Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3108/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/M. Kwiecińska /-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z [...] r. nr [...] uznającą zgłoszenie celne SAD nr [...] z [...] r. dokonane na rzecz Przedsiębiorstwa "A" M. P. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz zapisów w polach [...], [...], [...] i [...] oraz wzywającą do uiszczenia niedoboru cła w kwocie [...] zł jako różnicy między uiszczoną kwotą długu celnego a kwotą należną.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że [...] r. M.P. zgłosił do procedury dopuszczenie do obrotu dwa samochody ciężarowe nr podwozia/nadwozia [...]z [...] r. i nr [...] z [...] r. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom art. 64 § 1 i 2 kodeksu celnego. Przeprowadzono częściową rewizję, w wyniku której "stwierdzono dwa samochody ciężarowe o numerach nadwozia zgodnych z fakturą". Ogólną ich ilość i wartość przyjęto na podstawie faktury nr [...] z [...] r. opiewającej na kwotę [...] DEM.

Kontrola przeprowadzona w trybie art. 83 kodeksu celnego doprowadziła do stwierdzenia, że M.P. wprowadził organ celny w błąd. Ustalono bowiem, że Przedsiębiorstwo "A" nabyła opisane wyżej samochodu od firmy czeskiej "F", która z kolei zakupiła je [...] r. od spółki "T" za kwotę [...] czeskich koron. Firma "F" wystawiła [...] r. fakturę, w której wartość jednego samochodu określono na kwotę [...] DEM czyli łącznie [...] DEM.

Za wiarygodne uznał organ I instancji dokumenty przedstawione przez Czeski Urząd Celny i na tej podstawie uznał za udowodnione, że za przedmiotowe samochody zapłacono [...] koron czeskich stanowiącą równowartość [...] DEM. Za wiarygodną uznał organ celne przede wszystkim fakturę nr [...] na kwotę [...] DEM. Potwierdzeniem wyższej wartości samochodów niż wskazane w fakturze przedłożonej do odprawy, jest w ocenie tego organu umowa kupna - sprzedaży z [...] r., w której wartość jednego pojazdu określono na kwotę [...] koron czeskich, co po przeliczeniu na marki niemieckie daje kwotę [...] DEM za jeden pojazd.

Organ I instancji przyznał, że nie wyjaśniono w toku postępowania sprzeczności czeskich dokumentów wywozowych. Strona przedłożyła kserokopię zgłoszenia celnego wywozowego potwierdzoną "za zgodność z oryginałem" przez Czeski Urząd Celny, potwierdzający, że wartość dwóch wywożonych samochodów ciężarowych wynosi [...] DEM. Jednocześnie Czeski Urząd Celny przedstawił kserokopię dokumentu, w którym wartość wywożonych samochodów określono na kwotę [...] DEM.

W związku z powyższym organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy przyjęta za wartość celną kwota [...] DEM odzwierciedla wartość tego typu pojazdów. W tym celu porównał wartość z ujawnionej faktury z wartością ustaloną w trybie art. 29 § 1 kodeksu celnego tj. metody ostatniej szansy korzystając z cen zawartych w specjalnych publikatorach - tj. programie komputerowym opartym na systemie INFO EKSPERT. Przyjęto do wyliczeń kwotę [...] zł będącą średnią wartością rynkową samochodu [...].

Z przedstawionych w uzasadnieniu decyzji wyliczeń wynika, że wartość samochodu w walucie faktury wynosi [...] DEM i zdaniem organu I instancji znacznie odbiega od kwoty zadeklarowanej w zgłoszeniu tj. [...] DEM, natomiast jest porównywalna z kwotą ujawnionej faktury tj. [...] DEM. Za wartość celną towaru organ I instancji przyjął więc wartość [...] DEM określoną w fakturze nr [...] z [...] r.

Ostatecznie wartość towaru określono na kwotę [...] zł a należności celne na kwotę [...] zł przyjmując obniżoną stawkę celną dla towarów pochodzących z krajów FTA wynoszącą 20%.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzję tę organ celny doręczał za pośrednictwem zatrudnionego w Urzędzie Celnym pracownika. Ze sporządzonej [...] r. notatki wynika, że matka adresata tj. M.P. odmówiła jej odbioru, informując, że syn jej wyjechał do Stanów Zjednoczonych na okres trzech miesięcy.

W związku z powyższym decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z [...] r. wywieszono na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu i uznano za doręczoną [...] r. o czym poinformowano adresata decyzji pismem z [...] r. w odpowiedzi na jego pismo z [...] r.

Niezależnie od powyższego, omawiana decyzja organu I instancji została doręczona M.P. osobiście [...] r., zaś wcześniej [...] r. przesyłka listowa zawierająca powyższą decyzję została awizowana [...] r. w Urzędzie Pocztowym (k. [...] akt administracyjnych).

Od powyższej decyzji M.P. wniósł odwołanie do Głównego Urzędu Ceł pismem z dnia [...] r. (k. 89 akt administracyjnych), wnosząc o umorzenie postępowania i anulowanie długu celnego.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 z 1997 r. poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. Nr 75 z2001 r. poz. 802 z późn. zm.) oraz art. 23 § 1 i art. 85 § 1 tegoż kodeksu, Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Urząd Celny uzyskał od Czeskiego Urzędu Celnego informacje i materiały, wskazujące że czeska firma "F", przed swoim Urzędem Skarbowym wykazała, że przedmiotowe samochody sprzedała polskiemu kontrahentowi za sumę [...] DEM. Ponadto weryfikacja przeprowadzona przez czeską administrację celną, potwierdziła że czeski sprzedawca podał błędną kwotę [...] DEM - na fakturze Nr [...] z dnia [...] r. (zeznania do protokołu przesłuchania świadka), zamiast [...] DEM. Również z kopii czeskiego dokumentu wywozowego uzyskanego od czeskich służb celnych, także wynika, że samochody zostały sprzedane polskiemu kontrahentowi za kwotę [...] DEM.

Co zaś się tyczy zarzutu strony, dotyczącego nie powiadomienia o zarejestrowaniu kwoty długu celnego przed upływem 3-letniego terminu wynikającego z art. 230 § 4 kodeksu celnego, wskazał że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia ponieważ termin na wydanie decyzji i zawiadomienie uległ zawieszeniu na okres prowadzenia w stosunku do M.P. postępowania karnego skarbowego, a to zgodnie z treścią art. 230 § 5 pkt 1 kodeksu celnego.

Przepis ten również przed nowelizacją wprowadzoną przez art. 1 pkt 64 lit. b) ustawy z dnia 22.12.2000 r. o zmianie ustawy - kodeks celny i ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 12 poz. 92) i obowiązującą od dnia 19.03.2001 r. przewidywał zawieszenie biegu terminu powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego na okres prowadzenia postępowania karnego. Pod tym pojęciem mieści się zaś również postępowanie karne skarbowe. W niniejszym przypadku oznaczało to zawieszenie postępowania celnego na okres od [...] r. do [...] r. (okres prowadzenia postępowania karnego skarbowego w stosunku do M. P.) i przedłużenie trzyletniego terminu na powiadomienie dłużnika o ten właśnie okres

Trzyletni termin na wydanie decyzji minął więc w dniu [...] r. i nie został przez organ I instancji przekroczony.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji Izby Celnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, M. P. wniósł o uchylenie tej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że podstawą do ustalenia wielkości długu celnego winny stanowić dowody sprzedaży, w niniejszym przypadku faktura zakupu. Faktura ta nie została w sposób uzasadniony zakwestionowana, lecz mimo to organ orzekający przyjął, że wartość samochodów wynosi łącznie nie jak zgłoszono [...] DEM lecz [...]DEM.

Swoje ustalenia wyprowadził z kopii zgłoszenia wywozowego, przesłuchania świadka - czeskiego eksportera i kopii zeznania podatkowego sprzedającego. Skarżący dysponuje natomiast czeskim dokumentem wywozowym opiewającym na kwotę jaka widnieje na fakturze zakupu oraz dokumencie zgłoszenia SAD tj. [...] DEM. Zarzucił również, że zeznania czeskiego eksportera, na które powołuje się Urząd Celny nie są prawdziwe, nigdy nie zostały zweryfikowane, zaprzeczył również, by kiedykolwiek płacił osobiście za towar, podnosząc iż rozliczenie z eksporterem następowało wyłącznie w drodze przelewu.

W odpowiedzi na skargę Izba Celna podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podstawę ustaleń faktycznych, w wyniku których określono wartość celną sprowadzonych samochodów ciężarowych na kwotę [...] DEM, a więc kwotę wyższą niż zadeklarowana przez strony ([...] DEM) co w rezultacie doprowadziło do zarejestrowania wyższej kwoty długu celnego i określenia niedoboru cła w wysokości [...] zł stanowiły dokumenty uzyskane przez polskie organy celne w wyniku współpracy z czeskimi organami celnymi.

Wszystkie dowody, które stanowiły podstawę ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, powołane również w odpowiedzi na skargę a mianowicie:

- kserokopia zgłoszenia celnego wywozowego

- kserokopia zeznania podatkowego eksportera

- kopia protokołu przesłuchania eksportera "F" przed Urzędem

Skarbowym (k. [...]), w którym jakoby przyznaje, że

pomylił się wystawiając faktury nr [...] z dnia [...] r. na

kwotę [...] DEM, gdyż powinna opiewać na kwotę [...]DEM

- umowa kupna z dnia [...] r. pomiędzy firmą "T"

(sprzedawca) a "F" (kupujący) - (k. [...])

- potwierdzenie sprzedaży pomiędzy firmami "T" i "F"

na kwotę [...] KCS -( k. [...])

- dokumenty [...] dotyczące płatności na rzecz firmy "F"( k. 46)

- faktura Nr [...] z dnia [...] r. na kwotę [...] DEM (k. [...])

sporządzone zostały w języku czeskim i w takiej formie, a więc bez tłumaczenia urzędowego na język polski, znajdują się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego tłumaczenia na język polski nie mogą być uznane - w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej - za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem - art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 07.10.1999 r. o języku polskim - Dz. U. Nr 90 poz. 999 ze zm. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9.02.2001 r. III SA 2339/99, wyrok WSA w Warszawie z 16.01.2004 r. III SA 2710/02 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.03.2004 r. III SA 2512/02.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że wobec braku tłumaczenia na język polski dokumentów mających podstawowe znaczenie dowodowe w niniejszej sprawie, realizacja ustawowego obowiązku zapewnienia stronie możliwości zapoznania i ustosunkowania do materiału dowodowego zebranego w sprawie ( art. 200 Ordynacji podatkowej) staje się czysto iluzoryczna. Brak tych tłumaczeń nie pozwala również Sądowi dokonać w toku niniejszego postępowania oceny prawidłowości poczynionych przez organ administracji publicznej ustaleń a w konsekwencji prawidłowości wydanej decyzji.

Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne zobowiązane będą zlecić urzędowe przetłumaczenie obcojęzycznych dokumentów, stanowiących kluczowe dowody w niniejszej spawie i umożliwić stronie zapoznanie się z nimi w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej i art. 262 kodeksu celnego.

Z tych względów orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

/-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/T. M.Geremek