Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2113/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 376 poz 21 art. 2
law: Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy  porównawczej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakazu reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "GIF", "organ odwoławczy") decyzją z "(...)" sierpnia 2019 r., nr "(...)", na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 499, dalej "P.f.") oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "K.p.a.") w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w "(...)" (dalej: ""(...)"WIF", "organ I instancji") z "(...)" listopada 2017 r., w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy apteki i kary pieniężnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIF wyjaśnił, że 21 kwietnia 2017 r. do "(...)"WIF wpłynęło pismo wraz z dołączonym kuponem na którym widnieje logo apteki "(...)"oraz napis: "w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24h otrzymasz kupon 20 zł Gwarancja 100% realizacji recepty", co zdaniem nadawcy pisma jednoznacznie zachęca pacjenta do zakupu leków w aptece.

Zawiadomieniem z 21 czerwca 2017 r. "(...)"WIF zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 P.f. tj. stosowania niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie ""(...)" zlokalizowanej w "(...)" przy ul. "(...)" (dalej: "Apteka") oraz w sprawie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie przedmiotowej reklamy.

Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. "(...)"WIF wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień. Spółka natomiast w piśmie z 3 lipca 2017 r. wyjaśniła, że program polegający na przekazywaniu w ramach rekompensaty w Aptece kuponów o wartości 20 zł. w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin, został wdrożony przez Stronę pod koniec 2014 r. Pacjent otrzymuje kupon jedynie w przypadku, gdy Apteka nie zrealizuje w ciągu 24 godzin recepty i jest to rekompensata za brak możliwości zakupu niezbędnego produktu leczniczego i kupon może być wykorzystany jedynie przy zakupie leków nierefundowanych. Spółka wskazała, że samodzielnie drukuje kupony, kupon nie upoważnia do jakichkolwiek zniżek, zrealizowano około 300 kuponów. Spółka wskazała również, że nie zamawiała jakichkolwiek ulotek i kuponów, nie jest prowadzona i nigdy nie była prowadzona dystrybucja jakichkolwiek ulotek informujących o możliwości otrzymania w aptece kuponów o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin, brak jest regulaminu programu. Strona wskazała, że nie prowadzi promocji Apteki w jakiejkolwiek formie.

W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z "(...)" listopada 2017 r., znak: "(...)", wydanej na podstawie art. 112 ust. 3 w związku z art.94a i art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f. oraz art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1-3 K.p.a.: 1) stwierdził, iż Spółka prowadzi reklamę działalności Apteki od końca 2014 r., czym narusza zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 P.f., 2) z dniem otrzymania decyzji nakazał Spółce zaprzestania stosowania niedozwolonej reklamy Apteki poprzez kolportaż ulotek - kuponów, w tym ulotek informujących o możliwości otrzymania w Aptece kuponów o wartości 20 złotych w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz o realizacji tych kuponów w w/w placówce ochrony zdrowia, 3) nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 20 000 zł, 4) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

GIF, po rozpatrzeniu odwołania Strony od powyższej decyzji, uznał za zasadne utrzymanie w całości w mocy decyzji "(...)"WIF z "(...)" listopada 2017 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko "(...)"WIF co do przyjęcia, że działanie polegające na przekazywaniu pacjentom kuponu o wartości 20 zł w przypadku niezrealizowania recepty w ciągu 24 godzin stanowiło zakazaną reklamę apteki i tym samym Strona naruszyła zakaz reklamy aptek i ich działalności o którym stanowi art. 94a ust.1 P.f.

GIF po przytoczenie orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszącego się do działań reklamowych stwierdził, że każde działanie mające na celu zainteresowanie konsumentów ofertą apteki, czy też podawanie informacji o działalności apteki lub jej walorach, innych niż informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, stanowić będzie jej reklamę. Organ zauważył, że jak wynika z analizy materiału dowodowego w postaci kuponu, był on opatrzony logo "(...)", zawierał informacje, że "W przypadku braku realizacji recepty w czasie 24h OTRZYMASZ KUPON 20 zł Gwarancja 100% realizacji recepty". W dolnej części kuponu umieszczono również moduł pt.: "ZOBOWIĄZANIE", w którym uzupełniane były informacje dotyczące leku, daty złożenia zamówienia wraz z określeniem godziny, daty odbioru zamówienia wraz ze wskazaniem godziny, telefonu kontaktowego do pacjenta oraz podpisu i pieczątki apteki.

Zdaniem GIF, powyższe działanie Spółki należy uznać za prowadzenie reklamy apteki, z uwagi na fakt, że reklamą apteki, jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów lub skorzystania z określonych usług. Wydanie pacjentowi kuponu o określonej wartości, tak jak w przedmiotowej sprawie 20 zł, oznaczonego logiem apteki wydającej kupon oraz jej pieczątką z zastrzeżeniem o możliwości jego realizacji przy dokonaniu zakupów produktów nierefundowanych, powoduje, że pacjent chcący skorzystać z kuponu musi ponownie dokonać zakupu w Aptece, co przełoży się bezpośrednio na zwiększenie sprzedaży w Aptece, a co za tym idzie na wymierne korzyści dla Spółki. Zdaniem organu odwoławczego, pacjent otrzymując kupon rabatowy przyjmie, że przedstawiona w nim kwota będzie miała wpływ na ostateczną kwotę rachunku przy zakupie produktów ofertowanych w aptece, w której pacjent kupon otrzymał.

GIF wskazał, że na ustalenie wysokości kary pieniężnej miało wpływ, że: 1) przedmiotem postępowania było wydawanie w Aptece za niezrealizowanie recepty w ciągu 24 godzin kuponu w wysokości 20 zł, który można było wykorzystać przy zakupach produktów nierefundowanych, 2) postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy co do jednej apteki prowadzonej przez Stronę, 3) od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a ust. 1 P.f., 4) okres naruszenia - jak wynika z pisma Spółki z 3 lipca 2017 r. program został wdrożony "pod koniec 2014 r.", Strona nie poinformowała o zaprzestaniu prowadzenia działań, 5) ilość zrealizowanych kuponów około 300 sztuk, 6) kara służyć ma zapobiegnięciu ponownego naruszenia przepisów przez podmiot prowadzący zakazaną reklamę apteki i jej działalności, przez co musi być dotkliwa, a jednocześnie możliwa do spełnienia.

Organ odwoławczy dodał, że nie widzi możliwości obniżenia kary, również ze względu na samą jej istotę. Kara pieniężna jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów, jak również ma zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości, przez co musi być dolegliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżając decyzję GIF z "(...)" sierpnia 2019 r. w całości, wniosła o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 P.f., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportaż ulotek - kuponów, w tym ulotek informujących o możliwości otrzymania w Aptece kuponów o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz o realizacji tych kuponów w ww. placówce ochrony zdrowia stanowiło niedozwoloną reklamę Apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji I instancji,

2) art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 P.f., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportaż ulotek - kuponów, w tym ulotek informujących o możliwości otrzymania w Aptece kuponów o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz o realizacji tych kuponów w ww. placówce ochrony zdrowia stanowiło niedozwoloną reklamę Apteki i jej działalności, co powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji I instancji,

3) art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 94a ust. 1 P.f., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji I instancji, pomimo nieprowadzenia przez Skarżącą reklamy Apteki i jej działalności,

4) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazał, że kupony o wartości 20 zł wydawane są pacjentom jedynie w wypadku, gdy Apteka nie zrealizuje w ciągu 24 godzin recepty. W założeniu Skarżącej kupon jest formą rekompensaty dla pacjenta za brak możliwości zakupu produktu leczniczego w ustalonym terminie. Kupon może być wykorzystany wyłącznie przy zakupie produktów nierefundowanych ze środków publicznych. Skarżąca podkreśliła, że nie prowadziła, ani nie prowadzi dystrybucji jakichkolwiek ulotek informujących o możliwości otrzymania w Aptece kuponów o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin. Założeniem Skarżącej jest poważne traktowanie pacjentów przychodzących kilkakrotnie do Apteki, w której miał być lek, a go jeszcze nie ma. Jest to odpowiedź na oczekiwania pacjentów, że apteki wezmą odpowiedzialność za dostępność leków. Przyjęcie na siebie zobowiązania do zapłaty wybranej formy rekompensaty jest traktowane jako poważne. Buduje to zaufanie do apteki, które jest również potrzebne do należytego wykonywania obowiązków przez farmaceutów.

W ocenie Skarżącej nietrafne jest uznawanie każdego działania propacjenckiego, także takiego, które nie jest związane bezpośrednio z realizacją sprzedaży, jako zakazanej reklamy aptek i ich działalności. Powyższe podejście skutkuje bowiem takim rozumieniem zakazu reklamy aptek i ich działalności, przy którym brak jest w istocie możliwości jakiejkolwiek poprawy jakości usług świadczonych przez aptekę, co w konsekwencji uderza w pacjentów.

Zdaniem Skarżącej, nie sposób uznać za zachętę do skorzystania z usług apteki, w której pacjent nie otrzymał oczekiwanego produktu i zmuszony jest ponownie się do niej (lub do innej) udać, wydanie kwestionowanego kuponu. Pacjent może nie być w ogóle zainteresowany ponowną wizytą w aptece, nawet jeśli przy kolejnym braku dostępności produktu otrzymałby kupon o wartości 20 zł. GIF pomija, zdaniem Skarżącej, rekompensacyjny (odszkodowawczy) charakter kuponu, w szczególności koszty, które pacjent zmuszony jest ponieść w przypadku decyzji o kolejnym odwiedzeniu Apteki, jak chociażby koszty dojazdu, czy koszty związane z czasem, który musi poświęcić na kolejną wizytę w Aptece. Organ pomija również, że kupon można zrealizować dopiero w przypadku dwukrotnej nieudanej wizycie pacjenta w Aptece. Z doświadczenia życiowego wynika, że pacjent raczej zrezygnuje z wizyt w aptece, w której nie może otrzymać oczekiwanych produktów, chociażby z tej tylko przyczyny, że proces leczenia wymaga z reguły niezwłocznego skorzystania z przepisanego przez lekarza asortymentu i systematycznego jego podawania, nie zaś kolejnych, nie wiadomo, czy skutecznych, wizyt w aptece. Pacjent nie tylko, że nie musi kolejny raz korzystać z usług apteki, która nie spełnia jego oczekiwań, ile spodziewać się raczej należy, że zaprzestanie w niej wizyt. Twierdzenie w tej sytuacji o bezpośrednim przełożeniu wydawania kuponów na zwiększenie sprzedaży w Aptece oraz wymierne korzyści dla przedsiębiorcy jest, w ocenie Skarżącej, bezpodstawne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.

Skarżąca dodała, że GIF nie odróżnia sytuacji zachęcania do nabywania dostępnych w Aptece produktów poprzez informowanie o udzielanych na nie rabatach od dwukrotnego braku dostępności produktów w Aptece mimo zobowiązania do ich posiadania i przekazywanej w związku z tym rekompensacie dla pacjenta w związku z poniesionymi przez niego dodatkowymi kosztami związanymi z kolejnymi, nieudanymi wizytami w Aptece.

Skarżąca stwierdziła, że nawet gdyby, do czego jednak brak jest podstaw prawnych, uznać nałożenie kary za dopuszczalne co do zasady, to zdaniem Skarżącej kara została ustalona w zbyt dużej wysokości. Kupony wydawano w jednej aptece (GIF mimo wymienienia tej okoliczności nie uzasadnił jaki miała wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej), kupony te stanowiły jedyną kwestionowaną aktywność, a ponadto zrealizowano ich 300 w ciągu 3 lat (średnio 100 kuponów rocznie), o łącznej wartości 6000 zł, co nie stanowi, w ocenie Skarżącej, znaczących wartości. Ponadto forma prowadzenia kwestionowanej aktywności była ograniczona w swym wymiarze. W ocenie Skarżącej okoliczności te powinny mieć wpływ na obniżenie kary pieniężnej. Ponadto organ obu instancji nie odniosły się do przesłanki uprzedniego naruszenia przepisów.

GIF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie przez organy rozstrzygnięć stanowił art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f. Przepisy te znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższe przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 94a ust. 1 P.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Jak wynika natomiast z art. 129b ust. 1 P.f. karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów.

W niniejszej sprawie organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, że wydawanie klientom apteki kuponu o określonej wartości – w przedmiotowej sprawie 20 zł, oznaczonego logiem apteki wydającej kupon oraz jej pieczątką z zastrzeżeniem o możliwości jego realizacji przy dokonaniu zakupów produktów nierefundowanych, w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin, stanowi reklamę apteki.

Organy zatem uznały, że Spółka uchybiła w ten sposób zakazowi reklamy aptek wynikającemu z art. 94a ust. 1 P.f., za co organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł, na podstawie art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f., z czym zgodził się organ II instancji.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów Inspekcji Farmaceutycznej, że powyższe działanie Skarżącej stanowiły naruszającą art. 94a ust. 1 P.f., reklamę Apteki, skierowaną do konsumentów dokonujących zakupu lekarstw w Aptece.

Oceniając charakter spornych w niniejszej sprawie działań Skarżącej należy mieć na uwadze, że odbiorcą przekazu jest przeciętny konsument/pacjent, który otrzymuje komunikat w kontekście ogólnie, powszechnie stosowanych praktyk marketingowych na rynku. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2015 r. wydany w sprawie II GSK 74/14). Jak podkreślał zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie II GSK 753/14 – "reklamą apteki" jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów.

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Jak wskazano w wyroku z 12 grudnia 2018 r., II GSK 1648/18, wykładnia art. 94a ust. 1 P.f. dokonana przez organy jest prawidłowa i koresponduje z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych podejściem interpretacyjnym. Na tle tej regulacji, z której wynika, że pojęcie reklamy aptek - której nie stanowi informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego - ustawodawca potraktował stosunkowo szeroko. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2017 r., II GSK 2583/15; wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., II GSK 682/15; wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., II GSK 97/15 oraz II GSK 550/15; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., II GSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., II GSK 1981/13) i to niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. np. wyroki NSA z dnia: 28 września 2017 r., II GSK 3346/15; z dnia 29 czerwca 2017 r., II GSK 2310/15). Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2016 r., II GSK 3397/15). Wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru. Taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana.

Pod takim właśnie kątem, a więc ewentualnej zachęty do nabywania produktów farmaceutycznych w Aptece, organy Inspekcji Farmaceutycznej miały ocenić sporne działanie Skarżącej.

W niniejszej sprawie, jak wyjaśniła Skarżąca w toku postępowania administracyjnego (pismo z 3 lipca 2017 r.), pod koniec 2014 r. wdrożyła program polegający na przekazywaniu w ramach rekompensaty w Aptece kuponów o wartości 20 zł. w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin. Kupon stanowił rekompensatę za brak możliwości zakupu niezbędnego produktu leczniczego i mógł być wykorzystany jedynie przy zakupie leków nierefundowanych. W skardze Skarżąca podkreśliła, że Jej założeniem jest poważne traktowanie pacjentów przychodzących kilkakrotnie do Apteki, w której miał być lek, a go jeszcze nie ma. Jest to odpowiedź na oczekiwania pacjentów, że apteki wezmą odpowiedzialność za dostępność leków. Buduje to zaufanie do apteki, które jest również potrzebne do należytego wykonywania obowiązków przez farmaceutów. Zdaniem Skarżącej, GIF pomija rekompensacyjny (odszkodowawczy) charakter kuponu, w szczególności koszty, które pacjent zmuszony jest ponieść w przypadku decyzji o kolejnym odwiedzeniu Apteki, jak chociażby koszty dojazdu, czy koszty związane z czasem, który musi poświęcić na kolejną wizytę w Aptece. Ponadto Skarżąca podkreśliła, że z doświadczenia życiowego wynika, że pacjent raczej zrezygnuje z wizyt w aptece, w której nie może otrzymać oczekiwanych produktów, chociażby z tej tylko przyczyny, że proces leczenia wymaga z reguły niezwłocznego skorzystania z przepisanego przez lekarza asortymentu i systematycznego jego podawania, nie zaś kolejnych, nie wiadomo, czy skutecznych, wizyt w aptece. Pacjent nie tylko, że nie musi kolejny raz korzystać z usług apteki, która nie spełnia jego oczekiwań, ile spodziewać się raczej należy, że zaprzestanie w niej wizyt.

Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Farmaceutycznej prawidłowo oceniły charakter działań Skarżącej polegających na wręczaniu klientom Apteki, oznaczonych logiem Apteki oraz jej pieczątką kuponów o wartości 20 złotych w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin z możliwością jego realizacji przy dokonaniu zakupów produktów nierefundowanych w Aptece.

Dlatego, za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy Inspekcji Farmaceutycznej art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 P.f., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportaż ulotek - kuponów, w tym ulotek informujących o możliwości otrzymania w Aptece kuponów o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz o realizacji tych kuponów w Aptece stanowiło niedozwoloną reklamę Apteki. Oczywisty jest bowiem cel i intencja wręczania spornych kuponów klientom Apteki, również w świetle wyjaśnień Skarżącej o rekompensacyjnym charakterze kuponu 20 złotowego, rekompensującego koszty związane z koniecznością kolejnej wizyty w Aptece. Nie budzi wątpliwości, zatem, że kupony stanowiły zachętę, po pierwsze do kolejnej wizyty w Aptece w celu realizacji otrzymanego kuponu, po drugie do dokonywania w niej zakupów leków i realizacji w niej recept w przyszłości, niezrealizowanie bowiem recepty w ciągu 24 godzin, wiązało się uzyskaniem przez klienta Apteki korzyści w postaci 20 złotowego kuponu. Oznacza to, że opisany sposób działania Skarżącej miał charakter reklamy Apteki, intencją bowiem Skarżącej było zatrzymanie klientów, jak również pozyskanie nowych, a zachęta do realizacji recept w Aptece była również czytelna dla klientów Apteki.

W konsekwencji niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez GIF art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 94a ust. 1 P.f., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji I instancji, pomimo nieprowadzenia przez Skarżącą reklamy Apteki i jej działalności. Reklamowy charakter działań Skarżącej wykluczał możliwość umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego.

Organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji dokładnie wyjaśniły jakie okoliczności wzięły pod uwagę przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej i jakie elementy przesądziły o jej wysokości. W zaskarżonej decyzji GIF wyraźnie wyjaśnił, że na ustalenie wysokości kary pieniężnej miało wpływ m.in., że postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy co do jednej apteki prowadzonej przez Skarżącą, okres naruszenia od końca 2014 r. do listopada 2017 r., Strona nie poinformowała bowiem o zaprzestaniu prowadzenia działań oraz ilość zrealizowanych kuponów, czyli około 300 sztuk, zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącej. W tych okolicznościach, organ I instancji, z czym zgodził się GIF nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 20 000 zł, w sytuacji gdy maksymalna kara pieniężna wynosi 50 000 zł. Trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że GIF nie uwzględnił powyższych okoliczności przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej.

W ocenie Sądu, organy Inspekcji Farmaceutycznej prawidłowo uzasadniły wysokość kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą, a podane przyczyny wysokości kary czynią niezasadnym zarzut, że została ona nałożona w wysokości zbyt dużej.

Niezasadne są też zarzuty skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów prawa zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącej. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez UP przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.