Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 357/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art 77 § 1, art.107 § 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakaz czasowego odebrania zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. [...] w części nakazującej czasowe odebranie konia, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Wójt Gminy Z., działając na podstawie przepisów art. 7 ust 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, Nr 106, póz. 1002 ze zm. - dalej powoływanej jako: ustawa ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, póz. 1071 ze zm. - dalej jako : Kpa ) orzekł o czasowym odebraniu R.N., utrzymywanych na terenie posesji nr [...] zwierząt ( konia, kóz i psów ) do momentu wydania wyroku przez sąd, przy czym wskazał, iż psy zostaną umieszczone w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w Z., a zwierzęta gospodarskie ( koń i kozy ) w gospodarstwie rolnym H.S. w N.. Wskazał też, że odebrane zwierzęta podlegają zwrotowi jeśli sąd nie orzeknie o ich przepadku w trybie art. 35 ust. 3 ustawy lub gdy postępowanie karne zostanie umorzone, a także, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu organ l instancji stwierdził, iż z mocy art. 7 ustawy zwierzę, które jest utrzymywane w niewłaściwych warunkach może być czasowo odebrane właścicielowi na podstawie decyzji wójta. Wywiódł, iż w związku z powiadomieniem Urzędu Gminy Z.

o zaniedbywaniu zwierząt na posesji nr [...] przeprowadzono wizje lokalne w terenie. Wizja z dnia 4 lutego 2008 roku dotyczyła zabrania padłego konia z terenu posesji. W jej trakcie stwierdzono brak należytego nadzoru nad zwierzętami i zlecono kontrolę przez Powiatowego Inspektora Weterynarii. Kolejna wizja przeprowadzona w dniu 20 marca 2008 roku ujawniła na terenie posesji i w budynku gospodarczym cztery sztuki padłych kóz, co spowodowało zlecenie przez organ ich utylizacji. W tym samym dniu została też przeprowadzona wizja lokalna przez przedstawiciela Powiatowego Inspektora Weterynarii z udziałem pracownika Urzędu Gminy w wyniku której stwierdzono, iż stan przebywających tam zwierząt wskazuje na zaniedbanie i braki w żywieniu oraz, że dalsze pozostawienie zwierząt ( konia psów i kóz ) zagraża ich życiu.

Decyzja organu l instancji została doręczona R.N., który w przepisanym terminie złożył od niej odwołanie, domagając się zwrotu odebranych zwierząt. W odwołaniu zarzucił, iż nie zaszły podstawy do odebrania mu zwierząt. W ocenie tej strony zwierzęta przebywały w odpowiednich dla nich warunkach bytowania, były systematycznie i racjonalnie karmione, nigdy nad nimi się nie znęcano. Wywodził, iż posiada duże zapasy żywności dla zwierząt. Co do padłych sztuk, to jego zdaniem fakt, iż chodzi o młode i zdrowe osobniki świadczyć może, że przyczyną ich padnięcia były działania osób trzecich. Odwołanie od decyzji złożyła również I.K. zaskarżając ją w zakresie dotyczącym odbioru jednego zwierzęcia - konia ( klaczy o imieniu Mała, urodź. W 1999 roku o maści gniadej ) . Zarzucała, iż nie została dopuszczona do udziału w sprawie, nie była informowana o toczącym się postępowaniu ani nie doręczono jej decyzji mimo, iż posiadała status strony postępowania ze względu na fakt nabycia od R.N. wskazanego konia w dniu 20 marca 2008 roku, którego nie zdążyła odebrać do dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu I.K., powołując się na załączoną do odwołania umowę kupna - sprzedaży konia z dnia 20 marca 2008 roku, wskazywała, iż opisaną klacz nabyła dzień przed wydaniem decyzji i nie zdążyła jej odebrać od poprzedniego właściciela bowiem, zgodnie z umową - przetransportowanie zwierzęcia miało nastąpić w dniu 22 marca 2008 roku. Zarzucała, iż organ l instancji wydając decyzję nie ustalił czy wszystkie zwierzęta należą do R.N. i w wyniku tego zaniedbania pozbawił ją należnych praw strony p' stepowania, przysługujących jej jako właścicielce zwierzęcia. Wskazywała, iż również R.N. nie miał możliwości powiadomienia organu o fakcie zbycia konia bowiem w dniu odebrania zwierząt nie był obecny na terenie posesji. Podnosiła, że o fakcie odebrania zwierząt i wydaniu decyzji dowiedziała się od świadków zdarzenia 22 marca ( sobota ) tj. w dniu ustalonym jako dzień odbioru klaczy. W zaistniałej sytuacji 25 marca 2008 roku udała się do Urzędu Gminy, gdzie po okazaniu umowy doręczona jej została decyzja organu l instancji. Nadto zdaniem strony sentencja zaskarżonej decyzji została sformułowana wadliwie, gdyż nie precyzuje jakie zwierzęta i w jakiej ilości zostały odebrane. Podnosiła, iż skarżony akt wydany został z rażącym naruszeniem prawa co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności, zaś okoliczność, iż została pozbawiona możności obrony swych praw w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Podnosząc wskazane zarzuty domagała się uchylenia decyzji w zakresie dotyczącym stanowiącego jej własność konia i wydania jej tego zwierzęcia, któremu jest w stanie zapewnić bardzo dobre warunki bytowe i opiekę.

Po rozpoznaniu obu odwołań, decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. w oparciu o przepis art. 138 Kpa i art. 7 ust 1-3 ustawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przedstawiając w uzasadnieniu dotychczasowy przebieg postępowania i argumentację odwołujących się organ II instancji uznał, iż odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku powiadomienia przez organa policji Urzędu Gminy o fakcie padnięcia konia i informacjach sąsiadów o złym traktowaniu zwierząt przebywających na terenie posesji należącej do R.N. przeprowadzona została przez pracowników organu l instancji wizja lokalna w dniu 4 lutego 2008 roku, która ujawniła zwłoki konia ( ogiera lat 8 ) co spowodowało min. wystąpienie do Powiatowego Inspektora Weterynarii pismem z dnia 5 lutego 2008 roku. Ponowna wizja lokalna w dniu 20 marca 2008 roku z udziałem inspektora ochrony środowiska Urzędu Gminy

i przedstawicieli Straży Gminnej jak i kontrola przeprowadzona także tym dniu przez przedstawiciela Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z., podczas których właściciel posesji nie był obecny, potwierdziły zły stan zwierząt ( źrebnej klaczy, dwóch dorosłych psów, szczeniaka i dwóch kóz ) oraz znajdowanie się na posesji martwych koźląt. Panujące na posesji warunki w jakich przebywały zwierzęta: brak paszy, brudna woda, nieodpowiednio zabezpieczony teren gospodarstwa wskazywały na brak dostatecznej opieki nad zwierzętami. Zwierzęta były zaniedbane i wychudzone. Jak wynika z informacji sąsiadów przyczyną zaniedbań w opiece nad nimi było nadużywanie alkoholu przez właściciela posesji. Wobec zaistniałej sytuacji Urząd Gminy powiadomił Towarzystwo Opieki na Zwierzętami w Z., które wyniki kontroli z 20 marca 2008 roku potwierdziło w protokole z dnia 25 marca 2008 roku. Organ odwoławczy wjozał ponadto, iż z wyjaśnień sąsiadów wynika że R.N. źle traktował zwierzęta ( psu wybił oko, często bił konia). Organ II instancji wskazał również na notatkę służbową z dnia 25 marca 2008 roku wskazującą, iż do Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt zgłosił się J.M. z zamiarem przejęcia opieki nad psami odebranymi R.N., oświadczając przy tym, że psy były przez właściciela karmione

i otoczone właściwą opieką. Powołując treść przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy organ

II instancji uznał, iż w sprawie zaszły przesłanki do nakazania odebrania psów. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza bowiem okoliczność, iż warunki w jakich na posesji R.N. przebywały zwierzęta wskazują na brak należytej opieki nad nimi, ich zaniedbanie i wygłodzenie oraz narażanie na kontakt ze zwłokami padłego konia i koźląt, których przyczyny zgonu nie ustalono.

Odnosząc się do zarzutów odwołania R.N. Kolegium uznało, iż nie zasługuje ono na uwzlędnienie, bowiem jego twierdzenia o sprawowaniu rzekomo właściwej opieki nad zwierzętami, systematycznym żywieniu i nieużywaniu przemocy nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Brak tez dowodów wskazujących na działania osób trzecich jako przyczynie padnięcia zwierząt.

Co do odwołania I.K. organ odwoławczy uznał, mając na uwadze fakt przedstawienia przez nią umowy kupna sprzedaży klaczy z dnia 20 marca 2008 roku, iż przysługuje jej status strony postępowania ze względu na posiadany interes prawny wywodzony z faktu własności odebranego przymusowo konia. Uznając status I.K. jako strony Kolegium wskazało, iż podnoszone przez nią w odwołaniu zarzuty były nieuzasadnione. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał na specyfikę postępowania w sprawie o odebranie zwierząt ( w stosunku do zwykłego postępowania administracyjnego) wynikającą z uregulowań

celu jakiemu służy ustawa o ochronie zwierząt . Specyficzny przedmiot ochrony jakim są zwierzęta wymaga od organów administracji publicznej działań szybkich, stanowczych, gwarantujących natychmiastową niezbędną ochronę do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Wskazał, iż w okolicznościach sprawy organ l instancji do czasu wydania swej decyzji nie miał możliwości powzięcia informacji o fakcie istnienia umowy sprzedaży klaczy bowiem zawarta ona została zaledwie dzień przed jej wydaniem. Okoliczność ta została ujawniona dopiero po wydaniu decyzji, która jako opatrzona z mocy prawa rygorem natychmiastowej wykonalności została wykonana. W ocenie organu odwoławczego okoliczność przejścia prawa własności klaczy z R.N. na I.K. pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie . Organ II wskazał bowiem, iż stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być odebrane czasowo właścicielowi lub opiekunowi. W sprawie nie ulega zaś wątpliwości, iż na dzień wydania decyzji jak i na dzień jej wykonania R.N. był co najmniej opiekunem zwierzęcia. Potwierdza to zresztą treść umowy w której strony zastrzegły konieczność sprawowania opieki na źrebną kobyłą. Skoro posiadanie klaczy nie zostało przeniesione status opiekuna zwierzęcia posiadał od dnia zawarcia umowy R.N. zatem zwierzę mogło mu być odebrane. W zaistniałej sytuacji I.K. jako właścicielka klaczy swych praw dochodzić może w postępowaniu cywilnym. Co do zarzutu wadliwego sformułowania sentencji decyzji organu l instancji Kolegium stwierdziło, iż decyzja wskazuje, że chodzi o konia, kozy i psy, w takiej zaś sytuacji brak doprecyzowania liczby poszczególnych zwierząt nie stanowi jej istotnej wady. Natomiast odnośnie twierdzeń o zaistnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji i wznowienia postępowania organ II instancji wskazał, iż żądania tym przedmiocie rozpatrywane są w innych trybach postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca I.K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim orzeka ona o utrzymaniu w mocy nakazu odebrania konia ( klaczy o imieniu Mała, urodź, w 1999 roku , maści gniadej) i przekazania zwierzęcia do jej rąk . W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła ponownie wskazywane już w odwołaniu okoliczności nabycia klaczy. Jej zdaniem, fakt, iż to jej w momencie wydawania decyzji przysługiwało prawo własności odebranego konia stanowił przeszkodę uniemożliwiającą przymusowe odebranie zwierzęcia. Skoro więc w dniu 25 marca 2008 roku organ l instancji powziął wiadomość, iż odebrane zwierzę jest jej własnością powinien "wyjąć je spod decyzji" nakazującej odebranie, a nie pouczać ją o odwołaniu do organu II instancji, który decyzję bezzasadnie podtrzymał. Nadto zaprzeczała, aby zaszły podstawy do odebrania konia R.N. ze względu na sposób traktowania przez niego zwierzęcia. Wskazywała, iż z opinii lekarza weterynarii wynika, iż klacz zabrana z posesji była w dobrym stanie. Nie stwierdzono u niej oznak zaniedbania, zagłodzenia czy jakichkolwiek oznak znęcania się. Zwierzę miało zapewniony duży wybieg, z wiatą na pastwisku, stajnię i zapas siana. Zarzucała, iż okoliczność wcześniejszego padnięcia na posesji R.N. młodej klaczy, z nieustalonych zresztą przyczyn, bezpodstawnie stała się podstawą posądzenia go o zagłodzenie młodszej kłaczki jak i o zanęcanie się nad jej koniem oraz pozostałymi zwierzętami. Zarzucała, iż organy nie dokonały właściwej oceny warunków w jakich faktycznie znajdowały się zwierzęta, opierając się na donosach i pomówieniach sąsiadki oczerniającej R.N.. Podnosiła iż stwierdzenie w umowie, iż klacz wymaga opieki nie wynikało z tego, że była zaniedbana, ale z tego, iż była wysokoźrebna. Wywodziła, iż właśnie orzeczenie o odebraniu wysokoźrebnej klaczy stworzyło dla tego zwierzęcia zagrożenie związane z koniecznością jego transportu w niewłaściwych warunkach do gospodarstwa rolnego H.S., w którym nie ma odpowiednich warunków do utrzymywania koni i to w sytuacji gdy ona dysponuje warunkami właściwymi dla klaczy i źrebięcia. Ponownie też podniosła zarzuty dotyczące wadliwego sformułowania sentencji decyzji o odebraniu zwierząt i jej wad stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium domagało się odrzucenia skargi z uwag na uchybienie terminu do jej wniesienia wskazując, iż decyzja organu II instancji została skarżącej doręczona w dniu 10 kwietnia 2008 roku, a skarga nadana w urzędzie pocztowym dniał2 maja 2008 roku tj. z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dni do jej wniesienia. Odnosząc się do meritum sprawy domagało się jej oddalenia podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania R.N. nie zajął stanowiska procesowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi jako złożonej z przekroczeniem terminu do jej wniesienia. Stosownie do przepisu art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , póz. 170 ze zm. - dalej powoływanej jako ppsa ) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca I.K. odpis decyzji organu

II instancji otrzymała w dniu 10 kwietnia 2008 roku. Skargę na tę decyzję - jak wynika

z daty widniejącej na stemplu pocztowym -nadała 12 maja 2008 roku. Koniec 30-dniowego terminu do wniesienia skargi przypadał na dzień 10 maja 2008 roku ( sobota ). Należy mieć jednak na uwadze przepis art. 83 § 1 ppsa stanowiący, iż terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego z zastrzeżeniem § 2, zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W tych okolicznościach skoro ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi była sobota ( 10 maja) a kolejnym niedziela ( 11 maja ) skarga nadana w urzędzie pocztowym 12 maja 2008 roku została złożona z dochowaniem obowiązującego terminu.

Przechodząc do meritum sprawy wskazania wymaga, iż sąd administracyjny kontroli zaskarżonej skargą decyzji dokonuje wyłącznie pod względem jej legalności czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Wskazania też wymaga, iż sąd orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego

w postępowaniu administracyjnym, a zawartego w aktach administracyjnych przekazanych mu wraz ze skargą. W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie. Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym.

Dokonując kontroli decyzji organu II instancji zważyć należało, iż decyzja ta została zaskarżona przez I.K. jedynie w części w jakiej dotyczyła ona orzeczenia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy decyzje organu l instancji o odebraniu R.N. konia. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję w zaskarżonym zakresie uznał skargę za zasadną choć nie wszystkie jej zarzuty należało podzielić.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu

l instancji orzekającej o przymusowym odebraniu zwierząt ( w tym konia ) R.N. stanowiły przepisy art. 7 powoływanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia

o ochronie zwierząt. Zgodnie z ust 1 art. 7 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt ( ust 1 a ) . Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane ( ust 1 b ) .W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Decyzja w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt podlega natychmiastowemu wykonaniu ( ust. 2 art. 7 ). Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone ( ust. 6 art. 7 ). Sposób traktowania zwierząt uprawniający organ do wydania decyzji o ich czasowym odebraniu właścicielowi lub opiekunowi określony został przez ustawodawcę

w art. 6 ust 2 ustawy. Stosownie do tego przepisu przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Zawarte w 15 punktach wyliczenie form znęcania się nad zwierzętami ma jedynie charakter przykładowy. Między innymi formą znęcania się nad zwierzętami jest utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich

w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji ( pkt 10 ust 2 art. 6 ). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki bytowania", które należy rozumieć w odniesieniu do zdefiniowanych w art. 4 pkt 15 ustawy "właściwych warunków bytowania" rozumianych jako zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Pkt 11 art. 4 ustawy zawiera nadto definicję "rażącego zaniedbania" przez co rozumie się drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu l instancji przyczyną odebrania R.N. zwierząt, w tym konia, było uznanie, iż utrzymywane były one

w niewłaściwych warunkach bytowania. Wg organu l instancji polegały one na złej kondycji fizycznej zwierząt, braku nadzoru nad nimi i na znajdowaniu się na terenie posesji padłych zwierząt. W ocenie organu l instancji stan fizyczny zwierząt konia , kóz i psów ) oceniony przez lekarza weterynarii wskazywał na ich zaniedbanie i braki w żywieniu, co zagrażało ich życiu. Organ II instancji akceptując ustalenia faktyczne organu II instancji dodatkowo powołał się na protokół z dnia 23 marca 2008 roku sporządzony przez inspektora Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami oraz wyjaśnienia sąsiadów, iż R.N. pod wpływem alkoholu miał często bić konia, a psu wybił oko.

W ocenie Sądu zawarty w przekazanych wraz ze skargą aktach administracyjnych materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do poczynienia ustaleń zawartych w decyzjach organów obu instancji w zakresie mającym uzasadniać odebranie konia. Zawartość akt administracyjnych wskazuje, iż bez wątpienia na terenie posesji R.N. w dniu 4 lutego ujawniono zwłoki innego konia. Poza stwierdzeniem jego nagłego zgonu brak informacji o jego przyczynach ( protokół z 4 lutego 2008 roku ).

W aktach znajduje się także pismo organu z dnia 5 lutego 2008 roku do Powiatowego Inspektora Weterynarii z prośbą o dokonanie kontroli stanu zwierząt na posesji R.N. ( m.in. konia ) przesłane do wiadomości także Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami, ale brak informacji czy kontrola taka została dokonana niezwłocznie po zawiadomieniu tego organu, czy też efektem jego jest tylko kontrola przeprowadzona dopiero po prawie dwóch miesiącach tj. w dniu 21 marca 2008 roku przez przedstawiciela PLW w osobie lekarza weterynarii K.M.. Z notatki służbowej sporządzonej przez tego lekarza wynika zaś, iż koń znajdujący się na terenie posesji ( źrebna klacz) znajdował się w dniu kontroli w kondycji dobrej. Nadto lekarz stwierdził brak wyłożonej paszy, brudną wodę w korycie, 1 padłe koźlę oraz brak odpowiednio zabezpieczonego terenu przez dostępem innych zwierząt, co świadczy o braku dostatecznej opieki nad zwierzętami. Zła kondycja, wychudzenie i osłabienie zostało stwierdzone jedynie u 1 kozy i szczeniaka. Z notatki służbowej z dnia 20 marca 2008 roku poprzedzającej kontrolę lekarza weterynarii - w zakresie ustaleń dotyczących konia - wynika jedynie, iż źrebna kobyła wypasała się na łące pokrytej śniegiem. Odnotowano w niej również obecność sąsiadki o nazwisku Zielińska, która miała przekazać informacje o pozastawianiu zwierząt bez opieki, zaniedbaniach w karmieniu i doprowadzeniu do śmierci głodowej. W ocenie Sądu taki materiał dowodowy nie uprawniał organu l instancji do poczynienia w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 marca 2008 roku ustalenia iż stan odebranego w konsekwencji konia wskazywał na jego zaniedbanie i braki w wyżywieniu oraz stwierdzenia, że dalsze przebywanie tego zwierzęcia u R.N. zagraża jego życiu. O tym w jakich warunkach bytowania faktycznie utrzymywane jest zwierzę ( w tym przypadku koń ) świadczy w dużej mierze jego kondycja fizyczna. Skoro ta - zdaniem lekarza weterynarii, a więc osoby posiadającej wiedzę fachową niezbędną do takiej oceny -była dobra, to stwierdzony w wyniku jednorazowej kontroli brak paszy i czystej wody oraz brak zabezpieczenia terenu, nie może być równoznaczny z uznaniem, że koń przetrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania uzasadniających jego czasowe odebranie. Należało wyjaśnić i ustalić czy w tym zakresie zaniedbanie miało charakter incydentalny ) dotyczyło tylko dnia kontroli ) czy powtarzało się lub było nagminne, a dobra kondycja konia była np. wynikiem dokarmiania go przez inne osoby np. sąsiadów zatroskanych jego losem. Tymczasem organ l instancji, mimo powoływania się na posiadane od sąsiadów informacje o złym traktowaniu zwierząt, zaniedbaniach w karmieniu nie przesłuchał nikogo w charakterze świadka i to nawet mimo tego, iż jedna z takich osób ( sąsiadka posiadająca wiedzę w tym przedmiocie ) była obecna podczas kontroli 21 marca 2008 roku. Organ II instancji natomiast za wykazany uznał fakt, iż R.N. często bił konia. Nastąpiło to w oparciu o protokół inspektora TOŻ z dnia 25 marca 2005 roku. Tymczasem treść tego protokołu w powiązaniu z jego datą i z faktem, iż o obecności inspektora TOW nie wspominają notatki służbowe pracowników organu l instancji i lekarza weterynarii nie pozwalają na rozstrzygnięcie czy jest to protokół odzwierciedlający stan zastany przez inspektora czy sporządzony już po fakcie odebrania zwierząt.

Powyższe okoliczności wskazują, iż organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia przesłanek do wydania decyzji o odebraniu konia, czym naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa . Dopiero bowiem prawidłowe ustalenie stanu fatycznego sprawy pozwala na ocenę czy zaszły przesłanki do orzeczenia o czasowym odebraniu konia. Wynikająca z ustawy o ochronie zwierząt specyfika postępowania w sprawach o czasowe ich odebranie, akcentowana przez organ II instancji nie może zwalniać organów od obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, iż fakt nabycia przez skarżącą od R.N. konia w oparciu o umowę z dnia 20 marca 2008 roku wykluczał możliwość orzeczenia o czasowym odebraniu tego zwierzęcia należało go uznać za nieuzasadniony. Z okoliczności sprawy wynika, iż organ l instancji przed wydaniem decyzji nie mógł powziąć informacji o fakcie nabycia przez skarżącą od R.N. konia, a to wobec zawarcia umowy kupna - sprzedaży w dniu poprzedzającym wydanie decyzji i ze względu na nieobecność uczestnika postępowania na terenie posesji w dniu wizji lokalnej. Organ II instancji wobec powzięcia wiadomości przejściu na skarżącą prawa własności tego zwierzęcia z dniem zawarcia umowy ( art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego ) uznał skarżącą za stronę postępowania i rozpoznał jej odwołanie wydając zaskarżoną skargą decyzję. Zasadnie przy tym uznał, iż przejście prawa własności konia nie było przeszkodą w nakazaniu odebrania go R.N. ze względu na fakt, iż był on w dacie wydania ( z mocy prawa natychmiast wykonalnej ) decyzji organu l instancji opiekunem zwierzęcia w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy. Natomiast skarżąca stała się uczestnikiem postępowania administracyjnego od momentu wykazania w tymże postępowaniu przysługującego jej statusu strony. W takiej sytuacji bezzasadne są zarzuty skarżącej, iż decyzje organów dotknięte są takimi wadami, które mogłyby uzasadniać ich nieważność Nb być podstawą wznowienia postępowania co zresztą jest możliwe jedynie w trybach nadzwyczajnych. Również niezasadny okazał się zarzut skarżącej wadliwego sformułowania sentencji decyzji organu l instancji. Zarzut ten w zakresie w jakim odnosi się do zaskarżanej części decyzji jest bezpodstawny bowiem nie budzi wątpliwości, iż w decyzji określono jednoznacznie, że orzeka o odebrania jednego konia. Natomiast nie mogły być przedmiotem oceny Sądu zarzuty dotyczące sposobu wykonania zaskarżonej decyzji ( tj. dotyczące sposobu i warunków transportu konia ) jak spełniania przez gospodarstwo rolne H. Szyszko warunków do trzymania koni. Przypomnienia bowiem wymaga, iż sąd administracyjny kontrolował w tym postępowaniu legalność wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a nie sposób wykonania natychmiast wykonalnej decyzji organu l instancji. Zauważyć natomiast należy, iż zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy odebrany koń, jako zwierzę gospodarskie, powinien być po odebraniu umieszczony w państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne i za zgodą podmiotu, któremu ma być przekazany. Dopiero w przypadku braku zgody tej jednostki lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie jej zwierzęcia, może być ono czasowo przekazane nieodpłatnie min. osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. ( ust 1 c art. 7 ustawy ). Wskazana regulacja prowadzi do wniosku, iż rzeczą organu jest w takich przypadkach zgromadzenie w aktach administracyjnych materiału dowodowego wykazującego brak możliwości umieszczenia zwierzęcia gospodarskiego w gospodarstwie rolnym właściwej jednostki i uzasadniających przekazanie go osobie fizycznej, posiadającej warunki pozwalające na zapewnienie mu właściwej opieki. W związku z tym także uzasadnienie decyzji orzekającej o czasowym odebraniu zwierzęcia powinno zawierać wskazanie i rozważenie tych okoliczności. Uzasadnienia badanych decyzji do tych kwestii nie odnoszą się.

Mając na uwadze, iż decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji - w zaskarżonej części - podjęte zostały z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa ) orzeczono o ich uchyleniu w części dotyczącej odebrania konia stanowiącego własność skarżącej i stwierdzono iż zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu.

Wyjaśnienia przy tym wymaga, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był władny do orzeczenia o zwrocie odebranego zwierzęcia bowiem w przypadku stwierdzenia podjęcia decyzji z naruszeniem prawa może on jedynie orzec o uchyleniu zaskarżonego aktu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu ( art. 153 ppsa ). Nie jest przy tym wykluczona możliwość umorzenia postępowania w przypadku ustalenia iż nie zaszły przesłanki do z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt.