Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 129/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 150 par. 1, 1a,  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 14 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako: [K.p.a.] oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako: [u.p.e.a.] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 5 października 2011r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego L. B..

W uzasadnieniu przytoczył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego L. B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM2/18/09 i SM2/19/09, obejmujących zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu za 2002 i 2003 r.

W toku tego postępowania pełnomocnik zobowiązanego złożył wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z tym uzasadnieniem, że decyzje wymiarowe, będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, nie zostały skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego, dlatego obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi nie istnieje i nie może być skutecznie egzekwowany (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., po zasięgnięciu wyjaśnień organu wydającego w/w decyzje wymiarowe, tj. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie, który wskazał na prawidłowość ich doręczenia oraz po zapoznaniu się z nadesłanymi przez ten organ kopiami: koperty zawierającej sporne decyzje i zwrotnego poświadczenia ich odbioru odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając, że egzekwowany obowiązek istnieje i podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Z uzyskanych wyjaśnień Dyrektora UKS wynikało, że decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe zostały doręczone w trybie określonym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej jako: [O.p.]. Powyższe potwierdzały także adnotacje na załączonej kserokopii koperty zawierającej wspomniane decyzje oraz na zwrotnym poświadczeniu jej odbioru.

W złożonym na to postanowienie zażaleniu pełnomocnik strony zarzucił błędną ocenę organu co do prawidłowości skutecznego wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji ustalających wymiar podatku, które stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, co powoduje nieistnienie obowiązku podatkowego objętego tytułami o numerach SM2/18/09 i SM2/19/09. Wynika to z wadliwego przyjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., iż decyzje te zostały doręczone w dniu 11.12.2008r. Przedstawiając unormowania zawarte w Ordynacji podatkowej dotyczące trybu doręczania pism w trybie zastępczym stwierdził, że okoliczności tej sprawy wskazują, iż przesyłka zawierająca przedmiotowe decyzje została doręczona do Urzędu Pocztowego w W. w dniu 27 listopada 2008r. o godzinie 19.00 - według umieszczonego na kopercie odcisku stempla pocztowego. Jednak Urząd Pocztowy w W. jest zamykany o godz. 18.00, zatem pierwsze awizo w sprawie winno nastąpić w dniu 28 listopada 2008r., zaś powtórne - w dniu 5.12. 2008r. Ponadto zdaniem pełnomocnika z niewiadomych przyczyn na kopercie brak jest pieczęci z datownikiem i adnotacją, że przesyłka nie została podjęta w terminie. Przesyłkę zwrócono nadawcy bez zwrotki pobraniowej. Dopiero później Urząd Kontroli Skarbowej w Olsztynie, jako jej nadawca, zwrócił się do Urzędu Pocztowego w W. o nadesłanie duplikatu lub kopii. W opinii pełnomocnika przesyłka została zwrócona do nadawcy przed terminem gwarantującym i umożliwiającym jej odebranie przez stronę, gdyż termin pierwszego awizowania winien być ustalony na 28.11.2008 r., a zatem 14-dniowy termin, o jakim mowa w art. 150 O.p., upłynąłby w dniu 12.12.2008 r. i dopiero w dniu następnym poczta mogłaby zwrócić przesyłkę do nadawcy. Tymczasem zwrot przesyłki nastąpił w dniu 12.12.2008 r. Została więc naruszona procedura art. 150 O.p. W takich okolicznościach sprawy zdaniem pełnomocnika należy przyjąć, że decyzje, z których wynika obowiązek objęty tytułami wykonawczymi, nie zostały prawidłowo doręczone stronie, przez co nie weszły skutecznie do obrotu prawnego. Zobowiązanie nimi ustalone nie może więc być egzekwowane, gdyż w ogóle nie powstało.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu po rozpoznaniu powyższego zażalenia uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Wskazując w pierwszej kolejności na istotę umorzenie postępowania egzekucyjnego wyrażającą się w zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku stwierdził, że umorzenie następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. W art. 59 § 1 u.p.e.a. zostały wymienione przesłanki nakazujące obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego, natomiast w art. 59 § 2 tej ustawy wskazano okoliczności dające podstawę do fakultatywnego jego umorzenia.

Oceniając pod kątem przesłanek zawartych w tych przepisach okoliczności zaistniałe w tej sprawie Dyrektor Izby uznał, iż żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła. W jego ocenie egzekwowany tytułami wykonawczymi obowiązek istnieje i podlega egzekucji administracyjnej, w szczególności wskutek nieskuteczności zarzutu o niedoręczeniu zobowiązanemu decyzji wymiarowych z uwagi na naruszenie procedury doręczeń przewidzianej w art. 150 O.p. Przytaczając unormowania zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych tego artykułu (§ 1 pkt 1, § 1a i § 2) stwierdził, że wszystkie wymogi z nich wynikające zostały w okolicznościach tej sprawy spełnione.

Jak bowiem wynikało z zapisów zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowych Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 listopada 2008r. Nr [...] i Nr [...], z powodu niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w art. 148 § 1 i 149 O.p. pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w W. w dniu 27 listopada 2008r. Awizowanie powtórne miało miejsce w dniu 4 grudnia 2008r. Natomiast adresat nie podjął przesyłki do dnia 11 grudnia 2008r., stąd została uznana za doręczoną właśnie z tym dniem z powodu bezskutecznego upływu 14-dniowego terminu przechowywania jej na poczcie.

Dyrektor Izby nie zgodził się z twierdzeniami pełnomocnika, że stempel na kopercie o treści "27110819" oznacza w istocie, że w tej dacie i o tej godzinie (19.00) przesyłka zawierająca przedmiotowe decyzje została doręczona do Urzędu Pocztowego w W.. Z wyjaśnień Naczelnika Poczty w W., przekazanych Komornikowi Skarbowemu w K. wynikało, że stempel o treści "27110819" informuje o dacie i godzinie złożenia przesyłki na poczcie przez listonosza, który powrócił z terenu z niedoręczonym listem, zaś listy na pocztę w W. wpływają do godziny 9.00, co umożliwiało doręczenie przesyłki tego samego dnia. Próba doręczenia tej przesyłki miała miejsce w dniu 27.11.2008r. i dlatego ten właśnie dzień jest datą pierwszego jej awizowania. Termin 14 - dniowy na przechowanie pisma w placówce pocztowej trwał więc od dnia 28.11.2008r. do 11.12.2008r. Adresat pisma był również dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, pierwszy raz 27.11.2008r. a ponownie w dniu 4.12.2008r., co wynikało z adnotacji na kopercie zawierającej przesyłkę. Stąd prawidłowo uznano, że pismo skutecznie zostało doręczone z dniem 11.12.2008r., czyli w dniu, w którym upływał 14-dniowy termin przechowywania korespondencji w placówce pocztowej.

W świetle tych okoliczności faktycznych i przywołanych regulacji prawnych należało zdaniem Dyrektora uznać, iż decyzje wymiarowe, będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone, funkcjonują w obrocie prawnym i mogły stać się podstawą do przymusowego ściągnięcia zaległości nimi objętych w trybie egzekucji administracyjnej. Powyższe ustalenie uniemożliwiało uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego opartego na twierdzeniu o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

W skardze na to postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 33 pkt 1 i art. 59 § 1 u.p.e.a.; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę "decyzji wystawienia tytułów egzekucyjnych"; brak szczegółowej analizy wszystkich dokumentów bądź ich nieuwzględnienie w postępowaniu egzekucyjnym mogące mieć wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6, § 4, jak też art. od 120 do 129 O.p.

Stawiając powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., poprzez całkowite uchylenie obowiązku zapłaty zobowiązania wynikającego z zaskarżonych tytułów egzekucyjnych

W uzasadnieniu ponowił zarzuty stawiane w dotychczasowym postępowaniu, głównie co do braku skutecznego doręczenia decyzji ustalających za 2002 r. i za 2003 r. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, które tym samym nie mogły stać się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Zarzucił niezbadanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wszystkich okoliczności sprawy i brak wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego, a nadto wadliwość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na ograniczenie się w nim jedynie do przytoczenia stanowiska Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie, potwierdzającego doręczenie decyzji w dniu 11.12.2008 r. Również uzasadnienie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej jest wadliwe, gdyż nie odniesiono się w nim do argumentów podnoszonych przez zobowiązanego, ograniczając się do powtórzenia przepisów przytoczonych przez organ I instancji. Dyrektor Izby nie przeprowadził natomiast postępowania dowodowego i nie zweryfikował wbrew obowiązkowi stanu faktycznego, a ponadto naruszył obowiązek przestrzegania podstawowych zasad postępowania podatkowego opisanych w art. 120-129 O.p. Z mocy zwłaszcza art. 122 i art. 187 § 1 O.p. organ ten był obowiązany przeprowadzić z urzędu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego oraz zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a nie przerzucać tego obowiązku na stronę, co jednoznacznie wynika z wyroku z dnia 12.04.2000 r. I SA/Lu 1608/98. Zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie. Nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów o naruszeniu przepisów procesowych wymienionych w skardze.

W piśmie procesowym z dnia 24.09.2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał twierdzenie o nieodebraniu przez skarżącego decyzji wymiarowych i wadliwym, bo z naruszeniem art. 150 O.p., uznaniu ich przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie za doręczone z dniem 11.12.2008 r. Jak wyjaśnił pełnomocnik, skarżący w dniu 27.01.2009 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, jednak Dyrektor UKS w Olsztynie odmówił tego wznowienia. Kolejno w dniu 17.06.2009 r. złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowych za 2002 i 2003 r., które zostały załatwione odmownie, a w dniu 12.05.2010 r. wniósł o stwierdzenie nieważności tych decyzji, co także nie zostało uwzględnione. Tym samym wszelkie próby wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, które nigdy nie zostały skutecznie doręczone, okazały się bezskuteczne. Te same zarzuty o nieskutecznym doręczeniu stały się też podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem pełnomocnika brak skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej stwarza sytuację, w której egzekucja jest niedopuszczalna, a organ egzekucyjny powinien odmówić wszczęcia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. Pełnomocnik podtrzymał zarzut nieuwzględnienia przez Dyrektora Izby okoliczności, że decyzje wymiarowe zostały odesłane z Urzędu Pocztowego w W. przed upływem 14-dniowego terminu ich przechowywania na poczcie. W jego ocenie fakt przechowywania pisma w placówce pocztowej przez okres 14 dni zgodnie z art. 150 § 1 O.p., bez względu na zachowanie terminów 7-dniowych z art. 150 § 1a O.p. przy awizowaniu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma w drodze tzw. doręczenia zastępczego. Naruszono w tej sprawie obowiązek drugiego awizowania po upływie 7 dni z uwagi na to, że pierwsze awizowanie nastąpiło – według jego twierdzeń – w dniu 28.11.2008 r., a umieszczona na przesyłce data: 27.11.2008 z zaznaczeniem godziny 19.00 oznacza w istocie datę wpływu przesyłki do Urzędu Pocztowego w W.. Stąd powtórne awizowanie winno nastąpić 5.12.2008 r., a nie – jak w tej sprawie, 4.12.2008 r. Zatem przesyłkę zwrócono przedwcześnie, bowiem dnia 11.12.2008 r., podczas gdy prawidłowo zwrot do nadawcy winien nastąpić najwcześniej dnia 12.12.2008 r. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że brak jest na kopercie zawierającej niedoręczoną przesyłkę adnotacji: "nie podjęto terminie", a to dowodzi naruszenia procedury zwrotu przesyłek. Zarzucił także, że w postępowaniu wymiarowym Dyrektor UKS w Olsztynie jako organ doręczający sporne decyzje zwracał się do Urzędu Pocztowego w W. o "stworzenie" duplikatu dowodu doręczenia. Taki duplikat został wytworzony, jego zdaniem najprawdopodobniej w UKS w Olsztynie, a nie w W., skąd wysłano go do UKS listem poleconym dnia 31.12.2008 r. Tenże "duplikat" nie może być w ocenie pełnomocnika dowodem doręczenia przesyłki, gdyż występują na nim braki (np. brak pieczątki z datownikiem placówki nadawczej z W.a, brak daty wystawienia duplikatu oraz podpisu osoby wytwarzającej ten dokument, a ponadto na duplikacie jako doręczający widnieje: "K.", zaś na oryginale dowodu doręczenia – "Ko.").

Do pisma pełnomocnik załączył kserokopie dokumentów w postaci: koperty zawierającej niedoręczoną przesyłkę, potwierdzenia odbioru przesyłki oraz "duplikatu", jak też pismo Poczty Polskiej Oddział Rejonowy w Opolu z dnia 14.02.2011 r. skierowane na ręce pełnomocnika, stanowiące odpowiedź na zgłaszane przez niego w piśmie z dnia 5.02.2011 r. zastrzeżenia co do sposobu doręczenia przesyłki.

W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko co do prawidłowości doręczenia wspomnianych decyzji, albowiem widniejąca na kopercie data "27110819" oznaczająca w istocie datę "27 listopada godzina 19.00" jest dniem złożenia tej przesyłki przez listonosza, który powrócił z terenu z niedoręczonym listem. Na kopercie tej widnieje też adnotacja doręczyciela o treści "AW 27.11.08" i podpis "Ko.". Nadto wyjaśnił, że wyrokami WSA w Opolu z dnia 8.01.2010 r. w sprawach sygn. akt I SA/Op 432/09 i I SA/Op 433/09 oddalono skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od wskazanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób obligujący Sąd do jego uchylenia.

Ze względu na podstawę zarzutu zgłoszonego w prowadzonym przeciw skarżącemu postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie nieistnienie egzekwowanego obowiązku wynikające z faktu niedoręczenia decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 i za 2003 r. (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), kwestią sporną w niniejszym postępowaniu stało się wyjaśnienie, czy doszło do skutecznego w/w decyzji, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonych w postępowaniu dowodów, w tym również z urzędu dopuszczonych przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., prowadzi do uznania za uzasadnione stanowiska organów o wypełnieniu przesłanek doręczenia decyzji wymiarowych w trybie tzw. fikcji prawnej doręczenia, sformułowanych w art. 150 O.p. Stanowi on w § 1, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie z art. 150 § 1a O.p, adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zgodnie z art. 150 § 2 Op zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W sprawie nie jest kwestionowane, że organ wydający sporne decyzje podjął próbę ich doręczenia na adres skarżącego, jednakże nie doszło do ich doręczenia adresatowi z uwagi na jego nieobecność (art. 148 O.p.) i brak możliwości doręczenia dorosłym domownikom, które podjęłyby się oddania pisma adresatowi (art. 149 O.p.). Ta okoliczność bezsprzecznie wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki.

W kwestii natomiast daty pierwszego awizowania przesyłki stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 144 zd. 1 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Z przepisu tego wynika więc zasada oficjalności doręczeń, zgodnie z którą ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne.

W przypadku doręczenia pism przez pocztę, pokwitowanie odbioru pisma następuje na druku potwierdzenia odbioru, który zwracany jest nadawcy. Sposób doręczenia przesyłek pocztowych, w tym przesyłek rejestrowanych, do których należy zaliczyć przesyłkę za zwrotnym poświadczeniem odbioru, został uregulowany w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, po. 1159 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). Zgodnie z treścią § 35 ust. 1 tego rozporządzenia, przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się zgodnie z art. 26 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. W myśl § 35 ust. 3 cyt. rozporządzenia pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Przepis § 10 ust. 2 stanowi, że potwierdzenie odbioru polega na doręczeniu nadawcy formularza z pokwitowaniem adresata odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego.

Z powyższych unormowań wynika, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Oznacza to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję, ewentualnie, że przesyłki z określonych przyczyn w danym dniu nie doręczono i w konsekwencji ją awizowano. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości, które może zostać obalone przeciwdowodem (art. 194 § 3 O.p.). Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło samo tylko twierdzenie strony, podczas gdy z informacji operatora publicznego wynikały okoliczności odmienne. Trzeba bowiem podkreślić, że ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym, gdyż to on z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym inicjatywa w tej kwestii nie może być przeniesiona na organ podatkowy, który – co skarżący w swych zarzutach pomija - dysponował zwrotnym potwierdzeniem odbioru z uwidocznioną datą pierwszego awiza: 27.11.2009 r. W ocenie Sądu wywodzenie przez stronę innej daty pierwszego awizowania li tylko z faktu zamykania placówki pocztowej o godz. 18.00 nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w świetle wyjaśnień operatora udzielonych zarówno organowi jak i stronie. Jak bowiem wynikało ze złożonego Sądowi przez pełnomocnika skarżącego pisma Poczty Polskiej z dnia 14.02.2011 r., tenże pełnomocnik, wobec zastrzeżeń co do prawidłowości przedmiotowego doręczenia, wszczął w tym zakresie procedurę wyjaśniającą, jednakże uzyskana odpowiedź absolutnie nie potwierdziła jego zastrzeżeń. W okolicznościach tej sprawy nie sposób też pominąć także i tego, że na kopercie zawierającej niedoręczoną przesyłkę również poczyniono adnotację o pierwszym awizowaniu w dniu 27.11.2008 r., zaopatrzoną wyraźnym podpisem doręczyciela. To, że adnotacja taka nie ma formy pieczęci, lecz została uczyniona odręcznie, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek z art. 150 O.p. i wyżej przytoczonych przepisów pocztowych o doręczeniach (por. wyrok z dnia 8.12.2011 r., I FSK 11/11). Również w wyroku z dnia 13.01.2011 r. I FSK 215/10 przyjęto, że przepis art. 150 § 2 nie wymaga, aby, dla przyjęcia prawidłowości doręczenia przesypki w tym trybie, zapisy o awizowaniu były umiejscowione tylko i wyłącznie na zwrotnym poświadczeniu odbioru, a nie także i na kopercie.

Słusznie zatem uznano w zaskarżonym postanowieniu za wiarygodne zapisy wynikające z dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego poświadczenia odbioru, skoro zgłaszane przez stronę wątpliwości (z uwagi na widniejącą na odciśniętą - zarówno na kopercie jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - na datowniku godzinę "19.00") zostały wyjaśnione informacją Naczelnika UP w W. z dnia 14.12.2011 r., a nade wszystko skierowaną bezpośrednio do pełnomocnika informacją Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w Opolu zawartą w piśmie z dnia 14.02.2011 r. Skarżący nie przedstawił natomiast skutecznego przeciwdowodu o innej dacie tego zdarzenia, niż przyjęta przez organ (27.11.2008 r.). Wprost przeciwnie, przedstawione przez niego dokumenty w postaci w/w pisma Poczty Polskiej potwierdziły ostatecznie prawidłowość ustalenia Dyrektora Izby w tym przedmiocie. Wskazywanie na dzień 28.11.2008 r. oparte jest na przypuszczeniach, które zostały wystarczająco podważone zebranym w sprawie (i uzupełnionym przez Sąd) materiale dowodowym.

Jeśli chodzi o zarzuty wskazujące na wątpliwości dotyczące pozyskania samego zwrotnego poświadczenia odbioru przez organ (UKS w Olsztynie), to jak wynika z twierdzeń samego pełnomocnika zawartych w jego piśmie z dnia 24.09.2012 r., akta wymiarowe wskazywały, że niedoręczona przesyłka (koperta zawierająca sporne decyzje) została zwrócona nadawcy (UKS w Olsztynie) bez zwrotnego poświadczenia odbioru. Spowodowało to wystąpienie przez tego nadawcę o nadesłanie "duplikatu" dowodu doręczenia i taki duplikat został przez Urząd Pocztowy w W. wysłany nadawcy wraz z pismem z dnia 31.12.2008 r. Kwestie równoczesnego istnienia owego duplikatu i oryginału zwrotnego poświadczenia odbioru, na którym poczyniono stosowne adnotacje o próbach doręczania przesyłki i jej awizowaniu, wyjaśnia wyżej przywołane pismo Poczty Polskiej S.A. Oddział Rejonowy w Opolu z dnia 14.02.2011 r. Zawarte w nim informacje miały istotne znaczenie również z punktu widzenia podnoszonych przez pełnomocnika wątpliwości co do prawidłowości zachowania trybu doręczenia z art. 150 O.p. Na marginesie wskazać trzeba, że pismo to nie zostało organowi przedstawione, pomimo że pełnomocnik dysponował nim jeszcze przed wydaniem skarżonego postanowienia. Ze wskazanego pisma jednoznacznie wynikało, że "duplikat potwierdzenia odbioru wystawiono na pisemny wniosek nadawcy (UKS w Olsztynie), który poinformował, że niedoręczoną przesyłkę otrzymał bez zwrotnego poświadczenia odbioru. Natomiast nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie przez pocztę, dlaczego wraz z przesyłką (niedoręczoną) nie dotarło do nadawcy zwrotne poświadczenie odbioru – prawdopodobnie musiało oderwać się w drodze powrotnej do nadawcy i dotarło oddzielnie już po wystąpieniu o duplikat. Z tej przyczyny UKS jako nadawca dysponuje zarówno oryginałem, jak i duplikatem potwierdzenia odbioru".

W ocenie Sądu wyjaśnienia tej treści rozwiewają podnoszone przez skarżącego wątpliwości co do istnienia "duplikatu" i jednocześnie oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru. Fakt, że duplikat wykazuje pewne różnice graficzne jak też zawarto na nim inny podpis ("K." zamiast "Ko.") nie ma dla wyniku sprawy istotnego znaczenia, gdyż wobec istnienia oryginału zwrotnego poświadczenia odbioru to na jego podstawie należy oceniać prawidłowość doręczenia w oparciu o art. 150 O.p., co też w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uczyniono.

Nie sposób też uznać za trafne zarzutów o wadliwości doręczenia z uwagi na brak, na kopercie zawierającej niedoręczoną przesyłkę, adnotacji o treści "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Trzeba w związku z tym zarzutem wyjaśnić, iż na obowiązek umieszczania takiej adnotacji wskazywał § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.06.1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych (...) – Dz. U. Nr 62 poz. 697 ze zm., który jednak nie ma zastosowania do postępowania podatkowego. Brak jest natomiast takiego wymogu w ustawie z dnia 12.06.2003 r. - Prawo pocztowe oraz w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego. Z art. 27 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe wynika jedynie, że przesyłkę, której nie można doręczyć adresatowi, operator zwraca nadawcy. Za czynności związane ze zwrotem operator może żądać uiszczenia opłaty. Przepis § 35 ust. 5 rozporządzenia stanowi natomiast, iż przesyłka lub kwota pieniężna nieodebrana w terminie zwracana jest do nadawcy. Tak więc ani w ustawie Prawo pocztowe, ani w rozporządzeniu, brak jest zapisu nakładającego na operatora prawny obowiązek czynienia na niedoręczonej przesyłce adnotacji o w/w treści, z zastrzeżeniem takich rygorów w przypadku jej braku, jakie wywodzi dla potrzeb tego postępowania pełnomocnik.

To samo stwierdzenie należy odnieść do zarzutu o braku odnotowania na zwróconej przesyłce oraz także na zwrotnym poświadczeniu odbioru daty ich wpływu do nadawcy (UKS w Olsztynie). Przepis art. 150 O.p. nie formułuje bowiem przesłanki w postaci odnotowania u nadawcy daty wpływu zwróconej przesyłki, jak też daty wpływu zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania. Z art. 150 O.p. wynika natomiast konieczność wykazania przez organ faktu niemożności doręczenia w sposób określony w art. 148 lub art. 149 O.p., dwukrotnego awizowania (art. 150 § 1a O.p.), zawiadomienia adresata o miejscu pozostawienia przesyłki, w którym można ją odebrać oraz nieodebrania jej w terminie 14 dni. Te przesłanki zostały przez organ w niniejszej sprawie wykazane.

Skoro skarżący nie podważył skutecznie ustalonej przez organy daty pierwszego awizowania w dniu 27.11.2008 r., to nie są trafne jego dalsze zarzuty o przedwczesnej dacie drugiego awiza (4.12.2008 r. zamiast wskazywanej przez niego jako poprawnej daty 5.12.2008 r. – jako liczonej od dnia 28.11.2008 r.). W świetle brzmienia art. 150 § 2 zdanie drugie O.p., doręczenie uważa się za skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W tym zakresie należy odwołać się do podzielanego przez Sąd rozpoznający tę sprawę poglądu zaprezentowanego przez NSA na tle analogicznego przepisu zawartego w Kodeksie postępowania administracyjnego, że jeżeli od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu do nadawcy upłynęło pełne 14 dni, to bez znaczenia byłoby nawet to, iż drugie awizowanie zostało dokonane o jeden dzień wcześniej, skoro przesyłka pozostawała przez okres 14 dni do odbioru w placówce pocztowej, zgodnie z art. 44 k.p.a. (postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 762/08, LEX nr 493685). Pogląd ten podzielony został w wyroku NSA z dnia 13.01.2011 r., I FSK 215/10. Również w wyroku z dnia 18.05.2010 r., II FSK 70/09 stwierdzono, że ponowne awizowanie nie jest zdarzeniem, z którym ustawa wiąże obowiązek nowego, odrębnego liczenia terminu. Termin ten jest tylko jeden i wynika z art. 150 § 1 w związku z art. 150 § 1a O.p. Podzielając te poglądy, znajdujące oparcie w gramatycznej wykładni omawianych tu przepisów, nie sposób zgodzić się z przeciwną tezą stawianą przez pełnomocnika skarżącego, iż dla skutecznego przyjęcia fikcji prawnej doręczenia nie jest wystarczającym przechowywanie pisma przez okres 14 dni przez pocztę, gdyż niezbędne jest zachowanie terminów 7-dniowych przy awizowaniu (art. 150 § 1a O.p.). Twierdzenie takie byłoby aktualne tylko na gruncie art. 139 § 1 k.p.c. i wskazywanego wyżej § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, gdyż tam sformułowany został ustawowy wymóg awizowania najpierw na okres 7 dni, a następnie w razie niepodjęcia przesyłki w tym terminie, konieczne było ponowne awizo na okres kolejnych 7 dni. Tego też przepisu dotyczył wskazany na kanwie tego zarzutu wyrok TK sygn. akt SK 6/02, przywołany w skardze. Trzeba jednak wskazać na istotne różnice w brzmieniu art. 150 O.p. oraz art. 139 k.p.c. Pierwszy z tych przepisów, znajdujący zastosowanie w postępowaniu podatkowym, wymaga co prawda drugiego awiza w razie niepodjęcia przesyłki w terminie 7 od pierwszego awizowania, lecz skutek doręczenia, z wyraźnej woli ustawodawcy, następuje z upływem 14-dniowego terminu od daty pierwszego awiza.

Za bezzasadny Sąd uznaje również zarzut skargi o braku dokumentów co do dwukrotnego awizowania przesyłki. Fakt ten został odnotowany na kopercie zawierającej przesyłkę poprzez odcisk datownika o treści: "W. 04120811, BC", opatrzony odręczną adnotacją "awizo powtórne" i podpisem. Potwierdzeniem dokonania powtórnego awiza jest nadto informacja Poczty Polskiej z dnia 14.11.2011 r., a skarżący, poza własnymi twierdzeniami nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu podważającego wiarygodność tych informacji. Jak już wskazano powyżej, w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że przepis art. 150 § 2 O.p. nie wymaga, aby, dla przyjęcia prawidłowości doręczenia przesypki w tym trybie, zapisy o awizowaniu były umiejscowione tylko i wyłącznie na zwrotnym poświadczeniu odbioru, a nie także i na kopercie (por. wyrok z dnia 13.01.2011 r., I FSK 215/10).

Przedstawione powyżej okoliczności sprawy nie dały także zatem zdaniem Sądu podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów procesowych wymienionych w skardze. W szczególności nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ w postępowaniu poprzedzającym wydanie skarżonego rozstrzygnięcia przepisy tej ustawy nie miały zastosowania, a tylko przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 18 u.p.e.a. Chybiony jest w szczególności zarzut naruszenia przepisów o niezbędnych wymaganiach, jakimi powinno odpowiadać uzasadnienie postanowienia (art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 126 K.p.a.). Z kolei zarzut naruszenia obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego jest o tyle nieskuteczny, że Sąd dopuścił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniający dowód z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie, które w istotny sposób przyczyniły się do wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości. Uchybienie przepisom postępowania tylko wtedy może stać się przyczyną do uchylenia zaskarżonego aktu, gdy miały one istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), co w tej sprawie nie zastąpiło wobec w/w czynności procesowej Sądu.

Nie bez znaczenia dla treści podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia miały też zapadłe przed tut. Sądem wyroki wydane w dniu w sprawach o sygn. akt I SA/Op 432/09 i I SA/Op 433/09 oddalające skargi skarżącego na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu o odmowie przywrócenia terminu do odwołań wniesionych od spornych decyzji wymiarowych ustalających podatek za 2002 i za 2003 r. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydal, ale także inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem zarówno Sąd rozpoznający tę sprawę jak i organ wydający skarżone rozstrzygnięcie obowiązani byli do uwzględnienia skutków prawnych tych prawomocnych wyroków. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów wyraża się w tym, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się ta kwestia, nie może ona już być ponownie badana (por. B. Dauter [w]: Komentarz do art. 170 ustawy: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX. Stan prawny na 30.03.2011 r.). Co prawda powołane prawomocne wyroki nie zawierają uzasadnienia, jednakże zważyć należy na ich przedmiot, którym było rozstrzygnięcie zasadności skarg na postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Jedną z przesłanek wynikających z art. 162 § 1 O.p. jest to, by termin został uchybiony. Skoro sąd administracyjny pierwszej instancji jest zobowiązany na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. badać zaskarżony akt niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej podstawy prawnej, to w tej konkretnej sprawie oznacza to, iż oddalenie skargi musiała poprzedzać analiza, czy termin został uchybiony. Pozytywne przesądzenie tej kwestii, jako warunku niezbędnego wniosku o przywrócenie terminu, mogło z kolei mieć miejsce tylko w przypadku stwierdzenia prawidłowego doręczenia decyzji ustalających wymiar podatku. Oddalenie skarg w tamtych sprawach dowodzi, że Sąd o nich orzekający musiał uznać za spełniona przesłankę, że do uchybienia terminu doszło.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd skargę oddalił na podstawie jej art. 151.