Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 376/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2006 r., nr [...], 2. orzeka, że postanowienia wskazane w punkcie 1 nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. G. kwotę 100,- (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 9 grudnia 2005 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wszczęte przeciwko H. G. postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania obowiązku wynikającego z wydanego przez ten organ postanowienia z dnia 17 kwietnia 2003 r. ( Nr [...] ). Postanowieniem tym organ zobowiązał H. G. do przedłożenia w terminie do dnia 30 sierpnia 2003 r. oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego instalacji sanitarnej oraz instalacji deszczowej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na terenie działki nr [...] położonej w P. ze wskazaniem przyczyn pęknięć budynku i sposobu likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości.

Po otrzymaniu tytułu wykonawczego H. G. wniosła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprowadzające się do kwestionowania prawidłowości doręczenia jej postanowienia nakładającego obowiązek dostarczenia oceny technicznej. Wyjaśniła, iż nie otrzymała postanowienia z dnia 17 kwietnia 2003 r., a osoba, której organ doręczył postanowienie, nie była jej pełnomocnikiem. Na tej podstawie skarżąca wniosła o stwierdzenie niedopuszczalności egzekucji i umorzenie prowadzonego postępowania.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 20 § 1 pkt 4 i art. 34 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) oddalił zarzuty wyjaśniając w uzasadnieniu, iż postanowienie z dnia 17 kwietnia 2003 r. zostało doręczone prawidłowo pełnomocnikowi strony tj. W. J. Tym samym postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia oceny technicznej jest ostateczne.

W zażaleniu na powyższe postanowienie H. G. nie zgodziła się z ustaleniem organu co do prawidłowości doręczenia jej postanowienia o nałożeniu obowiązku. Wyjaśniła, iż upoważniła W. J. do reprezentowania jej w innej sprawie administracyjnej dotyczącej samowoli budowlanej na działce sąsiadów.

Nie uwzględniając zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie swym orzeczeniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, iż skarżąca nie wskazała okoliczności mogących stanowić podstawę zarzutu. W tej sytuacji wydane rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawnie uzasadnione. Organ odwoławczy nie stwierdził również uchybień w przedmiocie doręczenia stronie postanowienia z dnia 17 kwietnia 2003 r. W kwestii tej wyjaśnił, iż skarżąca ustanowiła W. J. swoim pełnomocnikiem, a w związku z tym korespondencja była prawidłowo kierowana na adres pełnomocnika.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. G. zarzuciła organom naruszenie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca wniosła o stwierdzenie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Wskazała, iż pełnomocnictwo dla W. J. było skierowane wyłącznie do Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Rozwoju Regionalnego i dotyczyło wyłącznie sprawy związanej z samowolą budowlaną sąsiadów, co zostało zaznaczone w treści upoważnienia. Do sprawy wszczętej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a dotyczącej stanu technicznego jej budynku i instalacji sanitarnej, nie udzielała pełnomocnictwa, a zatem postanowienie z dnia 17 kwietnia 2003 r. powinno zostać jej doręczone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zarówno organy, jak i skarżąca skoncentrowały się na polemice dotyczącej prawidłowości doręczenia postanowienia z 17 kwietnia 2003 r. Tymczasem okoliczność ta w niniejszej sprawie nie ma znaczenia. Zasadniczą natomiast kwestią w sprawie jest ustalenie, jaki jest charakter prawny postanowienia z dnia 17 kwietnia 2003 r. oraz czy postanowienie to dawało podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm. ). Jak wynika z akt sprawy postanowienie nakładające na skarżącą obowiązek przedstawienia oceny technicznej zostało wydane w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu i dotyczącym nieprawidłowości kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz stanu technicznego budynku usytuowanego na działce na [...] w P. Postanowienie to wydano z powołaniem się na art. 62 ust. 3 i 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm. ) oraz art. 123 kpa. Powołany przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w dacie orzekania stanowił, że właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska – może nakazać przeprowadzenie, w każdym terminie, kontroli, o których mowa w ust. 1, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W orzecznictwie sądowym dotyczącym cytowanego przepisu jednolicie przyjmuje się, iż nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego może być zawarte w decyzji tylko wówczas, gdy decyzja ta dotyczy również nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli ( wyroki NSA z dnia 28 listopada 2001 r. SA/Sz 2346/99 oraz z dnia 20 lipca 1999 r., II SA/Po 1886/98, niepublikowane, a także wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1622/97, Lex nr 47838 ). Przyczyna tego rozróżnienia leży w tym, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego stanowi element innego postępowania i ma charakter dowodowy, nałożenie zaś obowiązku przeprowadzenia kontroli jest samodzielną sprawą administracyjną. W wyroku NSA z dnia 28 stycznia 1998 r. IV SA 623/96, Lex nr 43123, podkreślono, że art. 62 ust. 3 w zakresie możliwości nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego umożliwia przerzucenie obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego, które według kodeksu postępowania administracyjnego obciąża organ administracji publicznej ( art. 7 i 77 § 1 kpa ), na stronę tego postępowania. Nie ulega więc wątpliwości, iż postanowienie z dnia 17 kwietnia 2003 r. wydane w sprawie, której przedmiotem jest stan techniczny budynku i instalacji skarżącej, ma charakter dowodowy i nie załatwia ono ostatecznie prowadzonej przez organ sprawy administracyjnej. Celem wydanego postanowienia jest wyjaśnienie w toku prowadzonego postępowania kwestii technicznych niezbędnych dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym. Dopiero w zależności od dokonanych - na podstawie przedstawionej przez stronę oceny - ustaleń organ wyda decyzję orzekającą co do istoty sprawy w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego. Przepis art. 62 ust. 3 zamieszczony jest w Rozdziale 6 Prawa budowlanego dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Rozdział ten określa obowiązki właścicieli obiektów i uprawnienia organów w zakresie utrzymywania należytego stanu technicznego obiektów budowlanych. W Rozdziale 8 Prawa budowlanego zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego" ustawodawca określił właściwość organów, ich obowiązki i uprawnienia. Przepisy zawarte w tym rozdziale mają zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań organów określonych w przepisach Prawa budowlanego i co istotne odnoszą się do wszystkich postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. W art. 81 c ustępie 2 i 4 ustawy Prawo budowlane wskazano, iż organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno – budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Zdaniem Sądu, regulacja z art. 81 c ust. 2 i 4 uzupełnia przepis art. 62 ust. 3 w zakresie obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego. Jeżeli organ w toku postępowania mającego na celu sprawdzenie stanu technicznego obiektu i nałożenie na właściciela obiektu obowiązków z art. 66 Prawa budowlanego postanowieniem dowodowym wydanym w oparciu o art. 62 ust. 3 tej ustawy i 123 kpa żąda od strony przedłożenia ekspertyzy, to w przypadku jej nieprzedłożenia lub przedłożenia takiej, która niedostatecznie wyjaśnia sprawę, zastosowanie znajduje przepis art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, który umożliwia organowi zlecenie jej wykonania na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia. Postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 123 kpa ma charakter dowodowy i stanowi element wyjaśniania przez organ okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Przedłożona przez stronę ocena techniczna tak jak każdy dowód podlega ocenie organu. W przypadku gdy jest ona niepełna bądź nieprawidłowa organ ma możliwość zastosowania art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego. Z powyższego wynika, iż postanowienie zobowiązujące stronę do przedłożenia oceny technicznej wydane w oparciu o art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie podlega wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie nakłada ono bowiem na stronę obowiązku publicznoprawnego, o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 10 tej ustawy i nie może być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z jej art. 26. Egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie takiego tytułu jest niedopuszczalna ( art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) i powinna zostać umorzona.

W związku z powyższym Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 i na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił wydane w sprawie postanowienia oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Stosownie do art. 152 w/w ustawy określono, iż uchylone postanowienia nie mogą być wykonane.

Na zakończenie należy wskazać, iż kwestia prawidłowości dokonywanych dla skarżącej doręczeń powinna zostać dokładnie wyjaśniona przez organ prowadzący sprawę w toku której wydano postanowienie dowodowe z dnia 17 kwietnia 2003 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż postępowanie to do chwili obecnej nie zostało zakończone w sposób wymagany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt tego postępowania wynika natomiast, iż skarżąca umocowała W. J. do reprezentowania jej w sprawach wymienionych w piśmie Nr [...] z 4 czerwca 2002 r. ( upoważnienie k. 16 ). W aktach brak jest przedmiotowego pisma, stąd nie można określić zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Ponadto sam dokument pełnomocnictwa nie jest w oryginale lecz w kserokopii. Niewyjaśnienie tych okoliczności może mieć istotny wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania.