Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1267/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędziowie NSA Jan Bała, Edward Kierejczyk (spr.), Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. N.-P. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt 6 II SA 1158/02 w sprawie ze skargi T. K. N.-P. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddalono skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. N.-P. w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 1997 r. Urząd Patentowy dokonał rejestracji znaku towarowego pod nr 93876 z pierwszeństwem od dnia 15 września 1995 r., na rzecz wyżej wymienionej osoby.

Z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego graficznego wystąpiła do Urzędu Patentowego RP w dniu 21 września 1999 r. firma B. GmbH & Co. OHG z siedzibą w Niemczech. Wnioskodawca jako podstawę swego wystąpienia wskazał naruszenie przy rejestracji przedmiotowego znaku przepisów art. 8 pkt l i 2 oraz art. 9 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.), zwanej dalej u.z.t., oraz art. 6 septies ust. l Konwencji Paryskiej. Rejestracja przedmiotowego znaku nastąpiła w wyniku zawłaszczenia postaci graficznej znaku słowno-graficznego z napisem TARI, zarejestrowanego na jego rzecz w trybie Porozumienia Madryckiego pod nr 488719 na podstawie zgłoszenia w Republice Federalnej Niemiec z dnia 24 lutego 1984 r. Jego znak posiadał status znaku powszechnie znanego, również w Polsce, zatem rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 9 ust. l pkt 2. u.z.t., a zgłoszenie do rejestracji kwestionowanego znaku nastąpiło w trakcie trwania dealerskich stosunków handlowych z uprawnioną z kwestionowanej rejestracji, a więc fakt ten stanowi czyn sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i jest naruszeniem powołanego przepisu Konwencji Paryskiej.

Uprawniona z rejestracji znaku towarowego wniosła o oddalenie wniosku. Znak wnioskodawcy nie był zarejestrowany w Polsce, a zarówno w chwili składania wniosku o rejestrację spornego znaku, jak i obecnie nie jest on znany. Podnosiła, że nie była dealerem wnioskodawcy i nie łączył ją z firmą wnioskodawcy "szczególny stosunek zaufania". Sporny znak graficzny został opracowany wcześniej aniżeli firma G. wprowadziła swoje wyroby opatrzone znakiem na terytorium Polski. Wskazywała na różnice pomiędzy unieważnianym znakiem a znakiem firmy G., podkreślając, że od momentu opracowania spornego znaku promowała ten znak i poprzez reklamę i oferty sprzedawanych wyrobów pod znakiem "masarza", zaś zakres tych towarów był szerszy od zakresu wyrobów oferowanych przez firmę G.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] unieważnił prawo z rejestracji tego znaku. Działając w trybie postępowania spornego przy rozstrzyganiu sprawy zważył, że prawo z rejestracji znaku towarowego, zgodnie z art. 29 u.z.t. może być unieważnione, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 u.z.t. Uprawniona z rejestracji spornego znaku wykonywała faktycznie czynności dealera poprzez promocję i sprzedaż towarów wnioskodawcy. Uzyskanie ochrony dla spornego znaku miało na celu wykorzystanie renomy cudzego znaku towarowego będącego własnością zagranicznej firmy. Rejestrację znaku towarowego w takich okolicznościach uznał za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 8 pkt 1 u.z.t., utrudniającą firmom zagranicznym wejście na polski rynek, zaś zgłoszenie znaku w takiej sytuacji jest dokonane w złej wierze.

W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie rejestracja omawianego znaku nastąpiła także z naruszeniem art. 8 pkt 2 u.z.t. W rozpatrywanej sprawie, wobec naśladownictwa postaci graficznej spornego znaku, zachodzi przypadek posługiwania się utworem - rysunkiem - podlegającym ochronie prawnoautorskiej jako znakiem towarowym, bez zezwolenia uprawnionego. Stwierdził też, że rejestracja spornego oznaczenia nie nastąpiła z naruszeniem art. 9 ust. l pkt 2 u.z.t.

Od powyższej decyzji odwołanie/skargę wniosła T. K. N.-P., powołując się na argumenty zawarte we wcześniejszych pismach oraz dodatkowo zarzucając naruszenie art. 7, 77 § l oraz art. l07 § 3 k.p.a. Wskazywała, że uprawniona nie była nigdy przedstawicielem/agentem wnioskodawcy. Kwestionowała wiarygodność świadka i oparcie decyzji na jego zeznaniach, ponieważ jej firma rozstała się ze świadkiem w sposób wrogi. Jest on przedstawicielem niemieckiej firmy G. i stanowi konkurencję dla jej firmy, wobec czego jest osobiście zainteresowany w unieważnieniu znaku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy podejmując na wniosek firmy B. sprawę przeciwko N.-P. T. K. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, wyjaśnił stan faktyczny w zakresie niezbędnym do postawienia tezy o sprzeczności zarejestrowanego znaku z prawem bądź dokonania zgłoszenia w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego natomiast brak jest podstaw do uznania za udowodnioną tezę o naruszeniu praw osobistych i majątkowych osób trzecich. Z powołanych w sprawie dowodów wynika, że skarżąca promowała i oferowała towar wnioskodawcy, a więc pomimo braku umowy łączył ją faktyczny stosunek odbiorcy lub przedstawiciela, charakteryzujący się szczególnym stosunkiem zaufania. Samo zgłoszenie, jak i zamierzony przez zgłaszającego skutek w świetle przepisu art. 8 pkt. l u.z.t. jest sprzeczny z prawem i narusza zasady współżycia społecznego. Uzyskanie ochrony dla spornego znaku odbyło się przy wykorzystaniu cudzego znaku towarowego będącego własnością zagranicznej firmy. Skarżąca działając jako podmiot profesjonalny na specjalistycznym rynku produktów masarskich służących m.in. do poprawy jakościowej wyrobów masarskich, nie może być uznana za podmiot dokonujący zgłoszenia przypadkowo i w sposób niezamierzony. Po jej stronie istniała zła wiara w momencie zgłaszania znaku do rejestracji i wynikała w tym konkretnym przypadku ze świadomego działania.

W ocenie Sądu, wskazanie w zaskarżonej decyzji, że rejestracja omawianego znaku nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 2 u.z.t. nie jest zasadne. Przepis wymienionego artykułu stanowi, iż niedopuszczalna jest rejestracja oznaczeń, których używanie w charakterze znaku towarowego mogłoby stanowić akt naruszenia praw majątkowych lub osobistych osób trzecich. W niniejszej sprawie, okoliczność ta nie została wykazana. Ponadto ten znak był znany wąskiemu kręgowi wyspecjalizowanych odbiorców i nie mógł w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Zatem rejestracja spornego oznaczenia nie nastąpiła z naruszeniem art. 9 ust. l pkt 2 u.z.t.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. K. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o rozstrzygnięciu o kosztach procesu za wszystkie instancje.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzuciła:

1) błędną wykładnię art. 8 pkt.1 u.z.t., wyrażającą się w przyjęciu, iż znak jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub z zasadami współżycia społecznego oraz błędną wykładnię art. 6 septies ust. 1 Konwencji Paryskiej, wyrażającą się w przyjęciu, iż działania skarżącej były czynnościami faktycznego agenta lub przedstawiciela, względnie odbiorcy,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na obrazie art. 77 § 1 k.p.a. wyrażającą się w przyjęciu, że:

- zebrane dowody świadczą o tym, że przed datą 15 września 1995 r., tj. datą zgłoszenia do rejestracji znaku graficznego R-93876, skarżąca promowała znak graficzny, będący własnością firmy G. GmbH,

- zebrane dowody świadczą, że skarżącą łączył z firmą G. szczególny stosunek zaufania, przez co łączył ją z firmą Giulini faktyczny stosunek odbiorcy lub przedstawiciela,

- zebrane dowody świadczą, iż firma P., na przełomie grudnia 1994 r. i stycznia 1995 r., zrealizowała sprzedaż produktów TARI, a produkty te były oznaczone przedmiotowym znakiem masarza z napisem TARI, co w rezultacie jest dowodem, iż skarżąca zapoznała się ze znakiem graficznym masarza już w grudniu 1994 r.

Zdaniem skarżącej, wykładnia art. 8 ust. 1 u.z.t. dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest błędna przede wszystkim dlatego, że zawarte w nim przesłanki odnosi nie do samej treści znaku towarowego, lecz do procesu rejestracji. Teza Sądu o sprzeczności znaku zarejestrowanego za nr R-93876 z zasadami współżycia społecznego nie znajduje zresztą oparcia w materiale dowodowym. Nie wskazał on z jaką zasadą współżycia społecznego sporny znak jest sprzeczny. Stwierdził, że łącznie powinny być spełnione następujące przesłanki: znak towarowy nie podlega ochronie jako znak powszechnie znany oraz zgłaszającego łączy z osobą uprawnioną szczególny stosunek zaufania. Niemniej, w dalszej części uzasadnienia Sąd uznał, że sporny znak nie był znakiem powszechnie znanym. Skarżąca stoi na stanowisku, że także drugi warunek jest nieprawdziwy, ponieważ mimo obszerności akt sprawy i wielu dokumentów tam zawartych, brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż pomiędzy B. a skarżącą zaistniał jakikolwiek stosunek prawny. Firma B. nie dostarczyła żadnego dowodu na to, iż sprzedała skarżącej jakikolwiek towar. Za podstawę do uzasadnienia tej tezy Sąd przyjął dwa dowody, tj. sprawozdanie P. Ltd. z dnia 18 stycznia 1995 r., którą to firmę nie należy mylić z firmą P.-N. oraz zeznania świadka M. Zdaniem skarżącej, oparcie wyroku na tych zeznaniach nie spełnia wymogu rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W opinii skarżącej, zaskarżony wyrok oparty został na błędnych przesłankach, a postępowanie dowodowe zostało przez organ administracji przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.s.a., dopuszcza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona przez uprawniony podmiot określony w art. 175 musi - stosownie do art. 176 - czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Sąd może wzywać podmiot wnoszący skargę kasacyjną tylko do usunięcia jej wad jako pisma procesowego, natomiast po upływie terminu do wniesienia skargi, uzupełnienie jej braków w pozostałej części objętej art. 176 nie jest dopuszczalne i podlega ona wówczas odrzuceniu. Ponadto wg art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej dotyczy nie tylko rozpoznawania sprawy, lecz również orzekania, co nie pozwala na zajmowanie się z urzędu okolicznościami pominiętymi w skardze.

W świetle przypomnianych unormowań nie można było uwzględnić sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie art. 77 § 1 k.p.a., który nie miał zastosowania w postępowaniu sądowym, lecz tylko w postępowaniu administracyjnym. W rezultacie nieskutecznego zakwestionowania ustaleń przyjętych za podstawę wyroku WSA należało przyjąć, że są one wiążące przy ocenie legalności tego wyroku dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w warunkach związania granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że przyjęte w wyroku sądu I instancji istnienie szczególnego stosunku zaufania wynikającego z promowania i oferowania przez skarżącą towarów wnioskodawcy, odpowiadało istocie faktycznego, bezumownego stosunku odbiorcy lub przedstawiciela i wymagało odniesienia tych ustaleń do art. 8 pkt 1 u.z.t.

Przepis ten stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Mimo brzmienia tak skonstruowanej normy prawnej łączącej niedopuszczalność rejestracji znaku z powodu zawartej w nim treści, w orzecznictwie i doktrynie wiązano ten zakaz również z zachowaniem podmiotu zgłaszającego znak do rejestracji. Znalazło to wyraz np. w wyroku III RN 74/97 Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., łącznie z wywodami zamieszczonymi w zdaniu odrębnym sędziego sprawozdawcy (OSNP 1998/14/413) oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA 1165/02 z dnia 17 lipca 2003 r. (Wokanda 2004/3/31) i GSK 775/04 z dnia 10 grudnia 2004 r., w których dodatkowo eksponowano wspomniane elementy podmiotowe w postępowaniu rejestracyjnym. W treści art. 8 pkt 1 u.z.t. odnoszono też element sprzeczności z zasadami współżycia społecznego do sytuacji, w której doszło do naruszenia szczególnego stosunku zaufania łączącego agenta lub przedstawiciela z osobą uprawnioną do znaku towarowego w innym kraju - stronie Konwencji paryskiej (art. 6 septies tej konwencji), na co zwracał uwagę R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1990, s. 37 (podobnie w wydaniu II tego komentarza z 1997 r., s. 73). Odnotowania wymaga także praktyka ustawodawcza zmierzająca w tym samym kierunku. Można ją zilustrować chociażby włączeniem do obiegu prawnej instytucji czynu nieuczciwej konkurencji, określonego w art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 47, poz. 211 ze zm.) i dokonanym w art. 131 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) pozbawieniem praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami.

Z przedstawionych względów w ocenianym wyroku nie doszło do naruszenia prawa i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.s.a. orzekł jak w sentencji.