Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 686/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 1, art . 5 ust. 1, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 703
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.Ż. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej A.Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zamiennie: Dyrektor [...] Oddziału ARiMR, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. Ż. (dalej zamiennie: Skarżąca, Wnioskodawca, Strona), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zamiennie: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, organ pierwszej instancji) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 r.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania administracyjnego w dniu 9 maja 2018 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 r. w ramach działania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz.364 ze zm.).

W złożonym wniosku Skarżąca zadeklarowała 3 działki rolne do przyznania płatności ONW - strefa nizinna I o łącznej powierzchni 2,23 ha: A=1,81 ha położoną na działce ewidencyjnej [...](obręb T.), B= 0,25 ha położoną na działce ewidencyjnej 135 (obręb T.), C= 0,17 ha położoną na działce ewidencyjnej 145 (obręb T.). Ponadto do wniosku został dołączony załącznik graficzny z wyrysowanymi działkami rolnymi.

W trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej odnośnie działki ewidencyjnej o numerze identyfikacyjnym: [...] o powierzchni 1,81 ha. W związku z powyższym w dniu 6 marca 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR skierował do Wnioskodawczyni wezwanie do złożenia wyjaśnień. W dniu 8 marca 2019 roku w odpowiedzi na powyższe wezwanie w Biurze Powiatowym ARiMR Strona złożyła dokument "korektę wniosku" oraz wyjaśnienie odnośnie stwierdzonych nieprawidłowości, w którym oświadczyła, iż złożyła wniosek o płatność ONW na działkę ewidencyjną [...] na powierzchnię odpowiadającą wielkości udziałów we Wspólnocie Gruntowej Rolników Wsi T. (dalej: Wspólnota), która została jej przydzielona w dniu 7 maja 2016 roku zgodnie z podjętą w dniu 1 maja 2016 roku uchwałą na zebraniu Wspólników. Ponadto dołączyła dokumenty: wypis z rejestru gruntów wg staniu na 19.12.2014 r., decyzję Starosty nr [...], załącznik do decyzji nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Ł., Oddział L.; sygn. akt. [...].

Ponadto w dniu 14 marca 2019 r. złożyła oświadczenie, że uprawia grunty na działce [...] i to ona ponosi koszty uprawy, sianie nawozów, koszenie trawy, suszenie, balowanie i zarządza tą częścią działki.

W ramach kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poddał ocenie zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i stwierdził, iż działka rolna A położona na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni deklarowanej 1,81 ha nie spełnia warunków kwalifikowalności do przyznania Stronie płatności ONW.

Mając na uwadze powyższe, wykluczył z płatności ONW grunty o łącznej powierzchni 1,81 ha i w dniu [...] czerwca 2019 roku decyzją nr [...] odmówił A.Ż. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami ONW - strefa nizinna I i nałożył sankcje w wysokości 399,17 zł.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Odwołująca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że decyzja jest całkowicie błędna, niezgodna z prawem i stanem faktycznym. Wskazała, że uzasadnienie decyzji opiera się wyłącznie na twierdzeniach i dokumentach przedłożonych przez "Wspólnotę Pastwiskową Rolników Wsi T." (drugą stronę konfliktu krzyżowego), pomijając przytoczone przez nią argumenty. Wniosła o uzupełnienie akt sprawy o materiały w postaci pozwu, protokołów sądowych i orzeczenia, na okoliczność wyjaśnienia kto i na jakiej podstawie użytkował sporny grunt. Podkreśliła, iż z wyroku Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w L. sygn. akt. [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku bezspornie potwierdza, iż to nie druga strona konfliktu krzyżowego lecz ona była posiadaczem samoistnym spornej części działki.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady i tryb przyznania rolnikom płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) i przeprowadzania kontroli w zakresie tej płatności określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.), dalej rozporządzenie ONW oraz ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 627 z póź. zm.). To właśnie z przepisów ww. aktów prawnych wynikają regulacje prawne w odniesieniu do płatności ONW.

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli:

- spełnia on warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013", tj. zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach ONW i który jest rolnikiem aktywnym zawodowo,

- łączna powierzchnia użytków rolnych, położonych na obszarach ONW. na których jest prowadzona działalność rolnicza, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych na których jest położona działka rolna o powierzchni co najmniej 0,10 ha, prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 oraz położonych na obszarach ONW.

Organ podkreślił na organie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie, co wynika bezpośrednio z treści art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549, z późn. zm.), które stanowią iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.

Organ wskazał, że mając na uwadze powyższe Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 67 Rozporządzenia nr 1306/2013, prowadzi kontrole w oparciu o system zintegrowany w którego skład wchodzą m.in. takie elementy jak: skomputeryzowana baza danych, system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli. Zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 w stosownych przypadkach kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe: odpowiednio zgłoszonych uprawnień do płatności i zgłoszonych działek rolnych w celu uniknięcia wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy lub tego samego wsparcia w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków oraz w celu zapobiegania przypadkom jakiejkolwiek kumulacji pomocy obszarowej wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i w załączniku VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz środków wsparcia obszarowego zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 21 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014.

W przypadku stwierdzenia konfliktu kontroli krzyżowej, w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stronami postępowania są wnioskodawcy, którzy złożyli wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na tę samą działkę ewidencyjną. Gdy kontrola administracyjna krzyżowa wniosku wykryje błąd, np. dwóch wnioskodawców złożyło wniosek na tę samą działkę ewidencyjną, do wnioskodawców wysyłane jest wezwanie do złożenia wyjaśnień. ARiMR zobowiązana jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto użytkował jako posiadacz sporna działkę rolna objęta dwoma lub większa ilością wniosków i tym samym, któremu z wnioskodawców należy się na nią płatność. Organ podkreślił, że posiadanie w myśl art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U z 2018, poz. 1025 z późn. zm.), dalej k.c., oznacza stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą w zakresie swojej świadomości i woli w swoim imieniu i interesie. Zgodnie z teorią przyjętą w orzecznictwie, władztwo obejmuje dwa elementy: fizyczny rozumiany jako faktyczne władanie rzeczą oraz psychiczny czyli wolę władania rzeczą dla siebie.

Organ podkreślił, że kluczową w przedmiotowym rozstrzygnięciu jest wykładnia przepisów, dotyczących instytucji wspólnot gruntowych oraz specyfikacja ich funkcjonowania. Wspólnotami gruntowymi są, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 703) zwanej dalej "ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych", określne w powyższym przepisie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne. W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub osoby prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wspólnoty nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, a w myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy zarząd nad wspólnotą oraz właściwe zagospodarowanie gruntami należy do kompetencji spółki powołanej przez osoby uprawnione do udziału we wspólnocie.

Organ wskazał, że ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nadaje wspólnocie gruntowej szczególną konstrukcję prawną odrębną od przepisów prawa cywilnego o współwłasności. Istotą tej wspólności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przysługujące osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego w postaci załącznika do decyzji nr [...]. zawierającego wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej Wsi T. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Ł., oddział L.; sygn. akt. [...] z dnia [...] lutego 2014 roku wynika, że osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych jest m.in. A. Ż. Ponadto w złożonym w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. w dniu 5 kwietnia 2019 roku wyjaśnieniu Strona oświadczyła iż jest członkiem Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T., a swojego udziału we Wspólnocie nikomu nie zbyła. W ocenie organu powyższe dowody pozwalają bezsprzecznie uznać, iż A. Ż. jest członkiem Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T.

Organ wskazał ponadto, że z decyzji Starosty nr [...] wynika iż, działka ewidencyjna [...] na której Strona zadeklarowała działkę rolną A do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) stanowi Wspólnotę Gruntową.

Organ podkreślił, że z materiału dowodowego wynika, że podczas zebrania członków uchwałą nr [...] w dniu 15 lutego 2018 roku Spółka Przymusowa dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "Wspólnota Pastwiskowa Rolników Wsi T." podjęła decyzję o złożeniu wniosku do ARiMR o przyznanie płatności na rok 2018, który zawierał m.in. działkę [...] będącą przedmiotem konfliktu krzyżowego, co też zgodnie z powyższą uchwałą uczyniła w dniu 10 maja 2018 roku. Niezależnie od powyższej uchwały w dniu 9 maja 2018 roku A. Ż. złożyła samodzielny wniosek, zawierający m.in. działkę rolną A położoną na działce ewidencyjnej [...].

W ocenie organu odwoławczego A. Ż. wykonując zabiegi na obszarze oddanym jej do użytkowania na mocy uchwały Spółki Przymusowej dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "Wspólnota Pastwiskowa Rolników Wsi T." władała tym gruntem w imieniu oraz interesie Wspólnoty, do czego zobowiązana była w myśl statutu oraz ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Strona, w ocenie organu odwoławczego, nie zerwała stosunków korporacyjnych ze Wspólnotą.

Organ podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż A. Ż. jest członkiem Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T., uczestniczy w zebraniach członków (o czym świadczy pismo skierowane do Wójta Gminy K. z dnia 26 marca 2019 roku) jak również wykorzystuje (użytkuje) grunty przyznane jej przez Wspólnotę w ramach rozdysponowania prac na działce [...] zgodnie z uchwałą z dnia 1 maja 2016 roku.

Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że A. Ż. nie była w posiadaniu działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 1,81 ha położonej na działce ewidencyjnej [...] w myśl art. 336 K.c., lecz jedynie jej dzierżycielem w myśl art. 338 K.c, gdyż zgodnie z przyjętą w orzecznictwie doktryną z uwzględnieniem szczególnego charakteru wspólnot gruntowych władała powyższym gruntem w imieniu i interesie Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T.

Zatem działka rolna A o powierzchni 1,81 ha została wykluczona z płatności w związku z niespełnieniem warunku kwalifikowalności zawartym w § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW jakim jest posiadanie działki zgłaszanej do płatności.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., opisaną na wstępie , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2018 r. i nakładająca na Skarżącą sankcję w wysokości 399,17 zł.

A. Ż. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. domagając się jej uchylenia jak również uchylenia poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 cze4wca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. po. 2096 ze zm.– dalej: k.p.a.) poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.

W ocenie Skarżącej organy naruszyły prawo materialne a to art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013.

Skarżąca podniosła, że organy rozpatrujące sprawę oparły się tylko na nieprawdziwych twierdzeniach wspólnoty pastwiskowej rolników wsi T. a pominęły jej wyjaśnienia. Pokreśliła, że to ona była posiadaczem spornej działki oznaczonej symbolem B i C z działki nr [...] położonej w T., gdyż zawsze wykonywała na niej zabiegi agrotechniczne i zbierała z niej plony. Wskazała, że zerwała całkowicie więzi korporacyjne ze wspólnotą, gdyż w jej ocenie została ona powołana niezgodnie z prawem.

Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że wspólnota pastwiskowa wytoczyła przeciwko niej dwie sprawy: o ochronę własności o sygn. akt. [...] i o ochronę posiadania o sygn. [...], co wskazuje na to, że nie miała spornych działek w posiadaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskrzonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Prowadząc postępowanie organ naruszył prawo procesowe, zaś naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania.

W przedmiotowej sprawie podstawowym zagadnieniem podlegającym rozstrzygnięciu jest uprawnienie A. Ż. do otrzymywania płatności dla obszaru z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami ( ONW ) za 2018 do działki A położonej na działce nr [...] zlokalizowanej w T.

Co do tej płatności zachodzi konflikt krzyżowy pomiędzy skarżącą a Wspólnotą Pastwiskową T. wynikający z poczucia stron co do przysługującego im statusu posiadacza tego gruntu. Oba podmioty, a więc zarówno skarżąca, jak i Wspólnota Pastwiskowa uważają się za posiadacza gruntów w istotnym dla przyznania płatności okresie czasu.

Pomiędzy nimi zachodzi przy tym tego typu relacja, że skarżąca A. Ż.jest członkiem Wspólnoty Pastwiskowej, zaś działka wchodzi w skład gruntów, do dysponowania którymi Wspólnota jest uprawniona.

Nie budzi przy tym też wątpliwości fakt, że A. Ż. włada w sposób fizyczny tym gruntem, przy czym ostrze sporu dotyczy tego czy władanie to pozostaje w związku z uprawnieniem nadanym jej przez Wspólnotę Pastwiskową, a więc włada nią " w imieniu wspólnoty" pozostając jedynie dzierżycielem tego gruntu, czy też włada tą działką w imieniu swoim i pozostaje tego gruntu posiadaczem.

Na istotność tego problemu zwrócił już uwagę WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. ( sygn. akt I SA/Rz 367/18 ), który stwierdził, że udziałowiec wspólnoty użytkuje grunty zgodnie z korporacyjnymi ustaleniami, aprobując wolę zarządzającej nią spółki (...), samodzielnie nie może wystąpić o dopłaty, bowiem nie spełnia konstrukcyjnego elementu posiadania, to jest władania gruntem we własnym imieniu. Czyni to w imieniu wspólnoty. Dopóty nie zerwie więzi korporacyjnej łączącej go ze wspólnotą i nie zademonstruje, że gruntem włada we własnym imieniu , to jego władztwo można określić jedynie jako dzierżenie w rozumieniu art. 338 k.c.

Orzeczenie to jakkolwiek w sprawie niniejszej niewiążące przedstawia istotny pogląd sądu na sprawę i organ wydając zaskarżoną decyzję odniósł się do wynikającego z niego tez i oparł o ten pogląd prawny rozstrzygnięcie.

Organ zbadał więc status skarżącej we Wspólnocie T. i na podstawie zebranych dowodów uznał, że skarżąca jest dalej członkiem tej wspólnoty, aktywnie uczestniczy w działaniach tej wspólnoty, korzysta ze swoich praw m.in. do zaskarżania wydanych przez Wspólnotę uchwał. W ocenie organu świadczy to o tym, że nie zerwała więzi korporacyjnych ze Wspólnotą, a tym samym jej władanie gruntem wynika z woli Wspólnoty, a tym samym nie jest to posiadanie gruntu uprawniające do otrzymania płatności.

Ustalenia organu nie odnoszą się jednak do całości zgromadzonego materiału dowodowego, a tym samym doszło do naruszenia przepisu art.77 § 1 kpa nakazującego organom zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Przepis ten nakazuje więc organowi odniesienie się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, tak aby na podstawie tych uznanych za wiarygodne dokonać odtworzenia prawdy materialnej stanowiącej podstawie rozstrzygnięcia.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty z akt [...] Sądu Rejonowego w L. obejmujące wyrok wraz z uzasadnieniem oraz [...] Sądu Rejonowego w L.obejmujące postanowienie i protokół z rozprawy.

Do faktów wynikających z tych dokumentów organ powinien się odnieść bowiem zawierają one istotne z punktu widzenia sprawy niniejszej informacje, a w szczególności można na ich podstawie poczynić ustalenia do sposobu władania sporną działką przez A. Ż., w szczególności co do tego czy władała ona nią zgodnie z wolą i decyzją Wspólnoty czy też wbrew tej woli.

Jak wynika z tych dokumentów w sprawie [...] Spółka do zagospodarowania Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. pozwała A. Ż. o ochronę naruszonego posiadania. Postępowanie w sprawie zostało umorzone ze względu na cofniecie pozwu, zaś A. Ż. zobowiązała się stosować do uchwał wspólnoty zgodnych z prawem . Rzecz działa się na rozprawie w dniu [...] października 2018r.

Z tych dokumentów ( nie ma kompletnych akt sądowych ) wynika, że co najmniej do [...] października 2018 r. toczyła się sprawa pomiędzy Wspólnotą ( reprezentowaną przez spółkę ) a skarżącą o ochronę posiadania. Z istoty takiego postępowania wynika, że powód uważał, że jest naruszony w posiadaniu, czyli nie posiada gruntu, w którego władztwie jest pozwany. Jakkolwiek trudno jest coś więcej napisać o tym postępowaniu z uwagi na zawartość akt administracyjnych, to jednak już zgromadzone dokumenty poddają w wątpliwość ustalone przez organ fakty, że w 2018 roku skarżąca władała gruntem w imieniu , za zgoda i zgodnie z wola Wspólnoty.

Dalsze wątpliwości w tej kwestii wynikają z dokumentów drugiej sprawy toczącej się przed SR w L. W wyroku z dnia [...]kwietnia 2019 roku sąd oddalił powództwo o ochronę własności przeciwko m.in. A. Ż. Z uzasadnienia wynika, że powodowie domagali się nakazania A. Ż. wydania powódce samowolnie użytkowanej przez nią części nieruchomości gruntowej o pow. 1,88 ha stanowiącej część działki [...] położonej w T. Niezależnie od treści rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego ( brak legitymacji czynnej powódki ) informacje zawarte w uzasadnieniu wyroku ( brak jest innych dowodów z akt sprawy, w tym pozwu ) nakazują podejście z dużą ostrożnością do tezy, że w roku 2018 skarżąca władała działką w imieniu Wspólnoty Pastwiskowej i zgodnie z jej wola i zgodą, w ramach łączącego ją z nią stosunku korporacyjnego.

Z akt sądowych wynika bowiem, że spółka uważała, że jest naruszona w prawie własności, zaś nieruchomość jest przez A. Ż. użytkowana samowolnie.

Brak odniesienia się przez organ do faktów wynikających z tych dokumentów i powiazania ich z zeznaniami zgromadzonymi w czasie rozpraw administracyjnych powoduje, że Sąd administracyjny uznał, że nie doszło do wyczerpującego rozpatrzenia sprawy. Poza rozważaniami organu pozostały istotne dowody już znajdujące się w aktach sprawy, których ocena musi zostać dokonana by ustalić czy A. Ż. była posiadaczką czy dzierżycielką gruntu w tym rozumieniu, jakie nadał tym pojęciom WSA w powołanym powyżej wyroku.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zgromadzi informacje z tych postępowań na okoliczność składanych tam dokumentów procesowych i zajmowanych stanowisk, w szczególności odnośnie twierdzeń spółki T. w zakresie charakteru władania nieruchomością przez A. Ż. Zgromadzone w ten sposób dowody oceni w zakresie wynikających z nich faktów, co pozwoli w konfrontacji z innymi twierdzeniami członków Wspólnoty na prawidłowe ustalenie czy skarżąca władała działką za zgodą czy wbrew zgodzie Wspólnoty.

Brak uwzględnienia i rozważenia tych dowodów nie pozwolił sądowi na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. To organ musi dokonać oceny wszystkich dowodów. Sąd nie może go w tym elemencie zastępować.

Organ weźmie przy tym pod uwagę, że ewentualne rozbieżności pomiędzy stanem prawnym i faktycznym w zakresie władania gruntem nie maja znaczenia, gdyż podstawą do przyznania dopłat jest fakt posiadania działki i prowadzenia na niej działalności rolniczej.

Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Naruszenie przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ppsa. Obejmują one zwrot wpisu sadowego. Skarżąca nie wykazała poniesienia kosztów dojazdu do sądu ( poza ustnym oświadczeniem ) dlatego też sąd nie orzekł o obowiązku zwrotu tego typu wydatku.