Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 919/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 4 pkt 4,  art. 75 ust. 3,
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją nr [...], z dnia [...], orzekł o utracie przez K.U. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy.

Od powyższej decyzji K.U. odwołał się wnosząc o uchylenie jej w całości i zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez dowolną i błędną ich interpretację.

Uzasadniając powyższe zarzuty K.U. wskazał, że bezspornym jest, iż uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego jest uwarunkowane od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do powiatowego urzędu pracy oraz informowania urzędu o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia w okresie nie dłuższym niż 10 dni. Stwierdził, że sformułowanie "pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia" nie jest jednoznaczne i nie może być przez organ dowolnie interpretowane. Zaznaczył, że ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Należy więc przyjąć, że może to być jakakolwiek sytuacja, która ogranicza gotowość bezrobotnego do podjęcia zatrudnienia, skutecznie go jej pozbawiając. Zdaniem odwołującego się, istnieje pewien margines sytuacji granicznych, który wymaga, aby każda z nich była interpretowana indywidualnie, ale jednocześnie przy zachowaniu braku dowolności ich rozumienia. Wydając decyzję administracyjną w oparciu o ten przepis organ powinien więc wykazać, że bezrobotny nie pozostawał w gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie tylko poprzez stwierdzenie tego faktu, ale również poprzez wykazanie wystąpienia przesłanek pozostawania w braku tej gotowości, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił. Wskazał, że ustawodawca w art. 75 ust. 3 cytowanej ustawy ustanowił dwie przesłanki, które muszą być spełnione jednocześnie, aby bezrobotny utracił status bezrobotnego. Jest to "pozostawanie", czyli trwanie gdzieś w jakimś miejscu, które doprowadzić musi do "braku gotowości" podjęcia zatrudnienia. Stwierdził, że zawsze był i nadal jest gotowy do podjęcia zatrudnienia, ma więc wymaganą chęć, skłonność i zamiar podjęcia pracy. Zarzucił organowi, że wydając zaskarżoną decyzję nie wskazał żadnych podstaw, aby można było uznać za udowodnione, że w związku z wyjazdem poza S. utracił chęć, skłonność oraz zamiar swojej aktywizacji zawodowej. Utrata tej chęci byłaby bezsporna, gdyby organ zaproponował mu pracę, a on by jej nie podjął. W ocenie K.U., nie można szukać pracy i nie być gotowym do jej podjęcia. Wyjaśnił, że jego wyjazd do C. (wskazany we wniosku z dnia [...] o usprawiedliwienie nieobecności z przyczyn losowych) nie miał na celu jedynie rodzinnego wypoczynku w czasie świąt, ale został również wykorzystany do poszukiwania pracy w okresie poświątecznym, zarówno na terenie C., jak i na portalach internetowych. Uważa więc, że nie było żadnych przesłanek, aby poinformować PUP o wyjeździe, gdyż nie zamierzał "pozostawać w sytuacji powodującej brak gotowości" i nie był w takiej sytuacji. Zarzucił organowi, że dokonał dowolnej, błędnej i pozbawionej podstaw interpretacji, iż wyjazd do miasta oddalonego od siedziby PUP w S. o ok. 80 km, oznacza brak gotowości do pracy, gdyż koliduje z koniecznością poddania się przez bezrobotnego aktywizacji zawodowej w miejscu zamieszkania. Podkreślił, że dojazd z C. do S. samochodem zająłby mu ok. 70 minut, a dojście pieszo z miejsca zamieszkania do PUP w S. ok. 45 minut. Potwierdza to więc jednoznacznie, że gdyby nie przypadek losowy, to byłby w stanie stawić się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy. Uważa, że do jego obowiązków jako bezrobotnego należy poszukiwanie pracy nie tylko w miejscu zamieszkania, ale także na terenie całego kraju, a nawet za granicą, pod warunkiem zachowania wymogów z art. 75 ust. 3. Trudno jest mu przyjąć, że wolą ustawodawcy było, aby bezrobotni stale pozostawali w miejscu zamieszkania, co ograniczałoby ich aktywizację zawodową. Taką zaś wykładnię przyjął organ wydając zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że krótkotrwały wyjazd do innej miejscowości na terenie kraju w sprawach rodzinnych, czy w poszukiwaniu pracy, o ile z bezrobotnym jest możliwy kontakt w sprawie ewentualnej oferty pracy, czy szkolenia (choćby za pośrednictwem środków telekomunikacji), nie może być uznany za równoznaczny z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. W obecnych realiach istnienia niezwykle sprawnej komunikacji, trudno wymagać od osoby bezrobotnej, aby zgłaszała urzędowi pracy każdy wyjazd bez zamiaru dłuższego pobytu. Z samego faktu, że udał się do C. nie można więc wnosić, że z góry zaplanował, iż z powodu awarii pojazdu nie będzie mógł stawić się w wyznaczonym dniu do urzędu pracy oraz, że w tym czasie nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia. O ile więc każdy wyjazd za granicę winien być zgłoszony w PUP, a skutkiem tego niezgłoszenia będzie utrata statusu bezrobotnego, o tyle "pozostawanie w innej sytuacji powodującej brak gotowości do pracy" musi być w odpowiedni sposób wykazane przez organ. Zarzucił organowi, że wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., gdyż nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy oraz dokonał dowolnej i błędnej interpretacji definicji art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Niezrozumiałym jest dla niego ponadto powołanie jako podstawy prawnej utraty statusu bezrobotnego przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, skoro spełnił wymienioną w nim przesłankę, gdyż uzasadnił w terminie przyczynę niestawiennictwa. K.U. uważa, że jeśli w ocenie organu wykazał brak gotowości do pracy, to słusznym byłoby powołanie jako podstawy prawnej pozbawienia statusu bezrobotnego przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jedną z przesłanek tej regulacji jest właśnie wymóg posiadania gotowości do podjęcia zatrudnienia, a jej utrata wiąże się z utratą statusu osoby bezrobotnej.

Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

Organ ustalił, że w dniu [...] K.U. uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji podpisał oświadczenie, że otrzymał i zapoznał się z informacją na temat praw i obowiązków osoby bezrobotnej. W powyższej informacji zawarto m.in. zapis, że osoba bezrobotna jest obowiązana powiadomić urząd pracy o każdej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy, w tym o wyjeździe poza teren działania PUP.

Z akt sprawy wynika, że K.U. był obowiązany zgłosić się do urzędu pracy w dniu [...]. W wyznaczonym terminie nie stawił się. Zgłosił się do urzędu pracy w dniu [...] i złożył wniosek o usprawiedliwienie nieobecności w dniu wyznaczonej wizyty. Wskazał w nim, że nie stawił się do urzędu pracy z niezależnych od niego przyczyn losowych. Wyjaśnił, że powodem jego nieobecności była nagła i nieprzewidziana awaria środka transportu (samochodu osobowego). Uniemożliwiło to mu przyjazd w dniu [...] do PUP w S. z miejsca ówczesnego przebywania, tj. C., rodzinnego miasta, w którym przedłużył pobyt na okres poświąteczny. Czas wystąpienia awarii pojazdu nie pozwolił mu na skorzystanie z komunikacji kolejowej w celu dochowania wyznaczonego terminu stawiennictwa w urzędzie pracy. Próba dwukrotnego telefonicznego zawiadomienia urzędu o niezaplanowanej nieobecności nie powiodła się ze względu na brak nawiązania połączenia.

Wojewoda Z. stwierdził, iż organ I instancji pozbawił K.U. statusu osoby bezrobotnej na podstawie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Powołany przepis stanowi, że starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3 przepisu art. 33 ust. 4, w zależności od liczby niestawiennictw, tj.

a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa

b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa

c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa.

W myśl przepisu art. 75 ust. 3 ww. ustawy, bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.

Organ I instancji pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej na okres wskazany w art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. "a", tj. na okres 120 dni.

W przedmiotowej sprawie K.U. nie zgłosił się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy. Zdaniem Wojewody, zastosowanie ma zatem przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tą regulacją, nieobecność w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy może zostać usprawiedliwiona tylko w przypadku, gdy są spełnione łącznie dwie przesłanki, tj. wystąpi uzasadniona przyczyna niestawiennictwa oraz urząd pracy zostanie powiadomiony o tym fakcie w okresie do 7 dni. Strona poinformowała urząd pracy o przyczynie nieobecności w wymaganym, siedmiodniowym terminie. Z przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 cytowanej ustawy, wynika jednakże drugi obowiązek - wykazania, że niestawiennictwo nastąpiło z uzasadnionej przyczyny. Za uzasadnioną przyczynę nieobecności w urzędzie pracy uznaje się okoliczności, na które osoba bezrobotna nie miała wpływu np. nagłą chorobę, pożar, powódź. Nieobecność w dniu obowiązkowej wizyty może usprawiedliwiać tylko zdarzenie nagłe, którego przy dołożeniu należytej staranności osoba bezrobotna nie mogła przewidzieć i zapobiec jego negatywnym następstwom.

W przedmiotowej sprawie K.U. wskazał, że stawiennictwo w urzędzie pracy w dniu [...] uniemożliwiła mu nieprzewidziana awaria samochodu osobowego w drodze powrotnej z rodzinnej miejscowości, tj. z C.. Z treści pisma strony z dnia [...] wynika ponadto, że pobyt w C. był kilkudniowy, przedłużony na okres poświąteczny. Powrót do S. nastąpił zaś w dniu wyznaczonego stawiennictwa w urzędzie pracy.

W ocenie Wojewody Z., wskazana przez stronę przyczyna nieobecności w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy świadczy o braku należytej staranności. Planując wyjazd, osoba bezrobotna musi się liczyć z możliwością powstania trudności w komunikacji. Pobyt strony w rodzinnej miejscowości nie był zdarzeniem nieprzewidzianym. Wynika to także z treści odwołania. Strona wskazała w nim, że wyjazd do C. nie miał na celu jedynie rodzinnego wypoczynku w czasie świąt, ale został również wykorzystany do poszukiwania pracy w okresie poświątecznym. Własna aktywność w poszukiwaniu zatrudnienia nie może jednak kolidować z obowiązkiem zgłoszenia się w terminie wyznaczonym przez urząd pracy. Osoba bezrobotna powinna tak zorganizować swoje działania, zmierzające do uzyskania zatrudnienia, aby mogła wywiązać się z ciążącego na niej obowiązku stawiennictwa. Organ podkreślił, że obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy nie został uzależniony od tego, czy urząd ten dysponuje konkretną ofertą pracy dla osoby bezrobotnej.

Zdaniem Wojewody, nie można więc przyjąć, że K.U. nie miał żadnego wpływu na przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy. Brak staranności osoby bezrobotnej nie może być zaś uznany za usprawiedliwioną przyczynę nieobecności. Niespełnienie choćby jednej z przesłanek, wymaganych do usprawiedliwienia niestawiennictwa obliguje organ zatrudnienia do pozbawienia osoby bezrobotnej, statusu bezrobotnego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez K.U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 6 K.p.a., poprzez dowolność stosowania przez organ administracji publicznej przepisów w zależności od swojego uznania,

2. art. 7 K.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ administracji publicznej czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz jej nie załatwienia, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu osoby skarżącego jako obywatela,

3. art. 11 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ administracji publicznej kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy oraz pominięcie milczeniem niektórych twierdzeń składającego odwołanie i nie odniesienie się do faktów istotnych dla sprawy, w tym awarii pojazdu,

4. art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zarzucenie przez organ administracji publicznej obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przez to braku podjęcia próby prawidłowego wyjaśnienia niniejszej sprawy,

5. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł przy jej wydaniu,

6. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez dowolną interpretację pojęcia "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa", a tym samym jego błędną wykładnię,

7. art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez dowolną interpretację pojęcia "innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia", a tym samym jego błędną wykładnię,

8. oparcie się przy podjęciu decyzji przez organ I instancji o zapis z wewnętrznego regulaminu urzędu pracy, tj. o zdanie pierwsze pkt 7 cz. IV "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy", który stoi w sprzeczności z zamiarem ustawodawcy wyrażonym w art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia.

Zdaniem skarżącego, swoje stanowisko organ odwoławczy wywiódł z własnego twierdzenia, że "planując wyjazd, osoba bezrobotna musi liczyć się z możliwością powstania trudności w komunikacji", uznając przy tym, że pobyt skarżącego "w rodzinnej miejscowości nie byt zdarzeniem nieprzewidzianym". W ocenie skarżącego, powyższe twierdzenia są wybiórcze, a przez to prześmiewcze i wskazują na podciągnięcie ustalenia stanu faktycznego pod niewłaściwą hipotezę organu. Wymaga bowiem wyraźnego podkreślenia, że skarżący jako przyczynę niestawiennictwa wskazał "..nagłą i nieprzewidzianą awarię pojazdu", a nie - jak podkreśla to organ odwoławczy - wyjazd poza S. i pobyt w C.

Należy przy tym zaznaczyć, że organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu nie wskazał wprost na czym miałby polegać ten brak staranności strony, ograniczając się jedynie do przytoczenia takiego stwierdzenia. Skarżący może się jedynie domyślać, że organ pogląd wywiódł mylnie z faktu, że wyjazd z C. do S. i termin stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy (dalej PUP) były w tym samym dniu. Taki pogląd nie został jednak przez organ udowodniony, przez co nie zasługuje w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Skarżący zaznacza, że wiele lat porusza się trasą S.-C.-S. i nigdy nie miał problemów z komunikacją samochodową. Potwierdzają taki stan rzeczy również codzienne dojazdy samochodami wielu osób do pracy z C. do S. i odwrotnie, podważając skutecznie pogląd organu odwoławczego, według którego planując wyjazd na trasie S.-C.-S., należy liczyć się z powstaniem trudności w komunikacji i np. wyjechać dzień wcześniej do pracy. Na potwierdzenie swojego stanowiska, skarżący wnioskuje o powołanie na świadka pracującego w C. S.Z.

Skarżący podniósł, że nie można mu zarzucić lekkomyślności ani niedbalstwa, a przez to braku staranności, ponieważ był przygotowany do stawiennictwa w urzędzie w wyznaczonym terminie oraz podjął działania w celu wywiązania się z tego zobowiązania, a sama awaria pojazdu w dniu stawiennictwa była zdarzeniem nagłym i niezależnym od jego woli, którego nie można było przewidzieć, a przez to zapobiec jego negatywnym następstwom w postaci niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie w PUP.

Niezrozumiałym dla skarżącego, ze względu na brak wyjaśnienia, jest również pogląd organu odwoławczego, który uznaje za uzasadnioną przyczynę nieobecności: "nagłą chorobę, pożar lub powódź", a odrzuca niezależną od woli i mającą okoliczność natury obiektywnej nagłą awarię pojazdu samochodowego. Zwłaszcza, że w art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie zawarto katalogu zdarzeń, które mogą być uznane za usprawiedliwione. Ponadto ani doktryna, ani judykatura nie ustalają takiego katalogu określając jedynie przykładowe wyliczenie oraz przesłanki do jego ustalenia min. wskazujące również na problemy z komunikacją (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r., I OSK 508/08). Pogląd organu odwoławczego skutecznie podważa również twierdzenie zawarte w wyroku sądu WSA w S. z dnia 17 lutego 2010 r., II SA/Sz 1124/09, w którym sąd uznał, że w przedłożonej mu sprawie "z podanych przez skarżącego przyczyn - jedynie awaria samochodu mogła usprawiedliwiać nieobecność skarżącego" w dniu stawiennictwa wyznaczonym przez urząd pracy, jako że była ona obiektywna, bowiem mająca związek z nieprzewidzianym zdarzeniem.

Z ostrożności procesowej skarżący wnosi o powołanie na świadka K.U., właścicielki pojazdu samochodowego, który uległ awarii:

Skarżący zaznacza jednak przy tym, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 upz istnieje obowiązek powiadomienia PUP o uzasadnionej przyczynie absencji, a nie jej usprawiedliwiania, poprzez przedstawianie dowodu jej wystąpienia (wyrok z dnia 5 grudnia 2007 r., I OSK 245/07). Wskazany przepis ustawy nie wymaga od strony udowodnienia danej okoliczności, nadto nie wymaga nawet jej uprawdopodobnienia, nakłada jedynie na stronę obowiązek powiadomienia organu o jej wystąpieniu, przy czym udzielenie stosownych informacji powinno nastąpić w terminie do 7 dni. W takiej sytuacji organ administracyjny winien dokonać analizy, czy podana przez stronę przyczyna jest tego rodzaju, że stanowiła rzeczywistą i obiektywną przeszkodę do stawiennictwa w wyznaczonym terminie bez potrzeby jej udowodnienia (takie stanowisko przyjął w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 marca 2012 r.,IV SA/GL 501/11).

Skarżący wskazał jednocześnie, że organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu, choć nie uzależnił od tego skutków prawnych wobec skarżącego, że zgodnie z informacją zawartą w cz. IV pkt 7 "Informacji dla osób rejestrujących się w PUP", skarżący miał obowiązek "powiadomić urząd o każdej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy, w tym o wyjeździe poza teren działania PUP". Na marginesie skarżący wskazał, że celem stawiennictwa skarżącego w PUP w dniu [...] było uczestnictwo w szkoleniu zaznajamiającym go dopiero z prawami i obowiązkami bezrobotnego, co wydaje się być stawiennictwem niezasadnym, a przez to zbędnym, skoro organ stwierdza, że o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej skarżący został powiadomiony już w dniu [...].

Trudno jest przyjąć skarżącemu, że wolą ustawodawcy było, aby bezrobotni stale pozostawali w miejscu zamieszkania, a każdy wyjazd poza S. zmuszeni byli zgłaszać do PUP, co ograniczałoby skutecznie ich aktywizację zawodową oraz rodziło zbędny biurokratyzm administracji. A taką wykładnię wydaje się przyjął organ I instancji wydając decyzję w niniejszej sprawie. Dlatego w ocenie skarżącego w sytuacji wydawania decyzji administracyjnej w oparciu o art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia organ powinien wykazać, że bezrobotny nie pozostawał w gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie tylko poprzez stwierdzenie tego faktu, ale również poprzez wykazanie wystąpienia przesłanek pozostawania w braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

Skarżący podtrzymał jednocześnie wszystkie twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda zachodniopomorski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia w myśl którego starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (który to przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie) pozbawia statusu bezrobotnego takiego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w art. 33 ust. 4 pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw, tj. na okres: 120 dni w przypadku pierwszego, 180 dni w przypadku drugiego, a 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa.

Z cytowanego przepisu wynika, że bezrobotny może uniknąć utraty statusu bezrobotnego w związku ze swym niestawiennictwem w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy jedynie wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione dwa warunki: (1) bezrobotny powiadomi urząd pracy w ciągu 7 dni od dnia, w którym miał się stawić, o przyczynie swego niestawiennictwa oraz (2) wskazana przyczyna będzie uzasadniona.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły w sposób niewątpliwy, że doszło do ziszczenia się pierwszej z przesłanek, tj. że skarżący powiadomił PUP o swym niestawiennictwie w zakreślonym przez ustawodawcę terminie 7 dni od dnia wyznaczonego stawiennictwa. Wizyta skarżącego wyznaczona została bowiem na dzień [...], a w dniu [...] skarżący zgłosił się do PUP składając pismo z dnia [...].

Zasadniczym problemem, który zmuszone były rozstrzygnąć organy administracji w niniejszej sprawie było dokonanie oceny, czy fakt popsucia się samochodu, którym skarżący miał dojechać z miejsca pobytu w C. do miejsca siedziby właściwego PUP można uznać za przyczynę "uzasadnioną", w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia.

Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie zawierają choćby przykładowego katalogu "uzasadnionych przyczyn" niestawiennictwa i nie wyjaśniają, co należy pod tym pojęciem rozumieć. Skoro ustawa o promocji zatrudnienia nie określa w sposób szczegółowy o jakiego rodzaju przyczyny niestawiennictwa chodzi, zatem w każdym przypadku organ ocenia, czy podana przez bezrobotnego przyczyna niestawiennictwa może być uznana za usprawiedliwioną. W orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że taka przyczyna musi poddawać się możliwości jej weryfikacji. Przede wszystkim jednak za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, nie spowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy (por.: wyroki NSA z 17.02.2010 r., I OSK 1319/09 i z 09.11.2009 r., I OSK 422/09 oraz wyrok WSA z 06.03.2012 r., IV SA/Gl 501/11 – CBOSA). Nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę, a jedynie zdarzenie niezależne od woli bezrobotnego; takie, na które nie miał wpływu, a więc, co do zasady, zdarzenie nagłe, którego nawet przy dołożeniu należytej staranności bezrobotny nie mógł przewidzieć i zapobiec jego negatywnym następstwom w postaci niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy (por.: wyroki NSA z 26.10.2010 r., I OSK 942/10 i z 09.11.2009 r., I OSK 422/09 oraz wyrok WSA z 20.05.2010 r., II SA/Ke 214/10 – CBOSA). Jako przykłady przyczyn uzasadniających niestawiennictwo podaje się w orzecznictwie m.in. nagłą chorobę, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź (por.: wyroki NSA z 26.10.2010 r., I OSK 942/10 i z 09.11.2009 r., I OSK 422/09 – CBOSA).

Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych z winy bezrobotnego, choćby tylko na skutek jego lekkomyślności, czy niedbalstwa, które polega na niedołożeniu należytej staranności (por.: wyroki NSA z 26.10.2010 r., I OSK 942/10 i z 01.08.2007 r., I OSK 1821/06 oraz wyroki WSA: z 29.09.2010 r., II SA/Sz 469/10; z 23.09.2010 r., III SA/Kr 148/10; z 20.05.2010 r., II SA/Ke 214/10 – CBOSA). Bezrobotny powinien bowiem tak zorganizować swoje sprawy osobiste, aby mógł wywiązać się z powinności stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, przewidzianej w art. 33 ust. 3 u.p.z. (por. wyrok WSA z 29.09.2010 r., II SA/Sz 469/10, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżący w żaden sposób w piśmie z dnia [...] nie wykazał, by faktycznie nagła usterka samochodu pozbawiła go możliwości dojazdu z C. do S. Dopiero zaś w skardze do sądu wskazał, że organ mógł przesłuchać na tą okoliczność wskazanych świadków.

W ocenie sądu, skoro skarżący opuścił miejsce zamieszkania i przebywał w miejscowości C. (przedłużony pobyt świąteczny) w odległości ok. 80 kilometrów od S. (około 1,5 godz. jazdy samochodem, ok. 1 godz. pociągiem), a do tego pojazd, którym zamierzał dojechać do PUP nie był jego własnością, ani nie był w jego posiadaniu, powinien podjąć działania zmierzające do zapewnienia sobie innego dojazdu do S., umożliwiające stawiennictwo w PUP w ustalonej godzinie i dacie.

Dodać też należy, że komunikacja ogólnie dostępna (kolejowa, autobusowa) pomiędzy C. a S. jest częsta, szczególnie w godzinach porannych, stąd podjęcie decyzji o wyjeździe z C. z odpowiednim, bezpiecznym czasowo wyprzedzeniem – około 3 godzin - gwarantowałoby stawienie się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. o wyznaczonym czasie. Jak wcześniej sąd wskazał, bogate orzecznictwo za uzasadnione przyczyny nie uznaje okoliczności powstałych z winy bezrobotnego, choćby tylko na skutek jego lekkomyślności, czy niedbalstwa, które polega na niedołożeniu należytej staranności. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i wobec tego, niestawiennictwa skarżącego nie sposób usprawiedliwić.

Należy bowiem zauważyć, że w świetle ustawy o promocji zatrudnienia, z uzyskaniem i utrzymywaniem formalnego statusu osoby bezrobotnej wiążą się konkretne uprawnienia, polegające w szczególności na możliwości korzystania przez taką osobę z różnorakich form wsparcia i usług rynku pracy zapewnianych przez publiczne służby zatrudnienia. W związku z tym ustawa wymaga od bezrobotnego, który chce utrzymać przyznane uprawnienia, takiego zorganizowania swoich spraw, które umożliwi mu wywiązanie się z ustawowego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w ocenie sądu, organy administracji publicznej nie naruszyły wydanymi decyzjami obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Jakkolwiek uzasadnienie decyzji organu I instancji budzi wątpliwości, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art.107 § 3 K.p.a.

Skoro to skarżący nie stawił się na umówione spotkanie, to w jego interesie było wskazanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w sposób przekonujący organy o dołożeniu należytej staranności by stawić się w urzędzie. W tej sytuacji nie sposób jest przyjąć, że to organ winien poszukiwać usprawiedliwienia braku wypełnienia obowiązku nałożonego na bezrobotnego przepisami ustawy, bądź też prowadzić postępowanie wyjaśniające celem uznania, że wskazana przyczyna była uzasadniona. To okoliczności przedstawione przez bezrobotnego podlegają ocenie przez właściwy organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie Wojewoda Zachodniopomorski dokonał tej oceny i uznał przyczynę niestawiennictwa za nieuzasadnioną, dokonując w tym zakresie prawidłowej wykładni zastosowanego przepisu prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.