Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 793/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 par. 1, art. 77 par. 1, art. 7, art. 84, art. 79, art. 10 par. 2, art. 80, art. 136
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. i P. małżonków Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. i P. małżonków Ł. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sekretarz Gminy G. działając z upoważnienia Wójta Gminy G. decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...] stwierdził naruszenie przez P. Ł. i I. Ł., właścicieli działki nr [...] położonej w K. gm. G. stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich i nakazał im:

- na granicy z działką nr [...] wykonanie murku oporowego, który może też spełniać funkcję cokołu ogrodzenia i który zabezpieczy przed osuwaniem się gruntu stromo uformowanej skarpy w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się decyzji,

- na granicy z działką nr [...] zdjęcie pasa ziemi o szerokości min. 1,5 m i o grubości ok. 0,25 m - do rzędnej gruntu przy cokole na dz. nr [...] w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się decyzji,

- na granicy z działką nr [...] - drogą dojazdową do posesji I. i D. P. - zdjęcie pasa nawiezionej ziemi o szerokości 1,5 m do rzędnej powierzchni przylegającej drogi lub założenie cokołu zabezpieczającego nasyp przed tworzeniem się oberwisk w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się decyzji,

- wykonanie drenażu rozsączającego - przechwytującego wody opadowe odprowadzane z połaci dachowej i studni chłonnej, urządzeń zaproponowanych przez P. Ł. w przedłożonym PINB w L. zamiennym projekcie zagospodarowania działki nr 13/22 w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.

Od powyższej decyzji odwołali się D. P. i I. P. oraz E. Ł. i P. Ł.

Rozpatrując odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2010r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach powyższego rozstrzygnięcia podniesiono m.in., że biegły w nowej opinii z dnia 12 maja 2010r. stwierdził na str. 4, iż w stosunku do stanu opisanego w orzeczeniu technicznym z października 2008r., stan ukształtowania powierzchni działki uległ niewielkim zmianom. Aktualny stan ukształtowania powierzchni działki, tak jak dotychczas wywołuje zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zakłócenia te są następujące:

1/ Na granicy z działką nr [...] w dalszym ciągu istnieje zagrożenie powstawania oberwisk i spływu skarp - szczególnie w obrębie garażu - w trakcie ulewnych deszczów droga dojazdowa do F. M. była zamulana, a posesja nadmiernie zalewana spływającą z działki nr [...] wodą.

2/ Na granicy z działką nr [...] sytuacja uległa pogorszeniu w związku z podwyższeniem nasypu aż do samej granicy z działką nr [...]. Niezadarniony i luźny jeszcze grunt nasypowy w trakcie opadów spływa na działkę D. P.

3/ Na granicy z działką nr [...] przylegająca do drogi skarpa nawiezionego gruntu jest niezabezpieczona i w czasie opadów spływa na działkę nr [...]. Istnieją widoczne ślady zamulania drogi dojazdowej.

4/ Nie zostały wykonane żadne urządzenia zapobiegające szkodom, a mające na celu przechwycenie części spływającej powierzchniowo wody odprowadzanej z połaci dachowych i spowolnienie prędkości jej odpływu z podwyższonego nasypem terenu działki nr [...].

Biegły stwierdził, iż istnieją okoliczności, aby Wójt Gminy G. w obecnie istniejącym stanie rzeczy na dz. nr [...] nakazał właścicielom gruntu, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wykonanie ww. prac i urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na gruntach sąsiadów.

Urządzenia powyższe, jak stwierdził biegły należy wykonać po uzyskaniu pozwolenia na ich wykonanie zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późno zm.). Z uwagi na fakt, że projekty urządzeń nie zostały jeszcze opracowane, nie może szczegółowo się do nich ustosunkować. Poza tym nie jest zatwierdzony zamienny projekt budowlany dla P. i E. Ł., gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] lipca 2009r. znak: [...] odmówił jego zatwierdzenia z uwagi na brak rozstrzygnięcia sprawy naruszenia stosunków wodnych na gruncie działki nr [...], szkodliwie wpływających na działki sąsiednie. Od ww. decyzji PINB w L. P. i E. Ł. wnieśli odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [..] grudnia 2009r. znak: [...] zawiesił postępowanie odwoławcze z uwagi na brak ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy naruszenia stosunków wodnych na gruncie działki nr [...].

Biegły w opinii stwierdził, iż odprowadzenie wód opadowych rowkami ograniczonymi od strony sąsiadów płytą chodnikową opartą o cokoły siatek ogrodzeniowych jest niebezpieczne. Istnieje bowiem zagrożenie, że na styku płyt chodnikowych i cokołów ogrodzeń powstanie filtracja wywołująca sufozję gruntu (mechaniczne wypłukiwanie) pod cokołami i utratę ich stabilności. Biegły wskazał także, iż studnia chłonna winna być usytuowana min. 1,5 m od każdej z granic sąsiadów. Ustosunkowując się do twierdzeń D. P., iż po założeniu cokołu wzdłuż granicy z działką nr [...] cała woda opadowa napotykając na przeszkodę płynąć będzie drogą dojazdową, stwierdził, że jest to prawdą, ale bez tej przegrody drogą płynąć będzie 90 - 95 % tej wody. Za pozornie słuszny uznał argument, że nasyp na dz. nr [...] spowodował zalewanie działki nr [...], a cokół ogrodzenia stanowiący granice działek nie jest w stanie tej wody zatrzymać. Woda ta spływa zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu i inaczej płynąć nie powinna, natomiast problemem do rozwiązania jest zmniejszenie prędkości jej spływu. Zarzut, iż nie wzięto w opinii pod uwagę faktu, że nasypany na dz. nr [...] grunt powoduje znaczący wzrost ciśnienia strumienia filtrującej w gruncie wody ze szkodą dla fundamentów budynku na dz. nr [...] jest nieuzasadniony. Praktyczne wartości przyrostu prędkości filtracji wynikającej z podniesienia fragmentu terenu warstwą nasypu o grubości 0,5 - 1,0 m jest niezauważalna.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołań Kolegium stwierdził, iż nie mogą one zostać uwzględnione.

Odnosząc się do zarzutów odwołania I. i D. P., którzy domagają się wydania decyzji nakazującej usunięcie nawiezionych mas ziemnych, wskazano na treść cytowanego art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który daje organowi możliwość wyboru rozwiązania w przypadku naruszenia stosunków wodnych. Organ może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W przedmiotowej sprawie organ kierując się ustaleniami i wskazówkami opinii biegłego dokonał wyboru sposobu przywrócenia naruszonych stosunków wodnych poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, na co pozwala mu cytowany wyżej przepis.

Nie znajduje uzasadnienia – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego - zarzut E. i P. Ł. naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ I instancji wykonał zalecenia Kolegium. Po pierwsze ustalił, czy zapadło ostateczne orzeczenie odnośnie zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr [...]. Ponadto organ zawiadomił strony postępowania o oględzinach w dniu [...] maja 2010r., w których uczestniczyli m.in. P. Ł. i biegły. Ponadto w trakcie oględzin biegły przedstawił opracowaną przez siebie nową opinię techniczną, w której biegły opisał aktualny stan ukształtowania powierzchni i ocenę stanu wody na dz. nr [...] w stosunku do stanu opisanego w opinii z października 2008r. oraz przyjęte w aktualnej opinii wnioski, dokonał merytorycznego wyjaśnienia i uzasadnienia przyjętych wniosków. Organ wskazał, że P. Ł. kwestionował opinię biegłego i zgłosił do protokołu uwagi w tym zakresie. Ponadto organ zauważył, iż P. Ł. uznał, że jest w stanie wykonać od strony swojej działki i drogi wewnętrznej nr [...] murek oporowy, natomiast od strony działek nr [...] i nr [...] jest możliwe wykonanie murku oporowego na granicy działek wspólnie z F. M., gdzie koszty wykonania miałyby być wspólne. Organ wyjaśnił, że jak wynika z protokołu oględzin F. M. po wysłuchaniu uwag P. Ł. stwierdził, że wykonanie murku oporowego wzdłuż działek nr [...] i nr [...] jest konieczne, lecz bez przebudowy istniejącego ogrodzenia i nie widzi powodów do współfinansowania kosztów wykonania murku oporowego. Następnie P. Ł. stwierdził, iż nie wykona na własny koszt murku oporowego, gdyż uważa, że istniejąca skarpa spełnia swoje zadanie.

W piśmie z dnia 21 maja 2010r. zatytułowanym "Sprostowanie do protokołu oględzin z dnia 12 maja 2010r." P. Ł. podniósł, iż na wykonanie murku oporowego od strony działek nr [...] i nr [...] zawsze wyrażał zgodę i zawsze proponował poniesienie kosztów tego murku, ewentualna partycypacja w kosztach była proponowana w wypadku ogrodzenia ozdobnego (sztachety, siatka itp.), gdyż to, które aktualnie istnieje jest już znacznie skorodowane. Dalej wskazał, iż sporną kwestią zawsze była lokalizacja murku oporowego. Jeśli żąda się murku oporowego i ogrodzenia, to powinno ono powstać w granicy, która jest obecnie sporna.

Organ wystąpił pismem z dnia 21 maja 2010r. w trybie art. 10 § 1 k.p.a. do stron z informacją o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym z nową opinią techniczną. Pismo to zostało doręczone E. i P. Ł. w trybie zastępczym na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Pismo po dwukrotnym awizowaniu wróciło do organu w dniu 8 czerwca 2010r.

Ponadto organ przekazał kserokopię opinii technicznej z dnia 12 maja 2010r. stronom postępowania. Następnie pismem z dnia 19 czerwca 2010r. (wpływ do organu 21 czerwca 2010r.) E. i P. Ł. przedstawili swoje stanowisko w sprawie. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż ww. pismo E. i P. Ł. nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie, poza tym uznało je za spóźnione.

W kwestii zarzutu, iż nie można wykonać murku oporowego na granicy działki nr 13/35, dlatego iż narusza to art. 147 Kodeksu cywilnego, gdyż nie można dokonać robót ziemnych przy ogrodzeniu sąsiada, które nie jest trwale związane z gruntem, Kolegium uznało go za niezasadny. W jego ocenie prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, iż wykonanie murku oporowego przy granicy z działką nr [...] nie ma nic wspólnego z istniejącym ogrodzeniem na ww. działce. P. Ł. winien wykonać murek oporowy w taki sposób, aby nie zagroziło to ogrodzeniu M. Nie ma też tu naruszenia art. 154 Kc. Zaskarżona decyzja w tiret pierwszym sentencji wskazuje, iż murek oporowy może spełniać funkcję cokołu ogrodzenia (potrzebna jest zgoda sąsiada), ale wcale tak być nie musi. Murek oporowy może być lokalizowany niezależnie od ogrodzenia na terenie działki nr [...].

Kolegium nie znalazło podstaw do twierdzenia, iż został naruszony art. 79 k.p.a. Fakt, że w dniu 12 maja 2010r. w trakcie oględzin została przedstawiona opinia biegłego, a strony miały możliwość zapoznania się z nią w trakcie oględzin i mogły zadawać biegłemu pytania oraz zgłaszać do opinii swe uwagi (niezależnie, że mogły to, jak wskazano wyżej, robić także później), w żaden sposób nie narusza wyżej cytowanego przepisu. Oględziny, to nie dowód z opinii biegłego, a należy wskazać, że biegły dla potrzeb opinii dokonywał oglądu terenu przed wykonaniem opinii. Tym samym nie odebrano E. P. Ł. prawa do odniesienia się do dowodu, jakim jest w niniejszej sprawie opinia biegłego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. i P. Ł. zarzucili powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2010r. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. : błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ustawy Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że dokonane przez skarżących zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie i w związku z tym są oni zobowiązani do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz art. 147 kc poprzez nakazanie skarżącym wykonania murku oporowego na granicy z działką [...], z uwagi na brak możliwości wykonania robót ziemnych w sposób nie grożący utratą oparcia cokołu ogrodzenia sąsiada. Ponadto wskazali, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77, 78, 79 i 84 k.p.a. Zdaniem skarżących organ niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, za podstawę rozstrzygnięcia przyjął niepełną i nieobiektywną opinię rzeczoznawcy, a także nie uwzględnił wcześniejszych wniosków: o uzupełnienie opinii biegłego, o wydanie opinii w kwestii, czy wykonane prace przez skarżących od strony działek nr [...] i [...] zapobiegną powstaniu ewentualnych szkód na działkach sąsiednich, o zebranie pełnego materiału dowodowego uprawdopodabniającego, że skarżący faktycznie doprowadzili do wystąpienia szkody w wyniku zmiany stosunków wodnych na gruncie, ponieważ – zdaniem skarżących – z akt to nie wynika (ani z wyników pomiarów geodezyjnych, ani z wyliczeń powołanego biegłego).

W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny kontroluje legalność, czyli zgodność z prawem działania administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta odbywa się w granicach danej sprawy, bez związania sądu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, uznawane jest za uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, skutkujące wadliwością decyzji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w omawianej sprawie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia decyzji SKO w L. z dnia [...] września 2010r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy G., stwierdzającą naruszenie przez E. i P. Ł. stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich i nakazującą wykonanie określonych prac zabezpieczających, na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (tekst. jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy w postępowaniu przeprowadzono po raz drugi dowód z opinii biegłego – mgr inż. B. S. z dnia 12 maja 2010r. oraz oględziny w tym samym dniu, podczas których uczestnicy zgłaszali (w tym P. Ł.) swoje zastrzeżenia do ww. opinii biegłego. Ponadto w piśmie z dnia 19 czerwca 2010r. (wpłynęło do organu w dniu 21 czerwca 2010r. tj. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w niniejszej sprawie) P. Ł. wniósł o wypowiedzenie się rzeczoznawcy B. S. co do jego zastrzeżeń w sprawie Opinii Technicznej z dnia 12 maja 2005r., w szczególności o ustosunkowanie się do wykonanych przez skarżących prac, które mają zapobiegać powstaniu ewentualnych szkód na działkach sąsiednich. Strona podniosła, że wykonała skarpę (którą zamierza obsiać trawą) o nachyleniu 1:1, przechodzącą w rów o szerokości 20 cm biegnący wzdłuż ogrodzenia, umiejscowiony 5 cm poniżej betonowego cokołu ogrodzenia i jej zdaniem wykonane urządzenia zgodne z prawem wodnym stanowią skuteczne rozwiązanie w przedmiotowej sprawie.

Należy pamiętać, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Bez wątpienia pismo E. i P. Ł. z dnia 12 czerwca 2010r. dotyczyło przedmiotu sprawy i mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Organ administracji może nie uwzględnić żądania strony, jeśli nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy tylko w przypadku, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Jeśli natomiast dowody, których żąda strona, mają znaczenie dla sprawy, to spóźnione żądanie nie powinno być oddalone (art. 78 § 2 kpa). Wobec powyższego – zdaniem Sądu - uznanie organów administracji, że ww. pismo strony jest spóźnione i niemające wpływu na rozstrzygnięcie, jest nieprawidłowe. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu. Pominięcie jakiegokolwiek dowodu, może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów. Ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jej udziału w postępowaniu. Odstąpienie od tego stadium oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa w art. 10 § 2 kpa (por. wyroki: NSA -OZ w Lublinie z dnia 15 grudnia 1995r., sygn. akt SA/Lu 507/95, Lex nr 27107, WSA w Warszawie z dnia29 października 2010r., sygn. akt VI SA/Wa 827/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W omawianej sprawie żadna wyjątkowa sytuacja nie zachodzi, w związku z tym organy zobowiązane były do nowo złożonego wniosku dowodowego się ustosunkować.

Nade wszystko trafny jest zarzut naruszenia art. 79 kpa. Jak wynika z akt sprawy w dniu 12 maja 2010r. przeprowadzone były przez organ I instancji oględziny, w trakcie których prezentowana była opinia biegłego B.S. Jednakże wbrew obowiązkowi wynikającemu z powołanego przepisu w zawiadomieniu o terminie oględzin nie poinformowano stron, iż w tym dniu będzie także przeprowadzony dowód z opinii biegłego, co było zresztą niemożliwe, bowiem opinia biegłego nosi również datę 12 maja 2010r. Uniemożliwiło to skarżącym skorzystanie z uprawnienia do czynnego uczestniczenia w tej czynności, skoro nie mogli wcześniej zapoznać się z opinią biegłego. Nie ulega wobec tego wątpliwości, iż dowód powyższy został przeprowadzony wadliwie, wbrew regułom zawartym w cyt. art. 79 § 1 i 2 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zatem słusznie podnoszą skarżący, iż organy nie wzięły pod uwagę całego zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Trzeba bowiem pamiętać, że ocena dowodów powinna być, zgodnie z art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności.

Kontrola sądu w tej sytuacji dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ drugiej instancji musi się kierować tymi samymi zasadami, na których oparte jest postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy, dysponując dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym opiniami rzeczoznawcy z dnia 12 maja 2009r. i października 2008r., protokołem z oględzin z dnia 12 maja 2009r. oraz innymi pismami przedstawionymi przez strony postępowania także nie ustalił, jakich zmian dokonali E. i P. Ł. na swojej nieruchomości w celu zabezpieczenia działek sąsiednich, czy pokrywają się one z pracami, do których zobowiązał ich organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2010r.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a organ odwoławczy dodatkowo art. 136 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawione rozważania prowadzą bowiem do wniosku, że ustalony stan faktyczny sprawy jest niepełny i uniemożliwia dokonanie prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego.

Należy tez podnieść, iż organy nie poczyniły właściwych ustaleń odnośnie kręgu stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy współwłaścicielami działki Nr [...] stanowiącej drogę dojazdową do innych działek, na której według ustaleń organów rozpatrujących sprawę także powstają szkody na skutek naruszenia stosunków wodnych przez skarżących – oprócz D. i I. małż. P., są także inne osoby (A. F., R. i M. małż. S., A. i A. małż. S.). Rzeczą organu I instancji w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy będzie zawiadomienie tych osób o toczącym się postępowaniu. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zaś stwierdzenie przez sąd administracyjny naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa. Dla wydania takiego rozstrzygnięcia nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (por. wyrok SN z 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 200/01 – nie publ.).

W świetle przedstawionych wyżej wywodów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy. Jednocześnie z mocy art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a rozstrzygnięcie to utraci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę organy powinny wziąć pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy oraz uzupełnić go poprzez ustalenie prac wykonanych przez E. i P. Ł., po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a następnie ocenić je, czy pokrywają się z tymi wskazanymi w decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. Należy też zobowiązać rzeczoznawcę B.S. do ustosunkowania do zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia 19 czerwca 2010r. zastrzeżeń wobec jego opinii. Celowe może się okazać połączenie tej czynności z oględzinami, podczas których rzeczoznawca zapoznałby się i ocenił prace wykonane przez skarżących w trakcie postępowania. W zależności od poczynionych ustaleń i mając na względzie unormowanie art. 29 ustawy Prawo wodne organ ponownie rozstrzygnie w przedmiocie nakazania skarżącym przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. O toczącym się postępowaniu należy też zawiadomić wszystkie osoby, którym służy przymiot strony..

Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, nie było zasadne szczegółowe odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Sprawa niniejsza zostanie bowiem ponownie rozpatrzona w jej całokształcie przez właściwe organy administracji.