Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2502/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2002-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 13 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lutego 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Teza: Zgodnie z par. 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Dopiero tak określona wysokość budynku przesłaniającego wyznacza wymaganą prawem minimalną jego odległość od obiektu przesłanianego, gwarantującą naturalne oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych /par. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia/.

TEZY

Zgodnie z par. 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Dopiero tak określona wysokość budynku przesłaniającego wyznacza wymaganą prawem minimalną jego odległość od obiektu przesłanianego, gwarantującą naturalne oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych /par. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Genowefy i Alfreda K. na decyzję Wojewody L. z dnia 10 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę -

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczną z dnia 21 maja 1999 r. Prezydent Miasta Z.-G. zatwierdził projekt budowlany i wydał Emilii i Izydorowi M. pozwolenie na budowę budynku hurtowni instalacyjnej z częścią mieszkalną o powierzchni zabudowy - 586 m2, powierzchni użytkowej - 462 m2, kubaturze - 3.034 m3, w tym część mieszkalna 126,20 m2 wraz z przyłączami na działkach oznaczonych geodezyjnie nr 169/12 i 169/13, w obrębie 13 przy ul. Z. w Z.-G. według projektu budowlanego opracowanego przez Armanda S.

Działając na wniosek inwestora Kazimierza M. Prezydent Miasta Z.-G. decyzją z dnia 4 lipca 2000 r. na podstawie art. 155 Kpa zmienił opisaną wyżej decyzję z dnia 21 maja 1999 r. w ten sposób, że zatwierdził projekt budowlany zamienny na budynek hurtowni instalacyjnej o powierzchni zabudowy - 634,90 m2, powierzchni użytkowej 607,99 m2, kubaturze 3.676 m3, opracowany przez Armanda S. i H. P. posiadających uprawnienia do projektowania i udzielił pozwolenia na budowę w zakresie zmian wprowadzonych ww. projektem polegających na zmianach rozwiązań funkcjonalnych i konstrukcyjnych, ukształtowaniu poziomym, zwiększeniu wysokości i powiększeniu parametrów technicznych budynku zastrzegając, że pozostałe warunki decyzji Prezydenta Miasta Z.-G. z dnia 21 maja 1999 r. pozostają bez zmian.

W motywach powyższej decyzji organ orzekający wyjaśnił, że projektowane zmiany są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 7 maja 1998 r. (...). Organ I instancji dodał, że projektant przedmiotowego budynku posiadający wymagane uprawnienia budowlane oświadczył, że usytuowanie obiektu spełnia warunki techniczne wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ i umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń w budynkach usytuowanych na sąsiednich działkach. Ponadto organ stwierdził, że projekt budowlany został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w dniu 17 maja 2000 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Genowefa i Alfred K. - właściciele budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy z działką inwestora.

Odwołujący się podnieśli, że projektowany obiekt pogorszy warunki oświetlenia światłem naturalnym pomieszczeń w ich budynku, a nadto warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Planowany budynek zlokalizowany wzdłuż działki na długości 30 m przysłoni także posesję odwołujących się, a tym samym pogorszy estetykę i atrakcyjność ich działki. Odwołujący się dodali, że projektowany obiekt ma wysokość od 5,27 m do 6,61 m, a zatem winien być usytuowany w odległości 6,61 m od granicy działki.

W uzupełnieniu odwołania Genowefa i Alfred K. podali, że projektowany obiekt nie zapewnia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

Wojewoda L. decyzją z dnia 10 sierpnia 2000 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 36a ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny budynku hurtowni przewiduje zmianę kształtu i wysokości budynku bez zmiany jego usytuowania względem budynku małżonków K. Spełnia on także warunki określone w par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/.

Organ odwoławczy przypomniał, że powołany wyżej przepis stanowi, że należy zachować odległość zabudowy od granicy działki z sąsiednimi działkami co najmniej 4 metrów od budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi i 3 metrów dla budynków bez tych otworów.

Wyjaśnił, że projektowany budynek oddalony jest od granicy działki strony odwołującej się na odległość 4 metrów, a więc spełnia wymagania powyższego przepisu. Dodał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja przewidziana w par. 12 ust. 8 cyt. wyżej rozporządzenia, dlatego zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu jest nieuzasadniony. W ocenie organu odwoławczego nietrafnie również odwołujący się twierdzą, że projektowany budynek winien być zlokalizowany w odległości 6,61 m od granicy działki. Zgodnie bowiem z par. 13 ust. 2 cyt. rozporządzenia wysokość obiektu przesłaniającego, o którym mowa w ust. 1 liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Biorąc pod uwagę, że okna przesłanianego budynku znajdują się na jego poddaszu, liczona zgodnie z par. 13 ust. 2 wysokość budynku przesłaniającego nie przekracza 4 metrów, tj. projektowanej odległości od granicy działki. Organ odwoławczy podkreślił, że projektowany budynek hurtowni nie może też w żaden sposób ograniczać oświetlenia naturalnego pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się na parterze budynku małżonków K., skoro okna te usytuowane są w ścianie prostopadłej do tegoż budynku. Ponadto stwierdził, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny hurtowni został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawców posiadających wymagane uprawnienia, pod względem zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz pod względem wymagań higieniczno-zdrowotnych.

Dlatego zgodnie z art. 36a ust. 1 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, wobec spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę.

Genowefa i Alfred K. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o jej uchylenie skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu podkreślając, że projektowany obiekt ograniczy dostęp oświetlenia dziennego do pomieszczeń usytuowanych na parterze i piętrze ich budynku, a nadto pogorszy estetykę i atrakcyjność ich działki. W ocenie skarżących przedmiotowy obiekt winien być usytuowany w odległości 6,61 m2 od granicy działki, gdyż taki wymóg wynika z par. 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek skarżących jest piętrowy i okna na piętrze usytuowane są na wysokości około 4 metrów. Skarżący również podnieśli, że Urząd Miejski sprzedając inwestorowi działki oznaczone numerami 169/12 i 169/13 miał obowiązek zabezpieczyć pas gruntu o szerokości 4 metrów wzdłuż budynku skarżących. Dodali, że nie mogą ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań urzędników.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ ten podkreślił, że okna budynku skarżących usytuowane w ścianie równoległej do granicy działki znajdują się na poddaszu, co oznacza, że wysokość obiektu przesłaniającego liczona zgodnie z par. 13 ust. 2 powołanego przez skarżących rozporządzenia nie przekracza 4 metrów tj. projektowanej odległości od budynku skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należało stwierdzić, że trafnie organ odwoławczy w podstawach materialnoprawnych swego rozstrzygnięcia powołał między innymi art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, który stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Uszło natomiast uwagi organu odwoławczego, że korekty wymagała także wskazana przez organ I instancji podstawa formalnoprawna zmiany decyzji ostatecznej z dnia 21 maja 1999 r. Takiej podstawy nie mógł bowiem stanowić powołany w decyzji pierwszoinstancyjnej art. 155 Kpa już tylko z tego względu, że na zmianę pozwolenia na budowę nie wyraziły zgody wszystkie strony postępowania /np. skarżący/.

Właściwą podstawę wzruszenia wskazanej wyżej decyzji ostatecznej winien stanowić art. 163 Kpa, w myśl którego organ administracji może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 Kpa jest art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego /por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 1998 r. IV SA 485-487/98 - ONSA 2000 Nr 1 poz. 18/.

Opisana wyżej wadliwość nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem zaskarżona decyzja znajduje swoje oparcie w cytowanym ostatnio art. 163 Kpa. Z tych zatem przyczyn nie mogła też ona stanowić przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi w pierwszym rzędzie należy podnieść, że lokalizacja przedmiotowego obiektu /mieszkalno-handlowo-magazynowego/ w odległości 4 metrów od granicy z działką skarżących /ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych/ jest zgodna z wymaganiami określonymi w decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki inwestora z dnia 7 maja 1998 r. Zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że taka lokalizacja spowoduje obniżenie atrakcyjności i estetyki działki skarżących nie może wpływać na ocenę legalności zaskarżonej decyzji skoro przesądzona została w odrębnym postępowaniu kwestia dopuszczalności - z punktu widzenia planu miejscowego - usytuowania tego rodzaju obiektu na przedmiotowym terenie. Trzeba też dodać, że inwestor uzyskał wymagane prawem pozytywne opinie w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej, higieniczno-zdrowotnej oraz bhp.

Nietrafnie również skarżący zarzucają, że omawiany obiekt ograniczy dopływ światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w ich budynku.

Z bezspornych okoliczności niniejszej sprawy wynikało, że przedmiotowy obiekt w najwyższym swoim punkcie będzie miał wysokość 6,61 m, zaś okno w ścianie budynku skarżących usytuowanej równoległe do przedmiotowego obiektu znajduje się na wysokości 4 metrów. W tej sytuacji słusznie organ odwoławczy stwierdził, że planowana odległość budynku przesłaniającego /inwestora/ w stosunku do budynku przesłanianego /skarżących/ a wynosząca 4 metry nie naruszy postanowień par. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./. Zgodnie bowiem z ust. 2 powołanego wyżej przepisu wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Dopiero tak określona wysokość budynku przesłaniającego wyznacza wymaganą prawem minimalną jego odległość od obiektu przesłanianego, gwarantującą naturalne oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych /par. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia/

Słusznie też stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że sporny budynek nie może ograniczać oświetlenia naturalnego pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się na parterze budynku skarżących, skoro okna tych pomieszczeń usytuowane są w ścianie prostopadłej do budynku inwestorów.

Dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.