Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 701/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 a, art. 137 b
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za nieodebrane należności mundurowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dowódca Garnizonu w W. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie umundurowania oraz wyekwipowania żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1502), § 21 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 250), utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmawiającą wypłaty [...] W. K. równoważnika za niepobrane do końca 2013 r. należności mundurowe.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dowódca Garnizonu w W. wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. [...] W. K. wystąpił do Dowódcy JW Nr [...] w W. o przyznanie i wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za należności mundurowe niepobrane przez niego w 2013 r., tj. mundur letni oficerski i mundur wyjściowy oficerki wojsk lądowych wz. [...] oraz płaszcz sukienny oficerski wojsk lądowych, do pobrania których nabył on uprawnienie w 2012 r. wraz z odsetkami.

Organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], powołując się na postanowienia § 21 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie, wskazał, iż przesłankami wymienionymi w tym przepisie, umożliwiającymi wypłatę równoważnika są: nabycie przez żołnierza uprawnienia do kolejnej należności mundurowej oraz brak możliwości wydania przedmiotów mundurowych w naturze. W przypadku [...] W. K. wskazane należności powstały w 2012 r., a których jednak żołnierz ten nie zrealizował z nieznanych przyczyn do końca 2013 r. W dniu [...] sierpnia 2013 r. nie doszło do wydania wymienionemu oficerowi przedmiotów umundurowania. Asortyment ten został uzupełniony w listopadzie i grudniu 2013 r. i nie było przeszkód, aby zgodnie z przysługującym przydziałem został pobrany przez oficera. Nie było zatem podstaw do wypłaty równoważnika, gdyż w 2013 r. istniała możliwość pobrania w JW Nr [...] przysługujących żołnierzowi należności mundurowych w naturze.

Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r. odmówiono [...] W. K. wypłaty równoważnika pieniężnego za niepobrane do końca 2013 r. należności mundurowe.

W wyniku uwzględnienia odwołania oficera Dowódca Garnizonu W. decyzją z dnia [...] września 20014 r. nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił [...] W. K. wypłaty równoważnika pieniężnego za niepobrane do końca 2013 r. należności mundurowe. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż celem równoważników pieniężnych przysługujących za umundurowanie i wyekwipowanie jest zrekompensowanie żołnierzom zawodowym wydatków na zakup obowiązkowego umundurowania i wyekwipowania niewydanego w naturze. Cechami relewantnymi uzasadniającymi równe traktowanie w tej dziedzinie są: status żołnierza zawodowego oraz nieotrzymanie w naturze umundurowania i wyekwipowania żołnierzy zawodowych. Równoważnik pieniężny nie może zaś stanowić źródła dodatkowego nieopodatkowanego dochodu z tytułu stosunku służbowego żołnierza, lecz może być jedynie zastępczą formą wykonania obowiązku dostarczenia bezpłatnego umundurowania w naturze. Jest to świadczenie celowe mające umożliwić żołnierzom zawodowym nabycie składników umundurowania, które są niedostępne w magazynach jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych, a które powinny być wydane w naturze. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 137a nakłada na żołnierza zawodowego obowiązek noszenia przepisowego munduru, nie stanowi ona o obowiązku wypłaty równoważnika celem powiększenia stanu aktywów majątkowych wnioskodawcy. Na zasadność takiego twierdzenia wpływ miała także okoliczność skutecznego upływu terminu zawitego (31 grudnia 2013 r.), co stanowiło ujemną przesłankę proceduralną uniemożliwiającą wydanie pozytywnej decyzji w sprawie.

Od powyższej decyzji Dowódcy JW Nr [...] w W. oficer wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych i wadliwą interpretację § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 11 lutego 2013 r. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanego równoważnika pieniężnego. Podniósł, iż strona wyczerpała przesłanki konieczne do wypłaty równoważnika pieniężnego, bowiem w dniu [...] sierpnia 2013 r. wskutek niewydania należności mundurowych z uwagi na ich brak w magazynie, nabyła skutecznie uprawnienia do wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie.

Dowódca Garnizonu w W. uznał zarzuty odwołania za niezasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż [...] W. K. nabył uprawnienia do otrzymania płaszcza sukiennego oficerskiego wojsk lądowych, munduru wyjściowego oficerskiego wojsk lądowych wzór [...] oraz munduru letniego oficerskiego wojsk lądowych wzór [...]. Te należności mundurowe nie zostały zrealizowane przez oficera w naturze w dniu [...] sierpnia 2013 r. Ze zlecenia – asygnata nr [...] wynika, iż w tym czasie nie było odpowiedniego dla oficera rozmiaru umundurowania w magazynie. Po tym dniu pozostawało po stronie [...] W. K. w dalszym ciągu uprawnienie do otrzymania ww. umundurowania, jednak oficer nie zgłosił się już w roku 2013 r. po odbiór umundurowania w naturze.

Z dołączonych do akt sprawy, uzupełniająco dokumentów mundurowych wynika, iż przynależny odwołującemu się pozostały asortyment mundurowy w postaci płaszcza sukiennego oficerskiego wojsk lądowych oraz munduru wyjściowego oficerskiego i munduru letniego oficerskiego wojsk lądowych wzór [...], znajdował się już po dniu [...] sierpnia 2013 r. w magazynie mundurowym JW Nr [...] w W. Pozostawało jedynie do ustalenia, czy wśród owego asortymentu mundurowego, znajdowały się również takie, które odpowiadały parametrom wymiarowym [...] W. K. Jednakże ustalenie wzmiankowanych parametrów wymiarowych nie mogło się dokonać bez inicjatywy odwołującego się w 2013 r., poprzez dokonanie stosownych przymiarek tych przedmiotów mundurowych, w magazynie mundurowym JW Nr [...] w W. Wymieniony oficer nie zgłosił się już do organu właściwego w sprawach zaopatrywania mundurowego, w celu pobrania w naturze pozostałego umundurowania.

Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie umundurowania oraz wyekwipowania żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych, podstawą do wydania umundurowania oraz wyekwipowania specjalistycznego jest rozkaz dzienny dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni czynną służbę wojskową. Brak jest natomiast w tym akcie wykonawczym przepisu, który obligowałby ów organ, właściwy w sprawach zaopatrywania mundurowego lub jego przedstawicieli, do pisemnego informowania uprawnionych żołnierzy zawodowych o możliwości otrzymania, zgodnie z normami określonymi w zestawach, konkretnego (rozmiarowo) umundurowania. Skoro podstawą do wydania umundurowania oraz wyekwipowania specjalistycznego jest "rozkaz dzienny dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni czynną służbę wojskową" nie sposób przyjąć, iż to organ właściwy w sprawach zaopatrywania mundurowego narzuca niejako termin, w którym ów "dowódca (szef, komendant) jednostki wojskowej", wskazany akt wewnętrzny, indywidualny w postaci rozkazu dziennego ma wydać i w konsekwencji skierować żołnierza zawodowego po odbiór przedmiotów mundurowych. Pomijanie w takiej sytuacji inicjatywy samego żołnierza zawodowego (np. poprzez wnioskowanie do dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, o wydanie takiego rozkazu dziennego), któremu należności mundurowe określonego rodzaju przysługują, nie znajduje uzasadnienia prawnego. W tej sytuacji, argument podnoszony przez odwołującego się, w aspekcie braku informacji dotyczącej realizacji wykazanych należności mundurowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że zainteresowany wiedział o przysługujących mu należnościach w 2013 r. Pozostałe argumenty przywołane w uzasadnieniu odwołania strony miały zaś charakter pozamerytoryczny.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w uzupełnionym postępowaniu zdołał wyjaśnić zakres sprawy, który miał istotny wpływ na jej prawidłowe rozstrzygnięcie, co wobec niezasadności zarzutów odwołania skutkować musiało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.

Decyzja Dowódcy Garnizonu w W. z dnia [...] lutego 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez [...] W. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., skarżący podniósł zarzut: 1) naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie wniosków dowodowych składanych przez stronę, a w konsekwencji brak istotnych w sprawie ustaleń, 2) naruszenia § 21 § 1 powołanego rozporządzenia z dnia 11 lutego 2013 r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, ze strona nie spełniła przesłanek do nabycia równoważnika za niepobranie należności mundurowe.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż organ ostatecznie nie ustalił, czy po dniu [...] sierpnia 203 r. należności mundurowe w odpowiednim rozmiarze skarżącego znajdowały w magazynie tak aby strona, zgodnie ze stanowiskiem organu, mogła zrealizować swoje uprawnienie w naturze. Organ także nie uwzględnił wniosku dowodowego strony z dnia 13 czerwca 2014 r. o dopuszczenie dowodu z wykazu żołnierzy zawodowych, którym wypłacono w 2013 r. równoważnik pieniężny w zamian za nabyte należności mundurowe, jednocześnie przerzucając na stronę ciężar dostarczenia dowodów potwierdzających poprawność tej tezy. Skarżący podkreślił, iż w dniu [...] sierpnia 2013 r. wyraził wolę pobrania umundurowania, który nie został mu wydany z powodu braków w magazynie. Przepis § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje dwie przesłanki konieczne do spełnienia, tj. nabycie uprawnienia oraz brak możliwości wydania w naturze. Ten przepis, jak też jakikolwiek inny regulujący przedmiotową materię, nie stanowi o tym, że żołnierz ma się dowiadywać o możliwości odbioru należności mundurowych, a jeśli wg. organu hipotetycznie ma taki obowiązek, to z jaką częstotliwością ma ten obowiązek czynić i w którym momencie organ uzna, iż nie ma możliwości wydania sortu mundurowego w naturze i dopiero wówczas wypłaci równoważnik pieniężny. Taka interpretacja jest sprzecza z zasadą legalności i praworządności.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Garnizonu w W. podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 137b ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) żołnierze zawodowi i żołnierze pełniący służbę kandydacką otrzymują umundurowanie i wyekwipowanie, uzbrojenie oraz, w określonych przypadkach, wyżywienie albo równoważnik pieniężny w zamian za te należności.

Stosownie zaś do § 21 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 250), obowiązującego w dacie orzekania, żołnierzowi zawodowemu, który do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nabył uprawnienie do kolejnej należności munduru wyjściowego oficerskiego, munduru letniego oficerskiego, płaszcza sukiennego oficerskiego i półpłaszcza marynarskiego, wypłaca się jednorazowo, w przypadku braku możliwości wydania tych przedmiotów w naturze, równoważnik w wysokości całkowitej wartości pieniężnej należnych przedmiotów (ust. 1). Równoważnik, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się najpóźniej do dnia 31 grudnia 2013 r., według całkowitych wartości pieniężnych przedmiotów określonych w załączniku nr 9 do rozporządzenia (ust. 2).

Rację mają organy rozpoznające niniejszą sprawę, że wypłata uregulowanego powyżej świadczenia uzależniona jest od zaistnienia określonych przesłanek, tj.: nabycia przez żołnierza uprawnienia do kolejnej należności mundurowej oraz braku możliwości wydania przedmiotów mundurowych w naturze.

W rozpoznawanej sprawie strony zgodne są co do faktu, że skarżący nabył uprawnienie do kolejnej należności mundurowej.

W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie można organom skutecznie czynić zarzutu, iż niezasadnie odmówiły skarżącemu prawa do wypłaty świadczenia ekwiwalentu za brak możliwości wydania munduru wyjściowego oficerskiego i munduru letniego oficerskiego wzór nr [...] oraz płaszcza sukiennego oficerskiego w naturze. Tylko wówczas wnioskowane przez skarżącego świadczenie pieniężne za rok 2013 stałoby się należne.

W aktach administracyjnych znajduje się Zlecenie – Asygnata nr [...], w której przewidziano do przyjęcia i wydania [...] W. K.: płaszcza sukiennego oficerskiego wojsk lądowych (sztuk 1), munduru wyjściowego oficerskiego wojsk lądowych wzór [...] (komplet 1) oraz munduru letniego oficerskiego wojsk lądowych wzór [...] (komplet 1). Na tej asygnacie widnieje adnotacja "Brak rozmiaru w magazynie". Jednakże pismem z dnia [...] września 2013 r. Szef Logistyki JW. Nr [...] wystąpił do Szefa Wydziału Materiałowego [...] [...] z wnioskiem o wydanie umundurowania i wyekwipowania dla Jednostki Wojskowej [...] zgodnie z zapotrzebowaniem stanowiącym załącznik do niniejszego pisma, a obejmującym m.in. mundury letnie oficerskie i wyjściowe oficerskie wzór [...] oraz płaszcze sukienne w wielu rozmiarach. Z powiadomień nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]r. skierowanych do JW Nr [...] w okresie od września do grudnia 2013 r. wynika, iż zapotrzebowane środki, w tym komplety różnych rozmiarów mundurów letnich oficerskich i wyjściowych wojsk lądowych wz. [...] oraz płaszczy sukiennych znajdowały się z przeznaczeniem do odbiory na składzie w W. przy ul. [...]. Z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, iż organ wojskowy przewidział skarżącemu wydanie przedmiotowego umundurowania w naturze i fizycznie zapotrzebowane umundurowanie jeszcze w 2013 r. znajdowało się w wojskowych zasobach magazynowych. Wobec powyższego w sprawie nie zaistniała obligatoryjna przesłanka z § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia "braku możliwości" wydania umundurowania w naturze.

Zgodnie z art. 137a ust. 1 i 2 wojskowej ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r., żołnierze zawodowi i żołnierze pełniący służbę kandydacką w czasie wykonywania zadań służbowych są obowiązani do noszenia przepisowego umundurowania, odznak i oznak wojskowych. W określonych przypadkach żołnierze zawodowi i żołnierze pełniący służbę kandydacką w czasie wykonywania zadań służbowych są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania i oznak wojskowych. Koresponduje z powyższym przepisem norma nakazująca umundurowanie i wyekwipowanie żołnierza zawodowego – art. 137b ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej. Odstąpienie od tej zasady jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na gruncie niniejszej sprawy, tylko wówczas gdy nie ma możliwości wydania sortu mundurowego w naturze. Skoro taka możliwość obiektywnie istniała, albowiem bezsprzecznie w zasobach magazynowych jednostki stosowne umundurowanie się znajdowało w roku 2013 r., niedopuszczalnym stało się przyznawanie skarżącemu świadczenia zamiennego w postaci ekwiwalentu pieniężnego.

Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż niewydane żołnierzowi zawodowemu umundurowanie w naturze do końca 2013 r. automatycznie przekształca się w świadczenie pieniężne zamienne. Czym innym jest bowiem brak możliwości wydania umundurowania z przyczyn leżących po stronie organu wojskowego, o czym stanowi § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia, a czym innym faktyczny termin wydania żołnierzowi wymaganego umundurowania, na który ten ma niejednokrotnie wpływ. Przyjęcie punktu widzenia skarżącego pozostaje wprost w opozycji do regulacji ustawowej określonej w art. 137a i b ustawy pragmatycznej. Umundurowanie i wyposażenie jest przyznawane z przeznaczeniem do użytkowania na okres, na który zostało przydzielone, na tzw. okres używalności - § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie umundurowania oraz wyekwipowania żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1502). Zaś podstawą do wydania umundurowania oraz wyekwipowania specjalistycznego jest rozkaz dzienny dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni czynną służbę wojskową, stwierdzający wyznaczenie go na stanowisko. Umundurowanie oraz wyekwipowanie żołnierz otrzymuje z magazynu jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym pozostaje, lub z punktu zaopatrywania (§ 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia). Umundurowanie ze swej istoty posiada ściśle określone cechy i nie może być zastępowane świadczeniem ekwiwalentnym, jak to ma miejsce w stosunkach pracowniczych (pracownik w uniwersalną odzież roboczą może się wyposażyć samodzielnie w zamian za świadczenie pieniężne).

Nie ma przy tym większego znaczenia w sprawie, co sygnalizował skarżący w skardze, iż w istocie nie ma przepisów, czy też nie ustalono zasad informowania żołnierza o przygotowaniu do odbioru odpowiedniego rozmiaru umundurowania. Jedynym bowiem dokumentem uprawniającym skarżącego do otrzymania przysługującego umundurowania był rozkaz o wyznaczeniu go na zajmowane stanowisko. Także nie ma znaczenia dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy zobrazowanie, w jaki sposób inne oddziały gospodarcze Garnizonu w W. wypłacają ekwiwalenty za niewydane umundurowania, albowiem Sąd bada indywidualną sprawę administracyjną w kontekście zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie orzeka zaś co do zasady.

Ponieważ Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić.