Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 778/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska


UZASADNIENIE

I. Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent Miasta) decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 2, art. 39, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.- dalej ups), art. 104 i art. 130 § 4 kpa, przyznał G.L. zasiłek celowy w styczniu 2006 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na: czynsz [...] zł; energię [...] zł (k. 57-58 akt administracyjnych).

II. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]Prezydent Miasta P. na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.) odmówił G.L. pomocy w formie zasiłku celowego na uregulowanie kary za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. G.L. wystąpiła o pomoc w formie zasiłku celowego na pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską. Po przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że Zainteresowana: prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; jest bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku. Dochód Wnioskodawczyni stanowi: [...] zł dodatku mieszkaniowego; [...] zł zasiłku okresowego. Dochód Zainteresowanej jest niższy niż 461 zł (art. 8 ust. "2" [winno być "ust. 1 pkt 1"- uwaga WSA] ups). Sam niski dochód nie stanowi podstawy do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2005 r., Prezydent Miasta odmówił udzielenia pomocy na pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Samorządowe Kolegium) decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy odmowną decyzję. Rozpatrując niniejszy wniosek o zasiłek celowy na pokrycie kosztów kary za przejazd komunikacją miejską bez biletu, Prezydent Miasta stwierdził, że brak podstaw do udzielenia pomocy na ów cel. Konieczność nałożenia owej opłaty jest karą nałożoną za świadome naruszenie przepisów obowiązujących w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacji; jej uregulowanie leży w gestii Wnioskodawczyni, nie zaś pomocy społecznej, dysponującej środkami publicznymi. Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( art. 7 kpa). Uregulowanie kary za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską czy zapłata mandatu, jest sprzeczne z interesem społecznym. G.L. miała przyznaną pomoc w formie zasiłku okresowego w kwocie [...] zł [miesięcznie- uwaga WSA] i Wnioskodawczyni wielokrotnie zobowiązywała się do przeznaczania tej formy pomocy m.in. na zakup biletów MPK, zatem była obowiązana do ich zakupu. Obecnie również na pisemnym oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2006 r. zadeklarowała się, że z zasiłku okresowego w kwocie [...] zł, Wnioskodawczyni będzie kupować środki czystości i bilety MPK. Brak podstaw do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kolejnej kary za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

W odwołaniu od decyzji nr [...] G.L. podniosła, że w grudniu 2005 r. MOPR odmówił Jej udzielenia pomocy. Dnia [...] stycznia 2006 r. kolejny raz zwróciła się do MOPR z prośbą o interwencję Dyrektora W.K. Z dzielnicy [...] do MOPR przy ul. [...] jest daleko. By zawieźć pismo, Odwołująca się jechała autobusem [...]. W drodze powrotnej kontrolerzy nałożyli na Wnioskodawczynię karę za brak biletu. Nie jest winą Zainteresowanej, że MOPR od 2003 r. nie zapewnia Jej właściwych środków na podstawowe potrzeby życiowe ( w tym bilety MPK), o czym kilkakrotnie powiadamiała MOPR i Samorządowe Kolegium. MOPR kolejny raz odmówił Wnioskodawczyni pomocy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Prezydenta Miasta. Skarżąca świadomie łamie przepisy prawa i korzysta z jazdy bez biletu. Organ I instancji wielokrotnie wyjaśniał Skarżącej, że jazda bez ważnego biletu jest świadomym wyborem; [Wnioskodawczyni- uwaga WSA] na własne ryzyko korzysta z komunikacji miejskiej, nie starając się o bilet. Organ I instancji słusznie zauważył, że opłata mandatu karnego za świadome działania, nie może być premią dla Skarżącej; nie jest także zaspokojeniem niezbędnej potrzeby życiowej.

W skardze do Sądu G.L. napisała, że MOPR nie zapewnia Jej podstawowych środków na życie (w tym na bilety MPK), tak by mogła mieć na podstawowe potrzeby życiowe. Od 3 lat Skarżąca dopomina się, by MOPR mógł określić kwotę na bilety MPK (na miesiąc) i by mogła otrzymać bilet miesięczny. Kosztem wyżywienia i środków na życie, Wnioskodawczyni ma (wymuszone przez MOPR) przeznaczanie części zasiłku okresowego na bilety. Brak środków spowodował, że nałożono Nań karę za jazdę bez biletu i jest "nękana przez Sąd". MOPR i SKO nie reagują na Jej skargi. Miast pomocy, Skarżąca czuje się obrażana twierdzeniem, że świadomie łamie przepisy prawa, że dokonuje świadomego wyboru. G.L. ukończyła 50 lat i nie jest w stanie chodzić wiele kilometrów pieszo- czy to do lekarza, czy załatwiając konieczne sprawy urzędowe. MOPR narusza prawo, nie zabezpieczając ważnej potrzeby bytowej, do jakich należą bilety MPK. MOPR nigdy w kontraktach sporządzonych z udziałem Skarżącej nie określał, jaką kwotę z zasiłku okresowego winna przeznaczyć na bilety. Kwota [...] zł (nie zmieniana od kilku lat) stanowi "zlepek" wszystkich potrzeb bytowych, bez względu na fakt, że rosną ceny towarów, środków żywności, nie uwzględniająca zmian gospodarczych ani innych. Wiele decyzji MOPR opartych jest o lata 60-siąte, gdy nie było bezrobocia i sytuacji występujących obecnie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153/02/1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02/1271 ze zm.- dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta nie dotyczy jednak "abstrakcyjnie" postrzeganych wad działań tychże organów, a odbywa się jedynie w formach przewidzianych ppsa. Z tej przyczyny do kognicji Sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym należy kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], nie zaś decyzji podjętych uprzednio- w odrębnych postępowaniach- w szczególności o przyznaniu wcześniejszymi decyzjami zasiłków okresowych, zasiłków celowych bądź decyzji o odmowie przyznania poszczególnych, wnioskowanych świadczeń z pomocy społecznej. Od każdej z takich decyzji G.L. mogła w ustawowym terminie złożyć odwołanie a nadto skargi do Sądu Administracyjnego. Z tej przyczyny nie są istotnymi dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzuty: "oparcia decyzji MOPR o lata 60-siąte" (Skarżąca nie wskazuje żadnego przykładu, a Sądowi takie przykłady nie są znane na podstawie innych spraw, znanych Sądowi z urzędu); nie reagowanie przez MOPR i SKO na skargi i wnioski Wnioskodawczyni, bo nie mieszczą się one w granicach niniejszej sprawy (art. 135 ppsa). Ze środków kontroli instancyjnej i ze skarg Zainteresowana korzysta- w okresie od [...] grudnia 2003 do [...] maja 2007 r. wytoczyła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu 25 spraw (k. 45 akt sądowych).

2. Sąd podziela ustalenia organu I i II instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń Sądu. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił nadto, że:

G.L. została obciążona przed dnia [...] stycznia 2006 r. nie mniej niż czterema opłatami dodatkowymi z tytułu jazdy bez biletu komunikacji publicznej (k. 61 akt administracyjnych odwoławczych).

A. Dnia [...] sierpnia 2004 r. nałożono na Zainteresowaną opłatę dodatkową w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium po rozpoznaniu odwołania G.L., uchyliło w całości i skierowało do ponownego rozpoznania- z powodu błędów natury formalnej (braku w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji przez Skarżącą) - odmowną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]czerwca 2005 r. nr [...] (k. 35, 50-52 akt administracyjnych, dołączonych do akt IV SA/Po 76/06). Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] odmówił przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie opłaty z tytułu przejazdu bez biletu, a Samorządowe Kolegium decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (k. 93, 147-149 akt administracyjnych, dołączonych do akt IV SA/Po 76/06). Sądowi jest znanym z urzędu fakt, że G.L. wniosła na tę decyzję skargę do tut. Sądu. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. IV SA/Po 1018/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę a G.L. złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Przed Sądem Rejonowym w P. pod sygn. akt [...] toczyła się sprawa z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w P. sp. z oo przeciwko G.L. o zapłatę opłaty za przejazd bez biletu dnia [...]sierpnia 2004 r. ( data rozprawy: [...] listopada 2005 r. godz. [...], sala [...]).

B. Dwie poprzednie opłaty dodatkowe za 2004 r. (z dnia: 18 stycznia 2004 r. i 24 maja 2004 r.) z tytułu jazdy bez biletu komunikacji publicznej wierzyciel- MPK umorzył ze względu na trudną sytuację materialną Strony (k. 183, 186 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 76/06). Opłata dodatkowa za przejazd bez biletu, wymierzona dnia [...] stycznia 2006 r., w kwocie [...] zł, jest piątą z kolei (k. 28 akt załączonych do sprawy IV SA/Po 788/06; k. 61 akt administracyjnych odowławczych).

C. Prezydent Miasta udzielił G.L. szeregu świadczeń z pomocy społecznej- w szczególności: decyzją z dnia [...] marca 2005 r. po [...] zł miesięcznie zasiłku okresowego w okresie od kwietnia do czerwca 2005 r.; decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r.- [...] zł zasiłku celowego na czynsz i energię; decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r.- po [...] zł miesięcznie zasiłku okresowego na żywność w okresie od lipca do września 2005 r.; decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r.- [...] zł zasiłku celowego na leki za czerwiec 2005 r.; decyzją z dnia [...]sierpnia 2005 r. [...] zł zasiłku celowego na zakup przedmiotów do domu; decyzją z dnia [...]sierpnia 2005 r. po [...] zł miesięcznie zasiłku okresowego w sierpniu i wrześniu 2005 r.; decyzją z [...] września 2005 r. [...],- zł tytułem czynszu i opłaty za zużytą energię elektryczną w październiku; od października do grudnia 2005 r. po [...] zł miesięcznie na żywność; decyzją z dnia [...] września 2005 r. po [...]- zł miesięcznie zasiłku okresowego w okresie od października do grudnia 2005 r.; decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. po [...] zł miesięcznie zasiłku okresowego w okresie od stycznia do marca 2006 r.; decyzjami z dnia [...] grudnia 2005 r. po [...] zł miesięcznie zasiłków celowych na żywność od stycznia do marca 2006 r. ; decyzją z dnia [...] marca 2006 r. po [...] zł zasiłku okresowego od kwietnia do czerwca 2006 r.; decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] zł zasiłku celowego na czynsz w kwietniu 2006 r.; decyzją z dnia [...]marca 2006 r. po [...] zł miesięcznie w okresie od kwietnia 2006 do czerwca 2006 r. na zakup żywności; decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] zł zasiłku celowego na energię; decyzją z dnia [...] marca 2007 r. po [...] zł miesięcznie zasiłku okresowego od kwietnia do czerwca 2007 r.

Nadto G.L. korzystała z dodatku mieszkaniowego- w tym w okresach: od [...] czerwca 2003 do [...] listopada 2003 r.- po [...] zł miesięcznie; w okresie sześciu miesięcy- w tym w kwietniu 2005 r. po [...] zł miesięcznie; od grudnia 2005 r. do maja 2006 r. po [...] zł miesięcznie; od [...] czerwca 2006 do [...] listopada 2006 r. po [...] zł miesięcznie.

Powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał na podstawie dokumentów i ich odpisów znajdujący się w aktach: decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 r. nr: [...];[...]; decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]; decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]; decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] ( k. 2-5, 41-46, 60-61 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 461/06 i k. 34 akt IV SA/Po 461/06); decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] (k. 1 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 359/07); decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...];[...];[...];[...]; decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]września 2005 r. nr [...]; decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2005 r. nr [...] (k. 13-14, 16, 17, 65 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 778/06).

Sąd dał wiarę owym odpisom i dokumentom, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 244 i 245, 252, 253 kpc).

Bezrobocie w P. kształtuje się od wielu lat na poziomie zbliżonym do poziomu bezrobocia naturalnego- na dzień [...] czerwca 2006 r. wynosiło 6,2 %, na dzień [...] czerwca 2005 r.- 7,1 %, a na dzień [...] czerwca 2004 r.- 8,0 % (odpowiednio- obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy z dnia: [...]września [...];[...] września [...];[...]).

3. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ups, przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (art. 39 ust. 1 ups). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ups).

Pomoc społeczna stanowi szczególny obszar działalności organów administracji publicznej. Jest ona nakierowana na aktywną działalność wśród tych osób i rodzin, które samodzielnie nie potrafią uporać się z trudnymi sytuacjami życiowymi oraz ich konsekwencjami ( art. 2 ust. 1 ups). Realizacja przez organy administracji publicznej obowiązków w zakresie pomocy społecznej winna uwzględniać fakt, że działalność ta stanowi niezbędny element prawidłowego funkcjonowania konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, zm. 200/06/1471) i znajduje oparcie w zakotwiczonych konstytucyjnie zasadach pomocniczości i solidarności. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (art. 2 ust. 1 ustawy; W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8; Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" Wyd. LEGES 2004 s. 10).

Obowiązki Państwa w zakresie pomocy osobom potrzebującym wskazane zostały również w art. 13 i 14 Europejskiej Karty Społecznej (Dz. U. 8/99/67, w zakresie, w jakim RP jest tymi przepisami związana). Reasumując zauważyć więc trzeba, że organy realizujące kompetencje w zakresie pomocy społecznej winny mieć na względzie szczególną sytuację osób, które o taką pomoc się ubiegają.

4. Skarżąca przyjmuje, że winna otrzymać pomoc na pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu dnia 10 stycznia 2006 r. komunikacją miejską. Z definicji pomocy społecznej, zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy nie sposób wyprowadzić wniosku, że każdy wniosek Zainteresowanej winien być uwzględniony. Pomoc społeczna, będąca instytucją polityki społecznej państwa, ma na celu umożliwienie (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy) osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jest rzeczą oczywistą, że pomoc świadczona w ramach praw socjalnych, finansowana jest ze środków publicznych, pochodzących od podatników. Ilość tych środków jest zawsze ograniczona, a nadmierne rozbudowanie systemów podatkowych, grozi kryzysem finansów publicznych ( W. Łączkowski- op. cit. s. 9-11). Polska należy do państw ekonomicznie słabiej rozwiniętych, a dostarczycielem większości podatków są głównie osoby mniej zamożne; wzrost wydatków socjalnych ponad rozsądny poziom prowadzi do osłabienia gospodarki, wzrostu bezrobocia, poszerzenia sfery ubóstwa. Skoro zatem najniższa płaca b r u t t o w gospodarce narodowej wynosiła w całym 2005 r. 849 zł miesięcznie (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005 r.- Dz.U. 201/04/2062) a w całym 2006 r. odpowiednio 899,10 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2006 r.- Dz.U. 177/05/1469), to świadczenia z pomocy społecznej, przyznane i wypłacone G.L. w styczniu 2006 r. w łącznej kwocie n e t t o [...] zł ([...] zł zasiłku okresowego, [...] zł zasiłku celowego na żywność i [...] zł zasiłku celowego na czynsz i energię) uznać należy za znaczne- tym bardziej, że Zainteresowana na koszt podatników otrzymywała nadto [...] zł dodatku mieszkaniowego.

5. Wbrew subiektywnej ocenie Skarżącej, pomoc społeczna należycie wspiera Wnioskodawczynię w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia Jej niezbędnych potrzeb- w granicach możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ups). Świadczy o tym rozmiar przyznanej w poszczególnych miesiącach pomocy. Błędnie Skarżąca w odwołaniu podniosła, że "w grudniu 2005 r. MOPR odmówił mi udzielenia pomocy (pozostałam bez żadnych środków do życia" (k.62 akt administracyjnych), skoro Zainteresowana w grudniu 2005 r. otrzymała netto [...] zł ([...]zł zasiłku okresowego i [...] zł dodatku celowego na żywność), a nadto [...]zł dodatku mieszkaniowego.

Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 i 2 ups), przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 kpa załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej, tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie.

6. Jest rzeczą oczywistą, że zasiłek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu art. 6 pkt 4 ups, nawet jeżeli nie jest wypłacany do rąk Zainteresowanej, bowiem o tyle zmniejsza się zobowiązanie ciążące na kliencie pomocy społecznej z tytułu niezbędnej potrzeby bytowej, jaką jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Błędnie Skarżąca postrzega, że "kwota MOPR [[...] zł- uwaga WSA] od kilku lat jest stała" (k. 2v akt sądowych). W istocie zasiłek w przypadku osoby samotnie gospodarującej- ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (461 zł- art. 8 ust. 1 pkt 1 ups) a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie ( art. 38 ust. 1 i 2 pkt 1 ups). Zmiana wysokości dodatku mieszkaniowego w sposób naturalny wpływała zatem na zmianę wysokości zasiłku okresowe, który wynosił- miesięcznie- w szczególności: po [...]zł w okresie od kwietnia do czerwca 2005 r.; po [...] zł w sierpniu i wrześniu 2005 r.; po [...]- zł w okresie od października do grudnia 2005 r.; po [...] zł w okresie od stycznia 2006 r. do czerwca 2006 r.

7. W okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji ( od października do grudnia 2005 r.) Skarżąca miała przyznany zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie, a w styczniu 2006 r. (i to aż do czerwca 2006 r.) [...] zł. Celem tej formy pomocy społecznej, jest zaspokojenie potrzeb osób życiowych i bytowych osób wnioskujących (art. 38 ust. 1 ups). Dysponując w dłuższym okresie stałymi świadczeniami z pomocy społecznej, Zainteresowana może dokonywać racjonalnych wyborów, czy w danym miesiącu chce np. kupić większą czy mniejszą liczbę biletów MPK (np. w postaci bezterminowych karnetów jedenastobiletowych, w którym jedenasty bilet jest sponsorowany przez MPK).

8. Naruszeniem zasad metodyki urzędniczej było wydanie dwu decyzji dnia [...] stycznia 2006 r., lecz uchybienie to nie miało ono istotnego wpływu na wynik postępowania. Należy wskazać, że za załatwianiem jedną decyzją więcej niż jednego wniosku przemawia ekonomia postępowania administracyjnego. Jest to ze wszech miar pożądanym– zwłaszcza, jeśli ta sama Strona składa w krótkim okresie wiele wniosków w podobnych przedmiotach. Jawi się tu analogia z wyrokiem Sądu powszechnego w procesie cywilnym, gdy Sąd zasądza w jednym wyroku (lecz w odrębnych punktach): świadczenie z tytułu odszkodowania; świadczenie z tytułu zadośćuczynienia; ustala odpowiedzialność sprawcy czynu niedozwolonego na przyszłość; oddala powództwo w pozostałej części; postanowieniem zawartym w wyroku umarza postępowanie w części; odrzuca pozew co do jednego z żądań; rozstrzyga o kosztach procesu. Ustawodawca nie wymaga, by w takiej sytuacji każde z postępowań administracyjnych kończyło się odrębnymi decyzjami; wystarczy, że w jednej decyzji organ o każdym z żądań rozstrzygnie odrębnymi punktami, wskazując dokładnie wnioski i rodzaj świadczeń, o których rozstrzygnął. Takie rozstrzyganie leży zarówno w interesie strony, jaki i w interesie społecznym- w sposób istotny przyczynić się może do szybkości i przejrzystości postępowania, sprzyjać winno pogłębianiu uzasadnienia faktycznego (z reguły wspólne ustalenia dla oceny prawnej każdego z żądań) i prawnego, i skutkuje zmniejszeniem społecznych kosztów działalności organów administracji publicznej. Podobnie uchybieniem nie mającym istotnego wpływu na wynik postępowania było przywołanie w uzasadnieniu decyzji I instancji art. "8 ust. 2", miast- prawidłowo- art. 8 ust. 1 pkt 1 ups. O tym, że była to oczywista omyłka pisarska świadczy prawidłowe przytoczenie treści właściwego przepisu i należyty akt subsumcji (k. 55-56 akt administracyjnych).

9. Słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu wspomaganie osób ubiegających się o pomoc w ich trudnej sytuacji, wspieranie i motywowanie do radzenia sobie samemu z trudnościami. Zgodnie z pismem MPK z dnia [...] października 2005 r., adresowanym do MOPR opłata dodatkowa z dnia [...] sierpnia 2004 r., o uiszczenie której wnosiła Skarżąca, była trzecią opłatą dodatkową w 2004 r., przy czym obie poprzednie (z dnia: 18 stycznia 2004 r. i [...] maja 2004 r. – k. 183, 186 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 76/06) zostały anulowane przez MPK ze względu na trudną sytuację materialną Strony. Z załączonego przez Odwołującą się odpisu pisma MPK z dnia [...] stycznia 2006 r. wynika, że MPK anulowało uprzednio już trzy opłaty dodatkowe, ze względu na trudną sytuację materialną Strony, a dochodzi jedynie opłaty skierowanej do windykacji sądowej i opłaty, nałożonej dnia [...] stycznia 2006 r. (k. 61 akt administracyjnych). Zasadne są argumenty, że pomoc społeczna, dysponująca skromnymi środkami finansowymi, nie może przejąć na koszt podatnika obowiązku całkowitego utrzymania osób znajdujących się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej i, że opłacenie opłaty dodatkowej za jazdę bez biletu nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Pomoc w postaci zasiłków celowych ma bowiem charakter fakultatywny, a organ I instancji nie ma obowiązku przyznania tego świadczenia, tym bardziej na pokrycie opłaty dodatkowej z tytułu czynu niedozwolonego, jakim była jazda bez biletu. Utrwalonym jest pogląd, że wszelkie środki publiczne (w tym w ramach pomocy społecznej), mogą być wydatkowane wyłącznie na cele zgodne z prawem (odpowiednio- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia: 22.11.2006- IV SA/Po 1062/05; 15.2.2007- IV SA/Po 76/06- niepublikowane).

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że złożenie skargi do Dyrektora MOPR nie wymagało osobistego dokonania tej czynności w siedzibie MOPR i jazdy autobusem nr [...]- Zainteresowana mogła wysłać pismo na adres Dyrektora MOPR, nadając je w dowolnej placówce pocztowej, np. położonej nieopodal miejsca swego zamieszkania ( art. 57 § 5 kpa).

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa skargę należało oddalić.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska

AT