Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 608/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 36a ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. i M. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, wznowienia robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej PINB bądź inspektor powiatowy) na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zatwierdził projekt budowlany zamienny nadbudowy pokoju i dobudowy zewnętrznej klatki schodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na posesji przy ul. B. (...) w P. (dz. Nr (...), ark.(...) , obręb Ł.), zezwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku.

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu (...) r. przeprowadzono czynności kontrolne, na terenie nieruchomości przy ul. B. (...) w P. w związku z prowadzeniem robót budowlanych polegających na nadbudowie pokoju od strony ogrodu i dobudowie zewnętrznej klatki schodowej do istniejącego budynku w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę z dnia (...) r., sygn.(...). Powyższe czynności kontrolne potwierdziły ustalenia wpisane do protokołu z kontroli dokonanej w dniu (...) r., dotyczącej prowadzenia robót budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ustalono, że zmieniono wymiary pokoju usytuowanego na poziomie poddasza, co wpłynęło na wymiary zewnętrzne budynku oraz jego kubaturę. Zmierzono również wysokość poddasza - strychu przy ścianie od strony ul. B., która obecnie wynosi (...) m, natomiast ustalono, że w zatwierdzonej dokumentacji na przekroju C-C zaznaczono wymiar (...) m. Ustalono, że inwestor w trakcie realizacji robót budowlanych zlikwidował cztery otwory okienne usytuowane na elewacji północno- zachodniej. Kierownik przedmiotowej budowy M. L., oświadczyła, że po rozbiórce całej konstrukcji dachu, wykonano nowy strop nad piętrem i wykonano prawidłowo wieniec na poziomie stropu. Wykonano pomieszczenia poddasza niemieszkalnego o wymiarach takich jakie były przed rozbiórką tego poddasza, które było w złym stanie technicznym. Ustalono, że inwestorem robót jest M. S., która jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości wraz z E. i M. S.. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art.36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego odstępstwa od pozwolenia na budowę, które dotyczą charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym kubatury zalicza się do kategorii odstępstw istotnych. W myśl art. 36a ust. 1. i ust. 5 pkt 7 prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organowi nadzoru budowlanego wiadomym jest z urzędu, że inwestor takiej decyzji nie uzyskał. W konsekwencji powyższych ustaleń dnia (...) r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wydając postanowienie nr (...). Następnie decyzją z dnia (...) r. nr (...) nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla robót polegających na nadbudowie pokoju od strony ogrodu i dobudowie zewnętrznej klatki schodowej do istniejącego budynku na przedmiotowej nieruchomości.

W dniu (...) r. złożono projekt budowlany zamienny, autorstwa mgr inż. arch. M. Ł. – R. (nr uprawnień (...)) wykazującej się przynależnością do W. Okręgowej Izby Architektów (nr ewidencyjny (...)) oraz inż. W. S. (nr uprawnień (...)) wykazującego się przynależnością do W. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (nr ewidencyjny (...)). Zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 4 prawa budowlanego dokonano sprawdzenia przedłożonego projektu zamiennego i stwierdzono, że posiada on szereg nieprawidłowości, w związku z czym postanowieniem z dnia (...) r. nałożono na inwestora obowiązek ich usunięcia. W dniu (...) r., złożono uzupełniony projekt zamienny. Pismem z dnia (...) r. zgodnie z art. 10 § 1 kpa zawiadomiono wszystkie strony postępowania o możliwości zapoznania się z akiami sprawy przed wydaniem decyzji. M. S. poinformował organ nadzoru, iż inwestor mimo wstrzymania robót cały czas kontynuuje prace budowlane. W związku z powyższym (...) r. przeprowadzono czynności kontrolne w trakcie, których ustalono, że roboty budowlane prowadzone są na podstawie uzyskanego przez inwestora pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu, poza tym nie stwierdzono, aby inwestor prowadził inne roboty budowlane. W dniu (...) r. po raz kolejny zawiadomiono wszystkie strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Z uprawnienia skorzystał M.S., który zapoznał się z aktami sprawy i do protokołu zgłosił uwagi dotyczące treści zawartych w projekcie zamiennym.

W wyniku analizy zgłoszonych uwag uznano, że część z nich wymaga wyjaśnienia ze strony inwestora, w związku z czym w dniu (...) r. wydano, pełnomocnikowi M. S., projekt zamienny celem jego uzupełnienia. W dniu (...) r. P.G. złożył do akt sprawy wyjaśnienie pisemne w odpowiedzi na uwagi M.S. i złożył uzupełnioną dokumentację projektową. W dniu (...) r. M. S. po raz kolejny zapoznał się z aktami sprawy i do protokołu zgłosił uwagi oraz żądania. Podniósł, iż wskazana powierzchnia użytkowa dla całego budynku po przebudowie jest dla niego niezrozumiała i wniósł aby wyłączono spod zakazu wykonywania prac, montażu zewnętrznej drabiny wejściowej na dach, gdyż obecnie nie ma żadnego dostępu na dach. Ponadto wskazał, iż inwestor M.S., cały czas prowadzi roboty budowlane w przedmiotowym budynku, mimo ich wstrzymania, powołując się na prowadzenie prac w związku z uzyskanym pozwoleniem na budowę wewnętrznej instalacji gazu. Wskazał też, iż na dzień (...) r., stan zużycia gazu wyniósł (...) m², co jednoznacznie wskazuje na zakończenie budowy wewnętrznej instalacji gazu.

Kolejną kwestią zgłoszoną przez M.S. była chęć wykonania przez niego ekspertyzy kominiarskiej dla całego budynku mieszczącego się na przedmiotowej nieruchomości, jednak jest to utrudnione ze strony drugiego współwłaściciela w związku z czym wniósł, o wykonanie ekspertyzy kominiarskiej dla całego przedmiotowego budynku. W odniesieniu do powyższego inspektor powiatowy wskazał, że przedmiotowe postępowanie obejmuje zgodnie z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją z dnia (...)r. pierwsze piętro oraz poddasze budynku zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości. W takim też zakresie inwestor na którego nałożono obowiązek sporządzenia projektu zamiennego musiał opracować przedmiotową dokumentację. Projekt zamienny przedstawia między innymi w części rysunkowej rzut piętra oraz rzut poddasza, na których to podano wymiary poszczególnych części budynku, opisy pomieszczeń oraz ich powierzchnię. W toku postępowania ustalono, że aktualnie w przedmiotowym budynku nie ma dostępu na dach dla współwłaściciela M. S. w związku z czym opracowany projekt zamienny przewiduje rozwiązanie tego problemu, poprzez wykonanie drabiny zewnętrznej. Inwestor robót M. S. aktualnie ma wstrzymane prowadzenie prac, wykonanie drabiny jest przewidziane w projekcie zamiennym i dopiero w sytuacji zatwierdzenia projektu zamiennego oraz wznowienia robót objętych niniejszym postępowaniem, inwestor będzie miał prawo przystąpić do realizacji robót objętych projektem zamiennym. W wyniku analizy projektu zamiennego stwierdzono, że spełnia on wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r. Nr 120, poz. 1133, dalej rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego) jak również nie zawiera rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami w tym techniczno - budowlanymi. W tej sytuacji stwierdzono, że obowiązek nałożony decyzją z dnia (...) r. został w istocie wykonany i zachodzą przesłanki do wydania przewidzianej w art. 54 ust. 4 prawa budowlanego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Przepis ten przewiduje także nałożenie na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego objętego postępowaniem.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. i M. S. podnieśli, iż zatwierdzony zamienny projekt budowlany nie przewiduje możliwości dojścia odwołującym do ich części wspólnej, która znajduje się na drugim piętrze. M.S. w miejscu dotychczas istniejącej, przeznaczonej do wspólnego użytku klatki schodowej wybudowała drugi pokój zabudowując klatkę schodową na drugim piętrze. Zatwierdzony projekt budowlany zamienny przewiduje wejście odwołującym na dach drabina zewnętrzną. Projekt ten nie przewiduje dojścia na drugie piętro, aby korzystać ze współwłasności. Inspektor powiatowy zatwierdził nowy ciąg komunikacyjny w projekcie budowlanym zamiennym, który usytuowany jest na ścianie wschodniej wewnątrz budynku z I piętra na II piętro w mieszkaniu nr (...) po przeciwnej stronie dawnej klatki schodowej, w ten sposób, że całkowicie uniemożliwił odwołującym - właścicielom mieszkania nr 1 korzystania z ich części współwłasności na drugim piętrze. Ponadto nieprawdą jest twierdzenie że nie są prowadzone roboty budowlane przez M. S. Błędem zaskarżonej decyzji jest także pominięcie problemu samowolnego zlikwidowania komina umieszczonego w projekcie pierwotnym, a istniejącego od momentu powstania budynku. Pozbawienie możliwości korzystania z kominów narusza interes odwołujących, jak również ogranicza wentylację budynku, co jest istotne, gdyż w piwnicach znajduje się kotłownia CO.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB bądź inspektor wojewódzki) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 83 ust. 2 prawa budowlanego utrzymał zaskarżona decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, przywołując treść art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 prawa budowlanego iż przedłożony przez zobowiązaną projekt zamienny nadbudowy i dobudowy zewnętrznej klatki schodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z przepisami ustawy prawo budowlane i przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Między innymi: jako inwestora wpisano M.S., plan zagospodarowania działki został sporządzony na aktualnej mapie zasadniczej z dnia (...) r., strony projektu zostały ponumerowane i zszyte. Równocześnie wyjaśniono, iż zgodnie z art. 36a prawa budowlanego - istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest zmiana dotycząca miedzy innymi: zakresu objętego projektem zagospodarowania terenu; charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Oznacza to, iż likwidacja nie użytkowanego kominu jest nieistotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie podlega ocenie organu nadzoru budowlanego w trybie postępowania o zatwierdzenie projektu zamiennego.

Ponadto projekt zamienny zatwierdzany przez ten organ winien zawierać wszystkie zmiany dokonane w obiekcie (te istotne jak i te nieistotne). Likwidacja wewnętrznej klatki schodowej od zachodu i wybudowanie nowej klatki schodowej z zewnątrz na poziom 1 piętra oraz schodów łączących 1 piętro z poddaszem zostało zatwierdzone decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. Oznacza to, iż PINB decyzją z dnia (...) r. nie zatwierdził wykonanego na podstawie decyzji z dnia (...) r. ciągu komunikacyjnego, jak i nie mógł nakazać inwestorowi przywrócenie poprzedniego układu komunikacyjnego. Zatem zarzut skarżących, iż zgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym pozbawieni zostali możliwości wejścia na II piętro jest bezzasadny. W tym zakresie nie było istotnego odstąpienia. Ponadto w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu (...) r., ustalono, iż roboty budowlane prowadzone są na podstawie uzyskanego przez inwestora pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu, poza tym nie stwierdzono prowadzenia innych robót budowlanych.

W skardze na powyższą decyzję E. i M. S. zarzucili decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania przez ich niewłaściwe zastosowanie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż WWINB błędnie oceniając projekt zamienny uznał, że inwestor ze swojego obowiązku się wywiązał mimo, że: przekroczył parametry projektu budowlanego: kubatury powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. Inwestor dokonał przede wszystkim bezprawnej zmiany sposobu użytkowania nieruchomości powodując straty materialne dla skarżących. Również błędnie ocenił materiał dowodowy stwierdzając, że likwidacja wewnętrznej klatki schodowej, poprzez jej zamurowanie i wybudowanie w jej miejsce pokoju jest nieistotnym odstąpieniem od projektu. W podobny sposób, jako nieistotne odstąpienie od projektu, inspektor wojewódzki, uznał wybudowanie nowej klatki schodowej uniemożliwiającej całkowicie dostęp skarżącym do drugiego piętra będącego ich współwłasnością. Ponadto skarżący podnieśli, iż inspektor wojewódzki naruszył zakaz reformationis in peius orzekając na niekorzyść strony odwołującej.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności.

W przedmiotowej sprawie materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Zgodnie z art. 36a. 1 prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

2. Właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.

3. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany.

4. (uchylony).

5. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:

1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,

6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,

7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

6. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5.

Zasadą jest, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 prawa budowlanego), a regulacja art. 36 a niejako łagodzi jej rygoryzm. Czyni to na dwa sposoby. Po pierwsze, wprowadza możliwość odstąpienia od projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, o ile odstępstwa te nie są istotne. Po drugie natomiast, wprowadza procedurę zmiany pozwolenia na budowę w odniesieniu do odstępstw istotnych.

Ustęp 1 art. 36a prawa budowlanego wyraża zasadę, ze istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zasada ta wyklucza odejście przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie art. 36a ust. 5 dopuszcza "nieistotne odstąpienie" od projektu lub innych warunków uzyskania decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. Artykuł 36a ust. 5 zawiera katalog istotnych odstępstw, i mimo że użyta technika legislacyjna doprowadziła do ujęcia katalogu tych odstępstw od strony negatywnej, to należy stwierdzić, ze istotne odstąpienie ma miejsce wówczas, gdy dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również wtedy, gdy wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

To, czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostało uznane za istotne odstąpienie w rozumieniu komentowanego przepisu, zależy od okoliczności danej sprawy (parz: Prawo budowlane. Komentarz. Pod redakcją Z. Niewiadomskiego. 3 wydanie C. H. Beck. Warszawa 2009 s. 448-448).

Budowa obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 ustawy prawa budowlanego, stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw. Kwestia oceny "istotności" tych odstępstw pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. Uznanie to nie może być jednak dowolne. Nie powinno budzić wątpliwości, że zmiany uznane za nieistotne nie mogą prowadzić do zrealizowania całkowicie innej, nowej inwestycji pozbawionej, charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Wskazać należy, iż za roboty budowlane wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach uznać należy m.in. roboty, w wyniku których dochodzi do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, co znajduje potwierdzenie w brzmieniu obowiązującego obecnie art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (patrz: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r., II OSK 1031/09, Lex 746397).

W niniejszej sprawie organy nadzoru prawidłowo ustaliły, iż roboty budowlane w przedmiotowym budynku mieszkalnym prowadzone były z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją z dnia (...) r., na co wskazuje kontrola przeprowadzona w dniu (...) r. podczas, której ustalono, iż nadbudowa dotyczyła całego budynku, a nie tylko jego części, na poddaszu zmieniono wymiary pokoju zlokalizowanego nad klatką schodową oraz zrezygnowano z wykonania czterech okien w ścianie bocznej pokoju. Ustalono, że zmieniono wymiary pokoju usytuowanego na poziomie poddasza, co wpłynęło na wymiary zewnętrzne budynku oraz jego kubaturę. Zmierzono również wysokość poddasza - strychu przy ścianie od strony ul. B., która obecnie wynosi (...) m, natomiast ustalono, że w zatwierdzonej dokumentacji na przekroju C-C zaznaczono wymiar (...) m. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego powyższe odstępstwa dotyczyły charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a więc wymagały zatwierdzenia w formie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie inwestor takiego pozwolenia nie posiadał, dlatego koniecznym było wstrzymanie robót budowlanych i nałożenie na inwestora sporządzenia projektu budowlanego zamiennego celem jego zatwierdzenia oraz zezwolenia na wznowienie robot budowlanych.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a w razie potrzeby, także wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W zakresie dokonanych zmian przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio. Z kolei, w myśl art. 51 ust. 4 prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym wyżej była mowa i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo, jeżeli budowa została zakończona, o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 zostało przez ustawodawcę obwarowane warunkiem, że decyzje, o których mowa, mogą być podjęte w okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż decyzja nakładająca na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 90 dni od momentu, w którym decyzja stanie się ostateczna trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego dla robót budowlanych polegających na nadbudowie od strony ogrodu i dobudowie zewnętrznej klatki schodowej do istniejącego budynku na przedmiotowej nieruchomości została wydana w dniu (...) r., a więc w okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę z dnia (...) r. nr(...) ., które wydane zostało w dniu (...) r..

Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić to, czy organ nadzoru prawidłowo ocenił, czy inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek, a w szczególności czy odstępstwo od warunków określonych w pozwoleniu na budowę może być sanowane decyzją zatwierdzającą przedłożony projekt budowlany zamienny. Jak wyżej wskazano do postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego, z kolei wydanie decyzji w trybie ust. 4 powołanego przepisu nie oznacza, iż decyzja ta w każdym przypadku będzie pozytywna. Skoro zatem organ nadzoru zobowiązał inwestora do złożenia projektu budowlanego zamiennego, to po jego złożeniu powinien zbadać, czy projekt ten odpowiada przepisom prawa budowlanego. Jednakże należy mieć na uwadze, iż ocena projektu budowlanego zamiennego powinna być dokonana wyłącznie pod kątem dokonanych zmian, o czym wyraźnie stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Przedłożony przez inwestora w dniu (...) r. projekt budowlany zamienny z uwagi na szereg nieprawidłowości został zwrócony inwestorowi postanowieniem z dnia (...) r., którym to nałożono obowiązek usunięcia wskazanych w sentencji postanowienia nieprawidłowości w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. Przedłożony przez inwestora w dniu (...) r. uzupełniony projekt budowlany zamienny obejmuje nadbudowę pokoju od strony ogrodu - nawiązując do istniejącej bryły na poziomie poddasza nieużytkowego, wykonanie wieńca wzmacniającego na poziomie 2 i dobudowę zewnętrznej klatki schodowej, zgodnie z wydanymi warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedmiotowe opracowanie zawiera także odstępstwa od podstawowego projektu dotyczące zmiany kubatury budynku. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w postanowieniu z dnia (...) r. przedmiotowy projekt zamienny został prawidłowo uzupełniony i zawiera zakres zmian wprowadzonych w projekcie zamiennym tj. plan zagospodarowania działki zawierający część opisową oraz część rysunkową – kopię mapy zasadniczej w skali 1:500 z graficznym ukazaniem istniejącego zagospodarowania, projekt architektoniczno - konstrukcyjny wraz z opisem technicznym i częścią graficzną – rzut pietra oraz rzut poddasza, na których podano wymiary poszczególnych części budynku, opisy pomieszczeń oraz ich powierzchnię (powierzchnia użytkowa przed przebudową wynosiła (...) m² tak w projekcie budowlanym pierwotnym z (...) r. jak i zamiennym z (...) r., natomiast po przebudowie w projekcie pierwotnym wynosi (...) m², a w zamiennym (...) m²), charakterystykę energetyczną budynku – ścian zewnętrznych, okien ściennych, okna połaciowego, stropu, drzwi zewnętrznych i dachu, uwzględniono także wejście na dach budynku poprzez dobudowanie drabiny zewnętrznej na elewacji pn-zach budynku wraz z projektem drabiny włazowej na dach w skali 1:150. Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, a ponadto zawiera oświadczenia projektantów o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

W związku z powyższym, w ocenie Sadu należy uznać, iż przedmiotowy projekt zamienny jest kompletny i spełnia wymogi określone przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z tym organ nadzoru prawidłowo projekt ten zatwierdził i wznowił roboty budowlane.

Należały wskazać, iż zarzut skarżących dotyczący błędnego uznania przez organ II instancji, iż inwestor wywiązał się ze swoich obowiązków, pomimo tego, iż przekroczył parametry projektu budowlanego: kubaturę powierzchni zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczbę kondygnacji nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Z kolei ustosunkowując się do zarzutu błędnej oceny dokonanej przez organ nadzoru, iż likwidacja klatki schodowej i wybudowanie nowej klatki uniemożliwiającej całkowicie dostęp skarżącym do drugiego piętra będącego ich współwłasnością jest nieistotnym odstępstwem od projektu budowlanego należało wskazać, iż likwidacja wewnętrznej klatki schodowej od zachodu i dobudowa nowej klatki z zewnątrz z poziomu 1 piętra oraz schodów łączących 1 piętro została zatwierdzona w decyzji z dnia (...) r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na nadbudowie pokoju od strony ogrodu i dobudowie zewnętrznej klatki schodowej do istniejącego budynku na terenie przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy z dnia (...) r., w której ustalono, iż dobudowa zewnętrznej klatki schodowej na piętro nastąpi w odległości (...) m od granicy sąsiedniej działki nr (...). Tak, więc dobudowa przedmiotowej klatki schodowej nie wymagała legalizacji, ponieważ dobudowana była zgodnie z pozwoleniem na wykonanie robót budowlanych wydanym w dniu (...) r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez inspektora wojewódzkiego zakazu reformationis in peius wskazać należy, iż zarzut ten jest niezasadny, bowiem organ odwoławczy rozpatrując sprawę prawidłowo przeprowadził postępowanie i orzekł o przedmiocie, który objęty był decyzją organu I instancji.

Istota zakazu reformationis in peius polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji na niekorzyść odwołującej się strony postępowania. Wniesione odwołanie zobowiązywało organ odwoławczy do kontroli prawidłowości ustaleń i oceny zasadności zastosowanych w sprawie wskazanych przepisów prawa materialnego przez organ I instancji (patrz: B. Adamiak [:] J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11 C. H. Beck Warszawa 2011 s. 523-524) Z nałożonego obowiązku organ odwoławczy wywiązał się prawidłowo.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.

MZ