Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3639/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 § 1, art. 199a § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA del. Teresa Porczyńska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 687/15 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 marca 2015 r. nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz M. M. kwotę 2.886 (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 687/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 marca 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 22 maja 2014 r. ustalono skarżącej podatek od nieruchomości za 2014 r. na kwotę 49.868 zł.

Decyzją z dnia 27 marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ podniósł, że kwestią sporną w sprawie jest powierzchnia gruntu dzierżawionego na podstawie umowy dzierżawy nr [...] z dnia 12 czerwca 2013 r. - podatniczka zarzuca, że organ podatkowy przyjął zawyżoną powierzchnię gruntów dzierżawionych na podstawie tej umowy. Jej zdaniem, gmina jednostronnie dokonała zmiany tej powierzchni. Określając przedmiot dzierżawy strony umowy określiły go na "około 4,7 ha" gruntu, w dalszej części umowy, w § 4, strony uzgodniły, w jakim trybie i w jakiej formie nastąpi sprecyzowanie rzeczywistej powierzchni gruntu oddanego podatniczce w dzierżawę. Zgodnie z umową gmina zleciła geodecie wykonanie szczegółowej mapy z zakreślonymi granicami gruntu wykorzystywanego przez skarżącą. Organ podkreślił, że mapa sporządzona w wyniku tych prac stanowi, zgodnie z § 4 umowy dzierżawy, załącznik nr 2 do umowy. Organ podniósł, że kwestionując wyniki czynności precyzujących przedmiot ww. umowy dzierżawy skarżąca zaprzecza umownym uzgodnieniom, na które podpisując umowę zgodziła się.

W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła jej rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania unormowanych w przepisach art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) dalej "O.p.".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W zaskarżonym wyroku WSA podniósł, że mapa wraz z wyliczeniami geodety bezspornie jest treścią zawartej umowy, na co wskazuje jej zapis w § 4 w brzmieniu "stanowi integralna część", nadto, nie stanowi bezspornie zmiany umowy jak chciałaby skarżąca. WSA podkreślił, że w momencie podpisywania umowy skarżąca, po pierwsze, zgodziła się na to, iż przedmiot umowy - część działki została określona w powierzchni przybliżonej, po drugie, zgodziła i się na sposób ustalenia powierzchni dzierżawy, po trzecie zaś, zgodziła się, że ustalona dopiero powierzchnia jest integralną częścią umowy. Zwrócono uwagę, że okoliczności związane z powierzchnią dzierżawionej działki były znane skarżącej w dacie zawarcia umowy, a podpisując ją zgodziła się na ustalone w niej warunki.

W ocenie Sądu, skoro skarżąca podpisała umowę (zawarła umowę), w której postanowiono o trybie i formie sprecyzowania rzeczywistej powierzchni gruntu oddanego podatniczce w dzierżawę, to wbrew zapisom § 4 umowy w sytuacji określenia tej powierzchni w sposób przewidziany, nie może obecnie powoływać się na zapis § 17 umowy stanowiący o zmianie umowy, które dla swej ważności wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Czym innym jest bowiem zmiana umowy a wykonanie zapisów zawartej umowy.

Dalej Sąd podniósł, że obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p. powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa, nie zaś wówczas, gdy przedmiotem prawnopodatkowej oceny jest sama treść istniejącego już stosunku prawnego i kształtujących go oświadczeń woli. W niniejszej sprawie, zdaniem WSA, nie ma wątpliwości co do istnienia umowy, skarżąca jedynie nie godzi się ze skutkami zawartej umowy, zaś te postanowienia umowy w żaden sposób w drodze interpretacji (wykładni) zmienione być nie mogą.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku skarżąca zaskarżyła go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie bezwzględnie obowiązujących przepisów art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.; dalej "k.c.") normujących umowę dzierżawy, co doprowadziło WSA w Szczecinie do błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia, polegających na uznaniu, że skarżąca zawarła umowę dzierżawy nieokreślającą przedmiotu dzierżawy i zgodziła się, że przedmiot ten zostanie dopiero ustalony przez geodetę – mimo że art. 693 § 1 k.c. wyraźnie wymaga określenia w umowie dzierżawy rzeczy dzierżawionej, a którą strony umowy dzierżawy wyraźnie i wprost dookreśliły w § 2 tej umowy na podstawie załącznika nr 1, stanowiącego jej integralną część, wobec czego nie było podstaw do błędnie uczynionego przez WSA w Szczecinie ustalenia, że skarżąca mocą § 4 tej umowy zgodziła się na określenie przedmiotu dzierżawy przez geodetę na mapce stanowiącej załącznik nr 2 nieodpowiadającego przedmiotowi dzierżawy wzajemnie przez strony ustalonego mocą § 2 na mapce stanowiącej załącznik nr 1 do przedmiotowej umowy;

2. przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), tj. art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. przez:

a) nierozstrzygnięcie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1) objętej skargą wniesioną przez skarżącą na decyzję organu drugiej instancji oczywistego naruszenia przez ten organ art. 122 O.p. w wyniku zaniechania z niewiadomych przyczyn uzupełnienia materiału dowodowego o załącznik nr 1 do umowy dzierżawy – mimo powoływania się przez organ drugiej instancji i WSA w Szczecinie na ten właśnie załącznik w uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć;

b) nieodniesienie się przez WSA w Szczecinie do wszystkich zarzutów zawartych w skardze (art. 141 § 4) w wyniku nierozpatrzenia z przyczyny podniesionych w punkcie 2 lit. a skargi kasacyjnej, poprzez zaniechanie wyjaśnienia nieuznania zarzutów naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1 O.p.;

c) nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i decyzji ją poprzedzającej, mimo istnienia ku temu przesłanek (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c), wobec ewidentnego naruszenia art. 122 w zw. z art. 191 O.p. wynikającego z faktu, że w aktach sprawy brak jest załącznika nr 1 do umowy dzierżawy, na który to załącznik powoływały się oba organy oraz WSA w Szczecinie.

Pismem z dnia 23 stycznia 2017 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienia podstaw kasacyjnych oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:

- wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. [...] wraz z uzasadnieniem,

- wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt [...], utrzymującego w mocy ww. wyrok.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Przed ustosunkowaniem się do zarzutów przypomnieć należy o następujących kwestiach. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne.

W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Należy zauważyć, że kluczowy w sprawie na obecnym etapie jej rozpatrywania art. 199a § 1 O.p. nie został wymieniony w petitum skargi kasacyjnej i bezpośrednio nie został powiązany z konkretnym zarzutem. Jednakże na s. 4 skargi kasacyjnej, w jej uzasadnieniu, pełnomocnik wyraźnie zarzucił jego naruszenie, pisząc: "Jeżeli (...) WSA w Szczecinie oddalając skargę dokonuje z powołaniem się na art. 199a § 1 stawy Ordynacja podatkowa ustalenia zgodnego zamiaru i woli stron umowy dzierżawy (...) wyłącznie cytując i wskazując literalne brzmienie § 4 tej umowy, to w ocenie strony skarżącej Sąd ten istotnie naruszył ten przepis". Stąd możliwym jest skontrolowanie zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem oceny stanowiska WSA pod kątem naruszenia tego przepisu przez organy.

Na s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej z kolei wymieniono art. 187 O.p. - a to powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt SA/Po 1468/2007, cytując jego fragment i zaznaczając, że przedstawione w nim stanowisko przydatne jest dla uzasadnienia skargi kasacyjnej strony w niniejszej sprawie. Również z uwzględnieniem treści tego przepisu, niewymienionego w petitum skargi kasacyjnej, doszło do kontroli podjętej przez NSA.

Możliwość odniesienia się przez NSA do tak sprecyzowanych zarzutów skargi uzasadnia uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (dostępna, podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W uchwale stwierdzono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych." W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że "Jeżeli /.../ zarzut naruszenia prawa przez organ administracji nie został wyraźnie powiązany w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa przez wojewódzki sąd administracyjny, nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej - nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA /..../ i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej".

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej NSA wyjaśnia, że art. 122 i 187 O.p. są przepisami prawa procesowego. Natomiast art. 199a § 1 O.p. ma charakter mieszany. NSA podziela tu stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 783/97 (LEX nr 468869), że samo ustalenie oświadczeń woli należy do ustaleń faktycznych, wykładnia ustalonych przez organ podatkowy oświadczeń woli stron umowy należy do kwestii prawnych.

NSA stwierdza, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, zasadny jest bowiem zarzut naruszenia art. 199a § 1 O.p. oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Dwa ostatnie z powołanych przepisów obligują organy podatkowe do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się do każdego dowodu i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. W konsekwencji wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego powinno prowadzić do jednoznacznych ustaleń faktycznych i prawnych. Temu obowiązkowi zarówno sąd pierwszej instancji, jak i organy podatkowe nie sprostały.

Zasadniczą wadą dokonanej przez sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tym zakresie było pominięcie w niej części ustaleń umowy (jej § 2) i nieprawidłowe ustalenie w związku z powyższym stanu faktycznego.

Art. 199a § 1 O.p. stanowi dyrektywę odczytywania treści czynności prawnej zgodnie z zamiarem stron tej czynności. Określone w tym przepisie wskazówki interpretacyjne dają pierwszeństwo zgodnemu zamiarowi stron i celowi umowy przed dosłownym brzmieniem złożonych oświadczeń. Proces interpretacji umowy nie może się zatem ograniczać jedynie do zbadania jej tekstu, a powinien uwzględnić znaczenie spornych postanowień umowy, zgodne z rzeczywistą wolą jej stron. Dopiero, gdy tego typu ustalenie nie jest możliwe z uwagi na różnice stanowisk stron umowy co do rozumienia poszczególnych postanowień, przyjąć należy wzorzec obiektywny, nadający poszczególnym postanowieniom znaczenie powszechnie nadawane postanowieniom o takiej treści. Przywołać tu należy orzecznictwo Sądu Najwyższego np. wyrok z 20 stycznia 2011 r., I CSK 193/10, LEX nr 784895, dotyczący wykładni art. 65 § 2 k.c., zawierającego podobny nakaz interpretowania umów, jak też orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z 22 września 2009 r., sygn. akt II FSK 598/08; z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2118/11; z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2074/14).

Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że w art. 199a § 1 O.p. ustawodawca podatkowy, podobnie jak to uczyniono na gruncie art. 65 § 2 k.c., nakazał uwzględnić w pierwszej kolejności zamiar stron i cel czynności prawnej. Droga do zbadania całego kontekstu czynności prawnej prowadzić więc może tylko przez zastosowanie reguł wykładni wskazanych w art. 199a O.p. oraz art. 65 § 2 k.c. Jedynie w ten bowiem sposób można ustalić miarodajny dla sprawy sens czynności prawnych (np. Piotr Pietrasz, Komentarz do art.199 a ustawy Ordynacja podatkowa; stan prawny 20.04.2017 r., LEX).

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość określenia w postępowaniu przed organami administracji przedmiotu dzierżawy, to jest powierzchni działki nr 2/11 w świetle § 2 pkt 1 i § 4 umowy dzierżawy. Interpretując te przepisy umowy sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że brak dookreślenia przedmiotu dzierżawy w chwili zawarcia umowy (zarówno w terenie jak i na mapie oraz co do powierzchni) stał się podstawą zapisu zawartego w § 4 ww. umowy, na mocy którego strony umowy wyraziły zgodę na określenie tej powierzchni, jej granic i wyznaczenia w terenie już po zawarciu umowy, przez uprawnionego geodetę w trybie określonym w § 4 ww. umowy. W tej sytuacji nie mają podstaw, zdaniem Sądu pierwszej instancji, twierdzenia skarżącej, jakoby uprawniony geodeta był zobowiązany do wyznaczenia w terenie i na mapie granic przedmiotu dzierżawy i jego powierzchni wyłącznie w sposób odpowiadający tym wartościom wynikającym z § 2 pkt 1 umowy i załącznika nr 1 do umowy.

Jest to stanowisko nieuprawnione albowiem akceptuje pominięcie, przy dokonywaniu wykładni wskazanej umowy, postanowień zawartych w § 2 pkt 1 tej umowy i oparcie się wyłącznie na treści § 4 umowy. Podkreślenia wymaga, że oświadczenie woli powinno być interpretowane jako pewna całość. Nie powinno się zatem ustalać treści czynności prawnej z pominięciem niektórych elementów umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt V CKN 679/00; LEX nr 54342). Uzasadnia to stwierdzenie, że nie zbadano dostatecznie celu i zamiaru stron. Skoro bowiem w § 2 pkt 1 umowy wskazano, że przedmiotem dzierżawy jest część działki o powierzchni około 4,7 ha, a w § 4 strony ustaliły, że precyzyjne ustalenie w terenie i na mapie granic oraz powierzchni przedmiotu dzierżawy zostanie dokonane przez geodetę także na podstawie zał. 1, to należy przyjąć, że prawidłowa wykładnia umowy uwarunkowana jest uwzględnieniem treści zarówno § 2 jak i § 4 tej umowy, co umożliwiłoby określenie przedmiotu dzierżawy zgodnie z zamiarem stron umowy i jej celem. W konsekwencji należało ocenić, czy wobec określenia w § 2 umowy powierzchni przedmiotu dzierżawy na "około 4,7 ha", uzasadnione było twierdzenie wydzierżawiającego, że prawidłowe w świetle ustaleń umownych było określenie tej powierzchni wielkością o około 90% wyższą.

Okolicznością istotną jest także to, że przedmiotowa umowa została przygotowana na podstawie wzoru opracowanego i przedstawionego przez Gminę K. W takim stanie faktycznym znajduje uzasadnienie - w ocenie NSA - stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV CSK 1/13 (opubl. LEX nr 1375459) co do kierunku rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych. SN stwierdził, że wątpliwości interpretacyjne, które nie dają się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli, powinny być rozstrzygnięte na niekorzyść strony, która zredagowała tekst je wywołujący (in dubio contra proferentem). Ryzyko niedających się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli niejasności tekstu umowy powinna ponieść ta strona, która tekst zredagowała.

Dla ustalenia rzeczywistej woli stron znaczenie mogą mieć również sposób wykonania zobowiązania i inne zachowania stron umowy po jej zawarciu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1978 r., III CRN 151/78, OSNC z 1079 r., nr 6, poz. 125). Skarżąca wskazywała na dowody, które w jej ocenie świadczyły o tym, że kwestionowała - po otrzymaniu mapy stanowiącej zał. nr 2 do umowy – oznaczenie przedmiotu dzierżawy oraz jego powierzchni. W postępowaniu przed organami podatkowymi nie przeanalizowano tych dowodów. Uzasadnia to stwierdzenie naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów.

Reasumując przyjąć należy, że organy podatkowe ustalając stan faktyczny sprawy nie dostrzegły rozbieżności pomiędzy zamiarem stron i celem czynności a dosłownym brzmieniem oświadczeń woli złożonych przez strony umowy dzierżawy, co stanowi naruszenie art. 199a § 1 O.p. Sądowi pierwszej instancji należy postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji w całości w celu wyjaśnienia wskazanych rozbieżności i ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wobec niedostrzeżenia przez WSA oczywistego naruszenia przez organy podatkowe art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który mógł mieć wpływ na ustalenie zamiaru stron umowy i celu umowy (w tym brak oceny wpływu na te ustalenia mapy stanowiącej zał. 1 do umowy dzierżawy), a także pominięcia faktu niedostrzeżenia przez organy podatkowe rozbieżności pomiędzy zamiarem stron i celem czynności a dosłownym brzmieniem oświadczeń woli złożonych przez strony umowy dzierżawy, co stanowi naruszenie art. 199a § 1 O.p., NSA uchylił zaskarżony wyrok jak też decyzje organów podatkowych obu instancji na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Na gruncie art. 188 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy niedostrzeżone przez WSA naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są tak oczywiste, iż sprawa musi wrócić do organu w celu ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, NSA jest uprawniony do rozpoznania skargi w trybie art. 188 p.p.s.a.

Wobec powyższego zbędnym jawi się odniesienie do kwestii wniosków dowodowych złożonych przed NSA oraz do kwestii braku stosownego załącznika w aktach – nie modyfikowałyby one treści rozstrzygnięcia. Zasadnym jest jednak, by organy kolejno odniosły się do uwag strony w tym zakresie, podobnie zresztą, jak do argumentacji przedstawionej przez stronę w niniejszej skardze kasacyjnej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (przy uwzględnieniu stanowiska zajętego w tej sprawie przez NSA).

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Zważywszy, że na posiedzeniu NSA w dniu 23 stycznia 2018 r. rozpoznano dwie sprawy strony skarżącej reprezentowanej przez tego samego pełnomocnika, to jest sprawę niniejszą i sprawę o sygn. akt II FSK 2860/15, NSA uznał, że uzasadnia to odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości i zasądzenie ich w części, to jest w każdej z tych spraw kwoty stanowiące po 50% należnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 206 w zw. z art. 207 p.p.s.a.

-----------------------

2