Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 162/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant: asystent Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wojewody Łódzkiego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Łódzkim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] stycznia 1993 roku znak: [...] oraz decyzji ją zmieniających postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wojewoda Łódzki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie M. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] stycznia 1993 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi O., gm. O. oraz decyzji tego organu zmieniających ww. decyzję tj. decyzji z dnia [...] października 1993 r. i decyzji z dnia [..] stycznia 1994 r.

Stan faktyczny i prawny tej sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 19 lutego 2010 r. M. Z. złożyła ustnie do protokołu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] stycznia 1993 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi O. gm. O. oraz decyzji tego organu zmieniających ww. decyzję tj. decyzji z dnia [...] października 1993 r. i decyzji z dnia [...] stycznia 1994 r. Postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał ten wniosek do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] stycznia 1993 r. w części dotyczącej działek nr [...] i [...] oraz decyzji zmieniających tę decyzję. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r. (sygn. akt II SA/Łd 1204/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi M. Z., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] maja 2010 r. Sąd uznał, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowiło podstawę do stwierdzenia ich nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej był Wojewoda Łódzki. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa. Sąd stwierdził, że skoro zadania nałożone w tym zakresie na starostę nie są zadaniami starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego, lecz są zadaniami z zakresu administracji rządowej, to w tym wypadku samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty. Organem tym jest natomiast wojewoda, o czym stanowi z art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 31, poz. 206 ze zm.), z którego wynika, że wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r., (sygn. akt II OSK 898/12) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim od tego wyroku. Sąd stwierdził, że skoro decyzję z dnia [...] stycznia 1993 r., a następnie decyzje zmieniające tę decyzję z dnia: [...] października 1993 r. i [...] stycznia 1994 r. wydał Kierownik Urzędu Rejonowego w Opocznie jako organ administracji rządowej, to organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu w stosunku do kierowników rejonowych urzędów rządowej administracji ogólnej w tym okresie byli wojewodowie, a w stosunku do wojewodów – właściwi w sprawie ministrowie (art. 17 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. nr 34, poz. 201). Wojewoda jako organ administracji rządowej nadal istnieje i jest organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu (art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 u. w.). Zdaniem Sądu, mimo, że celem art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. nr 92, poz. 753 ze zm.), było ujednolicenie trybu odwoławczego w sprawach rozpatrywanych przez organy samorządu terytorialnego, to nowelizacja ta nie mogła wpłynąć na wyłączną właściwość wojewody jako organu wyższego stopnia w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w latach 1993 i 1994 przez kierownika rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej, w ramach ustrojowego podziału kompetencji między administrację rządową a samorządową.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim przekazało wniosek M. Z. Wojewodzie Łódzkiemu.

W związku z powyższym, Wojewoda Łódzki, wnioskiem z dnia 19 września 2012 r., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim. Organ wskazał we wniosku, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego lub wymiennego jest starosta. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest więc samorządowe kolegium odwoławcze.

W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o wskazanie Wojewody Łódzkiego jako organu właściwego w tej sprawie. Organ podzielił pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r., II OSK 898/12.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 in fine p.p.s.a.). Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu kompetencyjnego jest istnienie sporu prawnego, którego podmiotem z jednej strony jest organ jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowe kolegium odwoławcze, a z drugiej - organ administracji rządowej.

W rozpoznawanej sprawie kwestia, który z organów jest właściwy do załatwienia wniosku M. Z. z dnia 19 lutego 2010 r. została rozstrzygnięta przez sądy administracyjne orzekające w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r. (sygn. akt II SA/Łd 1204/10), stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r. jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości i uznał, że wniosek M. Z. powinien rozpoznać Wojewoda Łódzki. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r. (sygn. akt II OSK 898/12) oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim od wyroku Sądu I instancji.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oceną zawartą w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim było zatem związane i słusznie organ ten przekazał w dniu 31 sierpnia 2012 r. wniosek M. Z. Wojewodzie Łódzkiemu. Ponadto prawomocne orzeczenie sądu, w myśl art. 170 p.p.s.a, wiąże inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. W tej sprawie powołane orzeczenie wiąże również Wojewodę Łódzkiego.

W związku z powyższym wniosek Wojewody Łódzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega oddaleniu jako bezzasadny na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a.