Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1645/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Koncesje
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24a
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1645/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 24a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.), przeniósł, na wniosek z dnia [...] października 2005 r. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego M. sp. j. B. P., E. P., Oddział Z., H., Koncesję nr [...] na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", udzieloną decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. J. S. na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M. sp. j., z przeniesieniem praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze – dalej jako p.g.g. Decyzję w dniu [...] listopada 2005 r. odebrał B. P. oraz w dniu [...] czerwca 2006 r. doręczono ją J. S.

Wnioskujący o przeniesienie koncesji wyraził zgodę na wszystkie warunki wynikające z koncesji, a J. S. oświadczeniem z [...] listopada 2005 r. wyraził zgodę na przeniesienie koncesji nr [...] na rzecz B. P. wcześniej oświadczeniem z [...] września 2005 r., wyrażając zgodę na przeniesienie wszelkich uprawnień wynikających z koncesji nr [...] na J. B. W decyzji wskazano na akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2005 r. Rep. A nr [...], którym nieruchomość nr [...] położoną w M., gm. W. pow. [...], na której zlokalizowana jest kopalnia "[...]", otrzymał w poddzierżawę B. P. od J. B. w celu wydobywania kruszywa i w związku z tym J. B. przekazał B. P. pełną dokumentację dotyczącą eksploatacji wyrobiska kruszywa (§ 5 umowy). B. P. nabył przedmiotową nieruchomość na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2005 r. Rep. A nr [...] od J. S. W akcie tym J. S. zastrzegł dla J. B. prawo pierwokupu nieruchomości wydzierżawionej w terminie miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia o jej sprzedaży przez J S. oraz wyraził zgodę J. B. na jej poddzierżawę. Strony zgodnie postanowiły (§ 3 umowy), że umowa dzierżawy wygaśnie z chwilą zakończenia wydobywania złoża zgodnie z koncesją. W § 6 umowy J. K. zobowiązał się do wydobywania żwiru zgodnie z planami wydobycia, a w § 7 postanowiono o przejściu w dniu sporządzenia aktu na dzierżawcę wszystkich korzyści i ciężarów związanych z umową.

Jak stwierdził w decyzji organ koncesyjny, z załączonego do wniosku oświadczenia wynika, że z dniem zawarcia umowy poddzierżawy przeszło na B. P. prawo do dokumentacji geologicznych zawartych w dokumentacji geologicznej w kat. C1 złoża kruszywa naturalnego "[...]" działka nr [...] oraz do innych dokumentów związanych z eksploatacją złoża (oświadczenie B. P. z dnia [...]października 2005 r.).

Decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z [...] października 2007 r. zatwierdzono dla Przedsiębiorstwa Wielobranżowego M. sp. j. B. P., E. P., Oddział Z., H. plan ruchu (sporządzony w formie uproszczonej) zakładu górniczego "[...]" na okres [...] października 2007 r. – [...] października 2012 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. J. S. wystąpił do Ministerstwa Środowiska z wnioskiem o zawieszenie praw wynikających z koncesji nr [...] dla poddzierżawcy do czasu zapłacenia przez dzierżawcę zaległego czynszu oraz zażądał znowelizowania koncesji przez zakazanie uprawnionemu wycinania drzew na nieruchomości. Zastrzegł jednocześnie, że w przypadku nieotrzymania zaległego czynszu będzie wnioskował o cofnięcie (uchylenie) koncesji.

W odpowiedzi z dnia [...] września 2009 r. Ministerstwo Środowiska stwierdziło swój brak kompetencji do rozstrzygania sporów wynikłych z umów cywilnych, podkreślając że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zawieszenia koncesji (decyzji administracyjnej) z powodu niezapłacenia czynszu przez stronę umowy.

Pismem z dnia [...] września 2009 r. J. S. wystąpił do Ministerstwa Środowiska o wszczęcie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. o przeniesieniu koncesji nr [...]. Zdaniem skarżącego przekazanie dokumentacji geologicznej powinno się odbyć za zgodą i wiedzą właściciela dokumentacji (J. S.), a nie tylko oświadczeniem poddzierżawcy z [...] października 2005 r. za zgodą organu koncesyjnego. Nadto oświadczenie poddzierżawcy nie dotyczyło poddzierżawionej nieruchomości pod koncesję nr [...], lecz nieruchomości zakupionej pod koncesję nr [...]. W związku z tym przedsiębiorstwo M. nie posiada podstawowego dokumentu – dowodu uprawniającego do wykorzystania dokumentacji geologicznej. Skarżący podkreślał również, że na wniosku przedsiębiorstwa M. o przeniesienie koncesji nr [...] nie było jego podpisu. Wskazując na art. 45 ust. 1a p.g.g. J. S. stwierdzał, że organ koncesyjny nie zawiadomił go o przyjęciu dokumentacji od poddzierżawcy. Podpisując natomiast w dniu [...] listopada 2005 r. zgodę na przeniesienie koncesji nr [...] nie wiedział, że miesiąc wcześniej ([...] października 2005 r.) został złożony przez M. wniosek o przeniesienie koncesji. Decyzja o przeniesieniu koncesji została wydana na drugi dzień po złożeniu oświadczenia wyrażającego zgodę na przeniesienie koncesji, bez powiadomienia J. S. o wszczęciu i zakończeniu postępowania administracyjnego, co w jego ocenie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. przedsiębiorstwo M. uznało wniosek o stwierdzenie nieważności koncesji nr [...] za bezzasadny. Wskazując na § 6 i § 7 umowy dzierżawy stwierdzono, że dzierżawcy (J. B.) właściciel (J. S.) przekazał również pełną dokumentację do złoża, którą to dokumentację dzierżawca umową poddzierżawy z [...] sierpnia 2005 r. (§ 5 tej umowy) przekazał następnie poddzierżawcy (spółce M.). Podkreślano, że J. S. wyrażając zgodę na przeniesienie koncesji, wyraził również zgodę na przeniesienie praw do dokumentacji geologicznej.

W pismach z dnia [...] grudnia 2009 r. i z [...] stycznia 2010 r. J. S. ponownie podnosił, że nie przekazał (nie sprzedał) ani dzierżawcy, ani poddzierżawcy praw do dokumentacji geologicznej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Środowiska stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r.

Przede wszystkim podkreślono, że J. S., będąc właścicielem nieruchomości nr [...], w obrębie której prowadzone jest wydobywanie kopaliny, był uprawniony do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W dacie udzielenia koncesji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. skarżący legitymował się prawem do dokumentacji geologicznej. Nie kwestionowano prawa do nieruchomości dzierżawcy i poddzierżawcy, jako wynikającego ze wskazanych w zaskarżonej decyzji aktów notarialnych, co jednakże nie uchybiało obowiązkowi dzierżawcy i poddzierżawcy posiadania również prawa do dokumentacji geologicznej na złoże objęte koncesją nr [...].

Zdaniem organu administracji spółki M. mocą aktów notarialnych dzierżawy i poddzierżawy nie nabyła prawa do dokumentacji geologicznej złoża określonego w koncesji nr [...]. Podkreślano, że J. S. nie przekazał (nie udostępnił) tego prawa J. K., gdyż za takie przekazanie nie można uznać oświadczenia J. S. o przeniesieniu wszelkich uprawnień wynikających z koncesji wobec braku wyraźnego odniesienia się w tym oświadczeniu do uprawnień dotyczących dokumentacji geologicznej. Ponadto J.B. nigdy nie był adresatem koncesji nr [...] i nie ubiegał się o jej przeniesienie na siebie, a więc nie mógł nabyć uprawnień z niej wynikających wyłącznie na mocy oświadczenia. Samo fizyczne udostępnienie tej dokumentacji J. B., który następnie przekazał tę dokumentację spółce M., nie mogło zostać uznane za wykazanie się przez spółkę prawem do niej. Organ administracji podkreślał, że pojęcia dokumentacji geologicznej nie można utożsamiać z informacją geologiczną. Informacja geologiczna wynika z dokumentacji geologicznej, a samo przekazanie egzemplarza dokumentacji geologicznej nie jest tożsame z przekazaniem prawa do tej dokumentacji, nie mówiąc już o utożsamieniu z prawem do informacji wynikających z tych dokumentów.

Z wyjaśnień skarżącego wynika, że przekazał J. B. dokumentację geologiczną jedynie w celu zapoznania się z nią. Natomiast umowa przenosząca prawo do informacji zawartej w tej dokumentacji miała być zawarta później, gdyż J.S. poniósł konkretne koszty wyrobienia tych dokumentów. Do zwarcia takiej umowy nie doszło, gdyż J. B., w umowie poddzierżawy, przekazał dokumentację geologiczną spółce M., zamiast zwrócić ją właścicielowi. Ponieważ więc J. B. nie nabył prawa do dokumentacji geologicznej, spółka M. nie mogła tych praw nabyć od niego.

Organ administracji nie uznał również wykazania się prawem do dokumentacji geologicznej przez spółkę na mocy oświadczenia z [...] października 2005 r. złożonego przez B. P. – jednego z jej wspólników – dołączonego następnie do wniosku o przeniesienie koncesji. W oświadczeniu tym jest bowiem jedynie mowa o otrzymaniu dokumentacji w związku z nabyciem nieruchomości. Niezależnie od powyższego organ, wskazując na przepis art. 47 ust. 2 p.g.g. (mającego zastosowanie w sprawie) stwierdził, że przeniesienie przez przedsiębiorcę praw przysługujących mu do informacji uzyskanych w wyniku prowadzenia prac geologicznych wymagana jest zgoda właściwego organu administracji geologicznej, który takiej zgody nie udzielił.

Od decyzji Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M. sp. j. B. P., E. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z żądaniem jej uchylenia i umorzenia postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190) w zwi. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu przed 1 stycznia 2002 r., naruszenie art. 26a ust. 1 i 2 p.g.g. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej i w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 47 ust. 2 p.g.g. i w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1998 r. w sprawie określenia organów właściwych w zakresie administracji geologicznej i nadzoru górniczego (Dz. U. Nr 162, poz. 1144) w brzmieniu przed 1 stycznia 2002 r. w zw. z art. 12 k.p.a. – poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów z uznaniem, że do uzyskania informacji geologicznej wydanej przed 1 stycznia 2002 r. wymagana była zgoda właściwego organu administracji geologicznej a organ koncesyjny przenosząc prawo do koncesji nie przeniósł również prawa do tej informacji. W związku z powyższym zarzucono również naruszenie przepisów postępowania(art. art. 7, 8, 16 § 1, 28, 77 § 1, 80, 156 § 1 pkt 2 i 157 § 2 k.p.a.).

Zdaniem spółki art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej nie można stosować do wszystkich spraw związanych z informacją geologiczną, gdyż przepis ten można stosować jedynie do zdarzeń o charakterze ciągłym (prawa nabyte), a nie do zdarzeń jednorazowych (incydentalnych). Dlatego w związku z treścią ust. 2 tego przepisu § 11 przestał faktycznie już obowiązywać. Zatem skutkiem noweli ingerencja organów administracji w procedurę przeniesienia praw do informacji geologicznej przestała obowiązywać. Nadto przepisy uprzednie p.g.g. nie posługiwały się pojęciem "prawo do informacji geologicznej", wprowadzonym w art. 26a ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, lecz pojęciem "prawo do informacji uzyskanych w wyniku prowadzenia prac geologicznych", co oznacza, że pojęcie to zostało ograniczone do informacji w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności lub do samego przyrzeczenia uzyskania tych informacji. Nie można zatem uznać, że do tak zakreślonego pojęcia, wprowadzonego do ustawy dopiero od 1 lipca 2005 r. (2,5 roku po wejściu w życie art. 11 ustawy zmieniającej) mogą mieć zastosowanie dawno uchylone regulacje.

Niezależnie od powyższego skarżący podkreślał, że w decyzji z [...] listopada 2005 r., poza przeniesieniem praw do koncesji nr [...] nastąpiło również przeniesienie prawa i obowiązki wynikające z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, co oznacza, że przeniesiono również prawo do informacji geologicznej, bez którego sama koncesja nie mogła by być wykonywana. Dotyczyło to więc również decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1997 r. zatwierdzającej dokumentację geologiczną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji z [...] listopada 2005 r. także przez wojewodę, a więc zgodnie z § 6 ust. 2 wymienionego rozporządzenia, właściwy organ w rozumieniu dawnych przepisów. Przenosząc zatem uprawnienia do informacji geologicznej wojewoda nie musiał jednocześnie wyrażać zgody na to przeniesienie konsumując swoim rozstrzygnięciem to wyrażenie zgody działaniem zgodnym z art. 12 k.p.a.

Zdaniem skarżącego przeniesienie praw z informacji geologicznej nastąpiło skutkiem § 6 umowy dzierżawy z [...] sierpnia 2005 r., w której J. B. wprost zobowiązał się do wydobywania żwiru zgodnie z planami wydobycia. Skoro taki był zgodny zamiar stron, to J. S. jednocześnie zobowiązał się do przeniesienia praw do informacji geologicznej, bez którego to dokumentu wydobywanie żwiru byłoby niemożliwe. Ponieważ prawa te J. B. nabył to mógł je skutecznie przenieść umową poddzierżawy z [...] sierpnia 2005 r. (§ 5 tej umowy). Dowodem przeniesienia tych praw na J. B. było fizyczne posiadanie przez niego dokumentacji geologicznej oraz orzeczenie sądu cywilnego oddalające powództwo J. S. o zwrot tej dokumentacji.

Zdaniem skarżącego także potwierdzeniem przeniesienia praw do dokumentacji geologicznej przez J. S. jest jego oświadczenie notarialne z [...] września 2005 r. o przeniesieniu wszelkich praw wynikających z koncesji. To oświadczenie w zbiegu z treścią aktów notarialnych dzierżawy i poddzierżawy, a także fakt wydobywania przez spółkę kruszywa przez wiele lat bez protestów J. S. dowodzą przeniesienia praw do tej dokumentacji jako niezbędnej do realizacji koncesji nr [...].

Nadto J. S. był stroną przeniesienia praw z koncesji nr [...] i praw z nią związanych mając pełną wiedzę o przebiegu tego postępowania i jego skutkach. Nie zgłaszał uwag ani nie protestował co do wydanego rozstrzygnięcia. Dopiero gdy wszedł w spór co do należności za dzierżawę kwestionować zaczął samą decyzję o przeniesieniu koncesji.

Skarżący zarzucił organowi nierozpatrzenie sprawy pod kątem treści art. 26a p.g.g., według którego wystarczającym warunkiem do przeniesienia koncesji jest nie tylko przeniesienie prawa do dokumentacji geologicznej, lecz również przyrzeczenie przeniesienia tego prawa. Zdaniem spółki J. S. co najmniej złożył takie przyrzeczenie, o czym świadczy zawarcie umowy dzierżawy i zgoda na poddzierżawę, przekazanie kompletu dokumentów, brak sprzeciwu realizacji umowy poddzierżawy oraz uczestniczenie w postępowaniu o przeniesienie koncesji. Z tych względów organ administracji nie miał podstaw do uznania, że koncesja nr [...] została wydana przy spełnieniu przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. także z uwagi na fakt, iż w rezultacie rozpoczęcia działalności gospodarczej przez spółkę zaistniały nieodwracalne skutki, o których stanowi uzasadnienie do projektu art. 42 § 1 pkt 1 p.g.g. w związku z art. 156 § 2 k.p.a.

Zakwestionowano również legitymację prawną J. S. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności koncesji nr [...] dlatego, że skutkiem zawarcia umowy dzierżawy na czas określony bez prawa jej wcześniejszego wypowiedzenia utracił na okres trwania tej umowy prawo do nieruchomości.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r.

Organ administracji nie podzielił poglądu spółki M. o braku legitymacji J. S. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności koncesji nr [...]. Organ administracji wskazał, iż J. S. nadal jest właścicielem nieruchomości nr [...] i ze swojego prawa właścicielskiego może wywodzić prawo do złożenia takiego wniosku.

Wskazując na art. 26a ust. 1 p.g.g. organ administracji stwierdził, że strony nie kwestionowały konieczności pozyskania przez spółkę prawa do informacji geologicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej (data wejścia w życie 1 stycznia 2002 r.) do informacji geologicznych uzyskanej przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepis art. 47 ustawy w dotychczasowym brzmieniu z zastrzeżeniem ust. 2, według którego, przeniesienie praw do informacji geologicznej wymaga zgody właściwego organu administracji geologicznej. Należy przy tym stwierdzić, iż w świetle przepisów p.g.g. pojęcie "prawo do informacji geologicznej" jest tożsame z pojęciem "prawo do informacji uzyskanej w wyniku prowadzenia prac geologicznych". W związku z powyższym organ nie uznał za zasadne twierdzenie spółki, iż przepis art. 11 ustawy zmieniającej spełnił swoje zadanie i przestał obowiązywać. Przepis ten nie rozróżnia kwestii "stałych" i "incydentalnych", jak określono to we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do przeniesienia prawa do informacji geologicznej, zatem na to przeniesienie wymagana była również zgoda właściwego organu administracji.

Organ administracji zgodził się natomiast z argumentem spółki, że w pkt 2 decyzji z [...] listopada 2005 r. faktycznie dokonano przeniesienia nie tylko praw do koncesji nr [...], lecz również praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zdaniem organu administracji wymieniona decyzja odnosiła się również do decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1997 r. o zatwierdzeniu uproszczonej dokumentacji geologicznej w kat. [...] złoża kruszywa naturalnego "[...]" w miejscowości M. Zgodzić się zatem należy z twierdzeniem spółki, że wraz z przeniesieniem praw do koncesji nr [...] wojewoda rozstrzygnął także w przedmiocie przeniesienia prawa do informacji geologicznej wyrażając tym samym zgodę, jako organ właściwy, na przeniesienie tego prawa. Organ administracji zauważał, że w świetle art. 47 ust. 2 p.g.g. przed nowelizacją, wojewoda powinien wprawdzie tę zgodę wyrazić wprost, jednakże w ocenie organu uchybienie to nie mogło zostać zakwalifikowane jako przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie miało szczególnie dużego ciężaru gatunkowego, który mógłby skutkować wyeliminowaniem koncesji nr [...] z obrotu prawnego.

Spółka M. nabyła prawo do informacji geologicznej, na co wskazywało oświadczenie J. S. z [...] września 2005 r., którym przeniósł on wszelkie uprawnienia wynikające m.in. z koncesji nr [...] na rzecz J. B. i udostępnił tej osobie tę dokumentację, którą następnie J. B. przekazał spółce M., natomiast wojewoda jako organ właściwy rozstrzygnął także o przeniesie przedmiotowej dokumentacji wyrażając na to przeniesienie zgodę. Orzeczeniem Sądu Okręgowego w [...] sąd ten odmówił J. S. prawa do zwrotu przedmiotowej dokumentacji przez spółkę. Sąd Okręgowy w [...] zauważył, że J. B., korzystając z prawa poddzierżawy ustalonego na podstawie umowy dzierżawy, wydał poddzierżawcy niezbędną dokumentację do wykonywania umowy, której celem było wydobywanie kruszywa. Sąd ten podkreślał, że wypowiedzenie umowy dzierżawy nie powoduje z mocy prawa rozwiązania umowy poddzierżawy. Stwierdzając, że do umowy dzierżawy nie mogą mieć zastosowania przepisy regulujące wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych, Sąd Okręgowy oddalił powództwo J. S. o zwrot dokumentacji geologicznej wydanej J. B.

Zdaniem organu administracji prawa do dokumentacji geologicznej zostały nabyte przez dzierżawcę, a po zawarciu umowy poddzierżawy zostały skutecznie przekazane spółce M. Natomiast twierdzenie J. S., iż umowa o przekazanie przedmiotowej dokumentacji miała zostać zawarta później, nie zostało potwierdzone żadnymi dowodami. Podkreślono, że w decyzji z [...] listopada 2005 r. stwierdzono, iż z dniem zawarcia umowy poddzierżawy prawo do informacji geologicznej oraz do innych dokumentów związanych z eksploatacją złoża "[...] przeszło na B. P. J. S. nie zakwestionował tej decyzji i tego stwierdzenia zawartego w jej uzasadnieniu.

Od decyzji J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zarzucając decyzji sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, naruszenie słusznego interesu strony oraz wydanie decyzji z naruszeniem art. 26a ust. 1 p.g.g.

Skarżący ponosił, że przeniesienie informacji geologicznej na poddzierżawcę nastąpiło bez właściwego wniosku i bez zgody organu administracji, a przeprowadzone postępowanie w tym zakresie nastąpiło praktycznie bez udziału skarżącego z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Także oświadczenie z [...] października 2005 r. poddzierżawcy (B. P.) nic nie mówiło o posiadaniu przez niego prawa do tej dokumentacji. Natomiast w akcie notarialnym o poddzierżawie mowa jest o dokumentacji dotyczącej eksploatacji wyrobiska i nie wskazuje się na dokumentację geologiczną ani na zgodę właściciela dokumentacji i właściwego organu na jej przeniesienie.

Skarżący zarzucił organowi, że przed wydaniem drugiej decyzji nie poinformował go o zebranym materiale dowodowym i nie przesłał mu odpisu wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy, przez co uniemożliwiono skarżącemu złożenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska. Natomiast rozstrzygnięcie zostało wydane jako krańcowo różne od poprzedniego na podstawie tych samych ustaleń.

Odnosząc się do powołanego w decyzji wyroku sądu cywilnego skarżący stwierdził, że organ administracji bezpodstawnie łączy to rozstrzygnięcie dotyczące odstąpienia dzierżawcy od umowy dzierżawy z prawem do dokumentacji geologicznej, gdyż sąd nie zajmował się informacją geologiczną. W dacie wydania decyzji przenoszącej koncesję J. S. był właścicielem tej dokumentacji i nie wnioskował o jej przeniesienie na rzecz poddzierżawcy, a wojewoda nie podał motywów dla których samowolnie przeniósł to uprawnienie. Podkreślono, że z umowy dzierżawy nie wynika, by skarżący przeniósł prawo do dokumentacji geologicznej na dzierżawcę, a organ administracji wyprowadził swoje stwierdzenie o tej okoliczności na podstawie domniemania z naruszeniem przepisów postępowania.

Wskazując na swoje oświadczenie złożone J. B. skarżący podkreślał, że w dacie jego składania nie wiedział, iż dzierżawca przekazał już nieruchomość poddzierżawcy, gdyż ukrył ten fakt przed skarżącym, a nadto nie przepisał na siebie koncesji więc nie mógł skorzystać z uprawnień wynikających z koncesji. W decyzji o przeniesieniu koncesji wzięto jedynie pod uwagę oświadczenie skarżącego złożone dla B. P., wniosek o przeniesienie koncesji i akt notarialny o poddzierżawie. Zatem w ocenie skarżącego J. B. nie mógł dysponować oświadczenie złożonym dla niego, na co powołał się organ administracji w zaskarżonej decyzji.

Skarżący podnosząc, że nie był zawiadomiony o toczącym się postępowaniu o przeniesienie koncesji stwierdził, iż wojewoda nie był umocowany do przeniesienia łącznie z koncesją prawa do wykorzystania dokumentacji geologicznej, gdyż dokumentacja ta była prywatna, a nie państwowa. Zatem przeniesienie uprawnień do tej dokumentacji nastąpiło z naruszeniem art. 26a ust. 1 p.g.g., jako że ust. 2 tego przepisu nie eliminuje wykazania się zgodą uprawnionego na przeniesienie tych uprawnień. Natomiast posiadanie egzemplarza dokumentacji geologicznej nie jest równoznaczne z prawem do tej dokumentacji i prawem do rozporządzania tą dokumentacją.

Jak stwierdzał skarżący umowami dzierżawy i poddzierżawy rozporządził jedynie ziemią, a nie przedsiębiorstwem górniczym. Dlatego dokumentacji geologicznej nie można traktować jako składnika ziemi i domniemanie rozporządzenia tą dokumentacją w umowach cywilnych było błędne. Oświadczeniem z [...] września 2005 r. wydanym dla J. B. nie przeniesiono uprawnień do dokumentacji geologicznej na rzecz spółki M. Użycie przez organ w decyzji słów "m.in.", jakoby dotyczących tych uprawnień, nie znajdowało potwierdzenia w tym oświadczeniu. Nadto dzierżawca na drugi dzień przekazując grunt w poddzierżawę nigdy nie przepisał na siebie koncesji, a przekazując egzemplarz dokumentacji geologicznej poddzierżawcy nie mógł przekazać tego czego tak naprawdę prawnie nie nabył, czyli prawa do wykorzystania informacji geologicznej. Z tych względów w ocenie skarżącego również organ administracji nie mógł również wyrazić zgody na przeniesienie prawa do tej dokumentacji, gdyż skarżący także nie składał przyrzeczenia do jej przeniesienia. Dzierżawca nie otrzymał dokumentacji geologicznej w ramach umowy dzierżawy, lecz wcześniej celem zapoznania się z tą dokumentacją. Natomiast w decyzji z [...] listopada 2005 r. nie stwierdzono by skarżący przekazał (sprzedał) informację geologiczną poddzierżawcy B.P.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Na wstępie należy stwierdzić, że organ administracji wbrew twierdzeniu skarżącego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawiadomił go pismem z [...] kwietnia 2010 r. o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedstawieniu własnego stanowiska.

Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że prawem do samej informacji geologicznej zawartej w dokumentacji geologicznej, z wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 47 ust. 3 p.g.g., rozporządza Skarb Państwa. Przepis art. 47 ust. 3 p.g.g. określa mi. in. sytuację, gdy uprawniony do tej dokumentacji nie uzyskał jeszcze decyzji koncesyjnej. Stawia on bowiem warunek, iż decyzja o udzieleniu koncesji powinna zostać wydana przed upływem 5 lat od wydania decyzji o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej. Taka też sytuacja miała miejsce w sprawie – decyzja Wojewody [...] o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej na sporne złoże została wydana J. S. [...] czerwca 1997 r. i na tej podstawie w dniu [...] sierpnia 1997 r. otrzymał on, z zachowaniem terminu z art. 47 ust. 3 p.g.g. koncesję nr [...]. Decyzja o udzieleniu koncesji nie mogłaby zostać wydana (nie miała racji bytu, jej wydanie nie spełniałoby celu dla którego się ją wydaje) bez decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną, oczywiści w przypadkach wymagających wydania takiej decyzji (por. Komentarz do art.47 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.94.27.96), [w:] A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. II).

Zgodnie z art. 26a ust. 1 p.g.g., jeżeli nie sprzeciwia się temu interes publiczny związany z ochroną środowiska, zwłaszcza z racjonalną gospodarką złożami kopalin, bądź szczególnie ważny interes gospodarki narodowej, organ koncesyjny jest obowiązany, za zgodą przedsiębiorcy, na rzecz którego koncesja została wydana, do przeniesienia tej koncesji na rzecz podmiotu, który:

1) wyraża zgodę na wszystkie wynikające z niej warunki,

2) w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności wykaże się prawem do informacji geologicznej, prawem do nieruchomości gruntowej, prawem użytkowania górniczego bądź przyrzeczeniem ich uzyskania, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 3 (przepis ten nie dotyczy sytuacji skarżącego),

3) wykaże, iż jest w stanie spełnić wymagania związane z wykonywaniem zamierzonej działalności.

Należy w tym miejscu, mając na uwadze przepis art. 26a ust. 1 pkt 2 p.g.g. stwierdzić, że decyzja o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej, jak stanowi art. 47 ust. 3 p.g.g. zostaje niejako "skonsumowana" decyzją udzielającą koncesji, gdyż jak wskazuje art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.g. do wniosku o udzielenie koncesji należy m.in. dołączyć dowód istnienia prawa przysługującego wnioskodawcy do wykorzystania dokumentacji geologicznej w celu ubiegania się o koncesję. Jeżeli więc na podstawie m. in. dokumentacji geologicznej koncesja została już udzielona, to prawa wynikające z koncesji obejmują również prawa i obowiązki wynikające także z decyzji o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej.

Zdaniem skarżącego nie został spełniony warunek z art. 26a ust. 1 pkt 2 p.g.g., gdyż beneficjent koncesji nie posiadał prawa do dokumentacji geologicznej. Należy zatem zwrócić uwagę również na przepis art. 26a ust. 2 p.g.g. stanowiący, że przeniesienie koncesji powoduje również przeniesienie praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy, czyli powoduje przeniesienie praw wynikających również z decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną.

W świetle ustaleń organu administracji skarżący złożył dwa oświadczenia. Pierwsze z nich złożył J. B. w dniu [...] września 2005 r., w którym oświadczył, że przenosi na J. B. wszelkie uprawnienia wynikające m.in. z posiadanej koncesji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Oświadczenie to zostało złożone w związku z wcześniejszym zawarciem w dniu [...] sierpnia 2005 r. umowy dzierżawy przez strony oświadczenia. Umowa ta zakreślała cel, dla którego została zawarta – wydobywanie żwiru na nieruchomości nią objętą, która była również przedmiotem koncesji nr [...] (§ 6 umowy). Jednocześnie umową tą J. S. wyraził zgodę J. B. na poddzierżawienie nieruchomości osobie trzeciej (§ 6 umowy). To wyrażenie zgody nie zastrzegało terminu, w którym do poddzierżawienia mogło dojść.

Z omawianej umowy dzierżawy i z oświadczenia J.S. z dnia [...] września 2005 r. jednoznacznie wynika, co było zamiarem stron – przeniesienie wszelkich uprawnień z koncesji nr [...] ze względu na wcześniejsze przeniesienie prawa do nieruchomości objętej tą koncesją, gdyż zamiar stron nie obejmował samego użytkowania nieruchomości jako gruntu rolnego. lecz użytkowanie go w celu wydobywania kopaliny. Ustalenia organu administracji w tym zakresie nie budzą wątpliwości. Natomiast twierdzenie J. S., jak podkreślał organ administracji, że skarżący przeniósł umową dzierżawy jedynie prawo do użytkowania gruntu bez prawa do wydobywania żwiru, który się na nim znajdował, nie znajduje potwierdzenia w czynnościach przez niego dokonanych.

W następnej kolejności, zgodnie z ustaleniami organu administracji, J.B. zgodnie z uprawnieniem wynikającym z umowy dzierżawy, poddzierżawił nieruchomość B. P. (wspólnikowi spółki M.) w celu wydobywania kruszywa z tej nieruchomości. Umową tą J.B. przekazał poddzierżawcy (§ 5 umowy) pełną dokumentację dotycząca eksploatacji kruszywa, a więc i prawa do dokumentacji geologicznej otrzymane od J.S., jako niezbędne do realizacji celu umowy. Należy bowiem podkreślić za organem administracji, że również celem tej umowy nie było użytkowanie nieruchomości gruntowej jako nieruchomości rolnej, lecz wydobywanie z niej kopaliny. W celu realizacji tej działalności J.S. złożył B.P. oświadczenie wyrażające zgodę na przeniesienie koncesji nr [...] i zauważenia wymaga, że adresat tego oświadczenia – B. P. – złożył podpis jako wspólnik spółki M. przykładając obok pieczęć spółki.

Z powyższych ustaleń organu administracji, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, nie sposób wyprowadzić innego wniosku od tego jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia. Organ administracji zasadnie bowiem uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. nie została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności z jego rażącym naruszeniem określonym przez przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda [...] miał podstawy do przeniesienia koncesji, które to przeniesienie, zgodnie z art. 26a ust. 2 p.g.g., nastąpiło łącznie z prawem do korzystania z dokumentacji geologicznej. Treść decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. została doręczona J.S. [...] czerwca 2006 r., a więc umożliwiono skarżącemu nie tylko zapoznanie się z tą decyzją, ale również jej zaskarżenie, z czego jednak w trybie zwykłym nie skorzystał.

Nie można podzielić poglądu skarżącego, że sąd cywilny nie zajmował się dokumentacją geologiczną. Zdaniem J. S. J. B. bezprawnie wykorzystał uprawnienia wynikające z tej dokumentacji oraz bezprawnie te uprawnienia przekazał B. P. Należy zatem zwrócić uwagę, że sąd cywilny, oddalając żądanie J. S. wydania tej dokumentacji uznał, iż dzierżawca wszedł w jej posiadanie w sposób uprawniony. Skarżący prezentował stanowisko, że wydał te dokumenty J. B. jedynie w celu zapoznania się z nimi, co nie znalazło potwierdzenia w żadnych dowodach przeprowadzonych w sprawie. Należy zgodzić się z organem administracji, iż mając na uwadze treść oświadczeń złożonych przez J. S. J. B. i B. P.(reprezentującemu spółkę M.) oraz zgodny cel i zamiar stron umowy dzierżawy, dokumentacja wydana J. B. została w celu umożliwienia wydobywania żwiru na nieruchomości objętej koncesją nr [...], a więc w celu umożliwienia użytkownikowi przedmiotowej nieruchomości realizacji uprawnień wynikających z tej koncesji. To natomiast, że J. B. na drugi dzień po otrzymaniu dzierżawy przekazał ją B. P. nie ma istotnego znaczenia w sprawie. J. S. składając w dniu [...] listopada 2005 r. oświadczenie B. P. o wyrażeniu zgody na przeniesienie koncesji nr [...] wiedział już, że nastąpiło także przeniesienie dzierżawy nieruchomości i na ten fakt się godził, gdyż w aktach sprawy nie ma dokumentów na potwierdzenie innego stanowiska skarżącego.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.