Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2673/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. Z. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania J. Z. i J. Z. (dalej: "skarżący") – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z 16 sierpnia 2021 r. znak [...] orzekającą o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. na dz. nr ew. [...], obręb [...], celem wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ew. [...], obręb [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] lipca 2021 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Ł. S. (dalej: "inwestor") o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. na dz. nr ew. [...], obręb [...], gm. [...], celem wykonania robót budowlanych.

Starosta pismem z [...] lipca 2021 r., wezwał Ł. S. o uzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku. W dniu 2 sierpnia 2021 r. wnioskodawca odpowiedział na powyższe wezwanie.

Organ I instancji przy piśmie z 2 sierpnia 2021 r., zawiadomił strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. skarżący wyrazili sprzeciw na dokonanie planowanych robót.

Starosta decyzją z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. na działkę nr ew. [...], obręb [...], gm. [...], celem wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], gm. [...] oraz określił warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie, wnieśli skarżący.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2021 r. odwołał się do art. 47 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 i wyjaśnił, że w przypadku braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, celem wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych i nieuzgodnienia warunków korzystania z tych obiektów, okoliczności te stają się przedmiotem oceny organu administracji w toku postępowania, które wszczyna się na wniosek inwestora, a sama ocena znajduje odzwierciedlenie w stosownej decyzji organu kończącej postępowanie w sprawie zainicjonowanej tym wnioskiem. Zaznaczył ponadto, że organ prowadząc postępowanie o udzielenie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości nie bada ani zasadności ani celowości wykonania planowanych prac, a jedynie ogranicza się do ustalenia czy inwestor legitymuje się ostatecznym pozwoleniem na budowę lub skutecznie dokonanym zgłoszeniem oceniając zarazem w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany bądź dokumentację załączoną do przyjętego zgłoszenia niezbędność wejścia do cudzego budynku (lokalu) lub na cudzy grunt.

Organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając art. 47 p.b., prowadzone przez organ postępowanie, powinno zmierzać do należytego wyjaśnienia kwestii niezbędności wejścia na teren sąsiedni, a w przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, jasnego ustalenia granic niezbędnej potrzeby oraz ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

W związku z powyższym wskazał, że wnioskiem z 12 lipca 2021 r., Ł. S. wystąpił do organu I instancji o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. nieruchomości będącej własnością skarżących, oznaczonej ewidencyjnie jako dz. nr [...], w obrębie [...], celem wykonania robót budowlanych w postaci dociepleniu ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ew. [...].

Wojewoda zauważył, że jak wynika z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego budynku na dz. ew. nr [...], jego ściana znajdująca się po zachodniej stronie (stanowiąca ścianę oddzielenia przeciwpożarowego) usytuowana jest w ostrej granicy z dz. ew. nr [...]. Ponadto wskazał, że jak wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dostęp do niej możliwy jest tylko z działki skarżących. Zdaniem organu odwoławczego, takie położenie ściany objętej przedmiotowymi robotami bez wątpienia stwarza sytuację braku innej faktycznej możliwości ich wykonania jak tylko przez zajęcie części nieruchomości sąsiedniej stanowiącej własność skarżących.

W ocenie organu odwoławczego wykonanie zamierzonych prac ociepleniowych ujęte zostało w projekcie (s. 32 projektu budowlanego) zatwierdzonym decyzją nr [...] z 24 stycznia 2020 r. udzielającą pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę zbiornika na nieczystości ciekłe o poj. do 10 m3 na dz. nr ew. [...], położonych w miejscowości [...].

Wojewoda oceniając działania inwestora w postaci podjęcia przez niego próby uzgodnienia ze skarżącymi, jako właścicielami nieruchomości sąsiedniej kwestii wejścia na ich teren w celu przeprowadzenia robót budowlanych określonych we wniosku, które to próby powinny zakończyć się niepowodzeniem podniósł, że pismem z 1 lipca 2021 r., inwestor zwrócił się do skarżących o wyrażenie zgody na ocieplenie ściany przedmiotowego budynku od strony ich nieruchomości oraz na wejście na jej teren ekipy budowlanej z umożliwieniem jej wykonania planowanych prac. Wskazał również, że jak wynika z przedłożonej dokumentacji, skarżący nie wyrazili przyzwolenia na wejście na teren ich posesji. W ocenie organu odwoławczego skoro próba uzyskania przedmiotowej zgody nie powiodła się, uznać należało iż inwestor podjął działania w tym zakresie, jednakże okazały się one bezskuteczne.

Wojewoda wyjaśnił ponadto, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi legalność zamierzonych robót budowlanych, a też wystąpiło w niej nieuzgodnienie przez inwestora i skarżących warunków wykorzystania nieswojej nieruchomości, jak i zaszła niezbędność wejścia inwestora na dz. ew. nr [...] wobec położenia ściany budynku na działce inwestycyjnej, nie pozwalającego wykonać jej ocieplenia w inny sposób niż proponował inwestor. Zdaniem organu odwoławczego stanowi to o spełnieniu wskazanych na wstępie przesłanek warunkujących wydanie decyzji zastępującej zgodę sąsiada na wejście na teren należącej do niego nieruchomości.

Wojewoda zauważył jednocześnie, że organ I instancji nie uchybił w niej obowiązkowi precyzyjnego określenia granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości jak też wymogowi dokładnego określenia terminu udostępnienia takiej nieruchomości.

Wojewoda stwierdził, że oparta o art. 47 ust. 2 p.b. decyzja Starosty z [...] sierpnia 2021 r. jako zgodna z prawem, podlega utrzymaniu w mocy.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu wskazał, że Wojewoda nie jest uprawniony do badania kwestii granic administracyjnych działek ewidencyjnych. W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 40 § 1 pkt 3 k.p.a. wyjaśnił, że organ I instancji powinien wysyłać korespondencję do każdej strony postępowania, wskazał również, że odwołanie zostało skutecznie złożone przez oboje skarżących wobec czego powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny.

2. Skargę na decyzję Wojewody z [...] listopada 2021 r. złożyli skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o pozbawione podstaw domniemania organu, działające na niekorzyść skarżących w zakresie konieczności wejścia na ich grunt i w konsekwencji trwałego pozbawienia ich części własności;

- art. 7 w zw. z art. 70 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, bez jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów podawanych we wniosku (udokumentowanego przebiegu granicy odmiennie niż podał wnioskodawca);

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 70 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezrefleksyjne i niczym nie poparte twierdzenie, że "(...) organ zobligowany jest ustalić, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych" - w sytuacji, gdy jedynie róg domu styka się działką skarżących, a nie cała ściana w dobie nowoczesnych maszyn, podnośników - istnieją możliwości techniczne, aby wykonać prace, bez wchodzenia na grunt sąsiada;

- brak podjęcia jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, błędne uznanie, za decyzja organu I instancji, że "lokalizacja budynku jest w nieznacznej odległości od granicy" w sytuacji, gdy ani organ I ani organ odwoławczy nie podjął jakiejkolwiek próby wyjaśnienia rozbieżności i zarzutów podniesionych w toku postępowania, pomijając milczeniem szereg istotnych sprzeczności względem złożonej mapy zasadniczej, z której wynika, że pomiędzy budynkiem a granicą w jednym narożniki działek nie ma żadnej odległości- róg domu stanowi granicę.

- lakoniczne twierdzenie, że "(...)abstrahując od dokonanych stwierdzeń, w kontekście analizy treści zaskarżonej decyzji zważyć należy, iż organ pierwszej instancji nie uchybił w niej obowiązkowi precyzyjnego określenia granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania sąsiedniej nieruchomości jak też wymogowi dokładnego określenia terminu udostępnienia takiej nieruchomości" - w sytuacji, gdy nie sposób się nawet domyśleć - jakie zatem organ odwoławczy działania podjął, żeby tę kwestię wyjaśnić - stanowisko organu I instancji, ani organu odwoławczego na powyższe nie daje odpowiedzi;

- zaniechanie zażądania od wnioskodawcy szczegółowego wyjaśnienia jasno sprecyzowanych i ewidentnych rozbieżności, brak podjęcia jakiejkolwiek próby merytorycznego wyjaśnienia zarzutów stron, dlaczego Ł. S. wskazał na szkicu załączonym do wniosku, że wzdłuż całej ściany budynku jest odległość 17 cm. w sytuacji, gdy jest to niegodne z decyzją rozgraniczeniową - decyzja organu odwoławczego w żaden sposób na ten zarzut nie odpowiedziała;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy decyzja miałaby ograniczać lub pozbawić części własności działki skarżących - a to nie leży w zakresie kompetencji ani Starosty, ani organu odwoławczego; organ administracji architektoniczno-budowlanej - ani I ani II instancji nie może ingerować w prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej w sprawie dotyczącej robót budowlanych, których realizacja nie została uregulowana przepisami p.b., do tego bowiem jest przewidziane i właściwe sądownictwo powszechne;

- art. 47 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu, że " (...) Wojewoda [...] nie jest uprawniony do badania kwestii granic administracyjnych działek ewidencyjnych" z całkowitym pomięciem, że ww. decyzja kolokwialnie mówiąc "w drugą stronę" - nie uprawnia inwestora do wykonywania jakichkolwiek obiektów budowlanych lub ich części na sąsiedniej nieruchomości, a "przepis art. 47 ust. 2 pr. bud. nie może stanowić podstawy do wejścia na grunt lub do budynku w celu trwałego ograniczenia prawa właściciela nieruchomości sąsiedniej" - a taki skutek osiągnie.

Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów, w których orzeczono o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. na dz. nr ew. [...], obręb [...] - celem wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. ew. [...].

Podstawą prawną decyzji organów był art. 47 p.b., zgodnie z którym jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust. 1). Natomiast w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust. 2). Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (ust. 3).

Wskazany art. 47 p.b. normuje zatem sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, wiążącego się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do sąsiedniej nieruchomości. Wejście na teren sąsiadujący z terenem budowy najczęściej jest związany z budową obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością lub budynkiem albo lokalem, względnie wiąże się z istotnym zbliżeniem do takiej granicy (tzw. ostra granica). Oczywiście nie może być mowy o legalnym wykonywaniu robót budowlanych, nawet przygotowawczych, bez porozumienia się z podmiotem, któremu przysługuje prawo do sąsiedniej nieruchomości lub sąsiedniego budynku albo lokalu, gdzie będzie konieczne wejście w celu prawidłowego wykonywania prac budowlanych w ramach danej inwestycji budowlanej. Podmiotem zobligowanym do porozumienia się z właścicielem sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) jest zawsze inwestor, który jako gospodarz budowy reprezentuje wiążące się z nią interesy. Dopiero w sytuacji, kiedy pomimo podjętych przez inwestora czynności zmierzających do uzyskania odpowiedniego (formalnego) uzgodnionego stanowiska podmiotu będącego gestorem sąsiedniego terenu nie dojdzie do zawarcia pomiędzy inwestorem i właścicielem sąsiedniej nieruchomości porozumienia w kwestii wejścia na teren sąsiedni, niezbędnego do wykonywania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, ma zastosowanie art. 47 ust. 2 p.b., przewidujący wydanie rozstrzygnięcia organu architektoniczno-budowlanego w drodze decyzji administracyjnej. W decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. organ ma obowiązek określić granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub sąsiedniej nieruchomości. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Oceniając zasadność wniosku, organ bada: po pierwsze, czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu i czy starania te okazały się bezskuteczne; a po drugie, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest konieczne i niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. W konsekwencji, dopiero łączne spełnienie obu warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji z zakreśleniem czasowych ram wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 170/21). W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 p.b., organ nie bada celowości i zasadności wykonania planowanych robót budowlanych, o ile mają one oparcie w przepisach prawa bądź w ostatecznych decyzjach administracyjnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 349/21). Zatem norma zawarta w art. 47 p.b. oznacza, że ingerencja właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, podjęta w celu umożliwienia inwestorowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt czy do cudzego lokalu, jest dopuszczalna wtedy, gdy zainteresowani nie zdołali porozumieć się w tej sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1155/19).

2. Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać na zasadnicze okoliczności sprawy, które maja istotne znaczenie:

- wnioskiem z 12 lipca 2021 r. Ł. S. (sąsiad skarżących) wystąpił do organu I instancji o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. nieruchomości będącej własnością skarżących;

- z projektu budowlanego rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego budynku na dz. ew. nr [...], jego ściana znajdująca się po zachodniej stronie (stanowiąca ścianę oddzielenia przeciwpożarowego) usytuowana jest w ostrej granicy z dz. ew. nr [...];

- wykonanie zamierzonych prac ociepleniowych ujęte zostało w projekcie budowlanym (s. 32) zatwierdzonym decyzją Nr [...]z [...]stycznia 2020 r., udzielającą pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę zbiornika na nieczystości ciekłe o poj. do 10 m3 na dz. nr ew. [...], położonych w miejscowości [...];

- zatem dostęp do nieruchomości wnioskodawcy i wykonanie określonych prac, możliwy jest tylko z działki skarżących;

- pismem z 1 lipca 2021 r. inwestor zwrócił się do skarżących o wyrażenie zgody na ocieplenie ściany przedmiotowego budynku od strony ich nieruchomości oraz na wejście na jej teren ekipy budowlanej z umożliwieniem jej wykonania planowanych prac;

- skarżący nie wyrazili pozwolenia na wejście na teren ich nieruchomości.

3. W ocenie Sądu, skoro próba uzyskania zgody skarżących nie powiodła się, uznać należało, iż inwestor podjął przewidziane prawem działania w tym zakresie, jednakże okazały się one bezskuteczne. Dodatkowo, co trzeba podkreślić - w niniejszej sprawie zachodzi legalność zamierzonych robót budowlanych.

W związku z tym niewątpliwie zaszła niezbędność wejścia inwestora na dz. ew. nr [...] wobec położenia ściany budynku na działce inwestycyjnej, nie pozwalającego wykonać jej ocieplenia w inny sposób niż proponował inwestor. Argumenty skarżących, że "tylko róg domu graniczy z działką sąsiada" oraz to, że "w dobie nowoczesnych maszyn, podnośników istnieją możliwości techniczne, aby wykonać prace, bez wchodzenia na grunt sąsiada" – są jedynie subiektywnym odczuciem skarżących, zwłaszcza jeżeli wziąć również pod uwagę twierdzenie, że "sąsiad od kilku pokoleń jest im dalece nieprzychylny i inicjujący różne postępowania kontrolne". Nie jest rolą organów administracji oraz sądu administracyjnego rozstrzyganie sporów sąsiedzkich. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu. Taki też był cel art. 47 ust. 2 p.b.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 p.b. przesłanka niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje zawsze, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej, bądź lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i nieruchomości wspólnej, w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. Chodzi więc wyłącznie o sytuację, w której nie ma innej możliwości przeprowadzenia przez inwestora prac przygotowawczych lub budowlanych jak tylko poprzez wejście na teren sąsiedniej posesji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 46/17).

Podkreślić również należy to, że organy nie uchybiły w omawianej sprawie obowiązkowi precyzyjnego określenia granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości jak też wymogowi dokładnego określenia terminu udostępnienia takiej nieruchomości (por. decyzję organu I instancji określającą zasady, czas i warunki konieczności wejścia na nieruchomość sąsiednią).

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż oparte o art. 47 ust. 2 p.b. decyzje organów są zgodne z prawem.

Zasadnie twierdzą również organy, że w niniejszej sprawie (odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu) Wojewoda [...] nie był uprawniony do badania kwestii granic administracyjnych działek ewidencyjnych.

Wskazano również, że w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 40 § 1 pkt 3 k.p.a. prawdą jest to, że organ I instancji powinien wysyłać korespondencję do każdej strony postępowania. Jednakże odwołanie zostało skutecznie złożone przez oboje skarżących wobec czego powyższy zarzut należy uznano za bezzasadny.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie można twierdzić, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego wskazane w skardze. Subiektywne odczucia skarżącego w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o naruszeniu przepisu procesowego art. 8 k.p.a. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 795/20). Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.

Bezzasadny jest również zarzut, że "konieczności wejścia na grunt skarżących w konsekwencji prowadzi do trwałego pozbawienia ich części własności" w sytuacji, gdy z istoty art. 47 p.b. oraz decyzji organu I instancji wynika jedynie "czasowe" a nie "trwałe" wejście na sąsiedni grunt w celu wykonania ściśle określonych robót budowlanych. Tym samym zarzuty wskazujące na błędna interpretację art. 47 p.b. i wskazujące na naruszenie prawa własności są w całości bezzasadne. Dopuszczalność czasowego ograniczenia prawa własności może nastąpić w wyniku działania organów władzy publicznej, podjętego w ustanowionych w ustawach formach prawnych. Postanowienia art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, że ograniczenia mogą być ustanowione tylko w ustawie przesądza o tym, że dopuszczalność ingerencji w prawo własności musi mieć podstawy w regulacji ustawowej. Takim przepisem niewątpliwie jest art. 47 ust. 2 p.b. Prawo własności, pomimo szczególnej ochrony konstytucyjnej, nie jest prawem absolutnym i może podlegać pewnym ograniczeniom w drodze ustawowej, co nie odbiera właścicielom prawa do ochrony swych praw, o ile wykażą, że ich prawo zostało naruszone w zakresie przekraczającym ograniczenia ustawowe. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby czasowe wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wykonania koniecznych i zgodnych z prawem robót budowlanych było takim naruszeniem własności, które jest nieakceptowalne z punktu widzenia prawa. Wręcz przeciwnie, przy interpretacji przepisów stanowiących podstawę prawną zasady proporcjonalności uznaje się, że istotą tej zasady jest typowy model trójelementowy testu proporcjonalności, zgodnie z którym podejmowane działania lub środki prawne weryfikuje się przez pryzmat następujących elementów: odpowiedniości (adekwatności) - działania lub środki są odpowiednie do osiągnięcia tego celu, przy czym odpowiedniość uzyskuje się przez stwierdzenie, że środek realizuje cel nakazany lub chroniony przez prawo, cel ten musi być celem publicznym o znacznej doniosłości; niezbędności konieczności (niezbędności), co oznacza sytuację, w której działania lub środki w porównaniu z innymi dostępnymi środkami najmniej ingerują w sferę uprawnień jednostek, do których są adresowane, a przy tym realizują cel w stopniu największym; proporcjonalności sensu stricto, oznaczającej stan, w którym relacja wagi skutków zastosowania działania lub środka prawnego ingerującego w prawa jednostek do wagi celów, które zostaną przez to zrealizowane, wykazuje przewagę wagi celów (por. wyrok NSA z 3 września 2019 r., sygn. akt II FSK 3474/17).

4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako całkowicie bezzasadną.