Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2055/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek (spr) WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r sprawy ze skargi J.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 lipca 2003 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

W dniu [...] 2001 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, którą Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] 2001r., znak: [...] W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w oparciu o postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną ustalono, że J.M. w okresie od [...] 1977r. do [...] 1995r. zatrudniona była w Kopalni Węgla Kamiennego "B" na stanowisku wartownika straży przemysłowej. Do jej obowiązków należało m.in. wpuszczanie i wypuszczanie samochodów z kopalni, kontrola ładunków i dokumentów przewozowych.Pracę tę wykonywała na otwartej przestrzeni. W czasie pracy pozostawała w ekspozycji na pył unoszący się z placu manewrowego oraz na gazy spalinowe silników, głównie wysokoprężnych, zawierające m.in. tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, benzo(a)piren, ołów. Na stanowisku wartownika nie przeprowadzano badań środowiskowych. Po raz pierwszy takie badania wykonano [...] 2000r., dotyczyły one stężenia zapylenia, tlenku węgla, tlenków azotu, dwutlenku siarki i benzo(a)pirenu. Wyniki przeprowadzonych badań przedstawione w ocenie narażenia zawodowego z dnia 24.02.2002r. nie potwierdziły narażenia zawodowego, a jedynie kontakt z w/w czynnikami szkodliwymi środowiska pracy. Oznaczone stężenia: pyłu całkowitego, pyłu respirabilnego i tlenku węgla były na poziomie znacznie niższym od wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), natomiast w przypadku pozostałych badanych czynników były niższe od oznaczalności metody, tj. najmniejszego stężenia możliwego do oznaczenia, które np. dla dwutlenku siarki wynosi 1/6 wartości NDS, a dla benzo(a)pirenu 1/40 wartości NDS. W uzasadnieniu organ administracyjny podkreślił, że najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) jest to wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń (Dz.U z 2002r. nr217, poz.1833).

W uzasadnieniu decyzji powołano się również na wyniki przeprowadzonych badań lekarskich. W okresie [...] - [...].2000r. J. M.była badana w Ośrodku Medycyny Pracy. W wyniku wykonanych badań wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...].2000r. znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego zatrucia związkami ołowiu i tlenkiem węgla. U pacjentki rozpoznano leukopenię niezawodową. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że wykonane badania oraz analiza narażenia zawodowego nie dają podstaw do rozpoznania związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy obniżeniem ilości krwinek białych krwi obwodowej, a warunkami pracy, tym samym nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia związkami ołowiu i tlenkiem węgla. Na prośbę pacjentki o ponowne badanie, została ona skierowana do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego gdzie w okresie od [...] 2001r. do [...].2001r. poddana była obserwacji w kierunku przewlekłego zatrucia gazami spalinowymi. W wyniku wykonanych badań wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...].2001r., nr rejestru: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia podano m.in., że w wykonanym badaniu neurologicznym, psychologicznym i psychiatrycznym nie wykazano istotnych odchyleń od stanu prawidłowego, a badania toksykologiczne nie dały podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia związkami chemicznymi i gazami wchodzącymi w skład gazów spalinowych. Po przeanalizowaniu narażenia zawodowego i wyników wykonanych badań ustalono, iż brak jest przekonujących dowodów do stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zgłaszanymi przez pacjentkę dolegliwościami i stwierdzoną leukopenią a pracą zawodową. Tym samym podtrzymano orzeczenie lekarskie z dnia [...].2000r. wydane przez MOMP o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Wyrokiem z dnia 03.12.2002r., sygn.akt. II SA/Kr 2352/01, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].2001r., znak[...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi oraz następstw tych zatruć, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Powodem uchylenia były niedostatki uzasadnienia decyzji w zakresie poczynionych w sprawie ustaleń odnoszących się do nasilenia narażenia zawodowego oraz nadmierna lakoniczność wydanych w sprawie opinii lekarskich, które nie zawierały dokładnego, rzetelnego i zrozumiałego wyjaśnienia przyczyn nieuznania rozpoznanego schorzenia za zawodowe.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, decyzją z dnia [...] 2003r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 5 punkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz §10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpatrywania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002r. nr 132, poz. 1115), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2003r., Nr [...] którą ponownie orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u J.M. choroby zawodowej przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi oraz następstw tych zatruć, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych.

Rozpatrując ponownie sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesłuchał J. M. w charakterze strony oraz 2 świadków, a następnie wystąpił do MOMP o zajęcie stanowiska w kwestii diagnostyczno - orzeczniczej. Z zeznań świadków wynika, że w okresie zatrudnienia skarżącej do roku 1993r. było większe nasilenie przejeżdżających samochodów. Zdaniem organu przedstawiona ocena w świetle omówionych wyżej wyników badań środowiskowych (stężenia kilkakrotnie niższe od NDS, lub poniżej oznaczalności metody) nie zmienia oceny narażenia zawodowego.

Z ustaleniami tymi zapoznano Ośrodek Medycyny Pracy, który w opinii z dnia [...] 2003r., znak[...], nie zmienił swojego stanowiska dot. orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u J. M. choroby zawodowej i nie znalazł również podstaw do poszerzenia czy powtarzania diagnostyki lekarskiej, podając jedynie szersze uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego.

Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji wydał ponowną decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (decyzja z dnia [...].2003r., znak: [...].), od której J. M. wniosła odwołanie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadząc postępowanie odwoławcze, zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzupełnienie akt sprawy o "Oświadczenie nr [...] ", którego brak zarzucił NSA w wyroku. W ocenie organu dosłane do akt sprawy "Oświadczenie" nie wniosło żadnych nowych okoliczności.

PWIS wystąpił ponadto do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] z prośbą o weryfikację wydanego dnia [...].2001r. orzeczenia lekarskiego z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia [...].2002r. W wyniku przeprowadzonej ponownej analizy dokumentacji lekarskiej oraz wykonanych badań laboratoryjnych Instytut nie znalazł podstaw do zmiany wydanego orzeczenia (pismo z dnia [...].2003r., L. dz. [...]), szeroko uzasadniając swoje stanowisko.

W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego J. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca zarzuciła sprzeczność ustaleń organu zebranym materiałem dowodowym w szczególności bezzasadnym stwierdzeniem, że stan zdrowia skarżącej nie wykazuje zmian o charakterze psychologiczno-neurologicznym mimo iż przedłożone wyniki badań jednoznacznie wskazują występowanie znacznych odchyleń (badanie z [...].2000r.). Zarzucono również dowolną ocenę, czy skarżąca winna być poddana badaniu szpiku kostnego, podczas gdy poprzednie badanie odbyło się przed 6 laty. W skardze zarzucono również brak odniesienia się i szczegółowej analizy nowego stanu faktycznego odzwierciedlającego warunki pracy skarżącej, a zwłaszcza dopuszczenie dowodu z badań hematologicznych i szpiku kostnego. Skarżąca zarzuca, że badania stopnia natężenia czynników szkodliwych prowadzone w roku 2000 są już niemiarodajne, bo w czasach gdy pracowała przy bramie oczekiwało znacznie więcej pojazdów. Zarzuca ponadto, że organ administracyjny nadal nie ocenił zeznań świadków, a jedynie stwierdził w uzasadnieniu decyzji, ze te zeznania zostały złożone. Podkreśla też, że nigdy wcześniej nie miała kłopotów ze zdrowiem. Dopiero od dwóch lat stan jej zdrowia uległ pogorszeniu. Uważa, że wbrew twierdzeniom organu administracyjnego konieczna jest w jej sprawie opinia hematologa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Za bezzasadny uznano zarzut, że organ administracyjny w ocenie narażenia zawodowego odniósł się tylko do badań z roku 2000 pomijając zeznania świadków. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu braku badań hematologicznych wypowiadał się Ośrodek Medycyny Pracy, który uznał to badanie za zbędne. Były natomiast przeprowadzone badania morfologiczne krwi. Z kolei Instytut szczegółowo uzasadnił przyczyny nie przeprowadzenia ponownego badania szpiku kostnego. Organ administracyjny ocenił, że wskazania sądu zawarte w wyroku NSA z dnia [...].2002r. zostały w całości uwzględnione, a argumenty przytoczone w skardze nie znajdują uzasadnienia.

W piśmie z dnia [...] 2005r. skarżąca podtrzymała i dodatkowo uzasadniła argumenty podnoszone w skardze. Podkreśliła, ze bezzasadnie przyjęto w sprawie, ze była narażona na wdychanie spalin wydalanych przez ok. 150 samochodów na zmianę, podczas gdy tych samochodów było ok. 280. Podkreśla też, że w badaniach stwierdzono u niej zaburzenia nerwicowe oraz od kilkunastu lat cierpi na alergię. Za nieprzekonywującą uznała też tezę o ewentualnych pozazawodowych przyczynach swych schorzeń, skoro nigdy wcześniej nie chorowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2003r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.

W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącej czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej, tj. gazów spalinowych silników, głównie wysokoprężnych, zawierających m.in. tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, benzo(a)piren, ołów. Przeprowadzone natomiast u skarżącej dwukrotnie badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzeń wymienionych w cyt. powyżej wykazie chorób zawodowych.

Organy administracyjne zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku NSA uzupełniły postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia wielkości narażenia na czynniki szkodliwe. Z ustaleniami tymi zapoznano obydwa orzekające w niniejszej sprawie zespoły lekarskie, które po uwzględnieniu zweryfikowanych danych dotyczących narażenia zawodowego dokonały ponownej oceny sprawy i wydały opinie uzupełniające, w których bardzo szeroko i szczegółowo uzasadniły swoje dotychczasowe stanowisko.

Ośrodek Medycyny Pracy w dodatkowej opinii z dnia [...].2003r., znak: [...] nie zmienił swojego stanowiska dot. orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u J. M. choroby zawodowej i nie znalazł podstaw do poszerzenia czy powtarzania diagnostyki lekarskiej, a jedynie podał szersze uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego. Wskazano mianowicie odnośnie rozpoznanej leukopenii, niezawodowej, iż aby należycie ocenić związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzanymi u pacjentki obniżonymi wartościami krwinek białych (leukopenia) a narażeniem zawodowym, poddano analizie całą dokumentację lekarską (w tym z Poradni Hematologicznej) oraz całościowe dochodzenie epidemiologiczne. Całość materiału dowodowego została następnie przedstawiona na konsultacji Krajowemu Specjaliście z zakresu toksykologii. Rozpatrywanie, czy rozpoznana u pacjentki leukopenia może być skutkiem narażenia na czynniki toksyczne zawarte w spalinach, leży w kompetencji medycyny przemysłowej i toksykologii, tak więc konsultacja hematologiczna jest i była zbyteczna. Zgodnie z wiedzą i doświadczeniem dotyczącym zatruć ostrych i przewlekłych, narażenie zawodowe badanej nie mogło spowodować zmian chorobowych pod postacią leukopenii. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Odnośnie natomiast drugiego kierunku badań, tj. obserwacji w kierunku przewlekłego zawodowego zatrucia tlenkiem węgla i związkami ołowiu negatywna podano, że zakres tej diagnostyki wynikał z faktu, że badana w czasie pracy zawodowej eksponowana była na związki ołowiu, tlenek węgla i inne substancje toksyczne pochodzące ze spalin silników samochodowych, czekających w kolejce w bramie wyjazdowej kopalni. Podkreślono, że zgodnie z wiedzą i doświadczeniem z zakresu zatruć przewlekłych, wyżej wymienione narażenie nie ma związku przyczynowo-skutkowego ze stwierdzaną leukopenią - schorzenie nie jest indukowane przez te substancje chemiczne. Dlatego orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia związkami ołowiu i tlenkiem węgla wyraźnie oddzielono od orzeczenia o leukopenii. W przeprowadzonych badaniach oceniano, czy w/w narażenie nie spowodowało czynnościowych zmian w centralnym układzie nerwowym. Oceniono to poprzez wykonanie badań typu: elektroencefalogramu, badania psychologicznego, neurologicznego i psychiatrycznego. Wyniki wykonanych badań mieszczą się w granicach normy, nie dając podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Ewentualny wpływ związków ołowiu badano przez oznaczenia toksykologiczne (poziom ołowiu we krwi, poziom kwasu deltaaminolewulinowego w moczu) oraz wspomniane wyżej badanie psychologiczno - psychiatryczno - neurologiczne. Nie stwierdzono odstępstw od normy, nie było więc podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Również i w tym zakresie materiał dowodowy został przedstawiony do konsultacji Krajowemu Specjaliście z zakresu toksykologii - opinia co do rozpoznania choroby zawodowej była jednoznacznie negatywna. W związku z powyższym nie znaleziono podstaw ani do zmiany orzeczenia lekarskiego, ani do powtarzania czy poszerzania diagnostyki.

Także Instytut Medycyny Pracy w wyniku przeprowadzonej ponownej analizy dokumentacji lekarskiej oraz wykonanych badań laboratoryjnych nie znalazł podstaw do zmiany wydanego orzeczenia (pismo z dnia [...].2003r., [...].), szeroko uzasadniając swoje stanowisko. W uzasadnieniu tym, biorąc pod uwagę zastrzeżenia zawarte w wyroku NSA, Instytut podał między innymi, iż diagnostyka szpitalna przeprowadzona w Instytucie w dniach [...]..2001 [...]..2001r. miała na celu ustalenie, czy stwierdzona u badanej leukopenia, rozpoznana po roku od zaprzestania przez badaną pracy, może mieć związek z kontaktem w miejscu pracy z czynnikami zanieczyszczenia powietrza. W związku z brakiem potwierdzonego narażenia badanej na działanie czynników o potwierdzonym działaniu mielotoksycznym, jako czynniki potencjalnie szkodliwe i mogące wywołać przewlekłe zatrucie uznano tlenek węgla i ołów. Tlenki azotu i dwutlenek siarki należą do gazów drażniących, natomiast dwutlenek węgla do gazów toksycznych. W wywiadzie brak jest danych o przebytym ostrym zatruciu, zatem w/w. gazy nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Benzo(a)piren należy do wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i został uznany jako czynnik prawdopodobnie rakotwórczy u ludzi. Badania epidemiologiczne wykazały u osób narażonych zawodowo zwiększone ryzyko zachorowania na raka płuc, natomiast brak jest jakichkolwiek danych potwierdzających występowanie u narażonych ludzi izolowanej leukopenii. Odnośnie przewlekłego zatrucia ołowiem stwierdzono, że ołów jest stałym elementem zanieczyszczenia środowiska co spowodowane jest m.in. spalaniem benzyny etylizowanej. Zatrucie ołowiem objawia się zaburzeniami neurologicznymi, hematologicznymi pod postacią niedokrwistości, a także nieprawidłowościami w badaniach laboratoryjnych. W wyniku przeprowadzonych w trakcie konsultacji: neurologicznej, psychiatrycznej oraz psychologicznej nie stwierdzono objawów charakterystycznych dla przewlekłego zatrucia ołowiem. Nie stwierdzono cech encefalopatii ani polineuropatii ołowiczej. W oparciu o badanie czynności nerek nie stwierdzono cech uszkodzenia tego narządu. Badania laboratoryjne poziomu ołowiu w organizmie, jak również substancji powstających w procesie przemian ołowiu, wypadły ujemnie, tzn. nie potwierdziły przewlekłego zatrucia. Ołów poprzez zaburzenie syntezy tlenu może powodować niedokrwistość, czego nie stwierdzono u pacjentki. Całość wykonanych badań i przeprowadzonych konsultacji wykluczyły przewlekłe zatrucie ołowiem. Odnośnie natomiast przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla stwierdzono, że powtarzające się incydenty niedotlenienia w wyniku przewlekłego narażenia na tlenek węgla prowadzą do zmian patologicznych w obrębie tkanki mózgowej, których nie stwierdzono u badanej w konsultacji neurologicznej. Zmiany w obrębie układu krwiotwórczego polegają na wzroście hematokrytu i liczby erytrocytów. U badanej w kilkukrotnym badaniu morfologicznym krwi nie stwierdzono niedokrwistości a hematokryt był prawidłowy. Brak zatem podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla. Obniżenie liczby krwinek białych w krwi obwodowej może być skutkiem stosowanych bardzo różnych leków, samoistnych chorób hematologicznych, zależnych od niedoborów hormonów, niedoborów żywieniowych, przebytych chorób infekcyjnych i innych. W trakcie hospitalizacji nie powtarzano badania szpiku kostnego, opierając się o wynik badania przeprowadzonego w Poradni Hematologicznej w roku 1996r, albowiem w związku ze stabilnym stanem zdrowia pacjentki i powtarzalnymi wynikami badania morfologicznego krwi brak było wskazań do ponownej punkcji szpiku. Z punktu widzenia toksykologicznego mielogram nie jest badaniem szczególnie charakterystycznym ani rozstrzygającym w diagnostyce przewlekłego zatrucia. W konkluzji Instytut stwierdził, iż brak było podstaw do zmiany wydanego w dniu [...].2001 r. orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u pani J.M. choroby zawodowej.

Orzekające zatem w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy rozpoznanego u skarżącej schorzenia wskazują na inne niż zawodowe przyczyny jego powstania. Zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, szczegółowo uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjentki schorzenia nie są chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Orzeczenia te są wzajemnie spójne, jasne i wyczerpujące.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącej schorzenia za chorobę zawodową, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącej choroby zawodowej. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową, przepisy wymagają dodatkowo, by było ono spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie charakter stwierdzonych u skarżącej zmian wskazuje na inną niż zawodową etiologię schorzenia. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym.

W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych są jednoznaczne i wzajemnie spójne, wyczerpująco uzasadnione, przez co nie budzą wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywujące uzasadnienie.

Za bezzasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący braku konsultacji z hematologiem oraz braku ponownych badań szpiku kostnego. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych - orzeczenia lekarskie pochodzą od właściwych do wydawania tego typu opinii placówek służby zdrowia o których mowa w §7 cytowanego powyżej Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i zostały wydane przez lekarzy o właściwych specjalnościach, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15.09.1997r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, z których wynika, że do wydawania orzeczeń w zakresie chorób zawodowych uprawnieni są lekarze medycyny pracy, medycyny przemysłowej, medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny kolejowej, medycyny lotniczej lub higieny pracy. Obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku konsultacji hematologicznej przy orzekaniu o chorobie zawodowej. Z uwagi na jednoznaczną treść wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich taka konsultacja nie była konieczna. Organ administracyjny w sposób szczegółowy i przekonywujący uzasadnił też przyczyny nieprzeprowadzania ponownych badań szpiku kostnego, powołując się w tym zakresie na stanowisko lekarzy Instytutu Medycyny Pracy. Wbrew zarzutom skargi nie było tu zatem dowolności organu administracyjnego.

Za pozbawiony znaczenia prawnego uznać też należy zarzut skargi dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego odnośnie stopnia narażenia z powodu oparcia decyzji jedynie na wynikach badań natężenia czynników szkodliwych przeprowadzonych w roku 2000. Bezspornym bowiem w niniejszej sprawie był fakt istnienia wieloletniego narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia, spór dotyczył jedynie wielkości tego narażenia. Wypełniając wskazania NSA zawarte w wydanym w niniejszej sprawie wyroku organ administracyjny uzupełnił w tym zakresie postępowanie dowodowe m.in. w zakresie przesłuchania świadków i stron, uzupełnienia brakującego w aktach oświadczenia, itp. Nie można zatem uznać, iż ustalając stan faktyczny ograniczył się jedynie do badań z roku 2000.

Za zasadny natomiast uznać należy zarzut skargi braku w zaskarżonej decyzji prawidłowej oceny zeznań świadków. Rzeczywiście decyzja nie zawiera odrębnej i wyraźnej ich oceny, co niewątpliwie stanowi uchybienie procesowe. Nie mogło ono jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji zawiera powołanie się na te zeznania, należy zatem uznać, że zostały one uwzględnione przez organ w ustalaniu stanu faktycznego, a jedynie brak w decyzji ich oceny.

Uznać zatem należy, że w ponownym postępowaniu w przedmiotowej sprawie uwzględniono wszystkie wskazania NSA zawarte w wyroku z dnia 3.12.2002r. Poszerzone uzasadnienia orzeczeń lekarskich obu jednostek diagnostyczno - orzeczniczych są jasne, dokładne, zrozumiałe i w pełni wyjaśniają przyczyny nie uznania leukopenii za chorobę zawodową. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.