Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 795/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 50 ust. 1, 3 i 6, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

(Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), § 1 pkt 1 ppkt b) rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), w związku

z § 5 ust. 1, ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] września 2015 r. zmieniającą uchwałę Rady Miasta S. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r., odmówił przyznania L. Z. pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2018 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. - Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie S. wpłynął wniosek pełnomocnika L. Z. - P. P. z prośbą o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny, niemniej w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, obowiązki te ciążą również na małżonku, rodzicach, dzieciach, wnukach pomimo że nie zamieszkują oni wspólnie z taką osobą.

Zdaniem organu to członkowie rodziny (wspólnie i oddzielnie zamieszkujący) są zobowiązani do wzajemnego wsparcia, pomocy oraz rozwiązywania pojawiających się problemów w obrębie najbliższej rodziny, dopiero wówczas gdy przy wykorzystaniu własnych możliwości, uprawnień, zasobów nie są w stanie pokonać trudności mogą liczyć na pomoc społeczną. Pomoc społeczna ma bowiem charakter uzupełniający i skierowana jest przede wszystkim do osób samotnych, wymagających opieki, które z różnych przyczyn są jej pozbawione i nie są w stanie we własnym zakresie zorganizować tej pomocy.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż strona nie jest osobą samotną i pozbawioną wsparcia członków rodziny. Z notatki służbowej z dnia [...] marca 2019 r. wynika, iż od stycznia 2019 r. wnioskodawczyni ma zapewnioną opiekę ze strony prywatnej osoby, która wykonuje wszelkie czynności związane z pielęgnacją i higieną. Osoba ta została zatrudniona przez P. P.. W rozmowie z pracownikiem socjalnym P. P. oświadczył, iż jest zadowolony z takiej formy opieki i nie ma co do niej zastrzeżeń, a stan zdrowia strony nie uległ pogorszeniu oraz, że ponosi koszty zatrudnienia prywatnej osoby. Jak zaznaczył koszt za godzinę usługi prywatnej jest porównywalny z kosztami jakie ponosił za usługi opiekuńcze realizowane na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie.

Wobec faktu, iż wnioskodawczyni ma zapewnioną pomoc usługową ze strony osób prywatnych, organ uznał, że przyznanie jej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania nie jest zasadne. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie nie jest bowiem w stanie udzielić wszystkich świadczeń w oczekiwanych i wnioskowanych rozmiarach. W roku 2018 Rejonowy Ośrodek Pomocy Rodzinie S.. w S. zrealizował świadczenia w postaci usług opiekuńczych na rzecz 435 osób. Zgodnie z umową Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. na realizację zadań w zakresie usług opiekuńczych na terenie Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie S. dysponuje ilością 396.000 godzin na okres 3 lat, co daje 132.000 godzin rocznie. W roku 2018 zrealizowano 200.199 godzin usług opiekuńczych. Z uwagi na trudną sytuację finansową i niewystarczające środki Ośrodek posiada ograniczoną liczbę usług opiekuńczych, kierowanych w pierwszej kolejności do tych osób, które wymagają pomocy, a są samotne lub tych osób w rodzinie, gdzie nie można takiej pomocy zapewnić, gdzie brak jest możliwości i zasobów aby świadczyć pomoc i opiekę nad potrzebującym członkiem rodziny.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

(Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. Z., reprezentowanej przez pełnomocnika P. P., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że P. P. zwrócił

o przyznanie Jego babci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania od stycznia

2019 r. w wymiarze: wtorki, środy, piątki, soboty i niedziele - dwa razy dziennie

po 1 godzinę. W dniu [...] grudnia 2018 r. wydana została decyzja administracyjna, na mocy której odmówiono przyznania L. Z. prawa do usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. P. P., działający w imieniu i na rzecz L. Z., złożył odwołanie od ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2019 r. ponownie odmówił przyznania stronie wnioskowanej pomocy w postaci usług opiekuńczych. Od ww. decyzji pełnomocnik strony, ponownie złożył odwołanie. Skarżonej decyzji zarzucił: brak odniesienia do wytycznych wcześniejszego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nierzetelne zebranie dokumentacji przez MOPR, pobieżną interpretację informacji uzyskanych podczas wywiadu w środowisku. P. P. wskazał, że jest osobą głównie zajmującą się kompleksową opieką nad swoimi dziadkami. Przy wykorzystaniu wszelkich własnych możliwości i uprawnień oraz zasobów nie jest w stanie samodzielnie pokonać trudności związanych z utrzymaniem niepogorszonego stanu zdrowia dziadków. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w grudniu 2018 r. z dnia na dzień odmówił dalszego świadczenia usług po trzech latach ich trwania, jednocześnie pozostawiając 83-letnią L. Z. bez opieki, zatem zaangażowanie dodatkowej osoby wspierającej opiekę było absolutnie konieczne. Opieka prywatna jest rozwiązaniem tymczasowym i jedynie częściowo zaspakaja konieczny zakres czynności pielęgnacyjnych w ciągu doby. Dodatkowa osoba prywatna, dorywczo wspomagająca opiekę nad L. Z. nie jest w stanie zagwarantować ciągłości świadczonych usług, co powoduje konieczność częściowej rezygnacji z obowiązków zawodowych przez niego na poczet podtrzymania opieki. Zmniejszone zaangażowanie zawodowe może znacznie wpłynąć na zabezpieczenie egzystencji jego rodziny jak i jego partycypacji w kosztach koniecznej dodatkowej opieki i pielęgnacji, zaopatrzenia w leki oraz wyroby medyczne, wyżywienia oraz eksploatacji nieruchomości, w której przebywają. Pomoc społeczna poprzez wsparcie wyłonionej w przetargu firmy prywatnej P. , dysponuje znacznie większym zasobem kadrowym, który jest wstanie bezzwłocznie zastąpić niedysponowaną opiekunkę, gwarantując ciągłość trwania opieki bez uszczerbku na zdrowiu i psychice osoby całkowicie uzależnionej od pomocy osób trzecich. Zdaniem pełnomocnika strony organ uzasadnił negatywną decyzję w sposób niestaranny i nieprzekonujący, opierając się jedynie na pobieżnie zebranej informacji o dodatkowej opiece prywatnej. Odwołujący się dodał, że opieka nad osobą niepełnosprawną fizycznie z wieloma schorzeniami w podeszłym wieku wymaga co najmniej dwunastogodzinnej opieki, którą on sprawuje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w rozważaniach merytorycznych wskazało, że z ustaleń organu wynika, że skarżąca nie jest osobą samotną w rozumieniu przepisów, gdyż nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja w przedmiocie usług opiekuńczych wydana na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ma charakter uznaniowy, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 - obligatoryjny. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny, bądź nie przyznać w ogóle. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może zatem oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której sama nie będzie zmuszona do wykorzystania własnych możliwości, umiejętności czy środków w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka

W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Ustalonymi i bezspornymi

w przedmiotowej sprawie są okoliczności, że L. Z. nie jest pozbawiona pomocy innych osób w miejscu swojego zamieszkania. Jest osobą schorowaną, leżącą, całkowicie zależną od pomocy i wsparcia osób drugich. Nie jest w stanie samodzielnie załatwiać potrzeb fizjologicznych, wymaga pomocy w karmieniu, utrzymywaniu higieny ciała oraz zapobieganiu powstawania i pielęgnacji odleżyn. Kontakt z L. Z. jest bardzo utrudniony ze względu na problemy z mową oraz nieufność do otoczenia wywołaną wskutek choroby. L. Z. nie może liczyć na pomoc ze strony swego męża oraz dzieci. Mąż strony jest osobą w podeszłym wieku, również bardzo schorowaną. Państwo Z. mają dwoje dzieci: córkę M. P.-R. zamieszkałą na stałe w [...] oraz syna A. Z. zamieszkałego w S.. Zarówno córka jak i syn nie interesują się sytuacją swoich rodziców, nie utrzymują z nimi żadnych kontaktów. Jak wynika z notatki służbowej specjalisty pracy socjalnej z dnia [...] marca 2019 r., od stycznia 2019 r. L. Z. ma zapewnioną opiekę ze strony prywatnej osoby, która wykonuje wszelkie czynności związane z Jej pielęgnacją i higieną. Osoba została zatrudniona przez wnuka strony - P. P.. W rozmowie z pracownikiem socjalnym P. P. oświadczył, iż jest zadowolony

z takiej formy opieki i nie ma co do niej zastrzeżeń, a stan zdrowia L. Z. nie uległ pogorszeniu. Koszty zatrudnienia tej osoby ponosi P. P., a koszt za godzinę usługi prywatnej jest porównywalny z kosztami jakie ponosił za usługi opiekuńcze realizowane na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie.

W świetle powyższego okolicznością niesporną jest to, że L. Z. ma zapewnioną pomoc usługową ze strony osób prywatnych, zatem wsparcie Gminy w tym zakresie zależne jest od jej możliwości faktycznych i finansowych. Te przedstawione zostały w zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2019 r.

Dalej Kolegium, powołując się na art. 128 i 87 ustawy Kodeks rodzinny

i opiekuńczy, wskazało, iż w przedmiotowej sprawie - z całą pewnością - wnuk L. Z. (krewny w linii prostej) dopełnia obowiązku alimentacyjnego względem swoich dziadków - poprzez bezpośrednią opiekę, jak i zatrudnianie prywatnej opiekunki, której płaci wynagrodzenie na poziomie zbliżonym do odpłatności za pomoc z MOPR. Twierdzi jednak, że przy wykorzystaniu wszelkich własnych możliwości i uprawnień oraz zasobów, nie jest w stanie samodzielnie pokonać trudności związanych z utrzymaniem niepogorszonego stanu zdrowia swoich dziadków. Jednakże jednostki pomocy społecznej mają przeważnie trudną sytuację finansową i niewystarczające środki oraz posiadają ograniczoną liczbę usług opiekuńczych, kierowanych w pierwszej kolejności do tych osób, które wymagają pomocy, a są samotne lub tych osób w rodzinie, gdzie nie można takiej pomocy zapewnić, gdzie brak jest możliwości i zasobów aby świadczyć pomoc i opiekę nad potrzebującym członkiem rodziny. Powyższe względy - mogą - wobec uznaniowości przyznania usług opiekuńczych stanowić podstawę do ograniczenia wymiaru bądź odmowy przyznania usług opiekuńczych.

Kolegium nie kwestionuje trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej strony odwołującej się. Stoi jednak na stanowisku, iż organy muszą uwzględniać nie tylko potrzeby osób uprawnionych, ale i własne zasoby. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i nie przekracza granic uznania administracyjnego.

P. P. - pełnomocnik L. Z., w jej imieniu zaskarżył powyższą decyzje w całości, skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie:

- art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich niezastosowanie,

- art. 50 ust.2 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezastosowanie i stwierdzenie, że członkowie rodziny są w stanie zapewnić niezbędną pomoc L. Z..

- ukrycie faktycznej przyczyny odmowy przyznania pomocy, jaką jest monitorowanie mieszkania L. Z.,

- brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji w aspekcie pogorszenia w ciągu ostatniego roku sytuacji finansowej, nieposiadania dostatecznych środków liczby specjalistycznych usług opiekuńczych.

Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji MOPR w S., przeprowadzenie dowodów ze złożonych przez niego skarg z dni [...].02.2017 r. i [...].10.2018 r., z maila z dnia [...].12.2018 r. na okoliczność uwag zgłaszanych do MOPR na jakość i czas wykonywania usług opiekuńczych i specjalistycznych, faktycznej przyczyny wydania decyzji odmownych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podał, że w dniu [...] października 2018 r. wspólnik s.c. P. V. B. podniosła zarzut, że w mieszkaniu skarżącej znajduje się (zresztą od kilku lat) monitoring, co stanowi podstawę do wypowiedzenia usługi opiekuńczej i specjalistycznej świadczonej na rzecz L. Z.. W krótkim czasie doszło do zaostrzenia konfliktu, bowiem pracownicy MOPR oraz P. s.c. zdali sobie sprawę, że skargi na jakość i czas pracy opiekunów generowane są tylko dlatego, że pokoje są monitorowane i czynności te podlegają kontroli. W dniu [...].12.2018 r. pełnomocnik skarżącej dostał wiadomość mailową, że od dnia [...].01.2019 r. odmówiono wszelkiej pomocy L. Z..

Nadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, nie zaistniały żadne istotne zmiany, które uprawniałyby do stwierdzenia, iż aktualna w dniu wydania zaskarżonej decyzji sytuacja finansowa uzasadnia odmowę przyznania opieki i usług specjalistycznych.

Tego typu twierdzenie, nie poparte szczegółowymi informacjami wskazującymi na np. budżety takich jednostek z okresu ostatnich trzech lat, kiedy pomoc była udzielana, liczbę osób zgłoszonych do opieki, liczbę osób zatrudnionych jako osoby wykonujące usługi opiekuńcze i specjalistyczne, stanowi jedynie ogólnikowe twierdzenie, które w żaden sposób nie może być zweryfikowane. Zważywszy na uznaniowość decyzji o przyznaniu opieki podnieść należy, że zaskarżone decyzje skoro odwołują się do takich argumentów, winny szczegółowo uzasadnić i wykazać zasadność swojego stanowiska. Niewykonanie takiego obowiązku prowadzi w efekcie do dowolności wydania zaskarżonych decyzji i to bez możliwości ich weryfikacji. Według pełnomocnika skarżącej, zważywszy na postawę pracowników MOPR i P. s.c. w związku z jego skargami, wyłączną przyczyną odmowy świadczeń jest chęć pozbycia się podopiecznej, która poprzez sprawowanie kontroli i wnoszenie uwag stała się niewygodna.

Następnie pełnomocnik wskazał, że małżonek skarżącej nie jest w stanie świadczyć żadnej pomocy i opieki. Dorosłe dzieci skarżącej nie utrzymują z nią żadnych kontaktów. Największy zakres opieki wykonuje on oraz jego żona K. P., przy czym oboje pracują zawodowo, mają na utrzymaniu dwoje dzieci i z tego tytułu nie są w stanie sprawować opieki w wyższym wymiarze. Błędne jest stwierdzenie zawarte w zaskarżonych decyzjach, że skarżąca niebędąca osobą samotną, nie ma praw do usług opiekuńczych. Błędne jest też stwierdzenie, że skarżąca oczekuje od MOPR zaspokojenia wszystkich jej oczekiwań w ramach usług opiekuńczych, co wynika wprost z treści wniosków o zakres usług i ich wymiar.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem niniejszej kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o odmowie przyznania L. Z. usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.) – zwana dalej "ustawą".

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1).

Formą pomocy społecznej są także świadczenia niepieniężne w postaci usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów

z otoczeniem (art. 51 ust. 3 ustawy). Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 ustawy).

Jak wynika z akt skarżąca nie jest osobą samotną w rozumieniu ustawy, gdyż nie spełnia kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 tej ustawy. Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, posiada zstępnych syna i córkę oraz wnuka P. P., który występuje w sprawie, w jej imieniu jako pełnomocnik, jak również świadczy na jej rzecz pomoc.

Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy jest decyzją uznaniową, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 ustawy - obligatoryjną.

Uznaniowy charakter takiej decyzji powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać wnioskowaną pomoc w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. II SA/Łd 405/16, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 1344/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Kontrola legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne dokonywana przez Sąd polega więc na zbadaniu, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób

i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przyznanie pomocy w sytuacji bardzo ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wymaga uwzględnia także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Dlatego w każdej z tego rodzaju spraw organ pomocy społecznej rozważa sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc, jej stan zdrowia, biorąc pod uwagę możliwości świadczenia pomocy przez ośrodek pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 ustawy.

Analizując stan faktyczny przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organy – zgodnie zasadami procedury administracyjnej określonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - dokonały wszelkich, niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji zdrowotnej, osobistej i rodzinnej skarżącej i rzetelnie rozważyły wszelkie okoliczności sprawy. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej organ I instancji wywiązał się z zaleceń

z poprzedniej kasacyjnej decyzji SKO z dnia [...] lutego 2019 r. i tym razem wyjaśnił,

z podaniem danych liczbowych co do udzielanej pomocy z zakresu usług opiekuńczych, z jakich powodów nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb wnioskodawców w żądanym wymiarze.

Niewątpliwie, skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia wymaga codziennej pomocy w formie usług opiekuńczych innej osoby. Z ustaleń organów wynika, iż skarżąca ma dwoje dzieci córkę zamieszkałą na stałe w [...] oraz syna zamieszkałego w S., którzy jednakże nie utrzymują ze skarżącą żadnych kontaktów. Mąż skarżącej ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie wspomóc małżonki. Opiekę nad skarżącą (i dziadkiem) sprawuje wnuk P. P., który od stycznia 2019 r. zatrudnił prywatnie opiekunkę, która wykonuje czynności związane z pielęgnacją i higieną skarżącej.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 50 ust. 2 ustawy, że wymaga ona pomocy

innych osób, a rodzina nie mogą takiej pomocy zapewnić. Skarżąca ma opiekę w miejscu zamieszkania, zapewnioną w ramach własnych starań i działań wnuka. Nie jest to zatem osoba pozostawiona zupełnie bez opieki i nadzoru rodziny w przeciwieństwie do osób samotnie gospodarujących, bez rodziny, które rzeczywiście są pozbawione odpowiedniej opieki a takiej bezwzględnie wymagają. Kolegium słusznie podkreśliło, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe organów pomocy społecznej w pierwszej kolejności do takich osób samotnych Ośrodek Pomocy Społecznej musi kierować pomoc.

Zdaniem Sądu, wobec powyższych ustaleń, nie można uznać, że skarżąca, jak uważa pełnomocnik, wnuk, należy do grona osób wymienionych w art. 2 ustawy,

tj. całkowicie nie ma możliwości rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej

z wykorzystaniem własnych zasobów i możliwości. Skarżąca ma częściowe wsparcie ze strony członków rodziny i takiego wsparcia ma prawo oczekiwać i dochodzić od osób zobowiązanych do wspierania i alimentacji. Sąd zauważa, że organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do wykonywania, w zastępstwie dzieci, ustawowych obowiązków wobec rodziców w zakresie opieki i alimentów.

W tej sytuacji uznać należy, że kwestie, na które wskazuje pełnomocnik skarżącej w skardze, jak konflikt z firmą świadczącą usługi opiekuńcze na rzecz Gminy nie miał zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, podejmowanego wyłącznie w oparciu o przesłanki z art. 50 ust. 2 ustawy.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca są wyczerpująco i należycie uzasadnione i wydane zostały

w dopuszczalnych granicach uznania administracyjnego.

Tym samym Sąd zobligowany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie

art. 151 P.p.s.a.