Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1079/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.4, art. 11, art. 13, art. 59, art. 107
journal: Dz.U. 2018 poz 169
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. S.A. z siedzibą w Z. kwotę 2097 (słownie: dwa tysiące dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD/organ") decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w Z. (dalej jako: "strona", "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 7000 zł utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Za podstawę prawną ww. decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "kpa"), art. 4, art. 11, art. 13, art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. 2019, poz. 382), przepisów 1.4.1.1., 1.4.2.2.1 lit. c), 7.5.7.1., 7.5.7.3 załącznika A do Umowy Europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. 2017, poz. 1119) oraz lp. 3.27 i lp. 3.4 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

W przedmiotowej sprawie ustalono następujący stan faktyczny oraz prawny.

Organ wskazał, że podstawą faktyczną decyzji stanowiło naruszenie polegające na:

- załadunku lub przewozie towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków,

- uwolnieniu się towaru niebezpiecznego z opakowania, jednostki transportowej w rozumieniu przepisów ADR, cysterny lub kontenera, tj. naruszenie opisane w przepisie lp. 3.27 i lp. 3.4 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Powyższego stwierdzono w wyniku przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2018r. na 156 km autostrady [...] kontroli drogowej zespołu pojazdów, składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan J. S.. Kierujący pojazdem wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z K. do S.. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu P. S.A. z siedzibą w Z..

Kierujący przewoził 24.000 kg towaru niebezpiecznego UN 2067 - nawóz na bazie azotanu amonu, 5.1, III, (E). Wymieniony ładunek był zapakowany w 48 big bagów. Podczas kontroli stwierdzono, że nie wszystkie rzędy big bagów były zabezpieczone przed przemieszczeniem się, a niektóre z pasów mocujących big bagi nie były naciągnięte. Ponadto ostatni rząd big bagów był umieszczony zbyt blisko ostrej krawędzi klamry pasa zabezpieczającego, co spowodowało uszkodzenie jednego z opakowań, skutkiem czego nastąpiło uwolnienie się towaru niebezpiecznego z opakowania. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 14 listopada 2018 r.

Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 16 listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako organ I instancji, zawiadomił stronę o wszczęciu w tej sprawie z urzędu postępowania administracyjnego. Odpowiadając na powyższe zawiadomienie w piśmie z dnia 26 listopada 2018 r. strona wyjaśniła, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń i nie ponosi za nie odpowiedzialności. Powołując się na art. 43 ustawy - Prawo przewozowe strona wskazała, że czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy towaru. Nadawcą towaru przewożonego w dniu kontroli była spółka G. S.A. w K., który to podmiot był odpowiedzialny za prawidłowe załadowanie towarów niebezpiecznych, ich rozmieszczenie w pojeździe i zabezpieczenie.

Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, została wydana decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], nakładająca na stronę karę pieniężną w wysokości 7.000 zł, w związku ze stwierdzonymi naruszeniami.

W dniu 21 stycznia 2019 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Po rozpoznaniu ww. odwołania organ odwoławczy utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. Organ powołując się na treść przepisu 7.5.7.1 załącznika A do umowy ADR, wskazał, że w razie potrzeby pojazd oraz kontener powinny być wyposażone w elementy ułatwiające mocowanie i zabezpieczanie towarów niebezpiecznych. Podkreślił, że poszczególne sztuki przesyłki zawierające materiały niebezpieczne lub nieopakowane przedmioty niebezpieczne powinny być umocowane przy użyciu odpowiednich urządzeń (np. pasów spinających, burt przesuwanych lub przegród nastawnych), umożliwiających ich unieruchomienie w pojeździe lub w kontenerze w sposób zapobiegający takiemu ich przemieszczaniu podczas przewozu, które mogłoby spowodować zmianę orientacji sztuk przesyłki lub ich uszkodzenie. Zdaniem organu, jeżeli towary niebezpieczne przewożone są razem z innymi towarami (np. z ciężkimi maszynami lub skrzyniami), to wszystkie towary powinny być tak umocowane lub zapakowane, aby zapobiec uwolnieniu się towarów niebezpiecznych. Przemieszczaniu sztuk przesyłki można również zapobiec poprzez wypełnienie wszystkich wolnych przestrzeni pomiędzy nimi przy użyciu przekładek lub poprzez blokowanie i usztywnianie sztuk przesyłki. W przypadku użycia elementów spinających, np. opasek lub pasów, należy unikać ich nadmiernego napinania, które mogłoby spowodować uszkodzenie lub deformację sztuki przesyłki. Organ zauważył, że wymagania określone w tym przepisie uważa się za spełnione, jeżeli ładunek jest zabezpieczony zgodnie z normą EN 12195-1:2010.

GITD wskazał, że zgodnie z art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł, z zastrzeżeniem art. 113 (ust. 1). Zdaniem organu powołany przepis 7.5.7.1 załącznika A do umowy ADR jednoznacznie wskazuje, że w przypadku przewożenia towaru niebezpiecznego, także wraz z innymi towarami, należy je w taki sposób umocować w pojeździe, aby zapobiec uwolnieniu się towarów niebezpiecznych. Powołany przepis ma zastosowanie także w przypadku przewożenia towaru niebezpiecznego w warunkach określonych w przepisie 1.1.3.6 załącznika A do umowy ADR.

W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że przewożony ładunek 24.000 kg towaru niebezpiecznego UN 2067- nawóz na bazie azotanu amonu, 5.1. III. (E) nie był w całości zabezpieczony przed zmianą położenia w czasie wykonywania przewozu. Wymieniony towar niebezpieczny był zapakowany w 48 big bagów, a niektóre z opakowań w ogóle nie były zabezpieczone przed przemieszczeniem się. Tymczasem powołany przepis 7.5.7.1 załącznika A do umowy ADR stanowi, że ładunek należy zabezpieczyć w pojeździe w taki sposób, aby zapobiec uwolnieniu się towarów niebezpiecznych. Organ podkreślił, iż jak wynika z zeznań kierującego kontrolowanym pojazdem J. S., przesłuchanego w charakterze świadka, załadunek towaru odbywał się w jego obecności, a zabezpieczenia ładunku dokonał osobiście. GITD wskazał, że ładunek był zabezpieczony tylko kilkoma pasami, co wyraźnie widać na fotografiach i na nagraniu zapisanym na płycie CD znajdujących się w aktach sprawy, natomiast w czasie wykonywania przewozu, tj. podczas 2 godzin prowadzenia pojazdu na odcinku 129 km kierujący nie sprawdzał ładunku, co potwierdzają dane cyfrowe z jego karty kierowcy.

Uwzględniając powyższe organ 1 instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1.000 zł stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 3.27 załącznika do tej ustawy.

W dalszej kolejności organ powołując się na treść art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych wskazał, że uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów między narodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł, z zastrzeżeniem art. 113. (ust. 1). Stosownie natomiast do treści Ip. 3.4 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, uwolnienie się towaru niebezpiecznego z opakowania, jednostki transportowej w rozumieniu przepisów ADR, cysterny lub kontenera, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 6.000 zł.

Organ podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje również, że podczas wykonywania kontrolowanym zespołem pojazdów przewozu ładunku 24.000 kg towaru niebezpiecznego, doszło do uwolnienia się tego towaru z jednego z opakowań. Wymieniony towar niebezpieczny był zapakowany w 48 big bagów — worków z tworzywa sztucznego. Ostatni rząd big bagów był umieszczony przy drzwiach naczepy i zabezpieczony pasami. Jednak ten rząd był usytuowany zbyt blisko ostrej krawędzi klamry pasa zabezpieczającego, co spowodowało uszkodzenie jednego z opakowań i wydostanie się towaru z opakowania. Organ zaznaczył, że na nagraniu zapisanym na płycie CD, znajdującym się w aktach sprawy, wyraźnie widać wyspane granulki nawozu pod klamrą pasa zabezpieczającego.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 6.000 zł, stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 6.2 załącznika nr 1 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone w sprawie przez organ I instancji nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Wskazał, iż pismem z dnia 16 listopada 2018 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, poinformował stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa strona skorzystała składając wyjaśnienia w piśmie z dnia 26 listopada 2018 r. GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto uznał, że organ I nie naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepisy k.p.a. umożliwiają stronie zapoznanie się aktami sprawy, sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Nie nakładają one na organ administracji obowiązku przesłania stronie kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w związku z czym organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przesłania dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak było również podstaw do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Zgodnie z tym przepisem, nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot ten nie mógł zapobiec. Wskazał, że z odpowiedzialności za dokonane naruszenie uczestnik przewozu może się zwolnić, jeżeli wykaże, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi zaistnieć realnie. Natomiast pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu należy rozumieć tylko zjawiska występujące rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tylko takie okoliczności i zdarzenia są tymi, których w rozumieniu wymienionego przepisu uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Natomiast "działania osób trzecich", o którym mowa w powyższym przepisie, nie można utożsamiać z zaniedbaniami pracowników zatrudnionych przez uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, bowiem kwestie właściwego doboru pracowników nie mieszczą się w zakresie ww. regulacji.

Na powyższą decyzję P. S.A. z siedzibą w Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła :

naruszenie art. 109 pkt. 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, gdyż nie był załadowcą towaru i nie dokonywał załadunku;

naruszenie pkt. 1.4.3.11 - Umowy Europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie w dniu 30.09.1957(DZ.U. z 2011 poz.641) przez nieuwzględnienie jej postanowień polegających na przyjęciu, iż do uszkodzenia przesyłki i jej przewozu w stanie uszkodzonym przyczynił się przewoźnik;

naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w wyniku niewyjaśnienia okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i błędne ustalenie stanu faktycznego przez:

a) poczynienie błędnych ustaleń, że do uszkodzenia przesyłki doszło w czasie transportu w sytuacji, gdy z treści decyzji organu I Instancji wynika jednoznacznie, że "w toku prowadzonego postępowania ustalono, że przewoźnik działający za pośrednictwem zatrudnionego kierowcy podjął się realizacji przewozu z uszkodzoną przesyłką, do którego doszło z powodu złego rozmieszczenia i nieprawidłowego zabezpieczenia ładunku";

b) błędne, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu ustalenie, że ładunek był nieprawidłowo zabezpieczony min. nie zabezpieczono wszystkich rzędów big bagów wystarczającą ilością pasów, w stosunku do masy przewożonego ładunku, oraz przyjęcie całkowicie niezrozumiałych wyliczeń, iż do zabezpieczenia pasami 5.000 kg ładunku winno być użyte 400 pasów, co jest ilością nieprawdopodobną i nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Ponadto nie ustosunkowano się do wyliczeń dokonanych przez skarżącego, z których wynika, że do przewozu wspominanego ładunku wystarczy 8 pasów, a faktycznie zastosowano 12 pasów;

c) dokonanie dowolnych ustaleń, całkowicie sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym np. "braku naciągu pasów mocujących "umieszczenie ostatniego rzędu big bagów zbyt blisko krawędzi ostrej klamry mocującej pasa zabezpieczającego" oraz rozcięcie opakowania i wydostanie się towaru niebezpiecznego podczas transportu;

d) naruszenie art. 107 ust. 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji.

W związku z powyższymi naruszeniami skarżąca wniosła o :

- uchylenie zaskarżonej decyzji organu II Instancji oraz decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie,

- zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a".

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem GITD wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej dopuścił się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przeprowadzeniu niepełnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny wspomnianej wyżej decyzji.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności decyzji, na wstępie należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 2 pkt 5 oraz pkt 8 ww. ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych - przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oznacza każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas przewozu oraz czynności związanych z tym przewozem. Uczestnikami przewozu towarów niebezpiecznych są podmioty wymienione w ADR, RID lub ADN lub jednostka wojskowa, prowadząca działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych.

Zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu 14 listopada 2018 r. na 156 km autostrady [...] dokonano kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan J. S.. Kierujący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z K. do S.. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu Przedsiębiorstwa K. S.A. z siedzibą w Z.. Kierujący przewoził 24.000 kg towaru niebezpiecznego UN 2067 nawóz na bazie azotanu amonu, 5.1, III, (E). Wymieniony towar niebezpieczny był zapakowany w 48 big bagów. Podczas kontroli stwierdzono, że nie wszystkie rzędy big bagów były zabezpieczone przed przemieszczeniem się. Niektóre z pasów mocujących big bagi nie były naciągnięte. Ostatni rząd big bagów był umieszczony zbyt blisko ostrej krawędzi klamry pasa zabezpieczającego, co spowodowało uszkodzenie jednego z opakowań i wydostanie się towaru z opakowania. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 14 listopada 2018 r.

W świetle powyższego organ inspekcji transportu drogowego uznał, że znajdujące się w kontrolowanym pojeździe towary niebezpieczne nie zostały prawidłowo rozmieszczone i zamocowane, czego skutkiem było uwolnienie się towaru niebezpiecznego. Jednocześnie organ uznał, że nastąpiło to winy przewoźnika, gdyż uszkodzenie big bagu z towarem niebezpiecznym nastąpiło wskutek nieprawidłowego mocowania towaru. Organ dokonał takich ustaleń na podstawie oględzin pojazdu uznając, że uszkodzenie nastąpiło w trakcie realizowanego przewozu towarów niebezpiecznych, a nie jak wywodzi skarżąca w trakcie załadunku towaru.

W ocenie Sądu, okoliczność uwolnienia się towaru niebezpiecznego, mająca istotne znaczenie dla wysokości kary nałożonej na stronę skarżącą nie została należycie zbadana z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Należy bowiem wskazać na występujące sprzeczności w tym zakresie w stanowisku organów obu instancji, odnośnie miejsca uwolnienia się towaru niebezpiecznego (podczas załadunku towaru czy też w trakcie jego mocowania i transportu), na co słusznie wskazano w skardze. Ponadto nie zostało wykazane, czy faktycznie, a nie tylko teoretycznie, doszło do uszkodzenia big baga z towarem niebezpiecznym ostrą klamrą mocującą pasa zabezpieczającego, gdyż taki pas jest co do zasady przeznaczony i przystosowany do mocowania różnego rodzaju ładunków, w związku z czym jego konstrukcja nie powinna zawierać elementów mogących powodować uszkodzenie przewożonego towaru. Należało wziąć przy tym pod uwagę, czy materiał z którego został wykonany big bag zawierający towar niebezpieczny, mógł faktycznie zostać rozerwany bądź rozcięty tego rodzaju klamrą pasa zabezpieczającego, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Ustalenia dokonane w tym zakresie przez organ zostały zatem oparte na domniemaniu, że do uwolnienia materiału niebezpiecznego doszło w trakcie wykonywania czynności transportowych przez przewoźnika, co jednak nie wyklucza, bez wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności, czy do uszkodzenia big baga z towarem niebezpiecznym nie doszło jeszcze w trakcie dokonywanego załadunku. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, mimo że wskazuje na przyjętą przez organ hipotezę wydarzeń, to jednak nie usuwa w pełni tych wątpliwości.

Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.

Na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określonych w art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych należy przede wszystkim rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Należy zgodzić się co do zasady z poglądem, że to na skarżącej jako uczestniku przewozu towarów niebezpiecznych spoczywa ciężar wykazania, że dołożyła ona należytej staranności i nie miała wpływu na naruszenie prawa, bowiem sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do naruszenia obowiązującego prawa.

W tym względzie nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wyjaśnienia strony skarżącej, iż do uszkodzenia opakowania towaru niebezpiecznego doszło w trakcie załadunku na który nie miała wpływu, mają na celu jedynie uniknięcie przez nią odpowiedzialności administracyjnej. Wprawdzie w świetle cytowanego wyżej przepisu Umowy ADR przewoźnik powinien przed transportem sprawdzić czy ładunek nie ma oczywistych wad oraz czy nie występują wycieki lub nieszczelności, braki w wyposażeniu, itp., jednakże należy wziąć pod uwagę, czy rzeczywiście w analizowanym przypadku przewoźnik nie dochował należytej staranności, mając na uwadze wszystkie okoliczności takiego zdarzenia.

W rozpatrywanej sprawie należy także mieć na względzie fakt, że uszkodzeniu uległ tylko jeden z przewożonych big bagów z towarem niebezpiecznym, tj. znajdujący się najbliżej krawędzi pasa zabezpieczającego ładunek. Tymczasem, w taki sam sposób dokonano mocowania pozostałych big bagów. Jeżeli zatem nie doszło do stwierdzenia innych uszkodzeń, należy albo przyjąć, a wcześniej wykazać, że tylko w tym jednym przypadku przewożony ładunek został nieprawidłowo zamocowany, albo też uznać, mając na uwadze sposób zabezpieczenia pozostałych big bagów, że do uszkodzenia mogło dojść także z innego powodu niż wskazany przez organ w skarżonej decyzji. Bez wyjaśnienia tych wątpliwości trudno zatem uznać, że do uwolnienia towaru niebezpiecznego doszło jedynie wskutek działania bądź zaniechania ze strony przewoźnika.

W ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił także w należytym stopniu, jak przewożony ładunek powinien zostać prawidłowo zabezpieczony w trakcie transportu. Organ powołując się na ogólne normy Umowy ADR wskazuje, że nie powinno dojść do przemieszczania towaru niebezpiecznego, a zwłaszcza jego uwolnienia. Mając na względzie powyższe uwagi dotyczące przyczyn uwolnienia się towaru niebezpiecznego, w rozpoznawanej sprawie brak jest zatem jednoznacznego wskazania przez organ sposobu mocowania przewożonego ładunku. Ilość pasów zabezpieczających, na co słusznie zwraca uwagę strona skarżąca, nie może bowiem przekraczać racjonalnej normy (np. 200 pasów), zwłaszcza w przypadku towaru przewożonego w big bagach oraz pojazdu konstrukcyjnie do tego przystosowanego, jak to miało miejsce w analizowanym przypadku. Organ nie odniósł się ponadto do argumentacji i wyliczeń strony skarżącej dotyczących prawidłowej liczby pasów zabezpieczających przewożony ładunek w warunkach realizowanego przez nią przewozu. Słusznie zatem wskazuje skarżąca, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ nie wykazał w prawidłowy sposób swojego stanowiska w powyższym zakresie.

Konkludując, w ocenie Sądu, powyższe stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż poczynione przez organ ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z niejednoznacznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustawy oraz ww. Umowy ADR. Istnieją bowiem uzasadnione podstawy, aby podważać zasadność i prawidłowość wydanej przez GITD decyzji. Organ nie zbadał bowiem wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadził dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, co koresponduje z treścią art. 7 i art. 77 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji wymagał bowiem poczynienia dodatkowych ustaleń w sprawie, tak aby zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).