Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 553/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 125, art. 126
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z [...] kwietnia 2019 r.

W/w decyzją organ I instancji wydał pozwolenie wodnoprawne dla Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na likwidację następujących urządzeń wodnych: przepustu zlokalizowanego w Kanale [...], rowu melioracyjnego A-2 na odcinku projektowanej drogi wraz z likwidacją znajdujących się na tym odcinku przepustów związanych funkcjonalnie z rowem, rowu melioracyjnego a-23; wykonanie regulacji – kształtowanie nowego koryta rzeki Kanał [...]; prowadzenie przez wody powierzchniowe Kanału trzech przepustów żelbetowych, rurociągów: kablowego sieci telekomunikacyjnej, kanalizacji tłocznej, sieci gazowej pod dnem Kanału [...]; wykonania następujących urządzeń wodnych: rowów otwartych lewostronnych i prawostronnych, rowów przydrożnych, rowów krytych – przepustów pod korpusami dróg, rowów krytych w ciągu rowów przydrożnych, rowu; umocnionych wylotów przykanalików kanalizacji deszczowej; przebudowy istniejącego wylotu kanalizacji sanitarnej; na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych spływających z nawierzchni drogi wojewódzkiej do wód Kanału [...], rowów przydrożnych w ramach realizacji przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr [...] W. –K.–W.–M.-D.-P. na odcinku od granicy województwa [...]do skrzyżowania z drogą krajową [...] w m. P. – Etap I budowa obwodnicy m. S.".

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że impulsem do wszczęcia postępowania był wniosek Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń i szczególne korzystanie z wód w związku z realizacją przedsięwzięcia pod nazwą j.w.

Dyrektor Zarządu Zlewni w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. udzielił wnioskowanego pozwolenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania J. i J. K. Prezes PGWWP decyzją z [...] grudnia 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji z [...] września 2018 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Podniósł niezgodność inwestycji z decyzją RDOŚ w L. z [...] czerwca 2016 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności na nie uwzględnienie zabezpieczenia środowiska gruntowo – wodnego w przypadku niekontrolowanych wycieków substancji niebezpiecznych (...) w rowach drogowych, na wylotach kanalizacji deszczowej do odbiorników prowadzących okresowo wodę (np. rowów melioracyjnych), brak zabezpieczeń (np. zastawek, klap zwrotnych z zamknięciem awaryjnym) pozwalających na okresowe zamknięcie przepływu zanieczyszczonej wody w przypadku wystąpienia poważnej awarii.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wezwał wnioskodawcę do przedłożenia operatu zawierającego rozwiązania projektowe wynikające z decyzji RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. oraz rozwiązania projektowe rowu RM-1 zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. Wobec przedłożenia uzupełnionego operatu i wniosku o rygor natychmiastowej wykonalności dla decyzji udzielającej przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego Dyrektor ZZ w R. PGWWP poinformował o zgromadzonym materiale dowodowym, możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów, zgłoszenia uwag i wydał w/w decyzję z [...] kwietnia 2019 r.

W odwołaniu J. i J. K. zarzucili naruszenie:

1/ art. 7 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

2/ art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 i 3 kpa polegające na uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i całkowitym pominięciu informacji, ze odwołujący się poinformowali organ I instancji o nadaniu przesyłką pocztową uwag i zastrzeżeń co do prowadzonego postępowania w dniu [...].04.2019 r.;

3/ art. 8 § 1, 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń, brak wyjaśnienia wyjątkowo ważnego interesu inwestora i zawarcie jedynie lakonicznego uzasadnienia;

4/ art. 108 § 1 i 2 kpa poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy przedmiotowa inwestycja budzi wątpliwości co do prawidłowości jej wykonania, a przede wszystkim inwestor w dostatecznym stopniu nie wykazał ważnego interesu, ponieważ samo subiektywne przekonanie strony, iż występują okoliczności uzasadniające zastosowanie tej instytucji jest niewystarczające;

5/ art. 7, 77 § 1 i 4 kpa i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, pominięcie znanych organowi z urzędu faktów dotyczących legalności technicznych rozwiązań, a także błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez odwołujących się okoliczności, a w konsekwencji wydanie wątpliwego rozstrzygnięcia w sprawie;

6/ art. 61 Konstytucji RP obligującym do szczególnej ochrony prawa obywateli polegającym na konieczności rozważenia istniejących alternatywnych rozwiązań przeprowadzenia niniejszej inwestycji;

7/ art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia z 2 marca 1999r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wskazali, że likwidacja i przebudowa istniejącego odcinka rowu melioracyjnego A-2 oraz wykonanie w jego miejscu rowu RM-1 (nazwanego niezgodnie z funkcją melioracyjnym) stwarza zagrożenie zarówno dla przyległych gruntów odwołujących się oraz dla konstrukcji nasypu drogowego. Z uwagi na ustawową ochronę dróg i urządzeń drogowych, dbałość o ich trwałość oraz zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, zakazane jest m.in. odprowadzanie wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych. Niezależnie od nazwy rowu stosowanej przez wnioskodawcę i autora operatu bezsprzecznym jest, że do rowu RM-1 zlokalizowanego w pasie drogowym wpływać będą wody z urządzeń melioracyjnych, odwadniających teren o znacznej powierzchni, co jest zabronione z uwagi na niekorzystne oddziaływanie na urządzenia drogowe.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezes PGWWP wskazał m. in., że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Podniósł, że decyzja nie stoi w sprzeczności z treścią Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów z 18 października 2016 r. Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 października 2016 r., przy czym teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie znajduje się poza granicami obszaru szczególnego zagrożonego powodzią, stosownie do map zagrożenia powodziowego o godach arkuszy M-34-20-B-c-1; M-34-20-B-a-3; M-34-20-A-b-4. Inwestycja nie narusza zapisów Rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...]. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi natomiast narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w związku z czym pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych nie będzie miało wpływu na realizacje jego zapisów. Krajowy program ochrony wód morskich jest dokumentem strategicznym mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z 17 czerwca 2008 r. ustanawiającego ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem KPOWM jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację. Plan przeciwdziałania skutkom suszy nie został dotychczas zatwierdzony.

W kwestii zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bądź decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że inwestycja realizowana jest na podstawie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych czyli tzw. specustawy drogowej. Zastosowanie zawartych w niej uregulowań stanowiących lex specialis w stosunku do przepisów ustawy z 27marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powoduje, że ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonywana jes.t na końcu procesu inwestycyjnego tj. w trakcie uzyskiwania zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 § 1 kpa organ wskazał, że dwukrotnie wzywano wnioskodawcę do uzupełnienia operatu w zakresie objętym wskazaniami zawartymi w decyzji Prezesa WGWWP z [...] grudnia 2018 r., przedłożono uzupełniony i poprawiony operat przedstawiający rozwiązania spełniające wymogi decyzji środowiskowej oraz w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 i 3 kpa wskazał, że złożone uwagi i wnioski nie miały wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności był wzgląd na interes społeczny tj. okoliczność, że wykonanie obwodnicy m. S. przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców oraz ważny interes inwestora tj. zagwarantowane współfinansowanie inwestycji.

Odnośnie wniosku o odmowę wydania pozwolenia wskazano, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie jest uzależnione od woli stron postępowania, zaś odmowa udzielenia pozwolenia w przypadku spełnienia warunków z art. 131 ustawy prawo wodne jest dopuszczalna wówczas, gdy istnieją okoliczności przewidziane w art. 126 tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 39 ust. 3 tej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy. W omawianej sytuacji wnioskodawca będzie również zarządcą drogi, można więc wnioskować, że przeanalizował on wpływ rowu RM -1 na projektowaną drogę i uznał, że nie będzie on przyczyniać się do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu oraz nie zmniejszy wartości użytkowej przedmiotowej drogi wojewódzkiej nr [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 4 kpa, art. 80 kpa w ocenie organu odwoławczego zostały zgromadzone dokumenty niezbędne do jej rozstrzygnięcia, a z przedstawionego operatu wodnoprawnego i pozostałej dokumentacji wynika, że pozwolenie na wykonanie urządzeń wodnych i szczególne korzystanie z wód może być udzielone inwestorowi. Dokumentacja została uzupełniona zgodnie ze wskazówkami zawartymi w decyzji z [...] grudnia 2018 r. i sporządzona przez specjalistów – osoby mające stosowne uprawnienia, zatem są to środki dowodowe mające moc opinii biegłych. Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i wnikliwy, ustalono stan faktyczny i poddano go odpowiedniej ocenie prawnej.

W skardze do sądu na w/w decyzję skarżący J. i J. K. podnieśli zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności wskazanych w piśmie pełnomocnika z [...] kwietnia 2019 r. zawierającego uwagi i wnioski skarżących, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenia art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 i 3 kpa polegające na uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, pominięciu informacji z pisma z [...] kwietnia 2019 r. i przyjęcie braku wpływu na wynik niniejszego postępowania; naruszenia art. 10 § 1 kpa polegające na niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań stron przed wydaniem decyzji; art. 8 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa polegający na całkowitym pominięciu faktu dołączenia do pisma skarżących odezwy do Marszałka Województwa [...] i do Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. wraz z podpisami mieszkańców gminy [...] jako dowód, że ponad 400 mieszkańców gminy jest przeciwna budowie obwodnicy zgodnie z przedstawionymi założeniami; art. 8 § 1 kpa, art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na powielanie ogólnikowych stwierdzeń organu I instancji, brak wyjaśnienia wyjątkowo ważnego interesu inwestora. Poza tym skarżący podnieśli tożsame zarzuty jak w pkt 5 -7 odwołania. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podnieśli między innymi, że w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r., po poinformowaniu o możliwości zapoznania się z aktami, zgłoszenia uwag w terminie 7 dni, przedstawili swoje stanowisko wraz z zarzutami co do prowadzonego postępowania, a [...] kwietnia 2019 r. wydano decyzję bez zapoznania się ze stanowiskiem skarżących i ustosunkowania do podniesionych w nim zarzutów, co rodzi wątpliwości co do bezstronności oraz równego traktowania stron postępowania. Wskazali, że wnioskodawca nie udowodnił realności zagrożenia utraty środków finansowych na realizację inwestycji i konieczności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji. W ocenie skarżących organ okazał się stronniczy bowiem wydając decyzje oparł się wyłącznie na kopii zażalenia z [...] sierpnia 2018 r. mieszkańców m. S. na opieszałość organu I instancji. Jednocześnie pominął fakt, że ponad 400 mieszkańców gminy [...] jest przeciwna budowie obwodnicy zgodnie z przedstawionymi założeniami, ponieważ prowadziłoby to do przebudowy rowów melioracyjnych, w konsekwencji do nadmiernego osuszenia terenu, braku odpowiedniego obiegu wód, w sytuacji istnienia odpowiedniego obszaru, który mógłby zostać zagospodarowany na niniejszy cel, bez zagrożenia dla środowiska naturalnego. Wskazali, że w operacie wodnoprawnym podano termin ukończenia inwestycji na rok 2024, a we wniosku z [...] marca 2019 r. o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wskazano na rok 2020. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczy sytuacji wyjątkowej, a taka nie może odnosić się do sfery majątkowej strony.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia z 2 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej zarzucili m. in., że rów drogowy Rm-1 nie spełnia warunków wskazanych w cyt. rozporządzeniu z uwagi na istniejącą budowę geologiczną (grunty słabo i bardzo przepuszczalne) oraz warunki hydrologiczne. Powołując się na ustawową ochronę dróg i urządzeń drogowych, dbałość o ich trwałość, zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego i zakazy z art. 39 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy wskazali, że przyjęte rozwiązania projektowe nie spełniają warunków technicznych i naruszają ustawowe zakazy, co jest przesłanka do odmowy udzielenia pozwolenia.

Zarzucono też brak opisu postępowania w przypadku awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, sposobu prowadzenia monitoringu; brak analizy zastosowanego sposobu infiltracji (w rowach trawiastych) tj. bez uwzględnienia wysokiego poziomu wód gruntowych w miejscach złych warunków hydrologicznych, szybkości filtracji; brak obliczeń natężenia przepływu dla rowu RM-1 – przy wskazaniu w tabeli na str. 32 danych dotyczących wszystkich innych rowów drogowych; wadliwe podanie ilości odprowadzanych ścieków i wód opadowych dla rowu RM-1 w tabeli "Zestawienie ilości ścieków oraz ilości wód opadowych powierzchni rzeczywistych i zredukowanych zlewni dla poszczególnych urządzeń" bowiem przyjęto jedynie ilości odprowadzane wylotem W 2a, bez uwzględnienia wody z wylotów W1a, W1b, W1c, a w efekcie nie policzenie możliwości hydraulicznych rowu RM-1 z uwzględnieniem wszystkich wprowadzanych do niego wód i oddziaływania tak znacznej ilości nieoczyszczonych wód na grunty przyległe; rozbieżności między zapisami rozporządzenia a przyjętym w operacie spadkiem powyższego rowu 0,1% dopuszczalnym na terenach płaskich, o przepuszczalnych gruntach, zaś na rys. 4.3 w podłożu rowu są piaski pylaste i gliny pylaste, zaliczane do gruntów słabo i bardzo słabo przepuszczalnych, nadto w pkt 4.4 operatu warunki hydrologiczne na odcinku w km 2+760:-3+460, a więc na odcinku rowu , w obrębie nieruchomości skarżących są złe, zatem nie spełniono warunku istnienia gruntów przepuszczalnych koniecznego dla zastosowania przyjętego spadku rowu drogowego. Z tych względów w ocenie skarżących projektowane wykonanie urządzeń wodnych lub sposób korzystania z wód nie jest zgodny z przepisami odrębnymi, zatem należało wydać decyzję odmowną.

Dodatkowo wskazano, że w operacie brak jest danych hydrologicznych i określenia możliwości hydraulicznych odbiornika większości odprowadzanych ścieków i wód opadowych tj. Kanału [...]; w pkt 10 operatu dotyczącego charakterystyki wód objętych pozwoleniem oraz opisu jakości wody w miejscu zamierzonego odprowadzania ścieków zapisano odniesienie do pkt 4.2, w którym również nie podano wymaganej przepisami informacji; w pkt 11 operatu nie określono wpływu odprowadzania ścieków i wód opadowych na wody podziemne, w tym gruntowe z uwzględnieniem warunków geologicznych i hydrologicznych opisanych w pkt 4.3 i 4.4.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 kpa obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, art. 80 i 107 § 3 kpa obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu.

W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższe zasady, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 kpa nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie co powoduje, że rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Materialną podstawę przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2017r., poz. 1121 j.t., zwanej dalej ustawą) ze względu na treść art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Według art. 122 ust. 1 ustawy pozwolenie wodnoprawne wymagane jest m.in. na wykonanie urządzeń wodnych, a więc przedmiot wniosku tj. wykonanie urządzeń wodnych w ramach przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr [...] W.–K.–W.–M.-D.-P. na odcinku od granicy województwa [...] do skrzyżowania z drogą krajową [...] w m. P. – Etap I budowa obwodnicy m. S. " oraz na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do ziemi (rowów przydrożnych) i do wód rzeki Kanał [...] wód opadowych i roztopowych, ujętych w systemy kanalizacyjne, spływających z nawierzchni drogi wojewódzkiej na odcinku projektowanej obwodnicy wymagał uzyskania pozwolenia. Treść wskazanego przepisu wskazuje, że dopuszczalne jest wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wyłącznie na wykonanie urządzeń wodnych, skoro szczególne korzystanie z wód określone jest w nim jako odrębna przesłanka obligująca do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W art. 131 ust. 2 ustawy określono konieczne elementy dla każdego rodzaju wniosku o udzielnie pozwolenia wodnoprawnego. Wynika z niego, że do wniosku dołącza się:

1) operat wodnoprawny, zwany dalej "operatem";

2) decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego;

3) opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.

Wymagania jakie spełniać musi operat wodnoprawny wynikają z art. 132 ust. 2 – 6 ustawy.

Należy zauważyć, że choć było to podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego, którego zadaniem jest ponowne kompleksowe rozpoznanie sprawy nie dokonał on jakiejkolwiek oceny kompletności, jasności treści operatu wodnoprawnego.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy pozwolenie wodnoprawne jest typem aktu związanego, co oznacza że w braku przesłanek przemawiających za odmową udzielenia pozwolenia, organ zobowiązany jest pozwolenie wydać. Przesłanki odmowy zostały określone w art. 126 ustawy Prawo wodne zgodnie z którym wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

W przedmiotowej sprawie dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie spośród dokumentów na które wskazuje przepis, miały ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] oraz rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...], a także planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], który został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r.

Organ odwoławczy analizując ustalenia zawarte w tych dokumentach ocenił, że planowana inwestycja nie jest z nimi sprzeczna.

W ocenie sądu stanowisko organu, co do braku naruszenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] zatwierdzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r., a tym samym braku istnienia ryzyka stworzenia przez planowaną inwestycję zagrożeń dla osiągnięcia celów środowiskowych (dla jednolitej części wód podziemnych o kodzie PLGW200049) który określa się jako osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód – derogacji jest prawidłowe i okoliczność ta jest poza sporem. Budowa drogi wojewódzkiej nr [...] i urządzeń z nią związanych nie wpływają na realizację celów środowiskowych określonych w w/w planie.

Odnośnie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, że zgodnie z art. 11d ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2017r., poz. 1496) w sprawach dotyczących wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Prawidłowa jest również ocena organu odwoławczego, że projektowana inwestycja nie jest sprzeczna z planem zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] skoro teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie znajduje się poza granicami obszaru szczególnego zagrożenia powodzią, co wynika wprost z map zagrożenia powodzią przywołanych przez organ. Podzielić należy stanowisko organu, że przedmiotowa inwestycja nie narusza zapisów Rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...]. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne pozostaje bez wpływu na realizację zapisów Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, którego celem jest wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Zdaniem Sądu zaakceptować należy też stanowisko co do irrelewantności przedmiotowego pozwolenia na zapisy krajowego programu ochrony wód morskich. Jest to bowiem dokument strategiczny ukierunkowany na wdrażanie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej ramy działania Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem programu osiągnięcie dobrego stanu środowiska wód morskich, a przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację.

Organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 125 pkt 3 ustawy nie dokonał oceny wpływu wykonywanych urządzeń wodnych na wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, ponieważ brak jest jakiejkolwiek wzmianki na ten temat w uzasadnieniu decyzji. Organ dysponował decyzją środowiskową, którą uzyskał wnioskodawca, jednak nie dokonał oceny zgodności złożonego wniosku z treścią decyzji środowiskowej, ani nie oparł się na ustaleniach z niej wynikających. Tym samym nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących: braku analizy zastosowanego sposobu infiltracji (w rowach trawiastych) tj. bez uwzględnienia wysokiego poziomu wód gruntowych w miejscach złych warunków hydrologicznych, szybkości filtracji; braku obliczeń natężenia przepływu dla rowu RM-1; wadliwego podania ilości odprowadzanych ścieków i wód opadowych dla rowu RM-1 w tabeli "Zestawienie ilości ścieków oraz ilości wód opadowych powierzchni rzeczywistych i zredukowanych zlewni dla poszczególnych urządzeń" bowiem przyjęto jedynie ilości odprowadzane wylotem W 2a, bez uwzględnienia wody z wylotów W1a, W1b, W1c, a w efekcie nie policzenie możliwości hydraulicznych rowu RM-1 z uwzględnieniem wszystkich wprowadzanych do niego wód i oddziaływania tak znacznej ilości nieoczyszczonych wód na grunty przyległe; rozbieżności między zapisami rozporządzenia a przyjętym w operacie spadkiem rowu RM-1 0,1% dopuszczalnym na terenach płaskich, o przepuszczalnych gruntach, zaś na rys. 4.3 w podłożu rowu są piaski pylaste i gliny pylaste, zaliczane do gruntów słabo i bardzo słabo przepuszczalnych, nadto w pkt 4.4 operatu warunki hydrologiczne na odcinku w km 2+760:-3+460, a więc na odcinku rowu , w obrębie nieruchomości skarżących są złe, zatem nie spełniono warunku istnienia gruntów przepuszczalnych koniecznego dla zastosowania przyjętego spadku rowu drogowego.

Za takie ustosunkowanie się nie sposób bowiem uznać w ocenie sądu lakonicznego stwierdzenia zawartego w decyzji, że przedłożono uzupełniony i poprawiony operat, w którym zostały przedstawione rozwiązania spełniające wymogi decyzji środowiskowej Dyrektora Ochrony Środowiska w L. oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r.

W ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa bowiem organ odwoławczy nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, a zatem zgromadzony materiał dowodowy był identyczny jak w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący, nie wykazali wpływu ewentualnego naruszenia tego przepisu na ich sytuację procesową. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia, że zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 kpa skarżący odebrali w dniu 4 kwietnia 2019 r., zatem upływ 7 dniowego terminu na zgłoszenie swojego stanowiska następował w dniu 11 kwietnia 2019 r. Pismo skarżących z 11 kwietnia 2019 r. wpłynęło do organu I instancji 16 kwietnia 2019 r., czyli już po dacie wydania decyzji przez ten organ, przy czym w aktach widnieje mail skarżących z 12 kwietnia 2019 r. informujący organ o nadaniu pisma.

Zaaprobować należy w ocenie sądu stanowisko organu, iż wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest wzgląd na interes społeczny przejawiający się w tym, że wykonanie obwodnicy m. S. przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa jej mieszkańców (którzy w odezwie do Marszałka Województwa [...] i Wnioskodawcy postulują o modernizację drogi nr [...] przebiegającej przez [...], o wykonanie odwodnienia, nowej nawierzchni, chodników, ścieżki rowerowej) oraz ważny interes inwestora tj. zagwarantowane współfinansowanie inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych powtórzyć należy za organem odwoławczym, że w myśl art. 39 ust. 3 tej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy. W realiach sprawy niniejszej wnioskodawca będzie również zarządcą drogi, zatem wnioskować należy, że przeanalizował on wpływ rowu RM -1 na projektowaną drogę i uznał, że nie spowoduje on przyczynienia się do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu jak również nie zmniejszy wartości użytkowej drogi wojewódzkiej nr [...].

Zgodzić się jednak należy z zarzutem dotyczącym naruszenia wcześniej wskazanych zasad postępowania w związku z niezajęciem przez organ stanowiska co wszystkich twierdzeń i zarzutów wskazanych w odwołaniu, a także wcześniej w toku postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu braku danych hydrologicznych w operacie, nie określenia możliwości hydraulicznych odbiornika większości odprowadzanych ścieków i wód opadowych tj. Kanału [...], który w miejscu ujścia rowu A-2 (którym odprowadzane są wody z rowów R-14, R-15, R-16, R-17, R-18 i R-19) ma koryto o małej głębokości, niewielkim przekroju poprzecznym, zniszczonych skarpach, zatem może nie pomieścić wprowadzanych wód powodując zalewanie przyległych gruntów. Brak również ustosunkowania się do zarzutu, że w pkt 10 operatu dotyczącego charakterystyki wód objętych pozwoleniem oraz opisu jakości wody w miejscu zamierzonego odprowadzania ścieków zapisano odniesienie do pkt 4.2, w którym również nie podano wymaganej przepisami informacji; w pkt 11 operatu nie określono wpływu odprowadzania ścieków i wód opadowych na wody podziemne, w tym gruntowe z uwzględnieniem warunków geologicznych i hydrologicznych opisanych w pkt 4.3 i 4.4.

Wskazane uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniały wyeliminowanie przez sąd z obrotu zaskarżonej decyzji. Organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uwzględni powyższą ocenę prawną, dokona brakujących ustaleń faktycznych, dokona wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przesłanek uzasadniających udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, odniesie się do twierdzeń zgłaszanych przez strony postępowania.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.