Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1105/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Wojewoda M. ustalił Gminie Miasto O. kwotę dotacji ([...] zł), podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, liczonymi od 1 lipca 2005 r.

Wyjaśnił, że Urząd Gminy zgłosił do wykazu wydatków, które nie wygasają z upływem 2004 r. dotację celową w kwocie: [...] zł na finansowanie zadań realizowanych w ramach Strategicznego Programu Rządowego dla O. Wydatki te uwzględnione zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie wydatków budżetu państwa, które w 2004 r. nie wygasają z upływem roku budżetowego (Dz.U. Nr 266, poz. 2645), określanym dalej jako "rozporządzenie RM z

14 grudnia 2004 r.". Termin wydatkowania środków ustalono na 30 czerwca 2005 r. Wojewoda M. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. ustalił plan finansowy tego rodzaju wydatków, obejmujący środki w ww. kwocie na sfinansowanie m.in. zadania "Modernizacja ul. [...]. nr [...] i [...]". Uruchomienie kwot z dotacji następować miało po przedłożeniu stosownego wniosku, nie później niż na 10 dni przed upływem terminu określonego w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia. Rozliczenie z wykorzystania otrzymanych środków Skarżąca miała przedłożyć w terminie 15 dni po upływie ww. terminu, o czym została poinformowana pismem z [...] stycznia 2005 r.

Skarżąca nadesłała kopię polecenia przelewu z [...] lipca 2005 r. na kwotę [...] zł, stanowiącą potwierdzenie zapłaty faktury z [...] czerwca 2005 r., wystawionej przez Z. za roboty wykonane przy modernizacji ul. [...] Poinformowano ją zatem o przekroczeniu terminu wydatkowania dotacji i obowiązku zwrotu ww. kwoty na rachunek M. Urzędu Wojewódzkiego.

Zdaniem Wojewody M. wykorzystanie dotacji celowej ze środków publicznych po upływie wyznaczonego terminu jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonania wydatku. Dotacja celowa przeznaczona jest na zrealizowanie wydatku na określony cel i w wyznaczonym terminie. Jej wykorzystanie jest wydatkiem ze środków publicznych, a zatem granice upoważnienia do jego dokonania stanowi zakreślony termin i cel wykorzystania dotacji. Po upływie wyznaczonego terminu nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, ponieważ środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają już w dyspozycji jednostki, która ja otrzymała. Wojewoda uznał zatem, że doszło do naruszenia art. 102 ust. 7 w związku z art. 93 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.), dalej: "u.f.p.". Stwierdzenie tych nieprawidłowości obliguje go do wydania "decyzji o charakterze ustalającym".

Od decyzji powyższej Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wyjaśniła, że [...] kwietnia 2004 r. zawarła z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Wojewodą M. porozumienie o powierzeniu jednostce samorządu terytorialnego realizacji zadań II Etapu O. Strategicznego Programu Rządowego, przy współfinansowaniu z budżetu państwa.

Zdaniem Skarżącej powołany w decyzji art. 102 ust. 7 u.f.p. dotyczy jedynie środków finansowych niewykorzystanych w terminie określonym przez Radę Ministrów, co - w kontekście udzielenia dotacji na mocy porozumienia - należy rozumieć w ten sposób, że gdyby dysponent części budżetowej określony w art. 67 ust. 4 u.f.p. (będący jednocześnie dysponentem środków budżetu państwa na podstawie § 2 pkt 2 i § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa) czyli Wojewoda M., nie wykorzystał tych środków tj. nie wpłacił ich na konto jednostki samorządu terytorialnego, to winien je przekazać na konto dochodów budżetu państwa. Jednostka samorządu terytorialnego i jej organ wykonawczy nie jest dysponentem części budżetu państwa, co wynika z art. 67 ust. 4 u.f.p. W niniejszej sprawie dysponentem części budżetu państwa i jednocześnie dysponentem środków tego budżetu jest Wojewoda M. (art. 68 ust. 2 u.f.p. oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia z dnia 23 września 1999 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów- Dz. U. Nr 78, poz. 880).

Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 u.f.p. dotacje są wydatkami bieżącymi budżetu państwa, zaś stosownie do § 3 i § 16 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2004 r. Wojewoda M. jako dysponent środków budżetu państwa, przelewając środki dotacji na rachunek bankowy jednostki samorządu terytorialnego, dokonał wydatku bieżącego z budżetu państwa, nie zaś - jak przyjmuje - on przekazania środków dysponentowi środków budżetu państwa niższego stopnia. Jednostka samorządu terytorialnego nie może być dysponentem środków budżetu państwa drugiego lub trzeciego stopnia w rozumieniu tego rozporządzenia. Nie jest bowiem państwową jednostką budżetową, o jakiej mowa w § 3 ust. 1 rozporządzania.

Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa dotacja została przekazana na podstawie porozumienia. Stosownie zaś do art. 48 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1996), dalej: "u.d.j.s.t.", szczegółowe zasady i terminy przekazywania dotacji na realizację przez jednostkę samorządu terytorialnego zadań, których realizację powierzono na mocy porozumień, określają te porozumienia. Tym samym świadczenie oparte na umowie cywilnoprawnej (porozumieniu) traci swój status dotacji budżetowej.

Wydatek na wykonanie porozumienia dokonany został z budżetu państwa w terminie określonym w rozporządzeniu RM z dnia 14 grudnia 2004 r., tj. do 30 czerwca 2005 r., a zatem środki finansowe zostały wykorzystane przez dysponenta środków budżetu państwa tj. Wojewodę M. w terminie. Skarżąca podniosła ponadto, że art. 102 ust. 7 u.f.p. nie ma zastosowania do jednostki samorządu terytorialnego.

Za osobną kwestię Skarżąca uznała termin wydatkowania środków z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pochodzących z dotacji udzielonej przez budżet państwa na podstawie ww. porozumienia, obowiązującego do 31 grudnia 2006 r. Ponownie przytoczyła treść art. 48 u.d.j.s.t. Wyjaśniła, że zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 porozumienia, harmonogram określający wykonywanie zadań w każdym roku realizacji programu wraz z wielkością środków finansowych i terminami ich przekazywania określany jest w załączniku do porozumienia. Ostatnia aktualizacja harmonogramu, dokonana aneksem nr [...] z [...] października 2004 r., nie uwzględnia późniejszych decyzji w sprawie wydatków budżetu państwa oraz budżetu miasta, które nie wygasają w 2004 r., a także kontynuacji realizacji zadania i jego finansowania w 2005 r. Skarżąca wywiodła z tego brak prawnego uzasadnienia dla zarzutu przekroczenia terminu na wydatkowanie środków dotacji celowej i w rezultacie brak podstaw prawnych do wydania decyzji o zwrocie dotacji, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 93a oraz art. 93 ust. 1 u.f.p.

Stwierdziła, że dotacja celowa wykorzystana została zgodnie z przeznaczeniem, tj. na modernizację ul. [...]. Nakłady pokryto zgodnie z budżetem miasta, a zapłaty dokonano w terminie płatności wynikającym z faktury. Dotację pobrano należnie oraz w prawidłowej wysokości. Wpłynęła ona do Urzędu przed [...] czerwca 2005 r. Rozliczono ją również w terminie, czyli przed [...] lipca 2005 r. Pismo Wojewody M. z [...] stycznia 2005 r. nie zawierało terminu wykorzystania dotacji, a jedynie termin jej rozliczenia. Pozostałe informacje dotyczyły środków nie wygasających jako planu wydatków Wojewody. Skarżąca podniosła również, że nie minął termin zwrotu dotacji, ponieważ upłynie on dopiero [...] lutego 2006 r. i po tym dniu, zgodnie z art. 93a u.f.p., wydawana jest decyzja o zwrocie dotacji.

Wskazała, że okoliczności powyższe podnosiła w toku postępowania, jednakże jej wniosek o umorzenie postępowania został błędnie zrozumiany jako prośba o umorzenie zobowiązania z tytułu dotacji. Podkreśliła też, że żadna szkoda w finansach publicznych nie miała miejsca.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Finansów zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Powołał się na art. 93 ust. 2 u.f.p., zgodnie z którym wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja została udzielona albo gdy, przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Za bezsprzeczny uznał fakt, iż Skarżąca wykorzystała środki dotacji, poprzez zapłatę faktury, po terminie wynikającym z rozporządzenia RM z dnia 14 grudnia 2004 r.

Organ odwoławczy podkreślił, iż to Skarżąca otrzymała dotację i powinna była wykorzystać ją zgodnie z przeznaczeniem oraz w terminie wynikającym z ww. rozporządzenia. Postanowienia art. 93 u.f.p. mają zastosowanie do podmiotu otrzymującego dotacje, a nie do podmiotu przekazującego środki budżetu państwa w formie dotacji, w tym przypadku - Wojewody M.

Minister Finansów jest zdania, że nadebrana dotacja celowa winna być zwrócona do budżetu państwa łącznie z odsetkami w terminie i według zasad określonych w art. 93 u.f.p. Ustawa ta nie daje możliwości odstąpienia od egzekwowania zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości.

Ponadto Minister Finansów poinformował Skarżącą O. treści art. 2 § 2 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Uzasadnienie skargi zasadniczo dosłownie powtarza treść odwołania. Skarżąca podniosła ponadto, że Minister Finansów niesłusznie zakwalifikował przedmiotową dotację jako "nadebraną dotację celową". Jej zdaniem art. 93 u.f.p. w ogóle nie ma zastosowania do stanu faktycznego tej sprawy. Bezspornym jest, iż dotację wykorzystano w ramach O. Strategicznego Programu Rządowego na realizację zadania pn. "Modernizacja ul. [...] nr [...] i [...]". Całość zadania została wykonana, a faktura wystawiona za wykonane roboty modernizacyjne - zapłacona w całości. Nie wystąpiła zatem sytuacja, gdy zadanie nie zostało zrealizowane lub środki z dotacji pobrano w nadmiernej wysokości albo wykorzystano nieprawidłowo. Sporny jest jedynie termin ich wykorzystania. Skarżąca podkreśliła, że zawsze starała się wypełniać wszystkie wymogi formalne związane z realizacją programu i nigdy nie uchybiła terminowi wykorzystania środków. Sporne opóźnienie zapłaty wynikło z późniejszego terminu płatności faktury i przeświadczenia, że termin wyznaczony w rozporządzeniu RM z dnia 14 grudnia 2004 r. dotyczy dysponenta środków budżetu państwa, a nie jednostki samorządu terytorialnego, która otrzymała dotację na mocy porozumienia z Wojewodą (inna podstawa udzielenia dotacji).

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Nie zgodził się z zarzutem, iż środki przekazane jednostkom samorządu terytorialnego tracą charakter dotacji, a decydujące znaczenie ma termin postawienia środków do dyspozycji jednostki. Twierdzenie to uznał za sprzeczne chociażby z art. 71-76a oraz art. 93-94 u.f.p. Wbrew rozumowaniu Skarżącej art. 93-94 u.f.p. mają zastosowanie w przypadku nieprawidłowego wykorzystania dotacji przez jednostki samorządu terytorialnego. Zgodził się z poglądem Skarżącej, że nie jest ona dysponentem środków budżetowych w zakresie dotacji celowej, ale z tego właśnie względu sposób wykorzystania przez nią dotacji podlega kontroli dysponenta, który ją przekazał.

Zdaniem Ministra Finansów art. 48 u.d.j.s.t. nie wyłącza stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych w zakresie terminów rozliczenia dotacji i zwrotu dotacji wykorzystanej niewłaściwie.

Minister przytoczył treść art. 28 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 93 ust. 2 oraz art. 102 ust. 1 u.f.p. oraz § 20 ust 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa i szczegółowych zasad obsługi rachunków bankowych budżetu państwa oraz zakresu i terminów sporządzania przez Narodowy Bank Polski informacji i sprawozdań z wykonania budżetu państwa w ramach obsługi bankowej budżetu państwa (Dz.U. Nr 122, poz. 1335), zgodnie z którym do dnia 15 stycznia roku następującego po roku budżetowym jednostki samorządu terytorialnego dokonują zwrotu dotacji celowych na rachunek bieżący właściwych dysponentów środków budżetu państwa, w zakresie określonym w art. 92 pkt 9 u.f.p.

Stwierdził, iż w świetle powyższego, jeżeli środki przyznane danej jednostce w ramach dotacji celowej zostały wprawdzie przez tę jednostkę wykorzystane na cel, na który zostały udzielone, jednak część tych środków wydatkowano w następnym roku budżetowym, przesądzający o ich zwrocie jest fakt ich niewydatkowania do końca roku budżetowego, do czego sprowadza się istota rozstrzygnięcia. Środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i jednostka samorządu terytorialnego nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają jej na to przepisy szczególne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzą wątpliwości następujące okoliczności faktyczne. Miasto O. korzystało z dotacji celowej na realizację zadań wynikających z porozumienia z dnia

[...] kwietnia 2004 r. zawartego przezeń z Wojewodą M. oraz Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach realizacji II Etapu Strategicznego Programu Rządowego dla O. Środki niewykorzystane przez Miasto w 2004 r. ujęte zostały w rozporządzeniu RM z dnia 14 grudnia 2004 r., w którym termin ich wydatkowania określono na [...] czerwca 2005 r. Zapłaty należności wynikającej z faktury z dnia [...] czerwca 2005 r., dokumentującej wykonanie robót w ramach tego programu, dokonano [...] lipca 2005 r., a zatem po terminie określonym w ww. rozporządzeniu.

Okoliczności powyższe nie były kwestionowane przez Skarżącą.

Sporna między stronami jest kwestia możliwości orzeczenia o obowiązku zwrotu do budżetu państwa środków wydatkowanych po terminie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące zwrotu dotacji.

Oczywistym jest (rację ma w tym względzie Minister Finansów), że termin określony w rozporządzeniu RM z dnia 14 grudnia 2004 r., wydanym na podstawie art. 102 ust. 3 u.f.p., jest terminem wyznaczonym dla podmiotu, który otrzymuje środki w nim wymienione. Tylko on może bowiem je wykorzystać. Dysponent budżetu państwa (Wojewoda M.) jedynie przekazuje beneficjentowi środki, zgodnie z właściwymi procedurami, nie korzystając z nich. Bez znaczenia jest zatem argumentacja Skarżącej mająca na celu wykazanie, iż nie jest ona dysponentem środków budżetowych. Otrzymała ona sporne środki do wykorzystania na określony cel.

Wskazać przy tym należy na sprzeczność w rozumowaniu i działaniu Skarżącej, która z jednej strony zabiegała o objęcie rozporządzeniem Rady Ministrów wydatków na przebudowę ul. [...], niemożliwych do dokonania przez nią w 2004 r., z drugiej zaś twierdzi, że to nie samo wykorzystanie przez nią tych środków, a ich przekazanie przez dysponenta budżetu państwa ograniczone jest terminem określonym w tym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 102 ust. 7 u.f.p. środki finansowe niewykorzystane w terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa.

Zdaniem Sądu w świetle tego przepisu nie może budzić wątpliwości, że Skarżąca obowiązana była wydatkować przyznane jej środki do [...] czerwca 2005 r., a środki w części niewykorzystanej w tym terminie zwrócić do budżetu państwa. Bezspornym jest też, że nie uczyniła tego do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, w przeciwieństwie do aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.), w art. 102 ust. 7 nie określała terminu zwrotu środków objętych rozporządzeniem Rady Ministrów, tj. nie wygasających z końcem roku budżetowego, w jakim zaplanowano je jako wydatek budżetu państwa. Nie normowała też odrębnie trybu, w jakim właściwe organy orzekają o tym zwrocie.

Przedmiotowe środki przyznane zostały Skarżącej jako dotacja celowa. Wbrew jej twierdzeniu nie zmienia tego okoliczność, iż przekazanie ich związane było z realizacją porozumienia z dnia [...] kwietnia 2004 r. W wyroku z dnia 13 lutego 2003 r. sygn. akt SN III RN 11/02 (OSNP 2004/5/72) Sąd Najwyższy stwierdził, że środki przekazane przedsiębiorstwu w drodze umowy cywilnoprawnej z dysponentem części budżetowej nie tracą publicznego charakteru i dla dochodzenia ich zwrotu nie jest właściwa droga procesu cywilnego (art. 69 ust. 1 u.f.p.). Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.

Zważyć również należało, że objęcie spornych środków rozporządzeniem RM

z dnia 14 grudnia 2004 r. oznaczało konieczność zachowania określonego tym rozporządzeniem terminu ich wydatkowania, bez względu na jakiekolwiek inne ustalenia, czy porozumienia. Możliwość wyłączenia określonych środków spod działania art. 102 ust. 1 u.f.p., przewidującego skutek w postaci wygaśnięcia niezrealizowanych kwot wydatków z końcem roku budżetowego ma charakter wyjątkowy. Stąd wymóg określenia ostatecznego terminu ich dokonania (art. 102 ust. 4 u.f.p.), którego uchybienie pociąga za sobą konsekwencje wskazane w art. 102 ust. 7 u.f.p.

Skoro zaś przedmiotowe środki były dotacją celową, właściwym było zastosowanie art. 93 i art. 93a u.f.p. do orzeczenia obowiązku ich zwrotu

Przy wydawaniu decyzji należało jednakże konsekwentnie zastosować całość wynikających z tych przepisów unormowań.

Okoliczności, od których uzależniona jest możliwość wydania decyzji orzekającej o zwrocie dotacji określone zostały w art. 93a ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 93 ust. 1 [podkreślenie Sądu], organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia [...] lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Z przepisów powyższych jednoznacznie wynika więc, że ustawodawca wyznaczył podmiotowi korzystającemu z dotacji termin na dokonanie dobrowolnego zwrotu kwoty dotacji. Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu uprawnia właściwy organ do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji. Jeżeli zaś jednostka zwróci dotację w części - decyzja obejmie brakującą, w ocenie organu, kwotę.

Oczywistym jest przy tym, że w sytuacji, gdy Miasto O. mogło wykorzystać środki pochodzące z dotacji w terminie do [...] czerwca 2005 r., data do której obowiązane było zwrócić jej część niewydatkowaną w tym terminie nie mogła być wcześniejsza. To z kolei oznacza, że Skarżąca, poinformowana przez Wojewodę M. o uchybieniu terminu i obowiązku zwrotu kwoty niewydatkowanej, mogła ją zwrócić w terminie do [...] lutego 2006 r. Dopiero po tym terminie Wojewoda M. mógł, pozostając w zgodzie z art. 93a ust. 1 u.f.p., wydać stosowną decyzję.

Tymczasem zarówno decyzja Wojewody M., jak i decyzja Ministra Finansów, utrzymująca ją w mocy, wydane zostały przed dniem określonym zgodnie z art. 93 ust. 1 u.f.p. Stwierdzić zatem należy, że brak było podstaw faktycznych, tj. niezwrócenia dotacji w terminie, do podjęcia rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek ich zwrotu.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mógł mieć zastosowania wskazany przez Ministra Finansów w odpowiedzi na skargę § 20 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2000 r., ponieważ do terminu zwrotu dotacji celowych przyznanych jednostkom samorządu terytorialnego, określonego tym przepisem nie odsyła art. 93a u.f.p. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że termin ten to [...] stycznia roku następującego po roku budżetowym, a zatem decyzje organów obu instancji wydane zostały również przed upływem tego terminu.

Zdaniem Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem art. 93a ust. 1 u.f.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie tych decyzji przed upływem terminu określonego w art. 93 ust. 1, do którego odsyłał ww. przepis - było przedwczesne. Zasadny jest zarzut skargi w tym względzie.

Jakkolwiek art. 93a u.f.p. zamieszczony został w ustawie zawierającej normy materialnoprawne, to jest przepisem proceduralnym. Określa bowiem kompetencje organów, warunki i tryb, w jakim wydawane są decyzje o zwrocie dotacji.

Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004; s. 196).

W związku z powyższym przedwczesną byłaby natomiast wypowiedź Sądu co do prawidłowości zakwalifikowania dotacji wydatkowanej z naruszeniem terminu jako dotacji nadmiernie pobranej, jak to przyjęły organy orzekające, a także związanej z tym daty początkowej naliczania odsetek.

Zważyć jednakże należało, że obowiązkiem Sądu jest kontrola zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych oraz prawidłowości poprzedzającego ich wydanie postępowania (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz uwzględnienie przy tym również okoliczności, wprawdzie nie wskazanych w skardze jako zarzut, ale mających wpływ na tę ocenę (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dlatego też, wskazać należy, że wypowiedź co do meritum sprawy nie byłaby także możliwa z uwagi na fakt, iż uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Organy wyraziły co prawda swoje stanowisko, uznając przedmiotową kwotę za dotację nadmiernie pobraną, jednakże stanowiska tego w ogóle nie uzasadniły. Całkowicie zignorowały przy tym argumentację podnoszoną przez Skarżącą w pismach składanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a następnie w odwołaniu. I tak:

Wojewoda M. powoływał się na przekroczenie upoważnienia do dokonania wydatku ze środków publicznych, jednakże przekroczeniem to uzasadniał wydatkowaniem dotacji po terminie. Nie nawiązał przy tym w żaden sposób do przesłanek zwrotu dotacji wymienionych w art. 93 ust. 1 u.f.p. Obowiązkiem jego było wyjaśnienie dlaczego uznaje dokonanie wydatku po terminie za równoznaczne z pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości.

Minister Finansów natomiast przytoczył treść art. 93 ust. 2 u.f.p., wyraził pogląd, iż art. 93 ma zastosowanie do podmiotu otrzymującego dotacje (jedyne nawiązanie do treści odwołania) i że Skarżąca powinna wykorzystać dotację "zgodnie z przeznaczeniem oraz w terminie...". Następnie stwierdził, iż jego zdaniem nadebrana dotacja winna być zwrócona łącznie z odsetkami według zasad określonych tym przepisem

Sąd nie kwestionuje prawa organów podatkowych do samodzielnej i swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa. Jednakże ocena ta wymaga wykazania faktycznych podstaw rozumowania, którego jest rezultatem w kontekście stosowanych przez organy przepisów prawa. Nie wystarczy zatem ograniczyć się do podania wniosków wynikających z tej oceny. Dopiero przedstawienie rozumowania, które doprowadziło do tych wniosków, w uzasadnieniu decyzji umożliwiłoby Sądowi kontrolę jego poprawności i w efekcie stwierdzenie merytorycznej prawidłowości lub błędności zaskarżonych decyzji. W wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r. sygn.akt III SA 1756/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził następujący pogląd: "Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia".

Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w sprawie niniejszej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić samodzielną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na marginesie Sąd wyjaśnia, że decyzja o zwrocie dotacji nie jest decyzją "o charakterze ustalającym", jak to określił organ pierwszej instancji. Z treści art. 93 ust. 1 u.f.p. wynika, iż w przypadkach wskazanych w tym przepisie np. właśnie przy pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości, obowiązek jej zwrotu powstaje z mocy prawa, a wydana w tym zakresie decyzja jedynie potwierdza istnienie tego obowiązku. Charakter tej decyzji można zatem porównać do charakteru decyzji, przewidzianych w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, której dział III znajduje zastosowanie do dotacji podlegających zwrotowi do budżetu. Używając terminologii Wojewody M. jest to decyzja "o charakterze określającym". Błędne określenie charakteru decyzji nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda M. przede wszystkim ustali, czy w świetle art. 93a ust. 1 u.f.p., spełnione zostały przesłanki do wydania w stosunku do Skarżącej decyzji o zwrocie dotacji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 135 p.p.s.a Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Zakres, w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Skarżąca nie wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.