Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 133/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Z.C. i J.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 grudnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Działając na wniosek J.K. , po przeprowadzeniu w dniu [...].10.2000r. oględzin na działce położonej we wsi W. należącej do Z. i J.C. , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. działając na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) decyzją z dnia [...].10.2000r., nr [...] nakazał Z. i J.C. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4 x 3,5 m wraz z konstrukcją stalową do przesuwania dachu o długości 3,2 m zlokalizowanego na w/w działce, wykonanego bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu tej decyzji scharakteryzowano, iż ów "budynek gospodarczy posiada ławy fundamentowe betonowe, na których posadowione zostały ściany z pustaków żużlobetonowych (siedem warstw), natomiast dach jest o konstrukcji stalowej odsuwany kryty blachą ocynkowaną. Wewnątrz budynku wykonana została posadzka betonowa. Obiekt nie został wyposażony w żadną instalację. Wykonany budynek gospodarczy usytuowany jest pośrodku działki Inwestora. Jak oświadczyli Państwo Z. i J.C. na wykonanie w/w budynku gospodarczego nie posiadają decyzji o pozwoleniu na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia."

Odwołanie od tej decyzji wnieśli Z.C. i J.C. (zwani dalej skarżącymi) podnosząc, iż obiekt, którego rozbiórkę nakazano, jest przeznaczony na składanie opału - miału węglowego, przeznaczonego na ogrzewanie budynku mieszkalnego i w przypadku jego rozbiórki nie będą mieli inne miejsca na składowanie tego miału. Dodali również, że przed wzniesieniem tego budynku pytali sołtysa "czy na taki mały budynek będzie potrzebne pozwolenie. Oboje zasugerowaliśmy się oświadczeniem władzy i teraz cierpimy z tego powodu. Oboje jesteśmy rencistami i nie stać nas na to, żeby budować budynki i je zaraz rozbierać." Argumentacje swojego odwołania skarżący uzupełnili pismem z dnia 8.11.2000r., w którym wskazali, iż przedmiotowy budynek dla nikogo nie jest uciążliwy, gdyż postawiony jest pośrodku działki. "To nie jest budynek wykonany na stałe z trwałego materiału - pustaków lub okien. Jest on składany z przenośnego -ruchomego dachu metalowego na 6 kółkach, ustawionych na ceownikach - po których jeździ i z ruchomych drzwi metalowych, zawieszonych na zawiasach - można rozebrać i złożyć z powrotem. Natomiast ściany z 6 pustaków wysokości trzeba by rozbijać - co jest szkodą dla nas - rencistów - II grupa inwalidztwa. Te ściany są potrzebne, ponieważ miał zabrałby wiatr. Kupiliśmy 6 ton miału - potrzebny jest do ogrzewania domu mieszkalnego - piec miałowy. (...) Prosimy, żeby nie rozwalać ścian z pustaków, gdyż byłoby to wielką szkodą dla nas i prosimy o pozwolenie na budowę w tym samym miejscu tj. założenie dachu z kółkami i drzwi metalowych na zawiasach. Informujemy, że zostaliśmy źle poinformowani przez z-cę sołtysa i nie składaliśmy prośby o pozwolenie na budowę tego obiektu, za co przepraszamy."

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu i instancji, iż na terenie działki we wsi W. będącej własnością Z. i J.C. znajduje się samowolnie zrealizowany budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 4 x 3,5 m wraz z konstrukcją stalową do przesuwania dachu o długości 3,2 m. Ponieważ inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę tego budynku gospodarczego zasadnie zastosowano w tym przypadku art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu lub jego części będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2000r. nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Z. i J.C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi powtórzyli, podnoszone już w trakcie postępowania administracyjnego, iż budynek gospodarczy wybudowany został z myślą o składowaniu opału, a przed rozpoczęciem budowy pytali sołtysa wsi .W. czy mogą go postawić. Obiekt ma niewielkie wymiary i nie jest dla nikogo uciążliwy. Uważają, iż skutki decyzji obu organów administracji publicznej są dla nich zbyt uciążliwe i nikogo nie zadowalają.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2005r. E.M. działająca imieniem J.C. złożyła pismo z dnia 17.01.2005r., w którym dodatkowo zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż naruszone zostało prawo materialne, ponieważ sąsiad p.K. w 1989r. również wybudował budynki bez zezwolenia, a mimo to zalegalizował je. Co więcej skarżący legitymują się decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...].2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego przeznaczonego na składowanie opału dla potrzeb ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego na działce położonej w W. oznaczonej nr ewid.[...]. Pełnomocnik podnosi także fakt, iż skarżący "są de facto rolnikami i z tego powodu mają pewne przywileje (..) ustawa zezwala na budowanie budynków gospodarczych nie przekr. 30 m2 bez zezwolenia na budowę (...) a sporny budynek na tylko 12 m2 i jest składzikiem na opał." Pełnomocnik przedłożył również pismo W.F. w którym ten oświadcza, iż "ja F. i sołtys poinformowaliśmy pana C. , że w tym czasie nie musi tak małego budyneczku zgłaszać o pozwolenie na budowę. Były to lata po 1990 roku 91, 92." Pełnomocnik oświadczył również, że "ojciec budynek zaczął budować w latach 1990-1991 - wykonał wylewki, a w 2000r. dokończył budowę."

Na rozprawie w dniu [...]01.2005r. pełnomocnik skarżącego przedstawił złożony wcześniej w tym samym dniu na dzienniku podawczym sądu wniosek, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy. Po poinformowaniu przez Przewodnicząca, że na rozprawie skarżący nie będą obciążeni żadnymi kosztami oprócz dotychczas poniesionych pełnomocnik skarżącego J.C. oświadczył, że cofa ten wniosek

Zgodnie z brzmieniem art.97 § i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Po pierwsze zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt (a przyznają to sami skarżący), że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach 4 x 3,5 m, służący jako skład opału (miału węglowego) dla potrzeb ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego - w swej podstawowej funkcji -wybudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tak w świetle obowiązującej ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.), jak i poprzedzającej ją ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.), obiekty takie wymagały przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskania pozwolenia na budowę.

Nawet gdyby przyjąć, iż ów budynek gospodarczy jest związany z produkcją rolną (co w świetle zebranego materiału i oświadczeń skarżących nie znajduje uzasadnienia) i stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej - jak sugeruje pełnomocnik skarżącego - to obiekt taki wymagałby i tak dokonania wcześniejszego zgłoszenia zamiaru jego budowy odpowiedniemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art.29 ust. l pkt l lit. a w związku z art.30 ust. l pkt l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane). Takiego obowiązku skarżący również nie dopełnili.

Nie można bowiem w żadnym wypadku uznać za dokonanie takiego zgłoszenia właściwemu organowi administracyjnemu, faktu zapytania się przez skarżącego J.C. sołtysa wsi W. (jego zastępcy) o konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Podobnie błędna odpowiedź udzielona przez te osoby, iż projektowany budynek gospodarczy nie wymaga pozwolenia na budowę, w żadnym wypadku nie może być uznana za wiążącą odpowiedź organu administracji architektoniczno-budowlanej, która wprowadziłaby w błąd inwestora. Sołtys a tym bardziej jego zastępca, ani w tatach 1990-1992, ani też obecnie nie byli i nie są organami administracji publicznej, a tym bardziej organami administracji architektoniczno-budowlanej, które są jasno i jednoznacznie określone w administracyjnym prawie materialnym. W konsekwencji sołtys (jego zastępca) nie mają żadnych kompetencji do działania w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej i udzielania jakichkolwiek informacji (tym bardziej informacji wiążących inwestora) w zakresie prawa budowlanego. Uzurpowanie sobie takich uprawnień ocenić należy, jako bezprawne i naganne. Zatem błędne pouczenie o prawach i obowiązkach inwestora przez osoby tego nieuprawnione i niekompetentne nie może rodzić po stronie inwestorów domniemania, że działali zgodnie z prawem.

Po drugie nie budzi wątpliwości Sądu również fakt ukończenia budowy tego budynku w 2000r. Wynika to pośrednio z faktu zgłoszenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w J. o budowie budynku trwale związanego z gruntem bez żadnego planu i zezwolenia przez J.K. (pismo z dnia [...].08.2000r.) oraz bezpośrednio z oświadczenia Z.C. złożonego do protokołu oględzin dokonanego w dniu [...].10.2000r., iż "budynek gospodarczy został wybudowany w 2000r. w miesiącu wrzesień październik", a także oświadczenia pełnomocnika J.C. że "ojciec budynek zaczął budować w latach 1990-1991 -wykonał wylewki, a w 2000r. dokończył budowę."

Tym samym przyjąć należy, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której ma zastosowanie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z póżn. zm.), w brzmieniu na dzień orzekania przez organy administracji publicznej.

Zgodnie z jednoznacznym i kategorycznym brzmieniem art.48 powołanej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ponieważ w przedmiotowej sprawie budynek gospodarczy przeznaczony na składowanie opału dla potrzeb ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego wybudowany został bez pozwolenia na budowę (ani też bez jego zgłoszenia), orzekające w sprawie organy administracyjne zasadnie nakazały jego rozbiórkę. Przepis ten ma wyłącznie charakter restytucyjny, a nie represyjny tj. mający na celu przywrócenie stanu sprzed dokonania samowoli budowlanej. Prawo budowlane wymaga bezwzględnie, w wypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań. Podnoszona przez skarżących kwestia nieświadomości prawnej dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia przy badaniu prawidłowości działania organów administracji, (por. wyrok NSA z 26.03.1999r., sygn. akt IV SA 516/97)

Podsumowując za chybiony uznać również należy zarzut, iż skarżący legitymują się decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...].2001r. . ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego przeznaczonego na składowanie opału dla potrzeb ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego na działce położonej w W. , oznaczonej nr ewid. [...]. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi postawy do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych, a jedynie jest niezbędną przesłanką do złożenia wniosku o pozwolenia na budowę. Co więcej decyzja ta wydana została nie tylko po wybudowaniu przez skarżących przedmiotowego obiektu budowlanego, ale nawet po wydaniu decyzji administracyjnych wydanych przez organy nadzoru budowlanego -orzekających w przedmiotowej sprawie (decyzja PINB z [...].2000r., decyzja WINB z [...].2000r.). Dodać jedynie należy, iż w świetle zebranego materiału zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja Burmistrza Miasta J. z dnia [...].2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego przeznaczonego na składowanie opału dla potrzeb ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego na działce położonej w W. , oznaczonej nr ewid. [...] dotyczy obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, a tym samym obiektu, który już został zrealizowany. Tymczasem wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla obiektu, który został już zrealizowany jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem, a decyzja taka podlegałaby stwierdzeniu nieważności w trybie art.156 § l pkt 2 k.p.a. przez właściwy organ administracji publicznej. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono ojej oddaleniu.