Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 272/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 138 par. 1 pkt.1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15 zzs ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 4 czerwca 2020 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) decyzją z 4 czerwca 2020 roku Nr (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.Z. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) Nr (...) z dnia 27 lutego 2020 r. wydaną dla J.W. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.

Dyrektor wyjaśnił, że 30 maja 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B.B. wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek J.W. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do upraw roślin strączkowych na ziarno oraz płatności do upraw roślin pastewnych. We wniosku o przyznanie płatności J.W. zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 86,75 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach C. i K., w gminie P. oraz w obrębach K. G., S. oraz M. w gminie S. (powiat b., województwo ś.). Do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych zadeklarował powierzchnię 1,52 ha i do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno 1,02 ha. Wraz z wnioskiem strona złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.

Dyrektor wskazał, że kontrola zasadnicza w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą FOTO odbyła się od 2 do 6 sierpnia 2019r. w gospodarstwie J.W. na podstawie wizytacji terenowej. Organ podniósł, że wykazała ona szereg nieprawidłowości, m.in. dla działek rolnych D2 i D4 zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych o numerach 207 i 121/1 na łącznej powierzchni 8,85 ha stwierdzono, że działki te nie są działkami rolnymi (kod nieprawidłowości DR33). Tożsamą nieprawidłowość stwierdzono dla działek E1, E2, E3, E4 zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych o numerach 205/66, 205/67, 205/68, 205/70 na łącznej powierzchni 42,50 ha. Natomiast na działkach rolnych D1 (działka ewidencyjna nr 70) – na powierzchni 1,65 ha oraz F, F1, F2 (działki ewidencyjne nr 205/60, 205/68) – na powierzchni 22,15 ha zastosowany został kod nieprawidłowości DR14, albowiem stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Na dowód tych oraz pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości organ powołał raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że 12 listopada 2019 r. wpłynęły zastrzeżenia J.W. do wyników kontroli, w których nie zgodził się z zakwalifikowaniem działek rolnych D2, D4, E1, E2, E3 i E4, jako lasu, gdyż rosną tam według niego wysokogatunkowe drzewa iglaste w formie szkółki/plantacji, które są wykopywane z bryłą korzeniową na sprzedaż. Dodatkowo wnioskodawca nie zgodził się z oceną działek D1, F1 i F2, gdyż ze względu na występującą suszę został zmuszony do pozostawienia okrywy roślinnej zabezpieczającej sadzonki przed wyschnięciem, dodał również, że z końcem maja był wykonany zabieg koszenia chwastów. Następnie w dniu 15 listopada 2019 r. wpłynęła prośba J.W. o dołączenie do poprzedniego pisma zdjęć koparek i faktur sprzedaży żywych drzewek wraz z bryłą korzeniową. Kierownik poinformował J.W., że po rozpatrzeniu jego zastrzeżeń i przedstawionych dowodów na działkach rolnych D2, D4, E1, E2, E3 i E4 zmieniono klasyfikację stwierdzonej uprawy na drzewka bożonarodzeniowe i przesłał stronie raport po korektach.

Następnie w dniu 20 grudnia 2019 r. do Biura Kontroli na Miejscu Ś.Oddziału Regionalnego wpłynęły kolejne zastrzeżenia J.W. do wyników kontroli, w których prosi o sprostowanie raportu kontroli na miejscu. Strona zaznaczyła, że organ pominął dowody w postaci faktur za drzewa wykopywane, a pozostałe materiały zostały zinterpretowane na jego niekorzyść. J.W. podkreślił, że w szkółkarstwie nie ma granicznego wieku drzew i powoływanie się na to, że mają one 20 lat lub więcej nie ma sensu, ponieważ posiada on profesjonalny sprzęt, możliwości, jak i rynek zbytu na wspominane rośliny. W związku z powyższym strona zażądała korekty raportu i wpisanie na działkach D2, D4, E1, E2, E3 i E4 jako uprawy szkółki krzewów ozdobnych.

W celu rozwiania wszelkich wątpliwości w dniach 18 i 23 grudnia 2019 r. została ponownie przeprowadzona kontrola wizualna na spornych działkach, z której zostały sporządzone szkice i wykonano dokumentację fotograficzną. Ze zgromadzonego materiału wynika, że na działkach D2, D4, E1, E2, E3 i E4 były wycinane drzewa bez bryły korzeniowej oraz znajdowała się tam maszyna do pakowania choinek w siatkę a także trwała regularna sprzedaż choinek. W związku z tym Kierownik pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. podtrzymał zapisy z raportu kontroli na miejscu.

W wyniku przeprowadzonych kontroli organ – Kierownik BP wydał w dniu 27 lutego 2020r. decyzję, w której przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w tym: płatność za zazielenienie w kwocie 3 241,37 zł oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w kwocie 781,12 zł, a także odmówił: przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył z tego tytułu sankcję w wysokości 40 914,77 zł, płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) i nałożył z tego tytułu sankcję w wysokości 3 588,61 zł oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych i nałożył z tego tytułu sankcję w wysokości 704,84 zł.

Rozpoznając odwołanie strony od ww. decyzji Dyrektor wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U.2018.1312) dalej "ustawa o płatnościach" wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.) dalej "rozporządzenie" oraz przepisy unijne.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 640/2014. Warunki przyznania płatności dodatkowej określa art. 14 ustawy z 2015 r.

Sposób ustalania płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym określa art. 19 ust. 1 w/w ustawy. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.

Dyrektor wskazał, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności, zgodnie z art. 5 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach ma charakter wnioskowy, co oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, numery identyfikacyjne zwierząt zadeklarowanych do płatności w stosunku, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Powyższe oznacza, iż obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo, posiadanych zwierzętach oraz decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa w ARiMR.

Z powyższych regulacji prawnych wynika, że organ odpowiedzialny za przyznawanie płatności winien rozpatrzyć cały wniosek strony oraz przeprowadzić kontrole, w tym kontrole administracyjne w taki sposób, by zweryfikować, czy dane zgłoszone we wniosku oraz obszary zaznaczone na załącznikach graficznych odpowiadają stanowi faktycznemu.

W przedmiotowej sprawie J.W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 86,75 ha. Na podstawie przeprowadzonej w dniach od 2 do 6 sierpnia 2019 r. w gospodarstwie producenta kontroli zasadniczej metodą inspekcji terenowej (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr /.../) stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi na złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli działek rolnych: A, B, C, D i E skutkujących wykluczeniem z płatności łącznej powierzchni 76,51 ha. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu, stwierdził, że do płatności JPO kwalifikuje się powierzchnia 10,24 ha. Mając powyższe na uwadze zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdzono, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 66,27 ha i stanowi 76,39 %. Wobec tego zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 odmówiono przyznania powyższej płatności oraz została nałożona kara administracyjna równa kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym, a obszarem zatwierdzonym. W związku z tym, że wartość sankcjonowana obliczona zgodnie z art. 19a ust. 1 Rozporządzenia Nr 640/2014 przekroczyła 100% kwoty wyliczanej w oparciu o obszar zgłoszony, sankcja została naliczona do powierzchni zgłoszonej, tj. 86,75 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2019 r. została określona w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2019 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2019 r. (Dz. U. poz. 1963) i wynosi 471,64 zł. Wobec tego wyliczona kara administracyjna wynosi 40 914,77 zł.

Ustalona powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej w niniejszej sprawie stanowiła podstawę do wyliczenia płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2019 r. została określona w rozporządzeniu MRiRW z 7 października 2019 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2019 r. (Dz.U. poz. 1964) i wynosi 316,54 zł. Stąd stronie przyznano kwotę płatności za zazielenienie w wysokości 3241,37 zł.

Natomiast płatność dodatkowa przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Według art. 14 w/w ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. W przedmiotowej sprawie J.W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności dodatkowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 86,75 ha. Wobec przeprowadzenia w gospodarstwie producenta kontroli zasadniczej metodą inspekcji terenowej stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi na złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli dla działek rolnych: A, B, C, D i E, skutkujące wykluczeniem z płatności łącznej powierzchni 76,51 ha. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu, stwierdził, że do płatności dodatkowej kwalifikuje się powierzchnia 10,24 ha. Mając powyższe na uwadze zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdzono, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wynosi 66,27 ha i stanowi 76,39 % powierzchni deklarowanej. Wobec tego zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 odmówiono przyznania powyższej płatności oraz została nałożona kara administracyjna równa kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym, a obszarem zatwierdzonym. Mając na względzie, że płatność dodatkowa przyznawana jest do maksymalnej powierzchni 30 ha wartość sankcji została obliczona następująco: wyliczona różnica między powierzchnią zadeklarowaną (nie większą niż 30 ha) a powierzchnią zatwierdzoną (10,24 ha) wyniosła 19,76 ha. Następnie zgodnie z art. 19a ust. 1 Rozporządzenia Nr 640/2014, zastosowano zmniejszenie z tytułu przedeklarowania tj. 19,76 ha x 1,5%, co dało wartość 29,64 ha. Od niej została odjęta powierzchnia zatwierdzona (10,24 ha), co dało wartość 19,40. Stawka płatności dodatkowej w 2019 r. została określona w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2019 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2019 r. (Dz. U. poz. 1958) i wynosi 184,98 zł. Wobec tego wyliczona kara administracyjna wynosi 3 588,61 zł (19,40 ha x 184,98 zł).

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 1,02 ha. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji stwierdził, że cała deklarowana powierzchnia kwalifikuje się do płatności. Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 1 ha w 2019 r. została określona w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2019 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2019 r. (Dz. U. poz. 1970). Stawka ta ma charakter degresywny i tak do powierzchni 75 hektarów obowiązuje stawka wyższa, która wynosi 765,80 zł, natomiast do powierzchni powyżej 75 hektarów obowiązuje stawka niższa, która wynosi 382,90 zł. Kwota przyznanej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosi zatem 781,12 zł.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin pastewnych gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, nie większej niż 75 ha, jeżeli rośliny te nie zostały wprowadzone do gleby jako świeża masa roślinna (zielony nawóz). Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych wyniosła 1,52 ha. Na podstawie przeprowadzonej w dniach od 2 do 8 sierpnia 2019 r. w gospodarstwie producenta kontroli (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr 9013- 00000021632/19) stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi na złożonym wniosku o przyznanie płatności, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli dla działki rolnej C2 na całej powierzchni 0,60 ha oraz I1 na całej powierzchni 0,92 ha zgłoszonej do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych - nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy niż deklarowana (kod nieprawidłowości DR7). Mając na uwadze powyższe cała powierzchnia działek rolnych C2 i I1 została wykluczona z przedmiotowej płatności a powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 0,00 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności do roślin pastewnych, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100% wobec tego zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 odmówiono przyznania powyższej płatności oraz została nałożona kara administracyjna równa kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym, a obszarem zatwierdzonym. Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych do 1 ha w 2019 r. została określona w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2019 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2019 r. (Dz. U. poz. 1970) i wynosi 463,71 zł. Zatem wyliczona kara administracyjna wynosi 704,84 zł (1,52 ha x 463,71 zł).

Rozpatrując odwołanie J.W. Dyrektor stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Strona wywodziła, że prowadzi działalność szkółkarską drzew ozdobnych (głównie jodły kaukaskiej i świerku kłującego różnej wielkości) na co przedstawiła konkretne dowody w postaci faktur sprzedaży za wykopane drzewa z bryłą korzeniową za 2019 r. i lata poprzednie. Nadto przedstawiła również materiał fotograficzny na okoliczność posiadanego profesjonalnego sprzętu tzn. koparki to wykopywania drzew firmy H. i J.

Odwołujący się tłumaczył, że drzewka wycięte i leżące na parkingu w ilości około 120 sztuk, które kontrolerzy dostrzegli podczas drugiej kontroli to drzewa przeznaczone dla okolicznych kościołów i urzędów gmin przekazywane bezpłatnie w celach promocyjnych. Podnosił, że nie są mu znane przepisy prawa na postawie których nie są przyznawane płatności do plantacji drzewek bożonarodzeniowych.

Dyrektor, przywołując definicje użytków rolnych oraz upraw trwałych, podkreślił, że plantacje drzewek bożonarodzeniowych, co do zasady nie spełniają tych wymogów i nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Rozważając zapisy art. 4 ust. 1 lit. g Rozporządzenia Nr 1307/2013, wskazał, że uprawą trwałą są uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się plony, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji. Zatem o ile drzewka będą zajmować grunt przez pięć lat lub dłużej, to po ich ścięciu, nie będzie można otrzymać ponownych plonów i ta uprawa nie spełnia wymogów do przyznania płatności. Odmienna sytuacja jest przy prowadzeniu szkółek, kwalifikujących się do płatności, gdzie sadzone drzewa są wykopywane z zamiarem posadzenia ich w innym miejscu. Natomiast, w świetle dokonanych ustaleń, J.W. zarówno wykopuje, jak i ścina drzewka znajdujące się na plantacji. Dyrektor wskazał, że dowody w postaci sprzętu przeznaczonego do wykopywania drzew oraz faktury ich sprzedaży wskazują, iż częściowo drzewka są wykopywane tak jak w szkółkach, a częściowo wycinane jako choinki bożonarodzeniowe, co potwierdzają zarówno stwierdzenia kontrolerów sporządzających raport z kontroli na miejscu i dokumentacja pokontrolna jak i zapisy na stronie internetowej gospodarstwa J.W. (http://www.ekolandagro.com.pl/index.php), gdzie na stronie głównej widnieje zapis cyt.: "Gospodarstwo Rolne EkoLandAgro specjalizuje się w uprawie jodły kaukaskiej, oraz świerku kłującego - hodowla i sprzedaż choinek, iglaków. Na powierzchni 56 hektarów posiadamy drzewka od 2m do 6m- zarówno kopane jak i cięte" oraz dodatkowo duży napis głosi cyt.: "Hurtowa sprzedaż choinek świątecznych jodła kaukaska, srebrny świerk". Według Dyrektora powyższe wskazuje, że nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż wszystkie drzewa są wykopywane i przeznaczone do posadzenia w innym miejscu, bowiem zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym część z nich jest cięta jako choinki bożonarodzeniowe i nie sposób stwierdzić jednoznacznie, jakie będzie przeznaczenia drzewek z danego obszaru. Działalność gospodarcza strony (zgodnie z informacjami na stronie internetowej) polega również na prowadzeniu hurtowej sprzedaż choinek świątecznych, co potwierdza, iż wykluczenie spornych obszarów z płatności jest zasadne.

Organ odwoławczy wskazał, że producent rolny składający wniosek o płatności zobowiązany jest podać prawidłowe dane. Zaznaczył, że to wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa w ARiMR. W niniejszej sprawie J.W. potwierdzając poprawność danych (zaznaczając checkbox) formularza geoprzestrzennego, złożonego w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, jednocześnie potwierdzając, iż został pouczony o skutkach prawnych złożenia fałszywego oświadczenia z art. 233 § 1 i § 6 Kodeksu karnego, w związku z powyższym należy stwierdzić, iż odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku ponosi występujący z nim rolnik. Dyrektor wyjaśnił, że J.W. wskazywał w odwołaniu, iż większość drzewek jest wykopywanych, a wycinka dotyczy chorych sztuk, a nadto podnosił, że duże drzewa leżące w głębi plantacji były to drzewa, które zostały wycięte w celu ochrony fitosanitarnej plantacji mającej zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby drzew iglastych zwanej "zespołem grzybów osudkowych", co może na żądanie organu potwierdzić odpowiednimi dokumentami, w postaci potwierdzenia stwierdzonej choroby drzew i zaleceń ich wycinki.

Dyrektor podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy (w szczególności dowody zebrane przez inspektorów terenowych w okresie przedświątecznym) wskazuje, iż strona na spornych powierzchniach uprawiała choinki bożonarodzeniowe, których wycinka odbywała się w grudniu 2019 r. W takiej uprawie też zdarzają się choroby drzew, wobec tego argument, że wycinka ze względów fitosanitarnych może potwierdzić, iż były to drzewa do przesadzenia (jako szkółka) nie zasługuje na uwzględnienie, a dokumenty potwierdzające takie zalecenia nie wpłynęłyby na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na powyższą decyzję J.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji. Zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 7, 8, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) - zwanej dalej "k.p.a". poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nie niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy;

- art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony postępowania;

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zasadnym było wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a.;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 4 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) Nr 637/2008 i Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uprawy drzewek bożonarodzeniowych nie mieszczą się w definicji "użytki rolne".

W uzasadnieniu skargi J.W. wskazał, na błędne przyjęcie przez organ, że co do zasady plantacje drzewek bożonarodzeniowych nie kwalifikują się do płatności rezygnując z dokonania ustaleń jak jest w tym konkretnym przypadku. Według skarżącego organ w konsekwencji nie ustalił istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie oraz nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z prawem użytki rolne oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Natomiast uprawy trwałe zgodnie z definicją oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się plony, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji.

Zdaniem skarżącego organ powinien ustalić przez jaki okres drzewka zajmują grunt. W przedmiotowej sprawie kwestia ta nie została ustalona, ponieważ organ oparł się wyłącznie na wieku drzewek a nie na okresie jaki zajmują dany grunt. Skarżący dysponując odpowiednim sprzętem (koparkami do wykopywania drzew firmy H. i J.) może dokonywać przesadzeń drzewek wraz z bryłą korzeniową na inny grunt, co będzie skutkowało tym, że będą rosły drzewka starsze niż 5 lat, natomiast dany grunt będą zajmowały krócej niż pięć lat, a tym samym będzie przysługiwała do nich płatność obszarowa.

Skarżący podniósł, że organ nie ustalił, jakie jest przeznaczenie posadzonych drzewek, czy zostaną wykopane wraz z bryłą korzeniową, czy też zostaną ścięte tylko niejako z góry przyjął, iż "nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że wszystkie drzewka są wykopywane i przeznaczone do posadzenia w innym miejscu", natomiast wątpliwości jakie się pojawiły wbrew treści art. 7a kpa rozstrzygnął na niekorzyść strony skarżącej. Takie postępowanie organu nie jest prawidłowe, organ nie może niejako z góry założyć, jakie będzie przeznaczenie drzewek.

Nadto wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż drzewka które zostały wycięte musiały być wycięte z uwagi na konieczność przeprowadzenia ochrony fitosanitarnej szkółki. Drzewka nie były wycinane niejako na sprzedaż, tylko w celu ochrony plantacji.

Według strony skarżącej nawet jeśli organ uznałby, że jej wyjaśnienia w sprawie wyciętych drzewek (w celu ochrony fitosanitarnej) nie zasługują na uznanie, powinien dokonać analizy obszaru i ustalić, z których działek rolnych drzewka zostały wycięte i ewentualnie ten obszar wyłączyć z płatności, a nie przekładać wycięte drzewka na całość działek rolnych zgłoszonych do płatności. Podczas kontroli stwierdzono, że około 120 drzewek zostało wyciętych, a nie wykopanych, natomiast łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi 76,51 ha, w związku z czym liczba wyciętych drzewek to nawet nie jest promil.

Skarżący dodał, że strona internetowa na którą wskazuje organ była wykonana kilkanaście lat temu (w 2008 roku) i od tamtej pory informacje znajdujące się na niej nie były aktualizowane, natomiast organ nie ustalił, czy informacje te są aktualne. J.W. wyjaśnił, że jako osoba starsza nie umie się posługiwać komputerem, żeby zmienić te informacje. W czasie kiedy skarżący przygotowywał stronę internetową faktycznie sprzedawał cięte drzewka natomiast obecnie skupia się wyłącznie na sprzedaży drzewek wraz z bryłą korzeniową, co potwierdzają również przedłożone dokumenty.

W odpowiedzi na skargę dyrektor wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie..

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Natomiast zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a, stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z treści zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.

Kontroli w przedmiotowym postępowaniu sądowym poddana została decyzja Dyrektora ARiMR z 4 czerwca 2020 roku utrzymująca w mocy decyzję Kierownika z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.

Sporne między stronami są natomiast ustalenia (prowadzące w konsekwencji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu) w zakresie dotyczącym działek D2, D4, E1, E2, E3 i E4. Skarżący na działkach tych zadeklarował szkółki. Jego zdaniem przyjęcie, że znajduje się na nich uprawa drzewek bożonarodzeniowych nie powinna prowadzić do odmowy płatności i nałożenia sankcji. Podkreślał, że dysponuje odpowiednim sprzętem do wykopywania drzew wraz z ukorzenieniem, a sprzedaż właśnie takich drzew udokumentował przedkładając stosowne faktury.

Organ natomiast – nie zaprzeczając okoliczności wykopywania drzew wraz z bryłą korzeniową – ustalił nadto, że skarżący dokonuje na w/w działkach wycinki i sprzedaży drzew (bez korzeni), co uniemożliwia przyznanie płatności.

Odnosząc się do tak zakreślonej kwestii spornej należy w pierwszej kolejności przywołać znajdujące zastosowanie w kontrolowanej sprawie przepisy prawa.

Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 lit. pkt 1 ustawy o płatnościach – płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będącymi kwalifikującymi się hektarami, za które uznawane są, m.in., wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

"Użytki rolne", zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1307/2013 oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Natomiast "uprawy trwałe", zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. g tego rozporządzenia oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się plony, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji. Natomiast w świetle art. 4 ust. 1 lit. j powyższego rozporządzenia "szkółki" oznaczają następujące obszary młodych drzewiastych (drzewnych) roślin uprawianych na otwartym powietrzu w celu późniejszego przesadzenia: szkółki winorośli oraz podkładek; szkółki drzew i krzewów owocowych; szkółki roślin ozdobnych; komercyjne szkółki drzew leśnych z wyłączeniem rosnących w lesie szkółek przeznaczonych na potrzeby własne gospodarstwa rolnego; szkółki drzew i krzewów do sadzenia w ogrodach, parkach, na poboczach dróg i na wałach (na przykład sadzonki żywopłotu, róże i inne krzewy ozdobne, ozdobne drzewa i krzewy iglaste), w tym we wszystkich przypadkach ich kłącza, rozłogi i młode sadzonki.

Z powyższych definicji kluczowa dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zawarta w opisie upraw trwałych (stanowiących element użytków rolnych) konieczność dawania powtarzających się plonów oraz definiująca szkółki – uprawa drzew w celu ich późniejszego przesadzenia.

Mając na względzie powyższe, jako prawidłowy należy ocenić wniosek organu, że plantacje drzewek bożonarodzeniowych, na których dokonywana jest wycinka (bez korzeni) i sprzedaż drzewek, co do zasady nie spełniają tych wymogów i nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. O ile bowiem drzewka będą zajmować grunt przez pięć lat lub dłużej, to po ich ścięciu, nie będzie można otrzymać ponownych plonów i ta uprawa nie spełnia wymogów do przyznania płatności.

Odmienna sytuacja zachodzi przy prowadzeniu szkółek, kwalifikujących się do płatności, gdzie sadzone drzewa są wykopywane z zamiarem posadzenia ich w innym miejscu.

Jednakże, jak ustalił organ, J.W. na zgłoszonych do płatności jako szkółki działkach D2, D4, E1, E2, E3 i E4 zarówno wykopuje, jak i ścina drzewka znajdujące się na plantacji.

Okoliczność, że częściowo drzewka są wykopywane tak jak w szkółkach, a częściowo wycinane jako choinki bożonarodzeniowe, potwierdzają zarówno stwierdzenia kontrolerów sporządzających raport z kontroli na miejscu i dokumentacja pokontrolna jak i informacje ze stronie internetowej gospodarstwa skarżącego, z których wynika m.in. że gospodarstwo specjalizuje się w uprawie jodły kaukaskiej, oraz świerku kłującego, a na powierzchni 56 hektarów posiada drzewka od 2m do 6m - zarówno kopane jak i cięte.

To właśnie drugi ze sposobów wykorzystania plantacji – wycinka drzew – potwierdza, że wykluczenie spornych obszarów z płatności jest zasadne.

Powyższe działanie przeczy bowiem wykorzystaniu zgłoszonych powierzchni działek zgodnie z ich deklarowanym przeznaczeniem. Nie można przyjąć bowiem, że strona na całej powierzchni prowadzi szkółkę. W sposób niewątpliwy organy dowiodły, że powierzchnia zadeklarowanych do płatności działek nie spełnia w pełnym zakresie wymogów niezbędnych do przyznania wnioskowanych kwot.

Nie jest zatem zasadny zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ art. 4 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1307/2013.

Skarżący zgłosił do płatności dane działki o wskazanej powierzchni, a organ wykazał okoliczności skutkujące odmową jej przyznania. W takiej sytuacji – wbrew stanowisku skarżącego – organ nie ma obowiązku ustalania na jakiej powierzchni zgłoszonych działek wnioskodawca dokonuje czynności wykluczających płatność. Takich ustaleń winna dokonać sama strona, przed złożeniem wniosku, tak aby jego treścią objąć jedynie te powierzchnie, które spełniają przesłanki otrzymania wnioskowanej płatności. Powyższe wynika ze specyfiki postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie płatności, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadniania.

Skarżący zarzucił również organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 7, art. 7a, art. 8 oraz art. 77 k.p.a.

W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Stosownie do treści art. 3 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1).

Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżący, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach.

Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W toku postępowania przed organami to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, że cała zadeklarowana powierzchnia działek spełnia definicję użytków rolnych - szkółek.

Tymczasem dokonane przez organ podczas kontroli ustalenia wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że strona na działkach D2, D4, E1, E2, E3 i E4 dokonuje wycinki drzew i ich sprzedaży. W wyniku przeprowadzonej przez pracowników Biura kontroli wizualnej w/w działek w dniach 18 i 23 grudnia 2019r. stwierdzono, że strona prowadziła na nich wycinkę w dużych ilościach drzew iglastych (bez bryły korzeniowej). Świeżo ścięte drzewa były na miejscu sprzedawane jako choinki bożonarodzeniowe. Na działkach była widoczna maszyna do pakowania choinek w siatkę i trwała regularna sprzedaż. Ustalenia powyższe zostały potwierdzone treścią notatki służbowej z dnia 30 grudnia 2019r oraz dokumentacją fotograficzną. Na wykonanych zdjęciach dotyczących w/w działek wyraźnie widać ścięte bez korzeni drzewa w dużych ilościach.

Zasady postępowania w sprawach z wniosku o płatność wykluczają w takich sytuacjach konieczność ustalania przez organy zakresu stwierdzonej nieprawidłowości. Oznacza to, że organ nie miał obowiązku badać, na jakiej powierzchni spornych działek strona prowadzi wycinkę drzew. Już samo ustalenie, że strona dopuszcza się nieprawidłowości, dokonując działań niezgodnych z definicją deklarowanych do dopłat powierzchni, powoduje zasadność odmowy przyznania płatności i orzeczenie sankcji.

Podkreślenia wymaga, że organy nie przeczyły okoliczności sprzedaży przez stronę drzew wraz z bryłą korzeniową. Zatem złożone przez stronę dowody w postaci faktur i zdjęć sprzętu technicznego świadczą o wykonywaniu przez nią czynności bezspornych. Jednakże kontrola przeprowadzona przez organ wykazała, że oprócz wykopywania drzew skarżący dokonywał również ich wycinki.

Skarżący nie wykazał zatem, że cała zadeklarowana przez niego powierzchnia działek D2, D4, E1, E2, E3 i E4 spełnia definicję szkółki. Aby tak było strona mogłaby dokonywać jedynie sprzedaży drzew wykopanych z bryłą korzeniową, jednakże dokonane przez organ ustalenia przeczą jedynie takiemu wykorzystaniu szkółek.

Nie można także jako mającego wpływ na rozstrzygnięcie przyjąć tłumaczenia strony jakoby drzewa były ścinane w celu ochrony plantacji przed chorobą drzew zwaną zespołem grzybów osutkowych. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Nr 640/2014 strona mogła uniknąć kar administracyjnych w postaci odmowy płatności i nałożenia sankcji, gdyby poinformowała właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy, lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba, że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie prawa pomocy lub wniosku o płatność. Natomiast w myśl art. 4 ust 2 Rozporządzenia 640/2014 przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu piętnastu dni roboczych do dnia, w którym beneficjent lub osoba przez niego upoważniona są w stanie dokonać tej czynności.

Na gruncie kontrolowanej sprawy skarżący nie zgłosił na piśmie Kierownikowi BP problemów wywołanych chorobą drzew. Zatem nie może przywoływać tej okoliczności w późniejszym czasie i oczekiwać, że spowoduje ona oczekiwane przez niego skutki w postaci uniknięcia zarówno odmowy przyznania płatności jak i nałożenia sankcji.

Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja strony o przekazywaniu ściętych drzewek jedynie w celach promocyjnych. Porównanie ilości ściętych drzew (widocznych na fotografiach) z treścią złożonych przez stronę oświadczeń (proboszczów, wójta i burmistrza) nie pozwala przyjąć jako miarodajnych uwag strony o przekazywaniu ich jedynie w celach promocyjnych gospodarstwa. Ilość ściętych drzew znacząco i wielokrotnie przekracza ilości drzew darowanych rocznie okolicznym urzędom i parafiom.

W świetle zaprezentowanej argumentacji jako wadliwy należy ocenić również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Dyrektor prawidłowo bowiem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie ustaliwszy uprzednio podstaw do jej uchylenia.

Kontrolując decyzję w pozostałym zakresie, co do którego skarżący nie sformułował zarzutów, Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa.

W szczególności Sąd podziela prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń dotyczących braku wykonania zabiegów zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (działki D1, F1 i F2). Powyższe potwierdza materiał zdjęciowy. Na fotografiach wyraźnie widać, że działki są zachwaszczone, z wyrośniętymi i zaschniętymi roślinami nieuprawnymi. Trudno widoczne są wśród chwastów młode sadzonki choinek. Wskazuje to jednoznacznie na naruszenie § 2 rozporządzenia, zgodnie z którym grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Dokonując ustaleń w sprawie oraz stosując adekwatne do ich wyników przepisy prawa materialnego organ prawidłowo orzekł o: przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w tym: płatności za zazielenienie w kwocie 3 241,37 zł oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w kwocie 781,12 zł, a także odmowie: przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu z tego tytułu sankcji w wysokości 40 914,77 zł, płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) i nałożeniu z tego tytułu sankcji w wysokości 3 588,61 zł oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych i nałożeniu z tego tytułu sankcji w wysokości 704,84 zł.

Na powyższą ocenę nie mogą mieć wpływu załączone do pisma procesowego skarżącego z dnia 26 października 2020r. dowody w postaci: sprawozdania z badań z dnia 26 października 2020r., protokołu kontroli z dnia 8 października 2020r., protokołu pobrania prób z dnia 5 października 2020r.

Podkreślenia wymaga bowiem, że Sąd kontroluje poprawność zaskarżonej decyzji na datę jej wydania (w niniejszej sprawie – 4 czerwca 2020r.). Należy zwrócić natomiast uwagę, iż wszystkie dokumenty dołączone przez skarżącego do w/w pisma procesowego pochodzą z okresu późniejszego niż data zaskarżonej decyzji. Z tych powodów pozostają bez wpływu na wynik dokonanej przez Sąd kontroli decyzji organu odwoławczego, jako nieznane organowi w dacie jej podjęcia.

Reasumując, zarówno podniesione przez skarżącego zarzuty jak i poczyniona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie doprowadziły do stwierdzenia uchybień przepisom prawa, skutkującym koniecznością wyeliminowania przedmiotowego aktu administracyjnego z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.