Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 263/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-//P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/ WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

IV SA/Po 263/06

U Z A S A D N I E N I E

W dniu [...] października 2005 roku K.J. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą).

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku nr [...] odmówił przyznania K.J. uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu Organ wskazał, że Strona nie spełnia określonego ustawą warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed [...] września 1939 roku, na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 - 1945. Z dokumentów przedstawionych przez K.J., w szczególności metryki urodzenia i chrztu, wynika, że przebywała ona na deportacji w miejscowości Gaustadt od [...].12.1944 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2005 roku K.J. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Organ podnosząc, że spełnia przesłanki wskazane w ustawie. Na udowodnienie powyższego Strona załączyła do swojego pisma z dnia [...] grudnia 2005 roku nowe dowody.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 roku. W uzasadnieniu Organ stwierdził, że nie można zaliczyć Stronie okresu po [...] 05.1945 roku do okresu 6 miesięcy wymaganego przez ustawę z uwagi na fakt, iż pobyt na deportacji po tej dacie nie stanowi represji w rozumieniu ustawy.

W dniu [...] marca 2006 roku K.J. złożyła skargę na powyższą decyzję podnosząc, iż urodziła się w dniu [...] grudnia 1944 roku, zaś jej rodzice przez wiele lat przebywali w Niemczech na poniewierce.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 ze zm. - zwanej dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne i poglądy prawne zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, w szczególności, że pobyt na deportacji trwał od dnia [...] grudnia 1944 roku do dnia [...] maja 1945 roku, tj. 4 miesiące oraz 21 dni. Organ dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

W myśl art. 1 pkt 1 ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 01 września 1939 r,. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 - 1945. O deportacji, w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy można mówić w stosunku do dziecka także wtedy, gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2004 roku, OSK 135/04). Nie można bowiem zakładać, że deportacja do pracy przymusowej kobiety, która urodziła dziecko po wywiezieniu nie rozciąga się na to dziecko. Należy ponadto zaznaczyć, że użyte w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy pojęcie "deportacji" odnosi się wyłącznie do czasu trwania II wojny światowej na terytorium III Rzeszy i terenach przez nią okupowanych, a więc dotyczy okresu od dnia [...] września 1939 roku do dnia [...] maja 1945 roku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 roku, III RN 158/98). Ponadto należy stwierdzić, że data wyzwolenia 08 maja 1945 roku wskazywana w literaturze historycznej mieści się w kategorii faktów powszechnie znanych, które z kolei Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Nie jest również możliwe zaliczenie Skarżącej miesięcy grudnia 1944 r. i kwietnia 1945 r. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy: świadczenie przysługuje za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2.

Z powyższego wynika, że ustawodawca nie każdą represję objął działaniem ustawy. Nie ulega wątpliwości, że represja w rozumieniu ustawy odbiega od pojęcia represji w ujęciu potocznym (rozumianej jako surowe karanie, środki odwetu, tłumienie buntu) i jest ograniczona czasowo. Jednakże utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że pozostaje w zgodzie z zasadą państwa prawnego przyznanie uprawnień do świadczenia tylko pewnej, ściśle określonej grupie osób, srożej lub dłużej represjonowanych w stosunku do pozostałych. Ustawa nie przewiduje objęcia świadczeniem wszystkich osób, które doznały represji okresu wojennego i powojennego. Nie dotyczy też wszystkich form i rodzajów represji, jakim w okresie II wojny światowej poddani byli obywatele polscy. Rozszerzenie katalogu osób represjonowanych w rozumieniu ustawy nie jest możliwe w drodze wykładni rozszerzającej i wymaga ingerencji ustawodawcy.

Represja powołana przez Skarżącą nie spełnia wszystkich przesłanek przewidzianych w wyżej wskazanym art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, który wymaga, aby łącznie były spełnione trzy przesłanki , a to:

a) wywiezienie z terytorium państwa polskiego na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych;

b) wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy;

c) okres co najmniej 6 miesięcy pracy przymusowej musiał przypadać pomiędzy dniem [...] września 1939 roku a dniem [...] maja 1945 roku.

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie spełnione zostały dwie przesłanki; b) oraz c). Okres deportacji Skarżącej został przerwany przez dzień wyzwolenia ([...] maja 1945 roku) w wyniku powyższego deportacja Skarżącej wynosiła mniej niż 6 miesięcy. Ta zaś okoliczność uniemożliwia przyznanie Skarżącej świadczenia pieniężnego przysługującego na podstawie ustawy.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa skargę należało oddalić.

/-/I.Kucznerowicz /-//P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak

KB/