Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 731/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: Art. 151c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. reprezentowanego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu A. M. na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2015r. nr [ ] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu K. K. - A. M. kwotę 240 zł ( słownie: dwieście czterdzieści złotych ).


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 14 kwietnia 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 388), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. M. - kuratora dla nieobecnego K. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu K. K. z pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące (od dnia 17 października 2011 r. do dnia 17 października 2016 r.) z lokalu nr [...] przy ul. W w K, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. K. z miejsca pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące w okresie od dnia 17 października 2011 r. do dnia 17 października 2016 r. z lokalu w K przy ul. W Prezydent Miasta wszczął z urzędu w dniu 29 października 2013 r. po otrzymaniu informacji z Zarządu Budynków Komunalnych, że 24 października 2013 roku w wyniku egzekucji komorniczej przedmiotowy lokal został opróżniony i obecnie pozostaje w dyspozycji Zarządu.

Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, Prezydent Miasta działając na podstawie przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która obowiązywała do dnia 28 lutego 2015 r. decyzją z [...] 2015 r. znak: [...] orzekł o wymeldowaniu K. K. z miejsca pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące w okresie od dnia 17 października 2011 r. do dnia 17 października 2016 r.. z lokalu nr [...] przy ul. W w K.

Kurator dla nieobecnego K. K. wniosła w terminie odwołanie do Wojewody. Zdaniem odwołującej się zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych przez kuratora dowodów i rzetelnego rozpatrzenia materiału sprawy, także dowolnych ustaleń faktycznych oraz z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji. W uzasadnieniu wniesionego odwołania kurator zarzuca organowi meldunkowemu, że oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na ustaleniach faktycznych mających źródło w czynnościach egzekucyjnych oraz na zeznaniach świadków, w oparciu o które uznał, że K. K. miejsce pobytu czasowego opuścił w sposób trwały i dobrowolny, jak również, że nie uznał dowodów, o jakie wnioskował kurator, tj. przesłuchania A. K., ojca wymienionego, przesłuchania sąsiadów, ustalenia aktualnego miejsca pobytu odwołującego się.

Wojewoda uzasadniając decyzję własną najpierw przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Wskazał, że podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Z unormowania zawartego w przytoczonym przepisie prawa wynika, że o opuszczeniu miejsca pobytu czasowego można mówić wówczas, gdy osoba fizycznie w danym lokalu nie przebywa, a opuszczenie tego lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały.

W rozpatrywanej sprawie meldunkowej, za bezsporny - w ocenie Wojewody - uznać należy fakt, że opuszczenie miejsca pobytu czasowego przez K. K. nastąpiło w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Wskazano, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. K. z miejsca pobytu czasowego z lokalu w K przy ul. W Prezydent Miasta wszczął z urzędu w dniu 29 października 2013 r., po otrzymaniu informacji z Zarządu Budynków Komunalnych, że w dniu 24 października 2013 r. w wyniku egzekucji komorniczej powyższy lokal został opróżniony i obecnie pozostaje w dyspozycji Zarządu. Prowadząc czynności wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, organ meldunkowy ustalił, że K. K. faktycznie opuścił miejsce pobytu czasowego i obecnie w tym miejscu nie przebywa, natomiast jego nowe miejsce pobytu nie jest znane. W zaistniałej sytuacji, celem ochrony praw K. K. - strony niniejszego postępowania, organ pierwszej instancji wystąpił w trybie przepisów art. 34 § 1 k.p.a. do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt: [...] ustanowił kuratora dla nieobecnego K. K. w osobie A. M., celem reprezentowania jego praw w toczącej się przed Prezydentem Miasta sprawie o wymeldowanie z miejsca pobytu czasowego w K przy ul. W.

Organ pierwszej instancji, działając zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.. zapewnił kuratorowi czynny udział w każdym stadium postępowania i aplikant adwokacki A. M. - kurator dla nieobecnego K. K., z tej możliwości skorzystała.

W dniu 16 września 2014 r., składając wyjaśnienia przed organem pierwszej instancji, kurator dla nieobecnego K. K. oświadczyła do protokołu, że czynności, które dotychczas podjęła w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania K. K., okazały się bezskuteczne. Z treści pism, które wymieniona przesłała do organu pierwszej instancji w dniu 13 listopada 2014 r., a następnie w dniu 20 stycznia 2015 r. wynikało, że również kolejne działania podjęte przez kuratora zakończyły się niepowodzeniem, bowiem instytucje do których kurator wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji na temat aktualnego miejsca pobytu K. K., tj.: Grodzki Urząd Pracy, Narodowy Fundusz Zdrowia Oddziału Wojewódzkiego, Naczelnik Urzędu Skarbowego, nie dysponowały informacjami o aktualnym miejscu pobytu wymienionego, lecz wyłącznie danymi adresowymi, znanymi już organowi pierwszej instancji, tj. K, ul. W.

Nieprzebywanie K. K. pod adresem: K, ul. W potwierdził też dowód z zeznań świadków, których organ pierwszej instancji powołał w sprawie, w osobach: Z. W. - pracownika Zarządu Budynków Komunalnych i E. M. Świadek Z. W. zeznał, że w dniu 24 października 2013 r. została dokonana eksmisja osób z lokalu przy ul. W w K. Mieszkanie opróżniono z rzeczy i aktualnie lokal ten pozostaje w dyspozycji administracji. K. K. nie był obecny przy przeprowadzaniu czynności eksmisyjnych (protokół z 6 listopada 2013 r. - k. nr 12 akt sprawy).

Z zeznań świadka E. M. również wynikało, że obecnie K. K. nie przebywa w lokalu przy ul. W w K, a jego miejsce pobytu jest nieznane, także dla ojca wymienionego – A. K., który w trakcie rozmowy ze świadkiem oświadczył, iż nie wie gdzie jego syn aktualnie przebywa. E. M. zeznała ponadto, iż była ustanowiona rodziną zastępczą dla K. K. od 2007 roku i wspólnie zamieszkiwali w lokalu w K przy ul. Ś. W 2011 roku K. K. został zabrany do Samodzielnego Domu Dziecka, gdzie przebywał do uzyskania pełnoletności. Po jego opuszczeniu zamieszkał w lokalu przy ul. W w K wraz z ojcem A. K., w stosunku do którego została orzeczona i wykonana eksmisja z lokalu (protokół z 27 listopada 2013 r.).

Organ pierwszej instancji jako dowód dopuścił ponadto zeznania A. K., sąsiadki zamieszkującej w lokalu nr [...] przy ul. W w K, która została powołana na świadka w sprawie osoby, w stosunku do której organ gminy w K prowadził odrębne postępowanie w przedmiocie o wymeldowanie z lokalu przy ul. W w K. Z zeznań świadka wynikało, że "..(...) pan K. K. syn pana A. już od wielu lat nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. W w K. Jako małoletnie dziecko przebywał w domu dziecka.(...)".

Akta sprawy zawierały: (1) wyrok zaoczny Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt: [...] w sprawie o eksmisję, w którym Sąd nakazał A. K. (ojcu K. K.), aby opuścił i opróżnił ze swoich rzeczy lokal mieszkalny numer [...] znajdujący się w budynku numer [...] położonym w K przy ul. W i wydał ten lokal stronie powodowej Gminie. Sąd postanowił ponadto, iż A. K. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego (k. nr 2 akt sprawy); (2) protokół dokonania eksmisji sporządzony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym G. G. z 24 października 2013 roku. sygn. akt [...].

Organ odwoławczy dał wiarę powyższym wyjaśnieniom i dowodom, w oparciu o które uznał, że opuszczenie miejsca pobytu czasowego przez K. K. nastąpiło w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności (poprzednio art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), tj. dobrowolnie i trwale.

Wskazano, że dokonując zameldowania na pobyt czasowy pod adresem: K, ul. W, K. K. wskazał deklarowany okres pobytu w przedmiotowym lokalu od dnia 17 października 2011 roku do dnia 17 października 2016 r. Tymczasem - jak ustalił organ pierwszej instancji - wymieniony opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (który to obowiązek wynika wprost z przepisu art. 33 ust. 14 ustawy o ewidencji ludności), jego aktualne miejsce pobytu nie jest znane.

Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że K. K., dotyczy to również jego ojca, A. K., nie dopełnił obowiązku meldunkowego w miejscu, w którym przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w wyniku czego obecnie nie ma możliwości ustalenia miejsca pobytu wymienionych, tym samym zarzut zawarty w odwołaniu kuratora, uznać należy za bezzasadny.

Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Zatem, skoro osoba opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu ponownego w nim zamieszkania - a właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie - to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu czasowego, jeżeli osoba sama tego obowiązku nie dopełniła.

Kierując się celowością przepisów meldunkowych oraz ich porządkowym charakterem, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest słuszna i zasadna, ponadto likwiduje fikcję meldunkową. W świetle powyższych ustaleń, uznając prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta, Wojewoda nie uwzględnił odwołania kuratora dla nieobecnego K. K.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej - art. 7 k.p.a. - poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie wszystko to należało uczynić pod kątem treści cytowanych powyżej przepisów art. 25 ust. 2 i art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, to jest ustalenia, czy K. K. przebywa czy nie przebywa w miejscu, w którym się zameldował, co - w ocenie organu odwoławczego - organ gminy w K uczynił prawidłowo. W dalszej części Wojewoda podtrzymał treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewoda zwrócił uwagę organowi pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja z dnia [...] 2015 r. została przez Prezydenta Miasta wydana z uchybieniem przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu faktycznym decyzji z dnia 29 stycznia 2015 r. wyjaśnił wprawdzie podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, lecz nie przytoczył treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który to przepis, w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowił podstawę jego wydania - czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji powinien w przyszłości unikać podobnych uchybień proceduralnych, zwłaszcza wobec faktu, iż z dniem 1 marca 2015 r. weszły w życie nowe przepisy meldunkowe określone w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.

W świetle powyższego, za słuszny uznano zarzut podniesiony w odwołaniu kuratora dla nieobecnego K. K., w części dotyczącej naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzytoczenie w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji przepisów prawa. Biorąc jednak pod uwagę, że uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy meldunkowej, a przepisy postępowania administracyjnego dają organowi odwoławczemu możliwość naprawienia błędu organu pierwszej instancji - co w treści niniejszej decyzji organ drugiej instancji uczynił - zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2015 r., znak: [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z zachowaniem terminu A. M. - kurator nieznanego z miejsca pobytu K. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji, pomimo iż zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące;

- wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak zebrania kompletnego materiału dowodowego, w wyniku czego organ II instancji przyjął za ustalone całkowicie dowolne i nieuprawnione ustalenia faktyczne;

- wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej tej decyzji, jak również brak uzasadnienia dlaczego organ II instancji oparł się na wskazanych przez siebie dowodach, jak również uznał za wystarczające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, a odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym - w tym dowodom wskazanym przez kuratora skarżącego, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu wydającego zaskarżoną decyzję;

- art. 6 i art. 8 k.p.a. statuującego odpowiednio zasadę praworządności oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się wydając zaskarżoną decyzję i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu strony, co stanowi działanie organu administracji, które podważa zaufanie strony do organów administracji publicznej.

Biorąc pod uwagę powyższe, kurator wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 14 kwietnia 2015 r., znak: [...] w całości oraz uchylenie poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu I instancji, a to decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r, znak: [...] w całości, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie wskazał w treści uzasadnienia dlaczego przyjmuje powyższe założenia za wystarczające i wyczerpujące obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie wyjaśnia również, z jakich przyczyn nie uznał wniosków dowodowych, o jakie zawnioskował kurator skarżącego w piśmie z dnia 26 września 2014 r., a dotyczące: przesłuchania A. K. na okoliczność aktualnego miejsca pobytu skarżącego, przesłuchania mieszkańców zajmujących lokale sąsiednie względem lokalu, w którym skarżący jest zameldowany na okoliczność jego aktualnego miejsca pobytu oraz faktu (rzekomego) trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez niego zajmowanego lokalu (z akt sprawy wynika bowiem, iż organ I instancji w ramach gromadzenia materiału dowodowego przesłuchał wyłącznie jedną osobę zajmującą sąsiedni lokal); ustalenie za pomocą zbioru PESEL, miejsca pobytu skarżącego - które to dowody bezsprzecznie miały znaczenie dla sprawy i jako takie powinny zostać uwzględnione zgodnie z dyspozycją art. 78 § 1 k.p.a.

Podkreślono, że organ II instancji wskazuje enigmatycznie, że "z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika", że nie ma możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego oraz jego ojca, A. K. - nie wyjaśniając jakie ustalenia, w jaki sposób i w jakim terminie w toku postępowania odwoławczego zostały poczynione. Nie wskazał również z jakich powodów uznał za niezasadne pozostałe wnioski dowodowe.

Kurator podniosła, że protokół z czynności egzekucyjnych, które zostały przeprowadzone przez komornika w celu wykonania wyroku sądu nakazującego opuszczenie lokalu innej osobie – A. K., skoro wyrok ten nie dotyczył K. K. – nie daje podstaw do przyjęcia, że opuścił on lokal w sposób trwały.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy uznając, iż zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla uzasadnienia faktycznego i prawnego przyjętego rozstrzygnięcia nie rozeznał dostatecznie sprawy będącej przedmiotem postępowania. Przyjęcie za wystarczające dowodów zebranych na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego na okoliczność dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu (a więc nie wszystkich świadków, jacy zostali wskazani w toku postępowania) stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, określonych regulacją art. 80 k.p.a.

Strona skarżąca wskazuje również, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji nie uzasadnił, dlaczego dowody przyjęte przez organ I instancji uznał również za wiarygodne i wystarczające do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nie wskazał - podobnie jak organ I instancji - z jakiej przyczyny odmówił mocy dowodowej względem dowodów wskazanych w toku postępowania przez kuratora, działającego w niniejszej sprawie celem reprezentowania praw skarżącego. Tym samy należy uznać, iż organ pierwszej instancji naruszył regulację art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 388), która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r. Wprawdzie postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 29 października 2013 r., jednakże zgodnie z art. 69 pkt 1 cyt. ustawy "Postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych - prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy".

Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 35 powyższej ustawy, zgodnie z którym "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei w myśl ust. 2 powołanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Porównanie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wykazuje, że norma prawna określająca podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu - pomimo wejścia w życie nowej ustawy – została zachowana w dotychczasowym brzmieniu. Nadal podstawą wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią tego miejsca i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. Oznacza to, że nie zaistniała podstawa do umorzenia przez organ odwoławczy postępowania w sprawie wymeldowania K. K. z miejsca dotychczasowego czasowego zameldowania.

Z powyższych względów zachowują również aktualność poglądy orzecznictwa wyrażane na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Jak stanowi przepis art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, "Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem" (identyczną regulację zawierał art. 7 ust. 1 ustawy z 1974 r. stanowiący, że "Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem".

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123), chyba że chodzi o wykonanie wyroku eksmisyjnego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu, to także opuszczenie pod przymusem realizowanym przez upoważnione do tego organy Państwa. Żadne racje nie przemawiają za tym, aby przyjąć odmienną wykładnię. Obowiązek meldunkowy ma charakter ewidencyjny – chodzi o rejestrację danych o miejscu pobytu osób (...) i nic nie przemawia za tym, aby w razie opuszczenia miejsca pobytu w wyniku przymusu państwowego utrzymywać w rejestrze dane, które są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie jest też uprawniona wykładnia polegająca na przyjęciu, że w razie opuszczenia miejsca pobytu w wyniku przymusu państwowego można uznać, iż opuszczenie nastąpiło dopiero wtedy, gdy osoba zainteresowana z tym się zgodzi. Łatwo dostrzec, że taka wykładnia doprowadziłaby do utrzymywania się rozbieżności pomiędzy rzeczywistym stanem rzeczy a stanem zapisanym w ewidencji. Istota przymusu państwowego (postępowania egzekucyjnego) polega na tym, że jest on stosowany w przypadku oporu, a więc w przypadku eksmisji, gdy brak jest zgody na opuszczenie miejsca pobytu" (wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., II OSK 2589/13).

Wyrok eksmisyjny nie uprawnia zatem na powoływanie się na przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Usunięcie osoby z miejsca dotychczasowego pobytu w drodze egzekucji wskazuje, że jest to sytuacja trwała i nieodwracalna, gdyż taki jest cel postępowania zakończonego wyrokiem eksmisyjnym. Bez znaczenia przy tym jest, czy skarżący wykonał wyrok sądowy dobrowolnie, czy został wyeksmitowany przez komornika, skoro opróżnienie zajmowanego lokalu stanowiło wykonanie nałożonego na stronę wyrokiem sądu odpowiedniego obowiązku. Wykonanie takiego obowiązku nie jest najczęściej dobrowolne, lecz tworzy identyczną podstawę do wymeldowania jak dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu (por. przykładowo wyroki NSA z 27 sierpnia 2009 r., II OSK 1313/08 i z dnia 23 marca 2010 r., II OSK 579/09; wyrok NSA z dnia 27 listopada 2013 r., II OSK 1507/12).

Z akt sprawy wynika bezspornie i nie było kwestionowane w toku postępowania, że mieszkanie nr [...] położone w K przy ul. W nr [...] zostało opróżnione w dniu 24 października 2013 r. w drodze egzekucji komorniczej wykonanej na podstawie wyroku Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt: [...]. Wyrok ten skierowany był wprawdzie do A. K., jednakże w wyniku jego wykonania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym lokal został opróżniony ze znajdujących się w nim rzeczy i wydany wierzycielowi – Gminie, który wymienił zamki do mieszkania (protokół z dnia 24 października 2013 r.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno A. K., jak i nikt inny, w tym syn A. K. – K. K. nie przebywa w przedmiotowym lokalu przynajmniej od dnia wykonania egzekucji komorniczej opróżnienia lokalu. Kwestie związane z prawidłowością wyroku eksmisyjnego i wykonanej na jego podstawie egzekucji nie mają znaczenia w sprawie o wymeldowanie (wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., II OSK 2589/13).

Dodatkowo można jedynie wskazać, że w orzecznictwie administracyjnym wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00). Przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., II OSK 1369/11, LEX nr 1291933; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 771/11, LEX nr 1252181). Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym lokalu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r., II OSK 966/12, LEX nr 1166162; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. II OSK 2122/11, LEX nr 1296074).

W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ocena przesłanek trwałości i dobrowolności opuszczenia przez K. K. miejsca czasowego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. W w K znajduje oparcie w zgromadzonej dokumentacji i nie była dowolna. Niewątpliwie K. K. przynajmniej od 24 października 2013 r. nie przebywa w przedmiotowym lokalu i do dnia wydania decyzji w sprawie nie podjął jakiejkolwiek próby powrotu do lokalu, w którym był czasowo zameldowany. W ocenie Sądu w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wymeldowania skarżącego z miejsca dotychczasowego pobytu czasowego. Niezależnie od skutków egzekucji komorniczej, która w niniejszej sprawie ma zasadnicze znaczenie, kwestie dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu przez K. K. należy bowiem rozważać również w aspekcie długości okresu opuszczenia przedmiotowego lokalu (ponad siedemnaście miesięcy od dnia wykonania egzekucji komorniczej do czasu wydania decyzji w sprawie przez organ odwoławczy), a także faktu niepodjęcia przysługujących środków prawnych w celu przezwyciężenia ewentualnych przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania.

W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych wskazywanych w skardze do sądu administracyjnego, zatem uznał, że organ administracji w ustalonym stanie faktycznym miał podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Dowody z zeznań świadków zostały przeprowadzone prawidłowo i potwierdzają wnioski wyżej przedstawione. W tym stanie rzeczy zbędne było dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy kurator nie podawał jakichkolwiek chociażby uprawdpodobnionych okoliczności mogących wskazywać, że ustalenia organów są błędne, a jedynie wskazywał, że postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób kompleksowy. Nie znajdowało żadnych uzasadnionych podstaw prowadzenie przez organy postępowania wyjaśniającego przeciwko własnym ustaleniom, które były wystarczające dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli jednak nawet nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku wskazywanym przez kuratora i nieodniesienie się do wniosków dowodowych składanych w toku postępowania miałoby charakter uchybień przepisom postępowania, to uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, który w jej stanie faktycznym nie mógł być inny niż wymeldowanie K. K. z pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące (od dnia 17 października 2011 r. do dnia 17 października 2016 r.) z lokalu nr [...] przy ul. W w K. Przypomnieć należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, której celem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego miejsca pobytu osoby. Jej ewidencyjno-rejestrowy charakter służy zbieraniu informacji w zakresie miejsca zamieszkania i pobytu osób.

Z powyższych powodów skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Sąd zasądził na rzecz kuratora dla nieobecnego K. K. – A. M. wynagrodzenie w kwocie 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych). W sprawie miał zastosowanie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461), do którego odsyła rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenie wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1476).