Postanowienie NSA, sygn. akt GZ 121/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Halina Wojtachnio po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt VI SAB/Wa 44/04 w sprawie z wniosku [...] Wrocław S.A. we Wrocławiu o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie bezczynności organu w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony postanawia oddalić zażalenie U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt VI SAB/Wa 44/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w tej dacie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...]Wrocław S.A. we Wrocławiu o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...], w przedmiocie bezczynności organu w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony, wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej ustawą procesową) sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu w tej sprawie wnioskodawca nie jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla ciepła [...]S.A we Wrocławiu, lecz jedynie ubiega się o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, motywując to ochroną interesów odbiorców ciepła przed nieuzasadnionym wzrostem cen. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uczestnictwa wnioskodawcy w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia taryfy, nie ma on legitymacji procesowej do zgłoszenia żądania wstrzymania decyzji, bowiem faktycznie nie jest on stroną postępowania, ani też nie jest osobą wymienioną w art. 33 § 1 i 2 ustawy procesowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej "Prezesem URE") podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 § 3 ustawy procesowej oraz art. 4792 Kodeksu postępowania cywilnego i w związku z tymi zarzutami wnosił o zmianę postanowienia poprzez odrzucenie wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r. W motywach uzasadniających zażalenie Prezes URE podniósł, że w piśmie z dnia 22 czerwca 2004 r., [...]Wrocław S.A. (dalej [...] wniosła skargę na bezczynność Prezesa URE wobec niezapewnienia jej czynnego udziału, jako stronie postępowania, w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed tym organem z udziałem innego podmiotu. Prezes URE wywiódł nadto, że w omawianej skardze [...] Wrocław S.A. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jaka zapadła w postępowaniu administracyjnym, do którego [...] Wrocław S.A. "bezprawnie nie został dopuszczony". W związku z wydanym postanowieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Prezes URE podniósł w zażaleniu, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 ze zm.) od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu 0kręgowego w Warszawie – Sąd 0chrony Konkurencji i Konsumentów, a postępowanie w sprawie odwołania toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych (art. 30 ust. 3 cyt. ustawy). Właściwość Sądu 0kręgowego w Warszawie – Sąd 0chrony Konkurencji i Konsumentów w sprawach odwołań od decyzji Prezesa URE i zażaleń na postanowienia przez niego wydane, w tym także właściwość do wstrzymania wykonania decyzji na wniosek strony w razie wniesienia przez nią odwołania, regulują art. 479 46 i art. 47952 Kpc. Ze względu na powyższe Prezes URE kwestionuje zasadność oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosku MPEC Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania wydanej przez niego decyzji w zakresie, w jakim Sąd uznał swoją właściwość do merytorycznego orzekania i wnosi o odrzucenie wniosku na podstawie art. 58 ust. pkt 1 ustawy procesowej. W ocenie organu powstaje bowiem wątpliwość, czy Sąd nie przekroczył swoich kompetencji orzekając merytorycznie w sprawie nie podlegającej właściwości tego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy procesowej do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, co oznacza, że w myśl art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia, z wyjątkiem nieważności postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu. W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do zawartego w zażaleniu wniosku dotyczącego zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji poprzez odrzucenie wniosku [...] Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r. Wniosek zażalenia był uzasadniony brakiem właściwości do merytorycznego orzekania przez ten Sąd. Stwierdzić zatem należy, że wskazany w uzasadnieniu zażalenia przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966 ze zm. – dalej zwaną Prawem energetycznym) został zamieszczony w rozdziale 4 Prawa energetycznego zatytułowanym "0rgan do spraw regulacji gospodarki paliwami i energią". Regulacje prawne zawarte w tym rozdziale określają, że centralnym organem administracji rządowej, realizującym zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji jest Prezes URE (art. 21 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego). Prezes URE reguluje działalność przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą i założeniami polityki energetycznej państwa, a do zakresu jego kompetencji i obowiązków należy m.in. zatwierdzanie i kontrolowanie taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła (art. 23 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego). Ustawa Prawo energetyczne w art. 30 ust. 1 wprowadza zasadę, że w postępowaniu przed Prezes URE mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ust. 2-4 art. 30. Zgodnie z art. 30 ust. 2 i 3 Prawa energetycznego od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu 0kręgowego w Warszawie – sądu antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji i to postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Według art. 47952 Kpc w razie wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, Sąd ochrony konkurencji i konsumentów (od dnia 15 grudnia 2002 r. następca prawny sądu antymonopolowego – vide Dz. U. z 2002 r. Nr 129, poz.1102) może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Stroną postępowania o zatwierdzenie taryfy ciepła, której zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa energetycznego przysługiwało prawo do wniesienia odwołania i złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r., była Spółka Akcyjna [...] we Wrocławiu. Przytoczone wyżej regulacje w sposób ściśle określony wskazują w jakim zakresie działania Prezesa URE ustawodawca zastrzegł właściwość do orzekania merytorycznego dla sądu powszechnego. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE został wniesiony w skardze na bezczynność Prezesa URE w zakresie żądania dopuszczenia do udziału wnioskodawcy w charakterze strony (zgodnie z art. 28 Kpa) w postępowaniu, w którym zapadła decyzja Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r., a więc w postępowaniu, do którego mają zastosowanie przepisy Kpa stosownie do art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego. Zgodnie z art. 1 w związku z art. 2 ustawy procesowej przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w niniejszej sprawie [...] Wrocław S.A. we Wrocławiu, która złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r. , nie był stroną toczącego się postępowania w przedmiocie zatwierdzenia taryfy ciepła, lecz jedynie ubiega się o dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Wniosek w tej mierze został złożony w odrębnym postępowaniu administracyjnym, skutkiem którego było wniesienie przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa URE w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Zatem do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uczestnictwa wnioskodawcy w postępowaniu o zatwierdzenie taryfy ciepła , nie ma on legitymacji procesowej do zgłoszenia w trybie art. 61 § 3 ustawy procesowej wniosku o wstrzymanie decyzji wydanej przez Prezesa URE. Do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE złożonym w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego, skutkiem którego było wniesienie skargi na bezczynność organu, właściwym jest wojewódzki sąd administracyjny. Ubocznie należy podnieść, że użyty w zaskarżonym postanowieniu wyraz "[...]" zamiast wyrazu "[...]" był następstwem błędu maszynowego. Z tych powodów zażalenie , jako nie mające usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy procesowej.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 30 listopada 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie:

Sędzia NSA Halina Wojtachnio

po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

zażalenia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt VI SAB/Wa 44/04

w sprawie z wniosku [...] Wrocław S.A. we Wrocławiu

o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...]

w przedmiocie bezczynności organu w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony

postanawia

oddalić zażalenie

U z a s a d n i e n i e

Postanowieniem z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt VI SAB/Wa 44/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w tej dacie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] Wrocław S.A. we Wrocławiu o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...], w przedmiocie bezczynności organu w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony, wniosek oddalił.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej ustawą procesową) sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu w tej sprawie wnioskodawca nie jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla ciepła [...]" (powinno być [...]") S.A we Wrocławiu, lecz jedynie ubiega się o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, motywując to ochroną interesów odbiorców ciepła przed nieuzasadnionym wzrostem cen.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uczestnictwa wnioskodawcy w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia taryfy, nie ma on legitymacji procesowej do zgłoszenia żądania wstrzymania decyzji, bowiem faktycznie nie jest on stroną postępowania, ani też nie jest

osobą wymienioną w art. 33 § 1 i 2 ustawy procesowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej "Prezesem URE") podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 § 3 ustawy procesowej oraz art. 4792 Kodeksu postępowania cywilnego i w związku z tymi zarzutami wnosił o zmianę postanowienia poprzez odrzucenie wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r.

W motywach uzasadniających zażalenie Prezes URE podniósł, że w piśmie z dnia 22 czerwca 2004 r., [...] Wrocław S.A. (dalej [...]) wniosła skargę na bezczynność Prezesa URE wobec niezapewnienia jej czynnego udziału, jako stronie postępowania, w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed tym organem z udziałem innego podmiotu. Prezes URE wywiódł nadto, że w omawianej skardze [...] Wrocław S.A. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jaka zapadła w postępowaniu administracyjnym, do którego [...] Wrocław S.A. "bezprawnie nie został dopuszczony".

W związku z wydanym postanowieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Prezes URE podniósł w zażaleniu, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 ze zm.) od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu 0kręgowego w Warszawie – Sąd 0chrony Konkurencji i Konsumentów, a postępowanie w sprawie odwołania toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych (art. 30 ust. 3 cyt. ustawy). Właściwość Sądu 0kręgowego w Warszawie – Sąd 0chrony Konkurencji i Konsumentów w sprawach odwołań od decyzji Prezesa URE i zażaleń na postanowienia przez niego wydane, w tym także właściwość do wstrzymania wykonania decyzji na wniosek strony w razie wniesienia przez nią odwołania, regulują art. 479 46 i art. 47952 Kpc.

Ze względu na powyższe Prezes URE kwestionuje zasadność oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosku [...] Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania wydanej przez niego decyzji w zakresie, w jakim Sąd uznał swoją właściwość do merytorycznego orzekania i wnosi o odrzucenie wniosku na podstawie art. 58 ust. pkt 1 ustawy procesowej. W ocenie organu powstaje bowiem wątpliwość, czy Sąd nie przekroczył swoich kompetencji orzekając merytorycznie w sprawie nie podlegającej właściwości tego Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy procesowej do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, co oznacza, że w myśl art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia, z wyjątkiem nieważności postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do zawartego w zażaleniu wniosku dotyczącego zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji poprzez odrzucenie wniosku [...] Wrocław S.A. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r. Wniosek zażalenia był uzasadniony brakiem właściwości do merytorycznego orzekania przez ten Sąd.

Stwierdzić zatem należy, że wskazany w uzasadnieniu zażalenia przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966 ze zm. – dalej zwaną Prawem energetycznym) został zamieszczony w rozdziale 4 Prawa energetycznego zatytułowanym "0rgan do spraw regulacji gospodarki paliwami i energią". Regulacje prawne zawarte w tym rozdziale określają, że centralnym organem administracji rządowej, realizującym zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji jest Prezes URE (art. 21 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego). Prezes URE reguluje działalność przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą i założeniami polityki energetycznej państwa, a do zakresu jego kompetencji i obowiązków należy m.in. zatwierdzanie i kontrolowanie taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła (art. 23 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego). Ustawa Prawo energetyczne w art. 30 ust. 1 wprowadza zasadę, że w postępowaniu przed Prezes URE mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ust. 2-4 art. 30. Zgodnie z art. 30 ust. 2 i 3 Prawa energetycznego od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu 0kręgowego w Warszawie – sądu antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji i to postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Według art. 47952 Kpc w razie wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, Sąd ochrony konkurencji i konsumentów (od dnia 15 grudnia 2002 r. następca prawny sądu antymonopolowego – vide Dz. U. z 2002 r. Nr 129, poz.1102) może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Stroną postępowania o zatwierdzenie taryfy ciepła, której zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa energetycznego przysługiwało prawo do wniesienia odwołania i złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r., była Spółka Akcyjna [...] we Wrocławiu.

Przytoczone wyżej regulacje w sposób ściśle określony wskazują w jakim zakresie działania Prezesa URE ustawodawca zastrzegł właściwość do orzekania merytorycznego dla sądu powszechnego.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE został wniesiony w skardze na bezczynność Prezesa URE w zakresie żądania dopuszczenia do udziału wnioskodawcy w charakterze strony (zgodnie z art. 28 Kpa) w postępowaniu, w którym zapadła decyzja Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r., a więc w postępowaniu, do którego mają zastosowanie przepisy Kpa stosownie do art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego. Zgodnie z art. 1 w związku z art. 2 ustawy procesowej przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w niniejszej sprawie [...] Wrocław S.A. we Wrocławiu, która złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE z dnia 3 czerwca 2004 r. , nie był stroną toczącego się postępowania w przedmiocie zatwierdzenia taryfy ciepła, lecz jedynie ubiega się o dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Wniosek w tej mierze został złożony w odrębnym postępowaniu administracyjnym, skutkiem którego było wniesienie przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa URE w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Zatem do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uczestnictwa wnioskodawcy w postępowaniu o zatwierdzenie taryfy ciepła , nie ma on legitymacji procesowej do zgłoszenia w trybie art. 61 § 3 ustawy procesowej wniosku o wstrzymanie decyzji wydanej przez Prezesa URE.

Do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa URE złożonym w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego, skutkiem którego było wniesienie skargi na bezczynność organu, właściwym jest wojewódzki sąd administracyjny.

Ubocznie należy podnieść, że użyty w zaskarżonym postanowieniu wyraz "[...]" zamiast wyrazu "[...]" był następstwem błędu maszynowego.

Z tych powodów zażalenie , jako nie mające usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy procesowej.