Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 629/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz M. K. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Kurator Oświaty na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela po rozpatrzeniu odwołania M. K. z dnia 20 czerwca 2005 roku od decyzji Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji.

W uzasadnieniu decyzji [...] Kurator Oświaty wskazał, iż M. K. pracę w oświacie podjęła w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w G. w dniu 15 lutego 1987 roku na podstawie umowy o pracę na czas określony, która trwała do 30 lipca 1987 roku. Ponownie został nawiązany stosunek pracy z zainteresowaną od l września 1987 roku do 2 stycznia 1988 roku w tej samej placówce. Wykonywana praca była pracą dodatkową.

W tym czasie M. K. kontynuowała zatrudnienie w pełnym wymiarze w innych zakładach pracy. W Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr [...] w Ł. podjęła dodatkowe zatrudnienie w okresie od l października 1992 roku do 30 czerwca 1993 roku, a następnie od dnia l września 1993 roku do dnia 31 marca 1996 roku. W okresie od dnia l września 1994 roku do dnia 11 lipca 1995 roku pozostawała w stosunku pracy w pełnym wymiarze. W dniu 12 lipca 1995 roku dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej mianował M. K. na stanowisko nauczyciela psychologa - logopedy z naruszeniem wówczas obowiązujących przepisów Karty Nauczyciela (M. K. nie spełniała warunków określonych w art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty, gdyż bezpośrednio przed mianowaniem nie wykonywała nieprzerwanie pracy w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez co najmniej 2 lata). Równocześnie od dnia l października 1995 roku do dnia 30 września 1996 roku M. K. była zatrudniona w Kolegium Nauczycielskim w Z. w wymiarze 4,7/15 godzin tygodniowo.

Od dnia l października 1997 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku kontynuowała zatrudnienie w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej dla Młodzieży w Ł. w wymiarze 1/2 etatu (drugi stosunek pracy). Ponownie powróciła do oświaty w dniu 22 grudnia 2003 roku do Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr [...] w Ł.. Kontynuowała zatrudnienie do dnia 21 czerwca 2004 roku pozostając jednocześnie w stosunku pracy w Szpitalu - A w Ł.. Dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr [...] w Ł. wystąpił w dniu 20 lutego 2004 roku do organu prowadzącego placówkę - Prezydenta Miasta Ł. o nadanie z mocy prawa M. K. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w oparciu o art. 10 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, póz. 239 z późn. zm.).

Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. l pkt l Karty Nauczyciela zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 6 kwietnia 2000 roku) uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego w szkole (placówce), jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat. Przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku nowelizującej Kartę Nauczyciela tj. przed 6 kwietnia 2000 roku z M. K. stosunek pracy nawiązany był na podstawie mianowania, przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat - trwała od dnia l stycznia 1999 roku do dnia 21 grudnia 2003 roku. W dniu zatrudnienia kwalifikacje M. K. były oceniane na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288). Organ prowadzący szkołę ustalił na podstawie dyplomu ukończenia studiów wyższych magisterskich, że M. K. nie posiada przygotowania pedagogicznego, o którym mowa w § l pkt 3 powołanego rozporządzenia i wydał decyzję odmawiającą nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. M. K. złożyła odwołanie od decyzji do [...] Kuratora Oświaty. [...] Kurator Oświaty w dniu 18 stycznia 2005 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. zastępca dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. wydał decyzję z dnia [...] Nr [...] odmawiającą nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Strona wystąpiła w dniu 14 kwietnia 2005 roku z żądaniem uzupełnienia decyzji poprzez uwzględnienie wszystkich okresów zatrudnienia w oświacie oraz uzupełnienie materiału dowodowego o pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu rozstrzygające problem kwalifikacji nauczycieli - psychologów, a także załączenie do zebranej dokumentacji dokumentów rozstrzygających indywidualne przypadki innych imiennie wskazanych osób.

W tej sytuacji organ prowadzący postępowanie wydał postanowienie z dnia [...] Nr [...] uwzględniając żądania strony w zakresie uzupełnienia decyzji o nieuwzględnione okresy zatrudnienia w szkole. Następnie w dniu [...] wydal decyzję Nr [...] uzupełniającą decyzję z dnia [...].

Po zbadaniu materiału dowodowego, analizie stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowym zakresie [...] Kurator Oświaty stwierdził, iż nauczycielem w rozumieniu art. 3 ust. l w związku z art. l ustawy – Karta Nauczyciela jest nauczyciel, wychowawca i inny pracownik pedagogiczny zatrudniony w przedszkolu, szkole lub placówce wymienionej w art. l ustawy. Brak jest zatem podstaw prawnych do prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego osobie niebędącej nauczycielem, tj. nie pozostającej w stosunku pracy w przedszkolu, szkole lub innej jednostce organizacyjnej, wymienionej w art. l ustawy - Karta Nauczyciela. M. K. nie jest nauczycielem w rozumieniu art. l ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, gdyż w dniu 21 czerwca 2004 roku umowa o pracę uległa rozwiązaniu z upływem terminu, na który była zawarta i obecnie nie jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela - psychologa. W związku z powyższym obecnie brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie nadania M. K. stopnia nauczyciela mianowanego.

Na powyższą decyzję [...] Kuratora Oświaty M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest obecnie zatrudniona na stanowisku nauczyciela psychologa, a tym samym nie ma obecnie podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego, art. 61 i 63 K.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż postępowanie w sprawie kwalifikacji skarżącej zostało wszczęte w czasie gdy była ona nauczycielem w rozumieniu art. 1 ust 1 Karty Nauczyciela, art. 10 i 39 K.p.a. oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i prawnego zebranego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej poparła skargę. Odczytała pkt. 22 z pisma z dnia 5 lipca 2005 roku i stwierdziła, że takich sformułowań nie powinien używać organ administracji wobec strony, która składa wniosek w postępowaniu administracyjnym.

Skarżąca wyjaśniła, iż posiada przygotowanie pedagogiczne, gdyż oprócz wyższego wykształcenia ukończyła studia podyplomowe i szereg kursów doskonalących. W ramach podyplomowych studiów logopedii miała zajęcia z oligofrenopedagogiki i surdopedagogiki, adnotację o ukończeniu tego rodzaju zajęć zawierał dyplom ukończenia studiów, który skarżąca przedstawiła organowi administracji. Skarżąca podkreśliła, iż ukończyła także kurs o pracy z dzieckiem, był to także kurs o charakterze pedagogicznym. Skarżąca wyjaśniła także, iż dwie osoby zatrudnione w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł. otrzymały akt mianowania pomimo nie ukończenia kursów o takiej nazwie jak wymagany przez organy administracji.

W piśmie z dnia 30 listopada 2005 roku pełnomocnik skarżącej wniosła o otwarcie zamkniętej rozprawy, wyznaczenie nowego terminu rozprawy i wzięcie pod uwagę załączonego do wniosku dokumentu, który znalazł się przypadkowo w posiadaniu skarżącej dopiero w dniu 30 listopada 2005 roku. Dokumentem tym jest pismo Dyrektora Departamentu Doskonalenia Nauczycieli Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] nr [...] skierowane do organu I instancji, a także do wiadomości organu II instancji, w którym stwierdzono, iż Ministerstwo nie znajduje podstaw do kwestionowania przygotowania pedagogicznego osób legitymujących się dyplomem magistra psychologii w tych specjalnościach, które przygotowują do pracy z dziećmi i młodzieżą. Osoby te spełniają warunki § 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. nr 98 poz. 433 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie został uwzględniony przez Sąd z uwagi na to, że dokument załączony do wniosku był już znany stronom, w tym: w dacie jego złożenia - stronie skarżącej, a organom obu instancji - począwszy od 2000 roku. Organy administracji obu instancji nie załączyły jednak tego dokumentu do akt administracyjnych, a odpowiadając na liczne monity skarżącej o przedstawienie pisma ze stanowiskiem Ministerstwa Edukacji Narodowej odpowiedziano, że stanowisko niekorzystne dla skarżącej uzyskano w rozmowie telefonicznej. Organy obu instancji nie przedstawiły zatem skarżącej ani tego pisma, ani jakiegokolwiek innego, które stanowiłoby interpretację przepisów prawa określających sytuację prawną skarżącej dokonaną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, choć na taką interpretację organy powoływały się w swoich decyzjach. Fakt ten również wskazuje na naruszenie art. 7 i 77§ 1 kpa, a także art. 9 kpa. Nie było zatem potrzeby otwierania rozprawy na nowo i jej odraczania, gdyż przedstawienie pisma świadczy jedynie o prawidłowości dokonanych przez Sąd ustaleń dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego przez organy obu instancji, a w przypadku ponownego rozpatrzenia sprawy organ administracji będzie musiał ustosunkować się do tego dowodu.

W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Skarżąca posiada wyższe wykształcenie. Ukończyła w 1985 roku studia na Uniwersytecie B[...]– otrzymała tytuł magistra psychologii klinicznej, ukończyła Podyplomowe Studium C., 3-letnie szkolenie podyplomowe w zakresie Systemowej Terapii Rodzin w Collegium Medicum Uniwersytetu D, a także szereg kursów doskonalących. W ramach podyplomowych studiów logopedii miała zajęcia z oligofrenopedagogiki i surdopedagogiki (bezsporne).

W 1995 roku skarżąca otrzymała akt mianowania na stanowisko nauczyciela psychologa - logopedy z dniem 12 lipca 1995 roku.

W toku postępowania administracyjnego akt ten jest nieformalnie kwestionowany przez organ I instancji, choć nie doszło do jego wzruszenia w trybie nadzwyczajnym (pisma z dnia: 5 kwietnia 2004 roku i 5 lipca 2005 roku). W Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł. skarżąca zatrudniona była do dnia 31 grudnia 1998 roku. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) skarżąca nie była zatrudniona w placówce oświatowej. Ponownie podjęła zatrudnienie w tej placówce w dniu 22 grudnia 2003 roku - jako nauczyciel kontraktowy.

W dniu 20 lutego 2004 roku dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wydanie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego dla skarżącej na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) . W dniu 8 marca 2004 roku skarżąca wystąpiła sama z takim wnioskiem (k. 11 akt administracyjnych). W dniu 31 marca 2004 roku skarżąca ponowiła swój wniosek powołując się na wcześniej złożony (k. 12 akt administracyjnych).

W tym okresie organ I instancji zwrócił się z pytaniem do organu II instancji czy skarżąca spełnia warunki wymienione obowiązującymi przepisami do nadania stopnia awansu zawodowego (pismo z dnia 5 kwietnia 2004 roku). Organ II instancji zwrócił się z takim samym pytaniem do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu Departamentu Kształcenia i Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli (pismo z dnia 19 kwietnia 2004 roku).

W dniu 3 września 2004 roku skarżąca pisemnie po raz trzeci prosiła o wydanie aktu awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podkreśliła w piśmie, że czeka na odpowiedź już 6 miesięcy.

W piśmie z dnia 10 września 2004 roku organ II instancji odpowiadając na pytanie z dnia 9 kwietnia 2004 roku poinformował organ I instancji, iż w ocenie Kuratorium posiadane przez skarżącą kwalifikacje nie są wystarczające do zajmowania stanowiska psychologa w szkole (placówce) z uwagi na brak przygotowania pedagogicznego. Poinformowano również, iż nieudzielenie odpowiedzi w określonym terminie spowodowane było oczekiwaniem na wyjaśnienie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, ale wyjaśnienia tego pomimo monitów Kuratorium nie otrzymało.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. działając na podstawie art. 9 b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 2003 r nr 118 poz. 1112 ze zm. ) – odmówił skarżącej wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż sprawa kwalifikacji skarżącej była przedmiotem oceny organu sprawującego nadzór pedagogiczny w porozumieniu z resortem oświaty. Oceniono, iż posiadane przez skarżącą kwalifikacje nie są wystarczające do zajmowania stanowiska psychologa w szkole (placówce) z uwagi na brak przygotowania pedagogicznego. W związku z czym uznano iż skarżąca nie spełnia wymogów art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239).

W odwołaniu skarżąca stwierdziła, iż organ nie odniósł się do tych dowodów załączonych do akt sprawy, które świadczą o posiadaniu przez skarżącą przygotowania pedagogicznego. Zwróciła uwagę na to, iż w 1998 roku brała udział w zajęciach warsztatowych "Terapia pedagogiczna starszych uczniów dyslektycznych", a także "Diagnoza pedagogiczna starszych uczniów dyslektycznych" – na co przedstawiła stosowne zaświadczenia . Ponadto o posiadanym przygotowaniu pedagogicznym świadczy zdaniem skarżącej umowa o pracę z dnia 1 października 1997roku stwierdzająca wykształcenie wyższe z przygotowaniem pedagogicznym, umowy o pracę z dnia 25 września 1992 roku i 26 sierpnia 1993 roku, akt mianowania z dnia 12 lipca 1995 roku, karta oceny pracy nauczyciela z dnia 5 lipca 1995roku wskazująca na również i pedagogiczny charakter pracy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Kurator Oświaty działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji jedynym powodem tego rodzaju rozstrzygnięcia było naruszenie przez organ I instancji art. 10 kpa, gdyż skarżącej nie umożliwiono zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji .

Organ odwoławczy jednak zajął stanowisko merytoryczne w sprawie i stwierdził, że skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego, a więc nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Nie spełnia zatem także warunków określonych w art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19 poz. 239) i dlatego nie może uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu stwierdzono także, iż stosunek pracy nawiązany ze skarżącą przez dyrektora Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nawiązany został na czas określony, trwał do dnia 21 czerwca 2004 roku.

Po ustaniu stosunku pracy skarżąca przestała zajmować stanowisko nauczyciela a więc - zdaniem organu odwoławczego – nie wypełniała dyspozycji art. 3 ust. 1 Karty Nauczyciela. Organ I instancji w dniu 10 marca 2005 roku zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. działając na podstawie art. 9 b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 roku Nr 118, poz. 1112 ze zm.) – odmówił skarżącej wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż sprawa kwalifikacji skarżącej była przedmiotem oceny organu sprawującego nadzór pedagogiczny w porozumieniu z resortem oświaty. Oceniono, iż posiadane przez skarżącą kwalifikacje nie są wystarczające do zajmowania stanowiska psychologa w szkole (placówce) z uwagi na brak przygotowania pedagogicznego. W związku z czym uznano, iż skarżąca nie spełnia wymogów art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239). Ponadto stwierdzono, że skarżąca przestała zajmować stanowisko nauczyciela, a więc nie wypełniała dyspozycji art. 3 ust. 1 Karty Nauczyciela.

W odwołaniu skarżąca podniosła, iż organ I instancji w dalszym ciągu pomija dowody na które powołała się w poprzednim odwołaniu, natomiast powołuje się na wykładnię Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, którego brak w aktach administracyjnych, a skarżąca ma interes prawny w poznaniu treści tej wykładni.

W obszernym piśmie z dnia 5 lipca 2005 roku przesyłającym odwołanie skarżącej do [...] Kuratora Oświaty organ I instancji zawarł między innymi kwestionowany przez pełnomocnika skarżącej pkt 22 o następującym brzmieniu: "P. K. nie jest pracownikiem oświaty od dnia 22 czerwca 2004 roku. Roszczenie swoje zgłasza za okres zatrudnienia w Poradni w niepełnym wymiarze zajęć tj. od dnia 22 grudnia 2003 roku do dnia 21 czerwca 2004 roku. Ponowne nawiązanie stosunku pracy w Poradni po prawie 5 letniej przerwie (bez 9 dni) w zatrudnieniu w oświacie, (w trakcie tzw. przerwy świątecznej w placówkach oświatowych) oraz determinacja nauczycielki w dochodzeniu swojego roszczenia (np.: negowanie stanowiska organu sprawującego nadzór pedagogiczny jako jedynego organu kompetentnego i właściwego w sprawie, domaganie się pisma z ministerstwa w sprawie swoich kwalifikacji, żądanie dokumentów dot. indywidualnych rozstrzygnięć podejmowanych w stosunku do innych nauczycieli, występowanie o uzupełnienie w dokumentacji szczegółowego przebiegu swojej pracy zawodowej – nie istotnej w sprawie (problem dot. jedynie kwalifikacji), żądanie wydania aktu mianowania na podstawie niezgodnej z prawem decyzji Dyrektora Poradni w 1995 roku, dążenie do uzyskania przywileju "za wszelką cenę" – mogą nosić znamiona celowego zaaranżowania i dążenia przez obie strony (nauczyciela i dyrektora) do wykorzystania sytuacji prawnej w celu "łatwego" uzyskania tj. z mocy prawa – stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Nie przyjmowanie przez strony informacji o braku takiej możliwości, może również świadczyć o działaniu w porozumieniu na rzecz danej osoby.

W piśmie z dnia 7 sierpnia 2005 roku skarżąca stwierdziła, iż treści zawarte w cyt. wyżej piśmie naruszają jej godność osobistą i godzą w jej dobre imię, w związku z czym nie wyklucza, że będzie zmuszona wystąpić na drogę sądową.

Zaskarżoną do Sądu decyzją [...] Kurator Oświaty uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarżąca nie jest nauczycielem w rozumieniu art. 3 ust. l w związku z art. l ustawy – Karta Nauczyciela. Brak jest zatem podstaw prawnych do prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego osobie niebędącej w nauczycielem. M. K. nie jest nauczycielem w rozumieniu art. l ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, gdyż w dniu 21 czerwca 2004 roku umowa o pracę uległa rozwiązaniu z upływem terminu, na który była zawarta i obecnie nie jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela - psychologa. W związku z powyższym obecnie brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie nadania M. K. stopnia nauczyciela mianowanego.

Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania administracyjnego, a także przed Sądem skarżąca podnosiła, iż dwie osoby zatrudnione razem ze skarżącą i posiadające takie samo wykształcenie otrzymały akt mianowania pomimo nie ukończenia kursu pedagogicznego. Organy nie zaprzeczyły tej okoliczności, a zatem przyjąć należy, iż jest bezsporna.

Przechodząc do rozważań podkreślić należy, iż zarzuty strony skarżącej zawarte zarówno w skardze jak i w toku całego postępowania administracyjnego są zasadne.

Działanie organów administracji – wyjątkowa przewlekłość postępowania administracyjnego – około półtora roku, nierozważenie najistotniejszej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii – kwalifikacji skarżącej w odniesieniu do dokumentów przedstawianych przez nią oraz brak ich wnikliwej i wszechstronnej oceny, nie znajdujące oparcia w przepisach prawa konsultacje z organem wyższego stopnia połączone z nieformalnym kwestionowaniem pierwszego aktu mianowania oraz przedstawianiem skarżącej w złym świetle poprzez niedopuszczalne oceny jej postawy moralnej, opierane na korzystaniu przez skarżącą z ustawowych praw strony postępowania (pismo z [...] [...], pismo z dnia [...] [...])

- naruszające w sposób oczywisty jej dobra osobiste i sferę prywatności (art. 23 i 24 kodeksu cywilnego) oraz godność osobistą (art. 30 i 31 Konstytucji RP ,

- naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) - zaufania do państwa, naruszają też przepisy procedury administracyjnej – art. 35 k.p.a., art. 8 i 12 k.p.a, art. 7, art. 77 § 1 k .p. a. i 80 k.p.a. w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy wymienionej w art. 1, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 1 ust. 1 i w ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 1, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.

Dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącej z dnia 8 marca 2004 roku, ponowionego w dniu 31 sierpnia 2004 roku i 3 września 2004 roku - kwestią najistotniejszą była wnikliwa ocena spełniania przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych, w tym pedagogicznych. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca ukończyła studia na Uniwersytecie [...] Wydziale Filozoficzno-Historycznym – otrzymała tytuł magistra psychologii klinicznej, ukończyła Podyplomowe Studium B, 3-letnie szkolenie podyplomowe w zakresie Systemowej Terapii Rodzin w Collegium Medicum D., a także szereg kursów doskonalących. W ramach podyplomowych studiów logopedii miała zajęcia z oligofrenopedagogiki i surdopedagogiki, a te sprawy nie były w toku całego, długotrwałego postępowania, rozważane.

Organy powołując się na przepisy wykonawcze do ustawy Karta Nauczyciela nie przedstawiły konkretnej oceny zastosowania tych przepisów do sytuacji prawnej skarżącej i do jej wykształcenia, w tym do realizacji przygotowania pedagogicznego w szkole wyższej , którą skarżąca ukończyła, a także do jej wykształcenia podyplomowego i wiedzy zdobytej na licznych kursach.

Oceniając przygotowanie pedagogiczne skarżącej na podstawie przepisów wykonawczych organ I instancji powołał się na ocenę organu odwoławczego uzyskaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a organ odwoławczy zacytował obowiązujące przepisy i stwierdził, że skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego, a zatem nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 Karty Nauczyciela. (decyzja z dnia [...] ). W zaskarżonej do Sądu decyzji organ odwoławczy w ogóle nie rozważał tej kwestii.

Przyjąć zatem należy, iż organy administracji nie wzięły pod uwagę specyfiki kwalifikacji skarżącej i nie odniosły się do przedstawianych przez skarżącą dowodów na to, że spełnia wszelkie wymogi wynikające z obowiązujących przepisów.

W sytuacji gdy uznanie posiadania tych kwalifikacji mogło wynikać z pierwszego aktu mianowania (niewzruszonego w sposób formalnoprawny) i z dostarczonych przez skarżącą uzupełniających dokumentów, a wykazanie kwalifikacji prowadziło do dalszych – z mocy prawa (art. 10 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 19 poz. 239) istniejących uprawnień – to niezawiniony przez skarżącą, a wynikający z naruszania przepisów procedury administracyjnej przez organy orzekające w sprawie, upływ czasu zatrudnienia nie może stanowić przesłanki umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Jednostka nie może ponosić negatywnych konsekwencji naruszającego prawo działania administracji.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym przyjęto, iż zwłoka organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy nie może powodować niekorzystnych dla strony skutków jeżeli przepisy szczególne wiążą z terminem załatwienia sprawy skutki materialnoprawne. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1990 roku III CZP 33/90, OSNCP 19991 Nr 1, poz. 3, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2003 roku V S.A. 1131/02, OSP z 2003, nr 7 –8, poz. 93 z glosą aprobującą E. Łętowskiej - OSP z 2003 r nr 7-8 poz. 93). Uzyskanie z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego było związane z określonymi rygorami czasowymi. Ich zachowanie nadawało decyzji w tej sprawie charakter deklaratoryjny ze skutkiem ex tunc. Akty administracyjne deklaratoryjne potwierdzają prawa i obowiązki, które dla adresatów wynikają z ustawy, same zaś takich praw i obowiązków nie tworzą. Skoro zatem akt mianowania będący decyzją administracyjną wydany w oparciu o art. 10 ust. 3 pkt. 1 cyt. ustawy potwierdza prawo wynikające z ustawy ze skutkiem ex tunc na dzień ponownego zatrudnienia – (w wypadku skarżącej na dzień 22 grudnia 2004 roku), to upływ czasu zatrudnienia nie zawiniony przez skarżącą także i z tego powodu nie mógł prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż w sytuacji spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela – z tym dniem ( 22 grudnia 2004 r ) skarżąca uzyskuje stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny mieć na uwadze przede wszystkim to, aby zebrać w sprawie pełny materiał dowodowy dotyczący wykształcenia skarżącej. Obecnie akta administracyjne zawierają jedynie kserokopię dyplomu, zaświadczenie o ukończeniu studium podyplomowego i kursu "Terapia pedagogiczna starszych uczniów dyslektycznych", choć skarżąca twierdzi, że złożyła do akt administracyjnych pełny materiał dowodowy w tym zakresie. Następnie należy dokonać oceny czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Dokonując oceny spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych należy odnieść się konkretnie do wszystkich przedstawionych przez skarżącą dowodów dotyczących wykształcenia, a w tym przygotowania pedagogicznego.

Dokonując tej oceny organ winien się również odnieść do kolejnego dowodu złożonego przez pełnomocnika skarżącej już po zamknięciu rozprawy tj. do pisma Dyrektora Departamentu Doskonalenia Nauczycieli Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] nr [...], a także porównać sytuację skarżącej z sytuacją osób, na które się skarżąca powołuje twierdząc, iż uzyskały akt mianowania, mając takie samo wykształcenie i przygotowanie pedagogiczne jak skarżąca.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej dotyczącego treści pkt. 22 pisma z dnia 5 lipca 2005 roku stwierdzić należy, iż zarzut jest zasadny. W związku z tym zarzutem pełnomocnik nie złożył żadnego wniosku. Należy w tej sytuacji podnieść, iż od momentu wejścia w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne zostały wyposażone przez ustawodawcę w uprawnienia sygnalizacyjne.

Zgodnie z art. 155 § 1 i 2 tej ustawy - w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku.

Treść pkt. 22 pisma z dnia 5 lipca 2005 roku stanowi niewątpliwie istotne naruszenie prawa. Mając jednak na uwadze fakt, iż organ I instancji po raz pierwszy w ten sposób naruszył prawo i mając nadzieję, iż w przyszłości organy administracji zwrócą szczególną uwagę na treść preambuły do ustawy Karta Nauczyciela zgodnie z którą należy mieć na względzie doniosłą rolę oświaty i wychowania w Rzeczypospolitej Polskiej i dać wyraz szczególnej randze społecznej zawodu nauczyciela, a w konsekwencji organy nie dopuszczą ponownie do tak istotnego naruszenia prawa - Sąd w tym składzie nie wydał tym razem postanowienia w przedmiocie sygnalizacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i 205 tej ustawy .

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.