Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 450/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Skarżący, Odwołujący, Beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju (Instytucja Zarządzająca, IZ, organ odwoławczy) z [...] grudnia 2015 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP, Instytucja Wdrażająca, IW, organ I instancji) z [...] września 2015 r. Nr [...], zobowiązującej do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "[...]" w wysokości 7.007.396,17 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek PARP.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], PARP na podstawie Umowy nr [...] w sprawie systemu realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, na lata 2007-2013, zawartej w Warszawie w dniu [...] stycznia 2008r., pomiędzy Ministrem Gospodarki a PARP, określiła Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie, w wysokości 7 007 396,17 zł wraz z odsetkami w wysokości.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż na podstawie § 9 umowy o dofinansowanie, Regionalna Instytucja Finansująca (dalej "RIF") przeprowadziła w dniu [...] listopada 2014 r. kontrolę na miejscu realizacji projektu, której wyniki zostały uwzględnione w Informacji pokontrolnej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 do umowy nr [...] Działanie 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R.

W powyższej Informacji pokontrolnej RIF wskazała na naruszenie:

- § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu poprzez niezrealizowanie projektu: w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z umową, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami,

- § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu poprzez przekazanie niekompletnych sprawozdań z postępu rzeczowo - finansowego realizacji projektu,

- § 9 ust. 10 umowy o dofinansowanie projektu poprzez niewykonanie zaleceń pokontrolnych w terminie wskazanym w informacji pokontrolnej,

- § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu poprzez poniesienie wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności i przejrzystości oraz niedołożenie wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji podmiotu objętego umową o dofinansowanie w związku z jej realizacją.

PARP stwierdziła, że Beneficjent realizował projekt niezgodnie z umową o dofinansowanie oraz harmonogramem rzeczowo - finansowym, co spowodowało niezakończenie II etapu realizacji projektu w terminie określonym w umowie o dofinansowanie projektu, brak realizacji wskaźników projektu oraz brak rozliczenia dofinansowania otrzymanego w formie zaliczki wypłaconej na podstawie wniosku o płatność nr [...].

Dodatkowo, organ I instancji wskazał, że doszło do naruszenia art. 6c ust. 2 pkt 4 ustawy z 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1804), zwanej dalej "ustawą o utworzeniu PARP" poprzez powiązania osobowe lub kapitałowe istniejące pomiędzy Beneficjentem a wykonawcą – M. Sp. z o.o., wyłonionym w wyniku przeprowadzonych przez Beneficjenta, w ramach realizacji umowy o dofinansowanie, postępowań ofertowych związanych z realizacją zamówień publicznych obejmujących budowę, dostawę i montaż linii technologicznej recyklingu odpadów tworzyw sztucznych oraz budowę, dostawę i uruchomienie części elementów linii technologicznej do recyklingu odpadów tworzyw sztucznych.

W złożonym odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji PARP naruszenie:

1) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie zarówno na etapie prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków, jak i na etapie realizacji projektu, wszelkich działań w celu rzeczywistego zrealizowania projektu i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie w tym zakresie jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej, zwłaszcza w zakresie ustalenia przyczyn składania przez skarżącą wniosku o przedłużenie okresu trwania projektu, przyczyn okresowego braku możliwości zrealizowania projektu;

2) art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

3) art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje nie tylko w sytuacji, w której beneficjent wykorzystuje przekazane na jego rzecz środki na zadania inne niż te, na które środki zostały przyznania, ale także w sytuacji braku zrealizowania innych obowiązków przez beneficjenta;

4) art. 77 § 1 i 3 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez:

- zaniechanie zebrania przez PARP wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie;

- zaniechanie inicjatywy dowodowej w celu ustalenia rzeczywistych powodów, dla których Spółka nie była w stanie zrealizować całości czynności objętych harmonogramem

- zaniechanie odniesienia się w decyzji do kwestii wniosków Spółki o wydłużenie okresu realizacji projektu oraz uwzględnienia wpływu odmowy jego przedłużenia na konsekwencje, zarówno dla losów samego projektu, uznanego za celowy w zakresie jego wdrożenia, na realizację którego Spółka przeznaczyła pozyskane z dofinansowania środki w kwocie 8 min zł;

- uniemożliwienie Stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przejawiające się w odmowie przeprowadzenia czynności z przesłuchania Z.P.,

- nie uwzględnienie przez PARP w toku realizacji przedmiotowego projektu możliwości wydłużenia okresu realizacji projektu, pomimo tego, że byłoby to zgodne z celem zawarcia umowy, jakim jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii objętej projektem;

5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, że Spółka środki uzyskane z dofinansowania z udziałem środków europejskich wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem.

Autor odwołania wniósł o uchylenie decyzji PARP w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie jej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jednocześnie, Odwołujący wniósł o przeprowadzenie:

1) dowodu z opinii biegłego z zakresu oceny prac i wyceny wartości prac, w tym usług i maszyn w związku z realizacją umowy o dofinansowanie projektu pn. "[...]" na okoliczność tego, czy skarżąca zrealizowała prace objęte przekazanymi PARP protokołami odbioru oraz na okoliczność tego, jaka jest wartość tych prac;

2) dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Z.P. na okoliczność zakresu realizacji umowy, faktycznego wykonania wszystkich raportowanych PARP prac, wykorzystania całości przekazanych przez PARP środków zgodnie z przeznaczeniem, przyczyn, dla których skarżąca znalazła się w sytuacji chwilowego braku możliwości kontynuowania prac związanych z realizacją projektu i czasowego charakteru tych przyczyn oraz na okoliczność tego, że przy wydłużonym okresie realizacji projektu jest on możliwy do realizacji;

3) dowodu z dokumentów załączonych do odwołania na okoliczność tego, że:

- przyczyną braku możliwości zrealizowania przez Odwołującą dalszych prac związanych z zaangażowaniem własnych środków było działanie kontrahenta Odwołującej, który zobowiązał się do zapewnienia na jej rzecz finansowania, a mimo to nie zapewnił niezbędnego do pokrycia wkładu własnego Odwołującej finansowania,

- Odwołująca poszukiwała wkładu własnego w okresie realizacji projektu i miała zamiar zrealizować projekt w całości,

- przekazane Odwołującej środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem oraz na okoliczność wartości i zakresu prac.

W następstwie złożonego odwołania Minister Rozwoju decyzją z [...] grudnia 2015r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PARP z [...] września 2015 r., dotyczącej określenia do zwrotu kwot otrzymanych środków.

Organ odwoławczy zaczął od wyjaśnienia, że celem projektu było opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii [...] o znacznie wyższych walorach jakościowych na bazie odpadów foliowych oraz energii elektrycznej. Projekt miał być realizowany w dwóch etapach: zakończenie I etapu projektu zaplanowano na 31 grudnia 2010r., natomiast zakończenie II etapu projektu zaplanowano na 30 czerwca 2012r. W załączniku do umowy zostały przewidziane wszystkie wydatki związane z realizowanym projektem oraz termin, w którym zaplanowano ich poniesienie.

Minister Rozwoju podał, że przedstawione przez Spółkę sprawozdanie potwierdzające zakończenie I etapu projektu, tzn. badań przemysłowych i prac rozwojowych objętych dofinansowaniem oraz analiza ekonomiczna wraz z badaniami rynkowymi zostały przekazane do weryfikacji niezależnemu ekspertowi zewnętrznemu, który potwierdził celowość wdrożenia wyników prac B+R. W związku z powyższym, Spółka rozpoczęła realizację II etapu projektu, tzn. wdrożenie wyników badań przeprowadzonych w ramach I etapu w swoją działalność gospodarczą. Zgodnie z aneksami zawartymi do umowy zakończenie realizacji II etapu zaplanowano ostatecznie na 30 września 2014 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli realizacji projektu oraz zrealizowanych działań pokontrolnych Minister Rozwoju uznał, że Beneficjent nie wykonał pełnego zakresu rzeczowego projektu zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, nie udokumentował wykonania dostaw i usług zgodnie z umową, odpowiednimi protokołami odbioru lub innymi dokumentami potwierdzającymi zgodność realizacji projektu z warunkami umowy oraz nie zrealizował pełnego zakresu finansowego projektu poprzez zrealizowanie wszystkich płatności w ramach projektu, tj. nie poniósł wydatków i nie pozyskał dokumentów stanowiących podstawę uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem w ramach projektu w sposób prawidłowy i w terminie określonym w umowie.

W dalszej części uzasadnienia Minister Rozwoju wskazał, że termin określny w zapytaniu ofertowym, jak również informacja o tym, że zamawiający jest zainteresowany jak najszybszym terminem realizacji zamówienia, mogły wpłynąć na fakt, iż w odpowiedzi na wysłane zapytania ofertowe wpłynęła tylko jedna oferta (od M. sp. z o.o. z siedzibą w L.). Bowiem potencjalny wykonawca miał, zgodnie z zapytaniem ofertowym, na realizację przedmiotowej umowy jedynie 51 dni, co w świetle wielkości/zakresu zamówienia było terminem bardzo krótkim i dla potencjalnych wykonawców, którzy mogliby być zainteresowani ubieganiem się o udzielenie przedmiotowego zamówienia, termin ten mógł stanowić przyczynę, dla której zrezygnowali ze złożenia swojej oferty. Ponadto, jak podał organ II instancji współwłaścicielem P. Sp. z o.o. z 80% udziałów był J.S., który jednocześnie był jej założycielem. Umowa o dofinansowanie projektu została podpisana w dniu 25 października 2010r., natomiast wypisu J.S. jako współwłaściciela P. Sp. z o.o. z KRS dokonano w dniu 24 listopada 2010 r., tj. w okresie realizacji przedmiotowego projektu. Jako współwłaściciel P. Sp. z o.o. z 80% udziałów został wpisany D.K. Następnie, we wrześniu 2013r. A.S. (syn pana J.S.) nabył spółkę M. Sp. z o.o., a jej prezesem został J.S. Zatem J.S. był wspólnikiem P. Sp. z o.o. w momencie podpisania umowy o dofinansowanie projektu, jak również w początkowym okresie jego realizacji, co postawiło go w ocenie Ministra Rozwoju w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych potencjalnych wykonawców, bowiem posiadał on wiedzę na temat założeń projektu, zarówno pod względem rzeczowym, jak i finansowym. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z [...] listopada 2014r. (sygn. akt: [...]) uznano Z.S., ojca J.S., za winnego działania w celu osiągnięcia korzyścią majątkowej poprzez przedstawienie do rozliczenia nieprawdziwych faktur VAT.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, istniejące powiązania pomiędzy P. Sp. z o.o. a M. Sp. z o.o. wypełniają przesłankę pozostawania w takim stosunku prawnym lub faktycznym, który może budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności w wyborze wykonawcy. Choć fakt, iż podpisanie umowy wykonawcą nastąpiło w dniu kiedy J.S. nie był już wspólnikiem w P. Sp. z o.o. i nie doszło do udzielenia zamówienia podmiotowi powiązanemu osobowo z beneficjentem to jednak postępowanie o udzielenie zamówienia zostało przeprowadzone w sposób nie zapewniający zachowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co stanowi naruszenie § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu.

W ocenie Ministra Rozwoju Beneficjent nie spełnił obowiązku dotyczącego zachowania zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy, bowiem nie tylko zaniechał sprawdzenia, czy istnieje ewentualny konflikt interesów (rozumiany zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z jej realizacją), ale także zaniechał podjęcia odpowiednich działań celem zapobieżenia takiemu konfliktowi.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, organ wyjaśnił, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowania jako IW dwukrotnie wzywał Spółkę do przedstawienia szczegółowego sprawozdania z postępu rzeczowo-finansowego w projekcie, niezbędnego do rozpatrzenia wniosku o przedłużenie okresu realizacji projektu o kolejne 6 miesięcy, a mimo to Strona nie przekazała kompletnych dokumentów. Odnośnie dowodu z opinii biegłego oraz wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Z.P., organ odwoławczy uznał, iż Z.P. na podstawie upoważnienia z 4 listopada 2014 r. został wyznaczony do reprezentowania P. Sp. z o.o. w czasie przeprowadzania kontroli na miejscu realizacji projektu w dniu 5 listopada 2014 r. i jest pracownikiem Spółki, co mogłoby powodować brak obiektywizmu w składanych przez niego wyjaśnieniach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przejawiającej się w uznaniu, iż :

(a) skarżąca wykorzystała środki uzyskane z dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji, gdy z materiału dowodowego sprawy, jak w szczególności umowy zawartej przez skarżącą z kontrahentem - wykonawcą tj. M. Sp. z o.o. protokołów odbioru maszyn i prac oraz dokumentacji księgowej wynika, że wszystkie przekazane skarżącej przez PARP środki zostały wykorzystane przez nią na realizację zadania objętego umową o dofinansowanie z [...] października 2010r. i w sposób zgodny z ustalonymi harmonogramami,

(b) skarżąca w trakcie przeprowadzonej kontroli nie okazała oryginałów faktur stanowiących podstawę do rozliczenia projektu, w sytuacji, w której faktury te zostały okazane w dniach 19 grudnia 2014 r. i 24 marca 2015 r., na którą to okoliczność skarżąca uzyskała potwierdzenie L. S.A., w postaci przystawionej na dokumencie pieczęci z podpisem upoważnionego pracownika.

(c) skarżąca wykorzystała środki europejskie z naruszeniem procedur opisanych w art. 184 ustawy o finansach publicznych poprzez naruszenie par 9 ust 10 umowy o dofinansowanie, z uwagi na nie wykonanie przez skarżącą zaleceń pokontrolnych, w sytuacji, gdy skarżąca wykonała wszystkie zalecenie pokontrolne z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2014 r. wielokrotnie udzielając odpowiedzi na pytania PARP i przesyłając uzupełnienia do kolejnych zastrzeżeń instytucji,

(d) skarżąca naruszyła art. 11 ust 2 umowy o dofinansowanie z uwagi na naruszenie art. 6 c ustawy z 9 listopada 2000r. o utworzeniu PARP z uwagi na to, że istniejące powiązania między P. Sp. z o.o. a M. Sp. z o.o. wypełniają przesłankę pozostawania w takim stosunku prawnym lub faktycznym, który może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w wyborze wykonawcy, w sytuacji, w której:

- Organ dokonuje błędnych ustaleń faktycznych w zakresie istnienia powiązań podmiotowych, podczas gdy pomiędzy P. Sp. z o.o. a M. Sp. z o.o. w okresie jeszcze przed podpisaniem umowy w dniu [...] października 2010 r. brak jest jakichkolwiek takich powiązań, a nadto, organ błędnie wywodzi okoliczność istnienia powiązań osobowych w oparciu w datę dokonania wykreślenia J.S. z rejestru KRS, w sytuacji, w której wpis w rejestrze ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a data dokonania jego wykreślenia nie może stanowić o istnieniu w tej dacie stosunku prawnego,

- skarżąca dopełniła wszelkich wymogów wskazanych w umowie o dofinansowanie, w szczególności wysłała zapytanie ofertowe do pięciu potencjalnych oferentów, umieściła zapytanie ofertowe w swojej siedzibie oraz na swojej stronie internetowej, zaś w ramach drugiego postępowania skarżąca wysłała zapytanie ofertowe do ośmiu potencjalnych oferentów, umieściła zapytanie ofertowe w swojej siedzibie oraz na swojej stronie internetowej,

- w chwili wysłania zapytania ofertowego do potencjalnych oferentów oraz umieszczenia zapytania ofertowego w siedzibie oraz na stronie internetowej skarżącej w sierpniu 2013 r. J.S. nie był prezesem M. Sp. z o.o., ani też jego syn nie był właścicielem tej spółki,

- D.K. nie był osobą uprawnioną do reprezentacji skarżącej i nie zawierał w jej imieniu umów ani też nie dokonywał w jej imieniu innych czynności,

- organ błędnie wywodzi brak bezstronności w wyborze wykonawcy z samej okoliczności znajomości i podejmowania wspólnych działań J.S. i D. K., w sytuacji, w której relacje takie nie mogą w sposób wystarczający stanowić o tym, że istnieje pomiędzy nimi taki stosunek prawny lub faktyczny, który może budzić wątpliwości co do bezstronności, a nadto, relacje te nie są relacjami między skarżącą a wykonawcą tj. M. Sp. z o.o.

2. naruszenie art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa art. 77 § 1 i 3 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez:

(a) zaniechanie przez Organ wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie poprzez zaniechanie inicjatywy dowodowej w kierunku ustalenia rzeczywistych powodów, dla których skarżąca nie była w stanie zrealizować całości czynności objętych harmonogramem oraz zaniechanie odniesienia się w skarżonej decyzji do kwestii wniosków skarżącej o wydłużenie okresu realizacji Projektu oraz uwzględnienia wpływu odmowy jego przedłużenia na konsekwencje, zarówno dla losów samego projektu, uznanego za celowy w zakresie jego wdrożenia a na realizację którego strona już przeznaczyła bardzo duże, pozyskane z dofinansowania środki w kwocie około 8 min zł,

(b) uniemożliwienie stronie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków przejawiające się w odmowie przeprowadzenia czynności z przesłuchania Z.P., w sytuacji w której jest on osobą zajmującą się projektem, która w okresie wyznaczonym na zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy i wypowiedzenie się w zakresie tego materiału oraz w okresie przeznaczonym na złożenia nowych wniosków i dowodów w sprawie skontaktowała się z PARP telefonicznie, wielokrotnie, który to kontakt okazał się niemożliwy, a która po tym okresie i uzyskaniu kontaktu mailowego, a następnie dopiero telefonicznego z osobą zajmującą się sprawą została poinformowana o braku konieczności przedstawiania w sprawie dodatkowych informacji, z uwagi na zupełność materiału dowodowego, z czym strona nie zgadza się,

3. naruszenie art. 75 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, poprzez niezasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Z.P., na tej tylko podstawie, że Z.P. jest pracownikiem Spółki, co mogłoby powodować brak obiektywizmu w składanych wyjaśnieniach, w sytuacji, w której żaden przepis nie pozwala na dokonanie oceny wiarygodności i obiektywizmu dowodu jeszcze przed jego przeprowadzeniem,

4. nie uwzględnienie przez PARP w toku realizacji przedmiotowego Projektu możliwości wydłużenia okresu jego realizacji, pomimo tego, że byłoby to zgodne z celem zawarcia umowy, jakim jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii objętej projektem, związanych z recyclingiem tworzyw sztucznych w sytuacji, gdy na potrzeby realizacji projektu zaangażowano już efektywnie środki pomocowe w wysokości około 8 min złotych, co doprowadziło do częściowego zrealizowania zakupu maszyn i usług, które w przypadku odstąpienia od finansowania przez PARP mogą okazać się nieprzydatne, a co powoduje istnienie znacznego stopnia realizacji projektu, oraz w sytuacji, gdy skarżąca w sposób jasny i transparentny przez cały czas realizacji umowy informowała PARP o swoich problemach z pozyskaniem środków na wkład własnych, które miały być pozyskane przez podmiot zewnętrzny, który nie wywiązał się ze zobowiązań wobec skarżącej oraz w sytuacji, gdy pomimo tego skarżąca widzi możliwość zrealizowania projektu w krótkim czasie, objętym przedłużeniem,

5. naruszenie prawa materialnego, a to art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiającą się w uznaniu, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje nie tylko w sytuacji, w której beneficjent wykorzystuje przekazane na jego rzecz środki na zadania inne niż te, na które środki zostały przyznane, ale także w sytuacji braku zrealizowania innych obowiązków przez beneficjenta,

6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, że skarżąca środki uzyskane z dofinansowania z udziałem środków europejskich wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem.

W oparciu o treść ww. zarzutów, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przez sądem administracyjnym.

W motywach złożonej skargi jej autor wskazał, iż organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie istnienia powiązań podmiotowych pomiędzy P. Sp. z o.o. jako beneficjentem a M. Sp. z o.o. jako wykonawcą. Z uwagi na fakt, że w dniu podpisania umowy z PARP tj. w dniu [...].10.2010 r. oraz w dalszym okresie czasu J.S. udziałowcem już nie był i brak było w całym okresie realizacji umowy jakichkolwiek powiązań pomiędzy tymi dwoma firmami. Nadto błędnie zdaniem Skarżącego, organ wywodzi okoliczność istnienia powiązań osobowych w oparciu o datę dokonania wykreślenia J.S. z rejestru KRS, podczas gdy wpis w rejestrze ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a data dokonania jego wykreślenia nie może stanowić o istnieniu w tej dacie stosunku prawnego.

Skarżąca podkreśliła, że w chwili wysłania zapytania ofertowego do potencjalnych oferentów oraz umieszczenia zapytania ofertowego w siedzibie oraz na stronie internetowej skarżącej w sierpniu 2013r. J.S. nie był prezesem M. Sp. z o.o., ani też jego syn nie był właścicielem tej spółki.

Ponadto jej zdaniem organ w sposób bezzasadny nie uwzględnił w toku realizacji projektu możliwości wydłużenia okresu jego realizacji pomimo, że byłoby to zgodne z celem zawarcia umowy jakim jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii objętej projektem, związanych z recyclingiem tworzyw sztucznych oraz uzasadnione stanem zaawansowania prac i ich wartością. Na potrzeby realizacji projektu zaangażowano już bowiem efektywnie środki pomocowe w wysokości około 8 min złotych, co doprowadziło do częściowego zrealizowania zakupu maszyn i usług, które w przypadku odstąpienia od finansowania przez organ mogą okazać się nieprzydatne, a co powoduje istnienie znacznego stopnia realizacji projektu.

W odpowiedzi na powyższą skargę, Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu . W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Rozwoju i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

Stan faktyczny zresztą częściowo nie jest między stronami sporny, chociaż strona skarżąca w inny sposób interpretuje bezsporne zaistniałe okoliczności.

Taką podstawową okolicznością jest ta, że niewątpliwie projekt, do którego zrealizowania Spółka się zobowiązała Umową o dofinansowanie z [...].10.2010 r. nie został przez Spółkę P. zrealizowany . Przed przejściem do omawiania zarzutów strony dot. braku winy w niezrealizowaniu projektu należy wyjaśnić, iż umowa o dofinansowanie jest umową rezultatu a nie starannego działania . Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołuje się na pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu wyrażony w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 882/13, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę całkowicie podziela. Należy przy tym podkreślić, że pogląd ten znalazł także akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 20.11.2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1821/13 oddalił skargę kasacyjną. I właśnie , w ocenie Sądu ten fakt, ma decydujące znaczenie dla zaistnienia okoliczności uzasadniających orzeczenie o zwrocie dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przeanalizował działania Spółki i wskazał na liczne nierzetelności w jej działaniu przy realizacji projektu. Sama Spółka nie widzi podstaw do zwrotu dofinansowania wskazując, iż do niezrealizowania projektu doszło z powodu niedotrzymania umowy przez kontrahenta, który miał zapewnić pokrycie wkładu własnego. Należy w tym miejscu wskazać, niezależnie od oceny wiarygodności przedstawionego tłumaczenia, że skarżąca jest podmiotem gospodarczym, profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego. Nie może przerzucać ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na inne podmioty i np. oczekiwać na zwolnienie od zobowiązań publicznofinansowych. To na niej spoczywało ryzyko rozpoczęcia przedsięwzięcia, na sfinansowanie którego nie miała de facto żadnych środków własnych. Z umowy o dofinansowanie wynika, iż całkowity koszt realizacji projektu miał wynieść ponad 42 mln złotych, z czego przyznana kwota dofinansowania wynosiła ponad 20 mln złotych. Przedsięwzięcie było więc planowane na dużą skalę .

Analizując dokumenty złożone przez Spółkę na etapie postępowania odwoławczego należy zauważyć, że umowy dot. finansowania zostały zawarte między skarżącą Spółką a prywatnym funduszem inwestycyjnym O. S.A. w kwietniu 2014 r. - po poszukiwaniach finansowania u kilku innych podmiotów. Przedstawiona korespondencja na okoliczność niewywiązywania się inwestora z umowy dotyczy roku 2015. Wg pierwotnej umowy projekt miał być zrealizowany : I etap prace badawcze do 30.06.2011 r., II etap prace wdrożeniowe do 31.12.2012 r. Ostatecznie wniosek o płatność końcową wraz ze sprawozdaniem z realizacji prac badawczych został złożony w dniu 31 grudnia 2012 r. Wobec tego , że ekspert zewnętrzny potwierdził celowość wdrożenia prac B+R w czerwcu 2013 r. Spółka otrzymała w dwóch częściach płatność zaliczkową w kwocie 6 810 000,00 zł. Etap wdrożeniowy miał się zakończyć zgodnie z aneksami do umowy do 30 września 2014 r.

W ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że Spółka nie dochowała rzetelności w toku realizowania projektu. I tak na przykład Spółka powołuje się na winę kontrahenta w niezapewnieniu finansowania, podczas gdy bez zapewnienia finansowania w sierpniu 2013 r. Spółka wysyła zapytanie ofertowe , a w dniu 12 września 2013 r. zawiera z M. Sp. z o.o. umowę na wykonanie dostawy, budowy i montaż linii technologicznej do recyklingu odpadów tworzyw sztucznych, której łączny koszt brutto określono na 20 577 90,00 zł. Umowa miała być zrealizowana do końca lutego 2014 r., nie została zrealizowana do końca okresu kwalifikowalności wydatków. Natomiast umowa przewidywała płatności zaliczkowe do końca roku 2013, a wysokość tych płatności odpowiadała wysokości pobranych zaliczek z PARP.

Biorąc pod uwagę powiązania osobowe pomiędzy skarżącą a M., o których szeroko piszą organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji, a nadto niepoważnie krótki okres na składanie ofert określony w zapytaniach ofertowych (zupełnie nieprzystający do rozległości, wartości i stopnia skomplikowania zamówienia ) należy stwierdzić, że zawinione niewywiązanie się skarżącej Spółki z zobowiązań zawartych w umowie o dofinansowanie nie budzi żadnych wątpliwości.

Jak już wspomniano , w ocenie Sądu, podstawą do orzeczenia o zwrocie dofinansowania , jest przede wszystkim fakt, iż umowa nie została przez Spółkę zrealizowana w określonym w umowie terminie, a PARP miał wszelkie podstawy do uznania, że umowa zrealizowana nie będzie. Należy przy tym zauważyć, że Spółka zabiegając o przedłużenie okresu realizacji projektu nie wspominała o braku finansowania wkładu własnego. Wręcz przeciwnie - zapewniała , że nie widzi zagrożeń w realizacji projektu, a opóźnienia wynikają z warunków rynku chińskiego, opóźnień w transporcie i podobnych, niezależnych od M. i P. okoliczności. Okoliczności ( bardzo szeroko opisywane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ), związane z niezachowaniem zasady konkurencyjności , nieudostępnieniem wszystkich dokumentów do kontroli , aczkolwiek Sąd uznaje za udowodnione, mają znaczenie drugorzędne i dla Sądu stanowią przede wszystkim dodatkowy argument wskazujący na brak woli realizacji umowy przez stronę skarżącą. Ale oczywiści te wszystkie okoliczności stanowią naruszenie umowy o dofinansowanie , a także naruszenie art. 6c ustawy z dnia 9 listopada 2014 r. o utworzeniu PARP, a w związku z tym podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 184 ufp.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności w sposób oczywisty wskazują, że zaszły podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Zdaniem Sądu okoliczności te są tak ewidentne, że odmowa przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka Z. P. nie może być uznana za naruszenie art. 75 § 1 i 80 k.p.a. , chociaż stwierdzanie braku obiektywizmu świadka przed jego przesłuchaniem nie zasługuje na aprobatę.

Również zawarty w odwołaniu wniosek dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu wyceny prac wykonanych przez skarżącą Sąd uznaje za niespełniający warunków określonych w art. 75 § 1 k.p.a. z uwagi na fakt, iż podstawą do żądania zwrotu środków jest bezsporny fakt, iż projekt nie został zakończony w terminie do 30.09.2014r.

Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.