Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 559/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski Protokolant sekretarz sądowy Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 559/18

Uzasadnienie

Dyrektor Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 26.03.2018r. nr [...] wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180, dalej u.p.w.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) określił Ośrodkowi [...] "[...]" Sp. z o.o. (dalej skarżący) za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 6,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 2 marca 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Lesznie (dalej także jako: "Wody Polskie") na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 4 u.p.w. ustaliło, w formie informacji rocznej, Ośrodkowi [...] "[...]" Sp. z o.o. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 6,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Powołana informacja roczna została doręczona Ośrodkowi [...] "[...]" Sp. z o.o. w dniu 9.03.2018 r.

W dniu 21.03.2018 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 u.p.w., Ośrodek [...] "[...]" Sp. z o.o. złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustaloną w powołanej informacji rocznej. Skarżący wniósł o anulowanie opłaty stałej za ww. usługę wodną powołując się na art. 270 ust. 2 u.p.w.

PGWWP Zarząd Zlewni w Lesznie nie uznało reklamacji skarżącego, gdyż art. 270 ust. 2 u.p.w. (na który wnosząc o anulowanie opłaty stałej dla powołanej informacji powołał się skarżący) wyraźnie wskazuje, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Natomiast informacja roczna znak: WR.ZU0. 2.470.513.2018.MCZM została wystawiona za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Organ wskazał, że przepis art. 273 ust. 6 u.p.w. stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.

Ośrodek [...] "[...]" Sp. z o.o. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z dnia 4.4.2011 r. wydanej przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego na wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących ze stacji uzdatniania wody do ziemi - rowu w ilości 6 m3/d, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Lesznie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 6,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, gdyż reklamacja Ośrodka [...] "[...]" Sp. o.o. nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w Lesznie.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).

Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z § 10 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 6 m3/d, wynoszącego po przeliczeniu 0,000069 m3/s.

Ośrodek [...] [...] sp. z o. o. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję podnosząc, iż skarżącemu nie powinno się naliczać spornej opłaty. Wskazano, że skarżący jest spółką prawa handlowego o znaczeniu strategicznym dla Skarbu Państwa, w której całość udziałów objęta została przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w Warszawie (KOWR). Działalność spółki polega na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, uprawie pól i hodowli zwierząt. Na postawie art. 270 ust. 2 u.p.w. opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Pobór wód przez skarżącego następuje w celach rolniczych, do nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu zwierząt. Ustawodawca określił wyraźnie cele wykorzystania wód, które powodują, że opłaty się nie nalicza. Są to cele rolnicze i leśne, na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Nie ma wątpliwości, że skarżący jest gospodarstwem rolnym, celem jego działalności jest działalność rolnicza polegająca na uprawie gruntów i hodowli zwierzęcej. Jest to jedyny cel statutowy tej spółki Skarbu Państwa.

Wobec powyższego zachodzi wyłączenie wskazane w art. 270 ust. 2 u.p.w., a ustalanie opłaty stałej na podstawie art. 271 ust. 1 u.p.w. nie znajduje zastosowania.

Wskazano, że Zarząd Zlewni w Poznaniu, w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych, nie nalicza dla skarżącego opłaty stałej powołując się prawidłowo na wyłączenie z art. 270ust. 2 u.p.w.

Mając na uwadze powyższe nie należy naliczać opłaty stałej za usługi wodne, dlatego wniesiono o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o braku obowiązku ponoszenia opłaty stałej przez skarżącego.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że istotą sporu jest niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 270 ust. 2 u.p.w., który stanowi, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.

Ustosunkowując się do skargi wskazano, iż opłata stała ustalana jest na podstawie pozwolenia wodnoprawnego (lub zintegrowanego) i treść tego pozwolenia ma istotne znaczenie przy ustalaniu opłaty stałej.

Decyzją z dnia 04.04.2011 r. znak [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego udzielił Ośrodkowi [...] "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z istniejącego ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego na działce o nr. [...] obręb Mierzejewo, gmina Krzemieniewo, przy wykorzystaniu dwóch otworów studziennych nr 2 i nr 3 , a także na wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących ze stacji uzdatniania wody do ziemi.

Zaskarżona decyzja dotyczy opłaty za odprowadzenie ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody (wód popłucznych) do ziemi - rowu, a nie za pobór wód do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.

W odniesieniu do zarzutów przedstawionych w treści skargi podniesiono :

1.W zakresie zarzutu naliczenia opłaty stałej Ośrodkowi [...] "[...]" sp. z o.o., który jest spółką prawa handlowego o znaczeniu strategicznym dla Skarbu Państwa, w którym całość udziałów objęta została przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w Warszawie (KOWR), którego działalność polega na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, uprawie pól i hodowli zwierząt oraz którego jedynym celem statutowym jest działalność rolnicza polegająca na uprawie gruntów i hodowli zwierzęcej, wskazano, że zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty stałej za pobór wód przewidziane w art. 270 ust. 2 u.p.w. ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy i zależy wyłącznie od przeznaczenia pobieranej wody. Z ww. obowiązku został zwolniony pobór wód do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, a nie jednostki prowadzące działalność rolniczą.

W zakresie zarzutu niezastosowania przepisu art. 270 ust. 2 u.p.w. w sytuacji, gdy pobór wód przez skarżącego następuje w celach rolniczych, do nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu zwierząt, a przepis prawa ani nie wskazuje na formę prowadzenia działalności rolniczej, ani nie wskazuje wprost na źródło określające zakres praw do korzystania z wód (decyzja, pozwolenie, itp.) wyjaśniono j.w., że zaskarżona decyzja dotyczy opłaty za odprowadzenie ścieków (wód popłucznych) do ziemi. Nie ma zatem żadnego związku z poborem wód do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.

Skarżący ma rację, że przepis prawa nie wskazuje na formę prowadzenia działalności rolniczej, ani nie wskazuje wprost na źródło określające zakres praw do korzystania z wód (decyzja, pozwolenie, itp.) gdyż w przypadku tego przepisu nie ma znaczenia forma prowadzenia działalności rolniczej, a jedynie fakt poboru wody do nawodnień rolniczych, a źródłem praw do korzystania z wód w zakresie usług wodnych (objętych obowiązkiem uciszania opłat) zgodnie z art. 389 (w związku z art. 35) oraz art. 400 u.p.w. jest pozwolenie wodnoprawne wydawane w drodze decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z przyczyn innych aniżeli w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 26.03. 2018r. nr [...] określająca Ośrodkowi [...] "[...]" Sp. z o.o. (dalej skarżący) za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 6,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180, dalej u.p.w.)

Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.p.w. jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 8 u.p.w., opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Ustawa prawo wodne przewiduje również w art. 280 pkt. 2 lit. b opłaty podwyższone, które ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Zaskarżoną decyzją organ administracji określił skarżącemu opłatę stałą za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. stałą w wysokości 6,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi płatną w czterech kwartalnych ratach. Co istotne, ustalona opłata dotyczy odprowadzania ścieków, a nie poboru wód.

W zakresie zarzutu naliczenia opłaty stałej Ośrodkowi [...] "[...]" sp. z o.o., który jest spółką prawa handlowego o znaczeniu strategicznym dla Skarbu Państwa, w którym całość udziałów objęta została przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w Warszawie (KOWR), którego działalność polega na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, uprawie pól i hodowli zwierząt oraz którego jedynym celem statutowym jest działalność rolnicza polegająca na uprawie gruntów i hodowli zwierzęcej, organ słusznie wskazał, że zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty stałej za pobór wód przewidziane w art. 270 ust. 2 u.p.w. ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy i zależy wyłącznie od przeznaczenia pobieranej wody. Z uwagi na powyższe, z ww. obowiązku został zwolniony pobór wód do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, a nie jednostki prowadzące działalność rolniczą.

W kontrolowanej sprawie przepis art.270 ust.2 u.p.w. – na który powoływał się skarżący – nie znajduje zastosowania. Stanowi on bowiem, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Takiego przypadku nie dotyczy art.270 ust.2 u.p.w.

Z kolei w myśl art.268 ust.1 pkt 2 u.p.w. opłaty uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przy czym w myśl art.271 ust.1 pkt 4 u.p.w. wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie.

Reasumując ten wątek Sąd orzekający stanął na stanowisku, że co do zasady skarżący ma obowiązek uiszczać opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Tym samym skoro skarżący korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z dnia 4.4.2011 r. wydanej przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego na wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących ze stacji uzdatniania wody do ziemi - rowu w ilości 6 m3/d i 400 m3 rocznie, to zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za tą usługę wodną. Tak więc co do zasady skarga była niezasadna.

Jednakże Sąd nie będąc – jak już wspomniano – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi dostrzegł wadliwość dotyczącą sposobu naliczenia przedmiotowej opłaty, a tym samym jej wysokości.

Podstawę naliczenia opłaty stałej stanowi art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz przepis § 10 pkt 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502).

Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.

W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia 4.4.2011 r., znak: [...] wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzanych do ziemi ścieków według trzech wielkości: jako ilości maksymalne dobowe, jako ilości średnie dobowe, jako ilości maksymalne roczne, tj.:

a) Q max dobowe = 6 m3/h,

b) Q średnie dobowe = 1,1 m3/d

c) Q roczne= 400 m3/r.

Jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 6 m3/d, wynoszącego po przeliczeniu 0,000069 m3/s.

Do ustalenia opłaty organ przyjął więc wskaźnik maksymalnego zrzutu ścieków według przelicznika dobowego. Jednak problem w sprawie sprowadza się do ustalenia, który ze wskaźników określonych w pozwoleniu wodnoprawnym ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, powinien być podstawą ustalania opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

We wzorze matematycznym określonym w art. 271 ust. 5 u.p.w., niewątpliwe są dwie wielkości: jednostkowa stawki opłaty (250 zł) oraz czas wyrażony w dniach (365 dni). Obowiązujący przepis nie konkretyzuje trzeciej wielkości tj. "określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s".

Konieczne jest zatem dokonanie wykładni tego przepisu, czego jednak organ w decyzji nie dokonał, albowiem nie podał ani jednego argumentu na poparcie swojego stanowiska, co do takiego a nie innego sposobu obliczania opłaty stałej za odprowadzania ścieków.

Maksymalny roczny zrzut ścieków, którego skarżący może dokonać w skali rocznej zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym to 400 m3. Gdyby jednak obliczyć tę wielkość (maksymalny roczny zrzut ścieków) poprzez przemnożenie maksymalnego zrzutu dobowego (6) przez ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 2190 m3 na rok, co oznacza, że skarżący wielokrokrotnie (ok.5 razy) przekroczyłby warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Maksymalny roczny zrzut ścieków wynosi bowiem 400 m3, a więc ok. 5 razy mniej niż 2190. Jednak takie właśnie założenie poczynił organ obliczając opłatę stałą z użyciem dobowego wskaźnika maksymalnej ilości zarzutu ścieków. Organ założył tym samym, że skarżący przekracza warunki pozwolenia wodnoprawnego. Prostą konsekwencją takich ustaleń byłaby konieczność naliczenia opłaty podwyższonej. Są to oczywiście wnioski absurdalne, jednak są rezultatem toku rozumowania przyjętego przez organ. A przecież określenie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego zarzutu dobowego nie oznacza, że użytkownik dokonuje go systematycznie w każdej dobie roku. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od limitu dobowego skarżący nie może w ciągu roku zrzucić więcej ścieków niż 400 m3, co podzielone na 365 dni, 24 godziny, 60 minut i 60 sekund daje 0,000012683. Ta właśnie wielkość jest "maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażona w m3/s", o której mowa w art. 271 ust. 5 u.p.w.

Opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych Na taki właśnie charakter opłat wskazuje też art. 300 ust. 1 u.p.w., zgodnie z którym do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom.

Dział III ordynacji podatkowej zatytułowany jest "Zobowiązania podatkowe". Natomiast zgodnie z art. 301 tej ustawy, opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności, natomiast nie usprawiedliwia to rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W myśl § 2 przepisu § 1 nie stosuje się:

1) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa,

a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego;

2) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.

Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów.

W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 (Druk nr 1183 Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw) wskazano, że przedmiotowa zasada "dotyczy sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni, wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Odnosi się ona zatem do przypadków, w których organ - dokonując analizy i obiektywnej oceny możliwych procesów oraz wyników wykładni - stwierdza, że kilka wyników wykładni może być uznanych za prawidłowe. Prowadzą bowiem do nich równorzędne zasady oraz metodologicznie poprawny i logiczny proces wykładni przepisów. Zasada in dubio pro libertate, z natury rzeczy, może być stosowana dopiero na ostatnim etapie procesu wykładni, ale nie czyni jej to dyrektywą nadrzędną w stosunku do innych zasad wykładni. Przeciwnie, pełni ona rolę uzupełniającą, gdyż jej zastosowanie wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy zastosowanie innych zasad wykładni nie daje jednoznacznego rezultatu".

Podkreślić należy, że organ w swojej decyzji nie wskazał w ogóle żadnej wykładni spornego przepisu, ale (najprawdopodobniej) po prostu obliczył opłatę w najwyższej możliwej do uzyskania wysokości. Z tego względu nie jest możliwe polemika z wynikami wykładni, która w zaskarżonej decyzji nie została dokonana.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość zrzutu ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny zarzut dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 u.p.w. zgodnie z którą do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego. To właśnie ten wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość odprowadzonych do wód ścieków, którego może dokonać skarżący. Zastosowanie wskaźnika dobowego doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla rzeczywistego, dopuszczalnego legalnego zrzutu ścieków w skali roku. Zastosowanie parametru dobowego i rocznego prowadzi do uzyskania dwóch różnych wysokości opłaty stałej. Przy zastosowaniu wskaźnika dobowego wynik ten jest ok. pięć razy wyższy niż przy zastosowaniu wskaźnika rocznego. (tak także WSA w Krakowie w wyroku z 13.07.2018r. o sygn. II SA/Kr 777/18, wyrok WSA w Sczecinie z 01.08.2018r. o sygn. II SA/Sz 573/18, publ. CBOSA).

Wszystko to doprowadziło Sąd do wniosku, że organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Dodatkowo organ poprzez brak dokonania jakiejkolwiek interpretacji spornego i niejasnego przepisu naruszył art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej.

W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji również z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi.

Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja został uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą wykładnię prawa i dokona ponownego wyliczenia należnej mu opłaty stałej, a następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wyda właściwą decyzję sporządzając jej uzasadnienie przy spełnieniu wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań.