Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 417/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: par.1 ust.1 pkt 1 i par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2007 r. sprawy ze skargi Edwarda K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2006r. do Biura Powiatowego w L. wpłynął "Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006" złożony przez Edwarda K. We wniosku tym producent ubiegał się o jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO) do działek rolnych oznaczonych symbolami: A, B, C, D. W dniu [...] 2006r. został przeprowadzona w gospodarstwie Edwarda K. kontrola na miejscu przez wykonawcę zewnętrznego bez obecności wnioskodawcy. Przeprowadzona kontrola zweryfikowala zachowanie zasad Zwykłej Dobrej Praktyki Rolniczej oraz potwierdziła przedeklarowanie powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności z tytułu JPO i UPO. Z przeprowadzonej kontroli został spisany protokół, w którym zawarto stwierdzone nieprawidłowości. Następnie protokół z czynności kontrolnych został przekazany Kierownikowi Biura Powiatowego w L. celem odniesienia wyników kontroli na zadeklarowane działki rolne. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej w dniu [...] 2007r. została wydana decyzja Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. W dniu [...] 2007r. do Biura Powiatowego w L. wpłynęło odwołanie od decyzji Kierownika. W odwołaniu tym Pan Edward K., nie zgadza się z przedmiotową decyzją. Zarzuca między innymi:

- odmówienie płatności do posiadanych gruntów rolnych jest krzywdzące i rażąco niesprawiedliwe. Zgodnie z dokumentami typu wypis z rejestru gruntów oraz wypis z księgi wieczystej,

- działka na której były budynki, została uporządkowana, budynki rozebrane, wywieziony gruz, tym samym w 2006 r. na działce nie było żadnych nieużytków, co potwierdza załączony nakaz płatniczy,

- kontrola była prowadzona pod nieobecność producenta. Odwołujący zarzuca, że nie został poinformowany o planowanej kontroli,

- ze względu na planowane zalesienie podjęto zabiegi agrotechniczne, niestety sianie saradeli nie powiodło się ze względu na panującą suszę,

- odwołujący twierdzi, iż dysponuje decyzją gminnej komisji do szacowania szkód powstałych na skutek suszy, która to w dniu [...] 2006 oszacowała szkody na poziomie 60 %,

- ze względu na 300 upał na gruntach VI klasy bonitacyjnej nie jest w stanie przeżyć żadna roślina a zatem nie było co kosić nawet żaden z chwastów nie przeżył takiego upału.

Ponadto zarzuca, podawanie nieprawdziwych faktów, w odniesieniu do ustaleń pokontrolnych. Odwołujący nie zgadza się z ustaleniami kontroli na miejscu, która orzekła, iż część deklarowanych działek nie spełniała wymogów dobrej kultury rolnej. Tym samym uzasadnienie decyzji organu I instancji uznaje za "księżycowe".

Decyzją z dnia [...] 2007r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Analizując zarzuty zawarte w odwołaniu, organ II instancji wskazał, iż gospodarstwo Edwarda K., zostało poddane zasadniczej kontroli na miejscu. Kontrola ta została przeprowadzona w dniu [...] 2006r. Przedmiotowa kontrola weryfikowała kwalifikowalność gospodarstwa do uzyskania płatności bezpośrednich. W przypadku ubiegania się o płatności z tytułu JPO i UPO bada się czy zostały zachowane zasady Dobrej Kultury Rolnej (DKR). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 07 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 65 poz. 600 z późno zm.), sprawdza się m. in. czy na zgłoszonych działkach rolnych wykonano co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca koszenie lub wykonano inne zabiegi uprawowe zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Kolejne kryterium, które weryfikuje się oprócz w/w zasady jest powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do JPO i UPO. Organ podkreślił, iż przeprowadzona kontrola jednoznacznie stwierdziła, iż Edward K. zadeklarował działki rolne: A, B, C, D odpowiednio na działkach ewidencyjnych: [...], [...], [....], [...]. Ponadto na omawianych działkach rolnych A, B, C stwierdzono nieprzestrzeganie zasad dobrej kultury. Kod nieprawidłowości DR14, stwierdzany podczas kontroli na miejscu wniosków o płatności bezpośrednie, określa, że działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Uchybienie to stwierdzono na działkach rolnych A, B, C i oznaczono je kodem nieprawidłowości. Zebrany materiał , w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie dowodzi, iż odwołujący nie zastosował minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej i tym samym naruszył § l ust. l pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej nie wykonując w odniesieniu do działek rolnych A, B, C co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca koszenia lub wykonywania innych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Jednocześnie organ wyjaśnił, iż ponieważ stwierdzone przedeklarowanie nie przekroczyło 3 %, wniosek nie podlega jakimkolwiek sankcjom powierzchniowym, nie mniej jednak wypłacone płatności zostały obliczone na podstawie powierzchni stwierdzonej w trakcie Kontroli na miejscu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, iż Agencja nie kwestionuje informacji o danej nieruchomości zawartych w publicznych rejestrach takich jak Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB) i Księgach Wieczystych (KW). Informacje te stanowią dla Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli podstawę do rejestracji obszarów referencyjnych dla deklarowanych upraw. Rejestracja pozawala jednoznacznie określić położenie danej nieruchomości, na której deklarowane są działki rolne. Nie mniej jednak w trakcie kontroli na miejscu powierzchnie danych działek rolnych nie weryfikuje się w oparciu o dane zawarte, w EGiB czy KW, lecz o stan faktyczny na podstawie pomiarów bezpośrednich.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego obszaru przywróconego do użytkowania rolniczego w 2006 związku z dokonaną rozbiórką budynków podniesiono, iż zgodnie art. 7 oraz art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE Nr L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) w związku z art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Zgodnie z w/w przepisami obszary, które nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 roku, nie mogą być objęte płatnościami bezpośrednimi.

Zarzut odwołującego dotyczący braku poinformowania uznano za bezpodstawny, ponieważ zgodnie z brzmieniem, art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.) wykonawca kontroli nie ma obowiązku uprzedzania o kontroli, a ponadto wg punkt 29 preambuły w/w rozporządzenia wprost nakazuje aby kontrole były niezapowiedziane. Zapis ten gwarantuje rzetelność wykonanej kontroli oraz zapobiega ewentualnym przygotowaniem się podmiotu do kontroli. Ponadto inspektorzy dysponują narzędziami, oraz dokumentacją gwarantującą rzetelne wykonanie kontroli bez udziału wnioskodawcy.

W odniesieniu do zarzutu związanego z decyzją gminnej komisji do oszacowania szkód powstałych na skutek suszy, która to oszacowała straty na poziomie 60 %, podkreślono, iż wnioskodawca nie wypełnił zobowiązań, pod którymi w dniu [...] 2006r. podpisał się. W sekcji X pt: "Zobowiązania" punkt la, brzmi: "Zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości upraw ". Dodatkowo wszystkie wypadki losowe, które miałyby być uznane jako działanie siły wyższej należało zgodnie z art. 48 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001r.) zgłosić w ciągu dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności właściwej władzy. Jeśli komisja szacowała straty w dniu 8 sierpnia 2006 r. to do dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu (23-08-2006 r.) odwołujący nie wypełnił obowiązku poinformowania o zaistniałym fakcie właściwego kierownika Biura Powiatowego.

Końcowo organ podkreślił, iż zgromadzona dokumentacja fotograficzna nie potwierdza twierdzeń zawartych w odwołaniu, iż ze względu na panujący 30 stopniowy upał "nie było, co kosić gdyż żaden chwast nie przeżył" i wskazuje na brak przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych.

Zmniejszenie przyznania płatności, wynika z ustaleń po kontroli na miejscu w odniesieniu do schematu płatności JPO i UPO. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ wydający decyzję musi obowiązkowo uwzględnić i zastosować sankcje karne. Obowiązujące normy nie dają możliwości jakiegokolwiek ich złagodzenia czy też odstąpienia od ich wymierzenia, a podstawą do ich wymierzenia jest tylko i wyłącznie niezgodność danych zawartych we wniosku ze stanem ustalonym w toku postępowania. Należy także stwierdzić, iż sankcje te wynikają za nieprawidłowości popełnione nieświadomie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie w całości decyzji jako zawierającej rażące uchybienia pod względem merytorycznym. Skarżący nie zgadza się z oceną, iż nie zastosował minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. W uzasadnieniu powinno być podane jakie na działce rosły chwasty, albowiem w ocenie skarżącego osoby dokonujące kontroli nie posiadały właściwych kwalifikacji aby odróżnić łubin od chwastu. Osoba, która zna się na uprawie powinna wiedzieć, iż łubinu nie kosi się do końca lipca a tylko wykonuje przyoranie. Podkreśla, iż kontrole gminne wykazały, iż niewielka cześć roślin przeżyła suszę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 15 lipca 2007r. wpłynęło pismo procesowe skarżącego w którym podtrzymał on swoje stanowisko i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd analizując ustalenia faktyczne, podstawę prawną decyzji oraz ocenę dowodów dokonaną przez organy nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Kierownik Biura Powiatowego w L. a następnie Dyrektora Oddziału Regionalnego w T.) przyznały skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Zasady i tryb przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych do dnia 27 lutego 2007r. wynikały z ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 zez m.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym" przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej " gruntami rolnymi". Stosownie do delegacji zawartej w art. 2 ust. 6 cyt. ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie, minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; uznaje się , że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...\ 2006r. przez upoważniony podmiot stwierdzono nieprzestrzeganie zasad dobrej kultury rolnej na trzech z czterech działek zadeklarowanych przez skarżącego. Ustalenia kontroli- wskazujące na nieprawidłowości - zawarto w protokole kontroli (przesłanym stronie przy piśmie z dnia 12 września 2006r.), oraz dodatkowo udokumentowano fotografiami (zał. nr 6 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły zebrany materiał, który jednoznaczne wskazuje, iż skarżący nie wykonał koszenia w terminie do 15 lipca bądź też innych zabiegów uprawowych zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów. Bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące braku merytorycznego przygotowania osób przeprowadzających kontrolę na miejscu. Z protokołu z czynności kontrolnych (zał. nr 2 akt administracyjnych) wynika, iż kontrolę przeprowadzili: Adam Ś. oraz Monika H., w aktach sprawy znajduje się dyplom uzyskania tytułu zawodowego - technik rolnik- przez Adama Ś. (zał. nr 9 akt administracyjnych).

Podkreślić również należy, iż skarżący w istocie nie kwestionował ustaleń dotyczących braku koszenia a jego argumentacja sprowadzała się do podważenia wiedzy kontrolujących. Okoliczności na które powołuje się ponadto skarżący tj. ustalenia społecznej komisji ds. oszacowania zakresu i wysokości szkód doznanych w wyniku klęsk żywiołowych w 2006r. nie stoją w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie. Z opinii tej komisji przedłożonej przez skarżącego wynika jedynie , iż wielkość strat oszacowano na 60% , zaś skarżący podnosi, iż suszę przetrwała jakaś niewielka ilość roślin. Nie mniej z dokumentacji zebranej przez organy wynika , że rośliny te nie zostały przez skarżącego skoszone w terminie wynikającym z rozporządzenia z dnia 07 kwietnia 2004r. co skutkowało stwierdzeniem nie zachowania wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa również w zakresie sposobu określenia wielkości działek, których zadeklarowaną wielkość zweryfikowano w trakcie kontroli na miejscu.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organy w sprawie są prawidłowe a ich konsekwencją było zmniejszenie kwoty dopłat bezpośrednich do jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości wyliczonej w oparciu o art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE Nr L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) w związku z art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.).

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.