Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1903/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2011 r. -zaskarżoną skargą przez C. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2011 r., którą określono wysokość zobowiązania dla wymienionej skarżącej - prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. w Z. - z tytułu opłaty za brak sieci za 2006r. na 24 633 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż skarżąca w 2006r. prowadziła działalność w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. Zakupiła wówczas za granicą 119 pojazdów, z tego krajowym nabywcom sprzedała 99 sztuk. W stosunku do 47 pojazdów skorzystała ze zwolnienia z obowiązku zapewnienia sieci, tj. wpłaciła opłatę 500 zł. Natomiast 54 pojazdy objęte były obowiązkiem zapewnienia sieci. Warunkiem zapewnienia sieci było utworzenie własnych stacji demontażu lub punktów zbierania pojazdów, ewentualnie podpisanie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stację demontażu. Skarżąca wybrała drugi z wymienionych sposobów zapewnienia sieci, tj. zawierała z P. Sp. z o. o. umowy zlecenia dotyczące zapewnienia sieci pojazdów. Niemniej w przedłożonej przez skarżącą dokumentacji nie było informacji o sieci utworzonej na jej zlecenie przez ww spółkę, tj. o stacjach demontażu i punktach zbierania pojazdów funkcjonujących w jej sieci. W tej sytuacji uznano, iż skarżąca w 2006r. nie zapewniła sieci zbierania pojazdów, nie dokonała również wpłat opłaty za brak sieci za 2006r. W rezultacie organ odwoławczy uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji - działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2005, Nr 25, poz. 202, ze zm.) - określił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci.

C.W. w skardze wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zarzuciła naruszenie:

1) art. 6, art. 7, art. 8 przez zaniechanie dokonania ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności organ winien zwrócić się do P. o przekazanie wszystkich niezbędnych informacji, jak również dokumentacji związanych ze współpracą ze skarżącą;

2) art. 77 § 1 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie wszystkich koniecznych dowodów, w szczególności dowodu z zeznań skarżącej;

3) Sygn. akt IV SA/Wa 1903/11

3) art. 80 K.p.a. przez dokonanie całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza umów zawartych przez skarżącą z P.;

4) art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ nie ustalił tylko założył, że skarżąca nie zapewniła sieci odnośnie pojazdów sprzedanych w 2006r.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, aczkolwiek z przyczyny którą wziął pod uwagę z urzędu. W konsekwencji uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na mocy art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Naruszenie to musiało zatem skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu Główny Inspektor Ochrony Środowiska -rozpoznając w trybie art. 127 § 3 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy -naruszył art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji przez tego samego pracownika organu, który brał udział w wydaniu decyzji z [...] maja 2011r.

Stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej

Sygn. akt IV SA/Wa 1903/11

podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przywołany art. 24 K.p.a. razem z art. 25 K.p.a. regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenie organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że reguła wyłączenia ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem także do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (m. in. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 maja 2010 r. (sygn. akt I OPS 13/09, publ. NSAiWSA 2010/5/82 i Lex nr 579940) stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Zatem osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę - zgodnie z istotą przywołanej uchwały -jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 201 Or. (sygn. akt I OSK 36/10, publ. Lex nr 595359), przy jednoczesnym przywołaniu powyższej uchwały z 20 maja 2010r., stwierdził że "pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że

Sygn. akt IV SA/Wa 1903/11

pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 K.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zarówno pierwsza decyzja z [...] maja 2011r., jak i kolejna decyzja podjęta po ponownym rozpatrzeniu sprawy z [...] września 2011 r., wydane i podpisane zostały przez tę samą osobę, tj. działającego z upoważnienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska -jego zastępcę R.J., nie zaś samego piastuna funkcji - czyli Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wydanie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę upoważnioną do działania w imieniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. i jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. (wyrok NSA z 23.06.2010r., sygn. akt I OSK 36/10, publ. Lex nr 595359), która uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wykazane naruszenie przepisów prawa procesowego dające podstawę do wznowienia postępowania uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, tym samym i odniesienie się do zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b i art. 152 P.p.s.a. -orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku.