Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2463/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45, art. 45, art. 41
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9, art. 206 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 lipca 2016 r. nr (...)Minister Rozwoju, działając jako Instytucja Zarządzająca dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej: "Minister" "organ II instancji" lub "Instytucja Zarządzająca") uchylił decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP" lub "organ I instancji") z (...)lutego 2015 r. nr (...) zobowiązującą A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca" lub "Beneficjent") do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie z 29 marca 2010 r. nr (...)w wysokości 226.567,50 zł - w części określenia okresów za jakie powinny zostać naliczone odsetki oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania Projektu.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Na mocy umowy o dofinansowanie (dalej "umowa") zawartej 29 marca 2010 r. Skarżąca przystąpiła do realizacji Projektu "Archiwizacja i odzyskiwanie danych w formie e-usługi" realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Celem Projektu było stworzenie i wdrożenie e-usługi polegającej na archiwizowaniu i odzyskiwaniu danych odbiorców na serwerach A. Sp. z o.o. Usługa miała być świadczona w sposób zautomatyzowany poprzez internet. Na jej realizację została przyznana kwota dofinansowania w wysokości 755.255 zł. Strona otrzymała zaliczkę w wysokości 226.567,50 zł.

W celu potwierdzenia prawidłowej realizacji Projektu, w tym osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu wymaganych umową, Projekt został skierowany do kontroli eksperta zewnętrznego PARP – G. (...) sp. z o.o. Kontrola miała również na celu porównanie wykazujących podobieństwo serwisów stworzonych przez A. Sp. z o.o. oraz N. (...) Sp. z o.o. (również objętego umową o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka). Pomimo, iż kontrola miała zostać przeprowadzona w trybie doraźnym, termin jej przeprowadzenia w dniu 12 grudnia 2011 r. został uzgodniony ze Stroną telefonicznie, a następnie potwierdzony pismem z 9 grudnia 2011 r. przekazanym faxem. W dniu kontroli do PARP wpłynął (również za pośrednictwem faxu) wniosek o przesunięcie terminu przeprowadzenia kontroli ze względu na wyjazd P. K. - Prezesa Zarządu Spółki, który był jednocześnie jej jedynym pracownikiem. Informacja nie została przekazana członkom zespołu kontrolującego z uwagi na zbyt późny termin jej otrzymania. Dlatego 12 grudnia 2011 r. kontrolujący udali się do siedziby Strony określonej w dokumencie rejestrowym oraz w § 17 ust. 3 pkt 1 umowy, tj. na ulicę O. (...)lok. (...)w L.. Kontrolujący ustalili, że pod wskazanym adresem mieściło się Biuro Rachunkowe P. Sp. z o.o., które użyczyło A. Sp. z o.o. swojego adresu jedynie w celu zarejestrowania działalności gospodarczej. W praktyce Spółka nie prowadziła działalności w przedmiotowej lokalizacji. Kontrolujący uzyskali rachunki zysków i strat Skarżącej za lata 2010-2011, z których wynikało, że Beneficjent nie osiągał jakichkolwiek przychodów, a łączne koszty działalności wyniosły 1.305.33 zł. Ustalono także, że sprzęt zakupiony w ramach Projektu nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, ponieważ biuro rachunkowe nie otrzymało jednoznacznego oświadczenia zarządu Spółki o przyjęcie środków trwałych do użytkowania. Ponadto kontrolujący dokonali wstępnej analizy strony www. (...).pl. Stwierdzili, że oprócz istnienia statycznej strony www. nie ma możliwości rejestracji klientów ani pobrania programu do archiwizacji. Nie przeprowadzili zdalnej kontroli informatycznej Projektu (oraz jego porównania z e-usługą oferowaną przez N. (...) sp. z o.o.), ponieważ Skarżąca nie odbierała korespondencji wzywającej do wskazania kodów źródłowych oraz haseł umożliwiających kontrolę.

W roku 2012 r. PARP kilkakrotnie kierował korespondencję do Spółki na adres wskazany w umowie. Przesyłki wracały do organu z adnotacją "adresat wyprowadził się". Jedna przesyłka skierowana do podmiotu A. wróciła z adnotacją: "nieprawidłowy adres" (karty 194-198 akt administracyjnych).

Ponieważ organowi I instancji oraz działającej na jego zlecenie Regionalnej Instytucji Finansującej – L. Fundacji Rozwoju (dalej: "RIF") nie udało się uzgodnić ze Skarżącą terminu przeprowadzenia kontroli doraźnej w miejscu realizacji Projektu, w celu ostatecznego stwierdzenia, czy Beneficjent zrealizował Projekt zgodnie z umową o dofinansowanie i czy jego rezultaty są utrzymywane w okresie trwałości, przedstawiciele RIF zadecydowali o przeprowadzeniu kontroli Projektu w dniu 20 czerwca 2013 r., o czym Spółka została powiadomiona faxem 19 czerwca 2013 r. W trakcie wizyty kontrolnej przeprowadzonej 20 czerwca 2013 r. w L. na ul. O. (...)lok. (...)w miejscu realizacji Projektu określonym w umowie oraz zgodnym z aktualnym dokumentem rejestrowym Spółki, zespół kontrolujący RIF potwierdził ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej przez eksperta zewnętrznego. Pracownik biura rachunkowego będącego właścicielem lokalu mieszczącego się pod wskazanym adresem ponownie oświadczył, iż A. Sp. z o.o. wynajęła lokal w celu ustalenia pod tym adresem siedziby przedsiębiorstwa. Jako dowód okazano umowę najmu lokalu użytkowego zawartą 9 lipca 2009 r. pomiędzy Beneficjentem a Agencją Konsultingową D. Sp. z o.o. Zgodnie z treścią umowy najemca, tj. A. Sp. z o.o. nabył jedynie prawo do podawania przedmiotowego adresu jako prawnej siedziby przedsiębiorstwa oraz przyjmowania korespondencji. Pracownik biura rachunkowego oświadczył, iż wszelka współpraca z A. Sp. z o.o. w zakresie najmu lokalu oraz świadczenia usług księgowych została zerwana wskutek niespłaconych wierzytelności, a żaden z przedstawicieli Beneficjenta nie pojawił się pod adresem siedziby Spółki od ponad 2 lat.

W ramach kontroli RIF zleciła również przeprowadzenie testów e-usługi będącej przedmiotem realizacji umowy o dofinansowanie przez specjalistę ds. informatyki. Według przedstawionej opinii sporządzonej przez A. K. portal www. (...).pl nie działał zgodnie z założeniem Projektu. Możliwe było stworzenie konta użytkownika oraz pobranie aplikacji służącej do archiwizacji danych, jednak pobrany plik miał wartość zerową i w związku z powyższym nie było możliwości zainstalowania aplikacji. Stwierdzono również brak funkcjonalności związanej z uiszczeniem opłaty. Reasumując, portal pomimo efektownej oprawy graficznej nie posiadał zakładanych funkcjonalności, a ponadto brak było jakiegokolwiek kontaktu z jego właścicielem (organy administracji nie dysponowały innym adresem niż adres, pod którym, jak stwierdziła kontrola, Beneficjent nie przebywał).

W piśmie z 30 sierpnia 2013 r. PARP przekazała Stronie informację dotyczącą działań podjętych w celu przeprowadzenia kontroli Projektu i dokonanych na ich podstawie ustaleń. Poinformowała również o problemach z doręczaniem korespondencji kierowanej na adres siedziby, chociaż Spółka nie informowała ani o zmianie siedziby, ani zmianie o miejsca realizacji Projektu. Dodatkowo, wskazując na postanowienia § 10 ust. 1 i 3 umowy, poinformowała, iż Beneficjent ma obowiązek poddania się kontroli oraz udostępnienia na żądanie instytucji przeprowadzającej kontrolę dokumentacji związanej z Projektem, a nieudostępnienie wszystkich wymaganych dokumentów lub odmowa udzielenia informacji traktowane jest jako utrudnienie przeprowadzenia kontroli. PARP wyjaśniła, dlaczego pismo zostało wysłane na adres korespondencyjny podany przez Stronę drogą telefoniczną pracownikowi PARP tj. K. (...),(...)P. oraz wezwała do wskazania siedziby Spółki i miejsca realizacji Projektu. W piśmie pouczono, iż zgodnie z postanowieniami § 15 ust. 2 pkt 1 umowy, Strona o zmianie adresu powinna poinformować organ prowadzący postepowanie w ciągu 7 dni od jego zmiany. Pismo zostało odebrane 5 września 2013 r. przez K. B. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru - siostrę Prezesa Zarządu). Spółka nie odpowiedziała na wezwanie.

Pismem z 18 czerwca 2014 r. PARP wypowiedziała umowę o dofinansowanie wobec nie wykonania jej zapisów oraz wezwała Stronę do zwrotu wypłaconego dofinansowania w terminie 30 dni. Pismo zostało dwukrotnie wysłane na adres rejestrowy i dwukrotnie zwrócone z adnotacją "adresat wyprowadził się".

Ponieważ Beneficjent nie zwrócił dofinansowania wraz z należnymi odsetkami, pismem z 3 czerwca 2015 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Zawiadomienie uznano za skutecznie doręczone Stronie w trybie zastępczym w dniu 1 lipca 2015 r . Pismem z 16 września 2015 r. organ I instancji poinformował Stronę o zakończeniu postępowania dowodowego. Zawiadomienie zostało wysłane na adres siedziby Spółki i podwójnie awizowane, wobec czego PARP uznała, że zawiadomienie zostało zastępczo doręczone zgodnie z art. 44 k.p.a. Pismem z 1 października 2015 r. Strona zwróciła się do PARP z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy dotyczącej umowy o dofinansowanie.

Po powzięciu przez organ I instancji informacji o zmianie adresu siedziby Spółki na ul. F. (...)lok. (...)w L. (dokonanej wpisem do KRS z 24 lipca 2015 r.) pismem z 16 października 2015 r., ponownie wysłano zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego. Zawiadomienie odebrała 20 października 2015 r. D. W. - właściciel firmy W. (...). W dniu 22 października 2015 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika skorzystała z przysługującego jej prawa do wglądu w akta sprawy. W konsekwencji 26 października 2015 r. wystosowała pismo do PARP, w którym wniosła o zawieszenie postępowania względnie umorzenie postępowania w sprawie zwrotu środków oraz o wyznaczenie terminu do przekazania danych niezbędnych do zalogowania się do portalu z pełnymi prawami do zarządzania treścią na stronie, tj. hasłami na poziomie administratora, przekazania kodów źródłowych, przygotowania dokumentów, które będą następnie przedmiotem kontroli PARP. W uzasadnieniu Strona poinformowała, iż o toczącym się postępowaniu dowiedziała się z pisma zawiadamiającego o zakończeniu postępowania z 16 października 2015 r. Wcześniej zleciła skierowanie do PARP pisma z zapytaniem o stan sprawy i wskazanie aktualnego adresu z siedzibą w L. na ul. F. (...) lok. (...), informując jednocześnie, iż obecny adres został wskazany w KRS postanowieniem z (...)lipca 2015 r., a dotychczasowa korespondencja (oprócz pisma z 30 sierpnia 2013 r. przekazanego na adres K. (...),(...) P.) była kierowana na nieaktualny adres Strony. Skarżąca wskazała również, że serwery zakupione w ramach Projektu zostały umieszczone w L. na ul. O. (...). Wyjaśniono, iż Zarząd Spółki podjął decyzję o posługiwaniu się adresem biura rachunkowego na ul. O. (...)lok. (...), a nie adresem budynku usługowego, w którym zlokalizowany był zakupiony w ramach umowy sprzęt, ponieważ na ul. O. (...)lok. (...)nie ma stałego personelu. W ocenie Skarżącej PARP niezasadnie wysyłała korespondencje Spółki na jej adres rejestrowy, pomimo, że znała adres zamieszkania Prezesa Zarządu.

Po zakończeniu postępowania administracyjnego, (...)lutego 2016 r. PARP wydała decyzję określającą kwotę dofinansowania Projektu przypadającą do zwrotu.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania Minister uchylił decyzję z (...)lutego 2016 r. w części dotyczącej określenia okresów za jakie powinny zostać naliczone odsetki i orzekł w tym zakresie oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części. Organ II instancji stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zatem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych środki przeznaczone na realizację Projektu realizowanego przez Skarżącą winny być zwrócone.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z 1 lipca 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 45 k.p.a poprzez uznanie, że doręczenie korespondencji kierowanej do Spółki osobie trzeciej niezwiązanej ze spółką, tj. Pani D. W., jest prawidłowe, a także, że przekazanie przesyłki do rąk osoby nieuprawnionej przebywającej pod nieaktualnym adresem siedziby Spółki jest prawidłowym doręczeniem, ponadto że prawidłowym jest doręczenie na nieaktualnych adres Spółki w sytuacji, gdy organowi I instancji znany jest aktualny adres do korespondencji, wskutek czego zarząd Spółki nie miał możliwości zapoznania się z korespondencją wysłaną na ten adres, podczas gdy w wyżej wymienionych przypadkach doręczenie w istocie nie nastąpiło w sposób prawidłowy, co miało w konsekwencji wpływ na błędne ustalenie, iż umowa o dofinansowanie została skutecznie wypowiedziana,

b) art. 6, 7, 8 oraz 9 k.p.a poprzez niewyjaśnienie i nieustalenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli, a także z naruszeniem obowiązków wynikających z ogólnej zasady informowania stron postępowania,

c) art. 75 § 1 zd. 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący wszystkich dowodów i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji zaniechanie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego czy okoliczności sprawy zostały w sposób wyczerpujący udowodnione,

d) błędną ocenę stanu faktycznego poprzez uznanie, że Projekt w ramach realizacji umowy o dofinansowanie nie został zrealizowany, bowiem z ustaleń przeprowadzonej kontroli wynikało, że serwery zakupione w ramach Projektu nie znajdowały się pod adresem: ul. O. (...)lok. (...)w L., podczas gdy przedmiotem kontroli nie było ustalenie lokalizacji serwerów, ale ocena realizacji Projektu, co miało wpływ na błędne uznanie, że Projekt nie był realizowany;

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, iż znajduje on zastosowanie w sprawie wobec nie zrealizowania przez beneficjenta e-usługi, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie przedstawia ustaleń za tym przemawiających, a wszelkie ustalenia w tym zakresie zostały oparte na opinii Pana A. K..

Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji PARP z (...)lutego 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując motywy rozstrzygnięcia wskazane w zaskarżonej decyzji.

Pismem z 25 października 2016 r. Strona wniosła replikę na odpowiedź na skargę. W ocenie Skarżącego organy błędnie przyjęły, iż Projekt był realizowany w L. przy ulicy O. (...)lok. (...), podczas gdy w rzeczywistości Projekt był realizowany w L. przy ulicy O. (...), gdzie umiejscowione i uruchomione zostały serwery zakupione ze środków pozyskanych z dofinansowania. Organy nie podjęły działań w celu sprawdzenia, gdzie znajdują się pracujące serwery. Strona podkreśliła, iż przedmiotem Projektu było uruchomienie usługi wirtualnej, która będzie zautomatyzowana. Przedmiotem kontroli nie miała być zatem odpowiedź na pytanie, czy w L. przy ul. O. (...)lok. (...)Beneficjent realizuje Projekt, czyli czy w tej lokalizacji stoją serwery, ale miała być weryfikacja, czy Projekt objęty umową jest realizowany zgodnie z postanowieniami umowy, w tym czy współfinansowane towary i usługi zostały dostarczone, czy wydatki zostały faktycznie poniesione, czy osiągnięte zostały cele Projektu. Za zupełnie nieuzasadnione Strona uznała stanowisko dotyczące prawidłowości dokonanego doręczenia na podstawie art. 45 k.p.a.

Organ II instancji odpowiedział na pismo Skarżącej z 25 października 2016 r. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie, że Projekt nie został zrealizowany jedynie na podstawie ustalenia, że serwery zakupione w ramach umowy o dofinansowanie nie znajdowały się pod adresem ul. O. (...)lok. (...)w L., organ II Instancji wskazał, iż podstawową przesłanką ustalenia, iż Projekt nie został zrealizowany była przeprowadzona próba przetestowania e-usługi, co zostało opisane w zaskarżonej decyzji. Efektem przeprowadzonych testów było stwierdzenie, iż portal www. (...).pl na dzień kontroli nie działał zgodnie z założeniami Projektu. Celem Projektu było stworzenie usługi do archiwizacji umożliwiającej "wynajem" wirtualnej powierzchni do przechowywania i odzyskiwania danych dostępnej szerokiemu gronu odbiorców na rynku. Organ II instancji podkreślił, że ustalenie, że serwery zakupione w ramach Projektu nie znajdowały się pod adresem ul. O. (...)lok. (...)w L., nie stanowiło jedynej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a było jedynie jednym z elementów złożonego stanu faktycznego, w oparciu o który rozstrzygnięto sprawę.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez doręczania korespondencji na adres zamieszkania Prezesa Zarządu organ odwoławczy wskazał, że doręczenie nastąpiło na skutek dyspozycji osoby reprezentującej Skarżącą. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na skalę zaniechań po stronie Skarżącego w zakresie jego obowiązków określonych przepisami prawa, a które wynikały również z umowy o dofinansowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to, czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju utrzymująca w mocy decyzję PARP w zakresie nałożenia na Skarżącą obowiązku zwrotu kwoty 226.567,50 zł dofinansowania otrzymanego na realizację Projektu "Archiwizacja i odzyskiwanie danych w formie e-usługi" wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia pomniejszenia wniosku o płatność.

Zdaniem Skarżącej organy administracji uznały, że Projekt "Archiwizacja i odzyskiwanie danych w formie e-usługi" nie został zrealizowany na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów i badając pod tym względem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że w badanej sprawie spełniona została przesłanka wymieniona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), dalej "u.f.p.", tj. środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem funduszy europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., za które w rozpoznawanej sprawie uznać należy postanowienia umowy.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Stosownie do art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których jest mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do:

1) zwrotu środków lub

2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których jest mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Natomiast w art. w 207 ust. 9 u.f.p. znajdują się uregulowania, zgodnie z którymi po bezskutecznym upływie terminu, o którym jest mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania Projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...).

W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p. są m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie Projektu.

W rozpoznawanej sprawie jest to umowa zawarta z 29 marca 2010 r. nr (...)Zgodnie z § 14 ust. 2 umowy: "w przypadku:

1) wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych,

3) pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

- stosuje się art. 207 i następne ustawy o finansach publicznych".

W rozpoznawanej sprawie stosownie do § 6 ust. 3 Aneksu z 3 grudnia 2010 r. Nr UDA-POIG. 08.01.00-06-130/09-02 do umowy o dofinansowanie, okres kwalifikowalności wydatków w ramach Projektu rozpoczął się 1 maja 2010 r., a zakończył 31 lipca 2011 r.

Zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 umowy Beneficjent zobowiązał się do osiągnięcia wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy i do osiągnięcia założonych celów Projektu oraz utrzymania trwałości Projektu przez okres co najmniej 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, a w szczególności do kontunuowania działalności będącej przedmiotem dofinansowania.

Stosownie do § 8 ust. 12 umowy "w trakcie realizacji Projektu oraz w okresie, o którym mowa w ust. 2, Beneficjent jest zobowiązany do współpracy z Instytucją Zarządzającą, Instytucją Pośredniczącą, Instytucja Wdrażającą/Pośredniczącą II stopnia lub Komisją Europejską oraz z podmiotami upoważnionymi przez te instytucje do przeprowadzenia oceny Projektu, w szczególności Beneficjent zobowiązany jest do:

1) przekazywania tym podmiotom wszelkich informacji dotyczących Projektu we wskazanym przez nie zakresie i terminach;

2) uczestnictwa w wywiadach, ankietach oraz badaniach ewaluacyjnych.

Zgodnie z § 10 ust. 1 umowy "Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli w zakresie realizowanej Umowy, prowadzonej przez Instytucję Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą, Instytucję Wdrażającą/Instytucję Pośredniczącą II stopnia, Instytucję Certyfikującą, Instytucję Audytową, Komisję Europejską lub inną instytucję uprawniona do przeprowadzenia kontroli na podstawie odrębnych przepisów lub upoważnień, oraz udostępnić na żądanie tych instytucji oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wszelka dokumentację związaną z Projektem oraz realizowaną Umową".

W § 10 ust. 3 i 4 umowy wskazano, iż kontrole Projektu mogą być przeprowadzone w każdym czasie od dnia otrzymania przez Beneficjenta informacji o uzyskaniu dofinansowania do dnia upływu 3 lat od zamknięcia POIG lub do upływu 3 lat następujących po roku, w którym dokonano częściowego zamknięcia POIG w siedzibie jak i miejscu realizacji Projektu, a zgodnie z § 10 ust. 6 i 7 Beneficjent jest zobowiązany udostępnić podmiotom, o których mowa w ust. 1, dokumenty związane z realizacją Projektu, zapewnić dostęp do pomieszczeń i terenów, na których jest lub był realizowany Projekt, dostęp do systemu teleinformatycznego i wszystkich dokumentów elektronicznych związanych z zarządzaniem Projektem oraz udzielać wszelkich wyjaśnień dotyczących realizacji Projektu, a w czasie kontroli zapewnić obecność osób kompetentnych do udzielania wyjaśnień na temat procedur, wydatków i innych zagadnień związanych z realizacją Projektu.

Dla oceny rozpoznawanej sprawy istotne są postanowienia § 15 ust. 2 i 3 umowy zgodnie z którymi zmiana adresu Beneficjenta wymaga poinformowania na piśmie Instytucji Wdrażającej/Pośredniczącej II stopnia, a wszelkie oświadczenia składane przez Strony w związku z umową wymagają dla swojej ważności zachowania formy pisemnej. W § 17 ust. 3 pkt 1, 2 i 7 umowy Strony ustaliły adres korespondencji dotyczącej realizacji umowy dla Beneficjenta: ul. O. (...)lok. (...),(...)L., tel. (...), adres e-mail: (...)@op.pl oraz wpisano zobowiązanie Stron do konieczności pisemnego powiadomienia drugiej strony o zmianie adresu, w terminie 7 dni od zmiany adresu, pod rygorem uznania, że korespondencja przekazana Stronie na jej dotychczasowy adres została skutecznie doręczona, a jeżeli pismo zostanie zwrócone z powodu odmowy przyjęcia lub innego, uznania pisma za doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez Beneficjenta lub w dniu otrzymania zwrotu pisma przez Instytucję Wdrażającą lub Instytucję Pośredniczącą II stopnia.

Mając na uwadze powołane zapisy umowy, zasady doręczeń pism określone w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w wyniku analizy czynności podejmowanych w toku postępowania przez organy administracji i Stronę, Sąd stwierdza, że organy administracji nie naruszyły art. 45 k.p.a. uznając, że korespondencja kierowana do Strony w toku postępowania była skutecznie doręczana w trybie zastępczym na podstawie art. 44 k.p.a.

Organy administracji w sposób wystarczająco wyjaśniły i uzasadniły metodykę swojego działania w zakresie doręczania pism w toku postępowania kontrolnego i administracyjnego. W istocie we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy w części II pkt 9: Dane Wnioskodawcy wpisano: ul. O. (...)lok. (...),(...)L., a w części IV Wniosku w Opisie Projektu pkt 14: Lokalizacja Projektu: L.

Ten sam adres wskazano w § 17 ust. 3 pkt 1 umowy o dofinansowanie jako adres do korespondencji oraz był ujawniany przez Spółkę w korespondencji prowadzonej z Regionalną Instytucją Finansującą, jak i PARP do 1 października 2015 r. tj. daty pisma przesłanego przez pełnomocnika Strony do PARP.

W piśmie z 30 sierpnia 2013 r. PARP informując Spółkę o działaniach podjętych w celu przeprowadzenia kontroli Projektu i dokonanych na ich podstawie ustaleniach, poinformowała również o problemach z odbiorem korespondencji kierowanej na adres siedziby, pomimo, że Strona nie informowała o zmianie siedziby i miejsca realizacji Projektu a w korespondencji posługiwała się adresem siedziby.

Ponieważ korespondencja kierowana na adres rejestrowy a także wskazany w umowie wracała niepodejmowana przez Stronę, organy podjęły próbę doręczenia korespondencji na adres Prezesa Zarządu, uzyskany telefonicznie, w drodze kontaktów roboczych, tj. K. (...),(...)P.. Adres ten nie został potwierdzony pisemnie, a Spółka, pomimo, że przesyłka została odebrana, nie odpowiedziała na pismo - również w zakresie monitowania problemów z doręczaniem pisma na znany organowi adres wskazany w umowie.

Spółka zarzuca, że organ skierował pismo z 30 sierpnia 2013 r. na adres zamieszkania Prezesa Zarządu P. K., pomimo, że nie był do adres dla doręczeń Spółki zgodny z art. 45 k.p.a., jak i łączącą strony umową. Wobec wskazanych argumentów, powtórzyć należy, że korespondencja kierowana na adres do doręczeń określony w umowie nie była odbierana. Kierując korespondencję na adres uzyskany w wyniku telefonicznej rozmowy, organ podjął próbę doręczenia pisma, a także uzyskania innego adresu - niż określony w umowie i wynikający z dokumentów rejestracyjnych - szczególnie wobec konieczności uznawania, że pisma kierowane na adres: O. (...)lok. (...),(...)L. były doręczanie w trybie zastępczym.

Organy administracji po uzyskaniu informacji o zmianie siedziby ujawnionej w KRS w dniu 16 października 2015 r. przesłał na nowy adres zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego (zawiadomienie wysłane w dniu 16 września 2015 r. na poprzedni adres Spółki nie zostało odebrane). Odnosząc się do zarzutu, że pismo z 16 października 2015 r. w sprawie zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego skierowane na adres ul. F. (...)lok. (...) w L. nie było skutecznie doręczone, ponieważ korespondencję odebrała Pani D. W. właścicielka W.B.S. Sąd stwierdza, że nie jest to zarzut zasadny.

Zgodnie z art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru pism, aby czynności tej dokonywała osoba upoważniona i to właśnie ta jednostka ponosi odpowiedzialność za właściwe zorganizowanie przyjmowania pism i obiegu korespondencji (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2952/14, postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2335/13, postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11). Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie przedstawione poglądy podziela. W wyroku z 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 316/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał: "Skoro korespondencję do strony w miejscu siedziby jej firmy odbiera określona osoba, to istnieje uzasadnione domniemanie, że jest ona uprawniona do takiej czynności." W postanowieniu z 7 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 474/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie do przyjęcia jest nałożenie na organ doręczający obowiązku sprawdzania za każdym razem, czy kwitujący odbiór przesyłki posiada formalne uprawnienia do odbioru pism. To kierujący jednostkami mają obowiązek podjęcia takich działań, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione.

Według poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 51/11 przez osobę uprawnioną o której mowa w art. 45 k.p.a. należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółdzielnię do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywała w miejscu siedziby spółdzielni i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi bowiem znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. W wyroku z 30 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1238/13 NSA wskazał: "Doręczenie pisma jednostce organizacyjnej następuje w lokalu jej siedziby do rąk osoby uprawnionej do odbioru pisma. Uprawnienie takie może być wyraźne i wynikać ze specjalnego pełnomocnictwa lub przyjętego w danej jednostce organizacyjnej podziału czynności. Jednak przypisywanie skutku doręczenia tylko do przypadków, gdy istnieje wyraźne umocowanie do odbioru korespondencji byłoby nadmiernym formalizmem, nieuwzględniającym realiów obrotu prawnego. Tak więc osobą uprawnioną do odbioru pisma jest także ta, która w siedzibie jednostki organizacyjnej jest osobą czynną i odbiera pisma kierowane do tej jednostki, a ta jednostka nie upoważniła pracownika do odbierania korespondencji".

Doręczenie korespondencji na aktualny adres Spółki: ul. F. (...)lok. (...)w L. i odebranie jej przez osobę, która pod tym adresem przebywała i pokwitowała odbiór przesyłki nie nastąpiło z naruszeniem art. 45 k.p.a. Przypomnieć warto, że na podstawie art. 41 k.p.a. w toku postępowania Strona oraz jej przedstawiciele i pełnomocnicy, mają obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swojego adresu.

Decydujące dla oceny prawidłowości działania organów w postępowaniu kontrolnym i administracyjnym, których wynikiem było wydanie decyzji określającej obowiązek zwrotu dofinansowania oprócz zapisów kodeksu postępowania administracyjnego są również zapisy umowy o dofinansowanie. Zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 1 umowy "zamiana adresu i reprezentacji Beneficjenta wymaga poinformowania na piśmie IW/IP II stopnia". Stosownie do § 17 ust. 3 pkt 2 umowy "o zmianie adresu Strona powinna powiadomić drugą Stronę na piśmie w terminie 7 dni od zmiany adresu, pod rygorem uznania, ze korespondencja przekazana Stronie na jej dotychczasowy adres, została skutecznie doręczona

W rozpoznawanej sprawie organy kierowały korespondencję na ul. O. (...)lok. (...)w L., a więc na adres wskazany we wniosku o dofinansowanie, umowie, jak również w korespondencji otrzymanej od Spółki (np. korespondencja z 21 stycznia 2012 r., 30 stycznia 2013 r., 18 czerwca 2013 r. ). Zmiana adresu Spółki nastąpiła 24 lipca 2015 r., co zostało uwzględnione przez organ w dalszej korespondencji kierowanej do Spółki. Podkreślić należy, że do obowiązku, jak również w zakresie interesów Strony było pisemne poinformowanie o zmianie siedziby lub zmianie adresu do korespondencji. Skarżąca znała postanowienia umowy, jednak nie wykazała żadnej inicjatywy w celu uaktualnienia adresu korespondencyjnego.

Odnosząc się do zarzutu dokonania przez organy błędnej oceny stanu faktycznego poprzez uznanie, że Projekt nie został zrealizowany, jedynie w oparciu o ustalenie, że serwery zakupione w ramach umowy nie znajdowały się na ulicy O. (...)lok. (...)w L., wskazać należy, że wbrew stanowisku Skarżącej, ustalenie, że serwery zakupione w ramach Projektu nie znajdowały się pod wskazanym adresem (ul. O. (...)lok. (...)w L.), nie stanowił jedynej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia organów, a był jedynie jednym z elementów złożonego stanu faktycznego w oparciu o który organy administracji rozstrzygnęły sprawę.

Sąd podziela argumenty przedstawione przez Ministra w zaskarżonej decyzji, że podstawową przesłanką ustalenia, iż Projekt nie został zrealizowany była przeprowadzona próba przetestowania e-usługi, co zostało opisane w zaskarżonej decyzji. W wyniku przeprowadzonych testów stwierdzono, iż portal (...) na dzień kontroli nie działał zgodnie z założeniami Projektu. Pomimo, iż możliwe było stworzenie konta użytkownika oraz pobranie aplikacji służącej do archiwizacji danych, to jednak pobrany plik miał wartość zerową, co oznaczało, że nie było możliwości zainstalowania aplikacji. Stwierdzono również brak funkcjonalności związanej z możliwością uiszczenia przez użytkownika opłaty za dodatkową przestrzeń na serwerze. W ocenie Sądu dokonane ustalenia nie pozostawiały wątpliwości, iż przedmiot Projektu nie został faktycznie wykonany i nie posiadał opisanych w umowie o dofinansowanie funkcjonalności. W założeniach Projektu chodziło o stworzenie usługi do archiwizacji umożliwiającej "wynajem" wirtualnej powierzchni do przechowywania i odzyskiwania danych dostępnej szerokiemu gronu odbiorców na rynku.

Odnosząc się do kwestionowanych przez Skarżącą wyników testów e-usługi, które zostały przeprowadzone przez specjalistę ds. informatyki A. K., Sąd podziela argumentację prezentowaną przez organy administracji w zaskarżonych decyzjach. Podkreślić należy, że e-usługa była adresowana do szerokiego grona odbiorców i nie tylko podmiotów profesjonalnych. Uznać więc należy, że korzystanie z niej, w tym sposób zapłaty za usługę, ściągnięcie programu, jego instalacja nie powinna być skomplikowana w obsłudze. Przeprowadzający testy specjalista w zakresie informatyki stwierdził w swojej opinii możliwość stworzenia konta użytkownika, możliwość pobrania aplikacji służącej do archiwizacji danych, jednak stwierdził także, że pobrany plik miał wartość zerową i w związku z powyższym aplikacja nie była możliwa do zainstalowania. Stwierdził również brak funkcjonalności związanej z uiszczeniem opłaty. W opinii zauważono, że portal pomimo efektownej oprawy graficznej nie posiadał zakładanych w Projekcie funkcjonalności.

Reasumując, jeżeli nie było możliwości skorzystania z usługi będącej celem Projektu przez podmioty, dla których została stworzona, to zgodzić się należy z oceną organów administracji, iż usługa nie działała, a tym samym Projekt nie został zrealizowany. W konsekwencji oznacza to, że Spółka nie wywiązała się z zobowiązań wynikających z § 8 ust. 1 i 2 umowy.

Ustalenia organów administracji pozwoliły stwierdzić, że Projekt nie został zrealizowany zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 umowy, a więc w zakresie określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy, z należytą starannością i z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie.

Organ I instancji ustalił również, że e-usługa będąca przedmiotem realizowanego Projektu nie była świadczona, co stanowi o naruszeniu § 8 ust. 2 umowy zobowiązującego Stronę do osiągnięcia założonych celów Projektu oraz utrzymania trwałości przez okres co najmniej 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, a w szczególności do kontynuowania działalności będącej przedmiotem dofinansowania.

Strona naruszyła także § 10 ust. 1-2 oraz ust. 6 i 7 umowy, ponieważ nie wywiązała się z obowiązku poddania się kontroli, udzielania wyjaśnień, przekazywania informacji i dokumentacji uzupełniającej, co stanowiło utrudnianie przeprowadzenia kontroli na podstawie § 10 ust. 8 umowy.

Tym samym istniały wszelkie podstawy do wypowiedzenia umowy, co skutecznie uczyniono. Wobec braku zwrotu udzielonego dofinansowania, wszczęto postępowanie administracyjne, które zakończyło się w II instancji prawidłowo wydaną decyzją.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.