Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 466/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania,w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 15 § 1, art. 27 § 1 pkt 3, 5, 6, art. 33 pkt 3, art. 34 § 1a, art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1 i 9
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 67a § 1 pkt 1-3, art. 67b § 1-6, art. 72 § 1 i 2, art. 73 § 1 pkt 1-5, art. 76 § 1-4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 141 § 4, art. 184, art. 185 § 1, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewic z Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych "N." S.A. w W. oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1677/12 w sprawie ze skargi C. Spółki z o.o. w W. (obecnie "N." S.A. w W.) na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 3 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. oddala skargę kasacyjną "N." S.A. w W.; 3. zasądza od "N." S.A. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 280 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1677/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi N. S.A. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r. w zakresie punktu II; działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie 2 oddalił skargę w pozostałej części, a w punkcie 3 orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W dniu 21 listopada 2011 r. Prezes UKE wystawił tytuł wykonawczy za zobowiązania skarżącej z tytułu opłaty za III i IV kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości. Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3, 5 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez brak wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzucono również, że wierzyciel nie doręczył zobowiązanemu uprzednio upomnienia, a także, określił egzekwowany obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, będącego podstawą wystawionego tytułu wykonawczego. Podniesiono także zarzut nieistnienia obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wierzyciel – Prezes UKE uznał za nieuzasadnione podniesione zarzuty, za wyjątkiem zarzutu obejmującego nieistnienie obowiązku, który uznał za niedopuszczalny. Po rozpoznaniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE postanowieniem z 14 maja 2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie.

Sąd I instancji rozpoznając skargę uznał, że jest ona częściowo uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 34 § 1a u.p.e.a. Przed odniesieniem się do tej kwestii wskazał, że egzekwowane od skarżącej należności to zaległe opłaty (I – IV kwartał 2006 r.) za używanie częstotliwości zgodnie z udzielonym pozwoleniem radiowym. W pozwolenia tym wskazano, że za używanie częstotliwości należy uiszczać opłaty. Obowiązek dokonywania opłat wynika z art. 185 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.; dalej: P.t.), który stanowi, że podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym, jest zobowiązany uiszczać roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 ze zm., dalej: rozporządzenie RM), do ustalenia wysokości opłaty w poszczególnych służbach radiokomunikacyjnych przyjmuje się warunki wykorzystywania częstotliwości oraz dane dotyczące lokalizacji stacji nadawczych lub nadawczo-odbiorczych lub dane dotyczące obszaru, na którym mogą być wykorzystywane częstotliwości, określone w decyzji przyznającej prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania, przy czym wysokość opłat nie może przekroczyć limitów określonych w Prawie telekomunikacyjnym. Ustalenie wysokości rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie określonego pozwolenia radiowego jest zatem możliwe wyłącznie na podstawie wydanego pozwolenia radiowego oraz treści właściwych przepisów rozporządzenia.

Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, opłatę uiszcza się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej do końca stycznia, kwietnia, lipca i października danego roku. Opłatę można uiścić jednorazowo za cały rok do końca lutego danego roku albo w ratach półrocznych w wysokości równej 1/2 opłaty rocznej do końca lutego i sierpnia danego roku. W myśl ust. 6 opłaty uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uzyskania prawa, o ile w decyzji określono termin, od którego prawo przysługuje. Opóźnienie w terminie uiszczenia opłaty rodzi obowiązek zapłaty odsetek ustawowych w takiej wysokości, jak od zaległości podatkowych na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 188 P.t. oraz uzasadnia skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Z powyższych względów, prawidłowo przy określeniu w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, został wskazany akt normatywny, z którego wynika obowiązek uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością i który zarazem stanowi podstawę prawną do wydania pozwolenia radiowego przyznającego prawo do wykorzystywania częstotliwości (poz. 29) oraz samej decyzji, tj. pozwolenia radiowego, którego treść wpływa na zakres obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (poz. 30).

W ocenie Sądu I instancji, trafnie organ wskazał w poz. 30 tytułu jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku decyzję administracyjną. Wysokość egzekwowanej opłaty została wskazana w poz. 33 i 43 tytułu wykonawczego, wysokość odsetek w poz. 37 i 47, zatem zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jest bezzasadny.

Niesłusznie też zarzucono brak określenia w tytule pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, ponieważ o pierwszeństwie tym nie stanowi art. 115 u.p.e.a. Wskazuje on wyłącznie kolejność zaspokojenia wymienionych w nim należności. Brak natomiast było odrębnej, szczególnej podstawy prawnej, która kolejność tę by modyfikowała. Sąd przyjął, że przed wystawieniem tytułu doręczono Spółce upomnienie. Zawierało ono wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006 r. i pozwalało na zidentyfikowanie zaległych opłat i zastosowanie się do jego treści.

Sąd I instancji stwierdził dalej, że organ prawidłowo określił egzekwowany obowiązek wskazując podstawę prawną należności objętej tytułem, który to przepis był zarazem podstawą wydania pozwolenia radiowego, oraz samego orzeczenia, którego treść wpływa na zakres obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Podzielił natomiast stanowisko Spółki, że nierozpoznanie przez organ zarzutu dotyczącego wykonania lub nieistnienia obowiązku nastąpiło z naruszeniem art. 34 § 1a u.p.e.a. Wierzyciel przyjął, że omawiany zarzut jest przedmiotem rozpatrzenia w innych postępowaniach – w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłaty rocznej za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami radiowymi, w tym częstotliwością na podstawie pozwolenia nr [...] oraz w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwoleń radiowych nr [...] i nr [...]. Jednak stanowisko to, zdaniem Sądu I instancji jest błędne. Postępowania w sprawie rozłożenia należności na raty nie jest to postępowanie, w którym mogą być rozstrzygane zarzuty dotyczące podstawy prawnej należności, ustalenia wysokości należności i w konsekwencji ustalania wykonania/nieistnienia zobowiązania. Nie mogło być taką podstawą uznania niedopuszczalności zarzutu drugie ze wskazanych przez organ postępowań – w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie to nie dotyczy bowiem zobowiązań wynikających z prawa do korzystania z częstotliwości przyznanego pozwoleniem radiowym nr [...], a zarzut zobowiązanego dotyczący wykonania/nieistnienia zobowiązania z tytułu opłat za wykorzystywanie częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] nie jest tożsamy z zarzutami podniesionymi w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty w zakresie należności wynikających z zezwoleń nr [...] i [...].

W skardze kasacyjnej N. S.A. w W. zaskarżyła wyrok w części oddalającej skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w tym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego jego wymogom, ponieważ nie pozwala ono na ustalenie i skontrolowanie toku rozumowania Sądu,

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że nie jest wymagane wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej,

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,

5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 15 § 1 u.p.e.a. polegającego na uznaniu, że doręczono Spółce upomnienie spełniające wymogi w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 3 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 33 pkt 3 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że określenie egzekwowanego obowiązku jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia,

7. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672, dalej: u.s.d.g.) i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g. polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym,

8. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g. polegającego na nieumorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy następczo okazało się, że sprawa została załatwiona innym postanowieniem ostatecznym.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej skargą kasacyjną zaskarżył punkt 1 i 3 wyroku wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi Spółki w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie – uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci braku w uzasadnieniu wyroku:

a. wskazania, co do dalszego postępowania Prezesa UKE,

b. rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów;

2. art. 34 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 188 P.t. w zw. z art. 185 ust. 1 i 3 p.t. w zw. z art. 67a § 1 pkt 1-3 i art. 67b § 1-6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zarzut zobowiązanego wykonania/nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony z dnia 23 czerwca 2008 r. w przedmiocie rozłożenia na raty z tytułu opłaty rocznej za 2006 r. za prawo dysponowania częstotliwościami radiowymi, oraz poprzez przyjęcie, że nie jest to postępowanie, w którym mogą być rozstrzygane zarzuty dotyczące podstawy prawnej należności i ustalenia wysokości należności – gdy prawidłowe jest stanowisko przeciwne – oraz, gdy przepisy rozdziałów 5-9 działu III ordynacji podatkowej (czyli także jej wyżej powołane przepisy), należy stosować odpowiednio oraz w zakresie nieuregulowanym w prawie telekomunikacyjnym,

3. art. 34 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 72 § 1 i 2, art. 73 § 1 pkt 1-5 w zw. z art. 76 § 1-4 O.p., poprzez przyjęcie, iż zarzut zobowiązanego wykonania/nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony z dnia 27 września 2007 r. zmodyfikowanym pismem z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwoleń radiowych, gdy prawidłowy jest pogląd przeciwny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, tym samym zaistniały warunki do rozpoznania skarg kasacyjnych.

Skarga kasacyjna Spółki oparta została na naruszeniu prawa procesowego, a więc wskazuje, jako podstawę art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z kolei skarga Prezesa UKE powołuje obie podstawy kasacyjne o jakich stanowi art. 174 p.p.s.a. W takich okolicznościach NSA w pierwszej kolejności odniesie się do stawianych wyrokowi zarzutów formalnych, przy czym najpierw oceni te zarzuty, które są najdalej idące dla wyrokowania, a dla jasności prezentowanej argumentacji każdą ze skarg podda odrębnej analizie.

Prezes UKE stawia wyrokowi WSA w W. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem organu wyrok objęty skargą kasacyjną narusza wskazany przepis w ten sposób, że uzasadnienie nie zawiera wytycznych dla organu, co do dalszego postępowania oraz nie uzasadnia rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania. Ten zarzut skargi kasacyjnej znajduje usprawiedliwienie prawne. Następstwem przyjęcia przez NSA trafności tego zarzutu jest uwzględnienie skargi kasacyjnej Prezesa UKE. Niewątpliwie art. 141 § 4 p.p.s.a. nakłada na Sąd I instancji obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku w sposób prawem przewidziany. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli wyrok uwzględnia skargę, skutkiem czego ma być ponowne rozpatrzenie sprawy, to uzasadnienie wyroku musi zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Wyrok będący przedmiotem kontroli, na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, nie zawiera wskazań, jakie powinien wykonać Prezes UKE rozpoznający zarzuty przeciwegzekucyjne zgłoszone przez Spółkę. Kontrolowany wyrok w ogóle nie odnosi się do przyszłego postępowania egzekucyjnego prowadzonego po uwzględnieniu skargi. Brak tej części uzasadnienia narusza dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a., a skoro strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia tego przepisu, to Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej był zobowiązany uwzględnić ten środek prawny ze względu na trafność zarzutu i jego prawne usprawiedliwienie.

W ocenie NSA zasadny jest także drugi wątek stawianego przez Prezesa UKE zarzutu kierowanego w stosunku do uzasadnienia. Skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że Sąd I instancji ma wyjaśnić w uzasadnieniu podstawę prawną orzekania, to również ma obowiązek wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej orzeczenia dotyczącą kosztów postępowania. Z sentencji zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji zasądził od Prezesa UKE na rzecz Spółki częściowy zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał jako podstawę prawną tego orzeczenia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika zasada pokrywania kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz sposób ustalania wysokości tych kosztów. Jednak nie wynika z nich uprawnienie i podstawy miarkowania kosztów w postępowaniu. Jeżeli Sąd I instancji skorzystał z takiej możliwości to w uzasadnieniu wyroku powinien wskazać właściwe przepisy uprawniające do miarkowania kosztów i podać argumentację przemawiającą na rzecz skorzystania z takiego rozwiązania prawnego. Uzasadnienie wyroku WSA w W. nie zawiera takich rozważań, zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w tej części także należało uznać za uzasadniony.

Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w skardze Prezesa UKE należy ocenić z perspektywy poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych sprawy. Zasadniczo trafność zarzutów procesowych uniemożliwia merytoryczne wypowiedzenie się o zarzutach materialnych, jeżeli takie podnosi skarga kasacyjna. Jednak taka sytuacja w ocenie NSA ma miejsce w przypadkach, gdy naruszenia procesowe dotyczą ustaleń stanu faktycznego sprawy, bo wówczas takie braki nie pozwalają określić granic sprawy administracyjnej, a przez to nie dają podstaw do łączenia z tak ustalonym stanem faktycznym konkretnych norm materialnoprawnych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje, bo strony nie kwestionują stanu faktycznego, natomiast toczą spór o to, jaki jest związek zarzutu podnoszonego przez Spółkę z jego rozpatrzeniem w odrębnym postępowaniu. Z tego powodu Prezes UKE stawia wyrokowi Sądu I instancji zarzut wadliwej oceny sposobu wykładni przepisów prawa materialnego przyjętej przez organ i z tego powodu uchylenia postanowienia Prezesa UKE w części utrzymującej w mocy postanowienie tego organu, wydane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W tym zakresie skarga kasacyjna Prezesa UKE odwołuje się do błędnej wykładni art. 34 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 188 i art. 185 ust. 1 i ust. 3 p.t. oraz art. 67a § 1 pkt 1-3 i art. 67b § 1-6 O.p., która polega na błędnym przyjęciu, że zarzut wykonania lub nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym w sprawie rozłożenia na raty opłaty rocznej ciążącej na Spółce za 2006 r. Skarga kasacyjna stawia także ten sam rodzaj zarzutu wyrokowi Sądu I instancji w sytuacji, gdy ten Sąd przyjmuje, że w postępowaniu przed Prezesem UKE doszło do naruszenia art. 34 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 72 § 1 i § 2, a także art. 73 § 1 pkt 1 – 5 i art. 76 § 1 – 4 O.p. poprzez przyjęcie, że zarzut wykonania lub nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłat, do których uiszczenia Spółka była zobowiązana.

W ocenie NSA podniesione przez Prezesa UKE zarzuty naruszenia prawa materialnego są zasadne. Trudno zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, że zarówno postępowanie w sprawie rozłożenia zadłużenia Spółki na raty, jak i postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w stosunku do zobowiązań wynikających z pozwoleń radiowych, z tytułu których Spółka nie uiszczała stosownych opłat i na tej podstawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w którym Prezes UKE wydał postanowienie i zapadł wyrok Sądu I instancji, nie prowadzi do rozpoznania zarzutu zobowiązanego w innym postępowaniu administracyjnym, a to wyczerpuje treść art. 34 § 1a u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne jest stanowisko Prezesa UKE prezentowane w skardze kasacyjnej, że w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których wysokość jest ustalana przez przepisy prawa i one nakładają na zobowiązanego obowiązek ich uiszczenia w oznaczonym czasie, wszczęte przez Spółkę postępowanie obejmujące rozłożenie na raty i stwierdzenie nadpłaty tych należności musi być potraktowane jako rozpatrzenie zarzutu w odrębnym postępowaniu, a więc w warunkach wynikających z treści art. 34 § 1a u.p.e.a. W takich przypadkach brak jednoznacznego rozstrzygnięcia organu o wysokości należności uniemożliwiałby prowadzenie skutecznej egzekucji, gdyż jej wysokość byłaby nieokreślona i niepewna, ze względu na możliwe rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu o rozłożenie na raty lub stwierdzeniu nadpłaty. Wynik obu postępowań ma wpływ na wysokość obliczenia należności, której dotyczy tytuł wykonawczy, zatem przyjęcie przez Sąd I instancji, że kontrolowane postanowienie narusza treść art. 34 § 1a u.p.e.a. nie znajduje prawnego uzasadnienia. Z tych powodów NSA przyjmuje, że stanowisko WSA w W. w zakresie rozumienia treści art. 34 § 1a u.p.e.a. w związku ze wskazanymi w zarzucie kasacyjnym przepisami nie odpowiada prawu, a tym samym trafne są zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej. Z tego powodu skarga kasacyjna Prezesa UKE podlega uwzględnieniu.

Spółka w swojej skardze kasacyjnej postawiła wyrokowi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne sformułowała w 8 punktach, przy czym jeden z zarzutów obejmujący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się autonomicznie do działania Sądu I instancji, a pozostałe wiążą naruszenie prawa procesowego z wadliwą kontrolą jakiej dokonał Sąd I instancji w zakresie stosowania przez Prezesa UKE przepisów u.p.e.a. i k.p.a. Skarga kasacyjna Spółki oparta na powołanych w niej zarzutach nie ma uzasadnionych podstaw.

Spółka stwierdza, że uzasadnienie wyroku narusza treść art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem nie pozwala na ustalenie i skontrolowanie toku rozumowania przyjętego przez Sąd I instancji. Z takim zarzutem nie można się zgodzić, gdyż uzasadnienie wyroku objętego skargą kasacyjną przedstawia sposób argumentacji przyjęty przez Sąd I instancji, a to pozwala dokonać oceny poprawności stosowania prawa, a w konsekwencji dokonanej kontroli. Właśnie z tego powodu, że taka możliwość istnieje NSA uwzględnił skargę kasacyjną Prezesa UKE wskazując, że uzasadnienie nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów oraz że Sąd I instancji wadliwie wykładał treść art. 34 § 1a u.p.e.a. W związku z powyższym nie można uznać trafności zarzutu Spółki odnoszącego się do art. 141 § 4 p.p.s.a. zwłaszcza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zakresem naruszenia wskazanym w zarzucie i może odnieść swoją ocenę tylko do tego obszaru, który wyznaczyła skarga kasacyjna. Spółka nie podniosła zarzutu braków uzasadnienia, jak uczynił to Prezes UKE, zatem z tego powodu NSA nie mógł uznać zarzutu za usprawiedliwiony. Reasumując tę część wywodu stwierdzić należy, że nawet obiektywna wadliwość uzasadnienia nie musi skutkować trafnością zarzutu kasacyjnego, jeżeli skarga jej nie podnosi. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdzie przyznanie trafności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesionego przez Prezesa UKE nie jest równoznaczne z przyjęciem trafności naruszenia tego przepisu w zakresie wskazanym przez Spółkę.

W ocenie NSA wyrok poddany kontroli kasacyjnej nie narusza art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę w części ze względu na fakt, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie nie narusza art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Z treści przepisu wynika, że tytuł wykonawczy ma zawierać określenie treści obowiązku podlegającego egzekucji, podstawę prawną jego istnienia oraz stwierdzenie, że ten obowiązek jest wymagalny, a dla należności pieniężnej także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki, rodzaj i ich stawkę. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia wyroku jednoznacznie potwierdza, że obowiązek podlegający egzekucji odnosi się do nieuiszczonych opłat z tytułu korzystania przez Spółkę z pozwolenia radiowego, a samo pozwolenie nie stanowi podstawy prawnej obowiązku, gdyż taką podstawą są właściwe przepisy prawne, które określają egzekwowany obowiązek i nie wymagają, a nawet nie dopuszczają decyzyjnego precyzowania jego zakresu. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji poprawnie ocenił, że Prezes UKE wskazał właściwe przepisy konstytuujące obowiązek objęty tytułem wykonawczym. NSA podziela w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. polegający na oddaleniu skargi, pomimo że organ egzekucyjny nie wskazał podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, w sytuacji, gdy należność z tytułu opłat objętych egzekucją korzysta z takiego prawa. W tym zakresie NSA w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie, z którym pierwszeństwo zaspokojenia takich należności musi wynikać z przepisów szczególnych odnoszących się do takich należności. W rozpoznawanej sprawie ten rodzaj pierwszeństwa nie występuje, bo brak jest przepisów szczególnych, które regulowałyby tę materię. W żadnej mierze tego pierwszeństwa nie można wywodzić z treści art. 115 ust. 1 u.p.e.a., gdyż treść tego przepisu określa kolejność zaspokajania określonych należności, a pierwszeństwo ustalone w przepisach szczególnych może zmieniać tę kolejność. Zatem tylko w tych przypadkach, gdy regulacja szczególna zmienia to pierwszeństwo, tytuł egzekucyjny musi takie pierwszeństwo wskazywać, więc realizować dyspozycję art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie występuje.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. polegający na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny nie wskazuje podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Tak postawiony zarzut jest chybiony, gdyż Sąd I instancji poprawnie przyjął, że wskazaniem takiej podstawy jest powołanie w tytule egzekucyjnym właściwych przepisów Prawa telekomunikacyjnego, art. 187 w zw. z art. 185 ust. 1 i 2 P.t., przepisów wykonawczych do ustawy określających tryb i zasady wnoszenia opłat za pozwolenia radiowe. Określenie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa wymaga powołania przepisów kształtujących obowiązek i ten wymóg został spełniony w tytule wykonawczym kontrolowanym przez Sąd I instancji.

Nietrafny jest również zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., kwestionujący oddalenie skargi w sytuacji, gdy Spółce nie doręczono upomnienia. Z akt sprawy wynika, że jest to zarzut oczywiście chybiony, gdyż Spółka otrzymała upomnienie, które zwierało wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006 r., a z jego treści wynika zaległość, co do której zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.

W ocenie NSA nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 3 u.p.e.a. Spółka twierdzi, że zaskarżony wyrok narusza prawo, bo oddala jej skargę w sytuacji, gdy doszło do wadliwego przyjęcia, że określenie obowiązku podlegającego egzekucji jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Art. 33 pkt 3 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu jest określenie obowiązku podlegającego egzekucji niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. Z treści art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień lub bezpośrednio z przepisu prawa, o ile te obowiązki nie są poddane egzekucji sądowej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie przyjmuje, że wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nastąpiło przez odwołanie się do przepisów prawa, które nakładają obowiązek uiszczania opłat rocznych za prawo do dysponowania częstotliwościami radiowymi, a pozwolenie radiowe nie jest podstawą takiego obowiązku, ale orzeczeniem, które konkretyzuje zakres tego obowiązku określając ciążące na Spółce opłaty skoro korzystała z określonych częstotliwości radiowych.

Wreszcie całkowicie nietrafny jest zarzut zaprezentowany w pkt 8 ocenianej skargi kasacyjnej. Opiera się on założeniu, że art. 11 ust. 9 u.s.d.g. może mieć zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Założenie to jest błędne. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.d.g. właściwy organ jest obowiązany do załatwiania spraw przedsiębiorców bez zbędnej zwłoki. W myśl natomiast powołanego w omawianym zarzucie art. 11 ust. 9 tej ustawy, jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy, chyba, że przepisy ustaw odrębnych ze względu na nadrzędny interes publiczny stanowią inaczej. Według autora skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy wierzyciel nie rozpoznał środka zaskarżenia w terminie (w tym wypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) to stosownie do powołanego art. 11 ust. 9 u.s.d.g., należy przyjąć, że wydał "rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy". Konsekwentnie do tego założenia, w ocenie Spółki, zaskarżone postanowienie wydane w trybie 127 § 3 k.p.a. jest dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Inaczej rzecz ujmując, niedotrzymanie terminu w rozpoznaniu środka zaskarżenia skutkowało powstaniem swoistej fikcji prawnej polegającej na wydaniu rozstrzygnięcia stwierdzającego prawidłowość stanowiska wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pogląd prezentowany przez Spółkę pozostaje w całkowitej sprzeczności z regulacjami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji powołując w tym zakresie przepisy określające skutki braku stanowiska wierzyciela. Przede wszystkim jednak, przedstawiając go Spółka nie dostrzega, że celem postępowania egzekucyjnego nie jest załatwienie sprawy przedsiębiorcy, w tym wypadku zobowiązanego, lecz doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie 1 sentencji w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a., a w punkcie 2 na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t:. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).