Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1670/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskrżony wyrok w części i oddalono skargę kasacyjną w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: § 15
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędziowie Marzenna Zielińska NSA Andrzej Kuba Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2146/10 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2 dotyczącym przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w tej części przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2146/10, oddalił skargę J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, z następującym uzasadnieniem.

W dniu [...] maja 2006 r. J. W. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., decyzją z [...] listopada 2006 r., powołując się na § 17 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.; dalej; rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych), przyznał skarżącemu rentę strukturalną.

Postanowieniem z [...] maja 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie, ze względu na fakt, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, I Wydział Cywilny z 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt. I Ns 557/06, którym orzeczono, że skarżący i jego żona nabyli z dniem [...] listopada 1971 r. jako posiadacze samoistni do wspólności ustawowej nieodpłatnie własność nieruchomości położonej w P., Gm. B., składającej się z działek: nr [...] o pow. 01,00,00 ha oraz nr [...] o pow. 00,42,00 ha, dla której nie urządzono księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Do organu wpłynął ponadto akt notarialny, z którego wynika, że skarżący wraz z żoną w dniu [...] lutego 2008 r. przekazali swojemu synowi nieruchomość rolną oznaczoną numerami działek [...] i [...] o łącznej powierzchni 01,42,00 ha, a także umowa dzierżawy zawarta pomiędzy skarżącym a P. B., obejmująca powyższe działki na okres od [...] lipca 2006 r. do końca lutego 2008 r.

Następnie, decyzją z [...] lipca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działając na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) i § 4 pkt 5 oraz § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, uchylił własną decyzję z 28 listopada 2006 r. i orzekł jednocześnie o odmowie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja ta nie została zaskarżona do WSA.

Zawiadomieniem z [...] listopada 2009 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych na podstawie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Następnie, decyzją z [...] stycznia 2010 r. Prezes ARiMR, powołując się na art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.; dalej: ustawa o ARiMR), art. 104 k.p.a., art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30.04.2004 r. s. 18 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 796/2004) ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 43.018,22 zł powiększonej o należne odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził, że skarżący, składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej, nie podał pełnych danych na temat areału swojego gospodarstwa rolnego, do czego zobowiązywał go § 18 ust. 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący przed wydaniem decyzji o przyznaniu renty, przedłożył dokumenty potwierdzające posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,88 ha (składającego się z działki nr [...]). Tymczasem postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z 25 kwietnia 2007 r. potwierdziło, że skarżący wraz z żoną nabył z dniem [...] listopada 1971 r. własność dwóch działek rolnych nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,42 ha. Zdaniem organu, zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych warunkiem koniecznym do uzyskania uprawnień do otrzymania renty strukturalnej jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu własnych potrzeb uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z kolei przesłanką przekazania gospodarstwa, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia, jest przekazanie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności.

W ocenie organu w sprawie nie można mówić o zaprzestaniu działalności rolniczej przez skarżącego w rozumieniu § 4 pkt 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, gdyż nie spełnił wymogu wskazanego w § 4 pkt 4, dotyczącym obowiązku przekazanie gospodarstwa rolnego. Okoliczności te zaistniałe przed dniem wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy rentę strukturalną wskazują, że skarżący nie spełnił warunków pozwalających na przyznanie renty strukturalnej, a pobrane dotąd świadczenia z tytułu tej renty są nienależne.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] stycznia 2010 r., stwierdzając, że niniejsze postępowanie prowadzone jest z uwzględnieniem ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lipca 2008 r. o uchyleniu decyzji własnej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej. W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości przyznania renty strukturalnej należy uznać jako niemieszczące się w zakresie rozpoznania w postępowaniu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Organ stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z 25 kwietnia 2007 r. nie przyznało nowego prawa własności beneficjentowi i jego małżonce, lecz mając jedynie charakter deklaratywny, potwierdziło nabycie własności dwóch działek rolnych o powierzchni 1,42 ha z dniem [...] listopada 1971 r. Skarżący, składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej, nie zgłosił powyższych działek, w związku z czym nie można przyjąć, że spełnił warunek z rozporządzenia dotyczący przekazanie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa, a także warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na powyższą decyzję, wskazując, że kontrola sądowa w niniejszej sprawie ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia zawiadomienia skarżącego o tym postępowaniu pismem z [...] listopada 2009 r., do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. [...] lipca 2010 r. Nie mogło być przedmiotem rozważań Sądu postępowanie prowadzone w trybie wznowieniowym, w wyniku którego uchylono decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] listopada 2006 r. o przyznaniu renty strukturalnej – decyzją ostateczną tego organu z [...] lipca 2008 r. – i odmówiono jej przyznania. Postępowanie to było postępowaniem odrębnym, opartym na odmiennych przesłankach faktycznych i prawnych; zmierzało do ustalenia, czy wcześniejsze postępowanie dotknięte było wadą stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania oraz do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej ostateczną decyzją z [...] listopada 2006 r. o przyznaniu renty strukturalnej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że za uwzględnieniem skargi nie mogą przemawiać zarzuty nieprawidłowego – zdaniem skarżącego – zastosowania § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, gdyż odnoszą się one do podważenia zasadności uchylenia decyzji o przyznaniu renty oraz pozbawieniu skarżącego prawa do renty strukturalnej. Skarżący mógł kwestionować prawidłowość stosowania powyższych przepisów w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowieniowym i w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego. Tymczasem odwołanie skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lipca 2008 r. wniesione zostało po upływie przewidzianego prawem terminu, co spowodowało wydanie przez Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. postanowienia z [...] sierpnia 2008 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący pomimo prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia skargi na powyższe postanowienie do WSA w P. z uprawnienia tego nie skorzystał. Tym samym decyzja dotycząca o uchylenie decyzji o przyznanie renty strukturalnej oraz o odmowie jej przyznania stała się ostateczna.

Zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw, by organ w ramach prowadzonego postępowania w zakresie ustalenia nienależnie pobranych płatności, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR analizował prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej o uchyleniu decyzji o przyznanie skarżącemu renty oraz odmowy przyznania renty. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że Prezes ARiMR słusznie uznał, iż skarżący utracił prawo do uzyskania płatności z tytułu renty strukturalnej. W takiej sytuacji środki pieniężne przekazane skarżącemu z tytułu wypłaty renty strukturalnej należało uznać na nienależnie pobrane w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR, a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącego do ich zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że organ prawidłowo określił kwotę podlegającą temu zwrotowi, jak również zgodnie z prawem obciążył skarżącego odsetkami.

J. W. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a w przypadku braku podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego od strony przeciwnej – o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych, gdyż koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:

a) art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) poprzez ograniczenie przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. jedynie do ustalenia, że wobec uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] listopada 2006 r. pobrane przez skarżącego z tytułu renty strukturalnej środki stają się automatycznie nienależne i podlegają zwrotowi;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na zaskarżoną decyzję ARiMR z [...] lipca 2010 r., pomimo że decyzja ta narusza § 4 ust. 4 i 5, § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 796/2004;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 29 stycznia 2010 r. art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.;

d) art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i c oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.; dalej: rozporządzenie MS) poprzez ustalenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanych pełnomocnikowi skarżącego w oparciu o stawkę minimalną dla sprawy innych niż dotyczące zaskarżenia należności pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że jakkolwiek postępowanie prowadzone w trybie wznowienia postępowania pozostawało poza granicami sprawy i w niniejszym postępowaniu nie podlegało badaniu uprawnienie skarżącego do renty strukturalnej, to Prezes ARiMR zobowiązany był do oceny przesłanek, dla których już wypłacone skarżącemu świadczenia stały się nienależne, a Sąd pierwszej instancji władny był dokonać kontroli postępowania organu w tym zakresie. Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że w uzasadnieniach decyzji wydanych w obu instancjach Prezes ARiMR odniósł się do przesłanek, dla których, w świetle ustalonego stanu faktycznego i w jego ocenie, skarżący nie spełniał warunków do nabycia prawa do renty strukturalnej. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był zatem do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji również i w tym aspekcie. Brak takiej kontroli z powołaniem na związanie granicami sprawy z art. 134 § 1 p.p.s.a. wiązał się z naruszeniem wskazanego przepisu, jak również ogólnych zasad dotyczących kontroli sądowoadministracyjnej decyzji określonych w art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.

Zdaniem strony skarżącej WSA naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. oraz bezzasadnie zastosował przepis art. 151 tej ustawy poprzez uchylenie się od kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście przesłanek, dla których środki wypłacone skarżącemu uznane zostały za nienależnie pobrane. Prawidłowa ocena argumentacji organu prowadziłaby bowiem do wniosku, że stanowisko wyrażone w decyzjach wydanych przez Prezesa ARiMR w obu instancjach narusza § 4 ust. 4 i 5, § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, a w efekcie prowadzi do niesłusznego uznania, że wypłacone skarżącemu środki były nienależne, co wiąże się z bezzasadnym zastosowaniem przez organ art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 796/2004. W ocenie autora skargi kasacyjnej z przepisu § 4 pkt 4 i 5 cyt. rozporządzenia wynika, że rolnik ubiegający się o rentę strukturalną powinien przekazać gospodarstwo rolne, w którym prowadzi na własny rachunek działalność rolniczą o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej.

W skardze kasacyjnej wskazano, że użycie w § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych pojęcia "posiadania" związanego z prowadzeniem działalności rolniczej, a nie "własności" oznacza, że decydujące znaczenie ma kwestia faktycznego władztwa nad gruntami rolnymi, które nie w każdym przypadku jest wykonywane przez właściciela. Z punktu widzenia wymogów przyznania renty strukturalnej oraz celów regulacji unijnych nie ma znaczenia fakt pozostawania właścicielem (współwłaścicielem użytków rolnych, którymi rolnik bądź jego małżonek nie władają i nie prowadzą na nich na własny rachunek komercyjnej działalności rolniczej. Kwestią drugorzędną jest uregulowanie tytułów własności wszystkich gruntów rolnych rolnika i jego małżonka. W niniejszej sprawie Prezes ARiMR niesłusznie uznał, że sam fakt bycia przez skarżącego właścicielem działek nr [...] i [...] wykluczał możliwość spełnienia ustawowych przesłanek do uzyskania renty strukturalnej, a tym samym prowadził do uznania, iż świadczenie wypłacone skarżącemu było nienależne. Przyjmując takie stanowisko, organ pominął okoliczność, że powyższe działki nie znajdowały się w posiadaniu skarżącego, bowiem na dzień wydania decyzji o przyznaniu renty były wydzierżawione na podstawie umowy dzierżawy z [...] lipca 2006 r., a następnie przekazane na podstawie umowy darowizny z [...] lutego 2008 r.

Zdaniem kasatora, Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić naruszenie przez Prezesa ARiMR przepisów art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu okoliczności związanych z posiadaniem przez skarżącego działek nr [...] i [...] w okresie, co do którego orzeczono o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń. Prawidłowa ocena ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego powinna prowadzić do wniosku, że wypłacone skarżącemu świadczenia nie były nienależne, wobec czego brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR i wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił także Sądowi pierwszej instancji, że przyznając pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu, oparł się na stawce minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia MS, która to stawka ma zastosowanie w sprawach innych niż wymienione w lit. a/ i b/ tego przepisu. Wbrew rozstrzygnięciu WSA niniejsza sprawa jest sprawą, która dotyczy należności pieniężnej, jaką ustalił do zwrotu dla skarżącego Prezes ARiMR w kwocie 43.018,22 zł. Z tego względu w sprawie zastosowanie powinien mieć przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia MS i stawka minimalna określona w § 6 pkt 5 tego aktu prawnego.

Prezes ARiMR złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych podniesionych wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia 29 stycznia 2010 r. w przedmiocie ustalenia (na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.)) kwoty nienależnie pobranych płatności w postaci renty strukturalnej przez J. W.

Nie była i nie mogła być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu decyzja ostateczna Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2008 r., którą we wznowionym postępowaniu uchylił własną decyzję o przyznaniu J. W. renty strukturalnej i orzekł o odmowie przyznania ww. renty.

Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, że zarzuty podniesione w skardze sprowadzały się do podważania zasadności decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. i jako takie nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Podobny błąd popełnił autor skargi kasacyjnej, stawiając zarzuty nie dotyczące postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, której legalność badał Sąd II instancji (pkt b/ skargi kasacyjnej).

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej (pkt a/ skargi).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją.

Oznacza to również – co wcześniej podniesiono – że Sąd I instancji nie był uprawniony do badania legalności decyzji ostatecznej o odmowie przyznania renty strukturalnej.

Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. wyrażającego istotę sądowej kontroli działalności administracji publicznej w odniesieniu do kontroli przeprowadzonej przez Sąd I instancji. Powyższy przepis mógłby zostać naruszony tylko wtedy, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił rozpoznania skargi wniesionej z zachowaniem przepisów prawa, bądź rozpoznając ją – stosował inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem (por. wyrok NSA z 18.12.2009 r., sygn. akt I FSK 1613/08, niepublikowany).

Odnosząc się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR i art. 7 i 77 k.p.a. z tej przyczyny, że nie wyjaśniono okoliczności związanych z posiadaniem przez skarżącego działek nr [...] i [...] i dlatego brak było podstaw do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, stwierdzić należy, że jest on oczywiście bezzasadny w świetle tego, co powiedziano we wcześniejszej fazie uzasadnienia.

Kwestia posiadania czy innych form dysponowania gruntem powinna być podnoszona w postępowaniu dotyczącym renty strukturalnej. Decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej we wznowionym postępowaniu stała się ostateczna (bez wykorzystania drogi sądowej), a wobec tego nie było żadnych przeszkód do prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, opartą m.in. na podstawie art. 29 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR. Art. 29 ust. 1 cyt. ustawy jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym Prezesa Agencji do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, w tym z tytułu renty strukturalnej, i ta kompetencja nie została skutecznie podważona w skardze kasacyjnej. Przepis ten nie służy podważaniu merytorycznej treści decyzji w tym przedmiocie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt b/ skargi kasacyjnej) stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, na czym to naruszenie polega (błędna wykładnia czy niewłaściwe zastosowanie) w odniesieniu do każdego z przytoczonych przepisów różnych aktów prawnych.

Poza tym uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji na poparcie tegoż zarzutu, co uniemożliwia ocenę jego zasadności.

Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna w pkt a–c pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zasadna jest natomiast skarga kasacyjna w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Uzasadnienie wyroku sprowadza się do przytoczenia przepisów prawa, tj. art. 250 w zw. z § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Z § 15 cyt. rozporządzenia wynika, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:

1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz

2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego .

Natomiast Sąd I instancji nie wskazał sposobu, w jaki ustalił koszty na rzecz pełnomocnika z urzędu w kwocie 240 zł (plus VAT).

Sprawa dotyczy należności pieniężnej. Strona wskazała wartość przedmiotu sprawy na kwotę 43.019 zł, od której pobrano wpis sądowy.

Rozdział 3, o którym mowa w § 15 pkt 1 cyt. rozporządzenia, określa stawki minimalne z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy (§ 6), zaś rozdział 4 stawki minimalne "w innych sprawach".

Brak wskazania, którą z wymienionych podstaw zasądzenia kosztów postępowania uwzględnia Sąd I instancji i dlaczego, uniemożliwia zbadanie poprawności zasądzonej kwoty.

Z tych względów w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej kosztów postępowania sądowego i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (pkt 1)

W pozostałej części oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. wobec braku usprawiedliwionych podstaw.