Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 922/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 27 ust. 4, art. 27 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Nieskuteczne i pozbawione podstaw prawnych jest odliczenie podatku naliczonego, dotyczącego importowanego towaru, od podatku należnego za miesiąc, w którym podatnik nie spełniał warunków przewidzianych w art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

TEZY

Nieskuteczne i pozbawione podstaw prawnych jest odliczenie podatku naliczonego, dotyczącego importowanego towaru, od podatku należnego za miesiąc, w którym podatnik nie spełniał warunków przewidzianych w art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Haliny M. - Przedsiębiorstwo "I.-P." w Z.-G. na decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 21 marca 1996 r. (...) w przedmiocie ustalenia podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1995 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w Z.-G. decyzją z dnia 30 grudnia 1995 r. określił Halinie M., właścicielce firmy "I.-P." w Z.-G., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1995 r. w wysokości 46.482,00 zł, a nadto ustalił, na podstawie art. 27 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w kwocie 50.094,00 zł.

W toku przeprowadzonej kontroli dokumentów źródłowych organ podatkowy stwierdził, że podatniczka w ewidencji prowadzonej dla celów podatku VAT w miesiącu styczniu 1995 r. wykazała w rejestrze zakupów dokument importowy SAD z dnia 10 lutego 1995 r. wystawiony na podstawie rachunku niemieckiej firmy B.-H. GmbH W. oraz podatek naliczony z niego wynikający, który odliczyła od podatku należnego za miesiąc styczeń 1995 r.

Działaniem tym Halina M. naruszyła przepis art. 19 ust. 3 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., zgodnie z którym obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę bądź w miesiącu następnym. Podatniczka zaś sprowadziła z zagranicy towar w dniu 10 lutego 1995 r., co wynika z JDA SAD. Faktura dotycząca zakupu nosi datę 27 stycznia 1995 r., lecz Halina M. otrzymała ją dopiero wraz z towarem tj. w lutym 1995 r. W związku z tym w miesiącu styczniu 1995 r. nie mogła ona dokonać odliczenia podatku należnego.

Wobec powyższego naruszony został przez podatniczkę obowiązek wynikający z art. 27 ust. 4 ww. ustawy w zakresie prawidłowego prowadzenia ewidencji i, co się z tym wiąże, nastąpiło również zawyżenie podatku naliczonego za miesiąc styczeń 1995 r. w związku z czym organ podatkowy I instancji określił podatniczce prawidłową wysokość podatku należnego, a nadto ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości trzykrotnego zawyżenia podatku naliczonego /16.698,00 zł x 3/.

Izba Skarbowa w Z.-G. nie uwzględniła wniesionego przez stronę odwołania, w którym przede wszystkim podnosi ona, że odliczenie podatku naliczonego od towaru sprowadzonego z Niemiec w lutym 1995 r. nastąpiło na skutek oczywistej pomyłki głównego księgowego - i decyzją z dnia 21 marca 1996 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko urzędu skarbowego zawarte w zaskarżonej decyzji i jego interpretację przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, uznając za prawidłowe ustalenie dodatkowego zobowiązania pieniężnego.

Decyzję tę Halina M. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 27 ust. 4 i 5 przez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, w związku z czym naruszony został interes podatniczki.

W uzasadnieniu skargi strona podnosi w szczególności, że prowadzona przez nią ewidencja dla celów podatku od towarów i usług była kompletna, wobec czego organ podatkowy w czasie kontroli miał możliwość ustalenia zarówno podstawy jak i przedmiotu opodatkowania. Dokonanie zapisu pozycji dotyczącej dokumentu SAD było oczywistą pomyłką i nie powinno rzutować na wymiar podatku tym bardziej, że faktycznie nie nastąpiło uszczuplenie podatku, skoro odliczono podatek należny w styczniu 1995 r. zamiast w lutym 1995 r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, wobec czego wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, w związku z czym podatnik obowiązany jest bezwzględnie przestrzegać wymogów przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz w przepisach na jej podstawie wydanych. Bez znaczenia dla sprawy opodatkowania pozostaje w związku z tym kwestia dobrej woli podatnika, bądź fakt nieuszczuplenia należności podatkowych.

W rozpatrywanej sprawie istotne jest więc ustalenie, czy skarżąca prawidłowo prowadziła ewidencję, o której mowa w art. 27 ust. 4 ww. ustawy i w związku z tym, czy dokonała prawidłowego w aspekcie wymogów art. 19 ust. 3 ustawy odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego.

Z dokonanych przez organ podatkowy ustaleń jednoznacznie wynika, że do ewidencji zakupu w styczniu 1995 r. wpisano fakturę od kontrahenta niemieckiego wraz z dokumentem odprawy celnej, która miała miejsce w następującym miesiącu tj. 10 lutego 1995 r. Nie ulega w związku z tym wątpliwości, że w miesiącu styczniu 1995 r. podatniczka nie mogła nawet dokonać wpisu do wspomnianej ewidencji, skoro jeszcze nie posiadała ani faktury, ani JDA SAD, bowiem otrzymała je dopiero w lutym 1995 r. z tych względów sam zapis w ewidencji zdarzeń przyszłych, które nie miały miejsca we wspomnianym miesiącu, uznać należy za niezgodny z wymogami określonymi w art. 27 ust. 4 wspomnianej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. tym bardziej, że w ewidencji za styczeń 1995 r. wykazano bezzasadnie kwotę podatku naliczonego do odliczenia od podatku należnego za tenże miesiąc.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 26 omawianej ustawy, podatek od towarów i usług jest podatkiem miesięcznym, wobec czego jakiekolwiek nieprawidłowości dotyczące zapisów w ewidencji za dany miesiąc rzutują na rozmiary podatku należnego za ten miesiąc.

Z treści przepisu art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. wynika natomiast, że obniżenie podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument odprawy celnej, albo w miesiącu następnym. Wspomniane obniżenie podatku nie może jednak nastąpić wcześniej niż w miesiącu, w którym podatnik otrzymał towar, co wynika z ust. 3a art. 19. Skarżąca otrzymała nie tylko dokumenty, ale i towar nabyty za granicą w miesiącu lutym 1995 r. Przesądza to o braku podstaw prawnych do takiego obniżenia podatku i tym samym o nieskuteczności odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego za miesiąc, w którym podatnik nie spełniał warunków przewidzianych w powołanym art. 19.

Skoro zatem podatniczka bezzasadnie umniejszyła podatek należny za miesiąc styczeń 1995 r. urząd skarbowy prawidłowo określił jej wysokość tego podatku za wspomniany miesiąc. Równocześnie nastąpiło też zawyżenie wysokości podatku naliczonego, co z kolei - wobec obligatoryjnego charakteru przepisu art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - skutkowało ustalenie przez wspomniany organ zwiększenia podatku należnego o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego.

W tym stanie rzeczy zawarte w skardze argumenty nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wobec czego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368/ orzeczono jak w sentencji.