Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1770/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 6; art. 3 ust. 1 pkt 2; art. 4 pkt 3,4,6; art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1  art. 4 pkt 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 2 ust. 1 lit. a; art. 4 lit. a
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) o nałożeniu na M. C. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. w [...] na drodze powiatowej nr [...] dokonana została kontrola drogowa pojazdu marki Fiat Ducato nr rej. [...] wraz z przyczepą nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. C.. Kierujący w ramach krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy przewoził artykuły przemysłowe z miejscowości P. na giełdę w miejscowości M.. Kierujący nie okazał do kontroli wypisu zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani też zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...]. Wskazany protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane L. Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego, który pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Strona w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. złożyła wyjaśnienia.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] maja 2015 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W dniu [...] czerwca 2015 r. strona złożyła odwołanie od tej decyzji, w którym wyjaśniła, że w momencie zatrzymania do kontroli drogowej przewożone były na giełdę artykułów rolnych w miejscowości M. sadzonki bratków i młodych drzewek zabezpieczone tekturowymi kartonami przed przemarznięciem. Przewożone towary i masa własna pojazdu nie spowodowały przekroczenia wagi 3,5 tony i tym samym – w ocenie odwołującego się – nie wykonywał on przewozu podlegającego regulacjom ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podkreślił również, że płody rolne przewoził na giełdę znajdującą się w odległości mniejszej niż 100 km, jak określa to rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Natomiast faktury znajdujące się w pojeździe i skontrolowane przez kontrolującego inspektora, dotyczyły innej działalności gospodarczej i zostały pobrane bez jego zgody. Ponadto z powodu presji i stresu nie zrozumiał zadawanych pytań, stąd jego odpowiedzi zostały przedstawione niezgodnie z prawdą.

Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie uznał, że skarżący w dniu kontroli wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Do tej kategorii przewozów ustawa pozwala zaliczyć przejazdy wykonywane pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Wymogiem zaliczenia tych przejazdów do kategorii niezarobkowych przewozów drogowych, jest spełnienie przez nie szeregu warunków.

Pierwszym z nich jest wykonywanie przejazdu pojazdem przeznaczonym do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy. Strona ten warunek spełniła. W przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, że skarżący przewoził artykuły przemysłowe z miejscowości P., na giełdę w miejscowości M.. Fakt ten potwierdził także skarżący przesłuchany w charakterze świadka podczas przeprowadzonej kontroli. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży, m.in. artykułów przemysłowych. Zatem przewóz artykułów przemysłowych przeznaczonych na sprzedaż stanowi pomocniczą działalność w stosunku do podstawowej działalności prowadzonej przez skarżącego.

Kolejnym warunkiem zaliczenia przejazdu do kategorii niezarobkowych przewozów drogowych jest wykonywanie go po drogach publicznych. W dniu kontroli skarżący poruszał się po drodze powiatowej nr [...], na której został zatrzymany do kontroli drogowej. Droga powiatowa jest drogą publiczną w rozumieniu przepisu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.). Skontrolowany zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony przedsiębiorca prowadził osobiście, tym samym wypełnił on dyspozycję przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Kolejnym bowiem wymogiem uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy jest wykonywanie tego przewozu, m.in. przez przedsiębiorcę lub pracowników przedsiębiorcy.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący jest właścicielem zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu marki Fiat Ducato wraz z przyczepą poddanego kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r. Przepis art. 4 pkt 4 stanowi, że przedsiębiorca wykonujący niezarobkowy przewóz drogowy jest obowiązany legitymować się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym. Skarżący będąc właścicielem skontrolowanego zespołu pojazdów, którymi przewoził artykuły przemysłowe – spełnił również ten warunek.

W myśl art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przewóz nie może być wykonywany w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Działalność prowadzona przez skarżącego nie należy do usług turystycznych zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 196).

Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał zaświadczenia uprawniającego do wykonywania niezarobkowego przewozu rzeczy. Obowiązek posiadania zaświadczenia do wykonywania niezarobkowego przewozu – przewozu na potrzeby własne – wynika z art. 33 ustawy o transporcie drogowym. Wykonując przewóz artykułów przemysłowych skarżący był zobowiązany posiadać zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez niego prowadzenia przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Skarżący takiego zaświadczenia w dniu kontroli jednak nie posiadał.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że stan faktyczny sprawy został ustalony m.in. na podstawie zeznań skarżącego, które składał po uprzednim pouczeniu go o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań. Wyjaśnieniom złożonym w toku postępowania i w odwołaniu odmówiono wiarygodności, gdyż ich celem było uniknięcie odpowiedzialności od nałożonej kary pieniężnej. Gdyby skarżący przewoził sadzonki i młode drzewka, to nie miałby faktur zakupu artykułów przemysłowych, ponieważ nie byłyby mu potrzebne do sprzedaży produktów rolniczych. Ponadto podczas kontroli została sporządzona dokumentacja fotograficzna przewożonych towarów i potwierdza ona przewożenie towarów przemysłowych, a nie sadzonek kwiatów i drzewek. Zespół pojazdów, który skarżący prowadził w dniu kontroli podlega wymogom ustawy o transporcie drogowym, ponieważ jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 4.250 kg. Natomiast odległość, na jaką były przewożone artykuły przemysłowe, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Z uwagi na to przewóz wykonywany w dniu kontroli nie podlega wyłączeniu określonemu w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym i skarżący był obowiązany posiadać zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Inspektor Transportu Drogowego skarżący M. C. podniósł zarzuty naruszenia przepisów:

1) prawa procesowego, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony;

2) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 4 pkt 4 ustawy;

3) prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 13 ust. 1 lit. "b" Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 2006, Nr 102, str. 1) w związku z art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców.

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że podstawową działalnością jest dla niego rolnictwo. Kontrolowanym w dniu [...] kwietnia 2015 r. pojazdem przewoził artykuły rolne, głównie sadzonki bratków i młodych drzewek, zabezpieczone tekturowymi kartonami, na giełdę artykułów rolnych w miejscowości M.. Zaznaczył, że masa własna pojazdu o nr rej. [...] wynosi 2.220 kg, natomiast jednoosiowej przyczepy 280 kg. Przewożone przez niego sadzonki nie spowodowały zatem przekroczenia wyznaczonej wagi 3,5 tony. Tym samym nie wykonywał on przewozu drogowego podlegającego regulacjom ustawy o transporcie drogowym.

Podkreślił także, że w decyzji nie wyjaśniono, jakiego rodzaju artykuły przemysłowe były przewożone w dniu kontroli. Inspektor Transportu Drogowego podczas kontroli odebrał mu faktury dotyczące pobocznej działalności gospodarczej, którą realizuje w punkcie sprzedażowym pod adresem: [...] w Z.. Faktury w dniu kontroli były już przestarzałe, ponieważ wystawiono je w dniach: [...] stycznia 2015 r., [...] lutego 2015 r. (sześć faktur), [...] lutego 2015 r., [...] lutego 2015 r., [...] marca 2015 r., [...] marca 2015 r. (dwie faktury). Zatem znacząco poprzedzały one dzień przejazdu na giełdę z artykułami rolnymi. Za pozbawione logiki uznał twierdzenia organu II instancji, że faktury na artykuły przemysłowe rzekomo były potrzebne do ich sprzedaży.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy i wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm., dalej jako "ustawa" lub "u.t.d."). Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi przepis art. 92a ust. 6 ustawy.

Przywołana regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny).

Zaistnienie powyższych przesłanek jest – co do zasady – wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.

W tym miejscu należy wskazać na treść załącznika nr 3 (lp. 1.3) do ustawy o transporcie drogowym, który wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych.

W stanie faktycznym tej sprawy nie było kwestionowane, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. w [...], na drodze powiatowej nr [...] inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. zatrzymał do kontroli drogowej pojazd marki Fiat Ducato nr rej. [...] wraz z przyczepą lekką nr rej. [...], którym kierował skarżący M. C.. Nie był także kwestionowany fakt, że skarżący jest właścicielem zespołu pojazdów poddanego w tym dniu kontroli.

Z protokołu kontroli wynika, że kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca przewoził ładunek w postaci artykułów przemysłowych. Jak wynika z ustaleń organów w toku postepowania, M. C. prowadzi działalność gospodarczą od [...] kwietnia 2005 r. obejmującą sprzedaż detaliczną żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzoną na straganach i targowiskach, która została zarejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt sprawy wynika również, że skarżący nie posiadał zezwolenia na przewóz na potrzeby własne, ani licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Skarżący zarzucając w skardze, że przejazd wykonywał bez związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w każdym razie takiego związku nie miały przewożone wówczas rzeczy (sadzonki roślin), zaprzecza w istocie swoim zeznaniom złożonym w dniu kontroli i jak słusznie zauważył organ, jego działanie jest podyktowane chęcią uniknięcia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Również podnoszone przez skarżącego argumenty odnoszące się do masy pojazdu, nie mają uzasadnienia. Nie jest sporne, że pojazd Fiat Ducato, którym kierował skarżący w dniu kontroli, jest pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita (d.m.c.) wynosi 3,5 tony. Dodatkowo zespół pojazdów obejmował również przyczepkę lekką o dopuszczalnej masie całkowitej 750 kg, co sprawia, że przejazd nimi po drogach publicznych podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, a wynika to z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przez pojęcie dopuszczalnej masy całkowitej należy rozumieć największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze (por. art. 2 pkt 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Zatem dopuszczalną masę całkowitą stanowią: masa pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego, oraz największa masa ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd po drodze.

W celu ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przy wykonywaniu transportu drogowego konieczne jest zsumowanie masy pojazdu i masy przyczepy, aby ustalić dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów przy wykonywaniu transportu drogowego. Taki sposób obliczania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (zestawu) znajdował potwierdzenie w treści art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r., s. 1 z późn. zm.) i jest również zgodny z art. 2 ust. 1 lit. "a" aktualnie obowiązującego rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r., s. 1 z późn. zm.) – por. Renata Strachowska, Komentarz do art. 3 ustawy o transporcie drogowym, LEX/el 2012, Nr 126054.

Zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy w rozumieniu ustawy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr [...] (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), zwanego dalej "Rozporządzeniem nr 561/2006". Stosownie do art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Według zaś art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Natomiast stosownie do art. 2 ust. 1 lit. "a" Rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenie ma zastosowanie do każdego przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Z art. 2 ust. 3 tegoż rozporządzenia wynika zaś, że nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego:

a) pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km;

b) pojazdami o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nie przekraczającej 40 km/h;

c) pojazdami będącymi własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą;

d) pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej;

e) pojazdami specjalistycznymi używanymi do celów medycznych;

f) pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy;

g) pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu;

h) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy;

i) pojazdami użytkowymi o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywanymi do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy.

Jak wynika z powołanych przepisów, ustawodawca wyodrębnił z pojęcia transportu drogowego – niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), który uzależnił od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d, co oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość zakwalifikowania konkretnego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne, nawet jeśli jest on wykonywany przez przedsiębiorcę jednorazowo i pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, na co wskazuje wprost art. 4 pkt 3 lit. "a" u.t.d. O ile zatem przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności, spełniający przesłanki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d. wymaga, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy, uzyskania odpowiedniego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, o tyle wykonywanie takiego przewozu, niespełniającego warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. wymaga – zgodnie z art. 5 ust. 1 oraz art. 5b ust. 1 i 2 ustawy – uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, bądź odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 4 lit. a Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pojęcie przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Dlatego mając na uwadze wyżej przytoczoną definicję "przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., organy zasadnie przyjęły, że skontrolowany przewóz drogowy wymagał – zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d. – uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Nawet bowiem, gdyby ładunek w czasie kontrolowanego przejazdu stanowił – jak wyjaśniał w późniejszym czasie M. C. – sadzonki roślin i nie miały one związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, to bezsprzecznie były jego własnością.

Konstrukcja przepisu art. 4 pkt 4 lit. "c" u.t.d. określającego okoliczności, które muszą zostać spełnione, aby przejazd pojazdu z ładunkiem został uznany za przewóz na potrzeby własne, a zwłaszcza użycie spójników "lub" wskazuje, że wystarczy zaistnienie jednego z wymienionych tam przypadków. Z powołanego art. 4 pkt 4 lit. "c" u.t.d. wynika wprost, że wystarczy, aby przewożone rzeczy były własnością przedsiębiorcy – i tak też było w niniejszej sprawie.

Aby dany przewóz nie został uznany za wykonywanie przewozu na potrzeby własne, musiałby nie zostać spełniony chociaż jeden z pozostałych warunków: np. przejazd nie byłby wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy, tzn. konkretny przejazd nie miałby żadnego związku z tą działalnością. Tymczasem przejazd, którego kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r. dokonali inspektorzy WITD odbywał się z ładunkiem, po drodze powiatowej, zespołem pojazdów o d.m.c. powyżej 3,5 t przeznaczonych do przewozu drogowego rzeczy, wykonywany był nieodpłatnie (na własne potrzeby przedsiębiorcy) i pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (sprzedaż artykułów przemysłowych, co wynika z oświadczenia skarżącego złożonego w dniu kontroli), pojazd był prowadzony przez przedsiębiorcę, przedsiębiorca był jego właścicielem i przejazd nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Spełnione więc zostały wszystkie wymienione w art. 4 pkt 4 u.t.d. warunki, wedle których skarżący winien posiadać w chwili kontroli zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Dokumentem takim skarżący jednakże nie dysponował.

Stąd też organy nie naruszyły prawa materialnego, gdyż na taki przejazd zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d. wymagane było dokonanie zgłoszenia i uzyskanie zaświadczenia. Wykonywanie takiego przewozu bez zaświadczenia jest zaś naruszeniem przewidzianym pod pozycją lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, dlatego istniały podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d..

Na marginesie wskazać można, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, w którym wskazuje się, że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Z art. 4 pkt 3 lit. "a" ustawy wynika, że transportem drogowym jest każdy (faktyczny) przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niepolegającej na wykonywaniu transportu drogowego, o ile nie stanowi przewozu na potrzeby własne (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 oraz z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1058/10).

Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także argumentacja przywoływana przez skarżącego, nie dają podstaw do uznania kontrolowanego przejazdu, jako niepodlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym. Tym samym zarzuty skargi nie dawały żadnych podstaw do podważania legalności zaskarżonej decyzji.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.