Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 555/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1,  art. 8,  art. 12
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
article: art. 63
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1700
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia

4 września 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej K.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu z dnia 28 marca 2014 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi, wydanego przez Naczelnika Powiatu w [...], dnia 28 lutego 1974 r., nr [...], stwierdzającego nabycie przez P. Z. i M. Z., z mocy samego prawa, nieruchomości położonej

w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem A.

Wskazane wyżej akty zapadły w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych.

Naczelnik Powiatu w [...] aktem własności ziemi z dnia 28 lutego 1974 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 1, art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm.), stwierdził, że P. Z. i M. Z. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów - "poz. rej. [...], [...]". Zarazem stwierdził, że z tytułu nabycia tej nieruchomości z mocy samego prawa powstało obciążające ją prawo dożywocia na rzecz M. F. Wskazał też, że "wymienieni objęli daną nieruchomość w drodze darowizny i testamentu w 1958 r. i wyłącznie trudnią się rolnictwem".

W. Z., pismem z 30 lipca 2013 r., zwrócił się do Wojewody Opolskiego o stwierdzenie nieważności opisanego wyżej aktu własności ziemi z dnia 28 lutego 1974 r., "z uwagi na rażące naruszenie prawa". Podkreślił, że dysponuje legitymacją do wystąpienia z wnioskiem jako spadkobierca zmarłej w 1985 r. żony - J. Z., która była córką J. F. i M. F. – poprzednich właścicieli nieruchomości objętej aktem własności ziemi. Jednocześnie zarzucił, iż J. Z., podobnie jak M. F., nie została zawiadomiona przez organ administracji o wszczęciu postępowania ani o wydaniu kwestionowanego aktu, co uniemożliwiło wniesienie odwołania. Wyraził przekonanie, że w tej sytuacji nie można uznać, iż akt własności ziemi jest decyzją ostateczną. Nadto zdaniem wnioskodawcy, nie zachodziły przesłanki określone w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r., bowiem stan prawny nieruchomości był jasny i uregulowany.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...], Wojewoda Opolski powołując się na art. 65 § 1 K.p.a., przekazał ww. wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu, które postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., nr [...], odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego aktu własności ziemi, wskazując, że w aktualnie obowiązującym ustawodawstwie wykluczona została możliwość weryfikowania aktów własności ziemi w trybach nadzwyczajnych.

W. Z. w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisanym wyżej postanowieniem Kolegium, podnosząc, że rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące i zamyka mu drogę do jakichkolwiek działań prawnych. Przytaczając regulacje prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżanego aktu, powtórzył, że wykazał już istotne wady aktu własności ziemi, który jako wydany z rażącym naruszeniem prawa nie powinien funkcjonować w obrocie prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w postanowieniu z dnia

4 września 2014 r., utrzymującym w mocy własne postanowienie z dnia 28 marca

2014 r., na wstępie swoich rozważań stwierdziło, że procedura stwierdzenia nieważności decyzji, unormowana w art. 156 i nast. K.p.a. jest elementem systemu nadzwyczajnych trybów weryfikacji indywidualnych aktów administracyjnych.

Zaznaczyło, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.), zauważając, że wszczęcie postępowania w omawianym trybie na wniosek, wymaga uprzedniej kontroli ze strony właściwego organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Swoje stanowisko w tym zakresie Kolegium poparło orzecznictwem, przywołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 349/00, LEX nr 55299, z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 2128/02, M. Prawn. 2003/4/147, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 799/09, LEX nr 574171.

Kolegium uznało, że niedopuszczalność postępowania o stwierdzenie nieważności może mieć zarówno charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy, co ma miejsce między innymi wówczas, gdy istnieją przeszkody prawne ustanowione w ustawach odrębnych.

W dalszej części swojego uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę aktu własności ziemi z dnia 28 lutego 1974 r. stanowiły unormowania ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, po czym przytoczyło przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy

w samoistnym posiadaniu rolników stały się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku. Natomiast, według art. 1 ust. 2 ww. ustawy rolnicy, którzy do dnia wejścia życie ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stali się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć. Właściwy organ stwierdzał nabycie nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz orzekał o przekazaniu nieruchomości na własność dotychczasowego posiadacza zależnego w drodze wydania aktu własności ziemi (art. 12 ust. 1). SKO wyjaśniło też, że wedle art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81) od 6 kwietnia 1982 r. cytowana wyżej ustawa przestała obowiązywać, a rozpoznanie spraw o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na jej podstawie przekazano sądom. Jednocześnie wskazało, że z dniem 1 stycznia 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 107, poz. 464; obecnie Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 ze zm.). W myśl art. 63 ust. 2 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Oznacza to, w ocenie Kolegium, że w ten sposób zamknięta została możliwość wzruszania aktów własności ziemi, nawet wówczas, kiedy są obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi. Tym samym wystąpiły przesłanki przedmiotowej niedopuszczalności postępowania nieważnościowego, polegającej na wyłączeniu możliwości weryfikowania aktów własności ziemi w trybach nadzwyczajnych. Dlatego też, jak zaznaczyło SKO, niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym, jednakże brak jest uzasadnienia dla wszczęcia postępowania nieważnościowego.

W konsekwencji, w przekonaniu składu orzekającego Kolegium, należało zastosować art. 61a § 1 K.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Zgodnie bowiem z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z przedstawionych względów, Kolegium składzie podanym w postanowieniu z dnia

4 września 2014 r., uznało, że postanowienie z 28 marca 2014 r. nr [...], odpowiada prawu i po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowiło utrzymać je w mocy.

W skardze do Sądu W. Z. wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 września 2014 r. oraz poprzedzającego postanowienia tego organu z dnia 28 marca 2014 r., zarzucając, że stanowisko zajęte przez organ jest dla niego nie do przyjęcia.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że czuje się pokrzywdzony aktem, który stwierdzał nabycie z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz siostry jego nieżyjącej już żony, z pominięciem jego samego oraz jego małżonki. Wywodził, że nieruchomość ta powinna być przyznana jedynie jego małżonce, ponieważ adresatka aktu własności ziemi – M. Z. nie pracowała w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, pracując zarobkowo w [...] jako sekretarka. Wskazał też, że jego nieżyjąca już żona J. Z. nie zrezygnowała ze spadku po zmarłym ojcu- J. F., a jej siostra M. Z. nie wypłaciła z tytułu spadku żadnych pieniędzy. Podnosił, że wolą poprzedniego właściciela gospodarstwa rolnego – J. F. było podzielenie swojego majątku pomiędzy żonę i dwie córki, stąd uznawał, że akt własności jest nieprawny i sprzeczny z postanowieniami Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...], oraz z dnia [..]. Zarzucił, że akty własności wydane zarówno przez Naczelnika Powiatu w [...], jak i Naczelnika Miasta i Gminy [...] są bezprawne, wystawione i sporządzone na podstawie kłamliwych

i sfałszowanych danych i zeznaniach, w tym także jego brata – P. Z. Dowodził, że zgodnie z życzeniem testatora – J. F., jego młodsza córka, a żona skarżącego, miała zostać główną spadkobierczynią, szczególnie gospodarstwa rolnego, zaś w kwestionowanych aktach została zupełnie pominięta, tak jakby nigdy nie istniała. Ocenił działania organów, nieodnoszące się do testamentu z dnia 27 marca 1955 r., jako oburzające. Wywodził, że na podstawie testamentu J. F. powstała "wspólnota dziedziczna spadkobierców" wraz z ich małżonkami i potomkami. Wspólnota ta istnieje do dzisiejszego dnia, czego nie uwzględniają kwestionowanego akty. Podnosił, że od 1958 r. M. i P. Z. nie byli prawnie i faktycznie jedynymi właścicielami wskazanych nieruchomości, czego między innymi dowodem jest prowadzenie jednego gospodarstwa domowego przez M. F. (matkę J. Z. i M. Z.).

Po przedstawieniu własnych kolei losów skarżący wielokrotnie akcentował, że czuje się pokrzywdzony nie tylko przez rodzinę, ale również przez organy władzy i administracji. Podkreślił, powołując się także na uznawane przez siebie zasady etyki i religii oraz posiadane obywatelstwo niemieckie, że w państwie prawa takie działania nie mogą być akceptowane.

Zarzucił jednocześnie, że skarżone postanowienie Kolegium zostało doręczone jego pełnomocnikowi po trzech miesiącach od dnia wydania, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia. Równocześnie zwrócił się do Sądu o zrozumienie opisanej przez siebie sprawy spadkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi

w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Kontroli sądowej zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo został zastosowany art. 63 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w sytuacji, gdy – jak podnosi autor skargi – zastosowanie tego przepisu zamyka drogę prawną do wzruszenia wadliwego aktu prawnego.

Przystępując do rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia przypomnieć należy, że ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm.) stworzyła możliwość nabycia z mocy prawa własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych po spełnieniu przesłanek określonych w art.1 tej ustawy. Zgodnie z art. 12 ustawy nabycie nieruchomości stwierdzał w drodze decyzji właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Od decyzji organu do spraw rolnych przysługiwało odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia. Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowiła podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów (art.15 ustawy). Stosownie do art.16 ustawy do spraw rozpatrywanych przez organy do spraw rolnictwa prezydiów rad narodowych i komisje uwłaszczenia mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych została uchylona mocą art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności (Dz. U. nr 11, poz. 81), a rozpoznanie spraw o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na podstawie tej ustawy przekazano sądom. W świetle art. 8 § 2 wskazanej ustawy nowelizującej odwołania od decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w sprawach stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przekazuje się właściwym sądom, jako drugiej instancji w tych sprawach. Jeżeli po wejściu w życie niniejszej ustawy, w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji terenowego organu administracji państwowej, ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy podlega ona przekazaniu właściwemu sądowi (art. 8 § 4). Zatem od dnia wejścia w życie omawianej ustawy, tj. od dnia 26 kwietnia 1982 r. sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości należały do właściwości sądów powszechnych.

Kolejne istotne zmiany dotyczące uwłaszczeń nieruchomości rolnych wprowadziła ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., nr 231, poz. 1700 ze zm.). Mocą art. 63 ust.1 skreślony został § 4 art. 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, zaś w ust. 2 i 3 ustawodawca postanowił, że: "Do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 i z 1975 r., nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Toczące się postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlegają umorzeniu ". Z regulacji tej wynika, że od dnia jej wejścia w życie, czyli od dnia 1 stycznia 1992 r. nie ma prawnej możliwości wzruszania aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Dotyczy to też sytuacji, gdy akt własności ziemi dotknięty jest kwalifikowanymi wadami prawnymi.

Wyrażona zatem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu ocena prawna jest prawidłowa. Skoro bowiem ustawodawca uchylił ustawę uwłaszczeniową, postanowił przekazać w 1982 r. wszystkie sprawy z tego zakresu sądom powszechnym, a w 1991 r. wprowadził zakaz orzekania w trybach nadzwyczajnych w postępowaniu administracyjnym i stosowania przepisów K.p.a. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1971 r., to celem takiego działania ustawodawcy było zamknięcie możliwości skutecznego wzruszenia aktów własności ziemi.

Kwestionowany w niniejszym postępowaniu akt własności ziemi z dnia 28 lutego

1974 r. został wydany przez Naczelnika Powiatu w [...] na podstawie art.1 ust.1 i ust. 2, art. 5 i art. 12 przywołanej wyżej ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co wynika wprost z cytowanej w tym akcie podstawy prawnej. Według wskazanego aktu własności P. Z. i jego zona M. Z. stali się z mocy samego prawa na podstawie art. 1 ust.1 i 2 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych właścicielami działek wymienionych w tym akcie położonych w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem A. Dlatego w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

W kontekście podnoszonego zarzutu niezgodności art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z zasadami państwa prawa, w szczególności z art. 2 w zw. z art. 45, art. 64, art. 77 i art. 78 Konstytucji trzeba mieć na uwadze, że zagadnieniem tym dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który nie dopatrzył się niezgodności z Konstytucją art. 63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2000 r., sygn. SK 13/98, publ. OTK 2000/1/5; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt SK 29/99, publ. OTK 2000/4/110). W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2000 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że akty własności ziemi przestały być wydawane w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Osoby zainteresowane dysponowały okresem ponad 10 lat na podjęcie stosownych kroków prawnych. Dalej Trybunał wywodził, że okres ten był wystarczająco długi, aby osoby, które uważały się za pokrzywdzone mogły dochodzić swoich praw oraz ewentualnie stosownego odszkodowania. Ponadto wprowadzone w 1991 r. ograniczenia były konieczne z uwagi na wartość, jaką jest stabilność stosunków prawnych oraz rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie.

Dodatkowo powiedzieć przyjdzie, że uchylenie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych z 1971 r. spowodowało, że organy administracji utraciły właściwość do wydawania aktów własności ziemi, a w konsekwencji tego powstał brak w systemie prawa regulacji określających właściwość organów w tych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 34/35, (ONSA i wsa 2006/2/40), w którym wskazano, że sprawy przyznania indywidualnym podmiotom w drodze decyzji administracyjnej tytułu własności do gospodarstw rolnych zaliczyć należy do spraw o znaczeniu lokalnym na poziomie samorządu gminnego, co oznacza, że właściwość w tych sprawach na podstawie art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) należy przypisać samorządowi gminy. Przyjmując zatem domniemanie kompetencji gminy w tych sprawach wskazać należy, stosownie do treści art. 17 pkt 1 K.p.a., jako organ wyższego stopnia dla prowadzenia postępowania w sprawie podania o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednocześnie należało zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że skoro został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi, to właściwy organ administracji publicznej sprawę powinien zakończyć w sposób przewidziany prawem. Wprawdzie postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna sam wniosek (nie wydaje się odrębnego postanowienia w tym przedmiocie), to jeśli istnieje przepis odrębny, w tym wypadku art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, należy w ocenie Sądu, zastosować art. 61a § 1 K.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi.

Na zakończenie należy zaznaczyć, że poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty dotyczące bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaakcentować przyjdzie, że przedmiotem zaskarżenia był konkretny akt – postanowienie tego organu z dnia 4 września 2014 r., nie zaś zarzucana bezczynność SKO, określona jako niedoręczenie przez ponad trzy miesiące wydanego już postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, Sąd uprawniony jest jedynie do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, co nie mogło mieć miejsca w analizowanej sytuacji, skoro postępowanie zainicjowane przez skarżącego zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego i na to postanowienie została skutecznie wniesiona skarga do Sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi, skargę tę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.