Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 695/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48  ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz ( spr.), Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. [...]z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. [...] z siedzibą w [...] kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017r., nr [...] znak: [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...]. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], dalej jako PINB, nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. nakazującej inwestorowi [...]rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci trzech oświetlonych tablic reklamowych (dwie tablice z zamontowaną siatką reklamową) wykonanych ze stalowych kratownic o wymiarach ok. 12,2 x 10,2 m, zamontowanych na planie trójkąta na słupie stalowym połączonym z fundamentem w formie stopy z bloków betonowych o łącznych wymiarach w rzucie ok. 4,5 x 4,5 m, posadowionym na gruncie, na terenie nieruchomości przy ul. [...][...]w [...] (na działce o nr ew. [...] w obrębie [...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału w dniu [...]maja 2014 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla [...]Urzędu [...]poinformował PINB o zrealizowaniu w warunkach samowoli budowlanej reklamy usytuowanej na terenie, gdzie znajduje się obiekt wpisany do rejestru zabytków - kościół pw. [...] z ogrodzeniem i klasztorem [...] przy ul. [...][...]w [...]. Poinformowano również, że inwestorem reklamy jest prawdopodobnie firma [...]

W dniu 26 maja 2014 r. upoważniony przedstawiciel PINB przeprowadził kontrolę w sprawie ww. inwestycji i stwierdził, że na nieruchomości przy ul. [...][...]znajduje się nośnik reklamowy o stalowej konstrukcji na prefabrykowanych fundamentach o wymiarach: 3 szt. ok. 4,50 x4,50 m. Tablice reklamowe zamontowane są na planie trójkąta i posiadają oświetlenie. Z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu wynika, że dwie z tablic stanowiły ekspozycję reklamową.

Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego nośnika, uzyskano od właściciela nieruchomości dokumenty świadczące o realizacji jego budowy przez inwestora [...]na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] sierpnia 2013 r. pomiędzy inwestorem a Klasztorem [...]. Według powyższej umowy przedmiotem najmu była część nieruchomości przy ul. [...][...]w [...], t.j. działki o nr ew. [...] w obrębie [...], na której najemca umieści jeden nośnik reklamowy typu Mega, czyli nośnik o powierzchni całkowitej nośnika reklamowego max. 13,80 m długości i 12,80 m wysokości, z zastrzeżeniem max. wymiarów ekspozycji reklamowej 12,00 m długości i 12,00 m wysokości, osadzony w gruncie o wymiarach fundamentu max. 5,50 m długości, 5,50 m szerokości i 1,80 m wysokości lub innych konstrukcji o przybliżonych gabarytach odpowiednich do terenu, z dwiema powierzchniami ekspozycyjnymi. W powyższej umowie ustalono, że najemca ma prawo rozpocząć ekspozycję obrazów reklamowych na nośniku reklamowym od dnia [...]marca 2014 r., a wynajmujący jest zobowiązany udostępnić powierzchnię w celu montażu nośnika reklamowego do dnia [...] marca 2014 r. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że nośnik miał zostać posadowiony w miejscu zbliżonym do lokalizacji innego nośnika - spółki [...], który w tym celu miał zostać usunięty.

W dniu 25 czerwca 2014 r. inspektor PINB podczas kontroli stwierdził, że nośnik reklamowy firmy [...]został zdemontowany, natomiast w jego rejonie ustawiono nowy nośnik reklamowy na trzech prefabrykatach fundamentowych i zamontowano reklamę 3-płaszczyznową.

Z dniem [...] sierpnia 2014 r. firma [...]pismem poinformowała tutejszy inspektorat, że roboty budowlane, polegające na posadowieniu nośnika reklamowego przy ul. [...]w [...] zostały wykonane w oparciu o skuteczne zgłoszenie. Inwestor wskazał w tej mierze na decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylającą decyzję Prezydenta [...] ze sprzeciwem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, polegających na wybudowaniu wolnostojącego nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2014 r. organ powiatowy, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową w/w nośnika reklamowego i nakazał inwestorowi [...] wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz wygrodzenie terenu wokół nośnika przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na w/w podmiot obowiązek przedłożenia, w terminie dwóch miesięcy, dokumentów legalizacyjnych wymaganych na podstawie w/w przepisu.

W dniu [...] grudnia 2014 r. firma [...]przedstawiła w inspektoracie potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz cztery egzemplarze "Projektu konstrukcyjno - budowlanego, dotyczącego wolnostojącej konstrukcji wsporczej pod reklamę o wymiarach (ekspozycji) 12,2 x 10,2 m przy ul. [...] w [...]" z dnia [...] marca 2014 r., sporządzonego przez mgr inż. K. Sz. i mgr inż. J. K.

W dniu 23 stycznia 2015 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny w/w nośnika stwierdzając, że nośnik ten zrealizowany jest na terenie dawnego ogrodu klasztornego, nośnik posiada gabaryty zgodne z przedłożoną dokumentacją projektową konstrukcyjno-budowlaną, ze zmianą stopy w rzucie na kwadratową. Do protokołu czynności załączono materiał zdjęciowy.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. organ powiatowy zawiesił przedmiotowe postępowanie, jednakże w dniu [...] października 2015 r. do PINB wpłynęło pismo Klasztoru [...]władającego dz. ew. nr [...] w obrębie [...], w którym poinformowano, że Klasztor [...] kategorycznie nie zgadza się na dalsze pozostawanie nośnika reklamowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. postępowanie zostało podjęte.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. inwestor wskazał, że spółka [...] posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w oparciu o zawartą z właścicielem nieruchomości umowę najmu. Powołując się na fakt rozmów renegocjacyjnych warunki umowy w zakresie jej czynszu, potwierdził współpracę stron w zakresie najmu nieruchomości, a tym samym prawo spółki do realizowania inwestycji.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. do inspektoratu wpłynęła decyzja Zarządu [...] [...]nr [...]z dnia [...] marca 2016 r., którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie urządzenia reklamowego dwutablicowego o wymiarach ekspozycji 12,2 m x 10, 2 m, na części dz. nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] w [...].

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. przekazano do wiadomości PINB pismo skierowane przez pełnomocnika Klasztoru [...] do [...] w którym zwrócono się o podjęcie rozmów w celu rozwiązania umowy najmu z dnia [...] sierpnia 2013 r. za porozumieniem stron w związku z jej naruszeniem przez spółkę.

W dniu [...] czerwca 2016 r. w siedzibie inspektoratu stawił się gwardian Klasztoru [...] i załączył do akt sprawy kopię pozwu do Sądu Rejonowego [...]w [...]o ustalenie nieistnienia umowy najmu.

W dniu [...] października 2016 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu [...]nr [...]z dnia [...] marca 2016 r.

Następnie PINB decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci trzech oświetlonych tablic reklamowych wykonanych ze stalowych kratownic o wymiarach ok. 12,2 x 10,2 m. zamontowanych na planie trójkąta na słupie stalowym połączonym z fundamentem w formie stopy z bloków betonowych o łącznych wymiarach w rzucie ok. 4,5 x 4,5 m, posadowionym na gruncie, na terenie nieruchomości przy ul. [...]w [...].

W ocenie PINB nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. PINB podkreślił, że inwestor nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę, w celu umożliwienia inwestorowi legalizacji wykonanych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, niezbędnych do sprawdzenia spełnienia wymogów określonych w przepisach i w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

PINB wskazał również, że inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, gdyż decyzją ostateczną Zarządu [...]nr [...]z dnia [...] marca 2016 r. odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie urządzenia reklamowego dwutablicowego o wymiarach ekspozycji 12,2 m x 10, 2 m, na części dz. nr ewid. [...] w obrębie [...]przy ul. [...]na terenie Dzielnicy [...]. Ponadto ważność umowy najmu terenu podpisanej z Klasztorem [...] w dniu 8 sierpnia 2013 r., została podważona przez wynajmującego poprzez złożenie pozwu do sądu.

Od w/w rozstrzygnięcia odwołanie wniosła, w ustawowym terminie, [...]W treści odwołania podniesiono m.in., że postępowanie w sprawie decyzji o warunkach zabudowy nie zostało prawomocnie zakończone ze względu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego oraz że przedmiotowy nośnik reklamowy został wybudowany na podstawie zgłoszenia, tj. na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylającej decyzję Prezydenta [...] nr [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia.

Rozpatrując całość akt sprawy, [...]WINB stwierdził, że jego zdaniem organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

[...]WINB wskazał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylająca decyzję Prezydenta [...] nr [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia [...] dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej z dwoma ekranami wraz z oświetleniem na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] zmienionego oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. na montaż dmuchanego balonu o wysokości 12 m z wyklejoną treścią reklamową, mocowanego na wolnostojącym fundamencie nie związanym z gruntem o wymiarach 5,2 x 5,2 m i umarzająca postępowanie I instancji. W aktach znajduje się również w/w decyzja organu I instancji.

Jednakże dalej [...] podkreślił, że z ustaleń organu powiatowego dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2015 r. wynika, że przedmiotowy nośnik posiada gabaryty zgodne z przedłożoną dokumentacją projektową konstrukcyjno-budowlaną, ze zmianą stopy w rzucie na kwadratową. Projekt konstrukcyjno-budowlany dotyczący wolnostojącej konstrukcji wsporczej pod reklamę usytuowaną na w/w nieruchomości autorstwa mgr inż. K. Sz. i mgr inż. J. M. K. został złożony w wykonaniu postanowienia nr [...]z dnia [...] października 2014 r. przy piśmie inwestora z dnia [...] grudnia 2014 r. Z treści projektu wynika, iż dotyczy on wolnostojącej konstrukcji wsporczej pod reklamę wg. geometrii litery V o wymiarach ekspozycji 12,2 x 10,2 m. Podłożem do zamocowania konstrukcji jest prefabrykowana stopa żelbetowa o wymiarach 5,2 x 5,2 m i wysokości 2m. Konstrukcja nośna stanowi słupy z rury stalowej mocowane do stopy fundamentowej za pomocą 20 śrub.

Wobec tego, w ocenie organu nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że nośnik ten został wykonany na podstawie zgłoszenia, którego dotyczy decyzja Wojewody [...] nr Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. Decyzja ta uchyla decyzję Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego montażu dmuchanego balonu o wysokości 12 m z wyklejoną treścią reklamową. Przedmiotowy nośnik nie jest balonem, jest zupełnie innym urządzeniem reklamowym niż objęte w/w decyzjami organów architektoniczno-budowlanych. Organ II instancji zaznaczył również, że z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] października 2015 r. wynika, że działka o nr ew. [...] z obrębu [...]pozostaje własnością Skarbu Państwa, we władaniu Klasztoru [...], natomiast przedmiotowy nośnik reklamowy jest własnością [...], która nie kwestionuje tego faktu.

[...]WINB podniósł, że w świetle ustawy Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Organ doszedł do wniosku, że gdyby ustawodawca chciał zwolnić z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, to zamieściłby stosowne postanowienie o tym w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego.

Po analizie akt sprawy [...]WINB stwierdził , że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, jak również bez dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych niewymagających pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że na budowę nośnika reklamowego o wskazanych powyżej parametrach inwestor zobowiązany był, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, do uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodził się ze stanowiskiem organu powiatowego, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 Prawa budowlanego w związku z czym jej realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę m.in. w stosunku do zamiaru instalowania tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Roboty takie wymagają jedynie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył organ I instancji, mamy do czynienia z budowlą określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Dla poparcia swojej tezy organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem NSA tablica o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 3 x 1,99 m, łącznej wielkości 3 x 3 m posadowionej na fundamencie o głębokości 1 m stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Natomiast o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że sporne urządzenie reklamowe jest związane trwale z gruntem i zawiera elementy zabezpieczające konstrukcję przed zniszczeniem. Przedmiotowy obiekt, w ocenie [...], niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.

[...] podkreślił, że właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki, który jednakże nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W celu umożliwienia inwestorowi przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego organ powiatowy postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2014 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Inwestor przy piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. złożył projekt konstrukcyjno-budowlany, wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]utrzymująca w mocy decyzję Zarządu [...]nr [...]z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

W związku z nieprzedłożeniem kompletu dokumentacji wymaganej na podstawie przepisu art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego - w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy - organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zasadnie nakazał, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, rozbiórkę nośnika reklamowego z tablicami o nr identyfikacyjnych [...] i [...], wybudowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...]w [...].

W przedmiotowej sprawie inwestor nie uzyskał pozytywnej decyzji i warunkach zabudowy, co obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Z wyżej przytoczonych argumentów zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 3 i art. 48 Prawa budowlanego są niezasadne.

Podsumowując swoją decyzję organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji PINB, w związku z czym utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] uważa, że nie zasługują one na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest tożsamy z nośnikiem objętym zgłoszeniem, na które powołuje się inwestor - zgłoszenie dotyczyło nośnika reklamowego w formie balonu, a obecnie zrealizowane balonem nie jest. Ponadto [...] przypomniał, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy, co zgodnie z przytoczonymi przepisami obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. [...]złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt. 6 i art. 30 ust. 1 pkt. 2 w związku z przepisami art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku, Prawo budowlane , polegającego na zakwalifikowaniu Nośnika Reklamowego jako obiektu budowlanego (budowli - w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa Budowlanego), którego samowolne wykonanie może zostać zalegalizowane jedynie w trybie określonym w przepisach art.48 Prawa Budowlanego, podczas gdy prawidłowa kwalifikacja powinna polegać na uznaniu realizacji nośnika reklamowego za wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalacji tablic i urządzeń reklamowych, których samowolne wykonanie powinno zostać zalegalizowane w trybie określonym w przepisach art. 50 i 51 Prawa Budowlanego.

W przypadku nieuwzględnienia zarzutu, o którym mowa wyżej zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., polegającego na podjęciu postępowania legalizującego samowolną budowę nośnika reklamowego, przed ustaniem przyczyny dla której to postępowanie uprzednio zawieszono, za którą należy uznać ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie w odrębnym postępowaniu o istnieniu bądź nieistnieniu w obrocie prawnym decyzji ustalającej warunki zabudowy terenu, a w konsekwencji przepisów art. 48 ust. 1 i 2 Prawa Budowlanego - poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę nośnika reklamowego (Powiatowa Decyzja Nadzorcza) przed ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim - dla postępowania legalizującego samowolną budowę nośnika reklamowego - jest fakt istnienia bądź nieistnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej warunki zabudowy terenu, stanowiącego przedmiot postępowania, toczącego się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w [...] pod sygnaturą [...].

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej Wojewódzkiej Decyzji Nadzorczej, jak i Powiatowej Decyzji Nadzorczej oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W udzielonej odpowiedzi na skargę z dnia [...]marca 2017 r. [...] wniósł o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w skardze organ wskazał, iż pozostają one bez wpływu na treść wydanej decyzji i stanowią powtórzenie argumentów odwołania. Ponadto organ nie znalazł podstaw do odmiennej oceny podjętego rozstrzygnięcia oraz zastosowania przepisu art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] listopada 2016r., nakazującą skarżącej Spółce rozbiórkę opisanego w niej szczegółowo nośnika reklamowego w postaci trzech oświetlonych tablic wykonanych ze stalowych kratownic, zamontowanych na słupie stalowym, połączonym z fundamentem w formie stopu z bloków betonowych , usytuowanego przy ul. [...]w [...].

Istota zaistniałego w sprawie sporu sprowadza się do ustalenia, czy wykonanie robót budowlanych polegających na montażu omawianej reklamy zostało przez inwestora przeprowadzone w oparciu o uprzednio dokonane w sposób prawidłowy zgłoszenie, czy też prace te wymagały wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę , oraz czy organy administracji zasadnie wydały kwestionowane obecnie decyzje, nie czekając na ostateczne i prawomocne zakończenie zainicjowanego przez Skarżącą postępowania w sprawie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy , stanowiącego etap postępowania legalizacyjnego w sprawie niniejszej .

W przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać należy , że wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do uznania , że Skarżąca spółka wykonała prace budowlane związane z montażem omawianych nośników reklamowych zgodnie ze zgłoszeniem złożonym w dniu [...] grudnia 2013 r. W omawianym zgłoszeniu, zmienionym następnie w dniu [...] grudnia 2013r. Spółka zgłosiła bowiem ostatecznie zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu dmuchanego balonu o wysokości 12 m, wyklejonego treścią reklamową, wypełnionego helem, umocowanego na wolnostojącym fundamencie. Od zgłoszenia o wskazanej treści został przez Prezydenta [...] zgłoszony sprzeciw, uchylony następnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014r.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej nie aprobuje zarzutu skargi, że opisane zgłoszenie faktycznie dotyczyło reklamy będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji , a to z tej przyczyny , że ostateczne sformułowanie przedmiotu zgłoszenia przez pełnomocnika [...] , nastąpiło w konsekwencji przekroczenia przez niego kompetencji do działania w sprawie w imieniu swojego mandanta.

W odniesieniu do powyższego Sąd zauważa bowiem, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...].08.2013r., udzielone przez władze spółki S. P. ,upoważniające go do występowania przed organami administracji oraz zaciągania wszelkich zobowiązań w jej imieniu , w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. powołuje się na jego treść. W toku postępowania spółka, nie kwestionowała ponadto jego przedmiotu ani nie domagała się jego sprostowania. Sugerowane zatem w skardze " przeoczenie " w tym względzie pozostaje bez wpływu na treść ustaleń prawidłowo dokonanych przez organy administracji.

W następnej kolejności zauważyć należy, że przepisy art. 29 – 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, zastępując go wymogiem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, uprawniając jednocześnie właściwy organ do wniesienia w określonych ustawowo warunkach i terminie decyzji o sprzeciwie. I tak, stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowywanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Oznacza to, że wykonywanie obiektu budowlanego klasyfikowanego jako budowla, którą stanowi wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest rodzajem robót budowlanych, które wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że reklamy będące przedmiotem sporu stanowiły w istocie obiekt budowlany objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Objęty sporem nośnik reklamowy stanowi obiekt w postaci trzech oświetlonych tablic reklamowych (dwie tablice z zamontowaną siatką reklamową) wykonanych ze stalowych kratownic o wymiarach ok. 12,2 x 10,2 m, zamontowanych na planie trójkąta na słupie stalowym połączonym z fundamentem w formie stopy z bloków betonowych o łącznych wymiarach w rzucie ok. 4,5 x 4,5 m, posadowionym na gruncie, na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (na działce o nr ew. [...] w obrębie [...]).

Niewątpliwy jest w analizowanej sprawie, także fakt trwałego związania spornej reklamy z gruntem. Cecha ta sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie czy przewrócenie. W orzecznictwie ugruntowane jest obecnie stanowisko, że o fakcie czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 września 2009 roku, sygn. akt II OSK 1361/08) , ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (przykładowo wyroki NSA: z dnia 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r., II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, ).

Dodatkowo podnieść należy, że użyty, w redakcji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane termin "instalowanie" nie obejmuje wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenia) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 360/10). Skoro zaś zostało już wyżej wykazane, że wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, zaliczone do obiektów budowlanych, to przyjąć należy, że wykonanie takiego urządzenia w określonym miejscu stanowi budowę, a nie instalację.

W świetle przedstawionej argumentacji nie budzi wątpliwości prawidłowość dokonanej przez organ kwalifikacji, zgodnie z którą wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego jest budową wolnostojącego, trwale związanego z gruntem obiektu budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi jednakże do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1pkt.4 k.p.a. , co miało wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej organy administracji stanęły na stanowisku, że skoro skarżąca Spółka dokonała wybudowania nośnika reklamowego w postaci trzech oświetlonych tablic wykonanych ze stalowych kratownic, zamontowanych na słupie stalowym, połączonym z fundamentem w formie stopu z bloków betonowych, bez stosownego pozwolenia na budowę, zasadne jest wszczęcie stosownego postępowania legalizacyjnego.

W jego toku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie w sprawie w dniu [...] stycznia 2015r., z uwagi na konieczność zakończenia postępowania z wniosku Skarżącej o wydanie m.in. niezbędnej w sprawie decyzji o warunkach zabudowy. Po uzyskaniu informacji od pełnomocnika Klasztoru [...], że zaistniał spór sądowy pomiędzy Skarżącą a Klasztorem co do kwestii związanych z ustaleniem nieistnienia zawartej przez te podmioty umowy, organ podjął z urzędu zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...] października 2015r., a następnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę spornego obiektu.

Wskazane postępowanie należy , zdaniem Sądu , uznać za wadliwe.

Po pierwsze podkreślenia wymaga, że ocena zaistniałego między stronami umowy cywilnoprawnej sporu pozostaje w kręgu wyłącznej właściwości sądu powszechnego, co oznacza, że przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia przez ten sąd, organy administracji nie są władne dokonywać swoich własnych ocen i wyciągać wniosków co do okoliczności objętych tym sporem. W dyspozycji organu pozostawała zatem umowa kształtująca relacje prawne wymienionych podmiotów aneksowana następnie w odniesieniu do rozliczeń finansowych, która stanowiła element stanu faktycznego sprawy, spór co do której mógł jedynie skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego , do czasu jego prawomocnego zakończenia.

Po wtóre wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie w dniu [...] października 2015r., uznać należy za nieuprawnione wobec nie zakończenia postępowania w kwestii prejudycjalnej dla zakończenia tej sprawy tj. związanej z wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości na której znajduje się posadowiona samowolnie reklama ,objęta postępowaniem legalizacyjnym. Podkreślenia wymaga, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ dysponował decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016r. utrzymującą w mocy decyzję Zarządu [...], odmawiającą Skarżącej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał jednak jednocześnie wiedzę, że wskazana decyzja została zaskarżona do tutejszego sądu, a zatem dokonane w niej rozstrzygnięcie nie jest prawomocne. Sąd z urzędu posiada wiedzę że wskazana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016r. została uchylona wyrokiem z dnia [...] marca 2017r. sygn. [...].

Nie może zdaniem Sądu budzić żadnych wątpliwości, że na gruncie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art.48 prawa budowlanego rozstrzygnięcie w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli brak jest planu miejscowego, stanowi warunek wstępny wydania decyzji legalizującej samowolę budowlaną lub decyzji rozbiórkowej. Sąd akceptuje także w pełni pogląd, że konieczność zawieszenia postępowania nie ustaje z chwilą wydania ostatecznej decyzji w sprawie warunków zabudowy, lecz rozciąga się również na sądowo administracyjną kontrolę tego aktu.

Z tych przyczyn uznać należy, że wydane w sprawie decyzje zapadły z naruszeniem art. 97 § 1pkt.4 k.p.a. w zw. z art.48 prawa budowlanego ,co miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze , Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c oraz art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie .