Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 387/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 1,2,3,3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: par. 3 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 80, 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, organ) decyzją z [...] r. nr [...] wydaną dla K. G., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266), zwanej "u.s.u.s.", oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), zwanego "rozporządzeniem", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym na: a/ ubezpieczenia społeczne - za okres 09/2020-11/2020 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek -1.205,85 zł, odsetek liczonych na [...] r. - [...] zł, b) Fundusz Pracy - za okres [...], 09/2020-11/2020 z tytułu składek w kwocie [...]zł.

1.2 Organ wyjaśnił, że wnioskiem z [...] r. K. G. zwrócił się o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Podniósł, że prowadzi wynajem kwater oraz [...]. W obu przypadkach głównymi przeszkodami w uzyskiwaniu dochodów pozwalających na normalne życie wraz z regulowaniem wszelkich opłat, podatków i zobowiązań są przedłużane ograniczenia związane z pandemią C0VID-19 oraz konkurencja. W grudniu 2018 r. został zmuszony do opuszczenia lokalu, gdzie prowadził usługi. Z końcem 2018 r. zawiesił działalność i próbował ją wznowić oraz znaleźć nowy lokal od marca 2019 r., jednak uniemożliwił to wykonany [...] r. przeszczep nerki. Od lutego 2020 r. otworzył nowy gabinet, którego umiejscowienie jest bardzo korzystne, ale potencjalni i byli pacjenci muszą się oswoić z nowym miejscem. Dochód z wynajmu pokoi uzyskiwany jest w okresie letnim. Sytuacja materialna nie pozwala mu na uregulowanie zaległości w ZUS. Jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci, żona nie pracuje. Wnioskodawca posiada znaczny stopień niepełnosprawności i pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, która nie wystarcza na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Świadczenie zostało przyznane na czas określony, tj. do 30 września b.r. Często pożyczał pieniądze od rodziny, aby opłacić składki ZUS i niektórych długów jeszcze nie uregulował. Pomimo posiadanej niepełnosprawności chce pracować i w listopadzie, grudniu 2019 r. oraz w styczniu 2020 r. udało się mu podjąć tymczasową pracę zdalną dla osób niepełnosprawnych. Nie może skorzystać z pomocy w ramach "tarczy antykryzysowej", ponieważ ma nieopłacone składki za sierpień, wrzesień i październik 2020 r. Przychód osiągnięty w październiku 2020 r. (1.478,39 zł), był wyższy od przychodu z 2019 r. (258,66 zł).

1.3 Zakład ustalił, że wnioskodawca prowadzi (z przerwami) działalność gospodarczą w zakresie obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania. W kolejnych latach przychody/dochody firmy kształtowały się następująco: 2018 rok – [...] zł/ dochód [...] zł, 2019 rok – [...] zł/ dochód [...] zł, 2020 rok – [...] zł/ strata [...] zł. W 2020 r. majątek firmowy wynosił [...] zł. Zobowiązania firmowe w 2020 r. wnioskodawca określił na kwotę [...]zł, a zobowiązania prywatne – [...] zł. Został zwolniony z obowiązku opłacania składek za miesiące [...] i [...]. Ponadto [...] r. otrzymał pożyczkę z Funduszu Pracy dla mikroprzedsiębiorców o wartości

[...] zł. W okresie od [...] r. do [...] r. posiadał zatrudnienie w firmie [...] [...] Sp. z o.o. i uzyskiwał wynagrodzenie w następującej wysokości: za okres od [...] r. do [...] r. -

[...] zł brutto, tj. [...] zł netto, za okres od [...] r. do [...] r. – [...] zł brutto, tj. [...] zł netto, za okres od [...] r. do [...] r. – [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Ma przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy na okres od [...] r. do [...] r. i aktualnie otrzymuje kwotę [...]zł brutto, tj. [...] zł netto. Pobiera z pomocy społecznej zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na posiadany stopień niepełnosprawności w wysokości [...] zł. Otrzymał z PFRON zwrot części składki ZUS za 2018 r. i 2019 r. w łącznej kwocie [...]zł, zwrot części składki ZUS za 2020 r. i pożyczkę bezzwrotną w kwocie [...]zł.

We wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca pozostaje z żoną B. G., która nie uzyskuje dochodów oraz trójką dzieci w wieku 21,16 i 13 lat. Żona figuruje w rejestrze osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku.

Aktualnie wnioskodawca figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i pobiera świadczenie, którego wysokość od [...] r. wynosi [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Rodzinie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego 500 plus na dwoje dzieci, jednak wnioskodawca nie udzielił informacji, czy pobiera niniejsze świadczenie.

1.4 Stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wynoszą łączną kwotę [...]zł, w tym: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) - [...] zł, opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, itp.) - [...] zł, koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - [...] zł.

Poza zadłużeniem z tytułu zaległych składek wnioskodawca wykazał zobowiązania pieniężne: w bankach za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...]zł, z miesięczną ratą wynoszącą [...] zł, u osób fizycznych w kwocie [...]zł. Powyższe zaległości są spłacane w układzie ratalnym, a łączna miesięczna kwota spłaty wynosi [...] zł.

1.5 Od około 2000 r. wnioskodawca pozostaje w leczeniu z uwagi na przewlekłą niewydolność nerek. Od 2016 r. był poddawany hemodializoterapii, a w 2019 r. przeszedł przeszczep nerki i operację korygującą. Choruje na nadkrzepliwość polekową krwi, zapalenie żył głębokich, zapalenie siatkówek obu oczu, hemoroidy, zawał płuca, pęknięcie kresy białej, osteoporozę, niedoczynność tarczycy, uchyłki esicy, przepuklinę rozworu przełykowego, polipektomię i niedosłuch postępujący od 2009 r. (aktualnie ubytek słuchu wynosi 77%). Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyznanym na stałe, w którym stwierdzono zdolność do pracy w warunkach pracy chronionej, wraz z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

1.6 Wnioskodawca posiada na współwłasność w 0,042 części dom o powierzchni 40 m2 oraz działkę ziemi o powierzchni 1.600 m2, położone w miejscowości L. 41, gmina K.. Ponadto jest właścicielem samochodu marki [...] z 2000 r. i [...] z 1999 r. Wykazał środki zgromadzone na rachunkach bankowych na dzień [...] r. w wysokości [...] zł. Posiada 3 komputery firmowe, 4 telewizory w pokojach do wynajęcia, 1 lodówkę dla gości kwatery, sprzęt specjalistyczny do gabinetu aparatów słuchowych.

1.7 Organ podniósł, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania. Powołując przepis art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. wskazał, że w stosunku do działalności nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b, nie zachodzą w stosunku do zadłużenia wnioskodawcy. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania.

Wnioskodawca prowadzi aktywnie działalność gospodarczą. Pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...]zł brutto, tj. [...] zł netto. Otrzymuje również zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na posiadany stopień niepełnosprawności w wysokości [...] zł. Jest właścicielem dwóch pojazdów samochodowych oraz współwłaścicielem (w [...] części) nieruchomości. Należności z tytułu zaległych składek nie są objęte postępowaniem egzekucyjnym. Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane. Nie nastąpiło również stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można także jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z uwagi na niniejsze wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6.

Przedstawione powyżej fakty dowodzą, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe.

1.8 Organ nie znalazł przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie przepisów rozporządzenia. W sprawie nie zaszły przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. We wniosku o umorzenie wnioskodawca wskazał, że sytuacja związana z COVID-19 wpłynęła na pogorszenie sytuacji finansowej w firmie i spowodowała spadek obrotów. Jak wynika z analizy dokumentacji, wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. Został zwolniony z obowiązku opłacania składek za miesiące od [...] do [...]. Ponadto [...] r. otrzymał pożyczkę z Funduszu Pracy dla mikroprzedsiębiorców o wartości [...] zł.

1.9 Okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia również nie zachodzą, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Wnioskodawca wskazał na problemy zdrowotne oraz legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyznanym na stałe, w którym stwierdzono zdolność do pracy w warunkach pracy chronionej, wraz z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Pomimo jednak wskazanych trudności związanych z własnym stanem zdrowia, prowadzi aktywnie działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychody. Ponadto pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, która stanowi stałe źródło utrzymania dla rodziny. Również posiadane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wyklucza aktywności zawodowej w warunkach pracy chronionej. W kontekście powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że sytuacja zdrowotna uniemożliwia lub ogranicza pozyskiwanie dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia względem ZUS.

1.10 Organ odmówił również umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby wnioskodawcę i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wnioskodawca prowadzi aktywnie działalność gospodarczą. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że przychody/dochody firmy w latach 2018-2020 kształtowały się następująco: 2018 rok – [...] zł/ dochód [...] zł, 2019 rok – [...] zł/ dochód [...] zł, 2020 rok – [...] zł/ strata [...] zł. Pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...]zł netto. Otrzymuje również zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na posiadany stopień niepełnosprawności w wysokości [...] zł. Wysokość pobieranego świadczenia umożliwia wdrożenie skutecznego dochodzenia należności, przy jednoczesnym zapewnieniu środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb materialnych. Przymusowe dochodzenie należności jest prowadzone zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości. Otrzymał także pomoc z PFRON w formie zwrotu części składki ZUS i pożyczki bezzwrotnej. Wnioskodawca określił, że ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie [...]zł i jednocześnie nie wykazał zaległości w ich opłacaniu. Poza zadłużeniem z tytułu zaległych składek posiada zobowiązania w bankach i u osób fizycznych, które reguluje w ratach po [...] zł miesięcznie. Zobowiązania wobec Zakładu, ze względu na ich szczególny charakter, nie mogą być traktowane jako zobowiązania o charakterze drugorzędnym, a Zakład nie może rezygnować z możliwości odzyskania należności, dając pierwszeństwo zaspokojenia wierzycielom cywilnoprawnym. Organ podniósł również, że odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych, jakim jest umorzenie należności z tytułu składek, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że wnioskodawca nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. W ocenie organu brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materiaIno-bytowa strony całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę powstałego zobowiązania, tym bardziej, że jest ona aktywnym przedsiębiorcą i uzyskuje przychody z tytułu prowadzonej działalności. Ponadto pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, która stanowi stałe źródło utrzymania dla rodziny.

1.11 Udzielenie pomocy de minimis jest możliwe wówczas, gdy łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta nie przekroczyła równowartości 200.000 euro w okresie 3 lat podatkowych. Z akt sprawy wynika, że K. G. wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w ramach pomocy de minimis, zaś ewentualna pomoc nie przekroczyłaby ustalonego pułapu 200.000 euro. W związku z powyższym, ewentualne umorzenie należności z tytułu nieopłaconych należności z tytułu składek mogłoby stanowić pomoc de minimis.

2.1 Skargę na decyzję zakładu wniósł K. G.. Podniósł, że przedstawiony przez organ majątek nie przedstawia żadnej wartości. Wszelkie składniki mają kilka lub kilkanaście lat. Posiadanie nieruchomości wiąże się tylko z wydatkami związanymi na jej remont. W ciągu czterech lat skarżący otrzymał pomoc de minimis w łącznej kwocie [...]euro. Do kwoty [...]euro pozostaje prawie [...] euro. Skarżący wskazał, że wniósł o umorzenie wszelkich zaległości. Zakwestionował kwotę [...]zł objętą zaskarżoną decyzją. Wskazał na pogarszający się stan zdrowia. W dniach od [...] r. do [...] r. przebywał w szpitalu z powodu źle funkcjonującej przeszczepionej nerki. Ciężka i przewlekła choroba wskazuje na spełnienie przesłanek z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Wszelkie dochody przeznaczane są na leczenie strony i utrzymanie rodziny. Zarzucił, że organ uwzględnił kwotę przychodów, a nie dochodów z działalności gospodarczej.

3.1 W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

4.1 Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4.2 Rozpoznając niniejszą sprawę sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzja Zakładu odpowiada prawu.

4.3 Rozważania należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s., który stanowi, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

4.4 W zakresie powyższych przesłanek organ dokonał prawidłowych ustaleń. Materiał zgromadzony w sprawie nie przysporzył żadnych informacji, aby w sprawie prowadzone było postępowanie na podstawie ustawy Prawo upadłościowe, lub postępowanie egzekucyjne, co wyklucza ziszczenie się przesłanek z punktów 2, 4, 4b, 5 i 6. Nie zaszła też przesłanka z pkt 1 (z przyczyn oczywistych), ani z pkt 4a (zadłużenie wynosi kwotę ponad [...] zł, natomiast koszty upomnienia to [...] zł). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, nie można więc mówić o spełnieniu przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.

4.5 Ze względu na to, że organ nie stwierdził przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., dokonał analizy sytuacji skarżącego pod kątem przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Stanowi on, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przepis ten został uszczegółowiony w § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia i stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

4.5 Rozważając sytuację skarżącego w kontekście przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia organ doszedł do słusznego przekonania, że nie zostały one spełnione. Akcentowane przez stronę zły stan zdrowia i problemy w prowadzonej działalności gospodarczej nie mogą przesądzać o zasadności umorzenia zaległych należności. Podstawa umorzenia należności została stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie niezależnych od dłużnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 884/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O spełnieniu przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. można mówić zatem w przypadku istnienia konkretnych, jednoznacznych dowodów wskazujących na bardzo trudną sytuację materialną lub zdrowotną wnioskodawcy bądź członka rodziny. W niniejszej sprawie żadna taka sytuacja wobec skarżącego nie zachodzi. Ma on zapewnione warunki bytowe, jest współwłaścicielem położonej poza miejscem zamieszkania nieruchomości. Wprawdzie utrzymuje rodzinę, ale uzyskuje stały dochód - rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz zasiłek pielęgnacyjny. Jako osoba niepełnosprawna uzyskał też zwrot składek za 2019 i 2020 r. oraz pożyczkę bezzwrotną w wysokości [...] zł. Prowadzi również działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pokoi oraz gabinet w zakresie badania, doboru i sprzedaży aparatów słuchowych. W okresie od listopada 2020 r. do stycznia 2021 r. uzyskiwał wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w zewnętrznej firmie. Nie można tez pominąć, że do dochodów rodziny należy zaliczyć świadczenie 500 plus na dwoje dzieci.

Taka sytuacja oznacza, że opłacenie zaległych składek nie pozbawiłoby zobowiązanego ani jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie zaszła więc przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

4.6 W kontekście § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy zauważyć, że skarżący akcentował we wniosku i w skardze trudności w prowadzonej działalności gospodarczej wywołane pandemią wirusa COVID-19. Organ okoliczności tych nie poddał w wątpliwość, gdyż sytuacja ta stała się zjawiskiem powszechnym i dotknęła wiele podmiotów gospodarczych. Jednakże w tej bezsprzecznie trudnej sytuacji skarżący uzyskał pomoc w postaci zwolnienia z opłacenia składek za okres od marca do maja 2020 r., ponadto otrzymał pożyczkę z Funduszy Pracy. Straty materialne z powodu pandemii zostały więc w jakimś stopniu złagodzone. Co jednak istotne, pandemia nie spowodowała zaprzestania prowadzenia tej działalności i z powodu wyżej opisanego faktu uzyskiwania dochodów nie można stwierdzić, że opłacenie zaległości spowoduje taki skutek w przyszłości.

4.7 Przechodząc do analizy przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia należy zauważyć, że skarżący wykazał szereg problemów zdrowotnych. Jak jednak wskazuje materiał dowodowy, choroby nie pozbawiają strony możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący, mimo opisywanego stanu zdrowia, prowadzi nadal działalność gospodarczą i uzyskuje rentę oraz zasiłek pielęgnacyjny. To przesądza o braku spełnienia przesłanki z omawianego przepisu.

4.8 Podsumowując, zdaniem Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, opisane okoliczności jednoznacznie wskazują, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ani w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną i zdrowotną skarżącego, wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia zaległych należności. Dopuścił wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego, na podstawie których wnikliwie i rzetelnie przeanalizował sytuację majątkową, zdrowotną i osobistą skarżącego. Na podstawie tego materiału prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, by jego sytuacja wpisywała się w przesłanki pozwalające uwzględnić wniosek o umorzenie należności.

4.9 Ze względu na zarzuty skarżącego wskazujące na brak zyskowności prowadzonej działalności gospodarczej wymaga wyjaśnienia, że jest ona prowadzona na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca i na której spoczywają obowiązki związane z opłacaniem należności publicznoprawnych. Wbrew zarzutom skargi, organ uwzględnił zarówno przychody jak i dochody z tej działalności. Z kolei ciężar pokrycia zobowiązań prywatnych, jakimi są koszty utrzymania nieruchomości czy spłata pożyczek, nie może uzasadniać umorzenia należności z tytułu składek, uprzywilejowanych w ich egzekucyjnym dochodzeniu.

Skarżący zakwestionował też kwotę zaległości objętą zaskarżoną decyzją, wskazując, że na dzień [...] r. wynosiła ona [...] zł. Odnosząc się do tego należy wyjaśnić, że przedmiotem postępowania o umorzenie należności z tytułu składek nie może być badanie zadłużenia, a jedynie ustawowe podstawy umorzenia należności. [...], w postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek organ powinien odnosić się do konkretnej kwoty tych należności weryfikowalnej na podstawie wiarygodnych dokumentów. Akta sprawy wskazują, że taka analiza w sprawie była prowadzona. Wynika z niej, że organ uwzględnił kwotę zaległości na dzień wpływu wniosku o umorzenie zaległości (10 marca 2021 r.), okoliczność wpłaty przez podatnika kwoty [...]zł w dniu [...] r. i w ten sposób ustalił należności w kwocie [...]zł - miarodajną na dzień wydania decyzji, tj. [...] r.

Zarzuty w zakresie pomocy de minimis mogą odnieść skutek wtedy, gdy taka pomoc została faktycznie udzielona. W niniejszej sprawie, wobec odmowy umorzenia należności składkowych, pozostają one bezprzedmiotowe.

4.10 Skarżący wniósł również o przyznanie przez Sąd zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Należy zatem wyjaśnić, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji Zakładu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz jedynie kontroluje (ocenia) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może odnieść skutku wniosek skarżącego w tym zakresie.

4.11 Reasumując należało zatem uznać, że sytuacja skarżącego została oceniona w sposób prawidłowy, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zbadały sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Odniosły się przy tym do wszystkich podnoszonych przez zobowiązanego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. Swoje stanowisko uzasadniły stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

4.12 Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.