Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1206/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i  ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta J. Nr [...] z dnia [...] odmówiono D.P. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem W. S.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż odmawia się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad W. S. ponieważ strona nie spełnia wymogu nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia, w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem W. S., a ponadto posiada ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego o którym mowa w art. 10 (dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) do 31.10.2014 r.

Od powyższej decyzji w terminie odwołanie wniosła strona wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, ze nie podjęła "czynności pracy zarobkowej" w roku 2013 i 2014, nie pracuje i nie otrzymuje wynagrodzenia. Na poparcie swoich twierdzeń przywołała zapisy Statutu Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Ż. oraz przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek D. P. z dnia [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem W. S.

Następnie organ odwoławczy przywołał w całości treść przepisu art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, akcentując, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, a nadto podkreślił, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 tej ustawy, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 04.04.2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Następnie organ odwoławczy przywołał przepis art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł. miesiecznie przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że dziecko W. S. orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] został zaliczony do osób niepełnosprawnych, przy czym niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a orzeczenie wydano do [...] wskazało, iż z orzeczenia wynika, iż dziecko W. S. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kolegium zaakcentowało, że D. P. od 01.09.2005 r. pozostaje w stosunku pracy nawiązanym na podstawie mianowania w Zespole Szkół Ogólnokształcących im. [...] w Ż. Dyrektor wskazanej Szkoły udzielił jej urlopu wychowawczego na okres od 01.07.2013 r. do 31.05.2015 r. i od 01.06.2015 do 31.07.2015 r. tj. do dnia w którym orzeczenie o niepełnosprawności dziecka traci ważność. Celem zaż udzielenia urlopu jest sprawowanie osobistej opieki nad synem W.

Organ odwoławczy zaznaczył nadto, iż D. P. ma przyznane prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko W. S. od 01.11.2013 r. do 31.10.2014 r. w kwocie 400 zł miesięcznie (decyzją Nr [...] z dnia [...]) i od 01.11.2014 r. do 31.07.2015 r. ( decyzją Nr [...] z dnia [...])

Stąd też – w opinii organu odwoławczego – D. P. nie może zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem W. S., gdyż jak wynika z akt sprawy strona ma przyznane na syna W. prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego na to dziecko. Drugą zaś przesłanką uniemożliwiającą stronie nabycie przedmiotowego świadczenia jest to, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje, jeżeli strona nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a D. P. nadal pozostaje w stosunku pracy nawiązanym na podstawie mianowania, a jedynie aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym, tym samym nie można uznać, iż formalnie zrezygnowała z zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca D. P. domagała się "uchylenia decyzji organów I i II instancji w całości oraz zmiany zaskarżonej decyzji" i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca września 2014 r. wysokości 800 zł wraz z dodatkiem rządowym w wysokości 200 zł za każdy miesiąc, a od 01.01.2015 do 31.12.2015 - 1200,00 zł wraz z dodatkiem rządowym. Nadto domagała się "wypłacenia odsetek od miesiąca września 2014 r. za każdy następny według norm przepisanych" oraz utrzymania "wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z ważnością orzeczenia o niepełnosprawności, a z chwilą zmiany daty orzeczenia przez komisję lekarską, dostosować wypłatę świadczenia do ważnego orzeczenia".

Zarzuciła organowi naruszenie przepisów:

- art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim odmawia uprawnionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - "jeżeli inna osoba w rodzinie ma już ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko w rodzinie - w przypadku rodziny dotkniętej niepełnosprawnością kilkorga dzieci, z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej",

- art.3.pkt 1 a i b, pkt 17 a, pkt 23 i pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych,

- art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych,

- art. 17 pkt.1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych,

- art. 17 pkt 5 pdp. 1-6 ustawy o świadczeniach rodzinnych – "Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.11.2014 znak: Sygn. akt SK 7/11",

- "wyroku WSA w Łodzi z 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 815/13",

1. art. 8.1 i art. 71. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

oraz Statutu szkoły Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Ż. w rozdziale 6 pkt. 6-9.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała na argumenty przemawiające jej zdaniem za twierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do odmowy przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliła, iż nie wykonuje pracy zarobkowej, a co za tym idzie, nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia "za pracę nakładczą". Opisała orzeczenie o niepełnosprawności jej syna. Następnie przywołała treść wymienionych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, statutu szkoły oraz tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.11.2014 r., sygn. akt SK 7/11 oraz nieprawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 15.10.2013 r. , sygn. akt II SA/Łd 815/13. Na zakończenie wskazała, że zarówno w roku szkolnym 2013/2014 oraz 2014/2015 nie została ujęta w arkuszu organizacyjnym na wskazane lata, a tym samym nie mogła podjąć pracy w charakterze nauczyciela danego przedmiotu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wcześniej zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.(Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114) w tym przepis art. 17 ust. 1 stanowiący, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ust. 5 pkt 5 dodatkowo wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 04.04.2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Wskazany przepis art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżąca pozostaje w stosunku pracy od dnia 01.09.2005 r. do nadal, na podstawie mianowania jako nauczyciel w ZSO Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w Ż. Dyrektor tej szkoły udzielił jej jedynie urlopu wychowawczego na sprawowanie osobistej opieki nad synem W. na okres od 01.07.2013 r. do 31.07.2015 r. (do dnia w którym orzeczenie o niepełnosprawności dziecka traci ważność). Stąd też skoro skarżąca D. P. nadal pozostawała w stosunku pracy nawiązanym na podstawie mianowania, a jedynie aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym, tym samym nie sposób przyjąć, iż zrezygnowała z zatrudnienia.

Zatem oczywistym jest, że w tym przypadku nie nastąpiła przesłanka o której mowa w cyt. art. 17 ust.1 ustawy, a mianowicie "nie podjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a co za tym idzie świadczenie pielęgnacyjne w tej sytuacji nie przysługuje.

Nadto - bez jakiejkolwiek wątpliwości w tym zakresie – w przedmiotowej sprawie występuje jednoznacznie negatywna przesłanka do otrzymania wnioskowanego świadczenia , a mianowicie to, że skarżąca z mocy wyżej już przywołanych decyzji jest uprawniona do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko w okresie od 01.11.2013 r. do 31.07.2015 r., co wyklucza możliwość bycia beneficjantem wnioskowanego świadczenia.

Godzi się zaakcentować, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego nakładają na organy obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym, co oznacza, że przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu wszystkich przesłanek pozytywnych i nie występowaniu żadnej przesłanej negatywnych wynikających z przepisów prawa – w tym przypadku z art. 17 ust. 1 i ust. 5 ppkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Argumenty podnoszone przez skarżącą - niewątpliwie istotne z punktu widzenia sytuacji życiowej jej rodziny - nie mogą być jednak uwzględnione przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Nadto, cytowane przez nią wyroki sądów dotyczą bądź zupełnie odmiennego stanu faktycznego – wspomniany nieprawomocny wyrok WSA w Łodzi, bądź też wskazują na wyrok (w przypadku wyroku Trybunału Konstytucyjnego) na przepis który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Organy bowiem powoływały się w sposób jasny i wyraźny na przepis art. 17 ust. 5 ppkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś wspomniany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.11.2014 r., sygn. akt SK 7/11 dotyczy innego przepisu ustawy, a mianowicie art. 17 ust. 5 ppkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a.