Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 253/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 24, art. 25 ust. 2 i 3, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skarg M. W. i M. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "Kołek mocujący" nr [...] oddala skargi


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] działając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. sprawy z wniosku "[...]" S.A., o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący", udzielonego na rzecz M. W., działając na podstawie art. 89 ust. 1 oraz art.24, 25 i 26 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) – dalej jako p.w.p. oraz art. 98 k.p.c w związku z 256 ust. 2 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) unieważnił patent.

Ustalono, że – wnioskująca - spółka "[...]" S.A. wystąpiła o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący", udzielonego na rzecz M. W., z pierwszeństwem od dnia [...] listopada 2003 r. Ponadto oświadczeniem z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdzono, że współtwórcą wynalazku były w częściach równych dwie osoby tj. – uprawnieni/skarżący – M. W. i M. W..

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu, że produkuje i wprowadza do obrotu gospodarczego kołki mocujące, w tym także kołki mocujące o cechach objętych spornym patentem, a więc sporny patent prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy. Uprawniona zaś rozsyła do kontrahentów wnioskodawcy pisma ostrzegawcze z żądaniami wycofania ww. kołków ze sprzedaży, wydania uzyskanych korzyści i zamieszczenia stosownego oświadczenia w prasie. Ponadto wskazał, że uprawnieni wniosła do Sądu Rejonowego w [...] wezwanie do próby ugodowej, w którym domaga się zaniechania naruszania spornego patentu, wycofania z rynku kołków produkcji wnioskodawcy, zapłaty odszkodowania oraz dwukrotnego zamieszczenia przez wnioskodawcę stosownego oświadczenia w prasie.

Za podstawę swojego żądania wnioskodawca podał przepisy art. 24, 25 i 26 ust.1 powołanej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. podnosząc, że udzielenie spornego patentu nastąpiło z naruszeniem ww. przepisów ustawy, gdyż przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cech nowości i poziomu wynalazczego.

Na dowód braku nowości poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnioskodawca przedłożył (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) publikację niemieckiego zgłoszenia patentowego DE 1 945 377 z dnia 23 kwietnia 1970 r. oraz publikację europejskiego zgłoszenia patentowego EP 0 756 092 z dnia 29 stycznia 1997 r. Wnioskodawca wskazał, iż wszystkie porównywane rozwiązania dotyczą kołków mocujących. W szczególności, cechy zastrzegane w zastrzeżeniu niezależnym 1 spornego patentu oraz w zastrzeżeniach zależnych 2, 7, 8 i 9 są znane z niemieckiego zgłoszenia patentowego DE 1 945 377, cechy zastrzegane w zastrzeżeniach zależnych 4, 5 i 6 są znane z europejskiego zgłoszenia patentowego EP 0 756 092, a cechy zastrzegane w zastrzeżeniu zależnym 3 spornego patentu wynikają w sposób oczywisty z obu przeciwstawionych publikacji łącznie.

Skarżący w odpowiedzi na wniosek podniośli, iż cechą charakterystyczną rozwiązania według DE 1 945 377 jest wykorzystanie cechy elastyczności i wyposażenie sworznia w elastyczne występy, podczas gdy cechą charakterystyczną rozwiązania według PL 194 139 jest wykorzystanie cechy sprężystości i sprężystości występów. Powołali się w tym zakresie na Wikipedię, gdzie elastyczność zdefiniowano jako właściwość materiałów polimerowych do odwracalnej zmiany kształtu pod wpływem zewnętrznych sił, a sprężystość jako fizyczną właściwość ciał materialnych odzyskiwania pierwotnego kształtu i wymiarów po usunięciu sił wewnętrznych. Ponadto podniosła, iż sprężyste występy rozporowe według spornego rozwiązania nie są tożsame z elastycznymi występami w postaci zębów wg DE 1 945 377, ani z zębami w postaci sprężynujących elementów, które są sztywno połączone ze sworzniem. Ich zdaniem, dokument EP 0 756 092 dotyczy kołka, którego trzpień jest na odcinku kotwienia ukształtowany jako tuleja wyposażona na obwodzie w elastyczne wychylane elementy rozprężne, a więc rozwiązania odmiennego od przedmiotowego.

Zdaniem organu stosownie do przepisów z art. 89 ust.1 ustawy p.w.p. może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd ten rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust.4 ustawy Prawo własności przemysłowej). W przedmiotowej sprawie wynalazek pt.: "Kołek mocujący", patent nr [...] został zgłoszony do ochrony w dniu [...] listopada 2003 r. Ustawa p.w.p. (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 z późniejszymi zmianami) będzie więc stanowić podstawę prawną oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia patentu na ten wynalazek.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca - "[...]" S.A., z siedzibą w [...] – zdaniem organu wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości organ uznał, iż w myśl wyżej wymienionych przepisów mających zastosowanie w sprawie, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, iż przeciwstawione dokumenty w postaci niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. oraz europejskiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. zostały podane do wiadomości powszechnej przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania spornego patentu, a więc pozostaje kwestia czy ujawnione zostały w nich dostateczne dane do stosowania wynalazku.

Zdaniem organu, stan faktyczny w sprawie - ustalony w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę materiały - uzasadniał uznanie w całości żądania wnioskodawcy, stąd też unieważniono sporny patent w całości.

Zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi w sposób następujący:

1. Kołek mocujący, zwłaszcza do mocowania w podłogach, ścianach, lub podobnych, przez wkładanie go w przygotowane otwory, wyposażony w sprężyste występy rozporowe, znamienny tym, że sprężyste występy rozporowe (2), posiadają postać brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka;

2. Kołek mocujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że występy (2) usytuowane są pod ostrym kątem do osi kołka w kierunku jego łba;

3. Kołek mocujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że występy (2) posiadają postać ściętych ostrosłupów o podstawie prostokąta;

4. Kołek mocujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że występy (2) posiadają zróżnicowane pole przekroju;

5. Kołek mocujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że występy (2) posiadają niejednakową wysokość;

6. Kołek mocujący, według zastrz. 5, znamienny tym, że zróżnicowanie wysokości występów (2) występuje na obwodzie rdzenia;

7. Kołek mocujący, według zastrz. 5, znamienny tym, że wysokość występów (2) jest zróżnicowana wzdłuż rdzenia kołka;

8. Kołek mocujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że występy (2) są wykonane z innego materiału niż materiał rdzenia kołka (1);

9. Kołek mocujący, według zastrz. 9, znamienny tym, że występy (2) mają postać prętów, korzystnie stalowych.

Przy interpretacji rozwiązań zastrzeganych w powyższych zastrzeżeniach zdaniem organu należy zważyć, że cytowane zastrzeżenia nie określają rodzaju materiału spornego kołka. Jedyne odniesienia do materiału, z którego kołek jest wykonany znajdują się w zaostrz. 8 (odmienność materiału występów i rdzenia) oraz w zastrz. 9 (występy mają postać...korzystnie stalowych) i dotyczą one tylko niejednolitości kołka (zastrz.8) lub możliwości wykonania występów jako stalowych bez ograniczenia ich wykonania do takiego materiału (zastrz. 9). Tak więc pojęcie "sprężystości" zawarte w zastrz. 1 spornego patentu nie może odnosić się do materiału z jakiego wykonane są występy rozporowe. W takich okolicznościach, zdaniem organu określenia "sprężyste" i "elastyczne" zawarte w zastrz. 1 spornego patentu i w dokumentach przeciwstawionych należy rozumieć równoznacznie jako określające "fizyczną właściwość ciał materialnych odzyskiwania pierwotnego kształtu i wymiarów po usunięciu sił wewnętrznych" - zgodnie z jednakową definicją tych określeń zawartą na str.188 i 910 Leksykonu N-T, W N-T, Warszawa 1989.

W związku z powyższym, sprężyste występy rozporowe według spornego rozwiązania należy zdaniem organu rozumieć jako tożsame z elastycznymi występami w postaci zębów wg [...],oraz z zębami w postaci sprężynujących elementów, które są sztywno połączone ze sworzniem.

Ponadto, z uwagi na to, iż cytowane zastrzeżenia nie określają ukształtowania ani wewnętrznej budowy trzpienia bezprzedmiotowy dla oceny zdolności patentowej spornego patentu jest fakt, iż dokument [...] dotyczy kołka, którego trzpień jest na odcinku kotwienia ukształtowany jako tuleja wyposażona na obwodzie w elastyczne wychylane elementy rozprężne, a więc na tej podstawie organ nie może uznać tego rozwiązania za rozwiązanie odmienne od przedmiotowego.

W świetle powyższego, zdaniem organu wynalazek zastrzegany w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka, nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany zarówno z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (wszystkie figury rysunku oraz strony 4-11 tłumaczenia) jak i z europejskiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. (wszystkie figury rysunku oraz strony 6-11 tłumaczenia).

Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniu zależnym 2 i w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) usytuowane są pod ostrym kątem do osi kołka w kierunku jego łba - nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany zarówno z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (wszystkie figury rysunku oraz strony 4-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 4, w.3-7 oraz zastrz.1 do 3) jak i z europejskiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. (wszystkie figury rysunku oraz strony 6-11 tłumaczenia).

Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniu zależnym 3 i w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) posiadają postać ściętych ostrosłupów o podstawie prostokąta – zdaniem organu nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany z europejskiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. (figury 5, 6 i 7 rysunku oraz strony 6-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 7, w. 17 oraz zastrz.10).

Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniu zależnym 4 i w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) posiadają (na swojej długości lub między sobą) zróżnicowane pole przekroju – zdaniem organu nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany zarówno z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (wszystkie figury rysunku oraz strony 4-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 7, w.6-7 oraz zastrz.2) jak i z europejskiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. (wszystkie figury rysunku oraz strony 6-11tłumaczenia, w szczególności patrz np. str.6, w. 15 oraz zastrz.1 i 9).

Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniu zależnym 5 i w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) posiadają niejednakową wysokość – zdaniem organu nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (strony 4-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 7, w.6-7 oraz zastrz.9).

Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniach zależnych 7 i 5 oraz w zastrzeżeniu niezależnym 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) posiadają niejednakową wysokość (i) wysokość występów (2) jest zróżnicowana wzdłuż rdzenia kołka - nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (strony 4-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 7, w.6-7 oraz zastrz.9). Wynalazek zastrzegany łącznie w zastrzeżeniu zależnym 8 i w zastrzeżeniu niezależny 1, rozumiany jako: kołek mocujący..., wyposażony w sprężyste (elastyczne) występy rozporowe, (którego) sprężyste (elastyczne) występy rozporowe (2), posiadają postać (dowolnych) brył geometrycznych, korzystnie zbieżnych wzdłuż promieni kołka, i są rozmieszczone dookoła rdzenia w wielu płaszczyznach symetrii, na całej części kotwiącej kołka (przy czym) występy (2) są wykonane z innego materiału niż materiał rdzenia kołka (1) – zdaniem organu nie spełniał w dacie zgłoszenia (pierwszeństwa) wymogu nowości, gdyż był znany z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., (figury 4 i 7 rysunku oraz strony 4-11 tłumaczenia, w szczególności patrz np. str. 5, w.4 i str. 6, w.4 oraz zastrz.8 i 12).

Organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust 1 wskazanej powyżej ustawy wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej). Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, roste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań (patrz: W. Kotarba i inni "Komentarz do prawa wynalazczego", W-wa 1994 r., str. 15). Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych (patrz: wstęp do rozdz. 3.1 i orzeczenie T 176/89-str. oraz orzeczenia T 745/92 i T 552/89 Komisji Odwoławczej EPO, "Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego" (Część I -Zdolność patentowa) materiały i studia zeszyt 7, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 1998) polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

W przedmiotowej sprawie żądanie "[...]" S.A., z siedzibą w [...] unieważnienia patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący" zostało uwzględnione.

Rozstrzygając zaś wniosek o zwrot kosztów postępowania złożony przez wnioskodawcę uznano, że wniosek jest zasadny. Stosownie bowiem do obowiązujących przepisów, strona, której żądanie zostało uwzględnione ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w razie złożenia o to wniosku nie później niż przed zamknięciem rozprawy.

W tej sytuacji zasadnym było przyznanie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania wnioskodawcy.

Skargę na tę decyzję wnieśli skarżący wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 89 ust. 1 w związku z art. 24, 25 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami), przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozwiązanie objęte patentem nr [...] na wynalazek pt:"Kołek mocujący " nie posiada poziomu wynalazczego oraz poziomu nowości.

Skarżący uznali, że rozwiązanie [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. obejmuje mocowanie, które w czasie wbijania w wąski wywiercony otwór deformowane są zęby łącznie z odpowiednim odcinkiem tulei. Przedmiotem ochrony jest kołek wciskany, który bez wkręcania lub wbijania elementu rozprężającego jest kotwiony na ściankach wywierconego otworu, posiada przekrój tulejowy od stopy kołka - (k2 tłumaczenia); istota tego rozwiązania jest powtórzona na k. 3 i n tłumaczenia " odcinek rdzenia z zębami rozporowymi jest tulejowo ukształtowany". Tuleja to fragment rury, przedmiot o kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca - pusty w środku. Nie budzi żadnych wątpliwości, że sporne rozwiązanie nie wykorzystuje tulei, a rdzeń, w rozumieniu technicznym rdzeń to materiał pełny. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez uprawnioną rozwiązania patentowego objętego ochroną na podstawie [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. Na kartach 6 i następnych tłumaczenia istotą jest połączenie monolitycznego rdzenia z łbem kołka w postaci kołnierza oraz przyłączonej do odcinka monolitycznego tulei, która obejmuje centralny otwór osiowy wykonany od stopy kołka. Podkreślić trzeba, że rozwiązanie uprawnionej w stosunku do rozwiązania [...] z dnia [...] stycznia 1997 jest rozwiązaniem nowym.

Przeciwstawione rozwiązanie [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. oraz obejmujące je rysunki obejmuje inne rozwiązanie aniżeli sporne rozwiązanie, w tej części podtrzymać należy stwierdzenia zawarte w przedłożonej do akt opinii prywatnej. Żadne z rozwiązań przedstawionych na rysunkach dołączonych do tego zgłoszenia nie przedstawia rozwiązania (i jego sposobu działania) objętego przedmiotowym patentem. Zwrócić należy uwagę na zasady wykładni zgłoszonych zastrzeżeń, obejmują one wszak opis wraz z rysunkiem.

Istotą spornego patentu zastrzeżenia 1 niezależne oraz 2 do 7 zastrzeżenia zależne jest jednolitość materiału, z którego został wykonany kołek oraz jego występy. Istotą jest także sprężystość oddziaływania występów, nie zaś ich elastyczny charakter. Sprężystość oddziaływania polega na ugięciu się występów w miejscu ich połączenia z rdzeniem kołka, a następnie kotwieniu (sztywnego występu pomiędzy rdzeniem kołka a otworem) występ jest podczas całego użytkowania sztywny, nie pracuje w swojej płaszczyźnie. Stawia opór dopiero w momencie próby jego wyjmowania, znajdując z jednej strony oparcie w rdzeniu, zaś z drugiej kotwiąc się w ściankach otworu. W rozwiązaniu [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. : " w stanie wsuniętym zęby (2) dzięki swojej elastyczności są naprężone i naciskają na ściankę otworu i wgłębiają się ewentualnie również w ściankę otworu." W spornym rozwiązaniu występy posiadają wiele ostrych krawędzi, które znajdują dla siebie zaczepienie w otworze.

Nadto wskazali, że istnienie poszczególnych środków technicznych użytych do realizacji danego rozwiązania jest znane, nie przesądza jeszcze o braku zdolności patentowej przedmiotowego wynalazku.

Wskazali, że Urząd Patentowy w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co uznane być musi za naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy p.w.p., polegające na pozostawieniu poza rozważaniami dowodów przedstawionych przez uprawnioną, na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz braku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...], mocą której unieważniono patent nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący" udzielony na rzecz skarżących M. W. Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego art. 89 ust. 1 oraz art.24, 25 i 26 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) oraz art. 98 k.p.c w związku z 256 ust. 2 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) w związku z 256 ust. 2 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący ".

Sąd działając na podstawie art.111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy o sygn. akt VI SA/WA 330/10 oraz VI SA/WA 253/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia dalej pod sygn.akt VI SA/WA 253/10.

Zdaniem Sądu wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Każdy podmiot prawny prowadzący działalność gospodarczą ma bowiem zagwarantowane w art.20 Konstytucji RP prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzone w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101 poz. 1178 ze zmianami), obecnie art.6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173 poz. 1807 ze zmianami). Działalność ta może być ograniczona jedynie ustawowo (art. 22 Konstytucji RP), a taką ustawą jest ustawa p.w.p., czy też, uprzednio, ustawa o wynalazczości.

Wnioskodawca zajmuje się produkcją kołków mocujących, w tym także kołków mocujących o cechach objętych spornym patentem, a uprawniona ze spornego patentu wystąpiła z żądaniem zaprzestania naruszania patentu udzielonego na wynalazek pt.: "Kołek mocujący " patent nr [...] to sytuacja w jakiej znalazł się wnioskodawca uzasadnia jego interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania, który można wywieźć z cytowanych powyżej przepisów prawa.

Definicja patentu zawarta w art. 24 powołanej ustawy p.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.

Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki (art.25 ust.1 powołanej ustawy p.w.p.). Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki.

Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art.25 tej ustawy w sposób następujący:

Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób;

Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Zgodnie z art. 26 ust 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej). Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Należy korzystać z możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający. Szczególne postacie wynalazku uzasadniają możliwość zachowania ochrony na poszczególne rozwiązania posiadające cechy techniczne przedmiotu tego wynalazku podane pierwotnie w zastrzeżeniach zależnych.

Cytowane zastrzeżenia nie określają rodzaju materiału spornego kołka. Jedyne odniesienia do materiału, z którego kołek jest wykonany znajdują się w zastrz. 8 (odmienność materiału występów i rdzenia) oraz w zastrz. 9 (występy mają postać...korzystnie stalowych) i dotyczą one tylko niejednolitości kołka (zastrz.8) lub możliwości wykonania występów jako stalowych bez ograniczenia ich wykonania do takiego materiału (zastrz. 9).

Tak więc pojęcie "sprężystości" zawarte w zastrz. 1 spornego patentu nie może odnosić się do materiału z jakiego wykonane są występy rozporowe. W takich okolicznościach, zdaniem Kolegium Orzekającego, określenia "sprężyste" i "elastyczne" zawarte w zastrz.1 spornego patentu i w dokumentach przeciwstawionych należy rozumieć równoznacznie jako określające "fizyczną właściwość ciał materialnych odzyskiwania pierwotnego kształtu i wymiarów po usunięciu sił wewnętrznych" - zgodnie z jednakową definicją tych określeń zawartą na str.188 i 910 Leksykonu N-T, W N-T, Warszawa 1989.

W związku z powyższym, sprężyste występy rozporowe według spornego rozwiązania należy rozumieć jako tożsame z elastycznymi występami w postaci zębów wg. [...],oraz z zębami w postaci sprężynujących elementów, które są sztywno połączone ze sworzniem.

Ponadto, z uwagi na to, iż cytowane zastrzeżenia nie określają ukształtowania ani wewnętrznej budowy trzpienia bezprzedmiotowy dla oceny zdolności patentowej spornego patentu jest fakt, iż dokument [...] dotyczy kołka, którego trzpień jest na odcinku kotwienia ukształtowany jako tuleja wyposażona na obwodzie w elastyczne wychylane elementy rozprężne, a więc na tej podstawie nie można uznać tego rozwiązania za rozwiązanie odmienne od przedmiotowego."

Odmienna ocena materiału dowodowego przez skarżących, różna od oceny tego materiału przez Urząd Patentowy, dokonanej w ramach zasady swobodnej oceny stanowionej przez art. 80 k.p.a., nie może stanowić o naruszeniu przez Urząd wskazanych przepisów prawa materialnego.

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Urząd przepisów prawa materialnego określonych w art. 89 ust.l powołanej ustawy p.w.p.; zarzut ten dotyczy bowiem interesu prawnego wnioskodawcy, który został słusznie uznany przez Urząd. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Urząd przepisów prawa materialnego określonych w art. 98 k.p.c w związku z 256 ust. 2 powołanej ustawy p.w.p.; gdyż dotyczy on przyznania zwrotu kosztów stronie wygrywającej, które Urząd przyznał słusznie i czego skarżący nie kwestionuje,

Zdaniem Sądu nieuzasadniony zarzut skarżącego naruszenia przez Urząd przepisów prawa materialnego określonych w art.24 i 26 powołanej ustawy p.w.p. poprzez "ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozwiązanie objęte patentem nr [...] na wynalazek pt.: "Kołek mocujący" nie spełnia wymagań ustawowych nie posiada bowiem poziomu wynalazczego oraz poziomu nowości, bowiem objęte nim rozwiązania są już znane z patentów (zgłoszeń Patentowych) [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. i stanowią powtórzenie rozwiązań zawartych w tych dokumentach.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.