Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 13/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1; art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: WSA Ewa Kowalczyk, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] września 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek [...] o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, kontynuujący realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) do powierzchni 1,10 ha (działki rolne G1,H1,H2 położone na działce ewidencyjnej nr [...]).

W ramach wszczętego postępowania administracyjnego wniosek o przyznanie płatności został poddany kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej.

W dniu 31 sierpnia 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynęło oświadczenie [...] o kontynuacji zobowiązania podjętego w 2011 roku w ramach pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1).

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] przyznał płatność rolnośrodowiskową na rok 2015 w wysokości 550 zł z tytułu pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2).

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 strona ubiegała się tylko o przyznanie płatności do pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) Dopiero w dniu 31 sierpnia 2015 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło oświadczenie skarżącego, iż w 2015 roku nadal realizuje zobowiązanie podjęte w 2011 r. w ramach pakietu 8 Ochrona gleb i wód, wariant 8.2.1 Międzyplon ozimy.

Organ wskazał, że zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm) stanowi zaś, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Zgodnie z art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm.) do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie korekta wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiła w wyniku wezwania organu, w związku ze stwierdzonymi we wniosku nieprawidłowościami. W konsekwencji nie została przyznana płatność z tytułu wariantu Międzyplon ozimy (8.2.1).

W odniesieniu do wariantu Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła 1,10 ha, co odpowiadało powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Stawka płatności do 1 ha uprawy w wymienionym wariancie wynosi 500 zł. W związku z tym płatność przyznana do stwierdzonej powierzchni 1,10 ha wyniosła 550 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podkreślił, że skarżący podpisał wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. We wniosku zawarte było oświadczenie, że stronie znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Organ podniósł, że z regulacji zawartych w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, iż pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych, do których należy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Przy tym w świetle przepisów zawartych art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich to wnioskujący o przyznanie płatności powinien wskazać okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, jak również przedstawić dowody na poparcie powyższych okoliczności. Strona została zatem zobowiązana do wzmożenia aktywności, bowiem postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 podjął między innymi pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1). W latach 2011-2014 skarżący deklarował działki do płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu Ochrona gleb i wód – wariant Międzyplon ścierniskowy (8.3.1) i wariant Międzyplon ozimy (8.2.1) oraz pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone – wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2). We wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do płatności zadeklarowane zostały działki rolne G1, H1, H2 położne na działce ewidencyjnej nr [...] o łącznej powierzchni 1,10 ha, przy czym w deklaracji pakietów skarżący zaznaczył, iż ubiega się o przyznanie płatności w ramach pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2). Dopiero w dniu 31 sierpnia 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynęło oświadczenie skarżącego o kontynuacji zobowiązania podjętego w 2011 roku w ramach pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1). Zatem na podstawie danych zawartych we wniosku z dnia 16 kwietnia 2015 r. skarżący ubiegał się jedynie o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) na powierzchni 1,10 ha. Chęć ubiegania się o płatność w ramach pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1) skarżący zgłosił dopiero w dniu 31 sierpnia 2015 roku, a więc po terminie do składania wniosków oraz zmian do wniosków.

Organ zauważył, że możliwość wprowadzenia przez rolnika zmian w treści wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidziana została w art. 14 ust. 1 i art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Jest ona jednak wyłączona w przypadku, kiedy to organ, a nie rolnik z własnej inicjatywy, dostrzegł błąd. Przepis art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 przewiduje, że po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku można dodać do pojedynczego wniosku poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności, jak również można dokonać zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie poszczególnych działek rolnych lub odnośnie uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zgodnie jednak z art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 poprawki te są nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości. Podobnie stanowi art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, który w odniesieniu do wycofania wniosku o przyznanie płatności, dopuszczalnego na mocy art. 25 ust. 1 tego rozporządzenia, przewiduje, że nie jest ono dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości.

Organ zauważył, że zmiana zakresu wniosku nie może być dokonana w każdym czasie w trybie art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009. Przepis ten dopuszcza bowiem poprawianie we wniosku jedynie oczywistych błędów. Za oczywisty błąd nie może być natomiast uznana nieprawidłowość mająca wpływ na zakres żądania, która może być usunięta w trybie art. 14 lub art. 25 rozporządzenia.

Organ podkreślił, że pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. z 2005 r., Nr 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy". Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Oznacza to, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania, a decyzje w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej wydawane są w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku przez wnioskodawcę. Wystąpienie o płatność rolnośrodowiskową nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika, zaś przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu określonej działalności rolniczej. Beneficjent tych środków winien zatem dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o środki publiczne spełniać przesłanki określone w przepisach prawa.

[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania strony na etapie składania wniosku o terminach i przesłankach składania ewentualnego rozszerzenia żądania wniosku o dopłaty w przedmiotowym działaniu lub o rezygnacji z jednego z pakietów w tym działaniu oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów państwa,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę decyzji organu niższej instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 poprzez uznanie, że zaniechanie ustalenia prawdy materialnej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] polegające na braku poinformowania strony o skutkach rezygnacji z kontynuowania zobowiązania w ramach pakietu "Ochrona wód i gleb" bezpośrednio przy przyjmowaniu pierwotnego wniosku o płatność jest prawidłowe, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z kolei na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga podlegają oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, skutkującymi koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.), wydanego w oparciu o delegacje ustawowe zawarte w przepisach art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173).

Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Zgodnie zaś z § 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydanego na podstawie między innymi art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, winien zawierać elementy szczegółowo wymienione w przepisie § 23 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., w tym między innymi oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, a także oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z realizacją zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana na wniosek rolnika.

Stosownie do § 23 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Według zaś art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm) wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Przy tym zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 653) w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. Termin do złożenia wniosku nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Jak wynika z art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65), po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów.

Przy tym według art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 tego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego.

W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2.

Ponadto, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009).

Przepis art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 określa skutki złożenia wniosku po wyznaczonym terminie. Mianowicie z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy (art. 23 ust. 1 akapit pierwszy). Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny (art. 23 ust. 1 akapit trzeci).

W myśl zaś art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, określonym w art. 14 ust. 2, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Przy tym poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w dniu 16 kwietnia 2015 r., a zatem we właściwym terminie. Jednakże, co także pozostaje poza sporem, we wniosku, w rubryce Informacja o zakresie płatności rolnośrodowiskowej/rolno-środowiskowo-klimatycznej/ekologicznej skarżący podał jedynie nr pakietu i wariantu 3.1.2., to jest pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariantu Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2), zgłaszając do tego wariantu działki rolne G1,H1,H2 o powierzchni 1,10 ha, położone na działce ewidencyjnej nr [...].

Skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 nie zawarł natomiast informacji o objęciu zakresem wniosku o płatność rolnośrodowiskową pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1). Nie wymienił tego pakietu i wariantu w rubryce Informacja o zakresie płatności rolnośrodowiskowej/rolno-środowiskowo-klimatycznej/ekologicznej. Informację o kontynuacji podjętego w 2011 roku zobowiązania w ramach pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1) na działce ewidencyjnej nr [...] skarżący zgłosił do właściwego biura powiatowego Agencji dopiero w dniu 31 sierpnia 2015 r.

Zmiana wniosku przez zgłoszenie dodatkowego pakietu nastąpiła zatem po upływie ostatecznego terminu przewidzianego powołanymi wyżej przepisami prawa. Zmiana nie była więc prawnie dopuszczalna i nie mogła wywołać skutku. Jednocześnie, co skarżący przyznał w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, rozszerzenie wniosku o pakiet Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1) nastąpiło na skutek powiadomienia rolnika przez organ, co w świetle art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 oznaczało, iż poprawki te nie były dozwolone i także z tej przyczyny nie mogły być uwzględnione przy rozpatrywaniu przez organ wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

W konsekwencji zasadnie organ przyznał skarżącemu płatność jedynie w zakresie zgłoszonego w terminie żądania obejmującego pakiet Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) w stosunku do zgłoszonej powierzchni 1,10 ha na działkach rolnych G1,H1,H2, położonych na działce ewidencyjnej nr [...]. Także sposób obliczenia wysokości przyznanej w tym zakresie płatności nie budzi wątpliwości Sądu.

Nie zasługują na podzielenie podniesione w skardze zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania.

Wymaga podkreślenia, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Przepis art. 21 ust.2 powołanej ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl zaś art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem przepisy art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich istotnie w stosunku do reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego modyfikują obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności, w świetle uregulowania zawartego w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków.

W konsekwencji nietrafny w okolicznościach niniejszej sprawy jest argument skarżącego, iż organ powinien był w momencie składania wniosku ustalić czy strona zamierza podjąć działania wiążące się z niekorzystnymi dla niej skutkami prawnymi i zobowiązany był wyjaśnić stronie ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami, to jest skutki rezygnacji z pakietu Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1). Jak zasadnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do treści wniosku, w celu jego zmiany, tak aby był on zgodny z interesem strony.

Jak wskazano wcześniej, w sprawach dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obowiązuje zasada działania organu na wniosek zainteresowanego (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia obejmują przede wszystkim powierzchnię działek, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informację o zakresie objętej wnioskiem płatności rolnośrodowiskowej przez określenie numeru pakietu i wariantu. Na organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach szczególnych i ewentualnego wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku. Jednakże za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., to jednak nie mogą one być tak daleko posunięte, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. W przeciwnym bowiem razie, organ musiałby niejednokrotnie stawać przed koniecznością przeprowadzenia odpowiednich dochodzeń sprawdzających w zakresie treści wniosku. Co więcej, podważałoby to sens przepisów dyscyplinujących wnioskodawców w zakresie żądanych dopłat, w tym przewidujących finansową odpowiedzialność producentów rolnych z tytułu ubiegania się o pomoc nie znajdującą koniecznych podstaw faktycznych i prawnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., II GSK 354/10 oraz z dnia 14 maja 2015 r., II GSK 2106/14, z dnia 17 kwietnia 2015 r., II GSK 366/14, z dnia 10 grudnia 2014 r., II GSK 1814/13, z dnia 12 czerwca 2014 r., II GSK 718/13).

W złożonym i podpisanym przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, w części IX Oświadczenia i zobowiązania, zawarte było między innymi oświadczenie, iż stronie znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W tej sytuacji zarzut braku dodatkowej informacji ze strony organu uznać należy za niezasadny.

Z powołanych przepisów art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynikają również odmienne, niż w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, zasady postępowania dowodowego. To strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zaś na organie spoczywa obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Chybione jest zatem odwołanie się skarżącego do określonej w art. 77 k.p.a. reguły, wedle której to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy.

W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej organ rozstrzyga mając na uwadze treść wniosku i zakres zgłoszonego we wniosku żądania. Jak prawidłowo zaś ustalono w zaskarżonej decyzji, skarżący w terminie zgłosił skutecznie jedynie żądanie przyznania płatności do pakietu Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 (3.1.2) w stosunku do powierzchni 1,10 ha. Zatem zasadnie decyzją z dnia 17 września 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał płatność rolnośrodowiskową we wskazanym zakresie, zaś organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 138 § 1 k.p.a.

Z omówionych przyczyn nie można uznać, by zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i na podstawie przytoczonych w jej uzasadnieniu obowiązujących przepisów, naruszała prawo i tym samym wymagała wyeliminowania z obrotu prawnego. Brak zatem przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek do uwzględnienia skargi.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.