Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1410/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie w części i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 59g ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. e
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wymierzenia kary ponad kwotę 11.250 zł (słownie: jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz umarza postępowanie administracyjne w zakresie kary w wysokości 11.250 zł (słownie: jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych) wymierzonej z uwagi na nieprawidłowości co do zasadniczych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. W. kwotę 2146 zł (słownie: dwa tysiące sto czterdzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Na skutek zgłoszenia przez G. W. (dalej jako Skarżący lub Inwestor) gotowości wzniesionego obiektu budowlanego do użytkowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu 10 kwietnia 2019 r. obowiązkową kontrolę w ramach której stwierdził wystąpienie 3 niezgodności z projektem budowlanym.

II.

W związku z wynikiem kontroli, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59g ust. 1, art. 59a ust. 2 pkt 1, pkt 2 lit. d) i f) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. - dalej jako P.b.) organ I instancji nałożył na Inwestora obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia kary w wysokości 33.750 zł.

Jak wyjaśnił, z projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że lampa oświetleniowa wysoka zaprojektowana została w południowej części działki (od strony bramy) jednakże nie została wykonana.

Zgodnie z projektem budowlanym dotyczącym części konstrukcyjnej budynku usługowego przy kalenicy pomiędzy osiami od D-K zaprojektowano 14 sztuk płatwi (Z250x68x60x2,5) wzdłuż świetlika dachowego. Ponadto zaprojektowano 2 rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych K-J oraz dwa rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych M-L. Nie wykonano jednakże tych elementów konstrukcji.

Ponadto jak wynika z projektu budowlanego instalacji, od strony południowej budynku przy wejściu zaprojektowana została kurtyna powietrzna, której także nie zamontowano.

W konsekwencji organ przyjął, że roboty budowlane wykonano z odstępstwami od warunków i ustaleń określonych w decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r.) wynikającymi z art. 59a ust. 2 pkt 1, pkt 2 lit. b) i e) P.b. pod względem:

- zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu tj. brak wykonanej lampy oświetleniowej wysokiej od strony południowej działki;

- wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego tj. nie wykonano płatwi przy kalenicy tzn. czternastu sztuk wzdłuż świetlika dachowego, nie wykonano rygli w osiach konstrukcyjnych K-J oraz jednego rygla niższego w osi konstrukcyjnej M-L;

- zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem tj. nie wykonano kurtyny powietrznej przy wejściu do budynku od strony południowej.

Powyższe zmiany nie zostały wykazane we wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w postaci stosownych opisów i rysunków, dlatego mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary na podstawie art. 59f Prawa budowlanego.

Przedstawiając wyliczenie wymierzonej kary organ zauważył, że ze względu na to, że budynek usługowy o funkcji handlowej zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane został zakwalifikowany jako obiekt kategorii XVII, kara wynosić powinna 33.750 zł co zobrazowano wzorem [ (s) - stawka opłaty 500 zł, (k) - współczynnik kategorii obiektu budowlanego XVII - 15,0 i (w) - współczynnik wielkości obiektu budowlanego - 1,5 (kubatura obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wynosi 4.635 m3), (n) - ilość stwierdzonych nieprawidłowości - 3 ]. Tym samym kara administracyjna wniosła zdaniem PINB 33.750 zł (500 x 15 x 1,5 x 3).

III.

Po rozpatrzeniu zażalenia Inwestora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i na podstawie art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b) i e) P.b. wymierzył Inwestorowi karę w wysokości 22.500 zł z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych podczas obowiązkowej kontroli budynku usługowego o funkcji handlowej z instalacjami, znajdującego się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid. [...] i [...], położone w miejscowości S., gmina [...] w zakresie: zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym co do wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego oraz zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.

Jak wyjaśnił w uzasadnieniu, nałożenie kary było właściwe wyłącznie z tytułu nieprawidłowości w zakresie zgodności obiektu z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego oraz zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.

Jeżeli chodzi o zgodność inwestycji z projektem zagospodarowania działki to PINB posiadał wiedzę o nieprawidłowości już na etapie składania przez Inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Zmiany w zakresie wskazanym w protokole kontroli wynikają z porównania zapisów geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Dokumentacja ta była znana organowi powiatowemu przed przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli. Inwestor na dzień składania wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego wykonał jedną z dwóch lamp (tj. nie wykonał lampy oświetleniowej wysokiej od strony południowej działki) przewidzianych w projekcie zagospodarowania działki stanowiącej integralną część udzielonego pozwolenia na budowę. Nie może to zatem stanowić podstawy do wymierzenia kary, stąd orzeczenie reformatoryjne w tym zakresie.

Prawidłowa jest natomiast kara wymierzona z uwagi na niewykonanie płatwi przy kalenicy wzdłuż świetlika dachowego, rygli w osiach konstrukcyjnych K-J, jednego rygla niższego w osi konstrukcyjnej M-L, a także kurtyny powietrznej.

Zgodnie z konstrukcyjną częścią zatwierdzonego projektu budowlanego przy kalenicy pomiędzy osiami D-K zaprojektowano 14 sztuk płatwi (Z250x68x60x2,5) wzdłuż świetlika dachowego. Ponadto zaprojektowano 2 rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych K-J oraz dwa rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych M-L. Wskazane elementy stanowią widoczne elementy nośne układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego - projekt budowlany nie przewiduje bowiem w części handlowej budynku podwieszanych sufitów, które mogłyby przysłonić wymienione elementy.

Z projektu budowlanego instalacji wynika zaś, że od strony południowej budynku przy wejściu zaprojektowana została kurtyna powietrzna. W ocenie organu wojewódzkiego kurtyna powietrzna stanowi zasadniczy element wyposażenia budowlano-instalacyjnego zapewniający użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem.

Zgodnie z § 63 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) "Wejścia z zewnątrz do budynku i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi należy chronić przed nadmiernym dopływem chłodnego powietrza przez zastosowanie przedsionka, kurtyny powietrznej lub innych rozwiązań nieutrudniających ruchu. Wymagania te nie dotyczą dodatkowych wejść nieprzewidzianych do stałego użytkowania". Zgodnie z pkt 6.2 (str. 26) projektu budowlanego instalacji "W celu ochrony holu wejściowego i hali przed wpływem warunków zewnętrznych zaprojektowano kurtyny powietrzne wodne (...)" których rozmieszczenie zaznaczono na rzucie parteru instalacji centralnego ogrzewania i ciepła technologicznego (str. 48).

Obie dokonane zmiany kwalifikujące się do powyższych nieprawidłowości zostały stwierdzone podczas obowiązkowej kontroli, co potwierdzają zapisy protokołu. Zmiany te nie zostały wykazane na etapie składania wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zgodnie z art. 57 ust. 2 P.b. (w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 12 marca 2019 r. oraz przedłożonych rysunkach zamiennych), a zostały ujawnione dopiero podczas obowiązkowej kontroli.

[...]WINB wskazał, że ustawodawca sanuje nieistotne odstępstwa od projektu budowlanego, o ile na etapie składania wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zostały one zgłoszone i udokumentowane zgodnie z procedurą. Tylko wówczas nie ma podstaw, aby za tego rodzaju odstępstwa wymierzać karę pieniężną.

Zdaniem organu późniejsze (tj. już po dokonaniu obowiązkowej kontroli) wykonanie nałożonych obowiązków i prac budowlanych oraz przedłożenie uzupełnieniającej dokumentacji w sprawie nie może przesądzać o odstąpieniu od nałożenia kary z tytułu nieprawidłowości, gdyż te zostały stwierdzone podczas obowiązkowej kontroli. O wymierzeniu kary, o jakiej mowa w art. 59f P.b., decyduje stan faktyczny budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę istniejący w dniu obowiązkowej kontroli. Ewentualne późniejsze uzupełnienie dokumentacji przez inwestora nie zwalnia organu od wymierzenia tej kary (tak wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 213/17).

Tym samym należna kara to 22.500 zł ponieważ 500 zł x 15 x 1,5 x 2.

IV.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł G. W. kwestionując je w całości i zarzucając naruszenie art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b) i e) Prawa budowlanego w zw. z § 63 rozporządzenia ws. warunków technicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu kary w określonej wysokości, gdy nie istniały faktyczne podstawy do jej wymierzenia.

Strona wniosła o uchylenie obu postanowień i orzeczenie o kosztach postępowania.

Uzasadniając skargę wskazano, że nie będzie prawidłowe stwierdzenie nieprawidłowości, jeżeli z projektu budowlanego nie można jednoznacznie wywnioskować zakresu odstąpień lub gdy projekt ten został sporządzony w sposób na tyle ogólny bądź nieprecyzyjny, że stwarza Inwestorowi możliwość wyboru rozwiązań.

W niniejszym przypadku zachodzi niespójność w zatwierdzonym projekcie. Część architektoniczno-budowlana przewiduje świetlik w konstrukcji dachu przy kalenicy (rys. A-04), natomiast część konstrukcyjna przeciwnie, przewiduje pełną konstrukcję bez doświetleń (rys. K-04). Organy przy wymierzaniu kary skupiły się na części konstrukcyjnej, która obejmuje wykonanie płatwi przy kalenicy. Z drugiej zaś strony wykonanie świetlika, które docelowo nastąpiło zgodnie z projektem branży architektonicznej, wykluczyło zastosowanie w tym miejscu płatwi. Niewykonanie płatwi nie wpłynęło w żaden sposób na stateczność obiektu oraz przenoszenie obciążeń. Rygle z kolei nie są elementami nośnymi układu konstrukcyjnego i ich niewykonanie nie wpływa negatywnie na statykę obiektu. W konsekwencji nie można uznać, że inwestor odstąpił od projektu w zakresie niewykonania płatwi, bowiem ich wykonanie wykluczyłoby zamontowanie świetlika, który w dokumentacji projektowej został przewidziany.

Odnośnie do kurtyny powietrznej wskazano, że wejście przy którym nie była ona wykonana jest wejściem pomocniczym (służbowym). Nie ma ono charakteru ogólnodostępnego. Wykorzystywane może być jedynie do wchodzenia przez osoby pracujące w budynku. Główne wejście, które znajduje się od strony przeciwnej, jest przewidziane dla klientów obiektu i ono będzie powszechnie wykorzystywane z dużą intensywnością. Przy tym wejściu kurtyna w dniu kontroli była zamontowana. Biorąc więc pod uwagę, że wejście służbowe ma charakter dodatkowy i pomocniczy, nieprawidłowe jest twierdzenie o naruszeniu przepisu warunków technicznych. Korzystanie z tego wejścia nawet przy założeniu, że kurtyna nie zostałaby zamontowana (faktycznie zamontowana została) nie doprowadziłoby do nadmiernego dopływu chłodnego powietrza do wnętrza obiektu, biorąc pod uwagę szczególnie nieznaczną intensywność w wykorzystywaniu oraz niewielkie jego rozmiary.

V.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI.

Skarga jest częściowo zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że Strona kwestionuje zaskarżone postanowienie w całości, definitywnie żądając uchylenia obu rozstrzygnięć wydanych w sprawie. Powyższe stanowisko, odczytywane literalnie, oznaczałoby zatem, że Skarżący zwalcza także postanowienie [...]WINB w części, w jakiej jest ono dla niego korzystne, bowiem stwierdza brak podstaw do wymierzenia kary za uchybienie polegające na niezamontowaniu lampy wysokiej. Jednakowoż analiza samego zarzutu, w szczególności powołanych w nim przepisów prawa oraz uzasadnienia skargi wskazuje, że istotą zaskarżenia jest postanowienie [...]WINB jedynie w zakresie, w którym wymierza karę za dwie nieprawidłowości zamiast za trzy, jak pierwotnie orzekł PINB. Tym samym uchybienie które zostało uznane przez organ odwoławczy za nie stwarzające podstawy do ukarania Skarżącego (kwestia lampy wysokiej) pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy jako rozstrzygnięta na korzyść Strony i przez nią nie kwestionowana.

VII.

Idąc dalej należy zauważyć, że [...]WINB w postanowieniu reformatoryjnym wymierzył Skarżącemu karę za dwa uchybienia ujawnione w toku obowiązkowej kontroli, tj. za niezgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym co do wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego budynku (brak szczegółowo opisanych powyżej płatwi i rygli) oraz za niewykonanie zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem (brak kurtyny powietrznej).

W odniesieniu do powyższego stanowiska organu Sąd uznaje, że jest ono zasadne co do przyjętego uchybienia dotyczącego niewykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego budynku. Chybione jest natomiast stanowisko [...]WINB w kwestii niezamontowania kurtyny powietrznej nad wejściem, jednakże z innych powodów niż te wskazywane przez Stronę.

Dalszą ocenę prawną sprawy należy poprzedzić przybliżeniem procedury oddawania obiektów budowlanych do użytku i możliwego w tym względzie działania organów nadzoru budowlanego.

Otóż zakończenie budowy obiektu przez Skarżącego nie oznaczało możliwości rozpoczęcia jego użytkowania. Wymagane w tym przypadku było najpierw zgłoszenie faktu zakończenia budowy właściwemu organowi wraz z wymaganymi dokumentami oraz z uwagi na charakter wzniesionego budynku wynikający z pozwolenia na budowę (jego kategorię), uzyskanie zatwierdzenia w postaci decyzji o pozwoleniu na użytkowanie [por. art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 59 ust. 1, art. 59a ust. 1 P.b.].

Trzeba zauważyć, że będący podstawą wymierzenia kary przepis art. 59f ust. 1 P.b. został wprowadzony w dniu 11 lipca 2003 r. na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. nr 80 poz. 718). Poprzednie brzmienie tej normy wskazywało, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Brzmienie tego przepisu wiązało zatem możliwość wymierzenia kary ze stwierdzeniem istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu.

Aktualne, tj. zarówno w dacie kontroli jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia [...]WINB, brzmienie tego przepisu wskazuje jednak, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

Zmiana prawa, która nastąpiła na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93 poz. 888) spowodowała zatem to, że wymierzenie kary nie jest w chwili obecnej wprost uzależnione od istotności stwierdzonego w trakcie obowiązkowej kontroli odstąpienia od projektu budowlanego. Podzielić zatem należy tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2027/12 zgodnie z którą "właściwy organ może wymierzyć karę pieniężną na podstawie art. 59f ust. 1 p.b., jeżeli w trakcie obowiązkowej kontroli stwierdzi, że inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego w sposób istotny bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę lub w sposób nieistotny ale zmiana ta nie została zaznaczona w projekcie przez projektanta w sposób uregulowany w art. 36a ust. 6 p.b.".

Powyższe rozważania należy uzupełnić aktualnym brzmieniem art. 59a ust. 2 P.b. który wskazuje, że obowiązkowa kontrola obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Jest przy tym niekwestionowane, że o wymierzeniu kary decyduje stan faktyczny budowy istniejący w dniu obowiązkowej kontroli, zaś późniejsze usunięcie nieprawidłowości przez inwestora nie zwalnia ani jego ani organu od wymierzenia kary przewidzianej w art. 59f ust. 1 P.b. Jak wskazano w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2448/18 "kara stanowi sankcję za złożenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie w sytuacji gdy w dniu kontroli występuje którakolwiek z wymienionych w art. 59a ust. 2 P.b. niezgodności z pozwoleniem na budowę, a inwestor nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o mało istotnych odstępstwach od projektu w trybie przewidzianym w art. 57 ust. 2 p.b.".

Reasumując ten wątek rozważań, kara z art. 59f ust. 1 P.b. jest funkcjonalnie powiązana albo z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę albo z odstąpieniem co prawda nieistotnym, jednakże takim które jest niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym zaś inwestor nie dokonał notyfikacji tej zmiany w trybie przewidzianym w art. 36a ust. 6 P.b., albo też zachodzą uchybienia w zakresie przewidzianym w art. 59a ust. 2 pkt 1, 3-5 P.b. Jak już przy tym wskazano, usunięcie uchybień po przeprowadzeniu kontroli nie wyłącza nałożenia kary.

VIII.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy w orzeczeniu reformatoryjnym wymierzył Skarżącemu karę z tytułu niezgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego (w kwocie 11.250 zł za to uchybienie). Kara ta została wymierzona prawidłowo, i to tak jeżeli chodzi o kwestię matematycznej prawidłowości jej wyliczenia jak i materialną podstawę w ustalonym stanie faktycznym.

Należy w pełni podzielić argumentację organu w myśl której zgodnie z konstrukcyjną częścią zatwierdzonego projektu budowlanego przy kalenicy pomiędzy osiami D-K zaprojektowano 14 sztuk płatwi (Z250x68x60x2,5) wzdłuż świetlika dachowego. Ponadto zaprojektowano 2 rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych K-J oraz dwa rygle (RK100x4) w osiach konstrukcyjnych M-L. Wskazane elementy stanowią widoczne elementy nośne układu konstrukcyjnego, a zatem ich niewykonanie stanowi naruszenie określone w art. 59f ust. 2 pkt 2 lit. b) P.b.

Nie zachodzi przy tym sytuacja opisywana w skardze, a więc niejednoznaczność projektu budowlanego, uzasadniająca możliwość wyboru rozwiązania końcowego przez inwestora, a w konsekwencji uniemożliwiająca jego ukaranie. Przede wszystkim należy zauważyć, że tak część architektoniczno-budowlana jak również część konstrukcyjna konsekwentnie przewidują wykonanie świetlika w konstrukcji dachu przy kalenicy. Część konstrukcyjna, wbrew stanowisku Strony, wprost przewiduje bowiem ten świetlik (zob. w szczególności pkt 4.9 Płatwie dachowe w projekcie konstrukcyjno-budowlanym nakazującym zagęszczenie ilości płatwi przy świetliku). W projekcie nie zastrzeżono zatem do swobodnej decyzji inwestora tego, czy świetlik on wykona, czy też z niego zrezygnuje, co mogłoby dawać pewien asumpt do przyjęcia że w takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu. Sąd wskazuje, że wobec zapisów projektu, rezygnacja z wykonania świetlika, bądź też jego wykonanie jednakże z modyfikacją konstrukcyjnej części opracowania nie stanowi co prawda istotnego odstąpienia ale wymaga notyfikacji organowi zgodnie z procedurą określoną w art. 36a ust. 6 P.b. Cel tej procedury jest jasny. Ma ona doprowadzić projekt do takiego stanu prawnego, w którym dopuszczalne nieistotne jego zmodyfikowanie zostanie wykazane a przez to projekt budowlany uaktualniony, co w dalszej perspektywie zabezpieczy i inwestora i organy przed ewentualnymi postępowaniami w trybie nadzoru budowlanego w przyszłości.

Nie ma też w sprawie znaczenia wskazywana przez Skarżącego okoliczność, że rygle nie stanowią wprost elementu konstrukcyjnego. W ocenie Sądu nie ma to wpływu na ocenę niniejszej sprawy (to że zostały one przewidziane w projekcie jak również fakt ich niewykonania są niesporne). Nadto, rygle ze swej istoty mają wzmocnić całą konstrukcję, domykając główne części nośne (w tym przypadku dachu).

W tej sytuacji [...]WINB słusznie przyjął, że Skarżący naruszył art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b) P.b. przez co wymierzona kara w kwocie 11.250 zł jest zasadna.

IX.

Chybione (w stopniu uzasadniającym uchylenie postanowienia i orzeczenie reformatoryjne) są natomiast uwagi organu odwoławczego w kwestii zgodności budynku z projektem budowlanym w zakresie wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem [art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. e) P.b.].

Faktem jest, że zgodnie z pkt 6.2 (str. 26) projektu budowlanego instalacji "W celu ochrony holu wejściowego i hali przed wpływem warunków zewnętrznych zaprojektowano kurtyny powietrzne wodne (...)" których rozmieszczenie zaznaczono na rzucie parteru instalacji centralnego ogrzewania i ciepła technologicznego (str. 48). Stosownie więc do § 63 rozporządzenia ws. warunków technicznych wejścia z zewnątrz do budynku (...) powinny być chronione przed wychłodzeniem przez zastosowanie np. kurtyny powietrznej. Wymagania te nie dotyczą jednakowoż dodatkowych wejść nieprzewidzianych do stałego użytkowania. Organ prawidłowo przyjął więc, że wejście nad którym miała zostać zamontowana sporna kurtyna jest wejściem normalnie użytkowanym. Nie zmienia tego wskazywanie przez Skarżącego, że jest to wejście wyłącznie pomocnicze (służbowe), nie mające charakteru ogólnodostępnego (głównego) i mogące być wykorzystywane przez pracowników. Wyłączenie przewidziane w § 63 zd. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych dotyczy wprawdzie dodatkowych wejść, jednakże nieprzewidzianych do stałego użytkowania. Takim wejściem mogą być więc np. drzwi ewakuacyjne czy pożarowe do budynku, które z założenia nie są przeznaczone do stałego użytkowania, a otwiera się je tylko w wyjątkowych okolicznościach, dla których zostały zaprojektowane. Sąd podkreśla, że przepis § 63 rozporządzenia nie uzależnia obowiązku zamontowania urządzeń chroniących wnętrze budynku przed wychłodzeniem od tego, czy mamy do czynienia z wejściem głównym, obsługującym ruch klientów, czy też z wejściem pomocniczym, przeznaczonym do stałego użytku służbowego. Cechą wejścia z myśl § 63 rozporządzenia ma być bowiem jego stałe użytkowanie, a to potwierdza sam Skarżący wskazując, iż sporne wejście będzie stale dostępne pracownikom zatrudnionym w obiekcie (wynika to także z rysunku A-07 projektu budowlanego).

Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej kwestii okoliczność, że już po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli Skarżący zamontował sporną kurtynę. Jak wskazano wcześniej, istotny jest stan istniejący w dniu obowiązkowej kontroli.

Okoliczność ta nie ma także znaczenia z punktu widzenia wyłączenia stosowania przepisów o karach administracyjnych określonych w art. 189a-189k ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.), albowiem do kary z art. 59f ust 1 P.b. stosuje się odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej (art. 59g ust. 5 P.b.), co wyłącza stosowanie regulacji ogólnych k.p.a. tej materii dotyczących a przewidujących możliwość miarkowania czy nawet odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na zachowanie sprawcy deliktu administracyjnego (por. art. 189a § 2 k.p.a.)

To czego [...]WINB jednak nie uwzględnia, a co ma istotne znaczenie, to pełne brzmienie art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. e) P.b. Do wymierzenia kary z tytułu niedochowania wymagań wskazanych w tym przepisie nie wystarczy zatem samo tylko stwierdzenie braku przewidzianego w projekcie wyposażenia budowlano-instalcyjnego. Zgodnie ze wskazanym przepisem, niezgodność ma wprawdzie dotyczyć zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, jednakże takich, które zapewniają użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.

Wzniesiony przez Skarżącego obiekt jest budynkiem z założenia handlowym. Oprócz, swoistych cech standardowych, zaprojektowano w nim różnego rodzaju elementy, w tym sporną kurtynę. Jej wykonanie nie jest jednak zasadniczym elementem wyposażenia, które zapewnia użytkowanie wybudowanego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wykonanie lub niewykonanie kurtyny powietrznej, choć niezgodne z powołanym przez organ przepisem technicznym, w niczym nie powoduje braku możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Do katalogu tego rodzaju zasadniczych elementów wyposażenia można i należy zaliczyć takie wyposażenie, bez którego funkcjonowanie obiektu nie jest w ogóle możliwe (nawet okresowo) lub co najmniej poważnie utrudnione. Wśród takiego wyposażenia niewątpliwie można byłoby widzieć niewykonanie przewidzianego w projekcie np. system ogrzewania (brak jakiegokolwiek ogrzewania), systemu wentylacji mechanicznej w przypadku braku równoległego zaprojektowania wentylacji grawitacyjnej, systemu przemieszczania się osób (klatki schodowej, schodów ruchomych, itp.).

W konsekwencji Sąd uznał, że organ naruszył art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. e) w zw. z art. 59f ust. 1 P.b. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), zaś postanowienie w tym względzie podlega uchyleniu.

Wydając niniejsze rozstrzygnięcie Sąd kierował się przy tym zasadą nakazującą skuteczne zakończenie postępowania, tak aby ponownie nie było ono przedmiotem rozpoznania organów, jeżeli stan sprawy i jej okoliczności na to zezwalają i tego wymagają. Stąd wyrok Sądu jest wyrokiem reformatoryjnym, tj. uchyla postanowienie [...]WINB w zakresie naruszenia dotyczącego zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i w tym zakresie umarza postępowanie administracyjne na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a. W pozostałym zaś zakresie skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono natomiast na zasadzie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Na koszty te składa się - przy uwzględnieniu, że Skarżący "wygrał" sprawę w połowie - zwrot połowy uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 337,5 zł, połowa kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł [§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.] oraz połowa uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 8,5 zł.