Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 874/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-02-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2 w zw. z  art. 260.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi

w wysokości 1.032 zł, pełnomocnik skarżącej Spółki, wniósł w piśmie z dnia 14 października 2011 r., a następnie na urzędowym formularzu z dnia 30 listopada 2011 r. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że skarżąca nie posiada ani w kasie, ani na rachunkach bankowych środków pozwalających jej ponieść te koszty. Podniósł zarazem, iż jej trudna sytuacja była podstawą do wydania w dniu [...] decyzji odraczającej zapłatę zaległości w podatku od nieruchomości oraz odroczenia

w dniu 30 sierpnia 2011 r. przez B należności wynikających z głównej działalności Spółki, tj. działalności sportowej. Pełnomocnik przedstawił odpisy obu rozstrzygnięć oraz zaświadczenia o pomocy de minimis o wartości

968,87 zł brutto. Według wniosku na jednym rachunku bankowym, Spółka posiada kwotę 1,09 zł, zaś saldo drugiego rachunku jest ujemne i zamknęło się kwotą 64 zł,

z kolei wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 3.515.800 zł, wartość środków trwałych – 125.951,26 zł, a strata za ostatni rok obrotowy – 2.330.590,58.

Następnie na skutek wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, pełnomocnik nadesłał obszerną dokumentację źródłową obejmującą: wyciąg z jednego z rachunków bankowych skarżącej dokumentujący bardzo liczne operacje dokonane w okresie od dnia 1 września do dnia 15 grudnia ubiegłego roku (pośród znacznych wpływów na rachunek największe są związane z umową objęcia akcji Spółki przez gminę, w której Spółka funkcjonuje: w dniu 16 września wpłynęła z tego tytułu kwota 200.000 zł, a w dniach 18 i 30 listopada kwoty po 500.000 zł, wyciąg dokumentuje też kilkaset różnych, płatności dokonanych przez Spółkę), raportów kasowych za okres od dnia 1 września do dnia 30 listopada 2011 r. (we wrześniu odnotowano przychody w wysokości 52.920 zł i rozchody w kwocie 32.882,31 zł, w październiku: przychody w kwocie 22.866,01 zł i rozchody w kwocie 39.667,42 zł i w listopadzie: przychody w kwocie 40.800 zł i rozchody w kwocie 42.577, 17 zł), zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 30 listopada 2011 r. (kwotę do przekazania z rachunku określono w nim na 147.075,58 zł), zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. (wykazano w nim przychody w wysokości 1.860.730,43 zł, koszty ich uzyskania w wysokości 3.543.103,25 zł i stratę w wysokości 1.682.372,82 zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od września do listopada ubiegłego roku (wykazano w nich kolejno następujące podstawy opodatkowania: 18.142 zł, 42.502 zł i 10.714 zł), listy płac i "wypłat z umów cywilnoprawnych" za okres od września do grudnia 2011 r., obejmujące należności wypłacane kilkudziesięciu osobom oraz sprawozdanie finansowe skarżącej za 2010 r. (wykazujące wysoką stratę netto w kwocie 2.330.990,58 zł, znaczną sumę zobowiązań 2.879.036,97 zł, przewyższająca kapitał podstawowy wynoszący 2.335.800 zł, niewielka wartość aktywów trwałych zamykająca się kwotą

151.955,39 zł, znaczne koszty działalności operacyjnej sięgające kwoty

3.540.508,11 zł, w tym 2.077.690,64 zł na wynagrodzenia.

Wysokość wpisów od skarg we wszystkich sprawach toczących się równolegle przed tut. Sądem wynosi łącznie 4.516 zł.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż z wyciągu bankowego przedstawionego przez stronę skarżącą wynika wyraźnie, iż dysponuje ona w bieżącej działalności środkami pieniężnymi, które wielokrotnie, wprost niewspółmiernie przewyższają koszty sądowe we wszystkich jej sprawach łącznie. Odnotowano również fakt, iż pełnomocnik nie nadesłał wyciągu z drugiego wskazanego we wniosku rachunku bankowego

W przewidzianym terminie, wniesiono sprzeciw od ww. postanowienia.

W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, iż spółka cały czas zagrożona jest niewypłacalnością, odnotowuje stratę. Na bieżąco jednak w miarę możliwości spłaca swoje zobowiązania. Każdy przychód na konto spółki wiąże się z bezzwłoczną spłatą zobowiązań, często wręcz tego samego dnia. W ocenie skarżącej wysiłki mające na celu niedopuszczenie do jej upadłości, są priorytetowe w stosunku do zapłaty wpisów sądowych. Dalej podano, iż zadłużenie spółki znacznie przekracza jej środki finansowe, w związku z tym zobligowana jest przeznaczać każdy możliwy dochód na zmniejszenie ciążących na niej zaległych długów. Nadto podkreślono, iż spółka prowadzi klub sportowy o charakterze non - profit, nie jest zatem nastawiona na zysk akcjonariuszy. Jej statutowa działalność w wielu miejscach jest tożsama z ustawowymi zadaniami organów państwowych i samorządowych. Nie bez znaczenia - w ocenie wnioskującej - jest również fakt, że większościowym akcjonariuszem spółki jest Miasto S. - podmiot publiczny. Przyznanie prawa pomocy leży zatem, nie tylko w prywatnym interesie spółki lecz także w interesie publicznym. Na koniec wyjaśniono, iż drugi z rachunków bankowych spółki wskazany we wniosku, pozostaje nieużywany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc,

a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, spoczywa więc na wnioskodawcy. Wskazać także należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej nie jest obligatoryjne, mimo spełnienia przez nią przesłanek, na co wskazuje zawarty w treści 246 § 2 p.p.s.a. zwrot ,,może być przyznane".

Mając powyższe na uwadze, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza przedłożonych przez stronę dokumentów przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego. Z dokumentacji źródłowej znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem, iż spółka dysponuje oraz obraca środkami pieniężnymi, które wprost nieproporcjonalnie przewyższają koszty sądowe przewidziane we wszystkich toczących się przed tut. Sądem sprawach, jednakże przeznacza je na inne cele, przede wszystkim na te związane z jej prywatnoprawnymi zobowiązaniami. Na przykład w dniu 13 października 2011 r., a więc w czasie gdy skarżąca zobowiązana była do wykonania wezwania Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, suma uznań na jej rachunku bankowym wyniosła 5.535 zł, zaś obciążeń – 5.544,86 zł. Z kolei w dniu 17 października 2011 r., tj. 3 dni po dacie sporządzenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, suma uznań sięgnęła kwoty 50.000 zł, a obciążeń – 23.705,05 zł, w wyniku czego saldo końcowe rachunku zamknęło się kwotą 26.294,95 zł. Nadto w dniu 30 listopada 2011 r., kiedy pełnomocnik podtrzymał swoje stanowisko w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, odnotowano sumę uznań w kwocie 500.000 zł i sumę obciążeń w kwocie 304.944 zł., co dało saldo końcowe rachunku w kwocie 195.096 zł. Wyżej stwierdzony fakt, potwierdzają także raporty kasowe w zakresie obrotu gotówkowego. Mianowicie w dniu 5 listopada 2011 r. zapłacono rachunek za sędziowanie meczu w wysokości 3.085,00 zł, a w dniu 18 listopada 2011 r. wypłacono premie w łącznej wysokości 12.000,00 zł.

Nie do zaakceptowania jest przy tym argumentacja strony skarżącej podniesiona w sprzeciwie od orzeczenia Referendarza sądowego, że spółka przeznacza otrzymywane środki pieniężne w pierwszej kolejności na zaległe zobowiązania, w ten sposób nie chcąc dopuścić do jej upadłości, co jest dla niej priorytetowe w stosunku do obowiązku opłacenia wpisów sądowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych. Powyższe nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Koszty, które ponosi spółka, a związane z jej bieżącą działalnością, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami należnymi Skarbowi Państwa. Tym samym nie do zaakceptowania jest, aby skarżąca spłacała inne ciążące na niej zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądała by na tej podstawie koszty związane z wniesieniem skargi, pokrywał za nią Skarb Państwa. Brak jest rozsądnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Starania spółki mające na celu zapobieżenie ogłoszeniu jej upadłości i co za tym idzie regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych, nie wyklucza konieczności opłacania niemniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnym.

Stanowisko takie znajduje szerokie, ugruntowane poparcie w orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, czy postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych na Skarb Państwa. Zobowiązania prywatnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienia NSA: z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. akt II GZ 56/05, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Stwierdzić zatem należy, że skarżąca spółka w niniejszym postępowaniu wpadkowym, nie wykazała niemożności wygospodarowania ze środków finansowych którymi dysponuje, kwot niezbędnych na opłacenie kosztów sądowych.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.