Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 463/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 50
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi D. M. i M. M. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i M. F., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], odmawiającą wydania decyzji nakładającej na D. M. i M. M. obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie piętra wraz ze zmianą konstrukcji dachu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w G. przy ul. [...] nr [...], na terenie działki nr [...], w obrębie geodezyjnym nr [...] miasta G. - kategoria obiektu I, do stanu zgodnego z prawem, oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na D. i M. M. obowiązek doprowadzenia dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w G., do stanu zgodnego z prawem, w tym ze wszystkimi warunkami określonymi w decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na nadbudowie piętra i zmianie konstrukcji dachu ww. budynku, a w szczególności z warunkami określonymi w pkt. 2.1 ppkt. 1 lit. e, zgodnie z którym: "geometria dachu: dach stromy, wielospadowy z czytelną kalenicą o kącie nachylenia połaci głównych w granicach 35° - 45°, kryty dachówką; układ głównej kalenicy prostopadły do ul. [...]", w terminie do dnia 30 kwietnia 2022 r., przy czym roboty budowlane należy przeprowadzić pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, której obowiązkiem będzie zapewnienie zgodności inwestycji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Z uzasadnienia ww. decyzji ZWINB w S. wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...][EJ], stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], znak: [...] [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. i M. M. (inwestorom oraz jedynym właścicielom nieruchomości) pozwolenia na nadbudowę piętra, wraz ze zmianą konstrukcji dachu, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...], przy ul. [...] w G..

Po otrzymaniu ww. decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., pismem z dnia 31 grudnia 2010 r, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nadbudowy przedmiotowego budynku.

W dniu [...] lutego 2011 r., PINB w G. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że roboty budowlane, wykonywane na podstawie unieważnionej decyzji o pozwoleniu na budowę, polegające na nadbudowie piętra nad istniejącym parterowym budynkiem, zostały w większości wykonane: wymurowano ściany poddasza i osadzono stolarkę okienną, nowy dach dwuspadowy pokryto blachą i zamontowano w nim okna połaciowe, wydzielono poszczególne pomieszczenia, wykonano tymczasowe schody oraz instalacje elektryczne, oraz że trwają prace związane z montażem instalacji ogrzewania i roboty wykończeniowe.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, PINB w G. wstrzymał prowadzenie tych robót budowlanych oraz nakazał zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób postronnych.

Następnie wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazującą inwestorom rozebrać część konstrukcji dachu, wykonaną nad przybudówką budynku mieszkalnego i wykonać w tym miejscu nowy dach dwuspadowy, z kalenicą usytuowaną równolegle do ul. [...], a także zdemontować dwa okna połaciowe, zamontowane w dachu od strony działki nr [...], w terminie do dnia 15 grudnia 2011 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania A. i M. F. - współwłaścicieli sąsiedniej działki nr [...], przy ul. [...] w G., ZWINB w S., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ze względu na to, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, brak jest zatwierdzonej dokumentacji, stanowiącej podstawę wykonywania robót (w szczególności inwentaryzacji i oceny technicznej) oraz ze względu na nieprawidłowe objęcie zakresem postępowania również samowolnie wykonanych dobudówek do obiektu, zlokalizowanych w odległości ok. 1,0 m od granicy działki nr [...] i nieobjętych pozwoleniem na budowę.

Ponownie rozpatrując sprawę, PINB w G. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazującą inwestorom przedłożyć inwentaryzację budowlaną wykonanych robót budowlanych, wraz z orzeczeniem technicznym potwierdzającym wykonanie tych robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej, w terminie do dnia 20 kwietnia 2012 r.

M. M. (pełnomocnik D. i M. M.) przedłożyła wymaganą dokumentację, która była wielokrotnie poprawiana i uzupełniana przez autora, w związku z zastrzeżeniami A. i M. F..

Po przeanalizowaniu ostatecznej wersji "Inwentaryzacji budowlanej z orzeczeniem technicznym" z czerwca 2012 r., PINB w G., wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującą inwestorom, w terminie do dnia 28 czerwca 2013 r., rozebrać część konstrukcji dachu, wykonaną nad przybudówką budynku mieszkalnego, aby zapewnić minimalną odległość okapu 3,20 m od granicy sąsiedniej działki nr [...]; zdemontować dwa okna połaciowe, zamontowane w dachu od strony działki nr [...], a w ich miejsce wstawić materiał budowlany typu euro fala, pleksa lub dachówka szklana; w ścianie szczytowej zamontować pustaki szklane - luksfery.

W wyniku rozpatrzenia odwołania A. i M. F., ZWINB w S., decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ze względu na to, że decyzja została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, przedłożona dokumentacja nie zawierała analizy czy odległość nadbudowanego obiektu od sąsiedniego budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi zapewnia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, a wykazane w inwentaryzacji kąty nachylenia połaci dachowych: 26° i 33° są niezgodne z zapisami pkt 2.1 ppkt. 1 lit. e decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji: "geometria dachu: dach stromy, wielospadowy z czytelną kalenicą o kącie nachylenia połaci głównych w granicach 35° - 45°, kryty dachówką; układ głównej kalenicy prostopadły do ul. [...]".

Ponownie rozpatrując sprawę, PINB w G. przeprowadził w dniach [...] czerwca 2013 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. kolejne oględziny przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że samowolnie wybudowana przybudówka do budynku mieszkalnego, która była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, została rozebrana, co oznacza, że południowa ściana zewnętrzna budynku, pozbawiona okien i drzwi, znajduje się obecnie w odległości 3,0 m od granicy z działką nr [...], okap dachu został odsunięty od tej granicy, a także zostały zdemontowane okna połaciowe od strony działki nr [...]. Ponadto, organ powiatowy stwierdził, że w pomieszczeniach poddasza nie są prowadzone roboty budowlane i nie są one użytkowane.

W dniu 21 marca 2014 r., D. M. przedłożyła inwentaryzację geodezyjną powykonawczą przedmiotowej nieruchomości, wykonaną w związku z rozbiórką przybudówki oraz dachu nad tą przybudówką, z której wynika, że budynek przy ul. [...] w G. znajduje się odległości 3,0 m od granicy z działką nr [...], zaś w dniu 23 maja 2014 r. przedłożyła dokumentację, dotyczącą naturalnego oświetlenia pomieszczeń w sąsiednim budynku, z której wynika, że nadbudowany obiekt przesłaniający, znajduje się w większej odległości od okna pomieszczenia przesłanianego, niż wynosi jego wysokość przesłaniania, co jest zgodne z przepisem § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś naturalne zacienienie pomieszczenia w budynku przy ul. [...] w G., jest spowodowane jego zlokalizowaniem od strony północnej.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. PINB w G. zawiesił prowadzone postępowanie do czasu przedłożenia przez inwestorów decyzji o warunkach zabudowy, jednakże ZWINB, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części, ze względu na brak przesłanek do zawieszenia postępowania.

W dniu 21 maja 2018 r. A. i M. F. wnieśli do tutejszego organu ponaglenie na bezczynność PINB w G. w niniejszej sprawie i ZWINB, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy, miesięczny termin na załatwienie sprawy.

PINB w G. przeprowadził w dniu [...] lipca 2018 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, które nie wykazały istotnych zmian w stosunku do stanu z poprzedniej kontroli. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na D. i M. M., obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 20 września 2018 r., oceny technicznej, zawierającej inwentaryzację wykonanych robót budowlanych, polegających na nadbudowie piętra, wraz ze zmianą konstrukcji dachu, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym na działce nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w G..

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem ZWINB w S. z dnia [...] października 2018 r., który wyznaczył nowy termin na wykonanie obowiązków do dnia 31 grudnia 2018 r.

PINB w G. przeprowadził w dniu [...] czerwca 2019 r. kontrolę przedmiotowej nieruchomości, która nie wykazała istotnych zmian w stosunku do stanu z poprzedniej kontroli i "jednocześnie organ stwierdził, że od czasu pierwszych, kolejnych, po dzień dzisiejszy oględzin kontrolnych konstrukcja drewniana dachu jest nie zmieniona, tym samym nie zmieniony jest kąt nachylenia od strony działki nr [...] 26° a od działki nr [...] wynosi ok. 33°, są to pomiary wykonane przez osoby uprawnione dotychczas sporządzające dokumentację na rzecz prowadzonego postępowania, [...] Od strony działki skarżących rozebrana jest przybudówka oraz brak jakichkolwiek otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku - elewacji. Odległość budynku od granicy działki sąsiedniej nr [...] wynosi 3,0 m".

W dniu 27 czerwca 2019 r. D. i M. M. przedłożyli do PINB w G. "Inwentaryzację robót budowlanych branży architektoniczno-konstrukcyjnej" z marca 2019 r., z której wynika, że "Przedmiotowy budynek mieszkalny jest obiektem parterowym z użytkowym poddaszem, częściowo podpiwniczonym, z wbudowanym garażem. Wykonany w technologii tradycyjnej, murowanej z dachem stromym dwuspadowym pokrytym blachodachówką o kącie nachylenia połaci dachowej 26° od strony południowej i 33° od strony północnej. Kalenica prostopadła do ulicy [...]" oraz "roboty wykonano zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także obowiązującymi normami. Stan techniczny konstrukcji pozwala na bezpieczne dla zdrowia i życia ludzkiego użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego".

PINB w G., w decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., orzekł o odmowie wydania decyzji nakładającej na inwestora, tj. D. M. i M. M. obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie piętra wraz ze zmianą konstrukcji dachu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w G. przy ul. [...] nr [...], na terenie działki nr [...], w obrębie geodezyjnym nr [...] miasta G. - kategoria obiektu 1, do stanu zgodnego z prawem.

A. i M. F. - właściciele sąsiedniej działki nr [...], przy ul. [...] w G., złożyli odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący zarzucili decyzji:

- naruszenie art. 79 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez nieumożliwienie odwołującym się udziału w czynnościach inspekcyjno-kontrolnych z dnia 19 czerwca 2019 r., z uwagi na fakt, że Inwestor odmówił im wstępu na teren obiektu.

- naruszenie art. 80 kpa poprzez niedokonanie prawidłowej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy i przeprowadzenie tej oceny niezgodnie z zasadami logiki tj. wyprowadzenie błędnych wniosków z ustalonego stanu faktycznego i stwierdzenie, iż inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdy w istocie temu obowiązkowi nie sprostał.

- naruszenie art 107 § 3 kpa poprzez wydanie decyzji, która jest wewnętrznie sprzeczna z uwagi na fakt, że z jednej strony organ wskazał, że inwestor nie przyjął i nie wykonał projektowanego kąta nachylenia konstrukcji dachu oraz wykonał dach z innego pokrycia, co stoi w sprzeczności z ustalonymi warunkami zabudowy, jednocześnie nie przyjmując, że konieczne jest z tego powodu wykonanie rozbiórki obiektu lub przywrócenie go do stanu zgodnego z prawem.

ZWINB w S., po rozpatrzeniu odwołania w oparciu o akta sprawy, w powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] maja 2020 r., wskazał, że przyczyną wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania naprawczego pozostaje fakt, że roboty budowlane, polegające na nadbudowie piętra, wraz ze zmianą konstrukcji dachu, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym na działce nr [...], przy ul. [...] w G., były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. i M. M. pozwolenia na budowę, która została następnie wyeliminowana z obiegu prawnego, ponieważ Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2010r., stwierdził jej nieważność.

W takiej sytuacji, organy nadzoru budowlanego są obowiązane do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane i dążenia do usunięcia stanu naruszającego prawo, w pierwszej kolejności poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z określeniem terminu ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2). Dopiero w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że w danej sytuacji faktycznej nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z przepisami (w tym z ustaleniami prawa miejscowego i przepisami techniczno-budowlanymi), organy nadzoru budowlanego są obowiązane nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1).

Organ II instancji wyjaśnił, że z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że po dokonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanej przybudówki do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., wraz ze znajdującym się nad nią dachem, tj. po doprowadzeniu obrysu budynku do stanu pierwotnego, sprzed rozbudowy, lokalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego jest zgodna z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z kolei po zdemontowaniu okien połaciowych w dachu od strony działki nr [...] i wykonaniu nowego okapu wraz z obróbkami blacharskimi od tej strony, przedmiotowy obiekt nie narusza także przepisu § 12 ust. 6 ww. rozporządzenia.

Zarówno z ustaleń PINB w G., dokonanych w trakcie kilku kontroli przeprowadzanych na przestrzeni lat 2011-2019, jak i z "Oceny stanu technicznego obiektu" z marca 2019 r., wynika że stan istniejących elementów konstrukcyjnych jest dobry, nie wykazują one zewnętrznych uszkodzeń i konieczności podjęcia interwencji, a wszelkie roboty budowlane wykonano zgodnie z przepisami i normami oraz zasadami wiedzy technicznej, co pozwala na bezpieczne użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.

W tej sytuacji, jedynym stwierdzonym naruszeniem przepisów, jest niezgodność geometrii wykonanego dachu dwuspadowego, z połaciami o kącie nachylenia 26° i 33°, z zapisami obowiązującej decyzji Burmistrza Gminy G. nr [...], z dnia [...] maja 2007r., o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Inwestorzy wprawdzie podejmowali próby unieważnienia, dokonania zmiany, bądź wygaszenia ww. decyzji o warunkach zabudowy, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Burmistrza Gminy G. oraz decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymało w mocy swoją uprzednią decyzję, a Burmistrz Gminy G., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówił zmiany treści swojej decyzji z dnia [...] maja 2007 r.

Inwestorzy złożyli też wniosek o ustalenie nowych warunków zabudowy i nawet Burmistrz Gminy G. wydał decyzję nr [...], z dnia [...] lutego 2015 r., ustalającą nowe warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, ale decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r., od której skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 maja 2016r., sygn. akt II SA/Sz 68/16, od którego została oddalona skarga kasacyjna, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2162/16.

A zatem, nadal w obiegu prawnym znajduje się i obowiązuje decyzja Burmistrza Gminy G. nr [...], z dnia [...] maja 2007 r., ustalająca na rzecz D. i M. M. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na: nadbudowie piętra i zmianie konstrukcji dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w G., obręb geodezyjny nr [...], która w pkt. 2.1 ppkt. 1 lit. e, określa: "geometria dachu: dach stromy, wielospadowy z czytelną kalenicą o kącie nachylenia połaci głównych w granicach 35° - 45°, kryty dachówką; układ głównej kalenicy prostopadły do ul. [...]".

Biorąc pod uwagę, że roboty budowlane, polegające na wykonaniu stromego dachu i stworzeniu użytkowego poddasza nad istniejącym budynkiem parterowym, nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 bądź art. 49b ustawy Prawo budowlane, gdyż były prowadzone na podstawie projektu budowlanego, zatwierdzonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, której nieważność została stwierdzona dopiero w trakcie ich realizacji, w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 51 tej ustawy, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi konieczność zastosowania przepisu cytowanego wyżej ust. 1 i wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie jego parterowego charakteru, ponieważ nadbudowanie piętra i wykonanie na budynku stromego dachu zostały dopuszczone w ww. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Wykonane roboty budowlane nie naruszają żadnych innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a zatem w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, wystarczające będzie przebudowanie konstrukcji więźby dachowej w taki sposób, aby zapewnić kąt nachylenia głównych połaci wielospadowego dachu, z czytelną kalenicą prostopadłą do ul. [...], w granicach 35° - 45°, oraz pokrycie go dachówką (oczywiście z zachowaniem pozostałych warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy, np. w zakresie wysokości okapu i kalenicy oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie m.in. zachowania wymaganej odległości okapu dachu i okien połaciowych od granicy z sąsiednią działką), co pozwoli inwestorom na wykonanie robót wykończeniowych wewnątrz i na zewnątrz budynku oraz zakończenie inwestycji.

Jeżeli inwestorzy nie zdecydują się na dokonanie przebudowy dachu w opisany powyżej sposób, organy nadzoru budowlanego będą miały możliwość zastosowania najdalej idących sankcji i usunięcia stanu naruszającego prawo przez wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, ponieważ zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, dotyczących odmowy A. i M. F. wstępu na teren działki nr [...] i do budynku przy ul. [...] w G., podczas przeprowadzonych przez PINB w G. w dniu [...] czerwca 2019r. oględzin, organ odwoławczy stwierdził, że prawo wstępu do obiektu budowlanego lub na teren budowy przysługuje tylko organom nadzoru budowlanego lub osobom działającym z ich upoważnienia (art. 81a ust. 1 ustawy Prawo budowlane), a zgodnie z art. 81a ust. 2 tej ustawy czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku Z żadnych przepisów nie wynika konieczność wpuszczania do wnętrza prywatnego domu skonfliktowanych z właścicielami sąsiadów, a dokonywanie oględzin budynku z zewnątrz nie nastręcza właścicielom sąsiedniej nieruchomości żadnych trudności.

Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek zapewnienia stronom udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 79 kpa, i ogólnie obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wynikający z art. 10 kpa, zostały w tym przypadku zapewnione poprzez umożliwienie A. i M. F. oraz ich pełnomocnikowi zapoznanie się z protokołem sporządzonym w trakcie ww. oględzin, a zgodnie z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podzielił natomiast zastrzeżenia skarżących co do wydania przez PINB w G. decyzji "odmawiającej wydania decyzji" i pomijającej w zasadzie fakt sprzeczności wykonanego dachu o kącie nachylenia połaci: 26° i 33° z ustalonymi dla przedmiotowej inwestycji warunkami zabudowy, w której znalazł się jedynie zapis, że w odniesieniu do warunków w ppkt. 2.1 1) e) geometrii dachu: dach stromy, wielospadowy z czytelną kalenicą o kącie nachylenia połaci głównych w granicach 35°-45°, kryty dachówką; układ głównej kalenicy prostopadły do ul. [...], w tej kwestii inwestor nie przyjął i nie wykonał projektowanego kąta nachylenia konstrukcji dachu. Jak oświadczył, zmiana ta podyktowana była innym wyborem pokrycia dachowego, tj. typu lekkiego, zamiast dachówki wbudował blachodachówkę, co ma ścisły związek z nachyleniem połaci dachu i rodzajem konstrukcji. Faktycznie należy przyznać, że niedopuszczalne jest, aby, jak wskazują skarżący w odwołaniu, organ ustalił, że roboty nie zostały wykonane zgodnie z prawem i na tej podstawie ustalił, że nie wyda decyzji o nakazaniu ich przywrócenia do stanu zgodnego z prawem. Właśnie z uwagi na powyższą niezgodność treści zaskarżonej decyzji z ustaleniami stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy zdecydował uchylić decyzję PINB w G. w całości i orzec jak w sentencji, nie znajdując na obecnym etapie postępowania przesłanek do wydania wnioskowanej przez skarżących decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zawarte w odwołaniu analizy, dotyczące interpretacji przepisów art. 49b Prawa budowlanego i wynikających z nich obowiązków organów nadzoru budowlanego oraz inwestorów, z oczywistych względów nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, prowadzonej w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. D. i M. M. wnieśli skargę na ww. decyzję ZWINB w S. do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:

- naruszenie istotnego interesu skarżących jako inwestorów, przez przyjęcie, że materiał dowodowy i stan faktyczny jest wyczerpujący, gdy tymczasem brak przeprowadzenia właściwej oceny dowodów (okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki realizowanej inwestycji) wpływa na treść orzeczenia oraz powoduje błędną ocenę sprawy co decyzji organu I instancji,

- wydanie decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego w przedmiocie odwołania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że stwierdzone uchybienie przepisów, polegające na niezgodności geometrii wykonanego dachu dwuspadowego z zapisami obowiązującymi w decyzji Burmistrza Gminy G. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie należy do istotnych odstępstw opisanych w art. 36a Prawa budowlanego, bowiem w żaden sposób nie naruszyło przepisów techniczno-budowlanych, co zostało ostatecznie wykazane przez organ I instancji. Wykładnia art. 36a Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że wartością chronioną w świetle powyższych przepisów jest zapewnienie takiego stanu rzeczy, by odstąpienie od zatwierdzonego projekt budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę nie prowadziło do wykroczenia poza przysługujące inwestorowi prawo do zabudowy. Takie uchybienia nie zostały bezspornie wykazane przez organ II instancji.

Ponadto skarżący wskazali, że zaplanowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym świadczy również fakt, iż w najbliższej okolicy inne zrealizowane inwestycji budowlane mają dachy o podobnym kącie nachylenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej: "P.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2020 r. oraz nałożono na skarżących obowiązek doprowadzenia dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem, w tym ze wszystkimi warunkami określonymi w decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a w szczególności z warunkami określonymi w pkt. 2.1 ppkt. 1 lit. e, zgodnie z którym: "geometria dachu: dach stromy, wielospadowy z czytelną kalenicą o kącie nachylenia połaci głównych w granicach 35° - 45°, kryty dachówką; układ głównej kalenicy prostopadły do ul. [...]", w terminie do dnia 30 kwietnia 2022 r.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej dalej: "Prawem budowlanym", regulujący procedurę naprawczą dotyczącą przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Stosownie do art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu, jakie należy podjąć działania, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), wykonywane lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który - na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego.

W wyroku z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 857/12, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł słuszny pogląd, zgodnie z którym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którym zgodny być musi obiekt budowlany, należą przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem roboty budowlane, polegające na wykonaniu stromego dachu i stworzeniu użytkowego poddasza nad istniejącym budynkiem parterowym, nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 bądź art. 49b Prawa budowlanego, gdyż były prowadzone na podstawie projektu budowlanego, zatwierdzonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, której nieważność została stwierdzona dopiero w trakcie ich realizacji, przy czym, w rozpatrywanym przypadku, nie zachodzi konieczność wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie jego parterowego charakteru, ponieważ nadbudowanie piętra i wykonanie na budynku stromego dachu zostały dopuszczone w obowiązującej decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r., ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (działka nr [...] z obrębu [...] w G. nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że po dokonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanej przybudówki do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., wraz ze znajdującym się nad nią dachem, tj. po doprowadzeniu obrysu budynku do stanu pierwotnego, sprzed rozbudowy, lokalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego jest zgodna z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Z kolei po zdemontowaniu okien połaciowych w dachu od strony działki nr [...] i wykonaniu nowego okapu wraz z obróbkami blacharskimi od tej strony, przedmiotowy obiekt nie narusza przepisu § 12 ust. 6 ww. rozporządzenia, który stanowi, że odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż:

1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;

2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy.

Ponadto, z załączonych do akt sprawy dokumentów, w tym z ustaleń organu I instancji, dokonanych w trakcie kilku kontroli przeprowadzanych na przestrzeni lat 2011-2019, jak i z "Oceny stanu technicznego obiektu" z marca 2019 r., wynika że stan istniejących elementów konstrukcyjnych jest dobry, a wszelkie roboty budowlane wykonano zgodnie z przepisami i normami oraz zasadami wiedzy technicznej, co pozwala na bezpieczne użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.

Mając na uwadze powyższe, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu II instancji, że jedynym stwierdzonym naruszeniem przepisów, jest niezgodność geometrii wykonanego dachu dwuspadowego, z połaciami o kącie nachylenia 26° i 33°, z zapisami ww. decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

W tych okolicznościach uznać należało, że organ II instancji prawidłowo uznał, że realizując roboty budowlane inwestor istotnie naruszył zapisy ww. decyzji Burmistrza Gminy G. z dnia [...] maja 2007 r. W związku z powyższym zasadnie najpierw wdrożył postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązki na inwestora, a w przypadku ich niewypełnienia w wyznaczonym terminie – będzie można rozważyć rozbiórkę ww. obiektu budowlanego.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 grudnia 2020 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 374).