Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1478/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 246 i 247 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Jawnej z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1478/14

Uzasadnienie

Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2013 roku sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Filtr do wody" o nr [...], udzielonego na rzecz D. z siedzibą w C. wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny , wniesionego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w L., na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 w związku z art. 24 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 z późniejszymi zmianami) zwanej dalej pwp oraz art. 98 k.p.c. w zw. art. 256 ust. 2 p.w.p. decyzją z [...] września 2013 r. unieważnił opisany jej patent i zasądził na rzecz składającego sprzeciw koszty postępowania. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dnia [...] lutego 2011 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt. "Filtr do wody" na rzecz D. Jako podstawę prawną swojego żądania spółka wskazała art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 oraz art. 33 ust 1 i 3 pwp. Według jej oceny przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cech nowości (w zakresie objętym zastrz. 1 i 3) oraz poziomu wynalazczego, a niezależne zastrzeżenia spornego patentu zawierają określenia, które posiadają na tyle szeroki zakres, że nie znajdują dostatecznego poparcia w opisie, bądź nie są na tyle jasne, aby jednoznacznie określić zakres ochrony spornego wynalazku zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy pwp. Na dowód braku nowości spornego wynalazku wnosząca sprzeciw przedłożyła do akt sprawy opis patentowy [...] (zwany dalej P1) wskazując, iż dokument ten ujawnia wszystkie cechy zastrzegane w zastrzeżeniu 1 spornego wynalazku patentowego. Na dowód braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku przedstawiona została ulotka informacyjna [...], opis patentowy [...] (zwany dalej P3) z dnia [...].04.1980 r., specyfikacja techniczna filtra [...] typu [...], kopia ulotki dotyczącej filtrów [...], kopia aneksu z [...] lutego 2004 r. do umowy z [...] z dnia [...].10.2003 r.

Uprawniona z patentu w odpowiedzi na sprzeciw nie zgodziła się z zarzutami postawionymi przez wnoszącą sprzeciw i wniosła o jego oddalenie. Uznała za bezpodstawny zarzut niejednoznaczności opisu wynalazku. Wskazała na odmienność rozwiązania przedstawionego w opisie patentu (P1) z uwagi na brak w rozwiązaniu przeciwstawionym cechy określonej jako "do kanału lub kanałów płuczących płuczki wprowadzona jest co najmniej jedna dysza". Zdaniem uprawnionej żaden z przedłożonych dokumentów nie świadczy o braku poziomu wynalazczego, w szczególności opis patentowy P1 ujawnia rozwiązanie, w którym rozmieszczono zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego, zaś pozostałe materiały dotyczą rozwiązań, w których nie przewidziano możliwości przeciwprądowego doprowadzania gazu.

Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny, sprawa zgodnie z art. 247 ust. 2 ustawy pwp została przekazana do rozstrzygnięcia w trybie postępowania spornego. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw w przedmiotowej sprawie.

Wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., na skutek skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Urzędu Patentowego o oddaleniu sprzeciwu. W piśmie z dnia [...].03.2012 r. uprawniony wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze świadka A. S.

Na rozprawie w dniu [...].03.2013 r. wnosząca sprzeciw podtrzymała żądanie unieważnienia patentu na sporne rozwiązanie. Jako podstawę prawną żądania wskazała art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 oraz art. 33 p.w.p. Ponadto przedłożyła do akt sprawy oświadczenie W. S., oświadczenie M. Ó. wraz z tłumaczeniem własnym tego oświadczenia oraz z załączonymi do niego dowodami w postaci ulotki informacyjnej dotyczącej filtrów oraz specyfikacji technicznej filtra [...], a także amerykański opis patentowy [...] (zwany dalej P5) wskazując, iż na rysunku fig. 1 przedstawiono konstrukcyjne rozwiązanie filtra bardzo zbliżone do rozwiązania przedstawionego w dokumencie P2 znajdującym się w aktach sprawy. Na rysunku tym pokazane jest, że w górnej części, tj. w płuczce znajdują się kanały, w których następuje oczyszczenie materiału złoża. W opinii wnoszącej sprzeciw rysunek ten jest jasny dla znawcy bez sięgania do opisu. Ponadto podniosła, że zgodnie z jej wiedzą, sporne rozwiązanie nigdy nie zostało wdrożone do przemysłowego stosowania, gdyż aby zastosować takie rozwiązanie jak sporne, tj. aby wprowadzić dyszę do wnętrza płuczki konieczne byłoby określenie szeregu parametrów, tak aby wprowadzone powietrze nie blokowało opadania piasku. Podniosła, że w opisie patentowym spornego rozwiązania nie podano informacji, które umożliwiłyby znawcy realizację tego urządzenia. Wskazała, że znawca byłby zmuszony do podjęcia dodatkowych badań w celu przystosowania urządzenia do prawidłowego działania. Natomiast uprawniona podtrzymała wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka A. S. Wniosła o przesłuchanie w/w osoby w charakterze świadka na okoliczność zdolności patentowej spornego wynalazku. Wskazała, że zeznania w/w osoby będą dotyczyły m. in. różnic pomiędzy rozwiązaniami wskazanymi w sprzeciwie, a spornym rozwiązaniem, a także innych okoliczności, np. potwierdzających, że opis spornego wynalazku zawiera wystarczające dane do jego zastosowania.

Dnia [...] marca 2013 r. wnosząca sprzeciw przedłożyła do akt sprawy poświadczone przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia oświadczenia M. O. z dnia [...] marca 2013 r. oraz opisu patentowego [...] (P5).

W pismach z dnia [...] maja 2013 r. oraz [...] maja 2013 r. uprawniona podkreśliła, że sporne rozwiązanie jest z powodzeniem stosowane w praktyce, czego dowodem są załączniki do w/w pisma, tj. "List referencyjny" firmy R. z [...] kwietnia 2013 r., "Referencje" firmy A. z [...] listopada 2012 r., "Referencje" Z.. Uprawniona dokonała także analizy rozwiązania według [...] przywołanego jako stan techniki w opisie [...] (P5) i stwierdziła, że w rozwiązaniu tym, w miejscu oznaczonym nr 20 prawdopodobnie wprowadzane jest powietrze, którym natleniona zostaje górna część złoża, co prowadzi też do niepożądanego zjawiska wznoszenia złoża. Zdaniem uprawnionej w powyższym rozwiązaniu wprowadzane powietrze "pracuje" w innej strefie i realizuje inny cel, niż w sporym rozwiązaniu - pęcherzyki powietrza ulatują do góry i nie przedostają się do płuczki. W znanym rozwiązaniu powietrze umożliwia pozbycie się gazu z filtra, nie wspomaga procesu filtracji. W odniesieniu do nadesłanych przez wnoszącą sprzeciw oświadczeń, uprawniona stwierdziła, że brak jest formalnej możliwości ustalenia wiarygodnej daty ujawnienia dokumentów P2 i P4, a ponadto dotyczą one rozwiązań całkowicie odmiennych od spornego rozwiązania - nie zastosowano w nim dysz doprowadzających powietrze, które dynamizują proces czyszczenia. W dokumentach tych ujawniono filtry (P2), które nie posiadają systemu dynamicznego, powietrznego płukania, kurków rewizyjnych, co jest jedną z najbardziej istotnych cech spornego rozwiązania. Uprawniona poddała w wątpliwość, to czy dokumenty P2 i P4 zostały ujawnione w czasie, który podaje wnosząca sprzeciw. Ponadto wskazała, że dokumenty te opisują rozwiązania odmienne do spornego, ponieważ nie zastosowano w nich dysz doprowadzających powietrze, dynamizujących proces czyszczenia, a tym samym dokumenty te nie mogą być pomocne w rozpatrywaniu tej sprawy. Niezależnie od powyższego uprawniona stwierdziła, że rozwiązanie P2 nie jest zbliżone do rozwiązania przytoczonego w opisie patentowym [...]. Wskazała, że w rozwiązaniu P2 brak jest informacji o podawaniu do urządzenia powietrza. Odnośnie rozwiązania znanego z P1 podniosła, że działa ono cyklicznie (w opisie użyto określenia "cykl wymiany piasku"). Wskazała, że w spornym wynalazku filtracja i płukanie złoża odbywa się w sposób ciągły i równoległy względem siebie, a dostarczany strumień powietrza wywołuje turbulencje, zaś w przeciwstawionym rozwiązaniu powietrze jedynie fluidyzuje złoże. Uprawniona odniosła się także do zarzutu braku stosowalności przedmiotowego rozwiązania i doszła do wniosku, że spełnia ono wszelkie wymogi dotyczące przesłanek stosowalności. Odnośnie zarzutu braku nowości uprawniona porównała sporne rozwiązanie z przeciwstawionymi mu rozwiązaniami znanymi z dokumentów P1, P2, P3 oraz P4 i wykazała, że każde z przeciwstawionych rozwiązań różni się od przedmiotowego rozwiązania, zatem zarzut braku nowości jest bezzasadny. W piśmie z dnia [...] maja 2013 r. uprawniona w pierwszej kolejności podniosła, że rozwiązanie znane z opisu patentowego [...] umożliwia pozbycie się związków azotu ze ścieku, nie wspomaga ono natomiast procesu oczyszczania złoża piasku w płuczce, zaś przedmiotowe rozwiązanie używane jest do oczyszczania wody. Ponadto wskazała różnice w konstrukcjach obu rozwiązań. W odniesieniu do rozwiązania z opisu patentowego [...] uprawiona przyznała, że oba rozwiązania, tj. przeciwstawione i sporne opisują rozwiązania elementów płuczących, jednak w spornym rozwiązaniu gaz wprowadzany jest do wnętrza płuczki, natomiast w rozwiązaniu amerykańskim dodano elementy mające za zadanie ukierunkowanie przepływu medium, zanim trafi ono do elementu odpowiadającego za płukanie złoża. Ponadto przeciwstawione rozwiązanie nie zawiera dysz, którymi doprowadzane jest powietrze, zaś zakres ochrony tego rozwiązania skupia się na budowie przelewu filtratu, który nie jest przedmiotem spornego rozwiązania. W odniesieniu do dokumentów P2 i P4 uprawniona stwierdziła, że nie można jednoznacznie określić, o jakie urządzenia chodzi, gdyż w dokumentach urządzenia są oznaczone jedynie symbolami i nie wskazano parametrów technicznych tych urządzeń.

W dalszym toku postępowania wnosząca sprzeciw podtrzymała zarzuty niejednoznaczności zakresu ochrony spornego rozwiązania, braku nowości i poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. Wnosząca sprzeciw podkreśliła, że w opisie patentowym [...] (P1) ujawniono wszystkie cechy filtra do wody z zastrzeżenia 1 spornego patentu. Jej zdaniem brak szczególnej definicji określeń "system kanałów" i "kanał" sprawia, że należy je interpretować szeroko. Wnosząca sprzeciw stwierdziła, że układ elementów daszkowych przedstawiony na rysunku w opisie patentowym P1 stanowi analogiczny system kanałów. W jej opinii wyloty dysz sprężonego powietrza głowicy w filtrze z dokumentu P1 umieszczone są w takim położeniu, że do kanału wprowadzona jest co najmniej jedna dysza. Odnośnie do braku poziomu wynalazczego, wnosząca sprzeciw podkreśliła, że zarzut ten jest oparty na trzech niezależnych parach dokumentów P1+P2, P1+P3, P1+P4, z zastosowaniem podejścia "problem- rozwiązanie", które jest zalecaną metodą analizy poziomu wynalazczego. W szczególności wnosząca sprzeciw podtrzymała zarzut braku poziomu wynalazczego w świetle połączonych dokumentów P1 i P3. W celu potwierdzenia dat podania do wiadomości publicznej dokumentów P2 i P4 wnosząca sprzeciw przedłożyła do akt sprawy oświadczenia W. S. i M. O. Ponadto wnosząca sprzeciw przeprowadziła analizę poziomu wynalazczego spornego rozwiązania w świetle dokumentów P1 i P5 (a dokładniej rozwiązania wskazanego na fig. 1 opisu P5) z użyciem metody "problem-rozwiązanie". W wyniku tej analizy stwierdził, że rozwiązanie określone w zastrz. 1 spornego patentu nie spełnia wymogów poziomu wynalazczego. Jej zdaniem uprawniona w przedstawionej argumentacji nie zastosowała analizy z użyciem metody "problem-rozwiązanie" a przedstawiła jedynie uwagi oparte na analizie porównawczej stanu techniki i korzystnego wariantu realizacji spornego wynalazku (przedstawionego na fig 1 i fig 2), a także wprowadziła do rozważań na temat poziomu wynalazczego argumenty nie związane z cechami technicznymi rozpatrywanych rozwiązań. Wnosząca sprzeciw odniosła się także do wybranych kwestii podniesionych w pismach uprawniona z [...] maja, [...] maja oraz [...] maja 2013 r. Wnosząca sprzeciw podniosła m.in., że uprawniona przeprowadziła porównanie rozwiązań znanych ze stanu techniki na podstawie zestawienia rysunków, czyli porównała rozwiązanie ze stanu techniki z jedynie wybranym, korzystnym wariantem rozwiązania wg spornego wynalazku. Wnosząca sprzeciw odniosła się także do załączonych przy piśmie z dnia [...] maja 2013 r. listów referencyjnych R. sp. z o.o., A. S.A. i Z. wskazując, iż w listach tych bardzo ogólnikowo wspomniano o urządzeniu "zaopatrzonym w płuczkę wodno-powietrzną" i ostatecznie w żadnym z ww. listów nie potwierdzono faktu zrealizowania i zastosowania w praktyce urządzenia wg spornego wynalazku, a w konsekwencji deklarowanej przemysłowej stosowalności spornego rozwiązania. Wnosząca sprzeciw odniosła się także do podnoszonych przez uprawnioną różnic pomiędzy spornym rozwiązaniem, a rozwiązaniem znanym z dokumentu P1. Jego zdaniem zarówno rozwiązanie P1, jak i sporny filtr przeznaczone są, wbrew opinii uprawnionego, do pracy w trybie ciągłym. Ponadto efekt zwiększenia burzliwości przepływu wywołany sprężonym gazem wprowadzanym do kanałów płuczki, jest, w opinii wnoszącego sprzeciw, analogiczny do efektu wprowadzania sprężonego gazu przez dysze w rozwiązaniu P1. Wnosząca sprzeciw odniosła się także do uwag uprawnionej odnośnie rozwiązania ujawnionego na fig. 1 w dokumencie P5 i stwierdziła, że podkreślanie różnic w konstrukcji znanego filtra i filtra wg spornego patentu nie ma znaczenia dla oceny poziomu wynalazczego, w sytuacji gdy brak pewnych elementów w spornym rozwiązaniu nie wiąże się z żadnymi nieoczekiwanymi skutkami technicznymi.

Na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. wnosząca sprzeciw podtrzymała swoje dotychczasowe wnioski i twierdzenia w przedmiotowej sprawie. Natomiast uprawniona przedstawiła swoje stanowisko na piśmie, w którym odniosła się do pisma wnoszącej sprzeciw z dnia [...] września 2013 r. W pierwszej kolejności uprawniona odniosła się do zarzutu braku nowości i stwierdziła, że zarzut ten opiera głównie "na założeniach". Wskazała, iż z analizy rozwiązania P1 wynika, że rozwiązania różnią się m. in. tym, że w opisie patentowym P1 nie występują "daszki", które widać na rysunku, nie można zatem wywnioskować, czy istnieje element, który zapobiega zbyt szybkiemu opadaniu drobin stałych, w opisie tym nie wskazano dyszy, ani wylotów dysz, a zamiast tego pojawia się szeroki i rozłożysty rozdzielacz, który nie jest jednoznacznie wprowadzony do kanału płuczącego - jest wyraźnie umieszczony nad warstwą filtracyjną i pod rurą (9). W związku z powyższym, zdaniem uprawnionej, twierdzenie, że porównywane rozwiązania są analogiczne, jest nieuzasadnione. Uprawniona uznała także za bezpodstawny zarzut braku poziomu wynalazczego w świetle publikacji P1 i P5. W pierwszej kolejności podkreśliła, że ani stosowanie jednego, ani drugiego rozwiązania niezależnie od siebie nie prowadzi do podobnych efektów, ani też do zbliżonego efektu, jaki powstaje w wyniku stosowania spornego rozwiązania. Zdaniem uprawnionej elementy, które wskazano jako zbieżne w rozwiązaniach P1 oraz w spornym wynalazku, nie stanowią istoty żadnego z tych rozwiązań, wobec tego analiza wnoszącej sprzeciw nie może być pomocna dla rozpoznania spornej sprawy. W dalszej części uprawniona porównała sporne rozwiązanie z rozwiązaniem znanym z dokumentu P1 i wykazał różnice pomiędzy nimi polegające na tym, że w spornym rozwiązaniu dysze wprowadzone są bezpośrednio do kanału płuczącego, zaś w rozwiązaniu z P1 występuje rozdzielacz doprowadzający gaz, który ma za zadanie doprowadzać gaz, który oddziałuje na piasek spadający z górnej części rury, zaś w spornym rozwiązaniu wywołuje on pożądane zmiany w dodatkowym, wąskim kanale płuczącym. Uprawniona zgodziła się ogólnie z tezami wnoszącej sprzeciw, że efekty techniczne wywołane przez cechy techniczne odróżniające sporne rozwiązanie od najbliższego stanu techniki to wydłużenie drogi przebywanej przez zanieczyszczony materiał stały złoża opadający grawitacyjnie w płuczce (co przyczynia się do bardziej efektywnego usuwania zanieczyszczeń z drobin materiału złoża), a jednocześnie zwiększenie burzliwości przepływu w układzie przeciwprądowym. Z kolei efektem wprowadzenia dyszy (9) do wnętrza kanału lub kanałów płuczących płuczki jest intensyfikacja mieszania, skutkująca dalszym wzrostem burzliwości przepływu w układzie przeciwprądowym płuczki. Uprawniona zgodziła się także z twierdzeniem wnoszącej sprzeciw, że problemem technicznym rozwiązywanym w spornym rozwiązaniu było usprawnienie procesu usuwania zanieczyszczeń z drobin złoża w płuczce filtra. Uprawniona zwróciła jednak uwagę na nieścisłości, które jej zdaniem pojawiają się w wywodzie wnoszącej sprzeciw. Przede wszystkim, jej zdaniem, w rozwiązaniu znanym z P1 nie występują jednoznacznie ukształtowane kanały, na zewnętrznej części rury (12) jedynie w jej górnej części widoczne są przeżłobienia, w związku z tym droga opadających drobin będzie układała się po wewnętrznej stronie rury (16). Uprawniona podkreśliła także, że rysunki fig. 1 i fig. 2 spornego wynalazku w pełni oddają podstawowe elementy zastrzeżenia niezależnego 1. W dalszej części uprawniona zarzuciła wnoszącej sprzeciw bagatelizowanie znaczenia listów referencyjnych. Wskazała, że ze stron internetowych można pobrać karty katalogowe informujące i potwierdzające, że opatentowane urządzenie znakomicie działa i jest cenione. Uprawniona podkreśliła także, że osoby podpisujące referencje prosiły o dostarczenie im dokumentacji patentowej, do której odnosiło się oświadczenie. Odnośnie cyklicznej pracy rozwiązania znanego z dokumentu P1 uprawniona podkreśliła, że bazowała na opisie przedstawionym przez wnoszącą sprzeciw, w którym mówi się o cyklu wymiany piasku. W podsumowaniu swego stanowiska uprawniona podkreśliła, że najlepszą rekomendacją dla spornego rozwiązania jest wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw. Podniosła, że rozwiązanie nie posiadające znaczących zalet nie powinno stanowić dla wnoszącego sprzeciw żadnego zagrożenia. Uprawniona podkreśliła także, że innowacyjność przedmiotowego rozwiązania oraz zalety z niej wynikające są oczywiste dla specjalisty w dziedzinie. Zdaniem uprawnionej do podważenia nowości danego rozwiązania nie wystarczy dowieść, że istotne elementy rozwiązania wynikają ze stanu techniki, albowiem to może stanowić jedynie element oczywistości rozpatrywanego rozwiązania o charakterze technicznym, którą jednak trzeba wykazać i uwiarygodnić. Podniosła, że analizowane urządzenie zostało zrealizowane przy użyciu odmiennych środków technicznych niż znane dotychczas, jego konstrukcja jest odmienna od przeciwstawionych rozwiązań, zaś przez okres kilkunastu lat było ono pierwszym i jedynym, w którym dokonał się postęp wiedzy usprawniającej tę dziedzinę techniki.

Rozpoznając niniejszą sprawę organ wskazał na podjęty uprzednio wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 982/12, brzmienie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oraz na treść samego rozstrzygnięcia. Podkreśliła również, że w rozpatrywanej sprawie wnosząca sprzeciw wniosła o unieważnienie patentu na sporny wynalazek pt.: "Filtr do wody" o nr [...] na podstawie art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 oraz art. 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

Organ uznał za zasadny zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał na obowiązujące przepisy art. 24, 26 ust. 1 ustawy p.w.p., które są kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednocześnie podkreślił, że przepisy ustawy pwp nie określają konkretnej metody (narzędzi) do oceny poziomu wynalazczego. W tym aspekcie kluczowe jest stanowisko zawarte w orzecznictwie, w oparciu o które organ przyjął (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 89/08), że, "ocena poziomu wynalazczego powinna obejmować trzy etapy:

1. znalezienie najbliższego stanu techniki

2. określenie problemu, który powinien być rozwiązany,

3. rozważenie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania."

Za najbliższy stan techniki uznaje się zwykle dokument ujawniający kombinację środków technicznych, mający najwięcej cech wspólnych ze zgłoszonym rozwiązaniem, która pod względem skutków technicznych, celu lub zastosowania jest najbardziej zbliżona do zgłoszonego wynalazku.

W rozpatrywanej sprawie za najbliższy stan techniki organ uznał rozwiązanie przedstawione w opisie patentowym [...] (P1) stanowiące filtr składający się z obudowy z umieszczonym w niej złożem filtracyjnym oraz z wprowadzonymi do tego złoża dystrybutorami wody, zakończony na dole częścią stożkową filtra, w której umieszczony jest kanał, prowadzący do płuczki, w którym to filtrze stosuje się układ doprowadzający sprężone powietrze (11), który jest umieszczony poniżej zewnętrznej rury (9) (w której zachodzi proces płukania opadającego piasku), które to sprężone powietrze również ma na celu zapewnienie fluidyzacji i dodatkowego efektu mycia opadającego piasku.

Porównując sporne rozwiązanie z w/w rozwiązaniem organ stwierdził, że różnią się one umiejscowieniem dysz sprężonego powietrza oraz zastosowaniem w kanale płuczącym systemu kanałów płuczących (8) płuczki (7) dodatkowych elementów wydłużających drogę opadania, a tym samym wydłużających czas przebywania piasku w strefie oczyszczania. Problemem technicznym, który sporne rozwiązanie ma rozwiązywać, jest usprawnienie dostarczania sprężonego powietrza do kanału płuczki. W znanym z dokumentu P1 rozwiązaniu układ napowietrzający umieszczony jest poniżej płuczki, zatem część sprężonego powietrza może nie trafiać do kanału. Napotykając powyższy problem techniczny specjalista w dziedzinie, bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy dokonałby przesunięcia urządzenia napowietrzającego jak najbliżej wylotu kanału płuczącego, a nawet do jego wnętrza, czyli doszedłby do rozwiązania zastrzeganego w spornym patencie. Jednocześnie z opisu patentowego [...] (P3) znany jest filtr, o konstrukcji i działaniu zbliżonych do spornego rozwiązania, gdzie płuczka (13) zaopatrzona jest w system kanałów znajdujących się pomiędzy zewnętrzną powierzchnią rury (12) i wewnętrzną powierzchnią rury (16), w tej przestrzeni znajduje się szereg elementów np. płytowe występy (17), przegrody (18), mające na celu rozbicie zlepionych ziaren piasku, a także wydłużenie czasu przebywania piasku w strefie mycia, które tworzą zatem odpowiednik systemu kanałów płuczących (8) płuczki z zastrz. 1 spornego patentu.

Rozwiązanie znane z dokumentu P3 różni się od spornego tym, że nie posiada dysz wprowadzonych do kanałów płuczki.

Organ uznał, że specjalista, poszukujący rozwiązania problemów bardziej precyzyjnego dostarczania sprężonego gazu do kanału płuczącego oraz wydłużenia czasu przebywania piasku w strefie płukania, a także zintensyfikowania tego płukania, posługując się przeciętną wiedzą z danej dziedziny i posiadając informacje zawarte w dokumentach P1 oraz P3 bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy miałby możliwość dojścia do rozwiązania przedstawionego w patencie nr [...], zatem przedmiotowe rozwiązanie, nie posiada poziomu wynalazczego, w świetle w/w publikacji.

W odniesieniu do przeciwstawionych rozwiązań znanych z dokumentów P1 i P3 uprawniona podkreśliła w swoim piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., że w rozwiązaniu znanym z dokumentu P1 zastosowano zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego (takie rozwiązanie nie jest stosowane w spornym wynalazku), zaś w rozwiązaniu znanym z dokumentu P3 nie przewidziano możliwości doprowadzenia dodatkowo gazu wspomagającego proces filtracji. Podniósł, iż różnice te powodują, że nie można mówić o podobieństwie między tymi rozwiązaniami a spornym rozwiązaniem, ponieważ te elementy stanowią istotę spornego rozwiązania.

W ocenie organu, przy badaniu poziomu wynalazczego nie bierze się pod uwagę pojedynczych różnic pomiędzy spornym rozwiązaniem, a jednym z rozwiązań znanych ze stanu techniki, tylko analizuje się problem techniczny, oraz możliwość jego rozwiązania w oparciu o informacje podane w stanie techniki. Rozwiązanie, które posiadałoby wszystkie cechy techniczne spornego rozwiązania, szkodziłoby jego nowości, a nie poziomowi wynalazczemu. Dlatego też organ uznał, że w odniesieniu do argumentu uprawnionego, że sporne rozwiązanie opisuje pierwszą konstrukcję po latach unowocześniania, uprawniony nie wskazał żadnych materiałów lub publikacji potwierdzających owe wieloletnie/bezskuteczne próby unowocześniania spornego filtru lub rozwiązania złożonego problemu technicznego, zatem ten argument nie zmienia stanowiska Kolegium w sprawie poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.

Organ uznał natomiast za bezzasadny zarzut braku nowości spornego rozwiązania w świetle opisu patentowego [...] (P1). Sporne rozwiązanie dotyczy filtra do wody składającego się z obudowy z umieszczonym w niej złożem filtracyjnym oraz z wprowadzonymi do tego złoża dystrybutorami wody, zakończony na dole częścią stożkową filtra, w której umieszczona jest pompa oraz z umieszczonym w jej wnętrzu kanałem, prowadzącym do płuczki z systemem kanałów, który to filtr charakteryzuje się tym, że do kanału lub kanałów płuczących płuczki wprowadzona jest co najmniej jedna dysza, przez którą wprowadzany jest strumień gazu lub mieszaniny gazów. Przeciwstawione rozwiązanie znane z dokumentu P1 różni się od spornego filtra tym, że nie zawiera dysz doprowadzających gaz wprowadzonych do płuczki, zamiast tego zastosowano w nim głowicę (11) napowietrzającą umieszczoną poniżej rury płuczącej (9) (kol. 2, wiersz 60 - 62), podczas gdy w spornym rozwiązaniu dysza lub dysze wprowadzone są do kanału płuczącego. Jak wynika z powyższego oba rozwiązania różnią się cechami konstrukcji, zatem rozwiązanie znane z dokumentu P1 nie szkodzi nowości spornego rozwiązania.

Ponadto w rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że przepis art. 33 p.w.p. nie może stanowić samoistnej podstawy unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Podniesiona przez wnoszącą sprzeciw w związku z art. 33 p.w.p. niejednoznaczność zakresu ochrony oraz niejasność użytych określeń mogą stanowić podstawę unieważnienia patentu na wynalazek tylko w przypadku niespełnienia wymogu przemysłowej stosowalności wynalazku, o którym mowa w art. 27 p.w.p. Brak należytego ujawnienia wynalazku, który może wynikać z niejednoznaczności zakresu ochrony lub niejasności użytych określeń może wpływać na przemysłową stosowalność opatentowanego wynalazku. W tym aspekcie organ podzielił w rozpatrywanej sprawie stanowisko uprawnionego, że określenia "pompa" (zastrz. 1), "wysokoprzezroczyste" (zastrz. 2) oraz "dysza dostosowana do przepuszczania przez nią sprężonego gazu", czy "system kanałów płuczących dostosowany do wprowadzania do niego wstępnie ogrzanego strumienia wody" nie wymagają wskazania dodatkowych cech technicznych, aby znawca mógł urzeczywistnić sporny wynalazek - elementy te nie stanowią istoty spornego rozwiązania, zatem jasne jest, że znawca realizując sporne rozwiązanie, może, na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia, wybrać najbardziej odpowiednie elementy urządzenia (pompę, wysokoprzezroczyste korki rewizyjne, dysze, lub odpowiednio ukształtowany system kanałów płuczących), które pozwolą na uzyskanie oczekiwanego efektu w danej instalacji. Organ podkreślił, że stosowalność spornego rozwiązania potwierdzają listy referencyjne R. sp. z o.o., A. S.A. i Z., z których wynika, że rozwiązanie wg spornego patentu zostało zrealizowane i jest z powodzeniem stosowane w przemyśle.

Zdaniem organu, ocena zdolności patentowej wynalazku, tj. jego nowości, poziomu wynalazczego i przemysłowej stosowalności ma charakter normatywny i należy do kompetencji Kolegium Orzekającego. Z tych też względów organ oddalił wniosek uprawnionego o przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka A. S. na okoliczność zdolności patentowej spornego wynalazku.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] września2013 r. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej:

1. naruszenie art. 24 w zw. z art. 26 pwp poprzez błędne uznanie, że wynalazek "Filtr do wody" nr [...] nie wykazuje poziomu wynalazczego;

2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie i nieomówienie przyczyn, dla których patent na analizowany wynalazek został unieważniony w całości, podczas, gdy zarzuty przedstawione przez wnoszącego sprzeciw oraz argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczą wyłącznie zastrzeżenia 1, w ogóle natomiast pomijają zakres ochrony i kwestię zdolności patentowej wynalazku w części wynikającej z zastrzeżeń 2, 3, 4 i 5;

3. naruszenie przepisów art. 7 i 8 k.p.a. przez bezkrytyczne przyjęcie błędnego poglądu wnoszącej sprzeciw na temat problemu, jaki rozwiązuje badany wynalazek;

4. naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych, a także zaoferowanych przez uprawnionego, w tym oddalenie dowodu z zeznań świadka mgr inż. A. S., na okoliczność zdolności patentowej rozpatrywanego wynalazku;

5. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 982/12), w którym Sąd uchylając wcześniejszą decyzję Urzędu Patentowego RP (odmawiającą unieważnienia patentu na analizowane rozwiązanie) zobowiązał Urząd do podjęcia trójkierunkowej analizy, natomiast zaskarżona decyzja uwzględniła tylko jedno z zaleceń Sądu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, p 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2013 roku unieważniająca udzielony skarżącej patent nr [...] na wynalazek pt.: "Filtr do wody."

Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 24 i 26 pwp.

Zgodnie z art.246 pwp każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa zaś podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uwzględniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

W myśl natomiast art. 247 pwp o wniesieniu sprzeciwu Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu. W przypadku, gdy uprawniony podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym przypadku Urząd Patentowy wyda decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, umarzając jednocześnie postępowanie.

W niniejszej sprawie Sąd unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "Filtr do wody" z uwagi na brak poziomu wynalazczego, o którym mowa w art. 26 natomiast uznał, że spełnia on pozostałe przesłanki z art. 24 pwp tj. przesłankę nowości oraz że nadaje się do przemysłowego stosowania.

Zaskarżona decyzja zapadła po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Urzędu Patentowego RP decyzją z dnia [...] lutego 2012 roku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VISA/Wa982/12 wskazał, iż organ uchybił przepisom art.7 ,77, § 1 i 107 § 3 kpa, albowiem nie wyjaśnił sprawy należycie w zakresie spełnienia przez sporny patent przesłanek z art. 24 pwp. Sąd zobowiązał Urząd Patentowy do ponownego rozpatrzenia sprawy o unieważnienie patentu w pełnym zakresie, przy uwzględnieniu zawartych w uzasadnieniu tego wyroku wskazań i poglądów oraz uzasadnienia swojego stanowiska w sposób szczegółowy, odpowiadających wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. W szczególności Sąd zobowiązał Urząd Patentowy RP do ponownej oceny poziomu wynalazczego spornego rozwiązania przy uwzględnieniu podejścia problem – rozwiązanie. Ponadto wskazał, że zarzut naruszenia art. 27 pwp winien być rozpatrywany w kontekście podnoszonego przez skarżącego braku niejednoznaczności zakresu ochrony i niejasności użytych określeń.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne albowiem organ w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej oceny braku poziomu wynalazczego spornego urządzenia opierając się na metodzie wskazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 października 2012 roku, sygn. akt VI SA/Wa982/12. Obszerne rozważania Urzędu na temat poziomu wynalazczego spornego patentu znajdują się na stronach 10 – 13 zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela stanowisko tam zawarte i przyjmuje je za własne. Należy ponownie wskazać, że po wniesieniu sprzeciwu, uznanego za bezzasadny sprawa była rozpatrzona przez organ w postępowaniu spornym a więc każda ze stron tego postępowania winna uzasadnić okoliczności, z których wynosi korzystne dla siebie skutki przy uwzględnieniu działania organu z urzędu, co w niniejszej sprawie miało miejsce, albowiem organ uzasadnił należycie brak poziomu wynalazczego wynalazku, wobec niespełniania przesłanki z art. 26 pwp. Zgodnie z tym przepisem wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. O poziomie wynalazczym spornego patentu w żadnym razie nie może świadczyć okoliczność, że przeciwstawne rozwiązania pochodzą sprzed wielu lat. Jak trafnie podniósł Urząd Patentowy RP może to świadczyć o tym, że nie było zapotrzebowania na wynalezienie takiego problemu technicznego.

Zgodnie z art. 255 ust. 4 pwp Urząd rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany z podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Wnosząca sprzeciw A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. domagała się unieważnienia wynalazku w całości i tym żądaniem Urząd Patentowy RP był związany. W myśl art. 31 ust. 1 pkt 3 pwp zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu powinno obejmować zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe..., które dzielą się na zastrzeżenia niezależne i zależne. Zastrzeżenia niezależne jak stanowi art. 33 ust. 4., to takie które przedstawiają ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, zastrzeżenia zaś zależne służą dla przedstawienia wariantów wynalazku

lub precyzują cechy wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym lub w innym zastrzeżeniu zależnym. W niniejszej sprawie zastrzeżeniem niezależnym było zastrzeżenie 1 natomiast zastrzeżeniami zależnymi 2, 3, 4, i 5. W tym stanie rzeczy organ słusznie uznał za zasadne unieważnienie patentu w całości z uwagi na brak poziomu wynalazczości patentu.

Nietrafnie również skarżąca wskazuje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 8 kpa poprzez bezkrytyczne przyjęcie błędnego poglądu wnoszącej sprzeciw na temat problemu, jaki rozwiązuje badany wynalazek.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 roku Urząd Patentowy RP miał ocenić poziom wynalazczy spornego rozwiązania uwzględniając podejście problem – rozwiązanie. Organ prawidłowo sformułował problem techniczny, sporne rozwiązanie ma rozwiązywać tj. usprawnienie dostarczania sprężonego powietrza do kanału płuczki. Chodzi tu o konkretne ulepszenie działania filtra. Organ ten dokonał analizy cech konstrukcyjnych oraz działania spornego filtra i na tej podstawie zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku sądu z dnia 30 października 2012 roku trafnie określił jaki problem miał rozwiązać wynalazek. Oceniając kolejny zarzut skargi tj. naruszenie art. 77 kpa poprzez oddalenie dowodu z zeznań świadka mgr inż. A. S. na okoliczność zdolności patentowej rozpatrywanego wynalazku Sąd uznał, że organ prawidłowo nie uwzględnił tego dowodu, albowiem świadkowie mają zeznawać na okoliczności faktyczne a nie prawne a poza tym to Urząd Patentowy został powołany do oceny zasadności patentowej spornego wynalazku.

Analogicznie Sąd nie uznał za zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 153 ppsa. Urząd Patentowy, wypełniając zalecenia Sądu dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie zaś wydaną decyzję uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Z tych wszystkich względów , uznając zarzuty skargi za chybione orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa

.