Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 128/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250 par 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27c
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 18 i art. 27c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a", po rozpatrzeniu zażalenia J. P. na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] oddalającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku przyłączenia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] , oznaczonej jako działka nr[...] , do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy B. nakazał J. P. i C. P., właścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] ., działka nr [...] , przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Decyzja ta stała się ostateczna.

Upomnieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy B. wezwał zobowiązanych małżonków do wykonania decyzji z dnia [...] r.

W dniu [...] r. organ I instancji, działający w niniejszej sprawie jako wierzyciel i organ egzekucyjny, doręczył J. P. tytuł wykonawczy obejmujący obowiązek przyłączenia nieruchomości przy ul. [...] w B. do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

W dniu [...] r. zobowiązana zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując m.in., że tytuł został wystawiony na skarżącą chociaż pozostaje ona w ustroju wspólności majątkowej z mężem C. P.. Podniosła również, że sieć sanitarna jest niesprawna i została wybudowana nielegalnie, tj. niezgodnie z pierwotnym projektem budowlanym, bez zgody skarżącej i jej męża na wybudowanie na ich działce dodatkowego przyłącza dla nieruchomości sąsiedniej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy B. do przedłożenia dokumentacji technicznej kanalizacji oraz spisu wszystkich awarii i odszkodowań, jakie gmina wypłaca z tego tytułu. Wniosła również o zawieszenie postępowania ze względu na wszczęcie postępowania sprawdzającego przez organy ochrony środowiska.

Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] r. oddalił zarzuty w przedmiocie postepowania egzekucyjnego. Zwrócił uwagę, że tytuły wykonawcze zostały wystawione osobno na każdego z małżonków, w tym na C. P.

w dniu [...] r.

Organ I instancji za niezasadny uznał zarzut niewykonalności obowiązku, albowiem budowa kanalizacji została ukończona, odebrana oraz dopuszczona do użytkowania decyzją Starosty C..

W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. J. P. powtórzyła twierdzenia zawarte w zarzutach oraz dodatkowo wskazała, że działania Wójta uniemożliwiają małżonkom P. modernizację szamba. Przedstawiła również swoją trudną sytuację rodzinną oraz załączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wnuka.

Kolegium, rozpoznając zażalenie J. P., przytoczyło przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz ustawy z dnia 13 września 1996 r.

o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, określającej obowiązki właścicieli nieruchomości w kwestii przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.

Organ odwoławczy wskazał również na możliwość wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków w oparciu o przepis art. 27c u.p.e.a. Wyjaśnił nadto, że egzekucja obowiązku przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej ze względu na istotę tego obowiązku nie jest prowadzona ze składnika majątkowego zobowiązanego i jego małżonka, tj. nieruchomości podłączonej do sieci. Decyzja, która stanowi postawę prowadzenia egzekucji ma na celu likwidację stanu niezgodności z prawem, wywołanego okolicznością niepodłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Z tego powodu organ egzekucyjny wystawił odrębne tytuły wykonawcze w stosunku do każdego z małżonków. C. P., któremu tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. doręczono w dniu [...] r. nie wniósł zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji w oparciu o ten tytuł.

Kolegium odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku wskazało na treść decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. oraz na obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Stwierdziło również, że organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W toku postępowania nie jest badana kwestia prawidłowości realizacji inwestycji polegającej na budowie gminnej sieci kanalizacyjnej oraz jej funkcjonowania.

Organ w oparciu o powyższe argumenty wskazał na niezasadność wniosku J. P. dotyczącego zobowiązania Wójta Gminy B. do przedłożenia dokumentacji technicznej kanalizacji, spisu wszystkich awarii tej sieci oraz wypłacanych przez gminę z tego tytułu odszkodowań.

Kolegium stwierdziło również, że dla realizacji egzekwowanego obowiązku nie ma znaczenia przedstawiona przez skarżącą jej sytuacja życiowa, związana m.in.

z niepełnosprawnością jednego z członków rodziny.

Nie zgadzając się z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., J. P. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S..

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odstąpienia wobec niej od egzekucji administracyjnej, albowiem tytuł wykonawczy wystawiony został przez Wójta gminy B. wadliwie, zaś wobec jej męża tytuł wykonawczy się nie uprawomocnił, gdyż wraz z nim składa wszelkie odwołania w sprawie.

Skarżąca podkreśliła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, z którym ma ustrój wspólnoty majątkowej i z tego powodu wszelkie żądania wobec nieruchomości winny być kierowane do obojga małżonków.

J. P. podniosła nadto, że wybudowana w B. kanalizacja działa nieprawidłowo, a także iż objęta finansowaniem ze środków unijnych nie została zrealizowana zgodnie z zasadami finansowania, nie została ukończona i nie działa tak jak powinna. W ocenie skarżącej została wybudowana w dużej części nielegalnie, albowiem nie wyrażała zgody na taki przebieg kanalizacji. Projekt był wielokrotnie zmieniany, a o nielegalności przesądza m.in. brak zgody na obecny przebieg.

Ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącej w piśmie

z dnia [...] r. podtrzymał argumenty przytoczone w skardze, wniósł

o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma na okoliczność niemożności wykonania obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej oraz zamieszkiwania wraz ze skarżącą niepełnosprawnego wnuka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszaniem prawa, a poniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie J. P. podniosła zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze pieniężnym, albowiem twierdziła, że sieć kanalizacyjna,

do której Wójt Gminy B., mocą decyzji z dnia [...] r., nakazał skarżącej i jej mężowi przyłączyć stanowiącą ich własność nieruchomość, położoną w B. przy ul. [...] (dz.nr[...] ), została wybudowana w dużej części nielegalnie oraz przy braku zgody na taki jej przebieg, jaki został zrealizowany.

Uregulowana w art. 33 i nast. u.p.e.a. instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia

i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także weryfikację samego tytułu wykonawczego (zapisów zawartych w jego treści).

Podkreślenia wymaga, że instytucja zgłaszania zarzutów nie może służyć zwalczaniu podstaw faktycznych i prawnych decyzji istniejącej w porządku prawnym

i wymagalnej, tj. decyzji ostatecznej.

O ile skarżąca kwestionuje legalność decyzji, z której wynika obowiązek egzekwowany w kontrolowanym postępowaniu, to ma prawo to uczynić poprzez wdrożenie jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych.

Organ egzekucyjny, przy rozpatrywaniu zarzutów nie może ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków w postępowaniu rozpoznawczym ustalonych.

Zarzuty oraz inne środki zaskarżenia przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna (decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] r.), podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie. Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem od postępowania rozpoznawczego, nawet jeżeli prowadzone jest

w pierwszej instancji przed tym samym organem (Wójtem Gminy B.).

Jak już wyżej Sąd wskazał, w niniejszej sprawie podstawę wszczętej

i prowadzonej egzekucji stanowi decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...], r. nakazująca skarżącej i jej mężowi, jako właścicielom nieruchomości przy

ul. [...] (dz. Nr[...] ) w B., przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Organ egzekucyjny badając z urzędu dopuszczalność egzekucji, sprawdził prawidłowość wszczęcia egzekucji (wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym) oraz to, czy wszczęcie postępowania zostało poprzedzone wcześniejszym upomnieniem (art. 15 u.p.e.a.). Nadto uznał, że egzekucja może być wszczęta bowiem nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, a sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej.

Obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...].r. jest obowiązkiem

o charakterze niepieniężnym, a zatem nie może ulec przedawnieniu.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało upomnieniem z dnia [...] r., doręczonym prawidłowo skarżącej i jej mężowi w dniu [...] r. Spełnione zostały zatem warunki formalne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała natomiast, aby zachodziła jakakolwiek

z przesłanek wynikających z art. 33 u.p.e.a., a wymaganych do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu.

Nie można uznać za taką przesłankę kwestionowania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, ze względu na jakość wykonanej inwestycji czy subiektywne przekonanie o braku legalności zrealizowania sieci kanalizacyjnej.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego

w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności, w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne

i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu nieuprawomocnienia się tytułu wykonawczego wobec męża skarżącej C. P., wskazać należy,

że niniejsza sprawa rozpoznawana jest na skutek skargi J. P., która wyczerpała w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszystkie przysługujące jej środki odwoławcze. Nie można tego samego stwierdzić wobec C. P., któremu tytuł wykonawczy z dnia [...] r. doręczono w dniu [...] r. Mąż skarżącej nie skorzystał z prawa do wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Uczynił to dopiero po doręczeniu skarżącej tytułu wykonawczego w terminie zastrzeżonym wyłącznie dla skarżącej.

Z tego powodu należy przyznać racje organowi, że udział C. P.

w postępowaniu egzekucyjnym zakończył się z chwilą upływu terminu do wniesienia zarzutów w związku z doręczonym tytułem wykonawczym. Wspólne wnoszenie pism wraz ze skarżącą nie mogło zatem wywoływać w dalszym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wyłącznie z udziałem J. P., wobec niego żadnych skutków prawnych.

Podsumowując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Wynagrodzenie dla pełnomocnika, ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 tej ustawy.