Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 58/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a, art. 67 b
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok oraz umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 maja 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia 18 i 26 czerwca 2018r., W.K. (dalej "podatnik", "skarżący)", zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z wnioskiem o rozłożenie na 24 raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. oraz umorzenie w całości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za lata 2014 -2015 z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnik wskazał, że zatrudniany jest na podstawie kontraktów, świadcząc pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych przez zagraniczne przedsiębiorstwa. Otrzymywane przez niego wynagrodzenie wypłacane jest periodycznie. Obecnie nie jest w stanie dokonać jednorazowej spłaty zaległości bez uszczerbku dla domowego budżetu, zaś wszczęcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego mogłoby doprowadzić do całkowitej utraty płynności finansowej podatnika. W ocenie wnioskodawcy rozłożenie zapłaty zaległości na raty i całkowite umorzenie odsetek za zwłokę przyczyni się do zabezpieczenia fiskalnych interesów Państwa.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, decyzją z [...] 2018 r. (sprostowaną postanowieniem z [...] 2018 r.), rozłożył podatnikowi na 12 rat zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 242.479,- zł wraz z odsetkami w wysokości 40.550,- zł oraz ustalił należną opłatę prolongacyjną w wysokości 6.111,- zł oraz odmówił umorzenia w całości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2014-2015 w kwocie 76.226,- zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił naruszenie art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 207, art. 120, 121 § 1 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p.").

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytaczając treść art. 67b § 1 pkt 2 O.p., art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. wskazał, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na wynajmie apartamentów i pokoi jako obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania. Prowadzona przez podatnika działalność jest działalnością dochodową, albowiem w okresie od stycznia do maja 2018 r. podatnik osiągnął dochód w wysokości 86.515,96 zł (przychód w kwocie 183.069,33 zł minus koszty uzyskania przychodu w wysokości 96.553,37 zł), średniomiesięczny dochód wynosi 17.303,- zł. Dodatkowo podatnik uzyskuje wynagrodzenie z kontraktów marynarskich, które w 2017 r. wyniosło netto 626.000,- zł rocznie (miesięcznie 52.166,67 zł). Podatnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem dzieci (13 i 18 lat). Między małżonkami od 21 czerwca 2016 r. ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Miesięczny dochód żony z umowy o pracę to 2.700,- zł netto, a z najmu 1.000,- zł (łącznie 3.700,- zł).

Z oświadczenia o stanie finansowo majątkowym podatnika wynika, że ponosi wydatki na: czynsz/podatek od nieruchomości – 100,- zł, energię elektryczną – 220,- zł, gaz – 580,- zł, wodę i kanalizację – 70,- zł, wywóz nieczystości – 37,- zł, internet – 70,- zł, telefon – 112,- zł, ubezpieczenie - 1.330,- zł, dojazd do pracy – 300,- zł, spłata kredytu (do spłaty pozostaje kwota 2.100.000,- zł) - 19.000,- zł, spłata pożyczek (do spłaty pozostaje kwota 46.000 zł) - 1.230 zł, wydatki na wyżywienie - 1.500,- zł, inne wydatki (chemia, ubrania) – 500,- zł.

Organ wskazał, że podatnik jest:

- właścicielem nieruchomości o pow. 410 m2, która jest obciążona hipoteką w wysokości 3.738.260,- zł na rzecz banku z tytułu udzielonego kredytu w wysokości 2.198.974,36 zł, wartość szacunkową nieruchomości podatnik określił na kwotę 3.200.000,- zł. Miesięcznie strona spłaca ratę kredytu w wysokości 19.000,- zł,

- współwłaścicielem (współwłasność łączna z małżonkiem) nieruchomości położonej w G. o powierzchni 310 m2, wartość tej nieruchomości podatnik określił na kwotę 750.000,- zł,

- nieruchomości o powierzchni 3000 m2, wartość ww. nieruchomości podatnik określił na kwotę 120.000,- zł,

- właścicielem 1/2 części nieruchomości o powierzchni 5.441 m2, wartość ww. nieruchomości podatnik określił na kwotę 117.000,- zł,

- właścicielem samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan (z 2003 r.).

Organ podał, że z powyższego wynika, iż średniomiesięczny dochód netto w gospodarstwie domowym - poza dochodem z prowadzonej działalności gospodarczej - wynosi około 55.866,- zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą 25.049,- zł, z tym że aż 81% (tj. 20.230,- zł) tych wydatków przeznaczona jest na spłatę rat kredytu hipotecznego (19.000,- zł) i pożyczek (1.230,- zł). Po opłaceniu ww. wydatków (w tym związanych ze spłatą kredytów) miesięcznie do dyspozycji strony pozostaje kwota 30.817,- zł. Kwota ta nie uwzględnia miesięcznych dochodów z działalności gospodarczej (17.303,- zł). Gdyby zatem ująć ww. dochody, to miesięcznie do dyspozycji strony pozostałaby kwota 48.120,- zł.

Organ oceniając zasadność wystąpienia przesłanek warunkujących możliwość rozłożenia zaległości podatkowych stwierdził, że sytuacja finansowa podatnika jest bardzo dobra. Podatnik posiada możliwości regulowania rat miesięcznych w kwocie wyższej niż wnioskowane 24 raty po 10.109,84 zł. Uwzględnienie takiego systemu ratalnego stałoby w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej i stanowiłoby niczym nie uzasadniony przywilej w stosunku do podmiotów, którzy płacą terminowo swoje zobowiązania publicznoprawne i godziłoby w interes publiczny. Organ rozkładając zaległość na 12 rat wziął pod uwagę fakt, że podatnik dokonał dobrowolnej wpłaty w wysokości 177.820,- zł oraz to, że obecna sytuacja finansowa wnioskodawcy ze względu na wysokość zadłużenia i już dokonaną znaczną wpłatę należności na poczet istniejących zaległości podatkowych, utrudnia mu jednorazowe uregulowanie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.

W ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle wyjątkowa, by stanowiła przesłankę do umorzenia mu odsetek za zwłokę w kwocie 76.226,- zł. Przede wszystkim mając na uwadze wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego w gospodarstwie domowym strony, ponoszone w tym gospodarstwie wydatki oraz opisany powyżej majątek, zauważyć należy, iż podatnik posiada możliwości zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Strona nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie jest zatem uzasadniona całkowita rezygnacja z przedmiotowych należności. W dniu 18 czerwca 2018 r. podatnik dokonał dobrowolnie wpłaty kwoty 177.820,- zł, która pokryła nie tylko całości zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., ale też należne odsetki za zwłokę od tego zobowiązania w kwocie 35.663,- zł będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Organ wskazał, że wnioskodawca powinien był wskazać, czy wystąpiły (i jakiego rodzaju) okoliczności nadzwyczajne, które uniemożliwiały mu zapłatę podatku w należnej wysokości i w ustawowym terminie. Z akt sprawy wynika, że zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę powstały w związku z niedochowaniem przez podatnika obowiązków wynikających z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem powstały z przyczyn leżących po jego stronie. Brak jest zatem szczególnych okoliczności i zdarzeń, które dawałyby podstawę do udzielenia wnioskowanej ulgi. Zaniedbanie przez podatnika obowiązków podatkowych, a następnie domaganie się przyznania ulgi podatkowej stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej. Odsetki pełnią funkcję kompensacyjną, a w tym stanie faktycznym przychylenie się do wniosku podatnika byłoby sprzeczne z interesem publicznym, stawiałoby podatnika w uprzywilejowanej pozycji względem innych jak też skutkowałoby niczym nieuzasadnionym preferencyjnym traktowaniem go w stosunku do rzetelnie wywiązujących się podatników ze swoich zobowiązań względem Skarbu Państwa.

Zdaniem organu przeświadczenie o możliwości skorzystania z prawa do ulgi abolicyjnej nie zwalnia podatnika od konieczności uregulowania jego zobowiązań, przyjmuje się bowiem, że każdy zainteresowany treścią adresowanych do niego norm prawnych ma możliwość zapoznania się z obowiązującymi aktami prawnymi (indywidualne interpretacje, strona internetowa Ministerstwa Finansów, usługi biur rachunkowych lub doradcy podatkowego). Zatem powoływanie się na brak specjalistycznej wiedzy o systemie podatkowym w Polsce, w tym też rozbieżne orzecznictwo sądowe nie znajduje w niniejszej sprawie uzasadnienia.

Dodatkowo Dyrektor zauważył, że obciążenia o charakterze prywatnym i konsumpcyjnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2014-2015 w kwocie 76.226,- zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 207 O.p. poprzez odmowę umorzenia w całości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, pomimo spełnienia wymaganych prawem przesłanek warunkujących udzielenie tejże ulgi,

art. 120 O.p. poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań niezgodnych z przepisami prawa i rozstrzygnięcie sprawy na podstawie subiektywnego uznania, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia podatnikowi ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w kształcie przez niego wnioskowanym, pomimo udzielenia przez podatnika obszernych wyjaśnień potwierdzonych stosownymi dokumentami, uzasadniającymi przyznanie mu wnioskowanej ulgi,

art. 121 § 1 O.p. poprzez nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika, co w znacznym stopniu przyczynia się do utraty zaufania obywatela do organów podatkowych,

art. 122 O.p. poprzez podjęcie przez organ podatkowy drugiej instancji działań, które nie zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, m.in. organ podatkowy w sposób oględny dokonał rozważenia zaistnienia w niniejszej sprawie wynikającej z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. przesłanki "interesu publicznego", odnosząc się przede wszystkim do przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak również organ nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z wątpliwościami i niejednolitym orzecznictwem dotyczącym możliwości stosowania ulgi w stosunku do dochodów uzyskiwanych przez podatnika, co miało bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości złożonych przez niego pierwotnie zeznań podatkowych,

art. 191 w zw. z art. 187 O.p. poprzez rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i w konsekwencji dokonanie przez organ podatkowy drugiej instancji oceny dowodów w nierzetelny i dowolny sposób, poprzez odniesienie się przez tenże organ jedynie do faktu wysokości uzyskiwanych przez podatnika dochodów oraz posiadania przez niego majątku nieruchomego o znacznej wartości i na tej podstawie uznanie, że w takich okolicznościach ubieganie się przez podatnika o wnioskowaną ulgę w postaci umorzenia odsetek za zwłokę jest całkowicie niezasadne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga W.K. jest niezasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy w kontekście wystąpienia przesłanek do umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz ocena, czy zaskarżona decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego.

W myśl z art. 67b § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Zgodnie z treścią art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, z zastrzeżeniem art. 67b,w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może :

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Interpretacja powyższego przepisu i jego prawidłowe zastosowanie musi uwzględniać to, że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ma charakter uznaniowy. Z istoty zaś uznania administracyjnego wynika, że organ podatkowy ma swobodę wyboru określonego rozwiązania. Zatem nawet ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie wiąże organu podatkowego, co oznacza, że organ podatkowy nie musi podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może (w ramach swego uznania) zadecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje "ważny interes podatnika", czy też "interes publiczny". Jednocześnie musi uzasadnić swój wybór.

Należy wskazać, że ulga jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.

Dla przyjęcia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy sąd bada, czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady. Dopiero po ustaleniu w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy mona dokonać prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67a O.p. Zatem organ podatkowy powinien w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie, by na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych granicach sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organu. Organ podatkowy zebrał i ocenił materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego. Ponadto umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu informując o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Organ podatkowy nie naruszył zatem zasad prowadzenia postępowania dowodowego.

Mając na uwadze treść ww. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. zasadnie organy podatkowe skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja skarżącego uzasadnia przyjęcie, że za wnioskowanym przez niego umorzeniem odsetek przemawia istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd o wyjątkowym charakterze ulgi, jaką jest umorzenie należności podatkowych, w tym odsetek za zwłokę. Ulga ta oznacza w istocie rezygnację z wpływów do budżetu państwa i stanowi - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania.

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu strony decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu lub nie - zaległości podatkowej. Podkreśla się przy tym, iż ważnego interesu strony nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Ponieważ instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy (zasadą jest bowiem płacenie podatków), uzasadnieniem jej zastosowania będzie wystąpienie względów nadzwyczajnych i okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu wnioskującego o ulgę (zob. S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexixNexis, Warszawa 2004; s. 253). Dla uznania zaistnienia ważnego interesu podatnika nie wystarczy zatem ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także z perspektywy posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 615/13 - (wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Sam notoryczny brak środków pieniężnych na zapłatę podatku nie jest przesłanką do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes podatnika (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2919/03).

Również interes publiczny, o jakim mowa w art. 67a § 1 O.p., nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, sprawność działania aparatu państwowego. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 577/00).

Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.

Zdaniem sądu, organy podatkowe właściwie oceniły sytuację skarżącego i okoliczności podnoszone przez niego w toku postępowania, uznając w rezultacie, że brak jest podstaw do umorzenia odsetek od zaległości podatkowych z uwagi na nie wystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek. Dotyczy to zarówno przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. W sytuacji skarżącego brak jest okoliczności o szczególnym charakterze, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku.

Zdaniem sądu, przeprowadzona przez organy podatkowe ocena pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania ulg. Wynik powyższej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach, których uzasadnienie wskazuje przyczyny, dla których organ odmówił wnioskowanego umorzenia odsetek za zwłokę.

W szczególności należy podkreślić, że organ podatkowy, dokonał analizy sytuacji ekonomicznej podatnika wskazując m.in., że średniomiesięczny dochód podatnika z działalności gospodarczej wynosił 17.303,- zł, a z wynagrodzenia za pracę 52.166,67 zł. Podatnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem dzieci (13 i 18 lat). Między małżonkami od 21 czerwca 2016 r. ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Miesięczny dochód żony z umowy o pracę to 2.700,- zł netto, a z najmu 1.000,- zł. Podatnik ponosi wydatki na utrzymanie domu i rodziny w kwocie 4.819,- zł miesięcznie oraz wydatni na spłatę kredytu (do spłaty pozostaje kwota 2.100.000,- zł) w kwocie 19.000,- zł oraz spłatę pożyczek (do spłaty pozostaje kwota 46.000 zł) - 1.230,- zł.

Ponadto organy wzięły pod uwagę że podatnik jest właścicielem znacznego majątku, tj. 1/2 części nieruchomości o powierzchni 5.441 m2, której wartość podatnik określił na kwotę 117.000,- zł; nieruchomości: o pow. 410 m2 (obciążonej hipoteką w wysokości 3.738.260,- zł na rzecz banku z tytułu udzielonego kredytu), której wartość szacunkową podatnik określił na kwotę 3.200.000,- zł; współwłaścicielem (współwłasność łączna z małżonkiem) nieruchomości o powierzchni 310 m2, wartość tej nieruchomości podatnik określił na kwotę 750.000,- zł oraz nieruchomości położonej w G. o powierzchni 3000 m2, wartość ww. nieruchomości podatnik określił na kwotę 120.000,- zł. Podatnik jest również właścicielem samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan (z 2003 r.).

Organ analizował powyższe dane wskazując, że średniomiesięczny dochód netto w gospodarstwie domowym - poza dochodem z prowadzonej działalności gospodarczej - wynosi około 55.866,- zł. Ponadto podatnik osiąga dochody z działalności gospodarczej (17.303,- zł miesięcznie). Organ odniósł się również do ponoszonych przez skarżącego wydatków. Wskazano, że miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą 25.049,- zł (aż 81% tj. 20.230,- zł wydatków przeznaczona jest na spłatę rat kredytu hipotecznego i pożyczek). Po opłaceniu ww. wydatków (w tym związanych ze spłatą kredytów) miesięcznie do dyspozycji strony pozostaje kwota 30.817,- zł (bez uwzględnia miesięcznych dochodów z działalności gospodarczej w kwocie 17.303,- zł).

Z powyższego wynika, że podatnik posiada możliwości zapłaty odsetek za zwłokę. Strona nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, posiada kilka nieruchomości nie jest zatem uzasadniona całkowita rezygnacja z przedmiotowych należności. Również należy wskazać, że organ odniósł się do posiadanych przez stronę obciążeń o charakterze prywatnym i zasadnie stwierdził, że nie mogą one być traktowane priorytetowo w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych.

Organ miał również na względzie fakt dokonania dobrowolnej wpłaty kwoty 177.820,- zł, która pokryła całości zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. i należne odsetki za zwłokę od tego zobowiązania w kwocie 35.663,- zł. W tych okolicznościach organ stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby sytuacja materialna wnioskodawcy była na tyle wyjątkowa, żeby stanowiła przesłankę do umorzenia mu odsetek za zwłokę w kwocie 76.226,- zł.

Racje ma zatem organ podatkowy, że podatnik nie powołał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiały mu zapłatę podatku w należnej wysokości i w ustawowym terminie. Okolicznością taką nie jest brak specjalistycznej wiedzy o systemie podatkowym w Polsce, w tym też rozbieżne orzecznictwo sądowe. Istnieją bowiem instrumenty, z których strona może korzystać w przypadku wątpliwości co do zastosowania przepisów prawa podatkowego, np. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, czy też skorzystanie z pomocy prawnika. Zatem przeświadczenie o możliwości skorzystania z prawa do ulgi abolicyjnej nie jest okolicznością nadzwyczajną. Należne odsetki za zwłokę nie powstały na skutek szczególnych okoliczności i zdarzeń, które dawałyby podstawę do udzielenia wnioskowanej ulgi, lecz są konsekwencją niewywiązania się z obowiązku zapłaty podatku w terminie płatności. Zaniedbanie przez podatnika obowiązków podatkowych, a następnie domaganie się przyznania ulgi podatkowej stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej. Ulga może być przyznana w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które noszą znamiona nadzwyczajnych, a takie w niniejszej sprawie nie zaistniały.

Tym samym nie można uznać, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego dokonując oceny dowolnej. Skarżący jest bowiem osobą zamożną, reguluje swoje zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, a po odjęciu kosztów utrzymania pozostaje mu jeszcze znaczna kwota do dyspozycji, którą może przeznaczyć na spłatę odsetek za zwłokę. W tej sytuacji organ miał podstawy do stwierdzenia, że sytuacja skarżącego w obecnej chwili jest bardzo dobra i nie uzasadnia umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, albowiem w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Należy mieć świadomość tego, że w znacznie gorszej sytuacji znajduje się wiele osób, które zmagają się z problemami zdrowotnymi i finansowymi. Dlatego też przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy stałoby w rażącej sprzeczności z wyjątkowych charakterem tej instytucji, co z przyczyn oczywistych jest niedopuszczalne. Podkreślić w tym miejscu należy, że stosowanie ulg jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu np. na znikome źródło dochodów, ciężki stan zdrowia czy inne względy społeczne, nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania.

Niezasadny jest zarzut skargi, że organ nie oceniał przesłanki interesu publicznego. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że odsetki pełnią funkcję kompensacyjną, bowiem stanowią wyrównanie, zapłatę na rzecz wierzyciela za korzystanie ze środków pieniężnych w okresie, kiedy powinny znajdować się w dyspozycji organu podatkowego. W tej sytuacji przychylenie się do wniosku podatnika byłoby sprzeczne z interesem publicznym, stawiałoby podatnika w uprzywilejowanej pozycji względem innych jak też skutkowałoby niczym nieuzasadnionym preferencyjnym traktowaniem go w stosunku do rzetelnie wywiązujących się podatników ze swoich zobowiązań względem Skarbu Państwa.

Zdaniem sądu, organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Wbrew jednak oczekiwaniom strony wyciągnął z nich wnioski przemawiające za odmową umorzenia odsetek. Wnioski te zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, a dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. Zarówno wnioski te, jak i wyrażona ocena nie budzą też zastrzeżeń sądu z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego.

W tej sytuacji odmowa skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej z podaniem przyczyn takiego rozstrzygnięcia nie narusza prawa.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.