Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 996/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W rozpatrywanej sprawie zapadł już w dniu 10 września 2008 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 821/08, którym po rozpoznaniu sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. (dalej: ZOZ F.) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Funduszu) z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, uchylono zaskarżoną decyzję.

W powołanym wyroku zawarto szereg wskazań, które Prezes Funduszu powinien uwzględnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. I tak:

W ocenie Sądu postępowanie odwoławcze nie wyjaśniło okoliczności przeprowadzenia postępowania, w szczególności w świetle zasady wynikającej z przepisu art. 134 ustawy o świadczeniach. Stosownie do tego przepisu Fundusz zobowiązany jest zapewnić równe traktowanie wszystkim świadczeniodawcom, biorącym udział w postępowaniu o zawarcie umów, jak również postępowanie musi być przeprowadzone z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji. Organ nie wykazał bowiem, że do rozstrzygnięcia konkursu ofert doprowadziło postępowanie, w warunkach zastosowania równych z drugim oferentem kryteriów oceny ofert.

Zdaniem Sądu, oferta innego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu powinna stanowić materiał dowodowy w sprawie. Stan materiału dowodowego w sprawie i jego ograniczona, w związku z tym, analiza uniemożliwiły Prezesowi Funduszu dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Funduszu powinien dołączyć do akt sprawy również dokumenty drugiego, uczestniczącego w postępowaniu, oferenta i poddać je analizie pod kontem tego, czy doszło do naruszenia zasad postępowania. Konieczne jest także szczegółowe wskazanie w oparciu o przepisy materialne, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o jednakowe kryteria dla wszystkich oferentów. Należy zatem wskazać, z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kategoriom oceny wiążą się określone ilości punktów.

W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie odwoławcze zakończone zaskarżoną decyzją, naruszyło zapisy art. 7 i art. 77 K.p.a. wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i braku wyczerpującego rozpoznania materiału dowodowego.

Organ II instancji zobowiązany jest także do dokonania wnikliwej analizy przeprowadzonego postępowania w zakresie prawidłowości zastosowania, w okolicznościach niniejszej sprawy, kryterium ciągłości i możliwości naruszenia przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę o świadczeniach.

W wykonaniu przedstawionego wyroku decyzją Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2009 r., wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., podjętą po ponownym rozpatrzeniu odwołania ZOZ F. Spółka z o.o. prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F., z siedzibą w B., od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] stycznia 2008 r. nieuwzględniającej odwołania F. spółka z o. o., dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego: [...] – T., O., L., B., K., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie Prezesa Funduszu, z przepisów art. 152 ust. 1 oraz 154 ust. 1 ustawy o oświadczeniach wynika, że organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organy obu instancji zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się.

W takim też zakresie sprawę rozpoznawał Prezes NFZ.

Oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, w:

1) zarządzeniu nr [...] z dnia [...] września 2007 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ze zmianami wprowadzonymi zarządzeniem nr [...] z dnia [...] października 2007 r.;

2) zarządzeniu nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, zmienionego zarządzeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.

Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert).

Stosownie do wskazówek zawartych w uzasadnieniu do w/w wyroku WSA Prezes Funduszu rozpatrując ponownie odwołanie ZOZ F. poprosił [...] Oddział Wojewódzki Funduszu o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o dokumenty dotyczące oferty S. w Z. (dalej: S.), biorącej również udział w przedmiotowym postępowaniu. Analizując całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji Prezes Funduszu miał możliwość dokonania pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Po analizie całości dokumentacji zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania Prezes Funduszu uznał, iż w/w postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 134 ustawy o świadczeniach. W trakcie przedmiotowego postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkim świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania odwołujący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców, które były dla wszystkich biorących w nim udział jednakowe. Reasumując, uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji takich projektów, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu.

Każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez obydwu oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.

Ustawa o świadczeniach określa zasady postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może zostać zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1. ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;

2. ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów. Kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców, z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach, należą do Prezesa Funduszu.

Kryteria oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie od 1 stycznia 2008 r. świadczeń opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Zgodnie z § 2 w/w zarządzenia oceny ofert, w przedmiotowym postępowaniu, dokonano według następujących kryteriów:

1. jakość - oceniana w szczególności przez:

- kwalifikacje personelu, jego umiejętności oraz doświadczenie,

- wyposażenie oferenta w sprzęt i aparaturę medyczną,

- zewnętrzną ocenę jakości,

- wyniki kontroli prowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia

2. kompleksowość - oceniana w szczególności przez:

- możliwość kompleksowej realizacji świadczeń w danym zakresie, uwzględniająca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji (w tym diagnostyczne i terapeutyczne),

- planowaną strukturę świadczeń w danym zakresie lub planowanym profilu leczonych przypadków,

- ofertę udzielania świadczeń w innych rodzajach, zapewniającą łączenie ciągłość procesu diagnostycznego i terapeutycznego,

3. dostępność - oceniana w szczególności poprzez:

- liczbę dni i godzin pracy w harmonogramie pracy,

- organizację przyjęć pacjentów,

- brak barier dla osób niepełnosprawnych,

4. ciągłość - oceniana w szczególności poprzez:

- ryzyko jej przerwania w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań, określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty,

- ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń, realizowanego w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia,

5. cena - oceniana poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy.

Załącznik nr 1 do w/w zarządzenia, tab. 1.9 a - pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe. Ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu, na podstawie listy ankiet wypełnianych przez oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji danej odpowiedzi. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium.

Świadczeniodawcy biorący udział w przedmiotowym postępowaniu podczas oceny złożonych przez nich ofert otrzymali taką samą liczbę punktów w odniesieniu do: jakości (40 pkt), kompleksowości (10 pkt) oraz dostępności (0 pkt). Kryterium różnicującym oferty było kryterium ciągłości (ZOZ F. - 7,5 pkt, S. - 15 pkt) oraz ocena punktowa za cenę oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej (ZOZ F. - 30 pkt, S. - 29,79 pkt). Cena oferowana oceniana jest poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Fundusz w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, co zostało szczegółowo opisane w załączniku nr 2 do w/w zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W rezultacie ZOZ F. otrzymał 87,5 pkt, a S. – 95 pkt.

Oferty obu świadczeniodawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu zostały porównane zgodnie ze wszystkimi kryteriami określonymi w art. 148 ustawy o świadczeniach. Jednym z kryterium wskazanym wprost w w/w przepisie ustawy o świadczeniach jest ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wobec czego komisja konkursowa nie mogła pominąć tego elementu przy ocenie i porównaniu ofert. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9 a, kryterium ciągłość oceniane jest przez szczegółowe parametry oceny.

W ocenie kryterium ciągłości oceniana jest nie tylko realizacja umowy w dniu złożenia oferty, ale także deklaracja spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy, i to właśnie ten parametr oceniany jest większą ilością punktów. Zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, w jednym z szczegółowych parametrów oceny oferty w kryterium - jakość, określa także punkty ujemne dla świadczeniodawców, którzy realizują umowę zawartą z NFZ oceniając wyniki kontroli rozpoczętych po dniu 1 stycznia 2007 r. i zakończonych wystąpieniem pokontrolnym. Oferent nierealizujący wcześniej świadczeń opieki zdrowotnej w omawianym rodzaju nie może więc uzyskać ujemnej oceny punktowej za w/w parametr oceny.

W związku z powyższym za niezasadny uznano zarzut naruszenia przez Fundusz zasad postępowania określonych w ustawie o świadczeniach, gdyż z analizy zgromadzonej podczas postępowania dokumentacji wynika, iż komisja konkursowa stosowała szczegółowe warunki oceny ofert w ramach poszczególnych kryteriów oceny ofert do omawianego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej, oceniając w sposób obiektywny wszystkie złożone oferty. Powyższe warunki oceny były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania w związku, z czym nie doszło do naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach.

W celu zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego podstawowy, na obszarze rejonu operacyjnego nr [...] – T., O., L., B., K. wybrana została oferta drugiego świadczeniodawcy - S. Świadczeniodawca w końcowej ocenie punktowej oferty uzyskał większą ilość punktów, niż oferta ZOZ F.

W związku z powyższym za zasadny uznano wybór korzystniejszej z ofert.

Prezes Funduszu zgodnie z art. 7 oraz art. 77 K.p.a. podjął wszelkie kroki do zebrania całości dokumentacji przedmiotowego postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Analizując po raz kolejny zebrany podczas przedmiotowego postępowania materiał dowodowy stwierdził, iż powyższe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu, w sposób jednolity dla wszystkich oferentów. Podniesione przez odwołującego zarzuty uznano za niezasadne. Brak ujawnienia w postępowaniu wcześniejszym wszystkich dokumentów związanych z postępowaniem nie miał wpływu na rozstrzygnięcie odwołania złożonego przez ZOZ F.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, w ocenie Prezesa Funduszu, że nie można podzielić stanowiska w/w świadczeniodawcy co do naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i brak stosowania w toku procedury konkursowej zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasady uczciwej konkurencji.

Art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach nakazuje Funduszowi zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Z przebiegu stanu faktycznego sprawy i w/w analizy wynika, że zarówno na etapie części jawnej konkursu, jak i niejawnej oferta ZOZ F., jak i oferta S. - były rozpatrywane na tych samych zasadach, zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu.

Postępowanie przeprowadzone przez komisję konkursową było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a na skutek niedokonania wyboru oferty ZOZ F. nie doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanej analizy, porównanie przedmiotowych ofert zostało dokonane zgodnie z kryteriami określonymi przez Prezesa Funduszu, w warunkach poszanowania zasady równego traktowania wszystkich oferentów.

Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2009 r. złożył ZOZ F. wnosząc o uchylenie decyzji w całości (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), alternatywnie - o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu zajścia przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a.;

Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a także przepisów prawa materialnego. W szczególności zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą naruszenia zasad ogólnych K.p.a., tj. art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania), art. 9 (zasada udzielania informacji), art. 10 § 1 (zasada wysłuchania stron), art. 15 (zasady dwuinstancyjności) oraz sposobu zbierania i oceny dowodów (art. 77 § 1 i § 4 K.p.a.) – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że Prezes Funduszu wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania szczegółowo odniósł się do kwestii punktacji ofert, wskazując, iż wybrana oferta uzyskała wyższą ocenę punktową, podczas gdy odwołującego nie zapoznano ze sposobem punktowania poszczególnych elementów oceny ofert, jak również odwołujący nie zna uzasadnienia przyjętej oceny punktowej, co uniemożliwiając odwołującemu, w poważnym zakresie, polemikę z przedstawioną przez Prezesa Funduszu argumentacją.

Skarżący zarzucił również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu w ten sposób, że Prezes Funduszu wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania jedynie w minimalnym stopniu odniósł się do zaleceń Sądu i ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy poszerzony jedynie o ofertę drugiego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu konkursowym i na tej podstawie przedstawił zestawienie ocen punktowych dla poszczególnych świadczeniodawców uzyskanych w toku postępowania, bez szczegółowego wyjaśnienia zasad punktowania poszczególnych elementów oferty.

Nadto w odniesieniu do naruszeń prawa materialnego skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 32 Konstytucji RP (zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji). Zarzut ten skarżący uzasadniał przyjęciem przez organ preferencji oceny punktowej świadczeniodawcy dotychczas udzielającego świadczeń zdrowotnych, traktując to kryterium jako kryterium ciągłości udzielanych świadczeń, czyli z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem - przy założeniu, że świadczeniodawca ubiegający się po raz pierwszy o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem gwarantuje udzielanie świadczeń zdrowotnych według tych samych lub niższych cen oraz przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem.

Skarżący wskazał, że powołane wyżej zasady wynikają także z art. 4 pkt 1 lit. a w związku z art. 9 ust. 1 i ust 2 pkt 5 oraz art. 24 ust. 2 pkt 3, a także art. 15 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Podobną argumentację skarżący przyjął w uzasadnieniu naruszenia art. 140 ust. 2 pkt 1 oraz art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach, łącząc ją z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 148 pkt 2 ustawy o świadczeniach skarżący wskazał na brak wyjaśnienia w decyzji zasad punktowania za poszczególne elementy oceny ofert, a w szczególności brak dokładnego wyjaśnienia dlaczego oferty różniące się proponowaną ceną o 36.600,00 zł, co stanowi 4 % wartości świadczeń, zostały ocenione nieznaczną różnicą punktów przy znacznej różnicy w zaproponowanych kwotach (30 punktów skarżący a 29,79 S.).

W ocenie skarżącego, Prezes Funduszu przeprowadził postępowanie z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego i postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji czego dokonane rozstrzygnięcie doprowadziło do naruszenia interesu prawnego skarżącego.

Skarżący przypomniał, iż zarządzeniem Prezesa NFZ z dnia [...] września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert jako kryterium oceny wprowadzona została punktacja za realizację procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem. Z założenia skutkuje to stworzeniem nierównych warunków konkursowych dla uczestników, preferując, bez stosowania żadnych dodatkowych kryteriów, te podmioty, które wcześniej (w chwili zawierania umowy) współpracowały z Funduszem w ramach zawartych z nim umów. Nierówność traktowania podmiotów wynika przede wszystkim z faktu, że przy założeniu spełnienia pozostałych kryteriów oceny w sposób identyczny i uzyskania równej ilości punktów w ramach szczegółowych parametrów oceny nie ma możliwości by podmioty, które dotychczas nie współpracowały z Funduszem uzyskały taką samą ilość punktów jak podmiot, który współpracował dotychczas. Zatem tworzy to warunki nierównej konkurencji, sprzeczne z uregulowaniami zawartymi w wyżej wymienionych przepisach.

Wprowadzenie dodatkowej punktacji za kontynuację usług wprowadza de facto warunek niemożliwy do spełnienia przez świadczeniodawców, którzy wcześniej z Funduszem nie współpracowali. Skutkuje to sytuacją nierównego dostępu do rynku dla podmiotów gospodarczych, przełamując przewidziany w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Według skarżącego, wskazane wyżej naruszenie prawa i dobrych obyczajów miało logiczny związek z naruszeniem interesów skarżącego. Fakt wprowadzenia dodatkowego, pozaustawowego kryterium oceny oferty konkursowej (kontynuacja usługi) i niemożliwość sprostania mu w momencie składania oferty nie tylko pozostawało w związku z naruszeniem interesów ZPOZ F., ale wręcz o naruszeniu tym stanowiło. Oceniając realnie sytuację stworzoną zarządzeniem Prezesa Funduszu skarżący wyraził przekonanie przekonania, że stworzenie kryterium możliwego do spełnienia przez wyłącznie jednego uczestnika konkursu tworzy w istocie sytuację dyskryminacji pozostałych uczestników i zmierza do wyeliminowania ich, przy założeniu trwałości kryterium, z rynku. Narusza to zatem w sposób istotny interesy tych podmiotów, a w tej konkretnej sytuacji ZOZ F.

Prezes Funduszu w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. wskazał, iż skarżący uzyskał 7,5 punktu z 15 możliwych do uzyskania. Wartość ta nie jest niczym uzasadniona w decyzji i nie wynika z przedstawionych w decyzji Prezesa informacji. Dodatkowo wartość ta wydaje się być sprzeczna z uzasadnieniem organu. Prezes Funduszu w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż w ocenie kryterium ciągłości oceniana jest nie tylko realizacja umowy w dniu złożenia oferty, ale także deklaracja spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy i to właśnie ten parametr jest oceniany większą ilością punktów. Skoro zatem gotowość do świadczenia usług jako parametr ciągłości oceniany jest wyżej jako składowa całego kryterium, to wydaje się to wielce nielogiczne, iż skarżący uzyskał 7,5 z 15 możliwych do uzyskania punktów. Skarżący otrzymał bowiem połowę możliwą do zdobycia. W konsekwencji, ze wskazanej podstawy obliczania ilości punktów nie wynika w sposób jednoznaczny jak za dane kategorie dobierane są przeliczniki i obliczane punkty.

W ocenie ZOZ F. decyzja Prezesa Funduszu stanowi naruszenie zakazu nadużywania pozycji dominującej (art. 4 pkt 1 lit. a w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) poprzez stosowanie w podobnych umowach z podmiotami trzecimi uciążliwego runku "ciągłości świadczonych usług". W rzeczywistości rzecz nie polega jedynie na zapewnieniu ciągłości świadczonych usług (na przyszłość), a na ich kontynuowaniu. Stwarza to tym podmiotom zróżnicowane warunki konkurencji, których na etapie tego postępowania wyrównać nie można. Ustanowienie tego warunku w istocie przeciwdziała ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji (art. 9 ust. 1 pkt 5). Powoduje, że w istocie mimo pozorów powszechnej dostępności, oferta NFZ kierowana jest do ograniczonej liczby podmiotów, zakreślonych wcześniej podpisanymi na poprzedni okres umowami. Powoduje także faktyczne zaniechanie jakiejkolwiek konkurencji w przypadku złożenia ofert przez niezbyt liczne grono oferentów, spośród których tylko jeden może wypełnić narzucone kryterium. W praktyce prowadzić może do wyboru najgorszej merytorycznie i finansowo oferty, ale za to spełniającej warunek kontynuacji świadczonej usługi.

Nadto skarżący zwrócił uwagę, że na gruncie obowiązujących przepisów nie ma możliwości kwestionowania przez oferentów warunków oceny ofert ustalonych przez Prezesa Funduszu. Jedną drogą kwestionowania przyjętej zasady oceny punktowej ofert jest droga postępowania odwoławczego, a następnie sądowego.

Skarżący podniósł także, że dodatkowe kryterium oceny konkursowej zostało stworzone przez Prezesa NFZ, który jest jednocześnie organem postępowania odwoławczego. W praktyce zatem prowadzi to do sytuacji, w której ten sam podmiot wydaje decyzję będącą przedmiotem oceny i zaskarżenia, a następnie sam skargę tę rozpoznaje, wydając decyzję, która jest natychmiast wykonalna.

W odpowiedzi na skargę Prezes Funduszu wniósł o jej oddalenie, powtarzając w zasadzie argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji.

Fundusz nie naruszył interesu prawnego skarżącego, a jego zarzuty są bezzasadne.

W kolejnym piśmie skarżącego w postępowaniu, stanowiącym polemikę z argumentami odpowiedzi na skargę, wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z uwagi na okoliczność jej wydania z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącej, Prezes Funduszu nie wykonał wytycznych WSA w Warszawie rozpatrującego poprzednio sprawę.

Zarówno Dyrektor Oddziału, jak i Prezes Funduszu ograniczyli się do wyjaśnienia zasad przyznawania punktacji. Nie określili jednak jakie okoliczności w tym konkretnym przypadku, w stosunku do tej konkretnej oferty zadecydowały o tym, że oferta skarżącego, w kryterium ciągłości, uzyskała 7,5 punktów mniej niż oferta drugiego z oferentów.

Na koniec skarżący podkreślił, że nie jest w stanie ocenić czy postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami równości i uczciwej konkurencji jeżeli chodzi o ocenę punktową przyznaną drugiemu z oferentów, bowiem Prezes Funduszu, wbrew wytycznym WSA rozpatrującego poprzednio sprawę, nie załączył oferty drugiej strony. Skarżący nie jest zatem w stanie sprawdzić czy oferta ta została sporządzona prawidłowo i następnie czy została prawidłowo oceniona przez organy Funduszu.

Tylko w jednej sprawie, która była rozpatrywana przez WSA w Warszawie, odnośnie rozstrzygnięcia postępowania konkursowego przez Oddział Funduszu w [...], analiza oferty drugiej strony dokonana przez skarżącego pozwoliła na udowodnienie nieprawidłowości w jej sporządzeniu, które umknęły uwadze komisji konkursowej Oddziału Funduszu w [...].

Do pisma załączono decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2009 r., w którym uznano za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (...) praktykę polegającą na nadużywaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia (...) pozycji dominującej na krajowym rynku organizowania świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] stycznia 2008 r., odmawiającą uwzględnienia odwołania ZOZ F., dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawierania umów o udzielanie określonych świadczeń opieki zdrowotnej na ustalonym obszarze.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynikają już pewne ustalenia co do postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzonego na podstawie ustawy o świadczeniach, jak i postępowania prowadzonego w związku z odwołaniami od orzeczeń komisji, powoływanych na podstawie art. 139 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

I tak, postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów K.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06, ONSA i WSA 2007/4/101). Sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczenia staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji (tak postanowienia NSA: - z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 330/06, LEX nr 325383, z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07, LEX nr 339681).

Jednocześnie w orzecznictwie NSA podkreśla się odrębności przedmiotowego postępowania. W postanowieniu NSA z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 37/07, LEX nr 351033, stwierdzono, że:

"1. Odwołanie, o jakim mowa w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 K.p.a.

2. Decyzja Prezesa Funduszu wydana na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach nie jest decyzją, o jakiej mowa w art. 138 K.p.a.

3. Artykuł 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, który nie określa warunków, terminu ani sposobu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należy interpretować w ten sposób, że od decyzji Prezesa NFZ stronie służy skarga do sądu administracyjnego, ale jej wniesienie podlega zasadom określonym w Rozdziale 2 p.p.s.a., w tym przede wszystkim wymogowi wyczerpania przez stronę środków zaskarżenia, jakie służyły jej w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem NFZ.

4. Jeżeli dopiero postępowanie przed Prezesem NFZ, o jakim mowa w art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach, toczy się na podstawie przepisów K.p.a., to stronie tego postępowania przysługują od rozstrzygnięcia tego organu środki zaskarżenia przewidziane w tym kodeksie."

Podobnie w postanowieniu NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 370/06, LEX nr 326265 uznano, że: "Decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, podlegająca w myśl art. 154 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie jest decyzją odwoławczą (decyzją organu II instancji)."

Na tle tych odrębności określono rolę Prezesa Funduszu w tym postępowaniu. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1904/05, LEX nr 195031, uznano m.in., że "(...) Wszelkie działania, w tym działania Prezesa NFZ, mają na celu - z założenia - zweryfikowanie podanych przez stronę informacji, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia. W trakcie postępowania kontrolnego Prezes NFZ nie prowadzi postępowania dowodowego w tym znaczeniu, że nie wykazuje i nie ustala okoliczności, na które skarżący nie zwrócił uwagi w ofercie." Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1004/06, LEX nr 255829, przywołanym bez podania źródła w zaskarżonej decyzji, uznano, iż "1. Organ rozpoznający odwołanie nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznaje sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powiela zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, (...). Organ bada czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się." Potwierdzono to stanowisko w wyroku WSA z dnia 23 stycznia 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 950/06, LEX nr 306385, stwierdzając, że: "Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia kontroluje zakończone postępowanie konkursowe i może prowadzić postępowanie dowodowe jedynie w ograniczonym zakresie zakreślonym art. 152 w związku z art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (...). Organ bada jedynie, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta stosownie do art. 134 ustawy."

Jednocześnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1391/06, LEX nr 306433 uznano, że: "Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest wykazanie, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia winien wskazać z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kategoriom oceny wiążą się określone ilości punktów. Umożliwia to ocenę, czy brak ujawnienia wszystkich dokumentów związanych z konkursem, jakkolwiek narusza przepis art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ma wpływ na rozstrzygnięcie."

Kolejny problem – zwłaszcza świetle zarzutów skargi – stanowi możliwość stosowania w postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzonego na podstawie ustawy o świadczeniach, jak i w postępowaniu prowadzonym w związku z odwołaniami od orzeczeń komisji, przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331).

Kwestię tej nie rozstrzyga art. 138 ustawy o świadczeniach, wyłączający w odniesieniu do zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosowanie przepisów o zamówieniach publicznych.

Uregulowanie w Dziale VI ustawy o świadczeniach postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami ma charakter kompleksowy, reguluje odrębne postępowanie i zawiera odrębne zabezpieczenia ochrony konkurencji na rynku świadczeń zdrowotnych. Nie ma ono zarazem bezpośredniego związku z konsumentami. W konsekwencji uprawnione zdaje się stwierdzenie, że do tych przepisów ustawy o świadczeniach nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z tego też względu Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia w toku postępowania odwoławczego wskazanych w skardze przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z przedstawionymi zastrzeżeniami Sąd uznał, że podstawowe zarzuty skargi są uzasadnione.

Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.

Są to kryteria oceny ofert, wśród których ciągłość wymieniono na pierwszym miejscu. Można mieć uzasadnione wątpliwości, czy przedstawione kryteria mają charakter prawny (pojęć prawnych); WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 796/06, uznał, że są to przede wszystkim elementy oceny poszczególnych ofert (takie jak ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich jakość, dostępność, kompleksowość, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, czy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia) o charakterze ekonomicznym i medycznym, i z tego powodu nie podlegają kontroli Sądu. W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie są to jednak pojęcia ustawowe, użyte w ustawie i dookreślone następnie – na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach – przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych. Prezes Funduszu sprecyzował te pojęcia w zarządzeniu nr [...] z dnia [...] września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert), w którym w odniesieniu do kryterium ciągłości stwierdzono, iż o jej ocenie przesądza w szczególności:

- ryzyko przerwania świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań, określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty,

- ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń, realizowanego w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Z przedstawionego dookreślenia przez Prezesa Funduszu ustawowego pojęcia ciągłości jednoznacznie wynika, że idzie w nim o pewność realizacji świadczeń zdrowotnych przez oferenta, o ich nieprzerwane świadczenie, przy czym ocena dokonywana jest przez ocenę stopnia ryzyka przerwania świadczeń przez określonego oferenta. Jest to zrozumiałe, gdyż ciągłość leczenia ma w opiece zdrowotnej w sposób oczywisty podstawowe znaczenie.

Jednakże z żadnych przepisów ustawy o świadczeniach oraz przepisów zarządzeń wykonawczych Prezesa Funduszu nie wynika, że punktowanym (wysoko) elementem oceny jest fakt kontynuacji świadczeń przez oferenta, dający już na starcie do przetargu przewagę dotychczasowemu świadczeniodawcy. Jest to, jak można sądzić, wygodne dla administracji służby zdrowia, bo zwiększające poczucie pewności (ciągłości) realizacji świadczeń zdrowotnych, o których wyżej mowa, ale nie znajduje żadnej podstawy prawnej, jest zastępczym kryterium pozaustawowym.

Inaczej mówiąc, ocenianie ciągłości świadczeń medycznych w procesie wyboru świadczeniodawcy, prowadzonym na podstawie ustawy o świadczeniach (Dział VI "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami") na podstawie kryterium kontynuacji świadczeń nie ma żadnych podstaw prawnych. Jest ono poza tym, w ocenie Sądu, sprzeczne zarówno z nałożonym na Fundusz w art. 134 § 1 ustawy o świadczeniach obowiązkiem zapewnienia równego traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, równoważącym zasady wyrażone w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i z zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.

W tym zakresie Sąd uznaje argumentację skarżącego za zasadną.

Za chybioną uważa również Sąd konstatację organu, że obydwaj oferenci złożyli oświadczenie, iż zapoznali się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów (które, według organu, były dla wszystkich biorących w nim udział jednakowe) i nie zgłosili do nich zastrzeżeń oraz przyjęli je do stosowania; w ocenie organu, wyłącza to oferentom możliwość wejścia na drogę odwoławczą i zaskarżenia orzeczenia Prezesa Funduszu do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu treść takiego oświadczenia należy rozumieć literalnie – jako oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami postępowania, przy czym zakres tego oświadczenia jest w istocie wyznaczony przez zakres przedstawionym oferentom materiałów. Z akt postępowania nie wynika, by skarżący został uprzedzony przed przystąpieniem do postępowania o dodatkowej punktacji dotychczasowego świadczeniodawcy za kontynuację współpracy z Funduszem, traktowaną jako ważna część kryterium ciągłości.

Dalej, należy zauważyć, że we wszystkich decyzjach w rozpatrywanej sprawie, w tym zwłaszcza w decyzjach Prezesa Funduszu, organ ogranicza się do przedstawienia zasad punktacji, porównania liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach), itp., nie próbując nawet zindywidualizować swojej oceny i wyjaśnić dlaczego w konkretnym przypadku każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej a nie innej sumy punktów. W konsekwencji Sąd podziela zarzut skarżącego, iż organ w istocie przedstawił wyłącznie zestawienie ocen punktowych dla poszczególnych świadczeniodawców uzyskanych w toku postępowania, bez szczegółowego wyjaśnienia zasad punktowania poszczególnych elementów oferty. W rezultacie ma rację skarżący podnosząc, że Prezes Funduszu wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania szczegółowo odniósł się do kwestii punktacji ofert, wskazując, iż wybrana oferta uzyskała wyższą ocenę punktową, podczas gdy odwołującego nie zapoznano ze sposobem punktowania poszczególnych elementów oceny ofert, jak również odwołujący nie zna uzasadnienia przyjętej oceny punktowej, co uniemożliwiło mu polemikę z przedstawioną przez Prezesa Funduszu argumentacją. Z żadnego postanowienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego skarżący uzyskał 7,5 z 15 możliwych do uzyskania punktów w odniesieniu do "kryterium ciągłości". Wartość ta: 1) nie jest uzasadniona w decyzji, 2) nie wynika z przedstawionych w decyzji Prezesa informacji, 3) jest rzeczywiście niespójna (by nie rzec sprzeczna) sprzeczna z uzasadnieniem organu. Za zasadne należy więc uznać podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15. Skutkowało to również zasadnością zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.

Ma też skarżący rację, z którą zgadza się również Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (czemu dał wyraz w powołanym wyżej piśmie), że działania Prezesa Funduszu petryfikują sytuację na rynku świadczeń medycznych. Jest to już jednak wyraźnie kwestia pozaprawna.

Nie można natomiast, wobec przedstawionej wyżej roli Prezesa Funduszu w postępowaniu o zawarcie umowy o świadczenia zdrowotne, uznać za zasadny zarzutu skarżącego dotyczący sposobu zbierania i oceny dowodów (art. 77 § 1 i § 4 K.p.a.).

Trudno natomiast zgodzić się z wyjaśnieniem organu, że ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu, na podstawie listy ankiet wypełnianych przez oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium. Sąd cieszy każde dążenie do informatyzacji administracji, zwłaszcza w służbie zdrowia, ale przecież oczywiste jest, że każdy program komputerowy opracowuje zespół ludzi i ktoś ten program zatwierdza i kieruje do stosowania. Sąd nie ma wątpliwości, że wyniki punktowe obydwu oferentów zostały policzone prawidłowo; Sąd ma natomiast wątpliwości, czy kryteria ustawowe oceny ofert zostały w sposób właściwy przełożone na odpowiednią punktację.

Skarżący zarzucił również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Jak podnosi skarżący w ostatnim piśmie procesowym, wbrew wytycznym WSA w Warszawie, rozpatrującego poprzednio sprawę, organ nie załączył oferty drugiej strony. Skarżący nie jest zatem w stanie sprawdzić czy oferta ta została sporządzona prawidłowo i następnie czy została prawidłowo oceniona przez organy Funduszu. W takiej sytuacji zarzut skarżącego jest uzasadniony.

Reasumując, Sąd podzielił ocenę skarżącego, iż w toku postępowania naruszona została zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP i sprecyzowana w art. 134 ustawy o świadczeniach, wskazane wyżej zasady ogólne zawarte w przepisach K.p.a, jak i art. 153 p.p.s.a.

Zachowują zatem nadal moc zalecenia zawarte w zapadłym już w rozpatrywanej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 821/08.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.