Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1486/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Joanna Człowiekowska Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Nr X/83/2019 Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie określenia rodzaju dodatkowych usług świadczonych przez Gminę Jerzmanowice-Przeginia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposobu ich świadczenia oraz wysokości opłat za te usługi stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Jerzmanowice-Przeginia podjęła w dniu 22 lipca 2019 r. uchwałę Nr X/83/19 w sprawie określenia rodzaju dodatkowych usług świadczonych przez Gminę Jerzmanowice-Przeginia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposobu ich świadczenia oraz wysokości opłaty za te usługi. Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 1 sierpnia 2019 r., poz. 5736.

Uchwała ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Wojewodę Małopolskiego, który wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości, zarzucając istotne naruszenie art. 6r ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 z późn. zm. – dalej jako: u.u.c.p.g. lub ustawa).

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zaznaczyła na wstępie, że zaskarżona uchwała, zgodnie z jej treścią normatywną i powołaną podstawą prawną, ustanawia w Gminie Jerzmanowice-Przeginia opłaty w zakresie odbierania odpadów komunalnych w rozumieniu art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g., w myśl którego rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi. Zwrócono przy tym uwagę, że ustawodawca nie sprecyzował o jakie dodatkowe usługi chodzi w art. 6r. ust. 4 u.u.c.p.g., a jedynie wskazał na trzy elementy, które powinny być przedmiotem uchwały, tj. rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (pierwszy) oraz sposób ich świadczenia (drugi), a także wysokość cen za te usługi dodatkowe (trzeci). Tym samym w ocenie strony skarżącej, w rozumieniu art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. nie chodzi o usługi wskazane w kwestionowanej uchwale "polegające na odbiorze odpadów zielonych – odpadów komunalnych" z uwagi na to, że usługa ta jest – w rozumieniu ww. ustawy – obowiązkiem gminy, co wynika z art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. i na zasadzie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi zadanie własne gminy obejmujące sprawy z zakresu utrzymania czystości i porządku. Podkreślono bowiem, że gminy zostały zobowiązane do zapewnienia (zorganizowania) odbioru odpadów komunalnych, w tym odpadów zielonych, a w związku z tym odbiór odpadów jest świadczeniem obligatoryjnym (usługą obligatoryjną) gminy, za które pobierana jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiąca należność publicznoprawną. Wobec powyższego, zdaniem Wojewody Małopolskiego, odbiór odpadów nie jest usługą dodatkową. Podniesiono przy tym, że podobne stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym, skoro art. 6r. ust. 4 u.u.c.p.g. stanowi o "rodzaju dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów", to nie mogły być to usługi tożsame rodzajowo z usługami już określonymi w ust. 3 "usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości". W tym zakresie wskazano, że kwestionowana uchwała podjęta została na podstawie ust. 4 art. 6r u.u.c.p.g. i dotyczy odbioru odpadów zielonych, a zatem – w ocenie strony skarżącej – odnosi się nie do "dodatkowej usługi" w rozumieniu tego przepisu, lecz do obowiązkowego zadania gminy, w postaci usługi obligatoryjnej, tj. odbioru odpadów komunalnych. Tym samym według Wojewody Małopolskiego, z powyższych względów konstrukcja usługi dodatkowej jako odbiór odpadów zielonych narusza więc w sposób istotny art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g.

W ocenie strony skarżącej, dopiero wyraźne wyłączenie odbioru, w ramach opłaty, pewnej kategorii odpadów komunalnych w zakresie dopuszczalnym w ustawie, może uzasadniać odbiór wyłączonych odpadów jako dodatkową usługę świadczoną przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Strona skarżąca podniosła przy tym, iż uchwała ta wyłącza poza system publicznoprawnych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odbieranie przez Gminę biodegradowalnych odpadów zielonych. Zdaniem Wojewody Małopolskiego, niesłusznie obejmuje takie świadczenia cywilnoprawną odpłatnością za dodatkowe usługi. Jednocześnie według strony skarżącej, bez znaczenia dla kwalifikacji prawnej ww. opłaty jest zapis z pouczenia w deklaracji (zgłoszeniu) tego rodzaju usługi z załącznika nr 1 kwestionowanej uchwały, że opłata (od klienta) może zostać ściągnięta przymusowo w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze powyższe ponownie podkreślono, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych w związku z czym odbiór odpadów jest świadczeniem obligatoryjnym (usługą obligatoryjną) gminy, za które pobierana jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiąca należność publicznoprawną, a tym samym odbiór odpadów nie jest usługą dodatkową.

Ponadto zwrócono uwagę, że uchwała Nr X/82/2019 r. Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Jerzmanowice-Przeginia (Dz. Urz. Woj. Małop. z dnia 1 sierpnia 2019 r., poz. 5735) nie przewidywała żadnego limitowania ilości odbioru biodegradowalnych odpadów zielonych, aby można było rozważać ustanowienie i pobór opłat dodatkowych na podstawie art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. Wobec powyższego, w ocenie Wojewody Małopolskiego, zapłata za odbiór odpadów zielonych w gminie Jerzmanowice-Przeginia powinna była zatem być poddana stawkom opłaty publicznoprawnej z § 2 ust. 1 i 2 uchwały Nr X/85/19 z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty. Stąd też zdaniem strony skarżącej, kwestionowana uchwała narusza obowiązujący porządek prawny.

W odpowiedzi na skargę Gmina Jerzmanowice-Przeginia, reprezentowana przez Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia, uznała skargę za uzasadnioną wskazując przy tym, że organ nie ma jednak możliwości zastosowania w ramach autokontroli art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na to, iż nie ma on kompetencji do stwierdzenia nieważności uchwały, a jej uchylenie jest z punktu widzenia obowiązującego prawa niewystarczające. Organ uznał bowiem rację strony skarżącej, co do naruszenia art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g., podnosząc, że naruszenie przedmiotowego przepisu powstało w wyniku braku jednoczesnego określenia przez Radę Gminy w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy limitowania ilości odbioru biodegradowalnych odpadów zielonych, co – jak zaznaczono – było w poprzednim stanie prawnym dopuszczalne. Tym samym wskazano, że na podstawie zaskarżonej uchwały wprowadzono obowiązek uiszczania dodatkowej opłaty z tytułu odbierania ww. odpadów w całym zakresie, mimo iż odbiór tego typu odpadów powinien być realizowany w ramach opłat podstawowych. Nadmieniono jednak, że zakwestionowana regulacja nie została wprowadzona w praktyce w życie przez Gminę Jerzmanowice-Przeginia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Z kolei w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przywołane powyżej przepisy p.p.s.a. korespondują z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 z późn. zm. – dalej jako: u.s.g.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wymaga przy tym podkreślenia – co wynika także pośrednio z porównania treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. oraz znajduje potwierdzenie w poglądach doktryny – że orzeczenie o nieważności uchwały organu gminy zapada w razie ustalenia, iż jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną, polegającą na tego rodzaju sprzeczności przedmiotowej uchwały z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotny naruszeniem prawa (zob. Z. Kmieciak, Ustawowe założenia systemu nadzoru nad działalnością komunalną, Samorząd Terytorialny 1994, nr 6, s. 17-18). W tym natomiast zakresie wskazać należy, że ustawodawca nie wylicza rodzaju wad uchwał, które należą do istotnego naruszenia prawa, niemniej jednak za takie ("istotne" naruszenie prawa) przyjmuje się uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, w tym m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. B. Adamiak, Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 1997, nr. 4, s. 23-33).

Nadmienić również w tym miejscu należy, że Wojewoda Małopolski – jako organ nadzoru – ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia w przedmiocie określenia rodzaju dodatkowych usług świadczonych przez Gminę Jerzmanowice-Przeginia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposobu ich świadczenia oraz wysokości opłat za te usługi. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 tej ustawy, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy – może natomiast zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 22 lipca 2019 r., Nr X/83/19 w sprawie określenia rodzaju dodatkowych usług świadczonych przez Gminę Jerzmanowice-Przeginia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposobu ich świadczenia oraz wysokości opłaty za te usługi.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały, a więc badania jej legalności wskazać w pierwszej kolejności należy, że podstawę materialnoprawną jej podjęcia stanowił w rozpoznawanej sprawie art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej uchwały, zgodnie z którym rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposób ich świadczenia oraz wysokość cen za te usługi. Wymaga przy tym podkreślenia, że dla dokonania prawidłowej wykładni art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. konieczne jest odniesienie się do innych, istotnych dla tej sprawy, regulacji zawartych w przywołanej ustawie. I tak, zgodnie z treści art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Stosownie natomiast do treści art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g. rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przy czym w myśl art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. – w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia kwestionowanej uchwały, tj. przed nowelizacją na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579) – w uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości odpadów zielonych, zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Analiza przywołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że na podstawie art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. rada gminy może zatem wydać uchwałę, której przedmiotem są dodatkowe usługi, tj. usługi wykraczające ponad standardowe (podstawowe), określone w uchwale wydanej na podstawie art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g. W tym zakresie należy jednak zaznaczyć, że rada gminy podejmując uchwałę na podstawie art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g., stanowiącą akt prawa miejscowego, obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej tym przepisem, a tym samym regulacje zawarte w uchwale nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem. Tak określone upoważnienie ustawowe będzie bowiem miało podstawowe znaczenie przy dokonywaniu kontroli podjętej na jego podstawie uchwały, gdyż będzie ono wyznaczało granice dopuszczalnej regulacji prawodawcy gminnego. Wskazać bowiem należy, że wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności w zw. z art. 94 Konstytucji RP wymaga, aby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie wykraczała poza zakres tego upoważnienia. Dlatego też w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie stanowi naruszenie normy upoważniającej, a więc powinno być kwalifikowane jako naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego, a w związku z tym istotne naruszenie prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1873/07, LEX nr 505378; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3529/15, LEX nr 2066218 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 3132/13, LEX nr 1450927). Ponadto nie budzi wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji RP, regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu wyłącznie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Podkreśla się przy tym, że uzupełnieniem wskazanych powyżej unormowań jest art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Uchwalając akt prawa miejscowego organ stanowiący gminy, musi mieć zatem na względzie, iż akt ten powinien być wydany nie tylko na podstawie ustawy, ale i w granicach w niej przewidzianych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 3132/13, LEX nr 1450927). Tym samym, w ocenie Sądu, jako niedopuszczalne (niezgodne z prawem) uznać należy, z jednej strony wykroczenie przez radę gminy poza zakres upoważnienia ustawowego, a z drugiej strony nieokreślenie w podejmowanej uchwale tych elementów, które na mocy stosownego upoważnienia ustawowego zostały w nim określone jako obligatoryjne (niewyczerpanie zakresu upoważnienia ustawowego).

Mając na uwadze powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną uchwałę z uwzględnieniem ww. reguł, uznał za zasadny podniesiony przez Wojewodę Małopolskiego w treści skargi zarzut istotnego naruszenia art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g., co implikowało konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W tym miejscu wskazać bowiem należy, że w przedmiotowej sprawie zagadnieniem prawnym wymagającym oceny Sądu, relewantnym z punktu widzenia legalności kontrolowanej uchwały, było to czy w świetle obowiązujących przepisów prawa odbiór przez gminę odpadów zielonych (skoszona trawa, liście, drobne gałęzie) stanowi tzw. "dodatkową usługę świadczoną przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych", co uprawniałoby też gminę do określenia wysokości ceny za taką usługę w oparciu o art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g., czy też co do zasady odbiór odpadów zielonych (skoszona trawa, liście, drobne gałęzie) powinien następować w ramach pobieranej przez gminę opłaty za gospodarowanie (odbiór) odpadów komunalnych (art. 6r ust. 2d i 3 u.u.c.p.g.). Innymi słowy istotą sporu w przedmiotowej sprawie była ocena czy uzasadnione było potraktowanie odbioru odpadów zielonych (skoszona trawa, liście, drobne gałęzie) i związanych z tym obowiązków gminy jako dodatkowych usług gminy.

Dla dokonania powyższej oceny – z uwagi na treść art. 6r ust. 2d in principio u.u.c.p.g., zgodnie z którym w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych – kluczowe znaczenie ma natomiast ustalenie zakresu treściowego pojęcia "odpady komunalne", w szczególności zaś, określenie relacji pomiędzy pojęciem odpady komunalne a odpady zielone (w tym obejmujące tak jak w kontrolowanej uchwale skoszoną trawę, liście, drobne gałęzie). W tym zakresie wskazać należy, że w u.u.c.p.g. brak jest definicji legalnej ww. pojęć, dlatego też – w związku z odesłaniem zawartym w art. 1a u.u.c.p.g. – konieczne jest odwołanie się do definicji tych pojęć zawartej w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 701 z późn. zm. – dalej jako: u.o. lub ustawa o odpadach). Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały, przez opady komunalne rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 12 w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały, odpady zielone to odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, a także z targowisk, z wyłączeniem odpadów z czyszczenia ulic i placów.

Tym samym ocenie Sądu, przywołane powyżej definicje legalne "odpadów komunalnych" oraz "odpadów zielonych" nie pozostawiają wątpliwości, iż pomiędzy tymi pojęciami zachodzi stosunek zawierania, a mianowicie, że odpady zielone są odpadami komunalnymi. Powyższe prowadzi natomiast do konstatacji, że uchwała, którą gmina reguluje zasady odbioru odpadów komunalnych i wysokość opłat z tym zadaniem związanych, podjęta na podstawie art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g., powinna dotyczyć wszystkich odpadów komunalnych, a w związku z tym również odpadów zielonych. Jak zostało to już bowiem wskazane powyżej, obowiązkiem gminy – stosownie do treści art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. – jest zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych (a więc i odpadów zielonych) od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, za którą to działalność gmina pobiera opłatę (art. 6h u.u.c.p.g.), w zamian za którą zapewnia ona właścicielom nieruchomości odbiór wszystkich odpadów komunalnych, w tym także odpadów zielonych (art. 6r ust. 2d u.u.c.p.g.). W takim bowiem przypadku zasadniczo odbiór odpadów zielonych (co najmniej w określonej przez gminę ilości/ do pewnego limitu) następować powinien w ramach jednej opłaty za ogólny odbiór odpadów komunalnych, nawet w przypadku gdy gmina podjęłaby uchwałę w trybie art. 6r ust. 3 w zw. z art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g., w której – stosownie do brzmienia art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. obowiązującego na dzień podjęcia kwestionowanej uchwały, tj. przed nowelizacją na mocy ww. ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. – mogła ograniczyć ilość odpadów zielonych odbieranych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wymaga przy tym podkreślenia, że skoro art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. – w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały, tj. przed nowelizacją na mocy ww. ustawy z dnia z dnia 19 lipca 2019 r. – dawał radzie gminy kompetencję do ustalenia limitu odbieranych odpadów zielonych w ramach ustalonej opłaty, to dopiero podjęcie uchwały w tym przedmiocie mogło stanowić ewentualną podstawę do wydania w trybie art. 6r ust. 4 u.u.c.p.g. uchwały o rodzaju dodatkowych usług, do których można by zaliczyć odbiór odpadów zielonych ponad limit ustalony na podstawie art. 6r ust. 3 w zw. z art. 6r. ust. 3a u.u.c.p.g. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1493/18, LEX nr 2703473).

Mając zatem na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zasadnie strona skarżąca podniosła – czego nie kwestionowała również Gmina Jerzmanowice-Przeginia – iż analiza powyższej wskazanych przepisów ustawy, w szczególności art. 6r ust. 3-4 u.u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że dopiero wyraźne wyłączenie odbioru (ograniczenie ilości odbioru), w ramach opłaty, pewnej, określonej wprost kategorii odpadów komunalnych w zakresie dopuszczalnym w ustawie, może uzasadniać odbiór wyłączonych odpadów (pewnej ich części w związku z wprowadzonym ograniczeniem, tj. ponad limit ustalony na podstawie art. 6r ust. 3 w zw. z art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g.), jako dodatkową usługę świadczoną przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych, co uprawniałoby też gminę do określenia wysokości ceny za taką usługę. Tymczasem zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wykazano – co przyznała w odpowiedzi na skargę również Gmina – aby takie limity ustalono w odniesieniu do odpadów zielonych (skoszona trawa, liście, drobne gałęzie), jak też zaskarżona uchwała nie odnosi się w żaden sposób do kwestii limitowania ilości odbieranych ww. odpadów zielonych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym nie wskazuje także, aby takie limity zostały wprowadzone w ramach innych uchwał obowiązujących na terenie Gminy.

Tym samym w ocenie Sądu, należało przyjąć, że zaskarżona uchwała – wobec generalnego uznania za dodatkową usługę odbioru odpadów zielonych (skoszona trawa, liście, drobne gałęzie), tj. nie ponad ustalony w oparciu o art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. limit, a w pełnym (całym) zakresie – w swojej treści pozostaje niezgodna z art. 6r ust. 4 w zw. z art. 6r ust. 3 i 3a u.u.c.p.g., a w związku z tym w sposób istotny narusza przywołane powyżej przepisy, w tym w szczególności poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z przepisu, na podstawie którego została podjęta, prowadząc do konieczności wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego w całości.

Na marginesie nadmienić w tym miejscu również należy, że na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579), która m.in. w zakresie odnoszącym się do art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. weszła w życie w dniu 6 września 2019 r., wyłączono z zakresu przedmiotowego art. 6r ust. 3a u.u.c.p.g. (przyznającego radzie gminy kompetencję do ograniczenia ilości wskazanych wyraźnie w tym przepisie rodzajów odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) możliwość limitowania w uchwale podjętej na podstawie ust. 3 ww. przepisu odbioru odpadów zielonych.

Mając zatem na względzie wskazane powyżej okoliczności Sąd, przyjmując, że kwestionowana uchwała w sposób istotny narusza przywołane przepisy u.u.c.p.g., na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.