Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2503/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 15; art. 11; art. 7 i 77 par 1; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. C. C. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego W. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. C. C. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

M. C. C. obywatel [...], deklarujący narodowość [...] (zwany dalej skarżącym) – po przekazaniu go w ramach Rozporządzenia UE Dublin II przez władze [...]i stronie polskiej – 22 marca 2010 r. złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. We wniosku oświadczył, że z [...] wyjechał legalnie [...] kwietnia 1998 r. na podstawie posiadanego paszportu. Samolotem poleciał na [...], aby nauczyć się języka [...] i kontynuować studia. Posiadał [...] wizę. Po rocznej nauce zrezygnował ze studiów i podjął pracę, a po trzech latach złożył własną firmę. W 2005 r. poznał obywatelkę [...], z którą zawarł związek małżeński i posiada dwoje dzieci. Na [...] przebywał legalnie. Z [...] wyjechał, ponieważ nie czuł się tam bezpiecznie, był atakowany ze względów rasowych. Miał również konflikt z mieszkającymi na [...][...], którzy mu nie ufali. Z obawy o bezpieczeństwo żony i dzieci zdecydował się na wyjazd z [...].

Po raz pierwszy z [...] wyjechał w lutym 2009 r., aby wrobić sobie nowy paszport. Na [...] powrócił w maju 2009 r. W czasie pobytu w [...] doszedł do wniosku, że biali ludzie nie są tam bezpieczni i zrezygnował z koncepcji wyjazdu do [...] wraz z rodziną. Po powrocie na [...] wraz z żoną wystąpił we [...] o polską wizę, a po otrzymaniu wizy [...] sierpnia 2009 r. wyjechał wraz żoną i dziećmi do [...]. Mieli zamiar w jednym z krajów Europy zachodniej złożyć wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Żona wraz z dziećmi wróciła na [...], ponieważ dzieci zachorowały, a skarżący został w Polsce. Po dwóch dniach wyjechał do [...]. Tam złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W Polsce nie składał wniosku, ponieważ obawiał się, że posiadając polską wizę zostanie wydalony. Obawia się powrotu na [...], a do [...] nie chce wracać. Ponadto podał, że ma wykształcenie wyższe i jest chrześcijaninem. W [...] do 1996 r. pracował jako menadżer. Jego ojczystym językiem jest [...], natomiast może się swobodnie porozumiewać w języku angielskim, ukraińskim i rosyjskim. Z [...] wyjechał w kwietniu 1997 r. Posiada [...] kartę pobytu. Oświadczył, że "nie mogę wrócić do [...], ponieważ mam rodzinę na [...], a nie będę w stanie mieszkać z nimi w [...] - zdarzają się tam porwania i gwałty. Na [...] miałem problemy zarówno ze strony nacjonalistów, jak i [...], którzy podejrzewali mnie o współpracę z nacjonalistami. Wielokrotnie byłem pobity przez obie nacje, tj. [...] oraz [...]". W kraju pochodzenia nie był prześladowany. W [...] był wielokrotnie pobity przez wujków, którzy chcieli zagarnąć posiadłości po jego zmarłym ojcu. Oświadczył także, że nie brał udziału w działaniach wojennych, był poddany przemocy fizycznej i psychicznej. Nie należał do żadnych organizacji, nie był skazany wyrokiem sądu, nie był zatrzymany i aresztowany.

Przesłuchany [...] czerwca 2010 r. skarżący podtrzymał zeznania złożone we wniosku statusowym i w przesłuchania przez Straż Graniczną.

Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy i stwierdził, że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, oraz nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej, powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1 i art. 20 ust 1 pkt 1 oraz art. 48 ust 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Z 2003 r. Nr 128, poz. 1176 ze zm.; zwanej dalej: ustawą o ochronie).

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że skarżący nie podał wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Organ I instancji – odnosząc się do argumentów skarżącego, że był atakowany przez nacjonalistów [...] oraz przez środowisko mniejszości [...] na [...], a w stosunku do niego i jego rodziny panowała atmosfera niechęci oraz słownej agresję – stwierdził, iż aby uznać, że istnieje faktyczna przeszkoda do zamieszkania przez skarżącego na [...], a w konsekwencji do prowadzenia przez niego w tym kraju życia rodzinnego z żoną i dziećmi, należałoby wykazać, że w tym kraju powszechna jest atmosfera nienawiści rasowej, przejawiająca się w częstych zamachach na życie i zdrowie osób innej rasy, w warunkach braku skutecznej reakcji ze strony organów władzy państwowej bądź innych podmiotów z nimi powiązanych. Jak jednak ustalono w oparciu o informacje własne w postaci odpowiedzi Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z 31 stycznia 2011 r., mimo istnienia na [...] problemu przestępstw na tle rasowym, osoby innych niż biała ras nie są pozbawione ochrony władz tego kraju, zwłaszcza, jeżeli mają tytuł pobytowy. Organy ścigania podejmują w tym państwie działania mające na celu, pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawców takich przestępstw, jak również wdrażane są różnorodne programy związane z identyfikacją tego problemu oraz zapobiegania ewentualnym skutkom istnienia w społeczeństwie postaw nienawiści rasowej i etnicznej. Organ podkreślił, że samo zjawisko przestępczości na tle rasowym i etnicznym, nie może być uznane za powszechne w skali całego kraju, zaś z całą pewnością nie można mu przypisać takich rozmiarów, które przekraczałyby możliwości skutecznego przeciwdziałania sprawnie działającego państwa. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że prawa człowieka cudzoziemca, wynikające z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, będą naruszone na [...] tak w relacji wertykalnej jak i horyzontalnej (w warunkach braku ochrony państwa), w związku z czym nie rodzi to poważnych przeszkód w ponownym zamieszkaniu w tym państwie skarżącego wraz z rodziną. Organ I instancji zwrócił uwagę, że [...] nie podjęła nigdy działań uderzających w podstawy egzystencji skarżącego. Oprócz otrzymania tytułu pobytowego po przyjeździe w 1996 r., skarżący mógł podjąć naukę języka [...], a następnie pracę oraz własną działalność gospodarczą. U. organy władzy publicznej nie działały celem uniemożliwienia mu tej aktywności życiowej, a zatem nie pozbawiły go możliwości zapewnienia podstaw egzystencji dla siebie oraz swojej rodziny. Poza tym skarżący posiada na [...] bezterminowy tytuł pobytowy, bezpośrednio przed wyjazdem miał w tym państwie zarejestrowaną działalność gospodarczą. Dlatego też brak było podstaw do uznania, że w obecnym momencie sytuacja w tym państwie różni się od tej sprzed wyjazdu w zakresie swobody podejmowania działalności zawodowej i gospodarczej w odniesieniu do skarżącego.

W odwołaniu od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. Uzupełnionym pismem z 1 września 2011 r. skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i wniósł o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 13, 14 ust. 3, 15 i 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie. Do odwołania załączył tekst w języku [...] artykułu autorstwa J. S. dotyczący dyskryminacji na tle rasowym na terenie [...].

Rada do Spraw Uchodźców [...] listopada 2011 r. wydała decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada zaznaczyła, że skarżący jest obywatelem N. i jego sprawa jest rozpatrywana w odniesieniu do jego sytuacji w kraju obywatelstwa i pochodzenia. Krajem tym jest [...]. Sytuacja na [...] nie może być analizowana i badana w stosunku do skarżącego, ponieważ nie jest obywatelem tego kraju. Sprawa żony skarżącego – O. C. – jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu i brak było podstaw prawnych dla rozpatrzenia tych spraw w jednym postępowaniu.

Następnie Rada wyjaśniła, że postępowanie w sprawach o nadanie statusu uchodźcy toczy się zgodnie z przepisami k.p.a., ale z uwagi na jego specyfikę szczególną rolę i znaczenie ma w tym postępowaniu dowód z przesłuchania strony. W postępowaniu tym wiarygodność wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia, tym bardziej, że weryfikacja przytaczanych w trakcie przesłuchań okoliczności jest praktycznie niemożliwa. Rada wskazała, że Konwencja genewska dotycząca statusu uchodźców sporządzona w art. 1A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 13 ustawy o ochronie – status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte konwencji genewskiej. Rada podkreśliła, że Konwencja genewska umożliwia ochronę uchodźców, ujmowanych w przepisach tej konwencji, rygorystycznie i wąsko. Nie mieszczą się tu ani wypadki poszukiwania możliwości osiedlenia z przyczyn ekonomicznych, ani legalizacja pobytu z przyczyn osobistych (np. założenie rodziny, integracja w społeczności polskiej). Osiągnięciu tych celów służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, a ponadto obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona. Oznacza to, że nie tylko wewnętrzne przekonanie wnioskodawcy, ale także obiektywne warunki uzasadniają stwierdzenie stanu zagrożenia z powodów wymienionych w Konwencji. Przesłankami przy nadawaniu statusu uchodźcy mogą być konkretne dowody prześladowania albo uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących tworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem.

Mając na uwadze powyższe Rada stwierdziła, że w trakcie postępowania, skarżący nie podnosił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska w kraju pochodzenia. Skarżący jednoznacznie stwierdził, że w N. nie był prześladowany i nie czuł się zagrożony. W związku z tym Rada podzieliła ustalenia organu I instancji, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej.

Dalej Rada podzieliła pogląd organu I instancji, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący nie byłaby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Ponadto skarżący nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art 97 pkt 1 ustawy o ochronie w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r. Skarżący w toku postępowania o nadanie mu statusu uchodźcy nie uprawdopodobnił także tego, że spełnia warunki, które uzasadniałyby udzielenie mu ochrony uzupełniającej.

Rada wskazała także, że wyrażony w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o ochronie nakaz nadania użytych w przepisie wyrażeń rozumienia przyjętego w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oznacza konieczność wykładni uwzględniającej orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zgodnie z orzecznictwem strasburskim art. 8 Konwencji nie gwarantuje cudzoziemcowi i członkom jego rodziny prawa do wyboru miejsca (państwa), w którym będzie realizowane wspólnie życie rodzinne. Przeciwnie, ETPC rozpatrując skargi cudzoziemców podlegających wydaleniu powołujące zarzut naruszenia prawa do życia rodzinnego bada zawsze, czy może być ono realizowane w innym państwie, zwłaszcza w ojczyźnie skarżącego. Dopiero wykazanie, że Polska jest jedynym krajem, w którym jest to realnie możliwe, przemawia za pozytywnym rozstrzygnięciem. Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy, Rada nie znalazła takich okoliczności, które przemawiałyby za tym, że życie rodzinne skarżącego musi być prowadzone koniecznie w Polsce. Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Rada odnosząc się zarzutów odwołania i argumentów dotyczących ogólnej sytuacji na [...], podkreśliła, że skarżący obywatelem U. nie jest. W związku z tym nie włączyła do materiału dowodowego przekazanych przez skarżącego materiałów, bowiem w sprawie o nadanie statusu uchodźcy okoliczność, którą mają te materiały udowodnić jest bez znaczenia – skarżący nie jest obywatelem [...] i nie ma podstaw aby korzystał z ochrony tego państwa.

W skardze z 30 listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców skarżący wniósł o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 13, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5, art. 15 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o ochronie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W motywach skargi skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji Rady nie podjęła żadnych czynności dotyczących dokonanie analizy sytuacji, panującej w chwili obecnej w [...], a która miałaby fundamentalne znaczenie dla określenia czy żywiona przeze niego obawa przed prześladowaniami w tym kraju jest uzasadniona. Jest to istotne biorąc pod uwagę, że organy posiadały informację zarówno o niegdysiejszej przynależności skarżącego do partii politycznej [...], nieodbyciu służby wojskowej, wyznawanej religii - chrześcijaństwie oraz pozostawaniu w związku małżeńskim z obywatelką [...], tj. o okolicznościach, które znacząco urealniają ryzyko prześladowania, zastosowania wobec skarżącego i jego rodziny różnego rodzaju represji.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem Rady, że sytuacja jego małżonki i małoletnich dzieci, troska o nich, a także odczuwana obawa przez poddaniem ich prześladowaniu w N., nie ma znaczenia dla rozpatrzenia sprawy z tego tylko względu, że nie są oni objęci wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy. Skarżący wskazał, że art. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie jednoznacznie stanowi, że represje, odpowiadające ustawowym przesłankom prześladowania, mogą być zastosowane ze względu na przynależność danej osoby do określonej grupy społecznej. W przekonaniu skarżącego, taką grupę stanowi jego rodzina, składająca się wyłącznie z chrześcijan, ponadto niejednolita rasowo. Tym samym, obecność jego małżonki i dzieci w N. generowałaby poważne niebezpieczeństwo również dla skarżącego, jako dla osoby, która sprzeniewierzyła się, panującym w tym kraju zwyczajom i prawom, wiążąc się z Europejką. Materialnym zaś dowodem tego sprzeniewierzenia byłaby właśnie jego rodzina - grupa społeczna, do której przynależy, a która zostałaby w [...] niechybnie poddana różnego rodzaju instrumentom prześladowania, czego Rada nie zauważyła.

Skarżący zarzucił także, że w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto, szeroko opisywanego przez niego problemy, których doświadczył na [...], co narusza normę, wypływającą z treści art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, który stanowi, że organy administracji, rozpatrujące możliwość udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, mają za zadanie ocenić czy kraj, do którego nastąpiłoby wydalenie wnioskodawcy jest krajem, w którym będzie on mógł się cieszyć przynajmniej elementarnym poczuciem bezpieczeństwa. Skarżący zwrócił uwagę, że w przepisie art. 97 ustawy o ochronie, ustawodawca nie posługuje się pojęciem kraju pochodzenia, jak to czyni w art. 13 i art. 15 tej ustawy, lecz używa terminu "kraj", przez co należy rozumieć państwo, do którego nastąpi rzeczywiste wydalenie z Polski. W ocenie skarżącego, takim krajem byłaby nie [...], a właśnie [...], na co wskazuje, wielokrotnie podnoszony przez Radę, argument posiadania przez skarżącego tytułu pobytowego w tym państwie. Z tego też względu, nieuwzględnienie przez ten organ ani oświadczeń skarżącego, odnoszących się do faktycznych represji i nietolerancji wobec osób czarnoskórych na [...], ani też do raportów i opracowań o aktualnej sytuacji w zakresie ochrony praw człowieka w tym kraju, które to informacje zostały wskazane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, stanowią obrazę zarówno przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, jak i art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Radę do Spraw Uchodźców, poprzez zbadanie jej zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695 ze zm.), Sąd uznał, iż decyzja ta została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Przed wskazaniem przyczyn wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 4 ustawy o ochronie – do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że również w uregulowanych w rozdziale 8 tej ustawy sprawach dotyczących wydalania cudzoziemców i zobowiązywania ich do opuszczenia terytorium RP, stosuje się przepisy wskazanego Kodeksu, w tym zasady ogólne w nim uregulowane.

Następnie zauważyć należy, iż zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego i konsekwentnie do tego winno być ukształtowane postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza więc stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję w sprawie, postępowania dowodowego umożliwiającego osiągniecie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. Beck 2005, str. 96-97). Zatem, organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie.

Postępowanie dowodowe organu II Instancji winno zaś prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien natomiast dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Należy też wskazać, iż ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest rozważyć także wnioski strony (art. 78 k.p.a.). Dopiero na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego organ administracyjny może dokonać oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje (...) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a." (v. także wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67).

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję, a także mając na względzie zarzuty skargi, stwierdzić należy, że decyzja ta, z powodu naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przede wszystkim z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w sprawie, do czego to na podstawie art. 15 k.p.a. i przepisów regulujących postępowanie dowodowe był obowiązany. Wskazuje na to bezsprzecznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców, które – co równie istotne – nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Rada nie przedstawiła ani materiału dowodowego, ani ustaleń faktycznych sprawy poczynionych na jego podstawie, a dotyczących sytuacji kraju pochodzenia skarżącego – [...]. Zdaniem Sądu za niewystarczające należy uznać argument, że skoro skarżący stwierdził, że "w [...] nie był prześladowany i nie czuł się zagrożony" to zwalnia to organ odwoławczy zbadania sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego. Tym bardziej, że w nie można w przedmiotowej sprawie zapomnieć, że skarżący przebywa w Polsce z rodziną – małżonką i trójką dzieci, a więc jego ewentualne samodzielne wydalenie nie byłoby zgodne z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka w zakresie ochrony życia rodzinnego. Należałoby zatem zbadać, czy pobyt skarżącego w [...] z białoskórą małżonką i dziećmi mógłby stwarzać dla nich zagrożenia o jakich mowa w Konwencji Genewskiej. W związku z powyższym Rada rozpatrując ponownie odwołanie powinna przedstawić informacje dotyczące aktualnej sytuacji społeczno – polityczno – gospodarczej [...] w kontekście oświadczeń skarżącego dotyczących jego wyznania, działalności politycznej i stworzenia rodziny z białą małżonką.

W dalszej kolejności Sąd stwierdza, iż skarżący słusznie zwraca uwagę, że przepis art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, nakazuje organom administracji, rozpatrującym możliwość udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, ocenić, czy kraj, do którego nastąpiłoby wydalenie wnioskodawcy jest krajem, w którym będzie on mógł cieszyć się poczuciem bezpieczeństwa. Trafnie skarżący wskazuje, że w przepisie tym ustawodawca użył terminu "kraj", a nie "kraju pochodzenia", a więc przez to należy rozumieć państwo, do którego nastąpi rzeczywiste wydalenie z Polski. Biorąc pod uwagę to, że skarżący do Polski przyjechał z [...], gdzie posiada nadal ważny, bezterminowy tytuł pobytowy oraz to, że jego wydalenie winno nastąpić wraz z małżonką ([...]) i dziećmi, obowiązkiem organu było także zbadanie sytuacji na [...]. Zatem za prawidłowy Sąd uznał zarzut skargi, że Rada niezasadnie odmówiła zbadania, czy istotnie na [...] dochodzi do represji i nietolerancji wobec osób czarnoskórych i ich rodzin. W tym zakresie Rada powinna przeanalizować sytuację na [...] osób czarnoskórych i małżeństw mieszanych, biorąc pod uwagę własne raporty, jak również odnieść się do powołanych przez skarżącego w odwołaniu raportów m.in. Amnesty International, Human Rights Watch oraz załączonego artykułu.

Mając na uwadze powyższe uwagi, w ocenie Sądu, na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób przyjąć, iż organ odwoławczy dokonał ponownej analizy sprawy w jej całokształcie z poszanowaniem zasad rządzących postępowaniem dowodowym. Tym samym Sąd uznał, iż Rada rozpatrując odwołanie w sprawie nie przeprowadziła pełnego postępowania dowodowego i w zasadzie ograniczyła swoje działanie w postępowaniu odwoławczym jedynie do funkcji kontrolnej.

Z tych też powodów Sąd za konieczne uznał uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Sprawa wymaga bowiem przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy i prawidłowego sformułowania uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej przez ten organ decyzji.

Konkludując, Sąd stwierdza, iż ponownie orzekając organ odwoławczy obowiązany jest przeprowadzić w sprawie w sposób dokładny i rzetelny analizę zgromadzonego i ewentualnie uzupełnionego materiału dowodowego, kierując się przy tym dyspozycją art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto uzasadnienie decyzji musi odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).