Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 161/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par.3 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust.1, ust.2, ust.3, ust.3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi M. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 listopada 2009 r. M. C. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.

Decyzją z dnia 6 lipca 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., działając na podstawie m.in. art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 11, poz. 1365), odmówił umorzenia należności z tytułu:

1)odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek tj.:

- na ubezpieczenia społeczne za okres 08/2000-05/2002, 10/2003-06/2004 w kwocie 19.948,00 zł.

- na ubezpieczenie zdrowotne za okres 10/2001, 01-05/2002, 10/2003-06/2004 (naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 17 11.2009 r.) w kwocie 660,00 zł.

2) składek w części finansowanej przez płatnika tj.:

- na ubezpieczenie społeczne w zakresie: składek za okres 08/2000-05/2002, 10/2003-11/2004 w kwocie 16.266,44 zł., odsetek od w/w należności w kwocie 17.131,00 zł., opłaty dodatkowej w kwocie 1.470,00 zł.;

- na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: składek za okres 10/2001, 01-05/2002, 10/2003-11/2004 w kwocie 2.636,35 zł., odsetek od w/w. należności w kwocie 2.044,00 zł., opłaty dodatkowej w kwocie 100,00 zł.

- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w zakresie: składek za okres 07/2000, 01-05/2002, 10/2003-11/2004 w kwocie 904,76 zł., odsetek od w/w. należności w kwocie 720,00 zł., opłaty dodatkowej w kwocie 30,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy nie stwierdził przesłanek całkowitej nieściągalności zadłużenia przewidzianej w art. 28 ust. 3, jak również przesłanek sformułowanych w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ponadto decyzją z dnia 6 lipca 2010 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących jednocześnie płatnikami składek za okres 08/2000-05/2002, 10/2003-06/2004 w kwocie 15.399,05 zł. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych nie będących jednocześnie płatnikami składek za okres 10/2001, 01-05/2002, 20/2003-06/2004 w kwocie 776,93 zł.

M. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Zakładu nr [...].

W uzasadnieniu pisma zobowiązany podniósł, iż nie może być uznane za zgodne z intencją ustawodawcy, że dopiero gdy wnioskodawca nie ma za co żyć i jest nędzarzem Zakład umarza mu należności z tytułu składek. Nadto strona wskazała, iż organ twierdzi, że nie spełnia on żadnej z sześciu przyczyn z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, rozpatrując w istocie wyłącznie cztery. Zdaniem ubezpieczonego organ nie rozpatrzył przesłanki zawartej w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy. Zobowiązany stwierdził również, że skoro nie ma żadnego wpływu na postępowanie egzekucyjne toczące się wobec niego, przesłanka określona w pkt 5 ustawy jest również dyskusyjna. Zarzucił ponadto, iż organ nie wziął pod uwagę faktu, że kontynuowanie postępowania egzekucyjnego doprowadzi do tego, iż wnioskodawca znajdzie się w nędzy i zmuszony będzie do korzystania z Ośrodka Pomocy Społecznej.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie wniosku z dnia 26 lipca 2010 r. o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek w zakresie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc 07/2000, gdyż uległy one przedawnieniu.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 6 lipca nr [...] odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał treść art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) stwierdzając, iż przewidziane w nim przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia zostały sformułowane w sposób wyczerpujący. W ocenie Zakładu w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Organ stwierdził, że z przyczyn oczywistych nie można odnieść się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1 (dłużnik zmarł), pkt 4 (nie toczyło się postępowanie likwidacyjne) oraz pkt 4a powołanej ustawy. Co do przesłanki sformułowanej w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy Zakład wskazał, iż zobowiązany nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości, co zostało potwierdzone pismem Sądu Rejonowego z dnia 27 listopada 2009r., w związku z czym nie można stwierdzić przesłanki całkowitej nieściągalności w oparciu o powyższy przepis prawa. Organ ustalił, że w stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i do dnia wydania niniejszej decyzji organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania z uwagi na brak składników majątkowych należących do dłużnika. W tym stanie rzeczy Zakład stwierdził, że nie można wykazać zaistnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani też wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Organ nie zgodził się z zarzutem dłużnika, iż Zakład rozpatrzył jedynie cztery przesłanki całkowitej nieściągalności, nie rozpatrując przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy oraz przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy, która zdaniem strony budzi wątpliwość. Organ wyjaśnia, iż w decyzji [...] odniósł się do obu wyżej wymienionych przesłanek i nadał podtrzymuje, że nie ma możliwości ich uznania w sytuacji, gdy wobec zobowiązanego toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który po zbadaniu sytuacji majątkowej zobowiązanego podjąć może decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Dopóki prowadzący postępowanie egzekucyjne organ nie stwierdzi jego bezskuteczności z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego i nie wyda w tym zakresie stosownego postanowienia, Zakład nie może stwierdzić zaistnienia powyższych przesłanek. Co do przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy Zakład stwierdził, iż nie zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej (wg oświadczenia zobowiązanego działalność zawieszono z dniem 01.12.2004r.), a zatem powyższy przepis prawa nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Rozpatrując z kolei przesłanki umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przewidziane w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 11, poz. 1365), odnośnie przesłanki z pkt 1 powołanego przepisu Zakład ustalił, iż zobowiązany jest osobą w wieku 34 lat, rozwiedzioną. Zgodnie z oświadczeniem we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają dwie osoby. Wnioskodawca ma na utrzymaniu dziecko w wieku ok. 2 lat. Z wyjaśnień dłużnika wynika, iż mieszka z rodzicami i partycypuje w kosztach utrzymania w 50%. Zgodnie z oświadczeniem wydatki z tytułu utrzymania mieszkania to kwota rzędu 543,24 zł. (w tym: czynsz 467,34/1; prąd 54,30/1; gaz 21,60zł). Daje to łącznie kwotę ok. 574,31 zł miesięcznie z tytułu opłat, przy czym zobowiązany ponosi wydatki w wielkości połowy tej kwoty tj. ok. 287,16 zł. miesięcznie. Nadto według jego oświadczenia wnioskodawcy łoży na utrzymanie dziecka kwotę 400,00 zł. miesięcznie. Ubezpieczony oświadczył ponadto, iż jego matka jest na emeryturze, a ojciec na rencie, nie wykazał jednakże dochodów osiąganych przez rodziców. Z wyjaśnień zobowiązanego wynika, iż z dniem 1 grudnia 2004r. zawiesił działalność gospodarczą. Do dnia 31 maja 2010 r. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w G. sp. z o.o. z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 2.805,00 zł. brutto. Zakład ustalił, iż od dnia 1 czerwca 2010 r., wnioskodawca zatrudniony jest w "M. P." M. S. Zgodnie z drukiem ZUS RCA za 08/2010,09/2010, 10/2010 podstawa wymiaru składki wynosi 1.317 zł. brutto. Według oświadczenia ubezpieczony posiada również zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego w kwocie ok. 19.000 zł. wraz z odsetkami w kwocie ok. 24.000,00 zł. Zgodnie z informacją zawartą w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek zobowiązany nie posiada ruchomości, nie jest też właścicielem nieruchomości, mieszka u rodziców w P. Z wyjaśnień dłużnika wynika, iż do rozpoczęcia działalności i założenia firmy w charakterze figuranta namówił go szwagier wraz ze swoim wspólnikiem, którzy okazali się oszustami i pozostawili zobowiązanego z ogromnym zadłużeniem. Z tego też powodu odeszła od niego żona, a on sam podupadł na zdrowiu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ nie zanegował, iż sytuacja majątkowa zobowiązanego może być aktualnie trudna. Wskazał jednak, iż nie każde kłopoty finansowe strony mogą stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Jedynie trwała niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest taką przesłanką. Natomiast, organ podniósł, iż zobowiązany posiada stale zatrudnienie, a zatem jego sytuacja finansowa jest aktualnie stabilna, choć z uwagi na wysokość aktualnych dochodów nie ma on możliwości spłaty zadłużenia jednorazowo. Porównując jednak uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z kwotą ponoszonych wydatków Zakład uznał, że istnieje realna szansa na spłatę zadłużenia choćby w dłuższym okresie czasu.

W ocenie organu rentowego strona nie udokumentowała trudności w regulowaniu bieżących płatności ani innych zobowiązań finansowych. Zakład uznał zatem, iż aktualna sytuacja strony choć trudna nie wskazuje by wnioskodawca znajdował się w stanie ubóstwa, czy też w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków, nie będących koniecznymi do utrzymania, nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Rozważając natomiast istnienie przesłanki z pkt 2 § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia organ stwierdził, iż ubezpieczony jej nie wykazał. Uznał bowiem, iż zobowiązany nie udokumentował, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego powodującego, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Zakład podkreślił, iż zobowiązany oświadczył, że zawiesił prowadzenie działalności z dniem 1 grudnia 2004 r.

W ocenie organu zobowiązany nie wykazał również istnienia przesłanki sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia. Stąd Zakład nie przyjął, iż wnioskodawca jest osobą chorą przewlekle, bądź sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiającą uzyskiwanie dochodów. Jak wskazał organ zobowiązany nie przedstawił dokumentacji medycznej uzasadniającej ewentualne umorzenie zaległości w oparciu o powyższy przepis prawa.

Zakład wskazał ponadto, iż do należności zobowiązanego za okres 08/2000 - 11/2001 miały zastosowania przepisy ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych dla przedsiębiorców, a zatem przedmiotowa należność nie podlega zakresowi zastosowania art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C., reprezentowany przez adwokata, zarzucił powyższej decyzji:

- błędną ocenę stanu faktycznego, poprzez założenie, iż podatnik jest w stanie spłacić należność publicznoprawną jednorazowo w całości;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 28 pkt 1, 2 i ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych, § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, w szczególności art. 7, 10 § 1, 40 § 2 kpa i 77 kpa),

- naruszenie przepisów art. 73 ust. 3, art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 20 k.p.a.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany uznał za nielogiczne twierdzenie organu, który przyznał, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia płatność składek, jednak uznał, iż skoro w postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono braku majątku to nie można stwierdzić, że odwołujący nie posiada środków finansowych. Skarżący podkreślił, że nie ma on żadnego wpływu na postępowanie egzekucyjne. Jego zdaniem nie ulega wątpliwości, iż w drodze egzekucji organ nie uzyskał żadnych należności, a to oznacza, iż dłużnik nie posiada żadnego majątku. Ubezpieczony oświadczył, iż w chwili obecnej utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, przy czym jego dochody z ledwością starczają na pokrycie alimentów i potrzeb bieżących, uniemożliwiając dokonywanie jakichkolwiek oszczędności. Ponownie podał, że nie posiada żadnego majątku, czy wartościowych przedmiotów, które można by spieniężyć. Zarzucił ponadto Zakładowi błędną argumentację, bowiem zwrócił uwagę, że fakt korzystania z pomocy społecznej nie stanowi prawnej przesłanki umorzenia zaległości. Za niedopuszczalne strona uznała również zarzucanie mu, że nie złożył dokumentów, obrazujących sytuację materialną swoich rodziców oraz odmowę przez organ przeprowadzenia dowodów z dokumentów niedoświadczonych za zgodność z oryginałem. Skarżący podniósł bowiem, iż działając bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika winien był zostać wezwany przez organ do przedłożenia tych dokumentów. W końcowej części skargi zobowiązany zarzucił organowi naruszenie zasad wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. skarżący oświadczył, że aktualnie jest osobą bezrobotna i ma na utrzymaniu trzyletniego syna. Dodał ponadto, że jest zootechnikiem i pomimo takiego wykształcenia trudno jest mu znaleźć pracę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r Nr 205., poz. 1585), zwanej dalej u.s.u.s, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi zaś wtedy, gdy (ust. 3):

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w ww. przepisie jest wyczerpujące, stanowiąc zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje możliwość umorzenia tych należności. Należy jednak zauważyć, że nawet wówczas stwarza to organowi podejmującemu rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek. Taki pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w sprawach o umorzenie należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości.

W rozpatrywanej sprawie, organ rentowy prawidłowo stwierdził, że wobec skarżącego nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności składek. Zakład odniósł się do wszystkich omawianych przesłanek wskazując, że z przyczyn oczywistych nie można rozważać przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1 (dłużnik zmarł), pkt 4 (nie toczyło się postępowanie likwidacyjne) oraz pkt 4a powołanej ustawy. Z kolei odnośnie przesłanki sformułowanej w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy organ wyjaśnił, iż zobowiązany nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości, co zostało potwierdzone pismem Sądu Rejonowego z dnia 27 listopada 2009r., w związku z czym nie można uznać przesłanki całkowitej nieściągalności w oparciu o powyższy przepis prawa. Zakład stwierdził również, że nie można wykazać zaistnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani też wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Ustalił bowiem, że w stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i do dnia wydania niniejszej decyzji organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania z uwagi na brak składników majątkowych należących do dłużnika. Wbrew zarzutom skargi Zakład dokładnie wyjaśnił, że dopóki prowadzący postępowanie egzekucyjne organ nie stwierdzi jego bezskuteczności z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego i nie wyda w tym zakresie stosownego postanowienia, Zakład nie może stwierdzić zaistnienia powyższych przesłanek. Co do przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy organ stwierdził, iż powyższy przepis prawa nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej (wg oświadczenia zobowiązanego działalność zawieszono z dniem 01.12.2004r.).

Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. daje organowi możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Należności te mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 11, poz. 1365). Zgodnie jednak z § 3 ww. rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak słusznie wykazał organ, w rozpatrywanej sprawie, sytuacja skarżącego nie wyczerpuje dyspozycji norm, zawartych w § 3 tego rozporządzenia, które uzasadniałyby dokonanie wnioskowanego umorzenia zaległości.

Rozpatrując przesłankę z pkt 1 ust. 1 § 3 powołanego rozporządzenia Zakład ustalił, iż zobowiązany jest osobą w wieku 34 lat, rozwiedzioną. Zgodnie z oświadczeniem we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają dwie osoby. Wnioskodawca ma na utrzymaniu dziecko w wieku ok. 2 lat. Z wyjaśnień dłużnika wynika, iż mieszka z rodzicami i partycypuje w kosztach utrzymania w 50%. Zgodnie z oświadczeniem wydatki z tytułu utrzymania mieszkania to kwota rzędu 543,24 zł. (w tym: czynsz 467,34/1; prąd 54,30/1; gaz 21,60zł). Daje to łącznie kwotę ok. 574,31 zł miesięcznie z tytułu opłat, przy czym zobowiązany ponosi wydatki w wielkości połowy tej kwoty tj. ok. 287,16 zł. miesięcznie. Nadto według jego oświadczenia wnioskodawcy łoży na utrzymanie dziecka kwotę 400,00 zł. miesięcznie. Ubezpieczony oświadczył ponadto, iż jego matka jest na emeryturze, a ojciec na rencie, nie wykazał jednakże dochodów osiąganych przez rodziców. Z wyjaśnień zobowiązanego wynika, iż z dniem 1 grudnia 2004r. zawiesił działalność gospodarczą. Do dnia 31 maja 2010 r. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w G. sp. z o.o. z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 2.805,00 zł. brutto. Zakład ustalił, iż od dnia 1 czerwca 2010 r., wnioskodawca zatrudniony jest w "M. P." M. S. Zgodnie z drukiem ZUS RCA za 08/2010,09/2010, 10/2010 podstawa wymiaru składki wynosi 1.317 zł. brutto. Według oświadczenia ubezpieczony posiada również zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego w kwocie ok. 19.000 zł. wraz z odsetkami w kwocie ok. 24.000,00 zł. Zgodnie z informacją zawartą w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek zobowiązany nie posiada ruchomości, nie jest leż właścicielem nieruchomości, mieszka u rodziców w Poznaniu. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ nie zanegował, iż sytuacja majątkowa zobowiązanego może być aktualnie trudna. Zasadnie wskazał jednak, iż nie każde kłopoty finansowe strony mogą stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Jedynie trwała niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest taką przesłanką. W ocenie Sądu słusznie organ stwierdził, iż zobowiązany posiada stałe zatrudnienie, a zatem jego sytuacja finansowa jest aktualnie stabilna, choć z uwagi na wysokość aktualnych dochodów nie ma on możliwości spłaty zadłużenia jednorazowo. Porównując jednak uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z kwotą ponoszonych wydatków Zakład zasadnie uznał, że istnieje realna szansa na spłatę zadłużenia choćby w dłuższym okresie czasu. Nie zasługuje na uwagę zatem zarzut strony dotyczący błędnej oceny stanu faktycznego, poprzez założenie organu, iż podatnik jest w stanie spłacić należność publicznoprawną jednorazowo w całości. Słusznie organ przyjął, iż skoro strona nie udokumentowała trudności w regulowaniu bieżących płatności ani innych zobowiązań finansowych uznał zatem, iż aktualna sytuacja strony choć trudna nie wskazuje by wnioskodawca znajdował się w stanie ubóstwa, czy też w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków, nie będących koniecznymi do utrzymania, nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wobec podanej przez skarżącego na rozprawie okoliczności pozostawania bez pracy, podkreślić należy, iż decyzja jest wydawana w odniesieniu do stanu faktycznego na dzień wydania i ta okoliczność nie ma wpływu na ocenę jej legalności.

W ocenie Sądu prawidłowo Zakład ustalił, iż zobowiązany nie wykazał również przesłanki z pkt 2 § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Organ uznał bowiem, iż zobowiązany nie udokumentował, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego powodującego, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Trafnie ponadto wskazał Zakład, iż zobowiązany oświadczył, że zawiesił prowadzenie działalności z dniem 1 grudnia 2004 r.

Zasadnie organ stwierdził, że zobowiązany nie wykazał również istnienia przesłanki sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia. Stąd Zakład nie miał podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca jest osobą chorą przewlekle, bądź sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiającą uzyskiwanie dochodów. Jak wskazał organ zobowiązany nie przedstawił dokumentacji medycznej uzasadniającej ewentualne umorzenie zaległości w oparciu o powyższy przepis prawa.

Na podstawie wskazanych wyżej ustaleń, organ, w ocenie Sądu, słusznie uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej.

Wymaga ponownego podkreślenia za organem, iż w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tylko w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach ustawodawca daje organowi możliwość umorzenia tych należności, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zobowiązany musi jednak wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W tej sytuacji organ dokonuje oceny stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej skarżącego oraz m.in. możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych nie tylko skarżącego, ale także jego rodziny.

W tym stanie rzeczy, w sytuacji braku po stronie skarżącego przesłanek prawnych wnioskowanego umorzenia zaległości, organ zasadnie odmówił ich umorzenia.

Należy również wskazać, że w obu przypadkach mamy do czynienia z decyzją organu o charakterze uznaniowym. Zakres sądowej kontroli takiej decyzji jest zawężony do kryterium zgodności z prawem. Sąd zatem bada wyłącznie to, czy organ zebrał cały materiał dowodowy w sprawie, czy dokładne wyjaśnił okoliczności faktyczne oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył całokształt tego materiału. Sąd nie może zatem nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy, czego skarżący nie kwestionował. Dokonana zaś przez organ ocena tego materiału, ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Wobec zarzutów skargi należy podkreślić, że w uzasadnieniu swojej decyzji (str. 9-10) Zakład wyjaśnił równie, iż zobowiązany był informowany o konieczności przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuacje życiową oraz, że w przypadku dokonywania czynności za pośrednictwem poczty należy nadesłać oryginały dokumentów.

Wobec powyższego, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.