Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1124/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Wyliczenie źródeł przychodu w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ nie jest podziałem rozłącznym.

Oznacza to, że najem i dzierżawa będące zasadniczo źródłem czerpania pożytków z prawa do rzeczy na podstawie stosunku cywilnoprawnego /art. 53 par. 2 Kc/ w pewnych sytuacjach mogą być formą prowadzenia działalności gospodarczej.

TEZY

Wyliczenie źródeł przychodu w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ nie jest podziałem rozłącznym.

Oznacza to, że najem i dzierżawa będące zasadniczo źródłem czerpania pożytków z prawa do rzeczy na podstawie stosunku cywilnoprawnego /art. 53 par. 2 Kc/ w pewnych sytuacjach mogą być formą prowadzenia działalności gospodarczej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy że skargi Jadwigi S. na decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia 27 maja 1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia 31 grudnia 1997 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona. Trafnie podniesiono, w niej, że wyliczenie źródeł przychodu w art. 10 ust. 1 nie jest podziałem rozłącznym. Oznacza to, że najem i dzierżawa będące zasadniczo źródłem czerpania pożytków z prawa do rzeczy na podstawie stosunku cywilnoprawnego /art. 53 par. 2 Kc/ w pewnych sytuacjach mogą być formą prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. nie definiuje pojęcia działalności gospodarczej. W tym zakresie należy odnieść się do pojęcia działalności gospodarczej zawartego w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, zgodnie z którym działalnością tą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu gospodarczego. Do innych cech działalności gospodarczej zalicza się jej zawodowy /stały/ charakter, powtarzalność podejmowanych działań, podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Istotnym elementem jest też skala przedsięwzięcia i aktywności podmiotu. Nie bez znaczenia jest również przedmiot czerpania pożytków. Inaczej bowiem należy traktować wynajem pokoju we własnym mieszkaniu jako dodatkowe źródło dochodu, a inaczej wynajmowanie wózka widłowego nabytego li tylko w celu zarobkowym. Od oceny tych wszystkich okoliczności zależy zakwalifikowanie przychodów z najmu lub dzierżawy jako przychodów z usługowej działalności gospodarczej /art. 10 ust. 1 pkt 3/, przy czym należy mieć na uwadze, że podjęcie działalności gospodarczej wymaga zgłoszenia do ewidencji gospodarczej /art. 8 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej/, podczas gdy uboczne zajęcie zarobkowe zgłoszenia takiego nie wymaga, art. 9 ust. 1/. W świetle obu ustaw - o podatku dochodowym jak i o działalności gospodarczej - kwalifikacja działalności gospodarczej w zakresie usług nie wymaga by usługi były objęte KU GUS.

Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej 24 marca 1994 r. m.in. w zakresie wynajmowania sprzętu przeładunkowego. W toku prowadzonej działalności trudniła się zarobkowym wynajmowaniem takiego sprzętu a mianowicie wózka widłowego. Był to wprawdzie jeden wózek widłowy, nie świadczy to jednak o niewystarczającej skali przedsięwzięcia jeśli zważyć, że był to początek działalności /od czegoś trzeba zacząć/, a w 1995 r. skarżąca dysponowała już dwoma wózkami widłowymi. Jest to wystarczająca skala przedsięwzięcia, aby określić je jako działalność gospodarczą. Trzeba mieć także na uwadze fakt, iż zgodnie art. 8 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej już samo pojęcie działalności gospodarczej wymaga zgłoszenia do ewidencji, choć nie da się wówczas przewidzieć, w jakim stopniu rozwinie się ta działalność.

Odmienne w tym zakresie stanowisko organów podatkowych nie ma uzasadnienia prawnego.

Ponieważ skarżąca w 1994 r. rozpoczęła działalność gospodarczą, podlegała - z mocy par. 1 ust. 1 i 2 pkt 1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych /Dz.U. nr 132 poz. 935 ze zm./ - opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem.

Zgodnie z par. 1 ust. 1 tego rozporządzenia opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, z zastrzeżeniem par. 3, podlegają przychody uzyskane przez osoby fizyczne z prowadzonej działalności gospodarczej (...). Przepis ten posługuje się pojęciem i gospodarczej bez jego zdefiniowania na własny użytek

zatem obejmuje działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej w wyżej przedstawionym szerokim zakresie. Oznacza to, że działalność gospodarcza skarżącej polegająca na świadczeniu usług wynajmu wózka widłowego objęta była normatywną treścią par. 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, a przychód uzyskany z tej działalności podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem.

Regulacja zawarta w par. 4 rozporządzenia nie dotyczy zakresu opodatkowania zryczałtowanym podatkiem, a jedynie wysokości stawek tego podatku ze zróżnicowaniem do poszczególnych rodzajów działalności. Natomiast par. 5 zawiera objaśnienia co do sposobu rozróżniania rodzajów działalności dla potrzeb związanych z zastosowaniem odpowiedniej stawki, a jako instrument tego różnicowania w zakresie działalności usługowej powołuje Klasyfikację Usług oraz Skróconą Klasyfikację Usług wydane na podstawie odrębnych przepisów. Klasyfikacje usług nie stanowią więc mechanizmu ograniczającego stosowanie powołanego rozporządzenia do usług w nich wymienionych, jak to błędnie przyjęły organy podatkowe. Dla potrzeb związanych z zastosowaniem odpowiedniej stawki podatku w spornym zakresie właściwa jest podana w odpowiedzi na skargę pozycja branży 895 obejmując wypożyczanie pojazdów. Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych nie została powołana w par. 5 omawianego rozporządzenia jako instrument służący do różnicowania działalności usługowej, nie może więc mieć w sprawie zastosowania.

Reasumując, decyzje organów podatkowych obu instancji wydane zostały z naruszeniem przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego i z tego względu podlegają uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.