Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 88/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 02 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi M. M. na bezczynność [...] S.A. Oddział w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] S.A. Oddział w P. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. w części obejmującej wniosek o udostępnienie kopii dokumentu pod nazwą "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłu gazu" w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od [...] S.A. Oddział w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. M. M. zwrócił się do [...] S.A. Oddział w P., na podstawie art. 2 ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 i art./ 5 ustawy z dnia 6 września 2001r . o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm., dalej: u.d.i.p.) oraz art. 156a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej: u.g.n.), zażądał udostępnienia informacji publicznej w formie kopii:

- dokumentu obowiązującego w Spółce pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu",

- operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego I. T.-K. z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczącego działek nr [...] i [...], położonych w K. przy ul. [...] i [...], wykonanego w celu określenia wartości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem jednorazowym oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystania za okres od [...] stycznia 2013 r. do dnia wyceny.

W odpowiedzi z dnia [...] marca 2016 r. spółka poinformowała wnioskodawcę, że w 14-dniowym terminie nie jest w stanie określić, czy zakres żądanych informacji mieści się w kategorii informacji publicznej. Powołując się na art. 13 ust. 2 u.d.i.p. podano, że informacje zostaną udostępnione do dnia [...] maja 2016 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność [...] S.A. Oddział w P. w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] marca 2016 r. w zakresie dokumentu obowiązującego w spółce pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu". Skarżący wniósł o zobowiązanie spółki do udostępnienia żądanego dokumentu oraz zasądzenia od spółki na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W motywach skargi przedstawiono przebieg postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział w P. wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oddział spółki kapitałowej nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albowiem jest jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, lecz jednostką wewnętrzną takiej osoby. Oddział nie jest podmiotem reprezentującym spółkę kapitałową, a zakres jego działania jest wyłącznie pochodną woli samej spółki. Zatem oddział reprezentowanej spółki nie posiada zdolności sądowej w niniejszym postępowaniu, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r.. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) , co skutkować winno odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Z ostrożności procesowej spółka wniosła o oddalenie skargi wskazując, że wnioskowane informacje nie mają statusu informacji publicznej. Wskazano, że [...] jest spółką akcyjną, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Wykonuje ona zadania publiczne jako przedsiębiorstwo energetyczne, prowadzące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania paliwa gazowego, posiadające status operatora systemu przesyłowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.). Spółka jest właścicielem sieci gazowej, składającej się z gazociągów i innych urządzeń energetycznych, zatem swoje obowiązki statutowe wykonuje przy użyciu własnych składników majątkowych, a nie mienia Skarbu Państwa. Należy zatem odróżnić sferę jego działalności związaną z wykonywaniem zadań publicznych od pozostałej aktywności, nieobjętej obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej. Żądane przez skarżącego dokumenty, choć wytworzone w związku z działalności spółki, nie są nośnikiem informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., ponieważ "Procedura rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu" jest wewnętrzną regulacją spółki o charakterze porządkowym, określającą zasady procedowania w związku z roszczeniami cywilnoprawnymi osób trzecich i sposób zbierania informacji służących zajęciu stanowiska negocjacyjnego w takich jednostkowych kwestiach. Dokument ten nie dotyczy podejmowania przez spółkę działań w sferze jej zdań publicznych, nie wiąże jej też co do sposobu cywilnoprawnego uregulowania tytułów prawnych do nieruchomości, na których zlokalizowane są elementy sieci gazowej. Treść procedury nie wiąże również osób trzecich, a w szczególności nie ogranicza właścicieli nieruchomości w przysługujących im roszczeniach cywilnoprawnych, nie wiąże też sądów ani organów administracji publicznej przy podejmowaniu rozstrzygnięć dotyczących powyższych kwestii. Wydanie tej procedury ma charakter fakultatywny. Podkreślono, że spółka nie jest związana sposobem uzyskania tytułu prawnego do gruntu w związku z posadowieniem czy eksploatacją urządzenia przesyłowego. W przeciwieństwie zaś do kwestii objętych żądaną procedurą spółka jest adresatem opracowania innych regulaminów dotyczących wykonywanych przez nią zadań publicznych tj. instrukcji ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej, o której mowa w art. 9g ust. 1 Prawa energetycznego. W związku z powyższym zdaniem spółki brak jest związku pomiędzy opracowaniem przez spółkę wewnętrznej procedury rozpatrywania roszczeń a wykonywaniem przez nią działalności operatora sieci przesyłowej. W konsekwencji żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 30 września 2016 r.

W piśmie procesowym z dnia 31 października 2016 r. M. M. podniósł, że spółka [...], której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych. Podobnie jej oddział mógł być adresatem wniosku o udostępnienie takich informacji, gdyż stanowi jednostkę organizacyjną spółki. Nadto skarżący wskazał, że w świetle art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu niebędącego organem związanych z nim bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez niego niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Nadto skarżący wskazał, że odpowiedź oddziału spółki z dnia 1 marca 2016 r., przekazana pismem z dnia 30 września 2016 r. nie ma wymaganej formy decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a tym samym odział spółki nadal pozostaje w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Wyjaśnić należy też, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a zatem K.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 P.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, że jej przedmiotem jest bezczynność [...] S.A. Oddział w P. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 1 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej tj. dokumentu obowiązującego w spółce pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu".

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki o odrzucenie skargi, stwierdziwszy, że nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podzielił stanowiska oddziału spółki jakoby nie posiadał on zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 P.p.s.a.

Przepis ten (§ 1-4) stanowi, że zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądową) mają: osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, a także organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Istotne z punktu widzenia oceny, czy oddziałowi spółki przysługuje zdolność sądowa jest to, iż przedmiotem skargi M. M. wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność [...] S.A. Oddział w P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym jest możliwe przypisanie jednostce organizacyjnej (oddziałowi osoby prawnej) przymiotu strony. Sprawy dotyczące udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Ów przepis jest natomiast przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 p.p.s.a. Jednostka organizacyjna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie stanowi jednostki organizacyjnej, o jakiej mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet kiedy stanowi część spółki powołaną przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Oddział spółki akcyjnej, a nawet jej organ może być traktowany jako organ w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., a zatem w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, co uzasadnia przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, z 23 września 2013 r., I OSK 731/14, z 15 października 2013 r., I OSK 830/13, z 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2445/13 i I OSK 914/14, z 16 kwietnia 2014 r., I OSK 2639/13, a także postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nie budzi wątpliwości, na co wskazuje sam oddział spółki, że [...] S.A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Z przedstawionego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców z KRS z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] wynika, że [...] S.A. z siedzibą w W. powstała w ramach przekształcenia, jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w P. wymienia się wśród innych jednostek organizacyjnych spółki. [...] S.A. z siedzibą w W. znalazł się w Wykazie przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, zawartym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 212, poz. 1387). Wobec powyższego uznać należało, że Oddział Spółki jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i posiada zdolność sądową w sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej.

Zatem wbrew twierdzeniom oddziału spółki brak było podstaw do odrzucenia skargi.

Przechodząc do oceny, czy oddział spółki dopuścił się bezczynności należało ustalić, czy żądana przez skarżącego informacja tj. udostępnienie dokumentu oddziału spółki pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu" stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. W tym celu koniecznym jest podkreślenie, że [...] S.A. Oddział w P. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Za takim stanowiskiem przemawiają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm., dalej: P.e.). Spółka jest operatorem systemu dystrybucyjnego, czyli przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25 P.e.). Przy ustalaniu, czy przedsiębiorstwo energetyczne można zaliczyć do kręgu wyżej wymienionych podmiotów, wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, w którym wskazał on, iż dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa, a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, ale również ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych. W związku z powyższym uznać należy, że przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Bd 87/12).

Sąd uznając, że przedsiębiorstwa energetyczne w związku z powierzeniem im zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. podziela też pogląd, że nie tylko w zakresie, w jakim przedsiębiorstwo wypełnia zadania operatora systemu dystrybucyjnego, realizuje ono zadania publiczne. Zważyć należy, że [...] S.A. Oddział w P. należy uznać za podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., to za informację publiczną należy - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. - uznać informacje dotyczące majątku, którym oddział spółki dysponuje.

O ile zatem w spółce [...] przyjęto regulacje określające zasady postępowania (procedury) dotyczące rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe gazu, które ujęto w formie dokumentu żądanego przez skarżącego, to zdaniem Sądu uznać należy, iż procedury te regulują tryb dysponowania majątkiem w tej Spółce.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p. stanowi zaś, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Skoro zatem spółka w ramach dysponowania swym majątkiem i dbałości o jego nieuszczuplenie wprowadza na potrzeby ewentualnych sporów z właścicielami nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe gazu, odpowiednie "Procedury rozpatrywania roszczeń..." to dokument ten jako wytworzony przez podmiot określony w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., odnoszący się do majątku spółki (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.) oraz określający w tym zakresie zasady postępowania spółki (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.) niewątpliwie stanowi informacje publiczną.

Dla powyższej oceny bez przypisywanego jej w odpowiedzi na skargę znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżony podmiot okoliczność, iż przyjęcie przedmiotowej procedury i co za tym idzie sporządzenie kodyfikującego ją dokumentu nie było wymagane przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Tego rodzaju okoliczność, to jest wytworzenie określonego dokumentu w następstwie realizacji obowiązku prawnego, nie jest bowiem wskazana w jakimkolwiek przepisie jako przesłanka uznania zawartych w nich informacji, za informacje posiadające walor informacji publicznych. Wręcz przeciwnie, oczywistym w ocenie Sądu jawi się, iż o ile podmiot realizujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem państwowym samodzielnie wprowadza wewnętrzne procedury postępowania w pewnych kategoriach stanów faktycznych wiążących się bezpośrednio z realizowanie tych zadań i dysponowaniem majątkiem publicznym, to informacja o tych procedurach ma walor informacji publicznej, albowiem dotyczy zasad funkcjonowania tego podmiotu, zasad załatwiania spraw przez ten podmiot i trybu dysponowania majątkiem spółki.

Z tego względu należało uznać, że poznański Oddział Spółki zobowiązany był rozpoznać w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosek skarżącego w zakresie w jakim obejmował on żądanie przesłania potwierdzonej za zgodność kopii dokumentu pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu", co oznacza konieczność udostępnienia żądanej informacji w formie wskazanej przez wnioskodawcę, albo wydania orzeczenia w przedmiocie odmowy jej udostępnienia o ile w ocenie podmiotu zobowiązanego zachodzą wskazane w ustawie przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej.

Wyjaśnić należy, że przez bezczynności organu administracji publicznej lub innego podmiotu rozumieć należy taką sytuację, w której w prawnie ustalonym terminie organ lub inny zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. określa, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Podmiot ten w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

W okolicznościach niniejszej sprawy na wniosek M. M. z dnia 1 marca 2016 r., a doręczonego w dniu 4 marca 2016 r. (jak wynika ze śledzenia przesyłki nr [...]) Oddział spółki [...] odpowiedział pismem z dnia [...] marca 2016 r. w ten sposób, że wskazał, iż nie jest w stanie w terminie 14-dniowym określić, czy wniosek dotyczy informacji publicznej, podając, że informacji udzieli do dnia 4 maja 2016 r. Następnie pomimo złożenia przez M. M. w dniu 26 lipca 2016 r. skargi do tutejszego Sądu, oddział spółki uznał, że wniosek skarżącego nie dotyczy informacji publicznej i do dnia rozstrzygnięcia sprawy nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej, jak też nie wydał orzeczenia w przedmiocie odmowy jej udostępnienia.

Mając powyższe na względzie Sąd po stwierdzeniu, że oddział spółki dopuścił się bezczynność w wyżej wymienionym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał go do załatwienia wniosku skarżącego w tej części, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku (pkt I. wyroku), co oznacza po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji konieczność albo jej udostępnienia w tym terminie, albo wydania w tym terminie odpowiedniego rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami u.d.i.p.

Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie Oddziału Spółki do udostępnienia żądanego dokumentu, albowiem tego rodzaju rozstrzygnięcie wymagało by ustalenia, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej ze względu na potrzebę ochrony tajemnic prawnie chronionych, co byłoby przedwczesne na etapie rozpoznawania skargi nie na odmowę udostępnienia informacji publicznej, lecz na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie takowej informacji i prowadziło by do zastąpienia przez Sąd podmiotu zobowiązanego w merytorycznym rozpoznaniu wniosku o udostępnienie żądanej informacji.

Przypomnieć bowiem należy, iż przedmiotem sporu pomiędzy stronami na obecnym etapie postępowania była okoliczność, czy wnioskowana informacja w postaci dokumentu obowiązującego w Spółce pn. "Procedury rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się urządzenia systemu przesyłu gazu" stanowi w ogóle informacje publiczną, a nie okoliczność czy tego rodzaju dokument winien być udostępniony.

Jednocześnie wskazać w tym miejscu należy, że Oddział Spółki mógł mieć istotne wątpliwości co do charakteru żądanej przez skarżącego informacji, w szczególności dlatego, że w pierwotnym wniosku skarżący zażądał nadto udostępnienia dokumentu w postaci operatu szacunkowego dotyczącego wyceny wartości ograniczonego prawa rzeczowego – służebności przesyłu i oszacowania wysokości ewentualnego odszkodowania za bezumowne korzystanie z konkretnie wskazanych we wniosku nieruchomości, który to operat nie podlegał regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem został on sporządzony jedynie jako materiał przygotowawczy do negocjacji porozumienia cywilnoprawnego z właścicielem nieruchomości i służy w istocie ocenie warunków finansowych jakie skarżona Spółka może przedstawić proponując innemu podmiotowi gratyfikację finansową za bezumowne korzystanie z gruntu, bądź wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Dokument ten został zatem wytworzony tylko na użytek ukształtowania przyszłego i ewentualnego stosunku cywilnoprawnego. (por. wyrok tut. Sądu z sygn. IV SAB/Po 58/16 z dnia 29 września 2016 r., dostępny w CBOSA).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że bezczynność Oddziału Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od Oddziału Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III. wyroku).

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.