Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1003/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.33, art.34 par.1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2016 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Prezydent Miasta S. występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wystawił wobec [...] Sp. z o.o. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. obejmujący należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniu [...] r. w kwocie [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel w tytule wykonawczym wskazał art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz uchwałę Rady Miasta Szczecin nr XX/564/12 z dnia 25.06.2012 r.

Odpis tytułu wykonawczego doręczony został zobowiązanemu w dniu 29.09.2015 r.

Pismem z dnia 10.10.2015r. [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - zarzut nieistnienia obowiązku oraz wniosła o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu zobowiązana spółka wskazała, że przedkłada dowody uiszczenia opłaty za parkowanie potwierdzone biletami, które były już przedstawione w ramach postępowania znak [...]. Zobowiązana podniosła, że dokonała właściwej opłaty z tytułu zajmowania drogi zgodnie z art. 13f ustawy o drogach publicznych. Spółka uiściła łącznie opłatę w wysokości [...] zł co zostało udokumentowane biletami parkingowymi, których łączna kwota pozwala na zajmowanie drogi w okresie kontroli (g. 14:16). Zobowiązana powołała się na § 4 pkt 1) uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 25.06.2012 r. nr XX/564/12 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, gdzie wskazane jest, że opłaty za parkowanie w strefie uiszcza się z chwilą rozpoczęcia parkowania poprzez: wykup biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu monet o nominałach 10 gr, 20 gr, 50 gr, 2 zł i 5 zł lub karty strefowej. Wskazała też, że w § 5 uchwały wskazane są stawki za parkowanie. W związku z tym Spółka stwierdziła, że długość możliwego parkowania zależy od wysokości uiszczonej opłaty (czas liczony jest w odniesieniu do dokonanej opłaty). Opłata ta jest natomiast dokumentowana biletami przy czym w żadnym miejscu uchwały nie jest wskazane, że opłata musi być dokumentowana wyłącznie jednym biletem (nie ma przeciwwskazań, żeby wykazywać dokonanie opłaty kilkoma biletami). Dalej zauważono, że w uchwale nie ma wskazanego sposobu dokumentowania opłaty poza tym, że ma to być wykupionym biletem. W niniejszej sprawie bilet dokumentujący opłacenie kwoty został zakupiony, co świadczy o braku obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. Bilet ten dokumentuje dokonanie opłaty w sumie w wysokości [...] zł co dawało możliwość zajmowania drogi w momencie kontroli pojazdu. Powołując się na dalsze zapisy uchwały - na podstawie biletu wykupionego w urządzeniu kasującym można parkować w całym obszarze strefy po uiszczeniu opłaty za parkowanie urządzenie kasujące dokona automatycznego przeliczania wysokości uiszczonej opłaty na okres parkowania w podstrefach (§ 5 ust. 1 pkt 1), zobowiązana stwierdziła, że zapisy te nie decydują o przyjęciu możliwego ograniczenia dowodzenia uiszczenia opłaty jedynie do jednego biletu. Powyższy przepis wskazuje jedynie obszar, na którym możliwe jest parkowanie (cały obszar strefy) oraz techniczny sposób przeliczania przez urządzenie kasujące opłaty za parkowanie. Zobowiązana Spółka wskazała też, że przy wykładni przepisów uchwały wątpliwości interpretacyjne należy rozstrzygać na rzecz strony (zasada in dubio pro tributario i in dubio pro librtate). Zobowiązana przywołała także dwa orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zakazu interpretowania niejasnych regulacji na niekorzyść jednostek tj. wyrok TK z dnia 5.06.2014 r. sygn. akt K 35/11 oraz z dnia 13.09.2011 r. sygn. akt P 33/09. Końcowo Spółka stwierdziła, że nie znajduje podstaw do niezastosowania możliwości udowodnienia dokonania opłaty za zajęcie drogi więcej niż jednym biletem.

Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej zwanej "uegz") Prezydent Miasta S. uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną spółkę w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ rozpatrzył zarzut nieistnienia obowiązku.

Organ egzekucyjny odnosząc się do kwestii nieistnienia obowiązku w uzasadnieniu postanowienia stwierdził m.in., że zobowiązany wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 uegz powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn.

Organ egzekucyjny wskazał, że wystarczającym dowodem zaistnienia zdarzenia nieopłaconego należycie parkowania pojazdu jest znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o nieopłaconym postoju. Organ egzekucyjny powołując się na wyrażone w sprawie stanowisko wierzyciela wskazał, że przyczyną wystawienia zawiadomienia jest zawsze brak prawidłowo wniesionej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Brak ten może przybrać różną formę, m.in. braku biletu, umieszczenia biletem w pojeździe w sposób uniemożliwiający odczytanie przez inspektora (np. bilet odwrócony). Organ dodał, że sam fakt wystawienia zawiadomienia, potwierdzony egzemplarzem zawiadomienia będącym w posiadaniu wierzyciela, jest więc dowodem na brak prawidłowego wniesienia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania.

Organ kolejno wymienił mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o drogach publicznych. Ustosunkowując się do twierdzeń zobowiązanej spółki, argumentującej, że w dniu 20.02.2015 r. [...] Sp. z o.o. wniosła opłatę za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, na dowód czego załączyła kopie biletów postojowych nr [...], organ egzekucyjny powołując się na wyrażone w sprawie stanowisko wierzyciela wskazał, że wierzyciel po przeanalizowaniu dokumentów stwierdził, że wniosek o umorzenie postępowania ze względu na podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zarejestrowany w dniu [...] r. o godz. [...] na drodze publicznej - ul. [...] w strefie płatnego parkowania bez wniesienia opłaty za postój przez kontrolującego, który udokumentował to zdarzenie umieszczając za wycieraczką samochodu zawiadomienie [...]. Jak wskazał organ egzekucyjny, wierzyciel poinformował też, że zgodnie z § 6 pkt 8 uchwały Rady Miasta Szczecin nr XX/564/12 z dnia 25.06.2012 r. na podstawie biletu wykupionego w urządzeniu kasującym można parkować w całym obszarze strefy. Po uiszczeniu opłaty za parkowanie urządzenie kasujące dokona automatycznego przeliczania wysokości uiszczonej opłaty za okres parkowania w podstrefach, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1. Oznacza to, że bilet opłaca postój na czas umieszczony na bilecie tj. bilet nr [...] opłacał postój w podstrefie B w godzinach od 11:53 do 12:38 a bilet nr [...] od godz. 11:52 do godz. 13:39, natomiast zawiadomienie [...] dotyczące postoju pojazdu [...] zostało wystawione o godz. 14:16. Bilety kupowane w parkomatach strefy nie są przypisane do numeru rejestracyjnego pojazdu, każdy bilet traktowany jest jako osobny dowód wniesienia opłaty, na każdym z biletów zapisana jest godzina do której postój został opłacony. Organ podkreślił, że koszt pierwszej rozpoczętej godziny jest niższy niż koszt drugiej i trzeciej godziny, natomiast przedstawiona przez zobowiązaną spółkę forma opłaty (sumowanie godzin) jest nieuprawniona i powoduje niedopłatę w przypadku postoju trwającego dłużej niż jedna godzina.

Organ egzekucyjny stwierdził, że zobowiązana nie udowodniła nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Fakt obecności pojazdu [...] został odnotowany w strefie płatnego parkowania bez wniesionej prawidłowo opłaty przez wykonujących swe obowiązki inspektorów, dlatego [...] Sp. z o.o., jako właściciel pojazdu, jest zobowiązana do zapłaty zaległości objętej tym tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie w zakreślonym prawem terminie zobowiązana spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika złożyła zażalenie, wnosząc o umorzenie prowadzonego postępowania na jego podstawie wobec nieistnienia obowiązku. Uzasadniając zażalenie zobowiązana podniosła, że kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem nie wynika z wystawienia stosownego zawiadomienia bowiem w przypadku wykazania uiszczenia stosownej opłaty zawiadomienie nie może stanowić dowodu przeciwnego - dowodu uiszczenia opłaty w przypadku wykazania biletem jej uiszczenia. Zdaniem strony wykazała ona dowodami - biletami uiszczenie opłaty w stosownej wysokości. Zobowiązana stwierdziła, że problem w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji stosownych zapisów uchwały. W dalszej części zażalenia zobowiązana powieliła argumentację przywołaną w zarzutach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r. r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego, nie znajdując podstaw do jego uchylenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 13 f ustawy o drogach publicznych w zw. z § 4 pkt 1, § 5 uchwale NR XX/564/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów - samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania polegające na uznaniu, że opłat za zajmowanie drogi publicznej nie można dokumentować więcej niż jednym biletem potwierdzającym uiszczenie opłaty. Powyższe powinno skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania wobec nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem.

Skarżąca wskazuje, że w niniejszej sprawie kluczową kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje interpretacje przepisów dotyczących dokumentowania opłaty za zajmowanie drogi, tj. czy dopuszczalne jest udokumentowanie opłaty za zajmowanie drogi na podstawie więcej niż jednego biletu. Zdaniem strony spółka dokonała właściwej opłaty z tytułu zajmowania drogi zgodnie z art. 13 f ustawy o drogach publicznych. Spółka uiściła łącznie opłatę w wysokości [...] zł co zostało udokumentowane biletami parkingowymi (w aktach sprawy), których łączna kwota pozwalała na zajmowanie drogi w okresie kontroli (g. 14:16). Kwestia dotycząca opłat za zajmowanie drogi została uszczegółowiona w uchwale NR XX/564/12 RADY MIASTA SZCZECIN z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania. Zdaniem Spółki żaden przepis nie uniemożliwia opłaty za zajęcie miejsca postojowego dwoma biletami. Przy wykładni przepisów uchwały wątpliwości interpretacyjne należy rozstrzygać na rzecz strony (zasada in dubio pro tributario i In dubio pro librtate). Trybunał Konstytucyjny wskazał w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt l 35/11, że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasnych regulacji ograniczających prawa i wolności konstytucyjne nie wolno interpretować na niekorzyść jednostek, a w konsekwencji jeśli takie regulacje okazują się ostatecznie wieloznaczne, to zgodnie z zasadą in dubio pro tributate należy opowiedzieć się za rozwiązaniem uwzględniającym interes podmiotu, któremu przysługuje dane prawo lub wolność. Tym bardziej zatem nieakceptowalne jest analogiczne stosowanie nieprecyzyjnych przepisów czy też rozszerzające stosowanie jednoznacznych przepisów, jeżeli prowadziłoby to do zwiększenia zakresu wprowadzanych ograniczeń w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności.

Ponadto w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09 wskazane zostało, że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasnych regulacji podatkowych nie wolno interpretować na niekorzyść podatników, a w konsekwencji jeśli takie regulacje okazują się ostatecznie wieloznaczne, to zgodnie z zasadą in dubio pro tributario należy opowiedzieć się za rozwiązaniem uwzględniającym interes podmiotu obowiązanego do świadczeń podatkowych. Tym bardziej za niedopuszczalne uznać trzeba analogiczne stosowanie nieprecyzyjnych przepisów podatkowych czy też rozszerzające stosowanie jednoznacznych przepisów podatkowych, gdyby miało to na celu zwiększenie obowiązków podatkowych.

Ponadto Skarżąca wskazała, że fakt, iż uchwałodawca nie przewidział bezpośrednio możliwości zliczania opłaty potwierdzonej innymi biletami nie oznacza, że nie można dokonać takiego sposobu płatności. Podstawowym bowiem obowiązkiem strony jest dokonanie opłaty za postój i fakt jej dokonania potwierdzany jest na bilecie. Jeżeli więc strona dokonała opłaty (potwierdzonej biletami) to nie ma znaczenia w jaki sposób je udokumentuje uchwala bowiem uzależnia termin postoju od uiszczonej kwoty, która powinna być udokumentowana, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym wskazuję, że strona nie znajduje podstaw do niezastosowania możliwości udowodnienia dokonania opłaty za zajęcie drogi więcej niż jednym biletem

W odpowiedzi na skargę, w S. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia skargę należało uwzględnić, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w podanym wyżej stopniu.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 – 10). Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).

W rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta, będący równocześnie wierzycielem egzekwowanej należności, zatem nie powstała konieczność – przewidziana w art. 34 § 1 u.p.e.a. zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, wobec czego - w związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania - wskazać należy, że obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2013.260, ze zm.), zwanej dalej: "u.d.p.".

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku należy przy tym mieć na względzie, że w rozpoznawanej sprawie egzekwowany obowiązek powstał z mocy prawa, a więc jego zasadność nie była uprzednio weryfikowana w żadnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym. Zatem to dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, a w przypadku gdy wierzyciel nie jest zarazem organem egzekucyjnym, właśnie na etapie rozpoznawania zarzutów przez wierzyciela (z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie), kwestie zasadności egzekwowanego obowiązku i wystawienia tytułu wykonawczego mogą (i powinny) być wyjaśnione.

Należy też wskazać, że wobec przewidzianego w art. 34 § 1 in fine u.p.e.a. związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, należy uznać, że to właśnie w tych sytuacjach organ egzekucyjny, będąc związany takim stanowiskiem, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i podważenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (vide: komentarz do art. 34 u.p.e.a. [w:] D.R. Kijowski (red.), E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2010).

Oznacza to (a contrario), że w wypadku, gdy organ egzekucyjny jest zarazem wierzycielem (a więc nie zasięga stanowiska wierzyciela), w takiej sytuacji jest on nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu zbadania zasadności zarzutu. Brak rzeczywistej możliwości obrony praw strony w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym) stanowiłby naruszenie podstawowych zasad takiego postępowania, niedające się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawnego i z zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uznać więc należy, że w sprawach tego rodzaju (gdy obowiązek powstaje z mocy prawa), organ egzekucyjny, który jest zarazem wierzycielem obowiązany jest do wyjaśnienia podnoszonych zarzutów i do wykazania (udowodnienia), że egzekwowany obowiązek istnieje, przy uwzględnieniu zasad postępowania dowodowego określonego w przepisach k.p.a., - które mają "odpowiednie zastosowanie" w postępowaniu egzekucyjnym, w myśl art. 18 u.p.e.a.

W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek ponoszenia takich opłat parkingowych określony został w przepisach u.d.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".

Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).

Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).

Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3).

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.

Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji.

Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, czyniąc "korzystających z dróg publicznych" zobowiązanymi do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla osób kontrolujących. Uznać przy tym należy, że definiowanie pojęcia "korzystających z dróg publicznych" obowiązanych do ponoszenia opłat za parkowanie było zbędne, gdyż bez znaczenia dla ww. sposobów realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona. Oznacza to, że obowiązek taki może być zrealizowany w różny sposób (wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej) i przez różne podmioty, np. przez właściciela pojazdu, jego posiadacza (użytkownika), pasażera, kierującego itp. - czyli podmioty mające jakikolwiek związek z korzystaniem (używaniem) pojazdu.

Korzystając z upoważnienia przewidzianego w cytowanym art. 13b ust. 3 i 4 oraz art. 13f ust. 2 ustawy, Rada Miasta Szczecin uchwalą nr XX/564/12 z dn. 25.06.2012 r. ustaliła strefę płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposób ich pobierania.

Zgodnie z § 4 cyt. uchwały opłaty za parkowanie w strefie uiszcza się z chwilą rozpoczęcia parkowania poprzez:

1) wykup biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu monet o nominałach 10 gr, 20 gr, 50 gr, 1 zł, 2 zł, i 5 zł lub karty strefowej;

2) wykup abonamentu,

3) wniesienie opłaty zryczałtowanej,

4) wysłanie wiadomości tekstowej SMS.

Bilet, abonament (nalepka), dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej (nalepka), identyfikator usługi SMS (nalepka) umieszcza się za przednią szybą pojazdu samochodowego w sposób umożliwiający kontrolę wniesionej opłaty.

Na podstawie biletu wykupionego w urządzeniu kasującym można parkować w całym obszarze strefy. Po uiszczeniu opłaty za parkowanie urządzenie kasujące dokona automatycznego przeliczania wysokości uiszczonej opłaty na okres parkowania w podstrefach, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1.

Opłata abonamentowa za parkowanie w podstrefie A upoważnia do parkowania w całej strefie (§ 6 ust. 4, 8 i 9).

W myśl § 7 za nieopłacone parkowanie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości:

1) 50 zł,

2) 30 zł, jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia nieopłaconego parkowania.

Jak wynika z przytoczonych regulacji na gruncie przywołanej uchwały nie funkcjonuje zakaz udokumentowania dwoma biletami potwierdzającymi uiszczenie opłaty. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że długość możliwego parkowania zależy od wysokości uiszczonej opłaty (czas liczony jest w odniesieniu do dokonanej opłaty). Opłata ta natomiast jest dokumentowana biletami przy czym w żadnym miejscu uchwały nie jest wskazane, że opłata musi być udokumentowana wyłącznie jednym biletem albo, że czas na jaki jest opłacony postój wynika z biletu. Zdaniem Sądu nie ma przeciwwskazań, żeby wykazywać dokonanie opłaty kilkoma biletami.

Co istotne w uchwale nie ma wskazanego sposobu dokumentowania opłaty poza tym, że ma to być wykup biletu. Po uiszczeniu opłaty za parkowanie urządzenie kasujące dokona automatycznego przeliczania wysokości uiszczonej opłaty na okres parkowania w podstrefach. Z tego zapisu wbrew stanowisku organów nie wynika, że dokonane automatycznie przeliczenie wysokości uiszczonej opłaty uniemożliwia wykazania długości możliwego parkowania dwoma biletami. Za taką wykładnią przemawia również treść art. 13f ust. 1 i 2 który przewiduje dodatkową opłatę za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. A zatem opłata dodatkowa jest pobierana za nieuiszczenie opłaty a nie za złe udokumentowanie uiszczenia opłaty.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, brak podstaw aby w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie były dwa bilety dokumentujące opłacenie kwoty w sumie w wysokości [...] zł co dodawało możliwość Skarżącej zajmowania drogi w momencie kontroli pojazdu uznać, że Strona nie przedstawiła dowodu uiszczeniu wymaganej prawem opłaty. A tym samym świadczy to o braku obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym.

Uzasadniony jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art. 13 f ustawy o drogach publicznych w zw. z par. 4 pkt 1, § 5 uchwale nr XX/564/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów - samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania sprowadzający się do uznania, że opłat za zajmowanie drogi publicznej nie można dokumentować więcej niż jednym biletem potwierdzającym uiszczenie opłaty. Błędna wykładnia przepisów przełożyła się na brak stosownych ustaleń w zakresie podniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku wobec niewykazania, że Skarżąca nie posiadała właściwego dowodu uiszczenia opłaty.

Ponownie rozpoznając sprawę w celu rozpoznania zarzutu i odniesienia wskazanego rozumienia obowiązku, organ winien uzupełnić akta sprawy o dokumenty związane z parkowaniem i wskazać czy rzeczywiście kwota udokumentowana przez te dwa bilety dawała prawo stronie do zajęcia miejsca postojowego. Z tych względów należało uchylić postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta S.

Uznać bowiem należy, że zostały one wydane z wyżej wykazanym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez uznanie Skarżącego za zobowiązanego w przedmiotowym administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego i oceny przedłożonych biletów.

W związku z tym orzeczono jak w sentencji wyroku stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) i art. 200 p.p.s.a.