Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1461/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch, Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 465/11 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), odmówił przyjęcia D. M. na aplikację ogólną, która rozpoczynała się w dniu 29 listopada 2010 r. Organ wskazał, że o przyjęciu na aplikację ogólną decyduje miejsce kandydata na liście kwalifikacyjnej przy uwzględnieniu limitu miejsc na aplikacji. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację ogólną w 2010 r. (Dz.Urz. MS Nr 2, poz. 12) Minister Sprawiedliwości wyznaczył limit 300 miejsc na tej aplikacji. Tymczasem D. M. otrzymał z pierwszego etapu konkursu na aplikację – testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa 116 pkt, a z drugiego – pracy pisemnej – 30,5 pkt, a zatem łącznie z obu etapów konkursu otrzymał 146,5 pkt i znalazł się na 339 pozycji listy kwalifikacyjnej.

Od decyzji D. M. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o przyjęciu na aplikację ogólną. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja została podjęta przy przyjęciu punktacji dokonanej przez członków Komisji. Punktacja ta pozostaje zaś w oczywistej sprzeczności z przyjętymi przez Komisję Konkursową kryteriami.

Otóż po pierwsze, w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego założono przyznanie przez każdego z oceniających jednego punktu za "dostrzeżenie nieorzeczenia obligatoryjnego przepadku podrobionych pieniędzy". Pomimo jednoznacznego wyartykułowania w tekście jego pracy sformułowania "Sąd zaniechał orzeczenia przepadku stosownie do postanowień art. 316 k.k." należny punkt przyznany został jedynie przez jednego członka Komisji. W ocenie odwołującego przy tak jasno sformułowanym kryterium nie sposób zaaprobować rozbieżności w ocenie zadania zaprezentowanego przez członków Komisji.

Po drugie, w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego założono przyznanie do 2 punktów przez każdego oceniającego za "zwrócenie uwagi na brak niektórych znamion przestępstwa w opisie czynu dot. oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), zakwestionowanie przyjętej kwalifikacji z art. 310 § 1 k.k., art. 312 k.k.". Pomimo zakwestionowania przez stronę żądanej kwalifikacji – dot. art. 310 § 1 k.k. i art. 312 k.k. nie przyznano za uwzględnienie powyższego nawet po 1 punkcie.

Po trzecie, odwołujący wskazał, że w pkt VB uzasadnienia oceny kazusu z prawa karnego przewidziano przyznanie punktacji za "poprawność językową, prawniczą". Jednak za ten składnik pracy nie został przyznany żaden punkt, mimo iż wykonując zadanie z prawa karnego posługiwał się terminologią prawniczą oraz poprawnie językowo przedstawiał argumenty.

Po czwarte, w uzasadnieniu oceny zadania z prawa karnego członek Komisji Konkursowej zawarł sformułowanie: "Wprawdzie autor pracy dobrze wskazał sąd rejonowy jako właściwy, ale w dalszej części pracy stanowczo zmienił swoje stanowisko. Dowodzi to braku rozeznania co do właściwości sądu". Powyższe znalazło przy tym wyraz w dokonanej ocenie, przy czym początkowo przyznano dwa punkty za dokonanie analizy problemu – w konsekwencji jednak zmieniono punktację na niekorzyść strony. W ocenie D. M. uważna analiza treści jego pracy, w tym powołanych wszystkich przepisów dotyczących omawianego zagadnienia przemawia za przyjęciem, iż potrafi prawidłowo określić właściwości sądu. Powyższy zarzut odnieść należy również do stanowiska zaprezentowanego przez drugiego członka Komisji Konkursowej, który ocenił zaprezentowaną argumentację w ten sposób, że nie przyznał za nią żadnego punktu.

Po piąte, odwołujący podniósł, że w punkcie 2Ba uzasadnienia oceny z prawa publicznego "wskazanie konieczności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (kwestia zachowania terminu)" zadanie zostało ocenione w sposób odmienny przez oceniających je członków Komisji Konkursowej. Jeden z oceniających nie zauważył wszystkich zawartych w pracy sformułowań odnoszących się do udzielenia odpowiedzi na powyższe zagadnienie – co też determinowało kolejny ubytek punktowy.

Po szóste, strona zakwestionowała również brak przyznania punktu wobec ustalenia właściwej odpowiedzi na pytanie testowe nr 133, które sformułowane zostało następująco:

133. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, przepisy porządkowe może wydawać:

a) przewodniczący rady gminy

b) wyłącznie wójt, burmistrz, prezydent miasta

c) rada gminy lub wójt

d) tylko rada gminy.

Klucz odpowiedzi jako prawidłową określa odpowiedź "b", podczas gdy analiza treści przepisów art. 40 ust. 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jednoznacznie wyklucza odpowiedź "b" z grona prawidłowych. Stosownie bowiem do postanowień art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym "rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego". Natomiast zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym "W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt, w formie zarządzenia". Biorąc pod uwagę powyższą kwestię D. M. podkreślił, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż wskazana przez niego odpowiedź "c" jest prawidłowa.

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydana na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z [...] listopada 2010 r. nr [...] o odmowie przyjęcia D. M. na aplikację ogólną w 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że tryb i zasady naboru na aplikację ogólną regulują przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz.U. Nr 67, poz. 566). Zgodnie z powołanymi przepisami oceny każdej pracy pisemnej dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji konkursowej. Każdy z nich wystawia ocenę w systemie punktowym, przy zastosowaniu skali od 0 do 25 punktów za każde zadanie i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu z posiedzenia komisji. Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią ocen wystawionych przez obu członków komisji konkursowej (§ 18 ust. 1 rozporządzenia).

Komisja konkursowa po zakończeniu konkursu ustala listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej (z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego kandydata i liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na tej liście). O kolejności na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu.

Kolejnym etapem postępowania jest ustalenie przez Dyrektora Krajowej Szkoły, na podstawie listy kwalifikacyjnej ustalonej przez komisję konkursową, listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną. Na liście tej kandydaci są umieszczeni według kolejności miejsc zajmowanych na liście kwalifikacyjnej, w liczbie odpowiadającej limitowi przyjęć na aplikację ogólną wyznaczonemu w danym roku. Po przeprowadzeniu czynności określonych w art. 19 ust. 2 i art. 20 ust. 1, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną (art. 23 ust. 1 ustawy).

Dalej organ stwierdził, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego oraz powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 241/10, że zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły, jak i Minister Sprawiedliwości nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac. Nie mogą zatem kontrolować sposobu oceny prac pisemnych. Komisja konkursowa jako niezależne ciało powołane przez Ministra Sprawiedliwości na czas przeprowadzenia konkursu, składające się z wybitnych prawników, specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa jest jedynym i wyłącznym podmiotem uprawnionym do merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną. Przepisy rozdziału 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz powołanego rozporządzenia wskazują na takie ukształtowanie naboru, aby zagwarantować kandydatom jak najwyższy profesjonalizm przygotowania i przeprowadzenia egzaminu przez organ niezależny od władzy publicznej oraz to, że będą oceniani wedle posiadanej wiedzy.

W dalszej części uzasadnienia Minister Sprawiedliwości wskazał, że Komisja Konkursowa ustaliła wynik dla pracy pisemnej D. M. na 146,5 punktu: 116 punktów z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa i 30,5 punktu z pracy pisemnej. Po rozkodowaniu prac Komisja ustaliła listę kandydatów według liczby punktów uzyskanych przez nich z testu. Analiza akt naboru D. M. wskazuje, że ustalona przez komisję liczba punktów uzyskanych przez skarżącego została prawidłowo podliczona.

Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację ogólną w 2010 r. wyznaczony został limit 300 miejsc. Uzyskany przez skarżącego wynik spowodował umieszczenie go na 339 pozycji listy kwalifikacyjnej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Krajowej Szkoły podjął prawidłową decyzję odmawiając przyjęcia skarżącego na aplikację ogólną w 2010 r.

D. M. na decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pomimo iż w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły, jak i Minister Sprawiedliwości pozostali obojętni na szczegółowo wskazane przez niego elementy wymagające sprostowania bądź właściwego przyporządkowania do ustalonego klucza rozwiązań. Wskazał, że obecnie brakuje mu zaledwie 1,5 punktu, by znaleźć miejsce na liście kandydatów zakwalifikowanych na aplikację, przy czym wyeliminowanie większości uchybień w żaden sposób nie wiąże się z merytoryczną oceną pracy przez członków komisji, lecz wymaga jedynie właściwego przyporządkowania udzielonych odpowiedzi do szczegółowo ustalonego klucza rozwiązań.

Skarżący wskazał ponadto, że twierdzenia zawarte w kwestionowanej decyzji stanowią wypaczenie treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 241/10, na które to orzeczenie autor decyzji bardzo wybiórczo się powołuje, bowiem uzasadnienie wskazanego wyroku zawiera dalszą argumentację odnoszącą się do treści art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, z którego wynika, że Minister Sprawiedliwości sprawuje ogólny nadzór nad przebiegiem postępowania w sprawie naboru na aplikację. Dalej wskazano, że pojęcie nadzoru obejmuje kontrolę (i związane z nią środki) oraz środki umożliwiające korygowanie działalności. W tej sytuacji wyartykułowano w konsekwencji, iż w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja zredagowana została więc z naruszeniem obowiązujących przepisów oraz w zupełnym oderwaniu od argumentów przedstawionych w odwołaniu. Pozostałe kwestie przedstawione w decyzji nie odnoszą się do meritum sprawy, mając charakter drugorzędny. Podniósł, że został faktycznie pozbawiony prawa do kwestionowania wyniku egzaminu ustalonego przez komisję konkursową z uzasadnieniem, iż ewentualne błędy komisji są w zasadzie nieusuwalne. Analiza treści zaskarżonej decyzji prowadzi do jednoznacznych wniosków, iż naruszone zostały fundamentalne zasady postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 465/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikacje ogólną, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że w postępowaniu odwoławczym, przy zachowaniu zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, rozpatrywana jest ponownie sprawa administracyjna zakończona decyzją organu pierwszej instancji. W postępowaniu tym organ odwoławczy dokonuje weryfikacji dotychczasowej procedury postępowania, jak również zastosowanych w rozstrzygnięciu przepisów prawa materialnego. Dokonując weryfikacji organ odwoławczy powinien zbadać zarzuty strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odnieść się do nich, szczególnie jeśli zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji administracyjnej ma ogromne znaczenie z punktu widzenia opisanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Zasada ta stanowi, że organy administracji powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Zasada ta powinna być realizowana we wszystkich stadiach postępowania tak, aby strona rozumiała przesłanki faktyczne i prawne, jakimi kieruje się organ wykonując lub odmawiając wykonania określonych czynności. Najważniejszym przejawem tej zasady jest obowiązek uzasadnienia decyzji administracyjnej. Dzięki dobremu uzasadnieniu strona wie, na jakich dowodach oparł się organ, dlaczego nie dał wiary innym dowodom, jakie przepisy i dlaczego zastosował. Takie uzasadnienie ma skłonić stronę do współdziałania z organem administracji w celu wykonania decyzji, nawet wtedy, gdy jest ona niekorzystna dla strony. Nadto należy podkreślić, że "treść uzasadnienia ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji obejmującej wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia w przypadku jej zaskarżenia kontrolę polegającą na tym, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy tę normę prawidłowo zinterpretował" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV SA 1221/06, opublikowany w ZNSA 2008, nr 3 (18), s. 143). Uzasadnienie powinno wyjaśniać zatem wszystkie okoliczności sprawy i podniesione zarzuty. Braki w uzasadnieniu powodują, iż nie można określić przesłanek, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazał, że w swoim odwołaniu z dnia 22 listopada 2010 r. skarżący podniósł dwa rodzaje zarzutów:

• zarzuty odnoszące się do sposobu oceny rozwiązania przez niego kazusów w pracy pisemnej (pkt I–III odwołania),

• zarzuty dotyczące braku przyznania punktu mimo zaznaczenia przez niego prawidłowej odpowiedzi w teście.

W decyzji z dnia 20 grudnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości odnosi się jedynie do zarzutów dotyczących sposobu rozwiązania przez skarżącego kazusów. Stanowisko to jest prawidłowe, bowiem jak słusznie zauważył organ II instancji ustawodawca w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2000 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego tak skonstruował sposób merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną, aby wykluczyć pozamerytoryczny wpływ czynnika administracyjnego, jakim jest Minister Sprawiedliwości na sposób oceny prac przez wybitnych specjalistów z gałęzi prawa, będących podstawą kazusów. W tym wypadku Minister Sprawiedliwości może jedynie badać w toku postępowania odwoławczego, czy w toku oceny prac nie popełniono błędów rachunkowych oraz weryfikować zgodność formalną ocen komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej.

Niemniej jednak skarżący w pkt IV odwołania postawił konkretny zarzut dotyczący niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi. Zdaniem D. M. w świetle art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) odpowiedź, którą zaznaczył w teście jest prawidłowa. Tymczasem z klucza zaznaczonego w teście wynika, że komisja uznała za prawidłową inną odpowiedź. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej części odwołania skarżącego i jak wynika z treści zaskarżonej decyzji nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń. Takie działanie Ministra Sprawiedliwości powoduje, iż została złamana wspomniana już i wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada prawdy materialnej, jak i wskazana w art. 7 k.p.a. zasada wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Zatem badając ponownie sprawę, organ powinien odnieść się do wskazanego zarzutu skarżącego dotyczącego niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi oraz dokonać ustaleń w zakresie możliwości poddania kontroli organu odwoławczego oceny pracy D. M. w części dotyczącej przedmiotowego zarzutu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Minister Sprawiedliwości wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że brak odniesienia się do części odwołania D. M. od decyzji Ministra Sprawiedliwości z 20 grudnia 2010 r. nr [...] stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 141 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niedostateczne wyjaśnienie, czy stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenie art. 7 i 11 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieoddalenie skargi D. M. mimo podstaw do jej nieuwzględnienia.

Na tych podstawach wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

D. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do zarzutów wywiedzionych w odwołaniu, które nie zostały rozpoznane a miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu. Jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności, ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu.

Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadzących do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania. Zaskarżona do sądu decyzja Ministra Sprawiedliwości jest decyzją podjętą bez rozpoznania odwołania. O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz.U. Nr 67, poz. 566 ze zm.), nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej.

W pełni zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że jest naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy nierozpoznanie odwołania, przy czym nie ma znaczenia ilość punktów, które w wyniku jego pełnego rozpoznania doliczono by kandydatowi. Dla kandydata rzetelne wyliczenie punktów ma istotne znaczenie i to nie tylko z uwagi na prawo jednostki do rzetelnego działania organów państwa ale też na przyjęte rozwiązania. Według art. 19 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury "W przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, lub nieusprawiedliwionego niepodjęcia aplikacji ogólnej w terminie 30 dni od dnia jej rozpoczęcia, Dyrektor Krajowej Szkoły uzupełnia listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną o kandydata umieszczonego na kolejnym miejscu na liście kwalifikacyjnej (...)". Nie do przyjęcia jest zatem stanowisko, że w pełni rzetelne wyliczenie punktów nie ma znaczenia dla sprawy.

W tym stanie rzeczy nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odwołanie nie zostało rozpoznane co stanowi naruszenie art. 7, art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jest to podstawą do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tego względu, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.