miejska w Ł. podejmując uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego M. S. z dniem [...] r. podjęła ją z naruszeniem prawa- art. 24f ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Przechodząc do zarzutów skargi Sąd wskazuje na stanowisko zawarte w Komentarzu do ustawy o samorządzie gminny, K. Bandarzewski i inni, Lexis Nexis, str.198, które podziela w całej rozciągłości. Dotyczy ono znaczenia pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej", "uczestniczenia" (w przedsiębiorstwie) oraz "brania udziału" czyli m.inn. wyboru lub powołania do pełnienia funkcji użytego przez ustawodawcę w art. 24f ust.2 ustawy o samorządzie gminnym.

Bezspornym jest, że Uchwałą nr [...] Walnego Zgromadzenia Członków Banku Spółdzielczego w Ł. z [...] r. M. S. został powołany w skład Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Ł. Uchwałą nr [...] z [...] r. Rada Miejska Ł. upoważniła Zarząd Miasta i Gminy Ł. do wniesienia do Banku Spółdzielczego w Ł. [...] udziałów po [...] PLN za 1 udział, na łączna kwotę [...] PLN. Dalej Uchwałą Nr [...] Zarządu Miasta i Gminy Ł. z [...] r. Zarząd wniósł do Banku Spółdzielczego w Ł. kwotę [...] PLN tytułem objęcia [...] udziałów po [...] PLN. Pełnomocnikiem Zarządu ustanowił Burmistrza Miasta i Gminy Ł. (§ 2 uchwały). M. S. był w tym czasie członkiem Zarządu Miasta i uczestniczył w podjęciu przywołanej uchwały. Miał zatem pełną świadomość powyższego faktu.

Z treści znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z protokołu nr [...] z posiedzenia Plenum Rady Nadzorczej i Zarządu Banku z [...] r. wynika, że w tej dacie M. S. został wybrany Przewodniczącym Rady Nadzorczej Banku. Jak wynika z § 26 Statutu Banku Rada Nadzorcza nadzoruje i kontroluje działalność Banku Spółdzielczego, a jej członków powołuje i odwołuje Walne Zgromadzenia (§ 27). Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez organ, który dokonał wyboru. Dalej z przesłanego dodatkowo Sądowi wyciągu z posiedzenia Rady Nadzorczej Banku z [...] r. wynika, że M. S., na tym posiedzeniu złożył rezygnację z członkostwa w Radzie w związku z wyborem na radnego Miasta i Gminy Ł., a z wyciągu protokołu posiedzenia tejże Rady Nadzorczej z dnia [...] r. wynika, że dopiero w tej dacie podziękował za dotychczasową współpracę i faktycznie zrezygnował z zajmowanego stanowiska Przewodniczącego Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Ł. Sąd bez komentarza pozostawia złożone na wezwanie Burmistrza pisemne oświadczenie z dnia [...] r.

W świetle przedstawionych wyżej regulacji prawnych dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego samorządu gminnego, za chybione należy uznać zarzuty skargi dotyczące obowiązku wysłuchania radnego przed wygaszeniem jego mandatu. Obowiązek umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień dotyczy tylko przypadku odmowy złożenia przez radnego ślubowania oraz utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów (art.190 ust. 3 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw). Przepis ten w ust.1 pkt 2a zawiera ogólna, co do wszystkich zakazów łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności sankcję wygaśnięcia mandatu. Jest on sformułowany szeroko, tak że mieści się w nim prowadzenie zakazanej w art. 24f ust. 1 ustawy samorządowej działalności gospodarczej, jak i wykonywanie lub piastowanie zakazanych w ust. 2 tego przepisu funkcji. Zdaniem Sądu orzekającego pełnienie funkcji przewodniczącego rady nadzorczej banku spółdzielczego, którego gmina jest członkiem bezspornie narusza zakaz określony w art. 24f ust.2, a niezrzeczenie się tej funkcji w zakreślonym przez ustawodawcę terminie skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego. Skoro zatem M. S.będąc przed uzyskaniem mandatu radnego, w czasie jego pełnienia i po [...] r. był jednocześnie członkiem Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Ł., a następnie jej przewodniczącym to uchybił powyższym zakazom i podjęcie uchwały o wygaśnięciu jego mandatu nastąpiło zgodnie z obowiązującym prawem. Jako nietrafne uznał Sąd, podniesione w skardze zarzuty dotyczące błędnej wykładni zakazu wynikającego z użycia przez ustawodawcę określenia "z udziałem gminnych osób prawnych". Art. 43 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin, ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Tylko te jednostki organizacyjne mogą być kwalifikowane jako komunalne, których cały kapitał ma charakter mienia komunalnego, ponieważ tylko wtedy gmina w sposób wyłączny ma możliwość decydowania o losach takiej jednostki organizacyjnej, a w razie jej likwidacji całe pozostałe po niej mienie wchodzi do majątku gminy. Zgodnie z zapisem art. 2 ust.2 ustawy gminnej gmina posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (ust.1). W celu ich wykonania może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami (art.9 ust. 1 ). Gmina oraz inna gminna osoba prawna może ... (ust.2 art.9 ).

Analizując przytoczone wyżej zapisy ustawy, bezspornym jest, że "gmina" jest "gminną osobą prawną" i użyte w art. 24f ust.2 ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do spółek czy przedsiębiorców w których uczestniczy gmina lub inne utworzone przez nią jednostki organizacyjne (zobacz wyrok NSA z 11 sierpnia 1994 r. sygn. akt II S.A. 739/94, Fin. Kom. 1994/5/74 oraz artykuł Mienie komunalne. T. Dybowski, Sam. Ter. 1991/1-2/5).

Kandydaci na radnych ubiegający się o mandat radnego w wyborach do rad gmin przeprowadzonych [...] r. powinni byli zdawać sobie sprawę z obowiązujących radnych ograniczeń w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego lub zarządzania tą działalnością wynikających z art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym i skutkach ewentualnego naruszenia w czasie kadencji tego zakazu. Tym bardziej, że z dniem 27 października 2002 r. wszedł w życie ust. 6 art. 24f, dodany art. 43 pkt 11 ustawy z 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz.984 ze zm.), który stanowił, że naruszenie przez radnego obowiązków określonych w ust.1-5 powoduje odpowiedzialność regulaminową oraz utratę w danym roku prawa do diety. Przepis ten obowiązywał do 1 stycznia 2003 r., gdyż został uchylony art.1 pkt 1e ustawy z 23 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 214, poz.1806).

Na zasadzie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkowi jej przedłożenia wojewodzie w terminie 7 dni od dnia podjęcia (art. 90 ust. 1 tej ustawy). Ponieważ niniejszej sprawie uchwała została podjęta [...] r. i została przedłożona [...] r. organowi nadzoru Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała w § 2 została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art.151 tej ustawy. O kosztach orzekł stosownie do regulacji zawartej w przepisie art. 200 i art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że zasadzona kwota jest adekwatna do częściowego uwzględnienia skargi