Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 663/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 134 w zw. z art. 135 w zw. z art. 135 w zw. z art. 58 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61a ust.1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 oraz ust. 2 k.p.a.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) sędzia del. WSA Bogusław Cieśla Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 526/17 w sprawie ze skargi G.M. oraz E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 526/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę G. M. oraz E. S. (skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucili mu:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, przejawiające się w:

1. naruszeniu art.145 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 134. w zw. z art. 135 w zw. z art. 58 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61a ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 oraz ust. 2 k.p.a. , polegającym na:

a) dokonaniu przez Sąd I instancji na etapie dokonywanej kontroli sądowoadministracyjnej legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej mającego przymiot ostateczności postanowienia SKO w [...] z [...] marca 2017 r., nr [...], błędnej, zawężającej wykładni terminów prawnoprocesowych w postaci:

- powagi rzeczy osadzonej w postępowaniu administracyjnym, która to błędna egzegeza wskazanego powyżej pojęcia i wyrażała się w:

– uznaniu przez Sąd I instancji, iż res iudicatae w postępowaniu administracyjnym tożsame jest z zakazem wszczynania w ogólności postępowań administracyjnych, dotyczących kwestii, które objęte były oceną merytoryczną zawartą w uprzedniej ostatecznej decyzji administracyjnej;

– uznaniu przez Sąd I instancji, iż zakresem res iudicatae objęte są wszystkie sytuacje, gdy przedmiotem wniosku zmierzającego do zainicjowania postępowania administracyjnego objęte są kwestie analogiczne, lecz nie identyczne jak kwestie objęte oceną merytoryczną zawartą w uprzedniej ostatecznej decyzji administracyjnej;

– uznaniu przez Sąd I instancji, iż uprzednie odrzucenie skargi na ostateczną decyzję administracyjną zawierającą ocenę kwestii analogicznych, lecz nie identycznych, jak wskazane we wniosku zmierzającym do zainicjowania postępowania administracyjnego, kreuje skutek w postaci powagi rzeczy osadzonej rozstrzygnięcia inkorporowanego w treści ostatecznej decyzji administracyjnej, kreując zakaz ponownego badania prawidłowości materialnoprawnej wspomnianego rozstrzygnięcia w kierunku jego wzruszenia lub też ponownego badania materialnoprawnej kwestii zawartej w objętej odrzuceniem skardze, która to sformułowana przez Sąd I instancji ocena merytoryczna odnosząca się do pojęć in procedendo w postaci "powagi rzeczy osadzonej" oraz "ostateczności i niewzruszalności decyzji administracyjnej", determinowała treść oraz kierunek rozstrzygnięcia zawartego w sentencji objętego zaskarżeniem wyroku, tj. rozstrzygnięcia w materii oddalenia skargi skarżących na postanowienie SKO z [...] marca 2017 r., w następstwie uznania, iż:

-SKO w [...] zasadnie uznało istnienie prawnoprocesowej przeszkody do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] lutego 2010 r. w postaci uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii nieważności wspomnianej decyzji mocą ostatecznej decyzji SKO z [...] maja 2016 r., a rozstrzygniecie zawarte zarówno w postanowieniu SKO w [...] z [...] stycznia 2017 r., jak też postanowieniu ostatecznym z [...] marca 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] jest prawidłowa, w szczególności zgodna z regulacją art. 61a ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a.,

podczas gdy:

a) prawidłowa, zgodna ze stanowiskiem aprobowanym w doktrynie oraz orzecznictwie wykładnia kategorii "powaga rzeczy osadzonej w postępowaniu administracyjnoprawnym", definiuje wskazaną kategorię jako tożsamość zarówno podmiotów, których dotyczy sprawa, jak też tożsamość przedmiotu, tożsamość stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy",

która to tożsamość podmiotowa, tożsamość stanu prawnego oraz faktycznego w kontekście wydanej uprzednio decyzji ostatecznej SKO z [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta Gmina [...] z [...] lutego 2010 r., nr [...] oraz podstaw wniosku skarżących w materii stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta Gmina [...] z [...] lutego 2010 r., nr [...] nie zachodziła, albowiem:

- Uprzednia Decyzja SKO z [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji Wójta Gmina [...] z [...] lutego 2010 r., nr [...] odnosiła się do wniosku Stowarzyszenia [...], który to wniosek oparty był na odmiennych podstawach prawnych niż wniosek skarżących, w szczególności:

- Wskazywał na odmienna podstawę materialnoprawną interesu prawnego Stowarzyszenia, który wynikał z art. 31 ust. 1 k.p.a., niż podstawa materialnoprawna kształtująca interes prawny skarżących wskazana w nowym wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], który to interes prawny wynikał z regulacji art. 140 k.c., art. 143 k.c., art. 113 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów ochrony środowiska, oraz załącznika 6 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 listopada 2008 r. w sprawie wielkości emisji oraz ilości pobieranej wody;

-Wskazywał na odmienny stan prawny, albowiem zawierał opis podstaw do stwierdzenie nieważności Decyzji nr [...] z punktu widzenia zaistniałych naruszeń obejmujących ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji realizowanych na obszarze [...], nieuwzgledniaiacych zakresu oddziaływania hałasu na nieruchomości stanowiące własność skarżących, znajdujące się w obszarze oddziaływania wskazanej inwestycji, a także na wadliwość obejmująca określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji na podstawie błędnych parametrów. nieuwzględniających skumulowanego oddziaływania inwestycji, dla której decyzja nr [...] określiła środowiskowe uwarunkowania oraz pozostałych inwestycji obejmujących budowę elektrowni farm wiatrowych realizowanych na obszarach sąsiednich, podczas gdy uprzednia decyzja SKO z [...] maja 2016 r. zawierała rozstrzygniecie odmawiające stwierdzenia nieważności Decyzji nr [...] odwołując się do aspektu związanego ze statusem prawnym Stowarzyszenia [...], jako organizacji mającej cele statutowe związane z ochrona dziedzictwa kulturowego na terenie Gminy [...];

-Wskazywał na odmienny stan faktyczny, zawierając deskrypcję podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], który to stan faktyczny odnosił się in concreto do sytuacji skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działkami, na których posadowione miały zostać elektrownie wiatrowe kształtujące inwestycję, dla której Decyzja [...] określiła środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji i narażone na ujemne immisje związane z realizacją inwestycji w następstwie wejścia w życie decyzji nr [...]

b) Prawidłowa, łączna interpretacja instytucji powagi rzeczy osadzonej rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej oraz instytucji odrzucenia skargi złożonej na decyzję ostateczną prowadzi do konkluzji, iż:

- odrzucenie skargi na decyzję ostateczną jako instytucja in procedendo o charakterze formalnoprawnym, determinowana określonymi enumeratywnie na kanwie art. 58 p.p.s.a. przesłankami formalnymi i nieprowadząca finalnie do merytorycznego badania legalności i prawidłowości materialnoprawnej wydanej decyzji ostatecznej , nie powoduje materialnoprawnej prawomocności wydanej decyzji ostatecznej, w szczególności nie wyłącza możliwości ponownego merytorycznego badania materialnoprawnej prawidłowości wskazanej decyzji ostatecznej w razie wystąpienia określonych podstaw prawnych.

Sąd I instancji uznał finalnie prawidłowość zawartego w ostatecznym postanowieniu SKO w [...] z [...] marca 2017 r. stanowiska uznającego wystąpienie prawnoprocesowej przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] w postaci res iudicatae, a finalnie prawidłowość zastosowania przez SKO regulacji art. 61a ust. 1 k.p.a , w sytuacji gdy:

• Szczegółowa analiza materii niniejszej sprawy, w szczególności:

- przeprowadzona komparystyka podstawy prawnej oraz faktycznej, a także zakresu podmiotowego i przedmiotowego uprzedniej ostatecznej decyzji SKO w [...] z [...] maja 2016 r. oraz wniosku skarżących w materii stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...] prowadzi do konkluzji, iż:

• Nie wystąpiły zasadnicze elementy konstytuujące instytucję res iudicatae w postaci:

- Tożsamości podmiotowej. w związku z okolicznością, iż decyzja SKO z dnia [...] maja 2016 r. zawierała ocenę merytoryczna wniosku Stowarzyszenia [...], nie zaś wniosku osób fizycznych, który to wniosek stanowił przedmiot badania przez SKO w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r.

-Tożsamości przedmiotowej, w związku z okolicznością, iż decyzja SKO w [...] z [...] maja 2016 r. odnosiła się do odmiennych okoliczności prawnych oraz faktycznych stanowiących podstawę wniosku Stowarzyszenia [...], niż okoliczności prawne oraz faktyczne stanowiące podstawę wniosku skarżących, (który to wniosek stanowił przedmiot badania przez SKO w [...] w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r.), a które to okoliczności wskazane przez skarżących odnosiły się do rażącej wadliwości wspomnianej decyzji nr [...]w kontekście naruszeń, które przedmiotowa decyzja kreuje dla skarżących jako właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, dla której ustalone zostały mocą decyzji [...] uwarunkowania środowiskowe, w szczególności naruszeń obejmujących powstanie immisji oddziaływujących na nieruchomości skarżących w wymiarze przekraczających dopuszczalne poziomy określone w przepisach szczególnych, powodujących ograniczenie podmiotowych uprawnień skarżących wynikających z prawa własności, a także naruszeń obejmujących wydanie decyzji na podstawie wadliwych pomiarów;

-Tożsamości stanu prawnego i faktycznego w związku z okolicznością, iż wniosek skarżących oparty został na odmiennych regulacjach prawnych oraz odmiennej sytuacji faktycznej, determinowanej innym statusem skarżących od statusu Stowarzyszenia [...], a wiec podmiotu mającego status wnioskodawcy w sprawie zakończonej decyzją SKO w [...] z [...] maja 2016 r. a ponadto:

- Nie wystąpiła procesowa przeszkoda do merytorycznego rozpoznania ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] w związku z faktem, iż uprzednia prawidłowość materialnoprawna decyzji SKO z [...] maja 2016 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji nr [...] nie została zbadana na drodze sądowoadministracyjnej w związku z odrzuceniem skargi.

Sąd I instancji uznał zatem legalność oraz materialnoprawną prawidłowość ostatecznego postanowienia SKO z [...] marca 2017 r. odmawiającego wszczęcia postępowania nieważnościowego, oddalając skargę skarżących, w sytuacji gdy:

• W związku z okolicznością wydania przez SKO w [...] rozstrzygnięcia inkorporowanego w ostatecznym postanowieniu z [...] marca 2017 r. z naruszeniem wskazanych w petitum zarzutu regulacji in procedendo, zachodziła podstawa do uchylenia wskazanego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia SKO z [...] stycznia 2017 r., w oparciu o regulację art. 145 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

W oparciu o przytoczony zarzut skarżący wnieśli o uchylenie na podstawie art. 185 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm przepisanych przy uwzględnieniu stawek określonych w regulacji art. 18 ust. 1 pkt 2a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu. Ponadto wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazali, że Sąd i instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia "powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu administracyjnoprawnym", co skutkowało przyjęciem, że decyzja z [...] maja 2016 r., zawiera ocenę merytoryczną dokładnie tych samych okoliczności in ius oraz in facti, które ujęte zostały we wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2010 r. Podnieśli, że do ustalenia res iudicata niezbędne jest ustalenie, iż pomiędzy decyzją z 12 maja 2016 r. oraz wnioskiem skarżących zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa oraz tożsamość stanu prawnego i faktycznego, które to warunki, w ocenie skarżących, nie wystąpiły.

Podkreślili, że wniosek został przez nich sformułowany jako osoby fizyczne, mające interes prawny ze względu na status właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, podczas gdy wniosek stanowiący przedmiot decyzji z [...] maja 2016 r. złożony został przez Stowarzyszenie [...], występujący w innej roli oraz w oparciu o odmienne regulacje materialnoprawne. Podnieśli również, że jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wskazali wystąpienie rażącego naruszenia prawa - Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów ochrony środowiska oraz załącznika 6 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 listopada 2008 r. w sprawie wielkości emisji oraz ilości pobieranej wody. W ocenie skarżących ich podmiotowe prawo własności wskutek tych naruszeń wpływa ujemnie na zakres realizacji uprawnień kształtujących podmiotowe prawo własności.

Zauważyli również, że odrzucenie skargi Stowarzyszenia [...] nastąpiło z przyczyn formalnych, nie prowadząc do merytorycznego rozpoznania skargi, zatem nie stworzyło powagi rzeczy osądzonej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka S. Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w jej opinii nie ma znaczenia fakt, iż jak twierdzą obecnie skarżący, pierwotny wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności Decyzji środowiskowej został wniesiony przez Stowarzyszenie, a obecnie przez osoby fizyczne, skoro tożsamość podmiotowa dotyczy stron postępowania, a nie podmiotów, które występują ze stosownym wnioskiem inicjującym postępowanie. Wskazała ponadto, że specyfika postępowania nieważnościowego, sprowadza się jedynie do weryfikacji spełnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreśliła, że przedmiotem oceny organu nadzoru nie jest zasadność zarzutów wnioskodawcy, lecz legalność decyzji w całokształcie odnośnie okoliczności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., niezależnie od zarzutów zgłoszonych we wniosku. Zdaniem Spółki orzeczenie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, oznacza, że sprawa oceny legalności tej decyzji w trybie art. 156 i nast. k.p.a. staje się sprawą ostatecznie rozstrzygniętą, niezależnie od zarzutów stawianych wobec tej decyzji, ponieważ organ nadzoru nie jest związany zarzutami, które zostały zgłoszone we wniosku. Podniosła również, nie ma znaczenia, która ze stron postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności danej decyzji złoży wniosek o stwierdzenie jej nieważności.

W ocenie Spółki nie można zgodzić się z twierdzeniami, że w sprawie nie zaistniała tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, a także, że doszło do zmiany stanu prawnego oraz faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2010 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji. Podstawę wydania powyższego rozstrzygnięcia stanowił fakt, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. została już wcześnie rozstrzygnięta decyzją ostateczną, albowiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2016 r., którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r.

Zarzuty skargi kasacyjnej w całości zmierzają do wykazania, że organ wadliwie odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., albowiem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez inny podmiot, aniżeli ten, którego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został rozpoznany w wyniku wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] maja 2016 r.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie.

Zauważyć należy, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie stosownych przepisów k.p.a. jest dotknięta wadą określona w art. 156 § pkt 3 k.p.a.

Przyjąć zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne.

Na sprawę administracyjną składają się elementy przedmiotowe oraz elementy podmiotowe. W fazie wstępnej postępowania organ zobowiązany jest do ustalenia kręgu stron tego postępowania zgodnie z definicją zawartą w art. 28 k.p.a. Inicjatywa żądania wszczęcia postępowania w sprawie nie daje podstaw prawnych do wyprowadzenia braku tożsamości sprawy administracyjnej. Przesadzające znaczenie ma przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia, a nie kto wystąpił z żądaniem rozstrzygnięcia. Istotne jest że wszczęcie postępowania nieważnościowego zobowiązuje organ nadzoru do przeprowadzenia postępowania i dokonania w pełnym zakresie oceny ewentualnego zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem oceny organu nie jest bowiem jedynie zasadność zarzutów wnioskodawcy, ale wszystkie przesłanki nieważnościowe, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2133/15). Wydanie decyzji, która kształtuje uprawnienia lub obowiązki jednostek mających w sprawie interes prawny powoduje skutek wobec tych jednostek niezależnie czy z ich inicjatywy zostało wszczęte postępowanie. Przymiot strony postępowania nie zależy bowiem od faktycznego udziału w tym postępowaniu lecz od posiadania takiej cech w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja taka, jeżeli nie zapewniono tym jednostkom prawa do obrony w postępowaniu, jest dotknięta wadą procesową, która otwiera możliwość żądania wznowienia postępowania w sprawie. W sprawie, prowadzonej w trybie postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...], o tożsamości sprawy przesądza przedmiot rozstrzygnięcia decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności, a nie to, kto wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji. Ma to szczególne znaczenie, gdy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji oparte jest na tożsamej przesłance zastosowania sankcji nieważności, a zatem w sprawie będącej przedmiotem zaskarżenia do sądu odmowy stwierdzenia nieważności i nowym żądaniu stwierdzenia nieważności opartych na przesłance rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności objęta jest domniemaniem prawidłowości decyzji, co ma tę konsekwencję prawną, że obowiązuje w obrocie prawnym, zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.) dopóty, dopóki nie zostanie z tego obrotu prawnego wyeliminowana przez uchylenie lub stwierdzenie nieważności w trybie uregulowanym przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1196/14).

Z powyższych względów nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej. Podkreślić przy tym należy, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. stanowi nie tylko decyzja prawomocna, czy ostateczna, lecz wystarczającym jest samo wydanie decyzji w tej samej sprawie lub nawet wszczęcie postępowania. Nie ma więc dla sprawy znaczenia, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. została odrzucona.

W odpowiedzi na zarzuty skargi kasacyjnej ponownie podkreślić należy, że tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy, to tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. O braku tożsamości spraw dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji nie może świadczyć, to że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności były wskazane inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., czy inne okoliczności faktyczne, a kolejny wniosek dotyczy innych przesłanek czy też okoliczności. Powoływanie się w zarzucie skargi kasacyjnej na nowe okoliczności dotyczące prawa własności czy kwestii związanej z oddziaływaniem hałasu nie może przynieść dla skarżącej kasacyjnie oczekiwanego skutku.

Mając na względzie powyższe, skarga kasacyjna została oddalona, w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

2

3