Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1232/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającej, że świadczenia rodzinne przyznane w okresie od 01 listopada 2012 r. do 30 września 2013 r. w postaci zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 przyznanych na córki: D. i K. S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu dojazdów do miejscowości, w której znajduje się szkoła przyznanego na K. S. w łącznej kwocie 8.680 zł. zostały nienależnie pobrane – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., Nr [...] rozpatrując wniosek strony z dnia 4 września 2012 r. przyznał jej: zasiłek rodzinny, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na pełnoletnie córki: D. i K.S. na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu dojazdów do miejscowości, w której znajduje się szkoła na K. S. na okres od 01 listopada 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 01 września 2013 r. do 31 października 2013 r.

Po powzięciu przez organ pierwszej instancji informacji o zawarciu przez R. K. w dniu 12 stycznia 2013 r. związku małżeńskiego oraz, że jej córka – K.S. uczyła się tylko do dnia 31 sierpnia 2013 r., organ ten w dniu 01 października 2013 r. wydał decyzję Nr [...] zmieniającą decyzję własną z dnia [...] r. w ten sposób, że świadczenia rodzinne na D. S. zostały przyznane na okres od 01 lutego 2013 r. do 31 października 2013 r., natomiast na K. S. na okres od 01 lutego 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. Z wyjątkiem – jak zaznaczył – dodatku na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, który przyznano na okres od 01 lutego 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Strona została również pozbawiona dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na obie córki.

Od decyzji tej R. K. wniosła odwołanie, a organ drugoinstancyjny – decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) – stwierdził nieważność decyzji organu pierwszoinstancyjnego z dnia [...] r. (Nr [...]), przyznającej stronie świadczenia rodzinne na dorosłe córki: D.i K. S. z uwagi na to, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania oraz stwierdził, że organ pierwszej instancji miał wydać dwie odrębne decyzje administracyjne, przyznające zasiłek rodzinny wraz z przysługującymi dodatkami na okres zasiłkowy 2012/2013 na osoby pełnoletnie, tj. D. S. i K. S. Natomiast decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (Nr [...]) i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ze względu na brak w obrocie prawnym decyzji, którą następnie zmieniono.

Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji w dniu 20 marca 2014 r. wydał dwie, odrębne, decyzje przyznające świadczenia rodzinne D.S.j i K. S., tj.:

1) decyzję o Nr [...] – przyznającą D. S. zasiłek rodzinny na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz

2) decyzję o Nr [...] – przyznającą K.S. zasiłek rodzinny na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r., dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła na okres od 01 listopada 2012 r. do 30 czerwca 2013 r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] stwierdził, że świadczenia rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na D. i K. S. w okresie od 01 lutego 2013 r. do 30 września 2013 r. oraz w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko K. S., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu dojazdów do miejscowości, w której znajduje się szkoła oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie od 01 do 30 września 2013 r. w łącznej kwocie 3.065 zł zostały nienależnie pobrane.

Od tej decyzji organu pierwszej instancji strona także złożyła odwołanie, a Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło ją i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na to, że świadczenia nienależnie pobrane zostały wyliczone za nieprawidłowy okres, a w konsekwencji – jak uznał – w nieprawidłowej wysokości. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszoinstancyjny ustalając wysokość świadczeń nienależnie pobranych nie uwzględnił tego, iż stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]), przyznającej R.K. świadczenia rodzinne na dwie dorosłe córki.

W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania organ pierwszej instancji wydał (zaskarżoną) decyzję z dnia [...] r., w której stwierdził, że świadczenia rodzinne przyznane R. K. w okresie od 01 listopada 2012 r. do 30 września 2013 r. w postaci zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 przyznanych na D. i K.S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu dojazdów do miejscowości, w której znajduje się szkoła przyznanego na K. S. w łącznej kwocie 8.680 zł. zostały nienależnie pobrane.

Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. strona złożyła od tej decyzji odwołanie, w którym – nie formułując zarzutów – podniosła tylko, że się z nią nie zgadza.

Kolegium odnosząc powyższe ustalenia do regulacji prawnych przedmiotów – w pierwszej kolejności – wskazało, że stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456, dalej: "ustawa" lub "uśr") – za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne (art. 30 ust. 2 ustawy);

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.

Organ drugoinstancyjny stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki nienależnie pobranych świadczeń określone w art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zostały one przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W dalszej kolejności przypomniał, że decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) stwierdził nieważność decyzji organu pierwszoinstancyjnego z dnia [...] r., (Nr [...]) przyznającej stronie świadczenia rodzinne na dorosłe córki: D. i K. S. z uwagi na to, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania. Zaakcentowało, że w obrocie prawnym nie ma zatem żadnej decyzji przyznającej jej świadczenia rodzinne na córki: D. i K. S. w okresie zasiłkowym 2012/2013 r.

Mając to na uwadze, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż świadczenia rodzinne pobrane przez stronę w okresie zasiłkowym 2012/2013 są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi, w związku z czym zaskarżona decyzja, jako zgodna z przepisami prawa – w jego ocenie –zasługuje na jej utrzymanie w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jej autor zaskarżonej decyzji zarzucił "naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa, 9 kpa i art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz błąd w ustaleniach faktycznych". Jednocześnie autor skargi – nie określając w czym upatruje naruszenia przytoczonych regulacji prawnych – sformułował wniosek, domagając się:

1) uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. ([...]) wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, tj. decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. stwierdzającą, że świadczenia rodzinne przyznane Skarżącej w okresie od 01 listopada 2012 r. do 30 września 2013 r. w łącznej kwocie 8.680 zł zostały nienależnie pobrane,

2) przeprowadzenia dowodów z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy jak i dokumentów załączonych do niniejszej skargi oraz

3) w razie uwzględnienia skargi, zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi obszernie przedstawił chronologię zdarzeń, cytując fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, po czym podkreślił, że "(...)Skarżąca słusznie złożyła odwołanie od decyzji zmieniającej [...] z dnia [...] r., nie będąc wówczas świadoma, iż działania organu i jego wskazówki doprowadzą do sytuacji, w której diametralnie zmieni się jej pozycja i doprowadzi to w istocie do nierozpoznania jej odwołania w zakresie, w którym chciała zaskarżyć decyzję. Należy mieć na uwadze, iż skarżąca nie zna się na przepisach prawnych i zawsze działała w zaufaniu do organów władzy publicznej i postępowała w zgodzie z uzyskiwanymi od nich wskazówkami".

Jednocześnie wyeksponował, że skarżąca zawsze dopełniała swoich obowiązków i rzetelnie informowała o jakichkolwiek zmianach sytuacji dochodowej i rodzinnej, które mogłyby mieć wpływ na jej prawo do świadczeń rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie i odniósł się do przedstawionych w skardze zarzutów, uznając je za bezzasadne. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki nienależnie pobranych świadczeń określone w przepisie art. 30 ust. 2 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zostały one przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Powtórzyło, że Kolegium decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) stwierdziło nieważność decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. (Nr [...]) przyznającej R. K. świadczenia rodzinne na dorosłe córki: D. i K.. Podkreśliło, że tym samym w obrocie prawnym nie ma żadnej decyzji przyznającej stronie świadczenia rodzinne na córki: D.i K.S.w okresie zasiłkowym 2012/2013 r.

Mając to na uwadze w odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Toteż wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: Ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do istoty – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne zobowiązane są rozstrzygnąć sprawę zgodnie z art. 133 Ppsa, po zamknięciu rozprawy, na podstawie przedstawionych przez organ akt sprawy. Sądy te nie rozstrzygają o meritum sprawy administracyjnej, lecz ustalają, czy zebrany i znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony oraz czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego. Kontrolują, czy zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego i należycie je zinterpretowano.

Sąd administracyjny, jako sąd prawa, orzeka więc o zgodności rozstrzygnięć administracyjnych z prawem. Nie może natomiast zastępować organu w merytorycznym orzekaniu.

Przechodząc do postawionych w stosunku do zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu skargi, zarzutów przypomnieć należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. W przytoczonym przepisie normodawca nie pozostawił organowi uznania czy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne "może", czy "musi" dokonać ich zwrotu, a tym samym, czy organ "może", czy też "musi" zobowiązać ją do jego zwrotu.

Jednocześnie ustawodawca w art. 30 ust. 2 pkt 1- 4 ustawy wprowadził definicję legalną nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, stanowiąc, że za takie uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.

W rozpatrywanej sprawie – co należy podkreślić – zachodzą przesłanki nienależnie pobranych świadczeń określone w art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zostały one przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W sprawie poza sporem jest – czego jakby nie uwzględnia strona skarżąca – że Kolegium decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) stwierdziło nieważność decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., (Nr [...]) przyznającej jej świadczenia rodzinne na dorosłe córki: D.i K. S.. Rację ma zatem organ odwołaczy, że w obrocie prawnym nie ma żadnej decyzji przyznającej R.K. świadczenia rodzinne na córki: D. i K.S. w okresie zasiłkowym 2012/2013 r., a tym samym konsekwencją powyższego musi a nie może być stwierdzenie, że świadczenia te zostały nienależnie pobrane.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w świetle art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzja o zwrocie nienależnych świadczeń nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron tego postępowania. Przeciwnie, determinowana jest przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych organ zobowiązany jest do określonego działania – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt OSK 675/10 – wszystkie przywołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Jak już wskazano powyżej, omawiana decyzja jest następstwem wcześniej podjętych rozstrzygnięć. Sam fakt zaistnienia przesłanek określonych w art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi podstawę uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane.

Skoro ustawodawca nie pozostawił organom wyboru zobowiązania świadczeniobiorcy do zwrotu świadczeń rodzinnych przyznanych na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, to organy też nie mogły inaczej rozstrzygnąć.

Skład orzekający w pełni podziela stanowisko – co do obowiązywania art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i zgodności tego przepisu z art. 2, art. 7 i art. 71 Konstytucji RP, jakie wyrażone zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 675/10 oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 740/12 – że "art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi podstawę prawną uznania świadczenia za nienależne, jeżeli wydana została ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej świadczenia rodzinne niezależnie od daty wydania tej decyzji i czasu pobierania świadczenia".

Na marginesie zauważyć tylko można, że skarga nie zawiera żadnych argumentów, które mogłoby odnieść się do przesłanki, na podstawie której uznano pobrane przez skarżącą świadczenie rodzinne za świadczenie nienależenie pobrane, a przedstawione w niej orzecznictwo nie zostało powiązane ze stanem faktycznym czy prawnym sprawy. Nie może zatem samo w sobie świadczyć o skuteczności skargi.

Nie można także zgodzić się z postawionymi w skardze zarzutami natury procesowej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono istotne dla oceny sprawy fakty, a ustalenia z nich wynikające nie budzą wątpliwości co ich słuszności. Wskazano precyzyjnie cały tok postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a akta sprawy zawierają dokumenty potwierdzające opisane fakty.

Podsumowując, podkreślić należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – świadczenia rodzinne pobrane na podstawie decyzji, która została następnie wyeliminowana z porządku prawnego są świadczeniami nienależnie pobranymi i na osobie, której je wypłacono ciąży obowiązek ich zwrotu. Organ administracji publicznej jest w tym zakresie związany decyzjami wydanymi wcześniej w nadzwyczajnych trybach postępowania, co oznacza, że w sprawie nienależnie pobranych świadczeń jest obowiązany wydać decyzję, jeśli zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 2 omawianej ustawy, co wystąpiło w przedmiotowej sprawie.

Ustawodawca – co także wymaga podkreślenia – nie pozostawił bowiem organowi jakiejkolwiek swobody w tym zakresie. Z tego względu argumenty podawane przez autora skargi mogą być ewentualnie oceniane pod kątem umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami (art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Kwestie te podlegać mogą jednak rozpatrzeniu dopiero na dalszym etapie, tj. po wydaniu decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, przy czym oceny w tym zakresie dokonuje organ, który wydał tę decyzję. W tych warunkach zagadnienia te nie mogą stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia przez Sąd w niniejszym postępowaniu, dotyczącym ustalenia nienależnie pobranych świadczeń, gdyż wykraczają poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 Ppsa.

Skoro skarga nie zawierała skutecznych zarzutów a Sąd nie dopatrzył się z urzędu uchybień skutkujących koniecznością jej uwzględnienia należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa.