Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 935/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 49 b)  ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia (del.) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 816/08 w sprawie ze skargi E. G. oraz C. K. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz E. G. kwotę 530 (słownie: pięćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009r. sygn. akt. II SA/Bd 816/08 w sprawie ze skargi E.G., Cz.K. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.y z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki, skargę oddalił.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy

Wskutek pisma E.K., Cz.K., S.A., E.G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wszczął postępowanie w sprawie istniejącego budynku garażowego na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w B.

Podczas przeprowadzonych oględzin, zarządca nieruchomości, którym jest P. Spółdzielnia Mieszkaniowa, oświadczył, że nie dysponuje żadnymi dokumentami budowlanymi dotyczącymi realizacji ww. obiektu, nabytego wraz z działką w 1996r.

W wyniku prowadzonego postępowania i zebranych materiałów dowodowych organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowy obiekt istnieje, co najmniej od roku 1968, a świadczą o tym m.in. pokłady geodezyjne z roku 1996, z roku 1995, rysunek z miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta B. z roku 1981 oraz kopia z mapy obrębowej z Miejskiej Pracowni Geodezyjnej z roku 1968.

W oparciu o powyższe dowody Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] listopada 2006r., Nr [...] odmówił wydania decyzji na rozbiórkę przedmiotowego obiektu garażowego, bowiem w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w parterach oraz przyłączami na terenie przedmiotowej nieruchomości [...] z dnia [...] czerwca 1996r., wydanej przez Prezydenta Miasta B., przedmiotowy garaż nie został przewidziany do likwidacji.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...]utrzymał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Bd 234/07 uchylił wyżej wskazaną decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. stwierdzając, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego - art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane.

W ocenie Sądu nieprzekonywujące okazało się przyjęcie w oparciu o wycenę szacunkową garażu opracowaną w listopadzie 1996r. przez Biuro E. " O." w B.stwierdzenie, że wiek obiektu wynosi 60 lat oraz to, że organ oparł decyzje na dokumentach bez podania numeru karty akt administracyjnych z lat 1995, 1996 i 1968, używając do ich określenia nazewnictwa, które udaremniło Sądowi odnalezienie ich w aktach administracyjnych. Sąd na tej podstawie hipotetycznie założył, że chodziło o karty akt 64 oraz 68 i 53.

Sąd stwierdził, że ustalenia organu potwierdzają jedynie, że od 28 marca 1968 r. do 4 grudnia 1995r. w miejscu położenia spornego garażu istniał obiekt budowlany o zbliżonych do niego wymiarach (k-53 i k-64) oraz, że sporny obiekt istniał od 25 kwietnia 1996r. (k- 68).

Ponadto, w uzasadnieniu wyroku uznał za konieczne potwierdzenie tożsamości spornego garażu z obiektem naniesionym na mapach i nie uznał stanowiska skarżących, że sporny garaż nie istniał na zakupionej przez spółdzielnię nieruchomości, jak również, że naniesiony na mapach (k- 64, 53, 68) obiekt ma inne wymiary niż te, które zostały zawarte w wycenie szacunkowej (k- 41).

Zdaniem Sądu bezsporne okazało się, że na wzniesienie spornego obiektu konieczne było we wszystkich stanach prawnych począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216) do chwili obecnej uzyskanie pozwolenia na budowę. Stwierdził, że organy nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, gdyż nie zażądały z uwagi na treść art. 63 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. od właściciela nieruchomości z posadowionym garażem, tj. P. Spółdzielni Mieszkaniowej w Bydgoszczy, przedłożenia dokumentów jego budowy, a w tym pozwolenia na budowę. Nie odebrano od pracowników spółdzielni oświadczeń (zeznań) co do istotnych okoliczności w sprawie. Nie podjęto również próby uzyskania tych dokumentów z innych źródeł: Urzędu Miasta B. oraz poprzedniego właściciela nieruchomości R. M.B. (lub członków jej rodziny) oraz zeznań tych osób pod kątem czy i od kiedy sporny obiekt znajdował się na nieruchomości w momencie jej sprzedaży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zalecił przesłuchanie pracowników wykonawcy domu mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości ze spornym garażem. Uznał również za konieczne przeprowadzenie oględzin garażu w sytuacji, gdy zostanie potwierdzone zastosowanie przesłanek wynikających z przepisu art. 37 ust. 1 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji przystąpił do ponownego rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 12 grudnia 2007r. wezwał P. Spółdzielnię Mieszkaniowa w B. o dostarczenie dokumentów budowlanych związanych z realizacją spornego garażu, w wyniku czego pismem z dnia 21 grudnia 2007r. Prezes Zarządu P. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. poinformował organ, że poprzedni właściciel nie przekazał żadnych dokumentów ani dokumentacji technicznej na istniejący sporny garaż. Organ ustalił również, że poprzedni właściciel – R.B. zmarła w dniu 27 lipca 1997r. Za pośrednictwem Spółdzielni organ uzyskał wiedzę na temat wykonawcy inwestycji i w dniu 29 kwietnia 2008r., przesłuchał w charakterze światka kierownika budowy –T.K. (k- 210 akt administracyjnych organu I instancji), który zeznał, iż cześć zabudowy garażowo- gospodarczej w trakcie realizacji budynku mieszkalnego została zlikwidowana, za wyjątkiem garażu, który istniał przed rozpoczęciem robót, a w trakcie budowy był wykorzystywany jako zaplecze budowy. W trakcie budowy garaż ten zachował istniejące gabaryty i nie był przebudowywany (z wyjątkiem likwidacji przybudówki gospodarczej)".

Następnie w dniu 20 maja 2008r. dwóch pracowników PINB oraz pracownik PSM wykonali oględziny garażu w obecności użytkownika B.A. oraz E. G., S. i A.A. Zdarzenie zostało utrwalone protokołem oraz fotografiami (K- od 220 do 230). Z uwag do protokołu osób zainteresowanych wynika, że m.in. nie dokonano pomiaru wewnątrz garażu, a budynek posiada inną wysokość niż w inwentaryzacji.

Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku współwłaścicieli nieruchomości przy ulicy [...] 17 w B. na podstawie art. 81 ust. 1 , art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r.( tj. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ) oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm.) odmówił wydania decyzji o rozbiórce budynku garażowego na terenie tej nieruchomości.

Organ stwierdził, że postępowanie uzupełniające, które przeprowadził potwierdza wykonanie obiektu przed 1995r. Argumenty wnioskodawców o braku zabudowy nieruchomości ustalonej na podstawie aktu notarialnego organ odparł twierdząc, iż jest to jedynie dowód przedmiotu sprzedaży. Dostarczony natomiast wypis z kartoteki budynków (k- 197) wskazujący na rok budowy spornego garażu jako 1997 organ określił, jako rok zgłoszenia obiektu i powołał się na stanowisko Wydziału Mienia i Geodezji z dnia 11 maca 2008r. (k - 199).

E.G. działając przez pełnomocnika od przedmiotowego rozstrzygnięcia wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 49 b § 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. i niezasadne wydanie decyzji przez organ w oparciu o stan prawny uregulowany ustawą Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.

W treści odwołania strona wskazała, iż w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które mają dla sprawy decydujący charakter chociażby to, że wprawdzie PINB podjął próbę uzyskania niezbędnych dokumentów od poprzedniej właścicielki nieruchomości, R.B., lecz po informacji o jej śmierci, nie podjął już żadnych starań celem uzyskania potrzebnej dokumentacji od członków jej rodziny. Nie podjęto próby ustalenia, z jakiego okresu pochodzą materiały użyte do budowy spornego garażu.

Kolejnym pismem wniosła E.G. i Cz.K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35, art. 73 § 1, art. 79 k.p.a. Zdaniem odwołujących się naruszenie przepisów postępowania polegało również na niewyciągnięciu konsekwencji w stosunku do P. Spółdzielni Mieszkaniowej i B. A., utrudniających postępowanie administracyjne. W kolejnym zarzucie odwołujące się powołały się na ukrywanie dokumentów przez organ. Nadto nieuwzględnienie wszystkich ważnych dla sprawy okoliczności oraz niewyjaśnienie chociażby, do kogo należy nieruchomość, na której posadowiony jest przedmiotowy garaż wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia.

Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2008r. znak [...], odmawiającą wydania decyzji na rozbiórkę budynku garażowego na terenie nieruchomości przy ul. [...]17 w B.

Organ odwoławczy w motywach tego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ nadzoru budowlanego wydający decyzję w wypełnił zalecenia zawarte w wyroku Sądu dotyczące zebrania pełnego materiału dowodowego, a tym samym ocena spornego garażu dokonana była prawidłowo. Dlatego uznał wniesione w odwołaniach zarzuty za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. przez nie wydanie decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia 19 listopada 2007r., tj. po przekazaniu sprawy z WINB, wyjaśnił, że zarzut ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem terminy załatwienia spraw określonych w przepisie mają charakter procesowy, a w istocie charakter instrukcyjny dla organu prowadzącego postępowanie.

Ponadto stwierdzenie skarżących, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...]17 w B. w momencie jej zakupu przez Spółdzielnię Mieszkaniową nie istniał murowany garaż tylko jedynie szopa, organ odwoławczy uznał także za nietrafne, bowiem ze znajdującej się w aktach sprawy wyceny szacunkowej garażu usytuowanego na przedmiotowej posesji, opracowanej w listopadzie 1996 r. przez Biuro E. "O." w B., wynika, że obiekt garażu istniał przed 1995 r. W ww. opracowaniu zamieszczona została także kserokopia fotografii datowanej 19 lipca 1996r., potwierdzającej, że spornym obiektem nie jest szopa, lecz obiekt murowany wyposażony we wrota garażowe.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżących, że samowola stoi na gruncie innych właścicieli wyjaśnił, iż sporny obiekt garażowy, którego właścicielem jest P. Spółdzielnia Mieszkaniowa, stoi na terenie nieruchomości, której oprócz skarżących, właścicielem jest również P. Spółdzielnia Mieszkaniowa, a sprawy dotyczące naruszenia praw własności winny być rozstrzygane w drodze postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E.G. i Cz.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W skardze tej wniesiono o uchylenie decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. przez wydanie decyzji o rozbiórce spornego obiektu zarzucając naruszenie przepisów: art. 35 § 3, art. 79, k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., art. 48 § 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. przez odmowę wydania decyzji na rozbiórkę budynku garażowego pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie oraz art. 49 b § 1 przez odmowę wydania decyzji na rozbiórkę budynku garażowego pomimo zajścia przesłanek określonych w tym przepisie.

W uzasadnieniu skargi skarżące podtrzymały stanowisko, iż sporna samowola budowlana powstała przed 1997r., a o powyższym mają świadczyć następujące dowody zgromadzone w aktach sprawy (akt notarialny z dnia 29 stycznia 1996r., Rep. [...]; decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 1996r.; pozwolenie na użytkowanie projektu budowlanego- decyzja nr [...]z dnia [...] października 1997r.; decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dnia [...] stycznia 1998r. [...]; postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2007r. nr [...]; rozliczenie inwestycji- budynek mieszkalny z garażami załącznik do protokołu z dnia [...]marca 1998r.; uchwała nr [...] Zarządu P. Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1998r.; arkusz spisowy budynków wykonany przez K.B. z dnia [...] czerwca 2004r.- zawierający dane z PSM; kartoteki Budynków: [...] Urzędu Miasta w B. Wydziału Mienia i Geodezji; wypis z kartoteki budynków, pozycja kartoteki budynków: [...] z dnia [...] stycznia 2008r.; wypis z rejestru gruntów [...]; wypis z kartoteki budynków, pozycja kartoteki budynków [...] z dnia [...] lutego 2008r.; wypis z kartoteki budynków, pozycja kartoteki budynków [...]z dnia [...] czerwca 2008r.; pismo E.G. do WINB z dnia [...] października 2007r.; pismo E.G. do WINB z dnia [...] listopada 2007r.; pismo właścicieli nieruchomości do PINB z dnia [...] lutego 2008r. oraz pismo E.G. do WINB z dnia [...] marca 2008r.

Zdaniem skarżących wcześniej istniał uprzednio w północno - zachodniej części działki samowolny obiekt budowlany, który nie jest tożsamy z obecnie istniejącym obiektem. Był to obiekt oznakowany literą "g" co zdaniem skarżących oznacza zabudowania gospodarcze. Powyższe wynika z Projektu Zagospodarowania Terenu z dnia [...] kwietnia 1996r. Zgodnie z obowiązującą wówczas Polską Normą [...] obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki oznaczało się na projekcie budowlanym przez pokazanie jego obrysu liniami przekreślającymi równoległymi tak jak to uczyniono na projekcie zagospodarowania działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacją z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydając orzeczenie z dnia 18 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Bd 234/07 związał organ administracji ponownie rozpoznający sprawę, jak i Sąd rozpoznający skargę w chwili obecnej oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania.

Z uwagi na powyższe związanie, oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku Sądu wyjaśniono, że powołany przez skarżących jako dowód akt notarialny nie stanowi dowodu potwierdzającego rzeczywistego stanu faktycznego nieruchomości. Sąd w wyżej wymienionym wyroku wypowiedział się, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361) adnotacja zawarta w akcie notarialnym, że przedmiotem obrotu jest nieruchomość niezabudowana, nie mieści się w pojęciu prawa jawnego.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, które istniały przed wyrokiem Sądu z dnia 18 lipca 2007r., a które zostały prawidłowo opisane przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, potwierdzają, że w miejscu obecnie istniejącego obiektu istniał obiekt oznaczony lit. g już w dniu [...] marca 1968r. KW [...] (k- 53 akt administracyjnych organu I inst., tom I- mapa obrębu 194 wykonana w skali 1:500 potwierdzony za zgodność z oryginałem przez Miejską Pracownię Geodezyjną, Grodzki "Ośrodek Dokumentacji Kartograficznej i Geodezyjnej w B." w dniu [...] października 2006r.) Dokumentem potwierdzającym lokalizację obiektu (istniejącego garażu) w 1995 r., w tym samym miejscu co obecnie jest załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] 17 w B. z dnia [...] stycznia 1996r. Nr [...] stanowiący plan sytuacyjno-wysokościowy wykonany w skali 1:500 z dnia [...] grudnia 1995r. (k- 64 akt administracyjnych jak wyżej). Również zbiorcza plansza sieci projektu zagospodarowania terenu sporządzona przez P. P.W. Sp. z o.o. "O." projektu mgr inż. arch. J. G. wykonana w skali 1:500, potwierdza że w miejscu istniejącego garażu istniał obiekt budowlany oznaczony lit. "g" już w dniu [...] kwietnia 1996r. (k- 68 akt administracyjnych jak wyżej). W ocenie Sądu nie pozostaje w sprzeczności z powyższymi dowodami pod względem lokalizacji również inny dokument, stanowiący projekt zagospodarowania terenu sporządzony przez P.P.-W. Sp. z o.o. "O." projektu B. K. wykonany w skali 1:500 - k- 86 akt administracyjnych jw.).

W konkluzji Sąd pierwszej instancji, przyjął, że dowody te niewątpliwie świadczą o istnieniu obiektu w miejscu istniejącego obecnie garażu przed 1995 r.

Autentyczność powyższych dowodów nie został podważona żadnym wyrokiem Sądu w postępowaniu karnym. Są to dokumenty urzędowe. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd wskazał, że dokumenty urzędowe powyżej wymienione pozwolenia i decyzje z załącznikami map mają zwiększoną moc dowodową w stosunku do dokumentów prywatnych. Dokumenty urzędowe zatwierdzają bowiem urzędowo fakty. Moc dowodowa dokumentu urzędowego nie jest jednak bezwzględna. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji".

W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie nie ma znaczenia oznaczenie obiektu na mapach lit. "g", czy też to ,czy był on przeznaczony do rozbiórki. Ważne jest natomiast, czy istnieją dowody na to, że istniejący przed 1995r. obiekt został rozebrany i w jego miejscu powstał sporny garaż. Przy czym jak wyjaśniono skarżące nie wykazały dowodów potwierdzających tą okoliczność.

W świetle powyższych ustaleń, Sąd uznał za trafne stanowisko zawarte w wycenie szacunkowej z listopada 1996r. Biura E. "O.", stanowiące k-5 akt administracyjnych organu, iż sporny obiekt pochodzi z lat 60. Wykonany rzut przyziemia garażu na str. 2 tego dokumentu posiada wymiary dł 9.10m, szer. 4.03 a wysokość wewnątrz garażu 2,63.

Sąd wskazał, że dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji tom II stanowiąca k- 104 wykonana została jako inwentaryzacja powykonawcza na dzień 5 stycznia 2007r. i zawiera wymiary zewnętrzne 9,17 na 4,06, wymiary te nie odbiegają znacznie od dokumentacji technicznej zawartej w wycenie szacunkowej z 1996r. Niezgodność wacha się w granicach 3 cm. Rozpiętość w czasie po miedzy sporządzeniem powyższych dokumentów technicznych wynosi 10 lat. Nie wykluczone, że obiekt był remontowany lub modernizowany, bynajmniej wymagałaby tego należyta staranność ze strony zarządcy oraz obowiązek dbania wynikający z przepisów prawa budowlanego.

Sąd przyjął zatem, że obiekt powstał przed 1995r. i zastosowanie do niego mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a dokładnie art. 37ust. 1 tej ustawy, który stanowił, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

W ocenie Sądu pierwszej instancji, żadna z przesłanek warunkujących przymusową rozbiórkę nie została spełniona w rozpatrywanej sprawie. Nie jest bowiem przeszkodą miejscowy plan zagospodarowania terenu. W miejscu lokalizacji spornego garażu dopuszcza się wnoszenie tego typu obiektów budowlanych, a w aktach sprawy brak jest dowodów na to, aby przedmiotowy garaż powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Poza tym, Sąd podkreślił, że inwentaryzacja powykonawcza projektu K.M. z dnia [...] stycznia 2007r.( a więc osoby uprawnionej) zawiera w pkt 9 ocenę stanu technicznego, z której wynika, że:" budynek znajduje się w stanie technicznym zadawalającym i może być wykorzystywany na garaż samochodowy. Przy czym również pracownicy nadzoru budowlanego nie stwierdzili, aby stan budynku stwarzał jakiekolwiek niebezpieczeństwo. A zatem w tym stanie rzeczy orzeczenie w przedmiocie odmowy rozbiórki spornego garażu odpowiada przepisom prawa.

Odnosząc się do dokumentów z lat trzydziestych XX wieku dostarczonych Sądowi przez organ oraz strony postępowania już po wydaniu decyzji zaskarżonej, wyjaśnił, że nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy. Mogą jedynie posłużyć jako okoliczności do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Są to dokumenty urzędowe, a późniejsze w stosunku do również dokumentów urzędowych zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. Dokumenty te w rozpoznawanej sprawie są nową okolicznością w sprawie nieznaną organowi w dniu wydawania orzeczenia, nie są natomiast podstawą do zastosowania przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowiłby podstawę do uwzględnienia skargi przez Sąd z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia prawa. Powyższe dokumenty archiwalne zostały przekazane przez organ administracji pismem z dnia 9 października 2008r. (k-91 akt administracji II instancji) do Komendy Miejskiej Policji w B. w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym sygn. akt [...].

Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ma wpływu na wynik sprawy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie garażu (k- 14 akt organu II instancji) z dnia [...] lutego 2007r. nr [...]. Decyzja ta dotyczyła odrębnego postępowania, obowiązek jej wydania wynikał ze skutków postanowienia PINB z dnia [...] listopada 2006r.( k- 104 str. 10, tom II akt organu I instancji) i był konsekwencją działań organu mających na celu zapobieżenie skutkom stanowiącym niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia. Natomiast decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nie stanowi dowodu na okoliczność wzniesienia garażu w 1997 r.

Sąd przyjął, że dowodu takiego nie stanowią również dokumenty z ewidencji gruntów i budynków ujęte w uzasadnieniu skargi w punktach od 8-13). Sporny garaż został w 1997r. zgłoszony przez aktualnego właściciela PSM w B. do ewidencji gruntów i na tej podstawie naniesione zostały zmiany w ewidencji. Dowodem na to jest pismo (K-134 Tom II akt organu I instancji.) UM B. Wydziału Mienia i Geodezji z dnia [...] grudnia 2007r. oraz poprzedzająca je korespondencja tego organu z E.G.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nieprzekonywujące jest, aby w dniu podpisania aktu notarialnego [...] stycznia 1996r. nieruchomość była niezabudowana garażem, a na załączniku graficznym do decyzji ustalającej warunki zabudowy w dniu [...] stycznia 1996r. garaż ten był naniesiony jako obiekt istniejący.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.G. i zaskarżając go w całości podniosła zarzut naruszenia:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , art. 7 , art. 80 K.p.a. przez nie dokonanie wyjaśnienia stanu faktycznego, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

2) prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności przepisu art. 49b § 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. i niezasadne wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w oparciu o stan prawny uregulowany ustawą - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nie zastosował się w pełni do zasygnalizowanych uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwag odnoszących się do prawidłowości postępowania i w konsekwencji właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.

W wyroku z dnia 18 lipca 2007r. sygn. akt II SA/Bd 234/07 Sąd zwracał uwagę na fakt, iż organy nie rozstrzygnęły w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że sporny garaż jest tym samym budynkiem, który widnieje z 28.03.1968 r. Wątpliwości te, mimo ponownego rozpoznania sprawy, do dnia dzisiejszego, zdaniem skarżących nie zostały wyjaśnione. Wbrew wskazówkom Sądu zawartym w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 234/07, nie zostali przesłuchani pracownicy spółdzielni mieszkaniowej co do istotnych w sprawie okoliczności.

W ocenie skarżącej organ oparł swoją decyzję oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób wybiórczy, pozbawiony obiektywizmu, jednym dokumentom dając wiarę, innym nie, przy czym postępował tu arbitralnie i bez uzasadnienia. Sąd zaś w zaskarżonym wyroku sam przyznał, iż organ nie dokonał w istocie żadnych nowych ustaleń, a jedynie przenumerował strony kart akt co umożliwiło przeprowadzenie z nich dowodu.

Zdaniem skarżącej, organ pierwszej instancji podjął wprawdzie próbę uzyskania niezbędnych dokumentów od poprzedniej właścicielki nieruchomości, R.M.B., lecz po informacji o jej śmierci, nie podjął już żadnych starań celem uzyskania potrzebnej dokumentacji od członków jej rodziny.

A zatem w jej ocenie organ ponownie oparł swoją decyzję na wycenie szacunkowej garażu opracowanej w listopadzie 1996r. przez Biuro E. "O." B., w której stwierdzono, że wiek obiektu wynosi 60 lat. Mimo, że ekspertyza ta nie posiada żadnego uzasadnienia, PINB nie wystąpił bowiem, o wydanie opinii uzupełniającej, ani tym bardziej nie dopuścił dowodu z odrębnej opinii biegłego wydanej na okoliczność ustalenia wielu budynku garażowego, która w dużym stopniu wyjaśniłaby sprawę. Ponadto, nie podjęto również nawet próby ustalenia, z jakiego okresu pochodzą materiały użyte do budowy spornego budynku. Ocena tego pozwoliłaby zweryfikować zarzut, iż jest to nowy budynek postawiony w obrysie poprzednio istniejącego zabudowania przeznaczonego do rozbiórki.

Zdaniem skarżącej po ponownym rozpoznaniu sprawy, nadal nie zostały wyjaśnione okoliczności, która mają dla decydujący znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Skarżąca wskazuję bowiem, że dokumentem wskazującym rok budowy przedmiotowej samowoli (1997r.) jest też załącznik do protokołu P. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. -Ostateczne Rozliczenie Inwestycji - budynek mieszkalny z garażami przy ul. [...] 17 z dnia [...] 03.1998r. PSM podaje nieprawdziwe dane odnośnie wielkości samowoli budowlanej, nie jest to przedmiotem prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym, na co w wyroku zwrócił uwagę również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2007r. Jej zdaniem istotne również w sprawie jest to, że przed zabudowaniem nieruchomości po roku 1996 obiekt ujawniony na mapach ma literę "g", nadto ważne jest to, że został on przewidziany do rozbiórki, a strony skarżące wykazały dowody potwierdzające, że budynek gospodarczy został rozebrany i w jego miejscu powstał parterowy budynek murowany bez pozwolenia na budowę.

W skardze kasacyjnej zakwestionowano również oparcie się przez organ jedynie na zeznaniach T.K., wskazując przy tym, że nie precyzuje on kiedy zostały rozpoczęte roboty budowlane budynku wielorodzinnego. A zatem nieuprawnione jest w jego ocenie przyjęcie, że sporny obiekt powstał przed rokiem 1995 i nie mają zastosowania przepisy ustawy z 24 października 1974r.- Prawo budowlane

Odnosząc się do ustaleń, że w przeszłości na niezabudowanej nieruchomości będącej przedmiotem zakupu istniał jakiś budynek jednak był to budynek gospodarczy będący obiektem bez pozwolenia na budowę i przeznaczonym do rozbiórki, skarżąca wyjaśniał, że nie było w aktach administracyjnych żadnego dowodu potwierdzającego dokładną datę budowy obiektu istniejącego w nie ustalonej przeszłości-zabudowań gospodarczych.

Podkreślając, że Prawo budowlane nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu przechowywać przez cały okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonanych na obiekcie w toku jego użytkowania, skarżąca wywodzi, że niedopełnienie tego obowiązku winno przemawiać na jego niekorzyść.

Podnosząc naruszenie art. 73 § 1 k.p.a., zauważono, iż czterokrotne "oględziny" odbywały się bez udziału strony postępowania administracyjnego, strony, która jest współwłaścicielem gruntu na którym stoi przedmiotowa samowola budowlana. Inspektorzy nadzoru budowlanego nie wchodzili do przedmiotowego obiektu. Nie przeprowadzono ekspertyzy w zakresie oceny materiałów użytych do budowy spornego obiektu.

W ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji, bezpodstawnie stwierdził, że oględziny w dniu [...] maja odbyły się w obecności E.G., S. i A. A. Zdarzenie to jak zauważył Sąd utrwalone zostało protokołem - K 220-230 (jednak z licznymi uwagami współwłaścicieli nieruchomości powstałej bez pozwolenia na budowę, którym uniemożliwiono wzięcie udziału w przeprowadzeniu dowodu) i fotografiami (nie będącymi całkowitą i wiarygodną dokumentacją fotograficzną, dokumentację fotograficzną wykonano bez obecności współwłaścicieli nieruchomości, fotografując tylko część obiektu).

Wskazano także, że w ciągu dwóch lat postępowania administracyjnego organ nie ustalił wielkości budynku parterowego powstałego w 1997r., bowiem cztery dokumenty w aktach administracyjnych podają zupełnie inną wielkość przedmiotowej samowoli budowlanej.

W jej ocenie powoływanie się przez organ na kserokopie nie opisanej i nie datowanej fotografii nie stanowi wiarygodnego dowodu.

Poza tym, skarżąca przypomniała, że w aktach administracyjnych znajduje się wycena szacunkowa opracowana w listopadzie 1996r. przez Biuro E. "O." dostarczona przez PSM, w której stwierdzono, że wyceny szacunkowej dokonano w oparciu o wycenę robót dla obiektu najbardziej zbliżonego - garażu 3 stanowiskowego. W w/w wycenie stwierdzono: " jest to wartość garażu na dzień wybudowania, wg wyceny szacunkowej na dzień 30 września 1996r.- zatem strona zauważyła, że w zestawieniu elementów robót na 7 stronie odnotowano, iż wykonano w związku z budową garażu w 1996r. m. in. następujące prace: roboty ziemne, fundamenty, izolacje przeciwwilgociowe, ściany, stropodach, drzwi i bramy, dach, obróbki blacharskie, podłoże i posadzki, tynki wewnętrzne, roboty malarskie, elewacje, instalacje wewnętrzne.

Zdaniem skarżącej rok budowy przedmiotowej samowoli (1997) wynika z wielu dokumentów urzędowych zgromadzonych aktach sprawy. Przy czym dokumenty te mają zwiększoną moc dowodową, a organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest bowiem, domniemanie prawdziwości jego treści.

Zaznaczono, że w części północno - zachodniej działki istniał uprzednio obiekt budowlany, który nie jest tożsamy z obecnie istniejącym obiektem.

Poza tym, skarżąca podniosła, że budynki na projekcie zagospodarowania terenu z 1996r. oznakowane zostały "g" co oznacza zabudowania gospodarcze, wskazując, że zgodnie z obowiązującą wówczas POLSKĄ NORMĄ PN -62/B-0103 obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki oznaczało się na projekcie zagospodarowania przez pokazanie jego obrysu liniami przekreślającymi równoległymi tak jak to uczyniono na projekcie zagospodarowania terenu działki przy ul [...] 17 w B. Przy czym podkreśla, że zabudowania gospodarcze były ruiną, dlatego nie były przedmiotem zakupu i były przeznaczone do rozbiórki.

Ponadto, skarżąca wskazała, że z dokumentów archiwalnych wynika, iż w 1938r. powstał mały i nie wiadomo w jakich latach istniejący przedwojenny obiekt. Natomiast z dokumentów z 1997r. przedłożonych do Sądu pierwszej instancji wynika, że wydano w 1997r. zezwolenie budowlane na garaż o powierzchni 24m 2 (6 x 4 m ) oraz, że garaż ten miał być położony w innej części nieruchomości, niż obecnie istniejący budynek parterowy bez pozwolenia na budowę.

Kolejnym dowodem potwierdzającym, że PSM zakupiła nie zabudowaną nieruchomość w 1996r. jest Ostateczne rozliczenie inwestycji- budynek mieszkalny z garażami przy ul. [...] 17- Załącznik do protokołu z dnia [...] .03.1998r, Uchwała nr [...] Zarządu Pomorskiej Spółdzielni mieszkaniowej z dnia [...] .03.1998r. Na tej nie zabudowanej nieruchomości inwestor formalny- czyli PSM postanowiła wybudować wielorodzinny budynek z wbudowanymi garażami w części parterowej. Na taką inwestycję PSM otrzymała stosowne zezwolenia

Skarżąca wskazała także na treść pisma Sądu Rejonowego w Bydgoszczy Nr dz. Kw [...] z dnia [...] .09.07r., z którego wynika, że "z treści w/w umów notarialnych zawartych w dokumentach nowo założonych ksiąg wieczystych., działający w imieniu P. Spółdzielni Mieszkaniowej prezes zarządu tej spółdzielni W.G. przy zawieraniu umowy notarialnej z dnia [...] 10.2005r. oświadczył, że na powierzchni przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...]17 znajduje się jeden budynek mieszkalny o 8 lokalach mieszkalnych i 6 garażach. Przy zawieraniu w tym dniu kolejnych dwóch umów oświadczył, iż na powierzchni przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny o 8 lokalach i 6 garażach, przy czym garaż nr 6 znajduje się w budynku odrębnym. Do żadnej z tych umów nie przedłożono dokumentacji geodezyjnej budynków wzniesionych na przedmiotowej nieruchomości".

W ocenie skarżącej dowodami poświadczającym datę wybudowania przedmiotowej samowoli w 1997 są również oświadczenie PSM, która wskazuje tę datę do dokumentów urzędowych oraz Pozycja Kartoteki Budynków : [...]Urzędu Miasta w B.Wydziału Mienia i Geodezji, Pozycja Kartoteki Budynków : [...] z dnia 24.04.06r.,Wypis Z Kartoteki Budynków - Pozycja Kartoteki Budynków: [...] z dnia 20.02.08r. Wypis Z Kartoteki Budynków - Pozycja Kartoteki Budynków: [...]z dnia 24.06.08r., a ponadto załącznik do protokołu P. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. - Ostateczne Rozliczenie Inwestycji - budynek1 mieszkalny z garażami przy ul. [...]r 17 z dnia [...] 03.1998r.

Ponadto skarżąca E.G. w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2009r. wskazał, że jej pełnomocnik procesowy złożył skargę kasacyjną, lecz w tej skardze nie odniósł się do wszystkich zarzutów naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania. W zasadniczej części tego pisma przypomniano przebieg postępowania w tej sprawie w szczególności podnosząc dodatkowo, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie wskazał na naruszenie art. 63 ustawy Prawo budowlane, zaś niedopełnienie obowiązku wynikającego z tej normy stanowi naruszenie przepisu art. 93 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane. Podkreślono, iż Sąd pierwszej instancji nie wyciągnął żadnych konsekwencji wobec bezprawnego użytkownika garażu, który dwukrotnie nie stawił się w miejscu oględzin przed pierwszym wyrokiem w tej sprawie i w dniu 9 maja 2008r. Protokół został sporządzony o zewnętrzną lustrację garażu co stanowi naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. Naruszono też przepis art. 79 § 2 k.p.a. bowiem uniemożliwiono stronie branie udziału w przeprowadzeniu dowodu tj. w oględzinach. Nadto wskazano dodatkowo na naruszenie art. 35 § 3 k.p.a.

W kolejnym piśmie procesowy z dnia 5 października 2009r. skarżąca podtrzymała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku, zaś w piśmie z dnia 19 listopada 2009r. raz jeszcze zaakcentowała, że w tej sprawie doszło do naruszenia art. 35 § 3 k.p.a., art. 38 , 73 § 1 k.p.a. art. 79 § 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą procesową. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 ustawy procesowej, której nie stwierdzono w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd przystąpił do oceny podniesionych zarzutów w skardze kasacyjnej, kwestionującej wyrok Sądu pierwszej instancji.

We wniesionej skardze kasacyjnej przedstawiono zarzut naruszenia prawa procesowego polegającego na naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( zwanej w dalszej części tego uzasadnienia p.p.s.a.), art. 7 i 80 k.p.a., poprzez niedokonanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sytuacji gdy postępowanie organów administracji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego a w konsekwencji uczyniono zarzut błędnego zastosowania art. 49b § 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i niezasadne wydanie decyzji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Natomiast motywy skargi kasacyjnej w istocie wskazują na przesłanki powstania spornego obiektu garażu po 1 stycznia 1995r.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2009r. skarżąca już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozszerzyła zarzuty skargi kasacyjnej o naruszenie art. 63 ustawy Prawo budowlane jak i dalsze naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w związku z prowadzonym w tej sprawie postępowaniem administracyjnym zaznaczając, że jej pełnomocnik nie odniósł się do wszystkich zarzutów naruszenia prawa procesowego.

Jednakże mając na uwadze to, że skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi kasacyjnej we wskazanym wyżej piśmie procesowym wyjaśnić należy, iż z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika prawo strony do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Norma ta nie wprowadza dopuszczalności dokonania zmiany ustawowych podstaw przytaczanych w skardze kasacyjnej czy też ich rozszerzania. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że chodzi w nim o przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, a nie o przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Wymieniony przepis więc nie dostarcza dostatecznych podstaw do zmiany lub rozszerzenia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych powodów pismo skarżącej z dnia [...] maja 2009r., rozszerzające podstawy wniesionej kasacji po upływie terminu do wniesienia kasacji, należy uznać za pozbawione skutków prawnych. Tym samym brak jest podstaw do odniesienia się do takich nowo wskazanych podstaw kasacji, natomiast pismo to potraktowano jako wspierające wniesioną skargę kasacyjną w zakresie zgłoszonych w niej zarzutów.

Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej uznać należy, iż zawiera ona usprawiedliwione zarzuty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony jest zarzut naruszenia prawa procesowego a to art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., powiązany z art. 7 i 80 k.p.a. poprzez nie dokonania pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy.

W motywach skargi kasacyjnej wskazując na związanie poprzednim wyrokiem wydanym w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt II SA/Bd 234/07 zaakcentowano, że w zasadzie nie wykonano czynności nakazanych przez Sąd w tym wyroku. Mimo, że nie wskazano na naruszenie art. 153 p.p.s.a. to sposób sformułowania zarzutu naruszenia prawa procesowego w powiązaniu z uzasadnieniem kasacji nakazuje niewątpliwie zbadać w ramach tego zarzutu tę kwestię. Pełne bowiem wykonanie ( realizacja) nakazanych tym wyrokiem czynności przez organy administracji pozwalałoby Sądowi pierwszej instancji przyjąć dopiero, że można uznać, iż dostatecznie wyjaśniono okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia tej sprawy. Brak zaś wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mającego istotny wpływ na jej wynik powoduje potrzebę zastosowania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.

Z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji na tej podstawie następuje gdy naruszenie przepisów procedury mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takie naruszenia prawa w toku postępowania administracyjnego wystąpiły co słusznie wskazuje skarga kasacyjna, lecz Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji nie dostrzegł tych naruszeń prawa procesowego.

Niewątpliwym pozostaje w niniejszej sprawie to, że Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 18 lipca 2007r. sygn. akt II SA/Bd 234/07 nakazał poczynić ustalenia w zakresie "wieku" spornego garażu, co ma znaczenie dla ustalenia według jakich przepisów należy zbadać zagadnienie legalności wniesienia i rozbiórki spornego obiektu. I w tym zakresie Sąd odnosząc się do opracowanej w listopadzie 1996r. wyceny szacunkowej Biura E. O. w Bydgoszczy nakazał dopuścić dowód z opinii uzupełniającej tego Biura Ekspertyz ( które wcześniej stwierdziło, nie przedstawiając jakiegokolwiek uzasadnienia, że obiekt ma 60 lat), bądź dowód z odrębnej opinii biegłego na okoliczność ustalenia wieku garażu.

Poza tym przesądzono w tym wyroku, że zebrane w sprawie dowody świadczą o tym, iż niewątpliwie na spornym terenie od 28 marca 1968 r. do 4 grudnia 1995r. istniał obiekt budowlany w miejscu położenia spornego garażu oraz, że sporny garaż istniał już od 25 kwietnia 1996r. A zatem istotnym dla rozstrzygnięcia było ustalenie czy z całą pewnością można było uznać obiekt budowlany istniejący na mapach w okresie przynajmniej do 4 grudnia 1995r. jest garażem, o który toczy się spór. Natomiast zdaniem Sądu organy administracji nie rozstrzygnęły w sposób nie budzący wątpliwości, czy sporny garaż jest tym samym obiektem, który zaznaczony został na mapie z 28 marca 1968r. oraz mapie z 4 grudnia 1995r. i, że w konsekwencji nie zachodzi sytuacja, iż został wniesiony już po zakupie nieruchomości przez Spółdzielnię na miejscu i obrysie (fundamentach) dotychczasowego obiektu ( umowa sprzedaży z dnia 29 stycznia 1996r. – przypomnienie Sądu).

Z treści tego wyroku wynika zatem, że celowe było ustalenie w tej sprawie wieku spornego obiektu w więc i tego czy tak naprawdę doszło do rozebrania spornego garażu i jego odbudowy przy użyciu nowych materiałów.

W celu poczynienia tych ustaleń nakazano wykonać szereg różnorodnych czynności aby uzyskać dokumenty z różnych źródeł w tym zobowiązania Spółdzielni do przedłożenia dokumentacji budowlanej, odebrania zeznań bądź oświadczeń od pracowników Spółdzielni co do istotnych okoliczności w sprawie, uzyskanie dokumentacji z Urzędu Miasta w B., za konieczne uznano przesłuchanie poprzedniego właściciela R.M.B. lub członków jej rodziny celem uzyskania niezbędnych informacji i dokumentów a w sytuacji niemożności przeprowadzenia takiego dowodu to przesłuchać pracowników przedsiębiorstwa budowlanego prowadzącego prace budowlane na przedmiotowej nieruchomości.

W tej sprawie tak naprawdę wykonano tylko cztery czynności po wyroku (poza prawidłowym opisaniem dokumentów zgromadzonych wcześniej w tej sprawie) a więc wezwano Spółdzielnię do przedstawienia stosownych dokumentów, których ta nie miała, ustalono, że poprzednia właścicielka nie żyje, przesłuchano kierownika budowy T.K. w dniu [...] kwietnia 2008 r. ( oświadczył, że jego zdaniem sporny obiekt nie był przebudowywany) oraz dokonano oględzin spornego garażu w dniu [...] maja 2008r.

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd pierwszej instancji uznał, że w miejscu obecnie istniejącego obiektu istniał obiekt oznaczony lit. "g" już 28 marca 1968r. Tym samym Sąd pierwszej instancji potwierdził stanowisko organów administracji, które po wykonaniu czynności wyżej opisanych po uchyleniu poprzednich decyzji uznały, że nie jest istotny wiek budynku a ważne jest to, że powstał on przed 1 stycznia 1995r. Konsekwencją takiego stanowiska było również to, że do takiego obiektu mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane Prawa budowlanego.

Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, iż na spornym terenie przed rokiem1995 istniał już obiekt budowlany co przesądził przecież poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2007r. sygn. akt II SA/Bd 234/07 przedstawiając w tym zakresie zdecydowane stanowisko i pogląd ten wiąże również w niniejszej sprawie. Skoro taki budynek istniał to niezbędne było poczynienie przy występujących wątpliwościach ustaleń co do tego czy jest to tożsamy obiekt z tym wcześniej istniejącym a więc również i tego czy po roku 1995r. sporny obiekt nie został odbudowany bądź przebudowany. Jednakże w sprawie brak jest takich jednoznacznych ustaleń natomiast skarżąca w skardze kasacyjnej konsekwentnie podtrzymuje twierdzenie, że przedmiotowy budynek powstał po roku 1995 w ramach samowoli.

W tych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji mimo, iż powołał się w motywach swego rozstrzygnięcia na przepis art. 153 p.p.s.a. to nie dokonał oceny w zaskarżonym wyroku czy niewykonanie wszystkich czynności nakazanych w poprzednim wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2007r. pozwoliło na pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykonanie wszystkich nakazanych czynności powołanym wyżej wyrokiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozwala przyjąć stanowisko zawarte w kasacji, że w istocie nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie dopuszczając bowiem dowodu z uzupełniającej opinii Biura Ekspertyz O.w B., bądź dowodu z odrębnej opinii biegłego na okoliczność ustalenia wieku budynku garażowego w istocie nie wyjaśniono sprawy w zakresie podstawowego zarzutu skarżącej, że sporny obiekt po roku 1995 został odbudowany. Dowód z opinii co do spornego obiektu niewątpliwie pozwoliłby na ustalenie tego czy mamy do czynienia z jednolitą budową, z jakiego okresu pochodzą materiały budowlane użyte do realizacji spornego obiektu. Ponadto dowód taki pozwoliłby na ustalenie czy sporny obiekt nosi ślady odbudowy i przebudowy co w efekcie dało by możliwość zweryfikowania jak trafnie wskazano to w skardze kasacyjnej tego czy jest to nowy budynek postawiony w obrysie poprzednio istniejącego, czy jest to obiekt, który w niezmienionym kształcie istnieje od wielu lat a na potrzebę wyjaśnienia tej kwestii wskazywano przecież w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2007r.

Wprawdzie Sąd pierwszej instancji na stronie 10 wyroku podkreślił , że cytat:" ważne jest natomiast czy istniały dowody na to, że istniejący przed 1995r. obiekt został rozebrany i w jego miejsce powstał sporny garaż. Strony skarżące nie wykazały dowodów potwierdzających tą okoliczność- koniec cytatu .

Stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie można podzielić. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na podstawie art. 77 k.p.a. obciążą organ administracji. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić .

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w poprzednim wyroku Sąd pierwszej instancji nakazał zebrać różnorodny materiał dowodowy stąd też wskazał na liczne źródła ich uzyskania niezbędne do obiektywnego zweryfikowania twierdzeń strony skarżącej. W zasadzie można uznać, że niezależnie od tego, że raz jeszcze oceniono wcześniej zgromadzone materiały dowodowe to przesądzającym dowodem na okoliczność zrealizowania spornego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995r. było oświadczenie Kierownik budowy T.K., który to podkreślił, że sporny garaż zachował swoje gabaryty i nie był przebudowywany. Oparcie się wyłącznie na takim materiale dowodowym jak słusznie podniesiono w kasacji nie jest wystarczające tym bardziej, że w/w świadek nie precyzuje kiedy rozpoczęto roboty budowlane budynku wielorodzinnego.

Skoro organy zaniechały podjęcia możliwych czynności procesowych celem jednoznacznego rozstrzygnięcia wskazywanej wątpliwości, zaś Sąd pierwszej instancji pomijając te braki w postępowaniu administracyjnym oddalił wniesioną skargę to niewątpliwie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i 80 k.p.a. Tym samym zarzut naruszenia prawa procesowego wskazany w kasacji jako usprawiedliwiony zasługiwał na uwzględnieni i z tego powodu właśnie uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego zawartego w kasacji zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji mimo nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy uznał, że nie naruszono art. 37 ust.1 powołanej wyżej ustawy( str. 10 wyroku). Natomiast skarga kasacyjna nie zarzuca niewłaściwego zastosowania tego przepisu poza przywołaniem wyłącznie samej ustawy z dnia 24 października 1974r., bez wskazania jakiejkolwiek jednostki redakcyjnej z niej wynikającej. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast nie może domniemywać zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną, dlatego też sposób opisowy formułowania tego zarzutu i nie wskazanie precyzyjnie przez autora skargi kasacyjnej żadnego z przepisów w/w aktu czyni taki zarzut w odniesieniu do ustawy Prawo budowlane z 1974r. nieusprawiedliwionym.

Natomiast w petitum kasacji zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 49b § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a więc przepisu, który na tym etapie postępowania nie był stosowany przez Sąd pierwszej instancji ( podobnie jak i przez organy administracji). Brak zatem w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że usprawiedliwiony pozostaje zarzut niewłaściwego zastosowania w/w normy prawa materialnego skoro nie był on przez Sąd pierwszej instancji stosowany co także czyni tak formułowany zarzut nieusprawiedliwionym.

Jednakże dotychczasowe rozważania przedstawione w niniejszej sprawie pozwalały na uwzględnienie wniesionej skargi kasacyjnej.

Dlatego też mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i 203 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) orzekła jak w sentencji.