Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1084/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędziowie WSA Mirosław Bator, WSA Joanna Człowiekowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 lipca 2020 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie wycięcia drzew oddalono skargę.


UZASADNIENIE

R. M. (obecnie K. ) pismem z 27 sierpnia 2018 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 3.06.2011 r., nr: [...], zezwalającej Zarządowi Dróg Powiatowych w M. na wycięcie z pasa drogowego dróg powiatowych następujących drzew: z drogi nr [...] - ul. [...] w M.: 19 sztuk topoli, 3 sztuki jesionów, 1 sztuka wierzby, 1 sztuka lipy, 3 sztuki klonu, 3 sztuki klonu jawora oraz z drogi nr [...] ul. [...] w M.: 7 sztuk lipy w terminie do 31 grudnia 2011 r. pod warunkiem wykonania zastępczych nasadzeń 20 sztuk drzew gatunku klon zwyczajny oraz 20 sztuk drzew gatunku klon jawor na działkach nr [...] obr. [...] w M., w pasie drogowym ulicy [...]. Wnioskodawczyni podała, że jest właścicielką nieruchomości sąsiednich tj. działek o numerach [...], które bezpośrednio sąsiadowały z terenem wycinki drzew i na których znajdowały się niektóre z drzew będących przedmiotem wycinki, nie wyrażała zgody na jakąkolwiek wycinkę, tym samym decyzja jest objęta wadą nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze 19 października 2018 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, wyznaczając jednocześnie 7 dniowy termin do wniesienia ewentualnych wyjaśnień.

Następnie Kolegium postanowieniem z dnia 29 listopada 2018 r., [...], odmówiło stwierdzenia z urzędu nieważności wyżej wymienionej decyzji. Wskazano, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż zezwolenie na usunięcie drzew dotyczyło nieruchomości, której właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą ZDP w M.. W ocenie Kolegium decyzja objęta wnioskiem była prawidłowa i została skierowana do prawidłowych stron postępowania, nadto wydana była zgodnie z prawem, w oparciu o obowiązujące przepisy art. 83 ust. 1, 2a, 2b oraz art. 86 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

R. K. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez SKO w K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 29 listopada 2018 r., nr [...], uchyliło swoje postanowienie z 18 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynika, że część drzew rosła na nieruchomościach należących do wnioskodawczyni, co prowadzi do konkluzji, iż posiadała przymiot strony w postępowaniu. Powyższe przesądza zatem, iż przesłanki formalne dotyczące wszczęcia postępowania zostały zrealizowane.

Następnie Kolegium decyzją z 14 maja 2019 r., znak [...], stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 3 czerwca 2011 r., nr: [...] W uzasadnieniu wywiedziono, iż drzewa, o które toczy się spór rosły częściowo w rowie, częściowo na przeciwskarpie rowu, z nachyleniem w stronę drogi. Z uwagi na szybki przyrost być może, że część tego przyrostu znajdowała się na działce sąsiadującej z pasem drogowym. Wynika, z tego że Zarząd Dróg Powiatowych w M. nie miał pewności co do faktu, że wycięte drzewa rosły w pasie drogowym drogi publicznej, przy czym okoliczność ta nie była weryfikowana przez organ orzekający w sprawie. Ponadto z akt sprawy wynika, że usytuowanie przedmiotowych drzew uwidocznione jest również na mapach znajdujących się w aktach sprawy. Obecnie nie jest możliwe odtworzenie dokładnej lokalizacji wyciętych drzew ale - jak starano się wykazać - jest bardzo wysokie prawdopodobieństwo granicząca z pewnością, że część wyciętych drzew rosła na działkach wnioskodawczyni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 892/19, po rozpoznaniu skargi Zarządu Dróg Powiatowych w M., uchylił decyzję SKO z 14 maja 2019 r., nr [...] oraz decyzję SKO z 28 listopada 2018r., znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności z urzędu nieważności decyzji. Sąd po rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, iż postępowanie przeprowadzone przez SKO jest obarczone uchybieniami, które mają kluczowy wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano, że Kolegium wydało dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia, z jednej strony organ odwoławczy prowadził postępowanie z urzędu, z drugiej zaś wskazywano, że postępowanie jest prowadzone na wniosek. Nadto, w ocenie WSA nie wykazano, że istotnie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 3 czerwca 2011r., nr: [...] była dotknięta wadą, o której mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co przemawiałoby za stwierdzeniem jej nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 23 lipca 2020 r., sygn. akt: [...], po rozpoznaniu wniosku R. K. o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U. z 2020, poz. 55 ze zm., dalej "u.o.p.") w związku z art. 157 § 1 i § 2, art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.), orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 3 czerwca 2011 r., znak [...], w części dotyczącej wycięcia dwóch sztuk topoli z drogi nr [...] - ul. [...] w M. na wysokości granicy z działką nr [...], należącej do R. K. oraz odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałym jej zakresie.

Kolegium w uzasadnieniu opisało stan faktyczny sprawy i wywiodło, że z materiału dowodowego wynika, że wycięte drzewa będące przedmiotem decyzji objętej wnioskiem, a które rosły na wysokości działek należących do Wnioskodawczyni (tj. działek nr [...]) były topolami, sadzonymi w latach 70 przez ówczesnego zarządcę drogi. Ich wycięcie było koniecznie z uwagi na niebezpieczeństwo jakie tworzyły względem uczestników ruchu drogowego. Jeżeli zatem drzewa te znajdowały się na nieruchomości, należącej do wnioskodawczyni, a zostały wycięte bez jej zgody, w sprawie niewątpliwie doszło do rażącego naruszenia przepisu 83 ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten nie przewiduje odstępstwa od legitymowania się zgodą właściciela nieruchomości do wycinki drzew, tym samym, brak takiej zgody stanowi rażące naruszenia prawa w rozumieniu przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W odniesieniu do czterech topól, zlokalizowanych na wysokości działki drogowej z działką nr [...] należącą do odwołującej, Kolegium stwierdziło, że z map znajdujących się w aktach sprawy, a także dokumentacji fotograficznej sporządzanej przez Zarząd, nie wynika się by drzewa te zlokalizowane były na działce należącej do Wnioskodawczyni. Zgodnie z kopią mapy zasadniczej (np. karta 66 akt sprawy) drzewa te były sadzone przy granicy z działką nr [...], świadczą także o tym korzenie odkryte podczas dokonanych czynności wyjaśniających przez Zarząd i udokumentowanych fotograficznie. Ze zdjęć wynika, iż drzewa sadzone były na terenie rowu melioracyjnego przy granicy z działką Wnioskodawczyni. W takim stanie faktycznym, twierdzenia organu, że drzewa sadzone były na terenie działek drogowych, wydają się uzasadnione. O powyższym świadczyć może również słupek graniczny widoczny na jednym ze zdjęć nadesłanych przez Zarząd. Z jego umiejscowienia oraz lokalizacji pni drzew wynika, iż drzewa te nie były posadowione na działce Pani R. K.. Kolegium zauważa, iż Wnioskodawczyni również przedłożyła do akt sprawy zdjęcia, które (w ocenie Kolegium) obejmują teren wzdłuż działki drogowej z działką nr [...]. Na jednym z nich znajduje się również słupek graniczny (karta 57), który potwierdza stanowisko organu, iż wycięte drzewa położone w sąsiedztwie działki nr [...], sadzone były i rosły na terenie działki drogowej. W tym stanie faktycznym, organ nie musiał ubiegać się o zgodę na ich wycinkę.

W ocenie SKO, organ w sposób dostateczny wykazał, iż drzewa sąsiadujące z działką nr [...] należącą do Wnioskodawczyni, znajdowały się w pasie drogowym, nie zaś na terenie działki należącej do Wnioskodawczyni, tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w tej części.

Warto także nadmienić, iż w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na usunięcie drzew organ administracji nie może nie tylko dokonywać rozgraniczenia, ale również rozstrzygać sporów o tytuł własności do określonego gruntu, jeśli jest to okoliczność sporna. Decyzje organów wydane w sprawie nie przesądzają w żaden sposób komu przysługuje prawo własności spornych drzew, stwierdzają jedynie, iż z dowodów zgromadzonych w sprawie należało wywnioskować, iż posadowione są one w pobliżu granicy z inną nieruchomością, co jednak wyklucza możliwość wydania pozwolenia na wycinkę pod warunkiem zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Stan ten może zmienić jedynie postępowanie rozgraniczeniowe, rozwiązujące w sposób definitywny spory sąsiedzkie o własność gruntu, jednakże na etapie obecnego postępowania, Kolegium zobligowane jest orzec na podstawie materiału dowodowego jaki znajduje się w aktach sprawy i jaki może pozyskać na etapie prowadzonego postępowania. Wskazać należy, że od wycinki drzew upłynęło 9 lat, co może powodować, iż ustalenie poszczególnych faktów, będzie utrudnione, bądź zupełnie niemożliwe — co również dostrzegł WSA w wyroku, wydanym w niniejszej sprawie.

Odnośnie zaś działki nr [...] Kolegium stwierdziło, iż w tym wypadku, materiał dowodowy świadczy o tym, iż drzewa jakie się tam znajdowały, zostały istotnie wycięte bez zgody właściciela nieruchomości. O powyższym świadczą kopia mapy zasadniczej w skali 1:1000 (karta nr 64 akt sprawy), z której wynika iż dwa drzewa, naniesione na mapę znajdowały się w całości na działce stanowiącej własność Pani R. K.. Zarząd w swych pismach stoi na stanowisku, iż na działce nr [...] wycięte zostało jedno drzewo i istotnie mogło się to odbyć bez wymaganej zgody właściciela, stąd próba polubownego załatwienia sprawy, przez przekazanie Stronie drewna o wartości wyciętej jednej topoli. Co prawda próba ta nie doszła do skutku, jednakże świadczy o tym, że organ miał świadomość, że drzewa wycięte na działce nr [...] położone były na działce Strony. Poniekąd świadczyć też mogą o tym zdjęcia przedłożone przez Stronę, choć nie sposób jest potwierdzenie, iż rzeczywiście odnoszą się one do działki nr [...]. Tym samym, materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż przynajmniej jedno z drzew na działce nr [...] zostało wycięte bez zgody właściciela gruntu Pani R. K.. Mając na uwadze, że na mapach zasadniczych znajdują się dwa drzewa na działce nr [...] (tak jak twierdziła to Strona we wniosku), a Zarząd nie przedstawił jakichkolwiek dowodów przeciwko tym twierdzeniom, w ocenie Kolegium zasadnym jest uznanie, iż dwa drzewa na działce nr [...] zostały wycięte bez zezwolenia właściciela gruntu. Powyższe stwierdził także WSA w Krakowie, w wyroku wydanym w sprawie gdzie stwierdził, iż : " (..) o ile drzewa rosnące na granicy pasa drogowego ul. [...] z działką nr [...] stanowiącej własność R. K. istotnie rosły w granicy działek, stąd też weryfikacja na czyim terenie rosły drzewa jest utrudniona, to tyle drzewa rosnące na wysokości działki nr [...] również stanowiącej własność R. K., ewidentnie rosną na terenie jej działki, a nie w graniach pasa drogowego".

Wobec powyższego Kolegium uznało za zasadne stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 3 czerwca 2011 r. w jej części dotyczącej wycięcia dwóch sztuk topoli, w granicy z działką nr [...], należącej do Pani R. K.. W pozostałej zaś części Kolegium uznało decyzję za prawidłową i odmówiło stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie. Stwierdzono również, że w omawianej sprawie nie zachodzą inne wady przewidziane w art. 156 § l k.p.a., i nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji w całości lub części, z innych przyczyn, niż wskazanych powyżej.

Na decyzję tę R. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w K., zarzucając naruszenie: 1. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez przyjęcie, że decyzje wydano na wniosek lub za zgodą właściciela nieruchomości, podczas gdy wszystkie drzewa będące przedmiotem wycinki znajdowały się na działkach nr [...] i nr [...] stanowiących własność skarżącej, 2. art. 83 ust. 2a ustawy o ochronie przyrody poprzez brak dostrzeżenia przez SKO, iż decyzja została wydana bez wymaganej zgody regionalnego dyrektora ochrony środowiska, 3. art. 83 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez zignorowanie wymogu dołączenia do wniosku o pozwolenie na wycinkę tytułu prawnego do władania nieruchomością na której rosły drzewa przeznaczone do wycięcia, 4. art. 83 ust. 4 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody poprzez zignorowanie wymogu dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia na wycinkę drzew szkicu lub mapy określającej usytuowanie drzew w stosunku do granic nieruchomości oznaczonych numerami 135 i 660, w sytuacji bezwzględnego wymogu dołączenia takiego szkicu lub mapy i nie przewiduje żadnego wyjątku od tego wymogu, 4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie doszło w sprawie do rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, 5. art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności do Zarządu Dróg Powiatowych w M., czyli do podmiotu nie będącego stroną w przedmiotowej sprawie, a okoliczność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 3 czerwca 2011 r., nr: [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 ust. 3 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 listopada 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 12.11.2019 r. sygn. IISA/Kr 829/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przystępując zatem do rozpoznania sprawy należało więc w pierwszej kolejności zbadać, czy orzekające ponownie organy obu instancji wykonały wskazania zawarte w wiążącym je wyroku.

W przywołanym wyroku Sąd nakazał organowi zdecydować, czy prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, czy na żądanie R. K., a następnie po dokonaniu sprawdzenia, czy decyzja z 3 czerwca 2011 r. będąca przedmiotem tego postępowania, jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych określonych w cytowanym wyżej art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy ewentualnie nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności zawarte w art. 156 § 2 k.p.a., wydać jedną z decyzji na podstawie art. 158 § 1 i § 2 k.p.a., bądź też odmówić stwierdzenia nieważności, stwierdziwszy brak ku temu przesłanek. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie rozstrzyga, jaka będzie decyzja organu po rzetelnej analizie sprawy i prawidłowym zastosowaniu przepisów art. 156 § 1 i § 2 oraz art. 157 § 2 K.p.a.

Organ w aktualnie kontrolowanym postępowaniu uznał, że postępowanie toczy się na wniosek skarżącej R. K., przeanalizował dotychczas zgromadzony materiał dowodowy oraz uzupełnił go o wyjaśnienia i materiał zdjęciowy przedstawiony przez Zarządu Dróg Powiatowych w M.. Wypełnione zostały tym samym wiążące wskazania zawarte w poprzednio wydanym w tej sprawie wyroku.

Dalej wskazać należy, że zaskarżona (w części) w niniejszej sprawie decyzja SKO została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 2011 r., która zezwalała na wycinkę w sumie 37 drzew.

Jak wynika z akt sprawy, spór nie dotyczy wszystkich drzew na wycinkę których zezwolono, ale tylko tych, które znajdowały się na wysokości działek skarżącej tj. działek nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 2011 r. w części, w jakiej dotyczyła ona drzew wyciętych w istocie z działki skarżącej nr [...], a nie z działki sąsiedniej stanowiącej pas drogowy. W tym zakresie decyzja nie została zaskarżona i nie podlega ocenie Sądu.

Skarga dotyczy zatem odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 2011 r. w zakresie w jakim decyzja dotyczyła tych drzew, na wycięcie których zezwolono w sąsiedztwie działki skarżącej o nr [...].

Jak konsekwentnie wskazywał Zarząd Dróg Powiatowych, między innymi w piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r., jak również w innych wcześniejszych pismach znajdujących się w aktach sprawy, na wysokości działki skarżącej o nr [...] wycięto 4 topole. Przy piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r. Zarząd Dróg Powiatowych przedstawił także fotografie wykonanych odkrywek pozostałych po wycince pni drzew, z których wynika, że drzewa na wysokości działki nr [...] rosły w pasie drogowym drogi, a nie na działce skarżącej (przed słupkiem granicznym patrząc od strony drogi).

Fakt ten pośrednio potwierdziła skarżąca w piśmie z dnia 6 lipca 2020 r., złożonym po przejrzeniu akt sprawy w tym samym dniu. Skarżąca wskazała w nim, że Zarząd Dróg Powiatowych przedstawił zdjęcia wyłącznie działki nr [...], gdyż drzewa które się tam znajdowały "były w granicy lub zaraz za granicą mojej działki". Kolegium oparło się także o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy tj. między innymi o mapy znajdującej się na k. 66 akt sprawy i stwierdziło, że sporne drzewa sadzone były i rosły przy granicy działki skarżącej i pasa drogowego, ale jeszcze w jego obrębie. Zdaniem Sądu Kolegium przeprowadziło prawidłowe postępowanie dowodowe - w takim zakresie w jakim było to możliwe ze względu na charakter wydanej decyzji i jej skutków tj. usunięcia drzew, ale również w takim zakresie w jakim jest to dopuszczalne w postępowaniu nieważnościom.

Jak wynika z jednolitego w tym zakresie orzecznictwa sadów administracyjnych, co do zasady w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania dowodowego. Przedmiotem rozpoznania w tym trybie jest ustalenie czy decyzja, co do której skierowano żądanie stwierdzenia nieważności jest dotknięta jedną z wyliczonych enumeratywnie ciężkich, kwalifikowanych wad w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może więc rozpatrywać sprawy co do jej istoty, albowiem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją wzruszaną w trybie nieważnościowym, a jedynie ocena prawidłowości jej wydania pod kątem kwalifikowanych wad prawnych, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.

Należy również podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania zamierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej, ze względu na szczególnie ciężkie wady, które zaistniały przy jej wydaniu. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który w niniejszej sprawi stanowił podstawę nieważności badaną przez organ w toku postępowania, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., I OSK 2217/17, lex nr 2473445). Pojęcie rażącego naruszenia prawa oznacza każde obiektywnie oczywiste naruszenie jednoznacznego (więc niewymagającego wykładni) przepisu, które równocześnie godzi w zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r., VII SA/Wa 1549/17, Lex nr 2485951). Okoliczności te podkreślał także Sąd w wyroku poprzednio wydanym w niniejszej sprawie o sygn. II SA/Kr 892/19.

Przepisem, którego rażącego naruszenia upatruje skarżąca, jest art. 83 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 23 czerwca 2011 r. Stanowił on, że usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić za zgodą właściciela. Zarówno Burmistrz Miasta i Gminy M. wydając w 2011 r. decyzję, której stwierdzenia nieważności żądała skarżąca, jak i obecnie SKO wydając zaskarżoną decyzję doszły do przekonania, które podziela także Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że drzewa znajdujące się na wysokości działki nr [...] znajdowały się w pasie drogowym. Oznacza to, że przepis art. 83 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie przyrody nie został naruszony, a w szczególności rażąco.

Z tego samego względu nieuzasadniony jest także zarzut skarżącej co do rażącego naruszenia art. 83 ust. 4 pkt. 2 ustawy o ochronie przyrody. Skoro drzewa rosły w pasie drogowym, to wnioskodawca nie miał obowiązku przedkładania tytułu prawnego pochodzącego od skarżącej, natomiast przedłożony został wypis z rejestru gruntów dla ul. [...] i [...] z którego wynika, ze wnioskodawca włada tymi nieruchomościami za Skarb Państwa. Skarżąca wskazuje też na naruszenie art. 83 ust. 2a ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zezwolenie na usunięcie drzew w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Jednakże zarzut ten nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa - okoliczność ta mogłaby stanowić co najwyżej przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § pkt 6 k.p.a. (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu). Nadto wycięte zostały topole, a na k. 37 akt adm. znajduje się pismo Burmistrza skierowane do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., które najwyraźniej pozostało bez odpowiedzi.

Nie zasługuje także na uwzględnienie ten argument, że o rażącym naruszeniu prawa tj. art. art. 83 ust. 4 pkt. 8 ustawy o ochronie przyrody świadczy brak dołączenia do wniosku rysunku lub mapy określających usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości. Na k. 25 i 27 akt administracyjnych znajdują się mapy z zaznaczonymi drzewami przeznaczonymi do usunięcia. Prawdą jest, że na wysokości działki nr [...] nie zaznaczono ich kolorem zielonym tak jak w innych miejscach, jednak z mapy tej jednoznacznie wynika, że drzewa rosną w pasie drogowym, w mniej więcej równych odległościach. Taki błąd jednak stanowczo nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, może być traktowany jako uchybienie, które niekoniecznie miałoby nawet wpływ na wynik sprawy w zwykłej kontroli instancyjnej.

Wobec zatem braku rażącego naruszenia art. 83 ustawy o ochronie przyrody, jak również wobec skierowania decyzji do właściwej strony postępowania nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 Kpa. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.