Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 84/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 3 par. 2 pkt 8, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 202 par. 2, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 11, art. 107 par. 3, art. 35 par. 1, art. 12, art. 31, art. 234 pkt 2, art. 10, art. 78, art. 139, art. 154
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28, art. 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 40, art. 39
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 6, art. 26
journal: Dz.U. 1989 nr 17 poz 99
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym.
article: par 44 ust. 2
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. i D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2005 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. M. i D. M. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogę być wykonane.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 15 lutego 2005 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm. – dalej jako ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm. – dalej jako ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), nakazał D. i D. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...], położonej we W. T. gmina K., obiektu budowlanego, parterowego z poddaszem użytkowym, o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 8,90 m na 7,13 m plus zadaszonego tarasu o wymiarach 6,50m na 2,68m, składającego się z: obudowanych dwóch barakowozów nietrwale związanych z gruntem, dobudowanego pomieszczenia trwale związanego z gruntem, zadaszonego tarasu na słupkach drewnianych, trwale związanego z gruntem.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie ustalił, iż na terenie ww. działki, będącej własnością D. i D. M. , znajduje się obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, stanowiący całość konstrukcyjną i architektoniczną, składający się z dwóch obudowanych barakowozów nietrwale związanych z gruntem, dobudowanego pomieszczenia posadowionego fundamentach ciągłych trwale związanego z gruntem oraz zadaszonego tarasu na słupkach drewnianych, trwale związanego z gruntem. Obiekt ten nie jest wyposażony w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną. Organ stwierdził także, iż według oświadczenia D. M. obiekt wraz z działką kupił w 2001 r., zaś przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1992 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ zaznaczył przy tym, iż dla terenu, na którym położona jest działka nr [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu, zaś zgodnie uprzednio obowiązującym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 3 lipca 1991 r. nr XV/79/91 (Dz. Urz. Woj. Gd. nr 15, poz. 120), który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003 r., teren ten przeznaczony był pod uprawy polowe i ogrodnicze, a zatem przedmiotowy obiekt został wybudowany na terenie, który nie był przeznaczony pod zabudowę. Ponadto organ wskazał, że działka nr [...] jest położona na terenie W. Parku Krajobrazowego. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. nr 5/94 w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gd. nr 27, poz. 139 ze zm.) zabrania się lokalizowania nowych oraz rozbudowy istniejących obiektów mogących pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zanieczyszczać wodę, glebę, powietrze, niszczyć florę lub faunę, mogących być źródłem uciążliwych odpadów, ponadnormatywnego hałasu lub szkodliwych natężeń pola elektromagnetycznego, a także lokalizowania i budowy w parkach nowych domków letniskowych i ogródków działkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. i D. M. wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu stwierdzili, że oczekują na ukończenie przez Gminę K. prac nad uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym znajduje się również ich działka.

Nie uwzględniając tego odwołania - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 31 marca 2005 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt (o wskazanych w decyzji organu I instancji wymiarach) został wybudowany w 1992 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane należało zatem zastosować do niego przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Organ odwoławczy zacytował treść art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany służy rekreacji budowlanej i znajduje się na działce leżącej na terenie W. Parku Krajobrazowego, na którym obowiązuje zakaz zabudowy letniskowej wraz z zabudową towarzyszącą, co stanowi tzw. ważną przyczynę w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zatem, zdaniem organu odwoławczego wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o powołany przepis było uzasadnione. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, inną ważną przyczynę, wynikająca z ww. przepisu stanowi również przypadkowa lokalizacja jaki i przypadkowa architektura przedmiotowego obiektu budowlanego powodująca chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego jak i nie uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej mającej wpływ na degradację środowiska naturalnego. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wpisanie terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka, wraz z wybudowanymi na niej obiektami budowlanymi w obszar W. Parku Krajobrazowego powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Wskazał ponadto, że planowane przez Gminę K. podjęcie działań w celu sporządzenia planu miejscowego nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż organ nadzoru budowlanego obowiązany jest brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. i D. M., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 37, art. 37 w zw. z art. 40 oraz art. 39 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, poprzez brak zbadania, czy istnieją przesłanki określone we wskazanych przepisach tj. legalizacji samowoli budowlanej oraz obrazę przepisów postępowania poprzez:

1. naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz pozbawienie adresata decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań,

2. obrazę art. 31 k.p.a. poprzez niedopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia A z siedzibą [...] , ul. L. W. [...],

3. naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka Kierownika Referatu Gminy K. – K. B. na okoliczność podjęcia działań przez zainteresowanych, w tym skarżących, celem wszczęcia postępowań oraz udziału w uzgadnianiu stanowisk z innymi właściwymi organami,

4. obrazę art. 11 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia,

5. obrazę art. 107 § 3 k.p.a. wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny faktów podanych przez stronę w trakcie postępowania oraz faktów, na których oparto rozstrzygnięcie,

6. obrazę art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy wbrew brzmieniu tego przepisu,

7. obrazę art. 154 k.p.a. poprzez zaniechanie zmiany lub uchylenia wydania decyzji administracyjnej zarówno w I jak i w II instancji z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony,

8. obrazę art. 234 pkt 2 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie przez organ administracyjny II instancji odwołania pochodzącego od innego podmiotu niż skarżący tj. Stowarzyszenia A,

9. rażące naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne traktowanie przez władzę publiczną osób w sytuacjach, których okoliczności są podobne,

10. naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organ administracji publicznej długotrwałego pozostawania w bezczynności wskutek naruszenia określonych w art. 35 k.p.a. terminów rozpoznania sprawy.

Skarżący zarzucili również obrazę przepisów prawa miejscowego poprzez uznanie za obowiązujące przepisów Rozporządzenia Wojewody Gdańskiego nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. ze zmianami, wobec faktu, iż budowa altany ogrodowej została zakończona przed datą wejścia w życie niniejszego aktu prawnego.

W ocenie skarżących organy administracji uwzględniły w sprawie jedynie interesy okolicznych mieszkańców, bez wzięcia pod uwagę w sposób wszechstronny skutków gospodarczych i społecznych, jakie wywołuje zaskarżona decyzja dla przyjętej strategii rozwoju regionu na kolejne lata.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. , wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż prawidłowe były ustalenia organów, że przedmiotowe obiekty powstały bez, wymaganego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, pozwolenia na budowę. Stwierdził także, iż sformułowanie "wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy" zawarte w przepisie art. 37 ust. 2 powołanej ustawy dotyczy wybudowania obiektów budowlanych bez wymaganego tą ustawą pozwolenia na budowę, wobec czego za bezzasadny uznał Sąd zarzut skargi, że nie zachodzi pierwsza z przesłanek przewidzianych w tym przepisie z powodu nieobowiązywania w czasie budowy obiektów budowlanych przepisów Rozporządzenia Wojewody Gdańskiego dotyczących utworzenia i ochrony W. Parku Krajobrazowego. Sąd zważył, iż rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ma charakter fakultatywny, właściwy organ powinien zatem wskazać, jakie ważne względy mają zdecydować o nakazie rozbiórki. W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego wykazały, że obiekty stanowiące przedmiot postępowania zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę w terenie, który został objęty ochroną jako W. Park Krajobrazowy. Rozporządzenie nr 5/94 Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń na terenie parków krajobrazowych, zmienione rozporządzeniem nr 11/98 z dnia 3 września 1998 r. w § 3 pkt 6 zabrania lokalizowania i budowy w parkach nowych obiektów letniskowych. Sąd uznał zatem, iż skoro zgodnie z przywołanym przepisem na omawianym obszarze nie może być lokalizowana nowa zabudowa letniskowa, to brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez organy administracji, iż przyczyną uzasadniającą orzeczenie rozbiórki są względy ochrony przyrody.

Sąd stwierdził także, że przesłankę nakazu rozbiórki, jaką jest istnienie innych ważnych przyczyn zgodnie z brzmieniem i celem art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ocenia się według stanu na dzień orzekania nakazu rozbiórki. Użycie przez ustawodawcę sformułowania w czasie teraźniejszym – "jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami" – świadczy o konieczności badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji. Także cel tego uregulowania wskazuje na konieczność badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji, a celem tym jest doprowadzenie do rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wcześniejsze istnienie ważnej przyczyny, w tym w dacie budowy obiektu, lub po jego wybudowaniu lecz przed wydaniem decyzji jest z tego punktu widzenia obojętne, a przyczyna, która istniała w dacie budowy obiektu, a nie zachodzi w dacie orzekania, nie mogłaby uzasadniać nakazu rozbiórki.

Stwierdzenie istnienia "ważnej przyczyny" dokonane na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji organu II instancji nie stanowi o działaniu prawa wstecz, bowiem poza pierwszą przesłanką, jaką jest budowa niezgodna z przepisami czyli bez pozwolenia, każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji.

Odnosząc się do innych zarzutów skargi Sąd wskazał, że z informacji o terenie wydanej przez Urząd Gminy w K. z dnia 30 grudnia 2004 r. wynika, iż działka nr [...] leżała na terenach przeznaczonych pod uprawy polowe i ogrodnicze, według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr XV/79/91 Rady Gminy w K. z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 15, poz. 120) obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r. Ponieważ nakaz rozbiórki nastąpił z przyczyn określonych w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, dywagacje skarżących odnoszące się do naruszenia przepisu art. 37 ust. 1 tej ustawy nie mają znaczenia prawnego. Sąd zauważył, iż brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy czy w dacie orzekania przez organy administracji nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę. Przeciwne stanowisko oznaczałoby w istocie uprzywilejowanie osób dopuszczających się samowoli budowlanej i sprzyjałoby nielegalnemu budownictwu, również letniskowemu.

W ocenie Sądu kwestia podnoszona przez skarżących, że organy administracji pozostają w bezczynności w związku z wnioskami skarżących i innych osób o wszczęcie postępowań administracyjnych w sprawie wiążącego określenia sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...] nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Legalność zaskarżonej decyzji ocenia się co do zasady według stanu faktycznego i prawnego z chwili jej wydania. Nie ma więc znaczenia fakt, iż skarżący bądź inne osoby byli inicjatorami czy uczestnikami innych postępowań administracyjnych, które nie mają wpływu na przedmiot niniejszej sprawy. Nie ma zatem miejsca naruszenie art. 78 k.p.a., gdyż wniosek dowodowy strony na okoliczności podniesione w skardze nie ma wpływu na podejmowane rozstrzygnięcie. Natomiast bezczynność organów administracji zwalcza się w sposób określony w przepisach prawa, po wyczerpaniu określonego trybu służyć może skarga do sądu administracyjnego. Natomiast kontrolując legalność decyzji już podjętej przez właściwy organ administracji, Sąd nie kontroluje bezczynności organów w innych postępowaniach administracyjnych. Tym samym zarzut naruszenia przepisu art. 35 w zw. z art. 12 k.p.a. jest w rozpoznawanej sprawie bezzasadny.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 39 i art. 40 wskazanej ustawy, gdyż przepisy te nie miały zastosowania do prawidłowo ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.

Zdaniem Sądu nie znajdował podstaw do uwzględnienia zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 22 października 2004 r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego i terminie przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin, zaś pismem z dnia 21 stycznia 2005 r., doręczonym skarżącym 25 stycznia 2005 r., powiadomił z kolei o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, co wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 10 k.p.a. W postępowaniu przed organami Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia wymienionych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd uznał ponadto, iż nie był władny badać zasadności niedopuszczenia do udziału na prawach strony Stowarzyszenia A z którego skarżąca wywodzi zarzut naruszenia art. 31 k.p.a. Nie może także odnieść się do naruszenia art. 234 pkt 2 k.p.a., gdyż na podstawie wskazanego przez skarżącą przepisu może toczyć się postępowanie skargowe przed organem administracji, Sąd zaś nie jest powołany do badania zasadności złożonej w tym trybie skargi.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełniała wymogi art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu zostały szczegółowo wyjaśnione i omówione przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Niezasadny był zatem także zarzut naruszenia art. 11 k.p.a.

Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja organu II instancji nie była dotknięta wadą z art. 139 k.p.a., jak podnosili skarżący, gdyż w żaden sposób nie zmieniała ona sytuacji skarżących ukształtowanej w wyniku decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie można zatem mówić o pogorszeniu sytuacji strony wnoszącej odwołanie.

Bezzasadny był, w ocenie Sądu, także zarzut naruszenia art. 154 k.p.a., gdyż może on stanowić podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, natomiast w toku postępowania instancyjnego nie znajduje zastosowania.

Wnosząc skargę kasacyjną od tego wyroku D. i D. M. jako jej podstawę wskazali:

I. naruszenie prawa materialnego:

1. wynikającego z rozporządzenia Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. nr 5/94 § 3 pkt 1 ppkt 6 i dalsze prze jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez mylne zrozumienie przepisu szczególnego i bezzasadne tolerowanie przez Sąd I instancji błędu subsumpcji popełnionego przez organy I i II instancji

2. przez błędną subsumpcję poprzez wskazanie przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, jako prawidłowej podstawy prawnej skarżonego wyroku, w oparciu o inne ważne przyczyny wynikające z rozporządzenia Wojewody Gdańskiego nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. i rozporządzenia Wojewody Gdańskiego nr 11/98 z dnia 3 września 1998 r., które nie mogły mieć i nie miały zastosowania wobec skarżących

II. naruszenie przepisów postępowania przez:

1. dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych w związku z naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez niezbadanie przez Sąd I instancji, czy stan faktyczny został ustalony przez organy z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w k.p.a., w szczególności przepisami art. 77 i art. 80 k.p.a., co stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. rażące naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przemilczenie przez Sąd I instancji bezczynności organów administracji państwowej w zakresie składanych wniosków w przedmiocie wszczęcia postępowań dotyczących ostatecznego ustalenia sposobu zagospodarowania działki nr [...], w tym wydania pozwoleń na budowę, co stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3. naruszenie art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:

a. oparcie się w zakresie oceny materiału dowodowego i procesu rozpoznawania oraz orzekania jedynie na selektywnie wybranych przez Sąd I instancji zarzutach skargi, przy jednoczesnym zaniechaniu rozpatrzenia pozostałych podstaw skargi, które zdaniem skarżących miały wpływ na wadliwość decyzji administracyjnych, w tym pominięcia zarzutów opartych o przepisy ustawy zasadniczej, tj. art. 2, art. 7, art. 32 Konstytucji RP oraz

b. nie wykroczenie przez Sąd I instancji, w zakresie rozpoznania i oceny sprawy, poza granice skargi, co było uzasadnione szczególnymi okolicznościami sprawy, a co stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji pominął w swej ocenie błędy, których dopuściły się organy w zakresie wykładni i zastosowania przepisów szczególnych – prawa miejscowego (w/w rozporządzeń Wojewody Gdańskiego). Wadliwość zastosowanej przez organy oraz Sąd I instancji kwalifikacji normatywnej faktów opiera się na nieuzasadnionym przyjęciu, że przywołane przepisy znajdują zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w czasie przed ich obowiązywaniem, co sprzeciwia się zasadzie nie-retroakcji. Zakazy i nakazy formułowane w tych przepisach literalnie odnosiły się do zdarzeń dla nich teraźniejszych i przyszłych, czego wyrazem było sformułowanie o zakazie lokalizowania nowej zabudowy letniskowej. Wskazane przepisy nie regulowały sytuacji obiektów wcześniej pobudowanych, takich jak obiekt skarżących.

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r., wydanym w sprawie o sygn. akt

II OSK 1599/06, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z zarzutem skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, przez błędną wykładnię i przez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż występowały w niniejszej sprawie ważne przyczyny uzasadniające nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na swoją ogólnikowość, sprowadzającą się do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji nie zostały dostatecznie uzasadnione, w związku z czym nie zasługiwały na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie bezspornym pozostawało, że należący do skarżących obiekt budowlany został wybudowany w przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem - stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, należało w sprawie zastosować przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z treści przepisów art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane wynika, że środki przewidziane w ust. 1 stosuje się obligatoryjnie, gdy występują skutki przewidziane w tym przepisie. Do zastosowania środków w trybie ust. 2 organ administracji państwowej natomiast jest uprawniony, jeżeli wykaże, że jest to uzasadnione ważnymi przyczynami, innymi aniżeli wymienione w ust. 1. Biorąc pod uwagę cele prawa budowlanego, można przyjąć, że przez ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 powołanej ustawy należy rozumieć skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczne inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Do skutków tych należy w szczególności naruszenie wartości chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Ważne przyczyny w takim rozumieniu muszą wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących. Przyjęcie poglądu, że inne ważne przyczyny, o których mowa w art. 37 ust. 2, nie muszą istnieć w dacie budowy a mogą pojawić się później, przy założeniu ich normatywnego charakteru, zezwalałoby na łamanie zasady lex retro non agit, co w demokratycznym państwie prawnym i w świetle innych zasad konstytucyjnych jest nie do przyjęcia

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z poglądem Sądu I instancji , iż ważnymi przyczynami w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane było naruszenie Rozporządzenia Wojewody Gdańskiego nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. zmienionego Rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego nr 11/98 z dnia 3 września 1998 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. Powyższe rozporządzenie zostało bowiem wydane 2 lata po wybudowaniu obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż wewnętrzna logika art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i jego ratio legis, nakazują w pierwszej kolejności rozpatrywać każdy przypadek samowoli budowlanej w odniesieniu do przepisu ust. 1 pkt 1 tego przepisu, a więc badać zgodność istniejącego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego w dacie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przed zastosowaniem w konkretnej sprawie ust. 2 art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, organy powinny najpierw sprawdzić, czy nie mają miejsca żadne z przesłanek wymienionych w ust. 1 tego przepisu.

Wskazując, iż z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji wynikało, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał w 1992 r. w warunkach samowoli budowlanej na terenie, który zgodnie z obowiązującym wówczas planem miejscowym, przeznaczony był pod uprawy polowe i ogrodnicze Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że ocena samowoli budowlanej, w tym również ocena skutków naruszenia planu miejscowego winna odbywać się na podstawie przepisów, w tym planu miejscowego obowiązującego w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Inne rozumienie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane spowodowałoby nierówność wobec prawa podmiotów zobowiązanych do legalizacji samowolnie posadowionych obiektów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że największa z sankcji w postaci nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jak wynika z przepisów Prawa budowlanego, powinna być oparta na jasnych przesłankach, których istnienie powinno być łatwo sprawdzalne i proste do wykazania ich istnienia, tak aby pozostawić organowi jak najwęższy zakres uznaniowości.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy czym "przez ocenę prawną, o której mowa (...) w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem." (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 roku, sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica).

Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności stwierdził, iż zgodnie z treścią obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

Jedyne obiekty budowlane, których budowa nie wymagała przed dniem 1 stycznia 1995 r. uzyskania pozwolenia, ani zgłoszenia, zostały wskazane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Zdaniem Sądu obiekt budowlany wybudowany przez skarżących się do nich nie zalicza. Zgodnie z § 44 ust. 2 ww. rozporządzenia pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Budowa obiektów pełniących funkcję rekreacji letniskowej, do których zalicza się przedmiotowy obiekt budowlany, nie była zatem, w świetle przepisów obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego obiektu, wyłączona spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem skarżący zobowiązani byli uzyskać pozwolenie na budowę, którego nie posiadają, co było okolicznością bezsporną.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał także na uwadze, iż zgodnie z treścią obowiązującego w dacie budowy art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

O tym w jaki sposób dany teren był przeznaczany na cel budowlany "zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym" stanowiły w 1992 r. przepisy ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1989 r. nr 17, poz. 99 ze zm.), która w art. 6 stanowiła, że działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystywania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego. Z treści art. 26 cyt. ustawy wynikało nadto, iż plany miejscowe sporządzane były jako plany ogólne i szczegółowe; miejscowy plan ogólny określał przyrodnicze, społeczne, ekonomiczne, kulturowe i krajobrazowe warunki przestrzennego zagospodarowania miasta, gminy (miasta i gminy) lub ich części oraz cele i zasady polityki przestrzennej tych jednostek, a w szczególności ustalał warunki i sposoby:

1. zagospodarowania i wykorzystania gruntów,

2. ochrony zdrowia,

3. ochrony środowiska,

4. ochrony dóbr kultury i wartości krajobrazowych,

5. kształtowania infrastruktury technicznej i społecznej,

6. kształtowania struktur przestrzennych,

7. rozwiązań architektonicznych i budowlanych.

Reasumując - zgodnie z przepisami wskazanych powyżej ustaw, realizacja obiektu budowlanego dopuszczalna była wyłącznie na terenie do tego wyraźnie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli dla danego terenu nie uchwalono planu miejscowego a strona nie dysponowała decyzją zezwalającą jej na budowę poza terenem budowlanym, budowa była sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym, ponieważ realizowana była na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę zgodnie z tymi przepisami.

Z ustaleń dokonanych przez organy administracji obu instancji wynikało, że w 1992 r. dla terenu, na którym został zrealizowany należący do skarżących obiekt budowlany tj. działki nr [...] położonej we W. T. , gmina K. obowiązywał plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla Gminy K. zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy w K. z dnia 3 lipca 1991 r., Nr XV/79/91, który stanowił, że teren tej działki był przeznaczony pod uprawy polowe i ogrodnicze.

Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 cyt. ustawy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że ocena samowoli budowlanej, w tym skutków naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, powinna się w pierwszej kolejności odbywać w oparciu o przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Zaistnienie tych przesłanek nie tylko bowiem upoważnia organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, lecz go do tego obliguje. Podejmowane na podstawie tego przepisu decyzje administracyjne mają charakter związany. Dopiero gdy organ stwierdzi, iż przesłanki określone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane nie zaistniały, może zastosować przepis art. 37 ust. 2 tejże ustawy, na podstawie którego organ wydaje nakaz rozbiórki fakultatywnie.

Ocena zaś samowoli budowlanej, w tym skutków naruszenia planu miejscowego winna odbywać się na podstawie przepisów, w tym planu miejscowego, obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, naruszyły przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, ponieważ dokonały ich błędnej wykładni, w wyniku której zbadały jedynie, czy w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego zaistniały inne, poza wymienionymi w ust. 1, ważne przyczyny uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, nie dokonując tym samym ustaleń w zakresie zgodności popełnionej przez skarżących samowoli budowlanej z przepisami planu miejscowego obowiązującego w dacie budowy. W wyniku błędnej wykładni powyższych przepisów organy nieprawidłowo zastosowały przepis art. 37 ust. 2 cyt. ustawy, podczas, gdy w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zastosowaniu podlegał przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Ponadto organy obu instancji stosując art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, dokonały błędnej jego wykładni również w zakresie, w jakim uznały, że inne ważne przyczyny uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki mogły wynikać z przepisów nieobowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Na skutek tak dokonanej wykładni organy administracji, z naruszeniem art. 37 ust. 2 cyt. ustawy, przyjęły, że Rozporządzenie Wojewody Gdańskiego nr 5/94 zmienione Rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego nr 11/98 w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń miało zastosowanie do przedmiotowego obiektu budowlanego. Podkreślić należy, że wynikający z ww. Rozporządzenia zakaz sytuowania domków letniskowych na terenie W. Parku Krajobrazowego, na którym położona jest również działka skarżących, nie mógł mieć zastosowania do stanów faktycznych powstałych przed wejściem Rozporządzenia w życie. W związku z tym przedmiotowy obiekt nie mógł zostać objęty zakazem określonym w ww. Rozporządzeniu, albowiem został wybudowany 2 lata przed wejściem w życie Rozporządzenia. Tym samym organy obu instancji naruszyły także przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla należytego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w szczególności tego czy przedmiotowy obiekt budowlany został usytuowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie jego budowy nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Skarżący zarzucali również, iż zaskarżona decyzja naruszała art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne traktowanie przez władzę publiczną osób w sytuacjach, których okoliczności są podobne. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji uznał, że wykładnia art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, dokonana przez organy obu instancji, skutkowała naruszeniem zasady równego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej. Ocena samowoli budowlanej, w tym również ocena skutków naruszenia planu miejscowego winna odbywać się na podstawie przepisów, w tym planu miejscowego obowiązującego w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Inne rozumienie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane spowodowałoby nierówność wobec prawa podmiotów zobowiązanych do legalizacji samowolnie posadowionych obiektów.

Odnośnie zarzutu, w którym skarżący wskazali, iż organy nieprawidłowo uznały za inną ważną przyczynę, uzasadniającą nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, brak regulacji gospodarki ściekowo-wodnej mającej wpływ na degradację środowiska naturalnego Sąd uznał, iż jest on uzasadniony jednak z innych przyczyn niż podnosili to skarżący, którzy wskazali, że na terenie domków letniskowych, w obrębie których znajduje się także działka skarżących, została umiejscowiona biologiczna oczyszczalnia ścieków. W pierwszej kolejności podnieść należy, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nie definiują pojęcia innych ważnych przyczyn w rozumieniu art. 37 ust. 2 tejże ustawy. Nie ulega jednak wątpliwości, na co wskazywał również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 2007 r., że są to skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczne inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a w szczególności naruszenie wartości chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Ważne przyczyny w takim rozumieniu muszą zatem wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego wydając nakaz rozbiórki z uwagi na zaistnienie innych ważnych przyczyn, niż określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, jest zatem zobowiązany do wskazania przepisów, z których takie przyczyny wynikają. Wymogu takiego nie spełniały decyzje wydane w niniejszej sprawie, albowiem organy nie wskazały przepisu prawa obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, którego naruszenie stanowiłby brak regulacji gospodarki ściekowo-wodnej mający wpływ na degradację środowiska naturalnego, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy. Skutkiem powyższego naruszenia było naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Bezzasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 37 w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy obu instancji za podstawę wydanych decyzji przyjęły art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, tymczasem podkreślić należy, że podstawą wydania decyzji przez organy w niniejszej sprawie był wyłącznie przepis art. 37 ust. 2 ww. ustawy. W związku z powyższym przepis art. 40 tejże ustawy nie mógł mieć zastosowania, gdyż jak słusznie wskazali skarżący art. 37 i art. 40 ustawy wzajemnie się wykluczają i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych. Również zarzut naruszenia art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane nie mógł być uwzględniony, przepis ten stanowi bowiem o możliwości odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki, a więc znajduje zastosowanie już po wydaniu nakazu rozbiórki.

Za bezzasadne Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 35 § 1 w zw. z art. 12 k.p.a., albowiem pozostawanie organu w bezczynności podlega zaskarżeniu odrębną skargą zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Również zarzut naruszenia art. 31 k.p.a., przez niedopuszczenie Stowarzyszenia A w G. do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie podlegał uwzględnieniu, albowiem jak wynikało z akt administracyjnych organizacja ta wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie składała. Pismo z dnia 15 listopada 2004 r., skierowane do organu pierwszej instancji, stanowiło bowiem jedynie prośbę o nie wyciąganie konsekwencji wobec członków Stowarzyszenia za nielegalnie postawione domki na własnych działkach w obrębie W. T. Jednocześnie wskazać należy, iż w ramach rozpoznawania niniejszej skargi, sąd nie był władny obejmować kontrolą niedopuszczenia ww. Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Nie mógł także odnieść się Sąd do naruszenia art. 234 pkt 2 k.p.a., gdyż na podstawie wskazanego przez skarżących przepisu może toczyć się postępowanie skargowe przed organem administracji, Sąd zaś nie jest powołany do badania zasadności złożonej w tym trybie skargi.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 22 października 2004 r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego i terminie przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin, zaś pismem z dnia 21 stycznia 2005 r., doręczonym skarżącym 25 stycznia 2005 r., powiadomił z kolei o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, co wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 10 k.p.a.

Okoliczność, iż skarżący i inne osoby domagały się od organów Gminy K. wiążącego ustalenia sposobu zagospodarowania należących do nich działek nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, a zatem organy obu instancji nie miały obowiązku uwzględniania wniosku o przeprowadzenie dowodu na okoliczność podjęcia działań w tym zakresie w Urzędzie Gminy K.. Bezzasadny zatem okazał się zarzut naruszenia art. 78 k.p.a.

Zaskarżona decyzja nie była dotknięta wadą z art. 139 k.p.a., jak podnoszą skarżący, gdyż w żaden sposób nie zmienia ona sytuacji skarżących ukształtowanej w wyniku decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie można zatem mówić o pogorszeniu sytuacji strony wnoszącej odwołanie.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 154 k.p.a., gdyż może on stanowić podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, natomiast w toku postępowania instancyjnego nie znajduje zastosowania.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oraz pozostałe wskazania Sądu zawarte w przedmiotowym uzasadnieniu. Organ powinien mieć także na uwadze, iż gdyby w niniejszej sprawie ustalono, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, koniecznym stałoby się przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wydania nakazu rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 2 tejże ustawy.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił w punkcie pierwszym wyroku zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na podstawie art. 152 ww. ustawy orzekł w punkcie trzecim wyroku, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadzając w punkcie drugim wyroku od organu odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu uiszczonego od skargi.