Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 24/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: art. 134, 145, 153, 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych specjalnych I. uchyla zaskarżone decyzje oraz decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...]: nr [...], [...], [...], [...], [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata – T. P. Kancelaria Adwokacka K., ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach.


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, skierowanymi do skarżącego M. P. odrębnymi decyzjami z dnia [...]

1. przyznał zasiłek celowy specjalny na leki i rehabilitację w kwocie 140 zł;

2. przyznał zasiłek celowy specjalny na zakup żywności w kwocie 110 zł;

3. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na przejazdy MPK na zabiegi leczniczo rehabilitacyjne;

4. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na gaz i prąd;

5. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych;

6. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na środki czystości;

7. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów remontu mieszkania.

Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 104, art. 107 i art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art.17 ust. 2 pkt 1, art. 41 pkt 1, art. 102, art. 104, art.106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 z późn. zm.) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U., nr 135, poz. 950).

Jako podstawę prawną decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego specjalnego na żywność organ powołał także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r., nr 267, poz. 2259).

Organ I instancji wskazał też, że wydał decyzje po rozpatrzeniu wniosku skarżącego złożonego w dniu 8 czerwca 2007r.

1. W uzasadnieniu decyzji przyznającej zasiłek na leki i rehabilitację organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji stwierdzono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód uzyskiwany przez skarżącego przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Dlatego - pomimo osiągania dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - uznano jego sytuację za szczególnie uzasadniającą przyznanie pomocy. Wysokość świadczenia została ustalona po analizie kosztów leczenia na jeden miesiąc według zaleceń dr L. przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka. Dlatego na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznano zasiłek.

2. W uzasadnieniu decyzji przyznającej zasiłek na zakup żywności organ stwierdził, że dochód uzyskiwany przez skarżącego nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że ze względu na trudną sytuację życiową skarżący nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie żywności. Dlatego uznano jego sytuację za szczególnie uzasadniającą przyznanie pomocy i na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznano zasiłek.

3. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego specjalnego na przejazdy MPK na zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zgromadzonej dokumentacji ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym. W czerwcu 2007r. otrzymał wyrównanie renty z ZUS za okres od 1.01.2005r. do 30.06.2007r. w wysokości 11866,80zł netto. Zgodnie z art. 8 ust 12 ustawy o pomocy społecznej dochód za dany okres rozlicza się w równych częściach na kolejne miesiące przez okres odpowiadający okresowi, za który uzyskano dochód (1866,80zł : 30 m-cy = 395,60 zł). W związku z powyższym dochód w maju 2007r. wynosił: renta w kwocie 395,56 zł. oraz zasiłek okresowy w kwocie 166,95 zł. co daje łącznie kwotę 562,51zł. Zatem dochód przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. obowiązującą od 1 października 2006r. o kwotę 85,51 zł.

Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego a także kosztów pogrzebu. Organ pomocy społecznej ma obowiązek wnikliwego rozeznania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy zgodnie z art. 7 kpa.

Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej jednym z warunków przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest niemożność przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych przy wykorzystaniu własnych środków możliwości i uprawnień. Organ zwrócił uwagę, iż skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie o powierzchni 65,1 m. kw. i ma możliwość pomóc sobie w trudnej sytuacji, w jakiej się znalazł, np. zamieniając mieszkanie na mniejsze metrażowo, zmniejszając koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Ma także możliwość wynająć pokój lub sprzedać mieszkanie i kupić mniejsze na wolnym rynku. Różnica w cenie pozwoliłaby na zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb. Zdaniem organu, pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych.

Organ podkreślił, że skarżący jest objęty pomocą społeczną w formie zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych specjalnych na żywność i leki i nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Organ wskazał też, iż skarżący posiada dochód własny oraz, że nie zobowiązał się do przedstawienia faktury za zakup karty MPK.

4. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego specjalnego na gaz i prąd, organ ponadto wskazał, że skarżący nie ma zaległości za gaz i prąd, a wypłacone w czerwcu wyrównanie renty z ZUS umożliwia mu regulowanie na bieżąco opłat mieszkaniowych z własnych zasobów.

5,6,7. W uzasadnieniach decyzji odmawiających przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie bieżących i zaległych opłat czynszowych, na środki czystości i pokrycie kosztów remontu organ wskazał, że skarżący posiada własny dochód w postaci renty.

Skarżący wniósł odwołania od powyższych decyzji kwestionując wysokość przyznanych świadczeń i odmowę ich przyznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami nr [...] do [...] i [...] z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 2 ust. 1 , art. 3 ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 i 12, art. 39 ust. l i 2, art. 41 ust. 1, art. 106 ustawy o pomocy społecznej, oraz art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego specjalnego na żywność jako podstawę prawną powołano także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W uzasadnieniach decyzji Kolegium podniosło, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do środków pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. lub osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. (zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w razie zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności takich jak m.in. niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba.

Na podstawie kwestionariusza wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo oraz jest osobą niepełnosprawną.

W czerwcu 2007 r. otrzymał wyrównanie renty w za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 czerwca 2007 r. w kwocie 13 486, 48 zł., co po odliczeniu miesięcznego obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne dało kwotę 11 866, 87 zł. Świadczenia rentowe zostały przywrócone na mocy orzeczenia Sądu. Oznacza to, że w przedziale czasowym, za który to świadczenie zostało przyznane (tj. 1.01.2005 r. - 30.06.2007 r.), miesięczny dochód wynosił 395,56 zł. zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Tak, więc jednorazowe świadczenie w wysokości 11 866,87 zł w przeliczeniu na dochód z jednego miesiąca daje kwotę 395,56 zł., (11 866,87:30=395,56 zł.). Z uwagi na powyższe organ I instancji ustalając sytuację dochodową skarżącego uwzględnił kwotę 395,56 zł w jego dochodzie miesięcznym.

Wnioski o przyznanie pomocy skarżący złożył 8 czerwca 2007r., a zatem ustalając jego sytuację materialną organ I instancji brał pod uwagę miesięczny dochód z miesiąca maja 2007 r. Na dochód składała się kwota wypłaconego zasiłku okresowego w wysokości 166,95 zł oraz renta w kwocie 395,56 zł. Oznacza to, iż faktyczny dochód skarżącego w maju 2007 r. wyniósł 562,51 zł., przekraczając kryterium dochodowe o 85,51 zł.

Ustawodawca przewidział możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ jest obowiązany do rozpatrzenia sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego". Takiej też oceny dokonał organ w stosunku do sytuacji życiowej skarżącego nie znajdując podstaw do przyznania pomocy w formie objętej wnioskiem.

Ponadto zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym gdyż organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego i kieruje się treścią art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zatem nie każda osoba ubiegająca się o świadczenie z pomocy społecznej takie świadczenie otrzyma a organ nawet, gdy uzna przyznanie pomocy za uzasadnione, nie jest zobligowany do jej przyznania w wysokości wskazanej przez Stronę.

Zadaniem organów pomocy społecznej jest jedynie pomaganie osobom potrzebującym w pokonywaniu trudności materialnych czy życiowych, nie zaś obowiązek ponoszenia pełnych kosztów ich utrzymania. Kolegium zwróciło uwagę, iż skarżący we wniosku wnosił o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, leczenie i rehabilitację, przejazdy na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, opłaty za bieżący i zaległy czynsz, gaz i energię elektryczną, zakup środków czystości, wykonanie remontu mieszkania oraz wykonanie ekspertyzy mykologicznej z powodu zagrzybienia mieszkania. Wskazane cele obejmują praktycznie w całości wszystkie potrzeby życiowe skarżącego. Tymczasem ze sformułowania art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż "zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na (...)". Ma on, więc charakter doraźny, nie jest jego funkcją pokrywanie całomiesięcznego utrzymania i nie może być on traktowany jako stałe comiesięczne uzupełnienia budżetu domowego. Osoba, która posiada dochody przekraczające ustalone dla niej kryterium dochodowe winna własnymi środkami dążyć do zaspokojenia potrzeb bytowych. Osoby takie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach mogą skorzystać z pomocy społecznej z art. 41 ustawy.

Kolegium wskazało, iż z zasady udzielania pomocy społecznej zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika również obowiązek wnioskodawcy do podjęcia starań mających na celu polepszenie swojej sytuacji bytowej. Skarżący nie wykazuje jednak aktywności w tym kierunku, posiada 3 - pokojowe mieszkanie, które może wynająć lub zamienić na niniejsze, co spowoduje nie tylko zmniejszenie opłat czynszowych, ale i możliwość nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego.

Zdaniem Kolegium, wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, możliwości pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, iż do Ośrodków Pomocy Społecznej wpływa coraz większa ilość wniosków muszą one racjonalnie rozdzielać środki pomiędzy potrzebujących. Przy ograniczonych możliwościach finansowych OPS musi mieć na uwadze cel i wysokość przyznawanych zasiłków, tak, aby zaspokoić potrzeby jak największej ilości osób potrzebujących.

Skarżący nie jest całkowicie pozbawiony środków do życia, objęty jest stałą pomocą z OPS, oprócz specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności (110 zł.), organ I instancji przyznał mu również w dniu [...] pomoc w formie zasiłku okresowego (28,50 zł.) oraz zasiłku specjalnego celowego na leki i rehabilitację (140 zł.). W poprzednich miesiącach pobierał również liczne świadczenia z pomocy społecznej. Oznacza to, iż OPS reaguje na potrzeby skarżącego i w miarę możliwości udziela pomocy finansowej.

Rozpatrując wniosek organ I instancji uwzględnił fakt, iż skarżący przedłożył jeszcze inne wnioski o udzielenie mu pomocy finansowej i dokonał wyboru, przyznając pomoc na zaspokojenie potrzeb najbardziej niezbędnych, jakimi w ocenie organu I instancji był zasiłek na żywność oraz leki. Organ dysponując ograniczonymi środkami finansowym zmuszony jest do dokonywania hierarchizacji zgłaszanych potrzeb w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej wysokości.

Ponadto Kolegium wskazało w uzasadnieniach poszczególnych decyzji dodatkową argumentację.

1. Nieuwzględnienie żądania przyznania zasiłku w wysokości 690 zł. na leki i rehabilitację nie pozostaje w sprzeczności z prawem gdyż przepisy nie określają wysokości zasiłków. Skarżący podczas wywiadu środowiskowego w lipcu 2007 r., przedstawił faktury na kwotę 283,62 zł. odmawiając ich dołączenia do akt sprawy. Tak, więc ta kwota a nie kwota 690 zł. była brana przez organ I instancji przy ustalaniu wysokości pomocy. Świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie uzupełnić środki finansowe, jakimi dysponuje strona.

2. W przedmiocie zasiłku celowego specjalnego na żywność, nieuwzględnienie żądania przyznania zasiłku w kwocie 290 zł. nie pozostaje w sprzeczności z prawem, ponieważ przepisy nie określają wysokości zasiłków. Kwota 110 zł., jaką otrzymał skarżący nie może pokryć wszystkich wydatków związanych z wykupem żywności, jednakże pomoc z OPS ma być jedynie wsparciem, nie zaś głównym źródłem dochodu czy też formą utrzymania.

3. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które wskazywałyby na konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na dojazdy i rehabilitację oraz nie zgodził się na zobowiązanie go do przedstawienia faktury za zakup karty MPK.

4. Skarżący wyrównał dotychczasowe zaległości za gaz i prąd, po uzyskaniu wyrównania renty z ZUS, wobec czego nie ma już zaległości. W aktualnej, więc sytuacji zasiłek na prąd i gaz nie jest potrzebą pierwszoplanową.

5. Kolegium przyznało, iż skarżący posiada zaległości czynszowe, jednakże w pewnym stopniu wynika to z jego zachowania. Skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie o powierzchni 65 m. kw., które mógłby zamienić, co spowodowałoby obniżenia opłat czynszowych oraz możliwość nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego.

6. Zakup środków czystości mieści się w możliwościach finansowych skarżącego, a co za tym idzie winien on uwzględnić kwotę przeznaczoną na te cel w budżecie domowym. Organ I instancji słusznie zwrócił uwagę, że skarżący posiada stałe dochody, ponieważ przywrócono mu prawo do renty z ZUS. Ponadto korzysta także z innych form pomocy - zasiłków celowych specjalnych na zakup żywności i leków, a ponadto z zasiłku okresowego.

7. Skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie o powierzchni 65 m. kw., które mógłby zamienić, co spowodowałoby obniżenia opłat czynszowych oraz możliwość nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego, a remont nie jest potrzebą pierwszoplanową.

M. P. na powyższe decyzje wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący w odniesieniu do poszczególnych decyzji podniósł różne, choć wiążące się ze sobą zarzuty.

1. W sprawie przyznania zasiłku na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, wniósł o uchylenie lub o zmianę decyzji. Wniósł o uwzględnienie podniesionych argumentów merytorycznych, jak również uzasadnienia wyroków WSA z dnia 11.09.2007r., sygn. akt: II SA/Kr 510 i 512/07, ponieważ Sąd rzetelnie ocenił jego sytuację bytową, jak również wykazał uchybienia, których dopuściły się organy.

Nadmienił, że w miesiącu czerwcu i wrześniu br. OPS pozbawił skarżącego wszystkich zasiłków celowych, ponieważ nie doręczono mu decyzji.

W uzasadnieniu decyzji postanowiono mu zarzut o nie doręczeniu do Ośrodka "żadnych aktualnych faktur z apteki i recept" a skarżący od czerwca do października przedłożył faktury z apteki na łączną kwotę 689,97 zł., jak również na bieżąco doręcza kserokopie recept. Jeżeli doręczy oryginały recept, to Ośrodek zwraca je listem poleconym.

Ponadto w uzasadnieniach decyzji wskazano, że np. nie wyraził zgody na wystawienie pracownikowi socjalnemu upoważnienia do odbierania faktur z apteki za wykupione leki. Aby wykupić leki trzeba mieć pieniądze, więc wystawianie upoważnienia jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący pieniędzy nie ma. Stosowne wyjaśnienia złożył w piśmie i załączył oryginały recept, które zwrócono mu listem poleconym. Przedłożenie recept nie ma, więc żadnego znaczenia, ponieważ OPS wyłącznie wyszukuje pokrętnych argumentów po to, aby odmówić pomocy. Kierownik OPS telefonuje lub wysyła pismo do lekarza internisty w Przychodni Rejonowej i ustala z nim wysokość kosztów jego leczenia - rehabilitacji, a lekarz ten nie może ustalić całkowitych kosztów leczenia i rehabilitacji, które prowadzi sześć specjalistycznych ZOZ. Dlatego oszacowanie kosztów na podstawie takiego wywiadu jest nieprawidłowe. Podkreślił, że koszty tylko z tytułu leczenia farmakologicznego i rehabilitacji z przejazdami na zabiegi łącznie wynoszą 690 zł. miesięcznie.

W tej sprawie doszło do incydentu, ponieważ pracownik socjalny OPS podjęła próby nakłonienia lekarza aby nie wystawiał lub ograniczył skierowania na zabiegi, recepty i zaświadczenia lekarskie. O incydencie zawiadomił Prezydenta Miasta i Kierownictwo OPS. Incydentu nie wyjaśniono a OPS ograniczył zasiłki celowe o 50% lub całkowicie pozbawił ich skarżącego.

Skarżący poddał w wątpliwość czy żyje w demokratycznym państwie prawa, które ma być solidarne z ubogim i niepełnosprawnym obywatelem pozostającym w stałym leczeniu i rehabilitacji, czy nadal może mieć zaufanie do organów.

2. W sprawie przyznania zasiłku z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 110 zł. skarżący wniósł o utrzymanie w mocy decyzji w części przyznania mu tej kwoty oraz o jej zmianę przez podwyższenie do kwoty 290 zł. Wskazał, że przyznana kwota jest nieadekwatna do faktycznych kosztów, które musi ponosić na wykupienie podstawowej żywności, ponadto żywność w ostatnim okresie znacznie podrożała. Podkreślił, że jego organizm jest w skrajnym wyczerpaniu i wymaga ściśle określonej diety z powodu choroby wrzodowej żołądka, cukrzycy polekowej i choroby kości. Wobec powyższego wniósł o przywrócenie zasiłku, który zabezpieczy mu prowiant dietetyczny bez dalszego uszczerbku na zdrowiu i życiu.

3. W sprawie odmowy przyznania zasiłku na pokrycie kosztów za przejazdy na zabiegi leczniczo - rehabilitacyjne w kwocie 160 zł. miesięcznie, skarżący wniósł o zmianę lub o uchylenie decyzji. Wniósł o uwzględnienie argumentów merytorycznych, jak również wyroku WSA z dnia 11.09.2007r., sygn. akt: SA/Kr 512/07, zaświadczenia lekarskiego z [...] lipca 2006r., w którym lekarz stwierdził, że stan zdrowia skarżącego nie pozwala na korzystanie ze środków komunikacji MPK, ponieważ byłby narażony na uraz leczonego kręgosłupa. Podniósł, że miesięczne koszty przejazdów wynoszą 160 zł. Przejazdy na zabiegi wyłącznie komunikacją MPK zabezpiecza jego potrzeby komunikacyjne tylko w 30%, ponieważ zobowiązany jest stawiać się na ściśle określone godziny na zabiegi. Spóźnienie na dwa kolejne zabiegi wyklucza pacjenta z dalszych zabiegów a proces przywrócenia terminu na następne zabiegi trwa około 6 miesięcy.

4. W sprawie odmowy przyznania zasiłku na prąd i gaz skarżący wniósł o uchylenie lub o zmianę decyzji. Podkreślił, że jeżeli OPS odmówi zasiłku lub dokona wpłaty po terminie to potrącane są te należności z osobistego konta bankowego, co uszczupla jego środki na pokrycie podstawowych kosztów leczenia - rehabilitacji oraz na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Ponadto, jeżeli nie ma środków finansowych na koncie, to wierzyciel odłącza dostawę wraz z licznikiem, co naraża skarżącego na dodatkowe sankcje finansowe za przywrócenie pierwotnego stanu.

5. W sprawie odmowy przyznania zasiłku na uregulowanie zaległych i bieżących opłat czynszowych, skarżący wniósł o uchylenie lub o zmianę decyzji. Podniósł, że regulowanie opłat czynszowych jest obowiązkiem, mieszkanie jest podstawowym dobrem społecznym o szczególnym znaczeniu dla osoby niepełnosprawnej pozostającej w stałym leczeniu - rehabilitacji i samotnie gospodarującej. Niepłacenie czynszu skazuje dłużnika na nieodwracalne skutki łącznie z eksmisją z mieszkania. Oświadczył, że nie jest w stanie samodzielnie regulować czynszu, ponieważ jego renta wynosi 415,88 zł., natomiast koszty leczenia i rehabilitacji wynoszą 700 zł. miesięcznie. Skarżący pozostaje przed wyborem czy zadłużać u osób trzecich, czy całkowicie przerwać leczenie z nieodwracalnymi skutkami dla zdrowia i życia, ponieważ tylko bieżące leczenie - rehabilitacja pozwala mu nadal się usamodzielniać. Nadmienił, że w ubiegłym i bieżącym roku OPS przyznał mu tylko dwa zasiłki celowe po 100 zł. na pokrycie opłat czynszowych, które nawet nie starczyły na uregulowanie odsetek za zwłokę.

Wniósł o uwzględnienie tych argumentów, jak również:

- wyroku WSA z dnia 11.09.2007r., sygn. akt: II SA./Kr 510/07, w którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji dotyczące odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie opłat czynszowych,

- decyzji z dnia [...] OPS, nr [...] na podstawie, której Ośrodek przyznał zasiłek celowy na pokrycie opłat czynszowych od stycznia do czerwca 2004r. po 300 zł. miesięcznie, tj. na łączną kwotę 1 800 zł.,

- decyzji z dnia [...] i [...] OPS, nr [...] i [...], w których Ośrodek przyznał zasiłki celowe na pokrycie opłat czynszowych od września do grudnia 2004r. po 200 zł. miesięcznie, tj. na łączną kwotę 800 zł.

Te przykłady zdaniem skarżącego wskazują na to, że przepisy o pomocy społecznej dają postawę do udzielenia pomocy na pokrycie opłat czynszowych, nie można wynająć pokoju w zagrzybionym mieszkaniu bez odpowiedzialności karnej i cywilnej, a sprzedaż mieszkania rozmija się z zasadami ekonomii w gospodarce wolnorynkowej. Wobec powyższego wniósł o przychylne rozpatrzenie sprawy ze względu na wyjątkowo ważny interes społeczny jakim jest utrzymanie mieszkania.

6. W sprawie odmowy przyznania zasiłku na zakup środków czystości z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania, skarżący wniósł o uchylenie lub o zmianę decyzji. Nadmienił, że zasiłek do dnia 31.12.2006r. OPS przyznawał mu w wysokości 80 zł. miesięcznie tylko na zakup środków czystości. Do zmiany stanowiska Ośrodka doszło od dnia, kiedy przyznał zasiłek celowy na zakupienie środków czystości z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania. Kiedy złożył odwołanie w sprawie o podwyższenie zasiłku, Ośrodek wydawał tylko decyzje odmowne. Za 80 zł. może wykupić środek grzybobójczy tylko na pokrycie

15 m. kw. w newralgicznych miejscach mieszkania, co chroni skarżącego przed alergią na czarnego grzyba przez dwa tygodnie. W tym okresie organizm skarżącego częściowo się regeneruje i walczy ze schorzeniami. Przyznanie zasiłku jest uzasadnione, ponieważ środki grzybobójcze są niezbędne, jak również środki czystości służą do utrzymania higieny osobistej i do neutralizacji infekcji chorobowych.

7. W sprawie odmowy przyznania zasiłku na pokrycie kosztów remontu mieszkania, skarżący wniósł o uchylenie lub o zmianę decyzji z uwagi na konieczność wykonania remontu. Mieszkanie jest zagrzybione czarnym grzybem pleśniowym, przez 20 lat było zalewane fekaliami z powodu nieszczelności rury kanalizacyjnej w WC na [...] piętrze budynku. Podkreślił, że zagrzybienie jest zagrożeniem dla jego zdrowia i życia, hamuje proces leczenia i rehabilitacji oraz wywołuje inne bardzo groźne skutki. Nadmienił, że stosowną dokumentację mykologiczną ośmiokrotnie złożył do akt sprawy. Ponadto wielokrotnie złożył wyniki badań alergicznych, a wystąpiły zmiany na skórze, z podejrzeniem czerniaka. Sześciokrotnie był operowany. Nadal jest objęty opieką specjalistyczną i na badania kontrolne zobowiązany jest stawiać się co 3 miesiące.

Oświadczył, że decyzję wydano wyłącznie na podstawie nieprofesjonalnych opinii pracowników Ośrodka, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji i uprawnień mykologicznych w zakresie rozpoznawania i oceny szkodliwości czarnego grzyba pleśniowego. Pracownicy OPS również nie zapoznali się z dokumentacją, którą złożył do akt. Wobec powyższego opinia OPS w sprawie zagrzybienia mieszkania nie daje podstawy do odmowy zasiłku na pokrycie kosztów wykonania aktualnej ekspertyzy mykologicznej i remontu mieszkania. Nadmienił, że po wizji lokalnej w mieszkaniu przez wyspecjalizowaną firmę, sporządzono w dniu [...] stycznia 2003r. kosztorys wstępny za odgrzybienie i remont mieszkania, który wielokrotnie złożył do akt sprawy.

W poprzednich uzasadnieniach decyzji, podnoszono nieuprawnione sugestie: "a zdaniem Ośrodka mieszkanie nie wymaga remontu.". W decyzjach poświadczono nieprawdę, jak również pracownik socjalny z osobą towarzyszącą w dniu [...] 12.2006r. odmówili podpisania protokołu z wizji lokalnej po okazaniu czarnego grzyba w WC, który przenosi się na całą powierzchnię mieszkania. W związku z powyższym wniósł o uwzględnienie argumentów o zagrożeniu jego zdrowia bądź życia i o wydanie korzystnej decyzji.

Skarżący ponadto podniósł, że w sposób dostateczny i wiarygodny udokumentował swoją dramatyczną sytuację zdrowotną i materialną, która nadal pogarsza się, ponieważ samodzielnie nie może zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych, a w szczególności pokryć podstawowych kosztów leczenia farmakologicznego i rehabilitacji oraz opłat czynszowych. Wobec powyższego udzielenie mu stosownej pomocy społecznej jest w pełni uzasadnione i konieczne, ponieważ jego zdrowie bądź życie jest zagrożone. Do jego dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej doszło nie z jego winy. Bezpośrednią przyczyną trudnej sytuacji bytowej skarżącego jest jego przewlekła od 15 lat choroba, która nie pozwala mu podjąć pracy zarobkowej, ponieważ bardzo często jest obłożnie chory i prawie wszystkie dni robocze w roku przeznacza na leczenie i rehabilitację. Z powodu choroby wydatkował wszystkie oszczędności na wykupienie produktów medycznych. Obecnie jest zadłużony u osób trzecich na kwotę 23 500 zł., za wiedzą i z winy OPS. Do zadłużenia doszło w okresie korzystania z pomocy społecznej. O zapożyczaniu się zawiadomił OPS. Pożyczki przeznaczył na pokrycie kosztów leczenia farmakologicznego i rehabilitacji oraz na uregulowanie części zaległości czynszowych, ponieważ Spółdzielnia zagroziła skierowaniem sprawy na drogę sądową, co obciążałoby skarżącego dodatkowymi kosztami sądowymi.

Zaskarżone decyzje są krzywdzące i niesprawiedliwe, ponieważ nie uwzględniono przepisów o pomocy społecznej. OPS dopuścił się czynności tendencyjnych i stronniczych z powodu permanentnego ograniczania lub pozbawiania skarżącego zasiłków na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności na pokrycie kosztów leczenia - rehabilitacji, opłat czynszowych. Niezgodne z prawem czynności doprowadziły do pogorszenia sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego ze skutkiem zahamowania procesu leczenia i rehabilitacji, co przyczyniło się do jego trwałego kalectwa. W związku z powyższym pozbawiono skarżącego podstawowych praw obywatelskich do leczenia i do godnego życia, ponieważ w sposób tendencyjny i stronniczy odmawiano mu pomocy na zlikwidowanie skutków przewlekłej i trwałej choroby, co wywołało dalszy rozstrój zdrowia ze skutkiem trwałego kalectwa. OPS wykazał się bezdusznością i wyrzekł się wartości humanitarnych w sytuacji, kiedy skarżący nie ma alternatywnego źródła utrzymania na złagodzenie skutków dramatycznej sytuacji losowej.

Skarżący wskazał, że [...] 05.2006r. wyczerpało się jego prawo do zasiłku dla bezrobotnych z Urzędu Pracy. W związku z tym spełniał wymagane kryteria dochodowe do przyznania pomocy społecznej z uwzględnieniem minimum socjalnego (984,52 zł. miesięcznie) dla osób niepełnosprawnych, samotnie prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponieważ nadal pozostaje w stałym leczeniu i rehabilitacji.

Ponadto przysługuje mu prawo do zasiłku na rzecz pełnego dofinansowania do posiłków, z uwzględnieniem kryterium dochodowego, które nie przekracza 921 zł. miesięcznie dla osób samotnie gospodarujących, jak również na pokrycie kosztów za wykonanie odpłatnych badań specjalistycznych, które zobowiązany jest wykonywać co 6 miesięcy.

Skarżący podniósł, że za jego sytuację bytową i zdrowotną odpowiedzialność ponosi władza ustawodawcza i wykonawcza RP, która odstąpiła od rzetelnej waloryzacji emerytur i rent oraz pozostałych świadczeń społecznych. Przyczyniło się to do pauperyzacji i rozwarstwienia społeczeństwa. W 1994r. orzeczono na rzecz skarżącego rentę inwalidzką z ZUS, która wynosiła ponad 400 zł. miesięcznie i wystarczała na pokrycie opłat czynszowych i pozostałych świadczeń, które wynosiły łącznie około 200 zł. miesięcznie. Wykupienie leków kosztowało około 100 zł. miesięcznie i pozostawało 100 zł. na zakup żywności oraz na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb bytowych. Obecnie wykupienie produktów medycznych przekracza kwotę 500 zł. miesięcznie. Dlatego skarżący zadłuża się, ponieważ przyznawana pomoc jest niewystarczająca.

W decyzjach nie uwzględniono przepisów o pomocy społecznej i argumentów merytorycznych, jak również nie zastosowano ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dla osób samotnie prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe na podstawie której dodatek przysługuje osobom będącym w trudnej sytuacji bytowej i dochód nie przekracza kwoty: 984,52 zł. miesięcznie, a przecież skarżący jest osobą niepełnosprawną pozostającą w stałym leczeniu. Udzielenie skarżącemu pomocy jest konieczne, ponieważ renta z ZUS wynosi 415,88 zł. netto miesięcznie - po waloryzacji od dnia 1.06.2007r., i nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów leczenia.

Odmówienie skarżącemu pomocy z powodu braku możliwości finansowych organów pomocy społecznej jest nieuzasadnione, ponieważ koszty utrzymania w ciągu ostatnich 13 lat wielokrotnie wrosły i nadal wzrastają. Polska bierze udział w okupacji Iraku za co polski podatnik ponosi miliardowe koszty, wysyła na koszt podatnika dodatkowe kontyngenty wojskowe. Budżet państwa finansuje pomoc w wysokości 85 mln. zł. rocznie dla ubogich państw, z pominięciem ubóstwa naszego społeczeństwa, które staje się społecznością III kategorii. W naszych szkołach i uczelniach kształci się nieodpłatnie młodzież z innych krajów, zabezpieczając obcokrajowcom wysokie stypendia, co wskazuje, że budżet państwa posiada dostateczne środki finansowe, ale władza ustawodawcza, wykonawcza oraz orzekająca wykazuje bezczynność w likwidowaniu ubóstwa Polaków.

W dniu [...] 2007 r. ZUS przyznał skarżącemu rentę, ale nie zmieniło to jego sytuacji materialnej, ponieważ OPS i UP potrącił mu wypłacone świadczenia i otrzymał rentę w wysokości 57 zł.

Stanowisko organów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ organy utraciły wrażliwość społeczną i kwalifikacje do decydowania o losie ludzkim. Również nie pouczono skarżącego, w jaki sposób jako osoba niepełnosprawna i samotnie gospodarująca ma zaspokajać swoje minimalne potrzeby życiowe, kiedy nawet został pozbawiony prawa do leczenia. Podkreślił, że jego organizm jest skrajnie wyczerpany i ulega często omdleniom i zasłabnięciom. W dniu [...] 07.2006 r. w drodze na zabiegi rehabilitacyjne wywrócił się na schodach, co spowodowało złamanie żebra, uraz nerki i płuc w związku z czym był hospitalizowany. Podniósł też, że mieszkanie jest podstawowym dobrem a eksmisja prowadzi do tego, że pomoc społeczna poniesie koszty utrzymania lokalu socjalnego lub zastępczego, co znacznie przekroczy koszty jego czynszu, które wynoszą 400 zł. miesięcznie.

W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Z dopuszczonych jako dowód akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygnaturze II SA/Kr 510/07, II SA/Kr 512/07 wynika, że kontroli Sądu podlegały także inne decyzje w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej wydane wobec skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 p.p.s.a.

Skargi zasługują na uwzględnienie jednakże nie w wyniku uwzględnienie podniesionych w nich zarzutów.

Trafnie, bowiem Kolegium w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wskazało, że pomoc finansowa, udzielana jest na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, formułuje art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w razie zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności takich jak m.in. niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba.

W przedmiocie zasiłku celowego specjalnego na żywność, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowi, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art.3 pkt 1 jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Na podstawie zawartego w aktach sprawy kwestionariusza wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo oraz jest osobą niepełnosprawną.

W czerwcu 2007 r. skarżący otrzymał wyrównanie renty w za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 czerwca 2007 r. w kwocie 13 486,48 zł., co po odliczeniu miesięcznego obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne dało kwotę 11 866, 87 zł. Powyższe świadczenia rentowe zostały przywrócone na mocy orzeczenia Sądu.

Zdaniem Kolegium oznacza to, że w przedziale czasowym, za który to świadczenie z ZUS zostało przyznane (tj. 1.01.2005 r. -30.06.2007 r.), miesięczny dochód skarżącego wynosił 395,56 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Tak, więc jednorazowe świadczenie w wysokości 11 866,87 zł w przeliczeniu na dochód z jednego miesiąca daje kwotę 395, 56 zł, (11 866,87 : 30 = 395,56 zł.).

Z uwagi na powyższe zdaniem Kolegium, prawidłowo organ I instancji ustalając sytuację dochodową skarżącego uwzględnił kwotę 395,56 zł w jego dochodzie miesięcznym skoro wnioski o przyznanie pomocy skarżący złożył w dniu 8 czerwca 2007r. A zatem prawidłowo ustalając sytuację materialną skarżącego organ I instancji brał pod uwagę miesięczny dochód skarżącego z miesiąca maja 2007 r. Na dochód składała się kwota wypłaconego zasiłku okresowego w wysokości 166,95 zł. oraz renta w kwocie 395,56 zł. Oznacza to zatem, iż faktyczny dochód skarżącego w maju 2007 r. wyniósł 562,51 zł. -przekraczając kryterium dochodowe o 85,51 zł.

Zdaniem Kolegium prawidłowo organ I instancji rozpatrywał wnioski skarżącego możliwość przyznania zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe zgodnie z art. 41 ustawy o pomocy społecznej który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową

W ocenie Sądu takie stanowisko narusza zarówno art. 8 ust. 12 jak również art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną interpretację.

Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres za który uzyskano dochód.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych , składki na ubezpieczenie zdrowotne (...), kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Treść powyższego przepisu w powiązaniu z treścią art. 8 ust. 12 ustawy należy, zdaniem Sądu, interpretować w ten sposób, że kwotę dochodu uzyskanego jednorazowo uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód a więc na przyszłość a nie wstecz jak to uczyniło Kolegium i organ I instancji przy ustalaniu dochodu z miesiąca poprzedzającego wniosek.

W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu organy obu instancji wadliwie przyjęły, że jednorazowy dochód uzyskany przez skarżącego w miesiącu czerwcu 2007 r. może być uwzględniony przy ustalaniu dochodu skarżącego w miesiącu maju 2007 r. w odniesieniu do kryterium dochodowego.

Należy zauważyć, że uzyskanie jednorazowego dochodu po złożeniu wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej powinno być rozważane ewentualnie w odniesieniu do celów pomocy społecznej określonych w art. 2 i 3 ustawy. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 3. ust 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust.2). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust.3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust.4).

Dlatego też Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły prawo materialne w zakresie powyżej określonym, które miało wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a p.p.s.a. uchylił zaskarżone i poprzedzające decyzje organu I instancji.

Sąd nie uchylił pomimo tych wad decyzji organu I instancji w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłków celowych specjalnych na leki i rehabilitację w kwocie 140 złotych oraz na zakup żywności w kwocie 110 złotych, ponieważ zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uchylenie tych decyzji organu I instancji byłoby niewątpliwie orzeczeniem na niekorzyść skarżącego skoro były to decyzje przyznające świadczenia z pomocy społecznej, decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego, a stwierdzone wady tych decyzji nie dawały podstawy do stwierdzenia ich nieważności.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania rozpatrując wniosek skarżącego z dnia 8 czerwca 2007 r. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organy uwzględnią powyżej wyrażone oceny prawne i wskazania.

Ponadto w odniesieniu do decyzji organu I instancji w przedmiocie przyznania zasiłków celowych specjalnych na leki i rehabilitację oraz żywność, Kolegium rozpatrując odwołania skarżącego od tych decyzji uwzględni treść art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego określającego, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Kolegium uwzględni również i to, że zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy.

O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego w ramach prawa pomocy adwokata orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm.), określając wysokość wynagrodzenia na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z p. zm.).