Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 515/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-08-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 450 zł skarżący – A. P. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu, odpisując okoliczności, które doprowadziły do zaprzestania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, wskazał, że jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Stwierdził, że jego sytuacja finansowa jest bardzo zła, posiada ogromne zadłużenie w spłatach zobowiązań, które powstały w trakcie funkcjonowania firmy. Cała ta sytuacja przyczyniła się do kłopotów zdrowotnych, które uniemożliwiają mu podjęcie pracy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Nie wykazał również żadnych dochodów. W rubryce nr 11 wykazał natomiast zobowiązania wobec wierzycieli – "[...]".

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które wiarygodnie wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.

W warunkach niniejszej sprawy, złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie może być uznane za wiarygodną podstawę przyznania prawa pomocy. Nie można przyjąć bowiem, że skarżący wykazał w sposób rzetelny jak kształtuje się jego rzeczywista sytuacja życiowa. Zauważyć należy, że do "[...]" (data wykreślenia z CEIDG) skarżący prowadził działalność gospodarczą, która - jak przyjąć można mając na uwadze "[...]" (rubryka nr 5 i 11) - była działalnością o znacznych rozmiarach. Przedstawiając swoją aktualną sytuację życiową, w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie wykazał żadnego majątku, w tym jakichkolwiek oszczędności, żadnych dochodów oraz innych źródeł utrzymania, a także ewentualnych osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i na których utrzymaniu pozostaje. Wskazał jedynie ciążące na nim wysokie zobowiązania z tytułu których posiada "ogromne zadłużenia", lecz nie stwierdził jednocześnie, że obecnie całkowicie zaprzestał ich regulowania.

W tych okolicznościach trudno racjonalnie wytłumaczyć, a skarżący sam tego nie czyni, w jaki sposób zaspokaja on chociażby tylko swoje najniezbędniejsze potrzeby. Doświadczenie życiowe oraz reguły logicznego myślenia przeczą temu, aby w takiej sytuacji możliwa była jakakolwiek długotrwała egzystencja. Nie jest możliwe bowiem zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych, związanych chociażby tylko z niezbędnym wyżywieniem, bez posiadania jakichkolwiek dochodów, oszczędności lub uzyskiwania pomocy finansowej/rzeczowej ze strony rodziny, osób trzecich lub jakichkolwiek instytucji. Skarżący nie ujawnił natomiast źródeł utrzymania we wskazanym zakresie - nie wykazał tym samym, że nie jest w stanie z tych źródeł sfinansować kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał wiarygodnie, iż nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Rzeczą strony jest rzetelne przedstawienie informacji o rzeczywistym stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w przeciwnym bowiem razie musi liczyć się z negatywnym dla niej rozstrzygnięciem.

Podkreślić należy, na co zwrócono uwagę już wyżej, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa - wynikający z art. 246 § 1 p.p.s.a. - ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, tak aby składane oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach stanowiło jasną, logiczną i precyzyjną odpowiedź na pytania o jej sytuację rodzinną i majątkową, ponoszone wydatki i źródła jej utrzymania. Prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego. Obowiązku takiego nie nakłada na rozpoznającego wniosek przepis art. 255 p.p.s.a. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego w oparciu o ten przepis w stosunku do każdego wniosku o przyznanie prawa pomocy, niezależnie od wiarygodności składanego oświadczenia, stanowiłoby naruszenie obowiązku strony wynikającego z art. 246 § 1 p.p.s.a., a także nieuprawnione przejęcie tego obowiązku przez rozpoznającego wniosek. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, "[n]ie jest (...) rolą Sądu zastępowanie strony w poszukiwaniu racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna i osobista strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 245 P.p.s.a." (zob. postanowienie NSA z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II FZ 836/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie sytuacja życiowa przedstawiona przez skarżącego podstaw takich nie daje.

W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.