Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2072/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 2,  art. 2  pkt 1,  art. 4  ust. 2,  art. 5  ust. 1,  art. 3  pkt 4 i  pkt 16
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145  ust. 1  pkt 1a,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 53 ust. 1 pkt 6,  art. 54
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] odmawiającą przyznania A. G. zasiłku rodzinnego na dzieci: D. G. i A. G.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia 20 lipca 2007 r. A. G. wystąpił o przyznanie mu zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwie córki D. G. (ur. 1 lipca 1996 r.) i A. G. (ur. 25 lipca 1997 r.). We wniosku podał jako członków rodziny cztery osoby tj. siebie, wymienione wyżej córki D. i A. oraz drugą żonę O. H. Z załączonego do wniosku wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] maja 2003 r. (sygn. II C [...]) wynika, że pierwszy związek małżeński A. G. z I. G. został rozwiązany przez rozwód z powierzeniem wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami z tego związku – D. i A. ojcu dziecka A. G. i ustaleniem miejsca zamieszkania córek z ojcem z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej matki I.G. W wyroku zasądzono od I. G. alimenty na rzecz dzieci po 100 zł miesięcznie na każdą z córek, płatne ojcu A. G.

Decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia – zasiłku rodzinnego na córki D. G. i A. G. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ wskazał, że zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504 zł. na osobę (art.5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych). Dochód rodziny - zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w 2006 r. Prezydent wskazał, że ze złożonych przez wnioskującego dokumentów wynika, że rodzina jego liczy 4 osoby ( wnioskującego, żonę oraz dwie córki). Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] maja 2003 r. ( sygn. II C [...]) zostały zasądzone od matki dzieci I. G. na rzecz D. i A. G. alimenty po 100 zł miesięcznie na każdą z nich. Z oświadczenia A. G. wynika, że w 2006 r. otrzymał alimenty w łącznej kwocie [...] zł. Obecna żona wnioskującego O. H. podjęła zatrudnienie od 17 sierpnia 2006 r. na czas określony do 30 września 2008 r. w firmie J. Dystrybucja SA. A. G. w okresie od 1 lutego 2006 r. do 2 września 2006 r. był zatrudniony w spółce K. Osiągnięty w 2006 r. przez wnioskującego dochód wyniósł [...] zł, jego żony [...] zł, co po dodaniu alimentów w kwocie [...] zł stanowi łącznie [...] zł., a w przeliczeniu na członka rodziny stanowi kwotę [...] zł., a to przekracza o 69,21 zł kwotę uprawniająca do zasiłku rodzinnego.

W odwołaniu z dnia 29 października 2007 r. od powyższej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. A. G. podał, że w skład jego rodziny wchodzi pięć osób. Jego żona O. H. ma córkę A. D. (ur.12.04.1995 r.) mieszkającą na stałe z dziadkami w [...] i tam uczącą się, przebywającą w Polsce z matką w czasie ferii i wakacji. Odwołujący podniósł, iż mimo, że córka jego żony przebywa na stałe w [...], nie ma obywatelstwa polskiego i co się z tym wiąże " nr PESEL", to nie zmienia faktu że wnioskujący o zasiłek wraz z żoną łożą na jej utrzymanie. We wniosku o przyznanie zasiłków rodzinnych nie wskazał córki obecnej żony, jako członka rodziny, gdyż pracownice OPS-u poinformowały go, że skoro dziecko nie ma numeru PESEL, to tego dziecka nie można zaliczyć do rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania A. G., decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego.

Organ odwoławczy podał, że prawidłowa jest decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca przyznania zasiłków rodzinnych na córki D. i A. z uwagi na przekroczenie progu dochodowego w rodzinie na osobę. Zasiłek rodzinny przysługuje, gdy dochód na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, zaś w rodzinie odwołującego się dochód na osobę wynosił w roku 2006 r., czyli poprzedzającym okres objęty wnioskiem, kwotę 573,21 zł. Nietrafne, zdaniem Kolegium, są argumenty odwołującego się, że dziecko jego żony nie przebywające na terenie Polski i nie mieszkające razem z odwołującym się powinno zostać uznane za członka rodziny. Fakt wysyłania środków na jego utrzymanie przez odwołującego się nie ma przesądzającego znaczenia, ponieważ rodzina oznacza osoby stale mieszkające razem i prowadzące wspólne gospodarstwo domowe.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G., podnosząc że jego rodzina składa się z pięciu, a nie z czterech osób. Córka obecnej żony skarżącego A. D. mieszka podczas trwania roku szkolnego w [...], gdyż nie ma w Polsce karty stałego pobytu. Żona skarżącego jest jedynym i pełnoprawnym opiekunem swej córki i skarżący przesyła pieniądze na jej utrzymanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga podkreślenia, że zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga A. G. zasługiwała na uwzględnienie, bowiem kontrola zaskarżonej decyzji wykazała naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zacząć należy od wskazania, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. tekst jedn. 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego (art.2 pkt 1 ustawy). Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują, o ile wnioskujący o te świadczenia ściśle spełnia kryteria ustawy, a wydawane w tych sprawach decyzje nie mają charakteru uznaniowego.

Stosownie do art.4 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Według zaś art.5 ust.1 wymienionej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art.4 ust.2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wnioskujący o przyznanie świadczeń rodzinnych A. G. we wniosku z dnia 20 lipca 2007 r. złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej wskazał, jako członków rodziny swoją obecną żonę oraz dwie córki z poprzedniego małżeństwa : A. G. i D. G. Organ pierwszej instancji dysponując danymi zawartymi we wniosku wyliczył, że miesięczny dochód przypadający na członka czteroosobowej rodziny wynosi 573, 21 zł. na osobę, czyli przekracza kryterium dochodowe. Tego wyliczenia skarżący nie kwestionował. W odwołaniu natomiast skarżący zakwestionował przyjęcie do rozliczenia czterech zamiast pięciu członków rodziny, podając jednocześnie, że obecna żona ma dziecko, które na stałe mieszka z dziadkami w [...], lecz z uwagi na to że skarżący wysyła pieniądze na jego utrzymanie, to dziecko obecnej żony powinno być uwzględnione, jako członek rodziny. Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia jest zatem ocena prawidłowości decyzji organów orzekających w sprawie, które nie uznały dziecka obecnej żony skarżącego za członka rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Pod pojęciem rodziny należy rozumieć – według art.3 pkt 16 omawianej ustawy: " następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne: do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko." Z kolei pod pojęciem dziecka rozumieć należy: dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko w sprawie, którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną (art. 3 pkt 4 ustawy). Pod pojęciem osób pozostających na utrzymaniu należy rozumieć członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób. Z wyżej przytoczonych regulacji prawnych wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że dziecko małżonka osoby wnioskującej o świadczenie rodzinne jest członkiem rodziny. Błędne jest zatem stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie jest członkiem rodziny dziecko nie mieszkające na terenie Polski w miejscu zamieszkania rodziców. Ustawodawca bowiem nie sformułował dodatkowych kryteriów, np. miejsca przebywania, zamieszkania członka rodziny, od których zależałoby zaliczenie bądź nie dziecka jako członka rodziny. Analizując zagadnienie wspomnieć jedynie wypada, że inne są kryteria zaliczania danej osoby do rodziny dla potrzeb wyliczenia dochodu rodziny, a inne wymogi ustawodawca przewidział dla sytuacji, gdyby cudzoziemiec mieszkający w Polsce wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych na własne dziecko nie zamieszkujące w Polsce. Obecna żona wnioskującego i jej dziecko są cudzoziemcami, a stosownie do art.1 ust.2 wymienionej powyżej ustawy świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczypospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie w związku z okolicznością, o której mowa w art.53 ust.1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa powyżej w ust.2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Jak wynika z treści odwołania skarżącego jego żona O. H. przebywa na terytorium Polski, uzyskała kartę stałego pobytu, zaś jej dziecko na stałe przebywa w [...] u dziadków, natomiast u matki w Polsce tylko w okresie wakacji i ferii. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że żonie skarżącego udzielono zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony (kopia dowodu tożsamości O. H.), co koresponduje z treścią art. 53 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2006 r., Nr 234, poz.1694). Z odpisu aktu urodzenia A. D. – córki żony skarżącego wynika, że jest obywatelką [...], urodziła się 28 kwietnia 1995 r. Według oświadczenia A. G. złożonego na rozprawie dziecko jego obecnej żony jest dzieckiem "panieńskim", co potwierdza też odpis aktu urodzenia. Dziecko nie posiada ani zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, zgodnie z przepisami art.53 i 54 ustawy o cudzoziemcach ani nie zamieszkuje w Polsce. Nie byłoby zatem podstaw prawnych do uzyskania na to dziecko świadczeń rodzinnych. Jednakże w rozpoznawanej sprawie wnioskujący nie wystąpił o przyznanie zasiłku na córkę swej żony, lecz domagał się uwzględnienia córki żony, jako członka rodziny dla potrzeb wyliczenia dochodu rodziny. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie nie prawidłowo przyjęły, że dziecko cudzoziemca, które nie posiada zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, ani tu nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu, nie może być uznane za członka rodziny obywatela polskiego dla celów pomniejszenia dochodów rodziny w celu uzyskania świadczeń rodzinnych.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 ust.1 pkt 1 a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.