Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 366/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16-19
journal: Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant ref. Marta Surmacz - Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi TK F.H. "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący T.K.i - Firma Handlowa "A" wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.2006 roku w sprawie [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu celnego Nr [...] z dnia [...].11.2005 roku.

Z akt sprawy wynika że :

Dnia [...].06.2003 roku Agencja Celna działając jako przedstawiciel T.K. prowadzącego działalność gospodarczą jako Firma Handlowa "A" dokonała zgłoszenia celnego celem dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej towaru w postaci 112.486,50 m2 tkanin z syntetycznych włókien odcinkowych w 100%, barwionych, o szerokości 1,5 nr poliestrowych.

Do powyższego zgłoszenia dołączono: fakturę nr [...] z dnia [...].04.2003 roku, świadectwo pochodzenia nr [...] wydane przez Chińską Radę Promocji Handlu Międzynarodowego, deklarację wartości towaru, fakturę transportową nr [...], karnet TIR [...], upoważnienie udzielone Przedsiębiorstwu Spedycji przez T.K. - Firmę Handlową nr [...], kopię listu CMR, wniosek o zwolnienie samochodu i pobraniu prób, certyfikat.

W zgłoszeniu zadeklarowano kod kraju pochodzenia CN oraz kod towaru 55121990.

W wyniku weryfikacji dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego decyzją z dnia [...].06.2003 roku uznano w / w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, oraz dokonano ponownego ich obliczenia.

Po wydaniu powyższej decyzji dokonano sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia powyższego towaru, w wyniku którego stwierdzono iż świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane, co wynika z pisma Chińskiej Rady Promocji Handlu Międzynarodowego.

Na skutek powyższego Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...].10.2005 roku wznowił postępowanie w / w sprawie.

W wyniku wznowionego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].08.2005 roku uchylił decyzję z dnia [...].06.2003 roku nr [...] w części dotyczącej kursu waluty i zastosowania stawki celnej, oraz ponownie określił kwotę długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar w ten sposób iż, określił kurs waluty z 3,7591 PLN na 3.7882, zmienił podstawę opłaty z kwoty 97.738 PLN na 98.495 PLN, stawkę celną na 30% zamiast 9%, kwotę cła w wysokości 29.548,50 PLN zamiast 8.796,40 PLN, a podstawę podatku VAT na kwotę 128.044 PLN zamiast 106.534 PLN i kwotę podatku z kwoty 23.437,50 PLN na kwotę 28.169,70 PLN.

Nadto określił wysokość odsetek od nie uiszczonych w terminie kwot na sumę 6.946,60 złotych.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 207 § 1 i art. 245 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja Podatkowa / t.j. Dz U. z 2005 roku nr 8 poz. 60 / a także na podstawie art. 13 § 1 , art. 19 § 1 i § 3 pkt. 2 i 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4,art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 roku Kodeks celny / t.j. Dz. U. nr 75 póz. 802 z 2001 roku/ art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne Dz. U nr 68 poz. 623 / oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej / Dz U nr 226 poz. 1885 / oraz § 2 pkt. 3, § 11 ust. 1 ust. 1 i 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów , sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów których pochodzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia / Dz. U. nr 130 poz. 851 z 1997 roku z zm. / oraz art. 2 ust.2, art. 6 ust.7, art. 11 ust. 2 i 5 art. 11c ust. 4 art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8.01.1993 roku o podatku od towarów i Istlu oraz o podatku akcyzowym Dz. U nr 11 póz. 50 z Zn. / oraz § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych / Dz. U nr 155 póz. 1515 z 2003 roku /

W uzasadnieniu organ celny wskazał że towar objęty zgłoszeniem celnym objęty jest wykazem nr 3 którym objęto towary przywożone na polski obszar celny, a których pochodzenie musi być wykazane świadectwem pochodzenia.

Na skutek negatywnej weryfikacji świadectwa pochodzenia jedyną możliwą do zastosowania stawką celną dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym jest stawka celna autonomiczna.

Organ celny wskazał również iż zgodnie z art. 15 ust.4 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8.01.1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dokonał ponownego określenia kwoty należnego podatku VAT na skutek nieprawidłowego wskazania ich kwoty.

Nadto organ celny dokonał naliczenia odsetek wyrównawczych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych, bowiem kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, a nie zaistniała żadna z okoliczności określonych w § 5 ust. 3 i § 6 w / w rozporządzenia.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył T.K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania : art. 122 i 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, który to dowód mógłby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy i nie zastosowanie przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów sposobu jego dokumentowania, oraz listy towarów których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ l instancji i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji i określenie sposobu zabezpieczenia ewentualnych należności celnych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał iż postępowanie organu celnego sprowadzające się do ustalenia czy pochodzenie towaru zostało udokumentowane we właściwy i wymagany sposób dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej jest formalistyczne i minimalistyczne, bowiem sprowadza się tylko do sprawdzenia dokumentów.

Zdaniem skarżącego zadaniem organu celnego jest zbadanie, czy istnieją podstawy do przyjęcia określonej właściwej dla danego towaru stawki celnej przy pomocy wszelkich dostępnych środków, a czynności te winne być podjęte z urzędu.

W świetle art. 180 § 1 ordynacji podatkowej nie jest wystarczające sprawdzenie przez organ dokumentacji, a organ winien dopuścić w sprawie wszelkie dowody które mogą się przyczynić do wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzyskanie informacji od podmiotu, wystawcy dokumentu, nie może stanowić jedynego dowodu, o ile działało by to na niekorzyść podatnika.

Zdaniem skarżącego w razie wątpliwości co do pochodzenia towaru organ celny może zażądać przedstawienia szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru z którego będzie wynikać, że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towarów, zwracając uwagę na treść art. 180 § 1 ordynacji podatkowe, a także art. 122 ordynacji podatkowej.

Organ celny winien wezwać stronę do przeprowadzenia czynności określonej w § 12 w / w rozporządzenia i to niezależnie od wniosków dowodowych strony. Przepis ten jest stosowany z inicjatywy organu celnego, a ten nie skierował do strony takiego wezwania. Brak takiego wezwania spowodował że strona nie miała innej możliwości wykazania pochodzenia towaru jak tylko przez świadectwo pochodzenia, które uzyskała od zagranicznego kontrahenta, nie mając żadnej możliwości skorygowania świadectwa podchodzenia i nie miała możliwości uzyskania osobiście świadectwa pochodzenia.

Strona, jej zdaniem, podejmowała aktywnie działania celem uzyskania innego świadectwa pochodzenia i wyjaśnienia sprawy, jednak czas dla uzyskania tych świadectw nie był wystarczający.

Zdaniem skarżącego, organ również nie zwrócił się do producentów -kontrahentów skarżącego celem ustalenia okoliczności uzyskania świadectwa pochodzenia, co miałoby wpływ na właściwe ustalenie prawdy obiektywnej.

Skarżący podkreślał że przedmiot postępowania, wskazany na fakturach towar, nie został zabezpieczony i nie było możliwości sprawdzenia czy na samym towarze znajdują się znaki wskazujące na kraj pochodzenia, jednak w celu ustalenia tych okoliczności można było dokonać czynności określonych w § 12 w / w rozporządzenia. Organ celny realizuje założenia polityki zagranicznej w zakresie handlu międzynarodowego toteż organ miał obowiązek na podstawie art. 19 § 2 kodeksu celnego zażądać w przypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenia towarów, co zostało szczegółowo uregulowane w przepisach w / w rozporządzenia.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].02.2006 roku utrzymał zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazał iż towar zgłoszony do odprawy figuruje w wykazie nr 3 stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, a zgodnie z § 11 ust. 1 w / w rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Wobec dokonania przez organ celny negatywnej weryfikacji świadectwa pochodzenia organ celny zasadnie odmówił zastosowania stawki celnej w wysokości 9% i zastosował stawkę celną autonomiczną 30%. Wskazał nadto iż organ celny nie ma prawa kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących wykazania że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Nadto organ celny wskazał iż przedmiotem importu była tkanina która jest wymieniona w wykazie nr 3 w / w rozporządzenia, a pochodzenie towarów wymienione w wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Zdaniem organu celnego wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy zarówno zebrany przez organ celny, jak również przez stronę.

Na powyższą decyzję skargę złożył T.K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania w szczególności przepisu art. 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez nie zastosowanie w toku postępowania przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia i w ten sposób zaniechanie przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie co miło istotny wypływ na wynik postępowania i w rezultacie wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów celnych l i II instancji i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał że niewłaściwe jest stanowisko zarówno organu celnego l i II instancji że weryfikacja świadectwa pochodzenia towaru przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia jest jedyną przewidzianą przez rozporządzenie formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu, a organy celne nie mogą kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się do władz weryfikujących wykazania że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Zdaniem skarżącego w przypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru organ celny i to z jego inicjatywy, może zażądać przedstawienia szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru z którego będzie wynikać że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towaru zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w /w . W tym kontekście skarżący wskazał również na art. 180 § 1 ordynacji podatkowej który nakazuje dopuścić jako dowód wszystko to co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Organ celny nie skierował do strony wezwania określonego w § 12 ust. 1 w / w rozporządzenia czym spowodował negatywne dla skarżącego konsekwencje.

Skarżący przedłożył w takiej sytuacji jedynie świadectwo pochodzenia które uzyskał od kontrahenta zagranicznego, nie mając żadnej możliwości weryfikacji tego świadectwa wobec tego iż towar pochodził z Chin.

Strona nie miała możliwości weryfikacji świadectwa pochodzenia, a taką możliwość posiadał organ celny poprzez zastosowanie § 12 ust.1 w / w rozporządzenie, czego jednak nie uczynił.

Weryfikacja pochodzenia dokonana na podstawie § 12 ust. 1 w / w rozporządzenia zdaniem skarżącego miałaby moc równą świadectwu pochodzenia, bowiem czynności te muszą być również potwierdzone przez organ upoważniony w kraju pochodzenia do wystawienia świadectw pochodzenia.

Nadto skarżący wskazał iż zgodnie z art. 19 ust. 2 kodeksu celnego organ celny w przypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów, co szczegółowo jest uregulowane w przepisach w / w rozporządzenia Rady Ministrów.

Zdaniem skarżącego organy celne nie są związane wynikami weryfikacji, wobec czego koniecznym było przeprowadzenie wszelkich innych czynności dowodowych w celu potwierdzenia autentyczności otrzymanego dokumentu.

Nie właściwym jest również uznanie w świetle § 12 w /w rozporządzenia iż weryfikacja świadectwa pochodzenia jest jedyną możliwą form a sprawdzenia autentyczności pochodzenia towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, oraz wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ celny wskazał iż niemożliwym było zastosowanie § 12 rozporządzenia wskazanego przez skarżącego, bowiem określona w § 11 konieczność udokumentowania świadectwem pochodzenia towarów wymienionych w wykazie nr 3 powoduje iż procedura określona w § 12 nie znajduje zastosowania do tychże towarów.

Zdaniem organu celnego przedłożone świadectwo pochodzenia spełniało wymogi formalne, toteż organ nie miał podstaw do odrzucenia dokumentu, czy też zakwestionowania jego wiarygodności.

Art. 194 § 2 ordynacji podatkowej normuje tylko formalną moc dowodową dokumentu urzędowego co nakazuje traktować jego treść jako udowodnioną nie przesądzając znaczenia tego dokumentu. Organ celny nie mógł odrzucić powyższego dokumentu bez sprawdzenia faktu stwierdzonego w świadectwie pochodzenia. Ordynacja podatkowa przyjmuje domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego, a takim jest świadectwo pochodzenia. Wobec natomiast sprawdzenia, czy świadectwo pochodzenia jest autentyczne i ustalenia że pieczęcie i podpisy zostały sfałszowane organ celny był uprawniony do nie uznania faktu stwierdzonego w dokumencie.

Nadto wskazał iż wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia jest dla organu celnego wiążący i nie może być kwestionowany przez zarówno organ celny jak również przez importera.

W piśmie procesowym złożonym w dniu 13.12.2006 roku skarżący nadto wskazał, iż decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem art. 165 § 2 i § 3 i art. 120 ordynacji podatkowej. Organ podatkowy prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego, a zatem dowody zebrane przed tą datą nie mogą być uwzględnione w procesie rozstrzygania.

Nadto organ odwoławczy wskazując podstawę prawną wydanej decyzji podał ją niepełną ponieważ wskazał art. 15 § 1 kodeksu celnego, a nie sprecyzował jego punktu , a zatem nie mógł stworzyć prawidłowego uzasadnienia decyzji bez świadomości jakie przepisy powołuje. W konsekwencji naruszono art. 210 § 1 pkt, 4 w zw. z pkt. 6 ordynacji podatkowej.

W przypadku odsetek wyrównawczych organ celny błędnie i bez podstawy prawnej dokonał ich wymiaru, bowiem zastosowany został przepis rozporządzenia nie obowiązującego w chwili dokonania zgłoszenia celnego, a nadto nie wskazał jakie korzyści finansowe uzyskała strona. Organ l instancji w decyzji z dnia 10 maja 2005r. określił wysokość odsetek od kwot nie uiszczonych w terminie, co stanowi, iż są to typowe odsetki za zwłokę, a w dodatku nie wiadomo jaka kwota stanowiła podstawę ich obliczenia.

Zdaniem uczestnika także błędnie i nieprawidłowo została przeprowadzona weryfikacja świadectwa pochodzenia. Uczestnik nie miał żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, ponieważ nie miał z nimi żadnego kontaktu przed dokonaniem zgłoszenia. Zostały one doręczone skarżącej przez kierowcę z portu w Hamburgu. Nadto organy celne nie posiadają żadnego ustawowego upoważnienia do występowania z wnioskami do zagranicznych organów i instytucji o weryfikację świadectw. Są natomiast w posiadaniu na bieżąco aktualizowanego zbioru zawierającego wzory stempli i podpisów stosowanych przez osoby i organizacje do potwierdzania świadectw pochodzenia i ich weryfikacja winna być prowadzona we własnym zakresie przez organy celne poprzez np. zlecenia jej biegłemu. Nie do przyjęcia jest też ogólne sformułowanie zawarte w odpowiedzi organu chińskiego o sfałszowaniu lub nieautentyczności świadectwa i winno być ono uszczegółowione.

W świetle powyższych rozważań uczestnik postępowania, w omówionym wyżej piśmie, jak i na rozprawie, wniósł o uchylenie obu decyzji i obciążenie kosztami postępowania organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga okazała się nie uzasadniona.

Sąd rozpatrując sprawę na skutek złożonej skargi na decyzję organu podatkowego rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany wnioskami i zarzutami skargi, oraz powołaną podstawą prawną- art 134§ 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Sądu organ podatkowy prowadził niniejsze postępowanie w zgodzie z art. 121 § 1 i art. 122,124,187 § 1 ordynacji podatkowej.

Obowiązkiem skarżącego było przedłożyć przy zgłoszeniu celnym prawdziwe świadectwo pochodzenia. Obowiązek ten dla niego był jasny i zrozumiały, brak jest podstaw do tego, aby uznać, iż skarżący nie był tego świadomy.

Organ celny przeprowadził w związku z przedłożeniem świadectwa celnego jego weryfikację, do czego był upoważniony na podstawie art. 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nie preferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia / Dz. U. z 1997 roku nr 130 póz. 851 /, a także przeprowadził wszystkie dowody, od których zależało wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy.

Skarżący otrzymał w toku postępowania jak również w uzasadnieniu decyzji wyczerpujące wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych podjętej decyzji.

Zdaniem Sądu nie uzasadniony jest zarzut skarżącego że rozstrzygnięcie organu l instancji / po wznowieniu postępowania / zostało wydane z naruszeniem art. 165 § 2 i § 3 ordynacji podatkowej.

W ocenie uczestnika organ ten prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Niewątpliwie, sprawa będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji, którym jest wznowienie postępowania.

Należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy to postanowienie o wszczęciu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne -decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie postanowieniem o wznowieniu postępowania może, w zależności od charakteru sprawy, doprowadzić zarówno do kontynuowania postępowania wznowionego, jak i do zakończenia sprawy decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania / wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., l SA 1326/86, ONSA1987, nr 2, póz. 80/.

W niniejszej sprawie, motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był, zgodnie z uzasadnieniem przedmiotowego postanowienia, kurs waluty i wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia, a w związku z tym konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie kursu waluty, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym / instancyjnym /.

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Z uwagi na powyższe, zarzut nie wydania przez organy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie art.165 ordynacji podatkowej, i podnoszoną w związku z tym argumentację uczestnika postępowania należało uznać za nie zasadne.

W skardze został zawarty zarzut naruszenia przez organ celny art. 180 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez nie zastosowanie w toku postępowania § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia / Dz. U. z 1997 roku nr 130 póz. 851 /.

Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio / wówczas, gdy brak stosownych postanowień w kodeksie celnym / przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 póz. 926 z póżn. zm./.

Zgodnie 2 art. 180 § 1 ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Przepis art. 180 § 1 ordynacji podatkowej jest wyrazem dążenia ustawodawcy do odrzucenia formalnej teorii dowodów w postępowaniu podatkowym, a więc teorii zgodnie, z którą wykazanie konkretnej okoliczności należy wiązać tylko i wyłącznie z określonym rodzajem dowodu, np. dokumentem w postaci świadectwa pochodzenia.

Jednakże, w wielu przypadkach ustawodawca uzależnił wykazanie określonych okoliczności tylko i wyłącznie ściśle określonym dowodem np. jak przypadku konieczności przedłożenia świadectwa pochodzenia.

Następstwem takiego unormowania jest to, że o wymiarze stawki celnej nie decyduje suma dowodów, decyduje tylko i wyłącznie skuteczne przeprowadzenie dowodu wymaganego przez ustawodawcę, a więc przedłożenie prawdziwego świadectwa pochodzenia.

Skutkiem powyższego jest również automatycznie obniżenie czy podwyższenie długu celnego i podatku.

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne / Dz. U. Nr 68, póz. 623 z późn. zm./ do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuje się dotychczasowe przepisy prawa materialnego, a więc przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu 24.06.2003 roku.

Zgodnie z art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, póz. 1084 z późn. zm.), obowiązującego w dacie powstania długu celnego, cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów.

W dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. nr 226, póz. 1885), która to taryfa stanowi załącznik do rozporządzenia.

Zgodnie z przepisem art. 15 kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16-19.

Zgodnie z art. 19 §1 ustawy z dnia 9.01.1997 roku kodeks celny / t.j. Dz.U.01.75.802 z późn. zm. / ustalenie pochodzenia towarów, dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów.

Zgodnie z § 3 tegoż artykułu Rada Ministrów uzyskała delegację do uregulowania w drodze rozporządzenia m.in. listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Przepis ten stanowi więc przepis szczególny / lex specialis i w stosunku do ogólnego unormowania dotyczącego dowodów, zawartym w art. 180 § 1 ordynacji podatkowej.

Zgodnie z zawartą delegacją Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia / Dz.U. nr 130 póz. 851 /

W § 2 tegoż rozporządzenia wskazano, iż wykaz towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia, zwany dalej "Wykazem nr 3".

W § 11 pkt 1 tegoż rozporządzenia określono, że udokumentowanie świadectwem pochodzenia dotyczy towarów wymienionych w "Wykazie nr 3", a nie ulega wątpliwości, że towar zgłoszony przez skarżącego jest umieszczony w tym wykazie.

Dowodem pochodzenia towarów innych niż określone w § 11 ust. 1 może być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru, trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.

Zgodnie z § 12 ust 1 w /w rozporządzenia w razie wątpliwości, co do pochodzenia towaru, organ celny może zażądać przedstawienia szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru, z którego będzie wynikać, że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towarów.

Opis, o którym mowa w ust, 1, musi być potwierdzony przez organ upoważniony w kraju pochodzenia towaru do wystawiania świadectw pochodzenia.

Zdaniem Sądu w związku z powyższym zarzut przedstawiony przez skarżącego, iż nastąpiło naruszenie art. 180 § 1 ordynacji podatkowej na skutek nie zastosowania § 12 w/w rozporządzenia nie jest zasadny.

Do towarów określonych w wykazie nr 3 dla których udokumentowania koniecznym jest przedstawienie świadectwa pochodzenia, § 12 w / w rozporządzenia nie ma zastosowania.

Należy podkreślić, iż niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu stosowania taryfy celnej - art. 15 § 1 kodeksu celnego.

W ustawie kodeks celny wyraźnie wskazuje w art. 13 § 6 delegację dla Rady Ministrów do ustanowienia taryfy celnej.

Powyższa taryfa została ustanowiona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 roku / Dz.U. nr 226 póz. 1885 /. Zgodnie z załącznikiem do tegoż rozporządzenia T.1 część 1 A zostały określone stawki celne które zostały zróżnicowane w zależności od tego czy odnośnie danego towaru przedstawiono świadectwo pochodzenia czy też nie i to niezależnie od pochodzenia towaru.

Należy podkreślić, iż stawka celna jest zróżnicowana mimo pochodzenia towaru z tego samego kraju, w zależności od tego czy przedstawiono świadectwo pochodzenia czy też nie.

Wskazać również należy, że przedmiotem wątpliwości organu celnego nie było pochodzenie towaru, kwestią zasadniczą był fakt przedstawienia sfałszowanego świadectwa pochodzenia.

Tak, więc bezprzedmiotowym było stosowanie procedury określonej w § 12 w / w rozporządzenia w sytuacji, gdy pochodzenie towaru nie było przedmiotem wątpliwości organu celnego, skarżący z tego tytułu nie poniósł ujemnych konsekwencji.

Tym samym organ celny nie naruszył normy wynikającej z art. 188 ordynacji podatkowej.

Należy stanowczo stwierdzić, iż przedstawiony w wyniku przeprowadzenia dowodu żądanego przez stronę zgodnie z § 12 w / w rozporządzenia opis, nawet potwierdzony przez organ upoważniony do wydawania świadectw pochodzenia nie może zastąpić świadectwa pochodzenia, pożądanego ze względu na zastosowanie odpowiedniej stawki celnej.

Konieczność przedstawienia świadectwa pochodzenia dla uzyskania przewidzianej w tym wypadku stawki celnej, wynika z przepisów wydanych na podstawie delegacji ustawowej i nie jest możliwe zastąpienie tego dowodu innym dowodem w postaci opisu wskazanego w § 12 w / w rozporządzenia.

Zwrot "wątpliwości", o których mowa w § 12 odnoszą się do wątpliwości związanych z pochodzeniem towaru, a tych jak można wnosić z decyzji organu celnego organ nie miał. Należy, bowiem odróżnić kwestię przedstawienia świadectwa pochodzenia od kwestii samego pochodzenia towaru.

Potwierdzenie natomiast opisu przez organ upoważniony do wystawiania w kraju pochodzenia świadectwa pochodzenia, o którym mowa w § 12 w / w rozporządzenia nie oznacza, że opis może zastąpić świadectwo pochodzenia. Rygor taki został ustanowiony dla uzyskania wiarygodności uzyskanych danych dla ochrony interesów gospodarczych, skarbowych lub handlowych państw przed szkodą, jaką może spowodować niewłaściwa dokumentacja stwierdzająca pochodzenie towarów.

Wskazany przez skarżącego przepis art.19 § 2 kodeksu celnego nie stoi w sprzeczności z powyższymi wywodami, bowiem należy w interpretacji tego przepisu podnieść te same argumenty co podniesione wcześniej co do zarzutu naruszenia art. 180 ordynacji podatkowej .

Dodać należy, iż jest to ogólna reguła postępowania w przypadku wątpliwości, co do pochodzenia towarów wskazana w kodeksie celnym, która jest szczegółowo unormowana na podstawie delegacji udzielonej Radzie Ministrów w art. 19 § 3 kodeksu celnego.

Przepis ten nie stoi w sprzeczności z przepisami odnoszącymi się do konieczności przedstawienia świadectwa pochodzenia, bowiem do zakresu zastosowania normy określonej w tym przepisie nie należy sytuacja gdy znane jest pochodzenie towarów / kraj pochodzenia /, a zostało przedstawione nie prawdziwe świadectwo pochodzenia.

Nie zasadny jest również argument skarżącego, iż organ celny nie jest związany wynikiem weryfikacji dokonanej przez organ państwa trzeciego i może kwestionować to stanowisko, co do autentyczności świadectwa pochodzenia.

Organ celny celem weryfikacji świadectwa pochodzenia może zwracać się tylko do ściśle określonych podmiotów określonych poprzez normę 13 załącznika D - 3 do Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego, sporządzonej w Kyoto dnia 18.05.1973 roku dotyczącego kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów. / Dz U nr 43 póz. 278 z 1982 roku / przez strony w / w konwencji i wykluczone jest zwracanie się o to do innych podmiotów kraju pochodzenia towaru.

Dodać należy że Polska jest stroną Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18.05.1973 roku / Dz U nr 12 póz. 38 z 1980 roku/.

Załącznik do tej konwencji D - 3 dotyczący kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów wszedł w życie w stosunku do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w dniu [...] listopada 1982 roku i stanowi on podstawę do zwracania się do organów państw obcych upoważnionych do tego o weryfikację świadectw pochodzenia.

Wskazać również należy, że weryfikacji świadectw pochodzenia dokonują instytucje / w niniejszej sprawie Chińska Rada Promocji Handlu Międzynarodowego upoważnione do tego przez rząd Republiki Chin. Lista tych instytucji jest przekazywana polskim organom celnym przez Ambasadę RP, a ustalana przez władze Chin.

Nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw jest dokumentem urzędowym i stosownie do art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nich stwierdzone.

Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone - art., 194 ordynacji podatkowej.

Powyższe domniemanie oznacza, że za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść tych dokumentów była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia dołączone przez skarżącą do zgłoszenia celnego zostało sfałszowane. Skarżącą obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczynił.

W świetle powyższych rozważań dotyczących świadectwa pochodzenia w odniesieniu do towarów wskazanych w Wykazie nr 3, nie sposób zgodzić się z uczestnikiem postępowania, iż organy celne winny same weryfikować autentyczność świadectwa pochodzenia / np. poprzez opinię biegłego /.

Wskazany przez uczestnika art. 70 kodeksu celnego dotyczy bowiem weryfikacji zgłoszenia celnego, a nie świadectwa pochodzenia towaru, którego sposób weryfikowania ściśle precyzują omawiany wyżej przepisy.

Zdaniem Sądu skarżący nie mógł również przedłożyć drugiego właściwego świadectwa pochodzenia bowiem jest to niezgodne z § 13 ust. 3 w / w rozporządzenia.

W materii zobowiązań publicznoprawnych zasadą jest że zakazane jest wszystko to co nie jest dozwolone przez prawo, tak więc niemożliwym było przedłożenie innego nowego świadectwa pochodzenia.

Nie jest możliwe przedstawienie drugiego świadectwa pochodzenia co do tego samego towaru, jest natomiast możliwe przedłożenie duplikatu w / w świadectwa, ale tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału.

Skarżący nie utracił świadectwa, nie uległo ono zniszczeniu, ani też nie ukradziono mu tego dokumentu, a przedłożył dokument nieautentyczny, a więc niespełniający cech, od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla importera stawki celnej. Zasadnie więc uznał organ celny, że nie może ono stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej.

Ponadto zauważyć trzeba, że skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia, wtórnik, drugi egzemplarz tego samego dokumentu (W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych. Warszawa, 1994).

Tym samym organ nie naruszył art 85 § 1 i art. 65 § 4 ust.2.b kodeksu celnego, bowiem organ celny zasadnie uznał zgłoszenie celne za obarczone wadą w postaci braku świadectwa pochodzenia.

Zdaniem Sądu organ celny zgodnie z § 3 i § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, póz. 1515} zasadnie i właściwie naliczył odsetki wyrównawcze.

Podstawą do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, przy czym w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r., co wynika z art. 3 ust.2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. wprowadzającej nowelizację do Kodeksu celnego ( Dz. U. Nr 120, póz. 1122 ) nakazującej stosowanie znowelizowanych przepisów Kodeksu celnego do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji a toczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 222 § 5 kodeksu celnego Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych mające zastosowanie do niniejszej sprawy na podstawie art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 23 kwietnia 2003 r.

Zgodnie z § 3 tegoż rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną.

Sposób obliczania odsetek reguluje § 4 ust. 5 tego rozporządzenia.

Jednocześnie zauważyć należy iż strona nie wykazała, do czego była zobowiązana na podstawie § 5 ust. 3 tegoż rozporządzenia, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ celny orzekł w kwestii odsetek wyrównawczych, albowiem, kwota długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych / świadectwo pochodzenia towaru nie było autentyczne /, a odsetki zostały naliczone od cła, na podstawie przepisów o odsetkach za zwłokę od zaległości podatkowych.

Za zasadny należy uznać zarzut polegający na braku precyzyjnego wskazania w zaskarżonej decyzji przepisu art. 15 § 1 kodeksu celnego.

Podstawa prawna decyzji musi być podana w sposób dokładny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu, lub innej jednostki systematyzacyjnej aktu prawnego, albowiem bez sprecyzowania odpowiedniego ustępu / punktu / artykułu nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji.

Jednakże nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na nie wskazaniu materialne - prawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne.

Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy / wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94 /. Wskazana przez skarżącego nieprawidłowość należy właśnie do tego typu uchybień.

Przepis art. 15 kodeksu celnego rozpoczyna Dział II "Pochodzenie towarów" zawiera ogólne unormowania zagadnienia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. W myśl § 1 powyższej normy niepreferencyjne pochodzenie określa się w celu stosowania taryfy celnej / pkt 1 /, środków polityki handlowej / pkt 2 / oraz sporządzania i wydawania świadectw pochodzenia / pkt 3 /.

W § 2 tego przepisu z kolei wprost wskazuje się, iż reguły ustalania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów określają art. 16-19 kodeksu celnego. Analiza treści decyzji wskazuje w sposób bezsporny, że art. 15 § 1 kodeksu Celnego nie był, ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną wydanej decyzji. Uchybienie to jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie może więc skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W świetle przedstawionych rozważań należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa w art.145 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zważywszy powyższe skargę jako niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.