Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1490/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 145  par. 1  pkt 2 i  art. 161  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Op 42/09 w sprawie ze skargi H. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wprowadzenie do środowiska substancji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu sprawy ze skargi H.K. i T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie pozwolenia na wprowadzenie do środowiska substancji, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2005 r. oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] stycznia 2007 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r., na mocy której uchylono własną decyzję z dnia 10 października 2005 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...] czerwca 1999 r. ustalającej rodzaj i ilość substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza atmosferycznego ze źródła emisji usytuowanego na terenie Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego, B. i D.G., zlokalizowanego w Kluczborku, przy ul. [...], i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...] czerwca 1999 r.

W dniu 24 marca 2003 r. H. i T.K., reprezentowani przez I.K., wnieśli podanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...] czerwca 1999 r. Stwierdzili oni bowiem, że decyzja jest sprzeczna z art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.), ponieważ narusza wymagania w zakresie ochrony środowiska ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Kluczborka. Dodali, że decyzją Starosty naruszone zostały także przepisy § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 18 września 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających oraz wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja niezbędna do wydania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza, a także przepis § 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska i wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji.

W wyniku wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, decyzją z dnia [...] października 2005 r. Kolegium umorzyło przedmiotowe postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie kwestionowanej decyzji. Organ stwierdził, że skoro decyzja Starosty została podjęta na podstawie przepisów cyt. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, która na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), utraciła moc z dniem 1 października 2001 r., to zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, decyzje wydane przed dniem 1 października 2001 r., wygasają z upływem okresu, na które były wydane, a jeżeli były bezterminowe, z dniem 30 czerwca 2006 r. Kwestionowana decyzja Starosty Kluczborskiego w pkt 2 zawierała zapis o obowiązywaniu do dnia 31 grudnia 2004 r. Zdaniem organu, wygaśnięcie decyzji Starosty Kluczborskiego nastąpiło z mocy prawa, co w konsekwencji skutkuje umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Decyzję tę skierowano, m.in. do B. i D.G. prowadzących Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe.

Pismem dnia 27 grudnia 2005 r., skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzili, że w ich ocenie, decyzja Starosty Kluczborskiego nie wygasła z mocy prawa z dniem 31 grudnia 2004 r., gdyż Przedsiębiorstwo w dalszym ciągu funkcjonuje.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., uchyliło swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r. i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego dnia [...] czerwca 1999 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż w szczególności należało zbadać, czy wygaśnięcie decyzji ustalającej na rzecz firmy prowadzonej przez B. i D.G. rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających emitowanych do powietrza skutkuje wycofaniem jej z obrotu prawnego, a w konsekwencji, umorzeniem postępowania nieważnościowego. Organ odwoławczy bowiem przyjął za organem I instancji, że kwestionowana przez skarżących decyzja Starosty Kluczborskiego z 1999 r., wygasła na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska (...). Wskazał, że w przedmiotowej sprawie, wygaśnięcie decyzji z powodu utraty jej mocy obowiązującej wywołuje skutek materialnoprawny w postaci wygaśnięcia całego stosunku administracyjnoprawnego określającego w jakiej ilości i jakiego rodzaju substancje szkodliwe dany podmiot może wprowadzać do powietrza. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja która wygasła, nie może wprawdzie kształtować praw i obowiązków od daty jej wygaśnięcia na przyszłość, ale taki skutek nie jest jednak równoznaczny z usunięciem jej z obrotu prawnego. Decyzja ta była bowiem wydana i przez określony czas skutecznie kształtowała prawa i obowiązki stron, zatem organ uznał, że z tego powodu brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Dokonując analizy podstawy prawnej kwestionowanej przez skarżących decyzji z 1999 r., mając na uwadze regulacje wynikające z przepisów art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. dotyczące ochrony środowiska, organ podkreślił, że decyzja ta nie narusza wymagań ochrony środowiska określonych w planie zagospodarowania przestrzennego ani nie narusza przepisów ustawy i rozporządzenia, na które powołują się skarżący. Organ dostrzegł, że Starosta Kluczborski zgodnie z art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 29 ust 1 i ust. 3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, określił prawidłowo ilość i rodzaj emitowanych substancji zanieczyszczających, opierając swoje ustalenia na wymienionych wyżej rozporządzeniach z dnia 18 września 1998 r. i z dnia 28 kwietnia 1998 r. Podkreślił, że zgodność decyzji Starosty Kluczborskiego z planem miejscowym oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, co przesądza o braku przesłanki warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji, również na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Nawiązując do zarzutów z wniosku skarżących, Kolegium podkreśliło, że w tym postępowaniu ocenie poddana została decyzja ustalająca rodzaj i wielkość emisji substancji zanieczyszczających do powietrza a nie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto stwierdziło, że z dołączonego do wniosku opracowania, na etapie ubiegania się przez przedsiębiorców o wydanie spornej decyzji z 1999 r., wynika, iż ich zakład nie mieścił się w żadnej kategorii inwestycji uciążliwych. Kolegium wykazało także, że Starosta Kluczborski był organem właściwym do wydania decyzji i nie uchybił w sposób rażący przepisom materialnym ani proceduralnym przy jej podejmowaniu. Ponadto wskazał, że sporna decyzja z 1999 r. została skierowana do wnioskodawców, tj. do podmiotu legitymującego się statusem strony w sprawie.

Za adresatów decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało B.G. i D.G., prowadzących Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe.

W skardze na powyższą decyzję H. i T.K. podnieśli, że przy wydaniu decyzji I instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. i decyzji II instancji z dnia [...] czerwca 2006 r., nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz nie zapoznano ich z dokumentami stanowiącymi podstawę wydania tych decyzji.

Skarżący zaakcentowali, że w zaskarżonych decyzjach brak jest podstawy prawnej ich wydania, brak jest wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązkiem organu jest prawidłowe oznaczenie stron tego postępowania administracyjnego, tymczasem jedną ze stron określono jako "Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne-Usługowe B. i D.G.", chociaż Przedsiębiorstwo nie posiadało osobowości prawnej, ponieważ jest prowadzone w formie spółki cywilnej. Stwierdzili, że B.G. i D.G. zmarli, a całe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności "prowadzone było na spółkę cywilną". Skarżący wskazali, że już w odwołaniu wnosili o zbadanie tej kwestii.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo Kolegium podało, że "zwróciło się do odpowiednich organów celem ustalenia", czy informacja o śmierci D. i B.G. jest prawdziwa.

Na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił dopuścić dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych o sygn. akt II SA/Op 63/03, w szczególności: odpisów skróconych aktów zgonu, z których wynikało, że D.G. zmarł 21 lutego 2005 r., natomiast B.G. zmarł 8 czerwca 2006 r. Biorąc pod uwagę tę okoliczność Sąd I instancji wyrokiem z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Op 625/06 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] oraz ją poprzedzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu wywiódł, opierając się na treści art. 30 § 1 k.p.a., że warunkiem niezbędnym do uzyskania przez osobę fizyczną przymiotu strony jest zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, czyli posiadania zdolności prawnej, która kończy się w dacie śmierci, stąd osoba zmarła nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdził, że w dacie wszczęcia postępowania przez Kolegium w sprawie stwierdzenia nieważności nie żył D.G., a dacie wydania zaskarżonej decyzji nie żył także B.G.

W wyniku złożonej skargi kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w której zarzucono nieuwzględnienie przez Sąd faktu wyeliminowania wcześniej przez Kolegium z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1477/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji powinien rozważyć, czy w okolicznościach danej sprawy nie należałoby objąć zakresem kognicji decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnił akta administracyjne w zakresie wydanej decyzji przez Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r. Jak wynika z tych akt, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu 1 grudnia 2006 r. zawiadomiło strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2007 r. stwierdziło nieważność tej decyzji z uwagi na fakt, że rozstrzygała ona o sytuacji prawnej osób nieżyjących. Natomiast skarga H. i T.K. datowana na dzień 14 września 2006 r. skierowana do Sądu I instancji na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r. wpłynęła do organu w dniu 21 września 2006 r., czyli – w świetle powyższych ustaleń – organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., po wniesieniu skargi do Sądu. Takie działanie Kolegium wymaga rozważenia, czy w sytuacji, gdy skarżący wnieśli skargę do Sądu organ administracji publicznej może wszcząć z urzędu postępowanie nadzwyczajne zmierzające do wyeliminowania zaskarżonego aktu, pomimo toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a więc, czy można dopuścić do istnienia dwutorowości nadzwyczajnych postępowań kontrolnych obejmujących ten sam przedmiot postępowania. Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji jedynie w trybie autokontroli może wyeliminować bądź skorygować swoje rozstrzygnięcie. Omawiana decyzja Kolegium nie została wydana z uwzględnieniem tej instytucji. Zdaniem Sądu I instancji, w celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji i postanowień należy przyjąć, że po wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia takiego postępowania wewnątrzadministracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że niezbędne było uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r. dla końcowego załatwienia skargi H. i T.K.

Sąd I instancji podkreślił, że śmierć osoby skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania wobec niej decyzji. Do rażącego naruszenia prawa zaliczyć należy rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja, gdy w toku postępowania administracyjnego – w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych – zmarła strona, bowiem w takiej sytuacji ustawodawca przyjął zasadę ciągłości tego postępowania polegającą na wstąpieniu do niego następców prawnych zmarłej strony.

Z dołączonych do kontrolowanej sprawy aktów zgonu wynika, że D.G. zmarł w dniu 21 stycznia 2005 r. a B.G. w dniu 8 czerwca 2006 r. W dacie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności już nie żył D.G., a w dacie wydania decyzji zaskarżonej nie żył także B.G.. Wobec tego, zawiadomienia i decyzje Kolegium kierowane były do osób zmarłych i nie mogły wywołać żadnych skutków prawnych. W tym stanie rzeczy, te osoby nie mogły być stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...] czerwca 1999 r., zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2005 r. oraz ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r.

Prowadzi to do wniosku, że ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] października 2005 r., rozstrzygały o sytuacji prawnej osób nieżyjących, a zatem wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 145 § 1 pkt 2 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nietrafne przyjęcie, że zasadne jest uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r., co implikowało stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz decyzji ją poprzedzającej. W ocenie Kolegium uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. nie było konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Powyższe spowodowało niesłuszne uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r. i z dnia [...] października 2005 r., pomimo że decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. została uprzednio usunięta z obrotu prawnego.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że chybiony jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 145 § 1 pkt 2 i art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy p.p.s.a. jako przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie w tym zakresie skargi kasacyjnej podnosi bowiem tylko argument, że błędne było uchylenie przez Sąd I instancji decyzji SKO w Opolu z dnia [...] stycznia 2007 r., co z kolei "implikowało" stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji SKO w Opolu z dnia [...] października 2005 r., chociaż nie było to konieczne do końcowego załatwienia tej sprawy. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy w pierwszej kolejności powołać wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1477/07, w którym Sąd II instancji uwzględniając skargę kasacyjną SKO w Opolu w szczególności orzekł, że Sąd I instancji ponownie rozpatrując tę sprawę musi rozważyć kwestie czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie należałoby objąć zakresem kognicji także decyzji SKO w Opolu z dnia [...] stycznia 2007 r. Stąd, zgodnie z dyspozycją art. 190 cyt. ustawy p.p.s.a., Sąd I instancji ponownie orzekając był związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sad Administracyjny, którą w tym zakresie w istocie wypełnił.

Po drugie, należy podkreślić, że pierwotna skarga do Sądu I instancji na decyzję SKO w Opolu z dnia [...] czerwca 2006 r. nosi datę 14 września 2006 r. (wpływ do Sądu I instancji w dniu 21 września 2006 r.). Natomiast dopiero w dniu 1 grudnia 2006 r. SKO w Opolu wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Oznacza to, że w tym zakresie nie ma zastosowania dyspozycja art. 56 cyt. ustawy p.p.s.a.

Po trzecie, należy przypomnieć, że stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, biorąc pod uwagę konstrukcję pojęcia strony i jej zdolność prawną, a więc zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Oznacza to, że śmierć strony powoduje niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego jak i wydania wobec niej decyzji. Natomiast w dacie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zmarł D.G. a w dacie wydania decyzji zaskarżonej do SKO w Opolu nie żył także B.G.. Zawiadomienia i decyzje kierowane były do osób zmarłych, a więc nie mogły być stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Decyzje SKO w Opolu rozstrzygały o sytuacji prawnej osób zmarłych i w związku z tym zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Rozpatrując powyższe kwestie w aspekcie sukcesji w zakresie praw i obowiązków wynikających z pozwoleń na korzystanie ze środowiska, należy stwierdzić, iż na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w niniejszej sprawie można byłoby mówić o sukcesji, gdyby podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji wystąpił z wnioskiem do właściwego organu administracji publicznej, a organ wypowiedziałby się w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, że tego rodzaju czynność była podjęta.

Dlatego też biorąc pod uwagę powyższe okoliczności prawne i faktyczne chybiony jest także zarzut kasacyjny dotyczący braku zastosowania przez Sąd I instancji art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy p.p.s.a. w przedmiocie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, które miało stać się z tych przyczyn bezprzedmiotowe.

Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.