Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1917/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 84 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1246
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1631/20 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1631/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. W., uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z dnia 13 czerwca 2019 r. R. W. wystąpił do Prezydenta m.st. Warszawy o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położonych na terenie dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy, podnosząc, że zapis w ewidencji gruntów jest niezgodny ze stanem faktycznym w odniesieniu do gatunków i klas gruntów. Ujawniona bonitacja gruntu nie odzwierciedla jego faktycznych właściwości produkcyjnych, jest miejscami zawyżona.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił ustalenia:

1) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha;

2) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha;

3) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha;

4) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha;

5) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha;

6) "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "RIVa", o powierzchni [...]ha dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy oznaczonej dotychczas, jako użytek "Rllla" - grunt orne o powierzchni [...]ha i "Rlllb" - grunt orne o powierzchni [...]ha

- zgodnie z mapą klasyfikacyjną, wchodzącą w skład operatu klasyfikacyjnego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2019 r. pod nr identyfikatora ewidencji materiału zasobu [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. W.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że na przedmiotowym obszarze gleboznawcza klasyfikacja gruntów została przeprowadzona w 1976 r. w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy. Wyniki klasyfikacji zostały zatwierdzone decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa - Mokotów z dnia [...] lutego 1977 r. Zgodnie z mapą klasyfikacyjną przedmiotowe działki stanowiły część konturu klasyfikacyjnego "239-PsIVa" oraz część konturu "238-RIIIb-a". Z dokumentacji wynika, że dla konturu "239-PsIVa" nie została wykonana odkrywka, natomiast dla konturu "238-RIlIb-a" została wykonana odkrywka, która nie znajduje się na danym terenie.

Następnie w 1991 r. na przedmiotowym obszarze dokonano aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów i Tabelą Klas Gruntów. Wyniki klasyfikacji zostały zatwierdzone decyzją Burmistrza Dzielnicy - Gminy Warszawa-Mokotów z dnia [...] stycznia 1992 r. - która spowodowała wygaśnięcie decyzji klasyfikacyjnej Naczelnika Dzielnicy Warszawa - Mokotów z dnia [...] lutego 1977 r.

Zgodnie z treścią mapy klasyfikacyjnej działka nr [...] weszła w skład konturu "440RIIIa" oraz "441RIIIb", natomiast działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] w skład konturu "440RIIIa", "441RIIIb" oraz "442RIVa". Wyniki klasyfikacji zostały ujawnione w odnowionym operacie ewidencyjnym [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. i w odniesieniu do przedmiotowych działek są aktualne.

Organ odwoławczy zauważył, że w wyniku przeprowadzonej na wniosek skarżącego aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów, został sporządzony operat techniczny nr [...]. W wykazach zmian danych ewidencyjnych działek klasyfikator wskazał, że w ewidencji gruntów i budynków w miejsce dotychczas wykazanych użytków należy ujawnić użytek "RIVa". Z treści sprawozdania technicznego oraz z treści protokołu przeprowadzenia klasyfikacji gruntów, stanowiących integralną część ww. operatu klasyfikacyjnego, wynika, że klasyfikacja została przeprowadzona na podstawie aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Klasa bonitacyjna gruntu została ustalona na podstawie Urzędowej Tabeli Klas Gruntów, będącej załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Następnie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał - odnosząc się do zarzutów dotyczących błędów w aktualnie obowiązującej klasyfikacji na danym obszarze - iż określenie klasy przedmiotowego gruntu nastąpiło w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia.

Tymczasem w jego ocenie, wykazanie błędów w obowiązującej klasyfikacji wiąże się z określeniem typów i klas gleby na podstawie przepisów, w oparciu o które została sporządzona ta klasyfikacja. Zatem w tym przypadku na podstawie Tabeli Klas Gruntów będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów. Dopiero bowiem po wykazaniu błędnych danych dotyczących ustalenia klasy w myśl poprzednich przepisów, należałoby zaktualizować gleboznawczą klasyfikację na tym terenie w oparciu o obecnie obowiązującą Urzędową Tabelę Klas Gruntów.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Również klasyfikator oraz skarżący nie wykazali zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu. Zgodnie zaś z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, przedmiotowe działki są długotrwale odłogowane.

Zwrócono również uwagę, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunty rolne podlegają ochronie, a art. 15 tej ustawy nakłada na właściciela obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb, ochronę użytków rolnych przez zagospodarowanie ich na cele rolne oraz rekultywację gruntów.

Podsumowując Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że z powyższych względów nie było podstaw do ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na podstawie operatu klasyfikacyjnego nr [...].

Na powyższą decyzję skargę wniósł R. W., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę uznał, że stanowisko organów orzekających w sprawie jest przedwczesne.

Sąd zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z dnia 16 marca 2019 r. wynika, że sporządzający go klasyfikator R. C. stwierdził, że istnieje rozbieżność zapisu ewidencji gruntów w części przedmiotowych działek w odniesieniu do właściwości morfologicznych gleby i jej klasy bonitacyjnej. Na podstawie przeprowadzonych badań glebowych doszedł do wniosku, że badany obszar obejmuje mady lekkie, piaszczyste. W profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Teren w części wschodniej może być wrażliwy na suszę. Grunt ten klasyfikator zakwalifikował do gruntu ornego w IVa klasie bonitacyjnej, wskazując jako typ rodzajów i gatunków gleb – F-a. Klasyfikator w sprawozdaniu technicznym z dnia [...] kwietna 2019 r. wskazał - kwestionując dotychczas obowiązującą klasyfikację gruntów - że grunt orny (odłogowany) na przedmiotowym terenie obejmuje glebę pochodzenia mineralnego. Obowiązująca mapa klasyfikacyjna opisywany teren włącza do konturu RIIIa, RIIIb, RIVa - jednakże na mapie klasyfikacyjnej brak jest oznaczeń typów i gatunków gleb, jak i wskazania miejsc wykonanych badań glebowych.

Podniósł również, że badania glebowe wykonane w opracowaniu wskazują na brak gleby w III klasie bonitacyjnej na opisywanym obszarze. Całość badanego obszaru to mady lekkie, piaszczyste o większej miąższości ale zbyt przewiewne i zbyt przepuszczalne. W profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Teren pozbawiony jest żyznych zalewów i jest wrażliwy na suszę. Według klasyfikatora jest to grunt orny w IVa klasie bonitacyjnej.

Podtrzymał on swoje stanowisko w piśmie z dnia 18 września 2019 r. - podnosząc, że obowiązująca klasyfikacja z 1992 r. posiada zasadnicze wady dyskwalifikujące to opracowanie jako rzetelny materiał, zgodny z ówczesnymi przepisami o klasyfikacji. Brak jest bowiem na mapie oznaczeń typów i gatunków gleb, jak i wskazania miejsc wykonanych badań glebowych - co stanowi niezbędne elementy mapy klasyfikacyjnej. Ponadto, gleba na tym terenie jest materiałem pierwotnym, a bonitacja gleboznawcza została określona błędnie, zaś wyróżnienie klasy IIIa i IIIb nie ma uzasadnienia i potwierdzenia na gruncie. Zdaniem klasyfikatora opisywany grunt to grunt orny w IVa klasie bonitacyjnej.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji gruntów istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, klasyfikator i skarżący nie wykazali zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntów. Zaznaczył także, że przedmiotowe działki są długotrwale odłogowane, a to na właścicielu ciąży obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb i ochrony użytków rolnych przez ich zagospodarowanie na cele rolne oraz rekultywację gruntów.

W ocenie Sądu, z uwagi na charakter i doniosłość podnoszonych przez klasyfikatora zarzutów dotyczących wyników klasyfikacji gruntu ujawnionych w odnowionym operacie ewidencyjnym z dnia [...] grudnia 1998 r., zachodzi konieczność dokładnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy istotnie poprzednia klasyfikacja gruntu zawiera błędy, które doprowadziły do nadania części gruntów klasy IIIa i IIIb, zamiast klasy IVa. Wymaga to, stosownie do art. 84 § 1 k.p.a. powołania przez organ biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów, który powinien zbadać prawidłowość przeprowadzonej klasyfikacji gruntów ujawnionej ww. odnowionym operacie ewidencyjnym z dnia [...] grudnia 1998 r., jak również klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. na zlecenie skarżącego. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię biegłego, organ będzie mógł wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów poprzez jego błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu roli upoważnionego klasyfikatora z rolą biegłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia podstaw do oddalenia skargi;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 84 k.p.a. poprzez uznanie, że w realiach kontrolowanej sprawy przepisy te zostały naruszone przez co tym samym uznanie, że organy obu instancji przedwcześnie orzekły o odmowie ustalenia klasyfikacji gruntów;

c) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego posiadający wiedzę specjalistyczną z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie jest kompetentny, żeby zakwestionować ustalenia klasyfikatora sporządzającego projekt ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów i dopiero po zleceniu opinii będzie mógł wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.

Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji;

2) rozpoznanie skargi poza rozprawą, oświadczając że zrzeka się rozprawy;

3) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie pełnomocnik - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. - zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu roli upoważnionego klasyfikatora z rolą biegłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Powołany przepis stanowi, czynności, o których mowa w ust.1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem". Na wstępie wyjaśnić należy, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma regulacji prawnej, która określałaby szczegółowe warunki jakim powinny odpowiadać podmioty wykonujące gleboznawczą kwalifikację gruntów, jak również jakie niezbędne kwalifikacje zawodowe powinny spełniać osoby wykonujące kwalifikacje. Od dnia 30 marca 2001 r. w art. 26 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne istniał obowiązek określenia przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w drodze rozporządzenia: 1) urzędowej tabeli klas gruntów, 2) sposobu i trybu przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów; 3) rodzaju gruntów wyłączonych z klasyfikacji; 4) szczegółowych warunków, jakim powinny odpowiadać podmioty wykonujące tę klasyfikację; 5) niezbędnych kwalifikacji zawodowych osób wykonujących klasyfikację. Delegacja ustawowa wynikająca z treści tego przepisu była niekonstytucyjna. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt K 36/06 wskazał, że określenie warunków wykonywania zawodu lub pewnych czynności zawodowych należy do spraw o fundamentalnym znaczeniu z punktu widzenia wolności wykonywania zawodu, wobec czego sprawy te muszą być uregulowane w ustawie i nie mogą być przekazywane do unormowania w drodze rozporządzenia. Dopiero ustawą z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych została dokonana zmiana art. 26 ust. 1 ustawy. Zmiana upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 1 ustawy polegała na przeniesieniu z ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na Radę Ministrów obowiązku wydania rozporządzenia, a także na skreśleniu upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków, jakim powinny odpowiadać podmioty wykonujące gleboznawczą kwalifikację gruntów (powołany wyżej art. 26 ust. 1 pkt 4) oraz niezbędnych kwalifikacji zawodowych osób wykonujących tę kwalifikacje (powołany wyżej art. 26 ust. 1 pkt 5). Uchylenie powyższych upoważnień, bez jednoczesnego uregulowania tych zagadnień w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, spowodowało, że aktualnie brak jest przepisów regulujących kwestie wymagań, jakie powinny spełniać osoby wykonujące gleboznawczą kwalifikację gruntów. Rozporządzenie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wydane na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, określa urzędową tabelę klas gruntów oraz sposób i tryb przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, natomiast nie określa, bo ustawodawca nie upoważnił do określenia, wymogów jakie powinien spełniać klasyfikator. Dlatego też w § 5 ust. 2 rozporządzenia zostało wskazane jedynie, że czynności związane z przeprowadzeniem gleboznawczej klasyfikacji gruntów wykonuje osoba upoważniona przez starostę, zwana "klasyfikatorem". Zawód klasyfikator gruntów został wymieniony pod numerem 213208 w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby runku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r., poz. 227). Natomiast brak w obowiązującym stanie prawnym określenia wymogów jakie powinien spełniać klasyfikator.

Podejmowane do tej pory inicjatywy dotyczące zmiany ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zakresie wskazanym wyżej nie doprowadziły do zmiany stanu prawnego. Natomiast mając na uwadze, charakter i rodzaj czynności klasyfikacyjnych, które ma wykonać klasyfikator, wykonanie tych czynności wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy gwarantującej wykonanie prawidłowego ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W takich okolicznościach wynikających z przedstawionego stanu prawnego, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że przygotowany przez klasyfikatora projekt ustalenia kwalifikacji stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., również kontrola projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów sporządzona w ramach postępowania administracyjnego, może zostać przeprowadzona przez sporządzenie opinii innego biegłego (np. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2255/18, wyroki WSA w Krakowie z dnia: z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 224/17, z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 483/17, z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1450/17). Oczywiście zaznaczyć przy tym należy, że dokonanie kontroli projektu ustalenia gleboznawczej kwalifikacji gruntów poprzez sporządzenie opinii innego biegłego jest w pewnym stopniu zależna od rodzaju i charakteru błędów, czy wątpliwości jakie występują w projekcie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji.

W związku z pojawiającymi się w praktyce wątpliwościami na tle prowadzonych postępowań w sprawie gleboznawczej kwalifikacji gruntów, Polskie Stowarzyszenie Klasyfikatorów Gruntów na zlecenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowało w 2020 r. Szczegółowe zasady przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W tych szczegółowych zasadach w pkt 3.2 Upoważnienie klasyfikatora przez starostę ppkt 14 (s. 27) ma następującą treść: "Klasyfikator upoważniony przez starostę do wykonywania czynności, o których mowa w pkt 12 jest biegłym w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Biegłego powołuje się wtedy, gdy w sprawie jest wymagane posiadanie wiedzy specjalistycznej dotyczącej tych okoliczności, których ustalenie nie jest możliwe przy pomocy wskazówek wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania, jakie są dostępne organowi administracji (art. 84 § 1 k.p.a.)."

Mając powyższe na uwadze zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 rozporządzenia oraz przepisów postępowania, tj. art. 84 § 1 k.p.a., które pozostają w bezpośrednim merytorycznym związku jest niezasadny.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 84 k.p.a. Zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ze znajdującego w aktach sprawy protokołu przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z dnia 16 marca 2019 r. wynika, że sporządzający go klasyfikator stwierdził, iż istnieje rozbieżność zapisu ewidencji gruntów w części przedmiotowych działek w odniesieniu do właściwości morfologicznych gleby i jej klasy bonitacyjnej. W oparciu o przeprowadzone badania glebowe doszedł do wniosku, że badany obszar obejmuje mady lekkie, piaszczyste, a w profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Klasyfikator w sprawozdaniu technicznym z [...] kwietnia 2019 r. wskazał, że na przedmiotowym terenie grunt orny obejmuje glebę pochodzenia mineralnego. Zwrócił również uwagę, że na dotychczasowej mapie klasyfikacyjnej brak jest oznaczeń typów i gatunków gleb, jak i wskazania miejsc wykonanych badań glebowych. Natomiast jak wynika z uzasadniania zaskarżonej decyzji w ocenie organu, wykazanie błędów w obowiązującej klasyfikacji wiąże się z określeniem typów i klas gleby na podstawie przepisów, w oparciu o które została sporządzona ta klasyfikacja. Zatem w tym przypadku na podstawie Tabeli Klas Gruntów będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów. Dopiero bowiem po wykazaniu błędnych danych dotyczących ustalenia klasy w myśl poprzednich przepisów, należałoby zaktualizować gleboznawczą klasyfikację na tym terenie w oparciu o obecnie obowiązującą Urzędową Tabelę Klas Gruntów. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Również klasyfikator oraz skarżący nie wykazali zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu. Zgodnie zaś z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, przedmiotowe działki są długotrwale odłogowane. Powyższe stanowiska wskazują, że w sprawie nie zostały wyjaśnione w sposób dokładny i pełny okoliczności faktyczne dotyczące oceny, czy poprzednia klasyfikacja gruntu zawiera błędy na które zwraca uwagę klasyfikator w protokole przeprowadzenia klasyfikacji, a następnie w sprawozdaniu technicznym, czy też jak twierdzi organ klasyfikator nie udowodnił, iż obowiązującej klasyfikacji gruntów istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ nie odwołuje się do argumentacji z uzasadniania decyzji tzn., że klasyfikator nie wykazał istnienia błędów w obowiązującej klasyfikacji, ale podnosi, że w postępowaniu zwykłym nie jest nie jest możliwe podważanie zapisów ostatecznej decyzji administracyjnej, a przeto pominięcie jej i dokumentacji klasyfikacyjnej stanowiącej podstawę jej wydania jako istotnego dowodu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W takich okolicznościach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów postępowania nie można uznać za zasadny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.