Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 286/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Zagranicznego "[...]" sp. z o.o. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz Przedsiębiorstwa Zagranicznego "[...]" sp. z o.o. w [...] 7.215 (siedem tysięcy dwieście piętnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części dotyczącej punktów 1 (jeden), 2(dwa), 3(trzy), 4(cztery) i 5(pięć) nakazu z dnia[...] . nr rej. [...]. /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski KP


UZASADNIENIE

Sygn. IV SA/Po 286/04

U Z A S A D N I E N I E

Nakazem z dnia [...] r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w[...] na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. 124/01/1362 ze zm.- dalej ustawa), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: 9 i 17 października 2003r. nakazał [...] ( dalej Spółka lub Zobowiązany) wypłacić:

1. należne wynagrodzenie za pracę za miesiąc [...], w kwotach netto:

K. K. - 2.839,64 zł; A. G. 2.064,54 zł; B. J. 1.223,65 zł; B. K. 3.059,49 zł; E. P. 1.502,09 zł; B. R. 1.008,50 zł; D. B. 1.011,80 zł; A. P. 1.510,84 zł; K. M. 1.491,69 zł; A. K-M. 1.138,81 zł; M. S. 4.785,20zł; S. P. 4.498,28 zł;

2. należne wynagrodzenie za pracę za miesiąc [...], w kwotach netto:

A. K–M. 1.002,58 zł; K. M. 1.491,69 zł; B. K. 4.058,44 zł; A. G. 2.064,53 zł; F. P. 896,63 zł; M. S. 9.960,80 zł; S. P. 4.918,25 zł; A. P. 1.116,01 zł; G. M. 806,94 zł; A. S. 1.023,98 zł; I. K. 677,36 zł;

1. należne wynagrodzenie za pracę za miesiąc [...] , w kwotach netto:

A. K-M. -1057,24 zł; K. M. 1.476,90 zł; B. K. 3.526,64 zł; F. P. 3.559,68 zł; M. S. 9.747,20 zł; S. P. 4.707,77 zł; A. P. 1.116,01 zł; G. M. 933,04 zł; A. S. 1.404,90 zł; V. R. 593,35 zł; B. S. 659,05 zł; B. W. 353,05 zł; A. O. 945,03 zł; F. K. 1.013,30 zł; R. W. 1.272,10 zł; J. B. 765,67 zł; R. B. 505,80 zł; B. G. 593,35 zł; K. G. 1.060,68 zł; A. H.1.109,62 zł; B. L. 739,43 zł; B. M. 203,30 zł; H. M. 809,56 zł; A. M. 34,95 zł; Z. N. 762,29 zł; J. N. 771,63 zł; A. P. 780,60 zł; T. S. 731,82 zł; D. S. 34,95 zł; R. S. 880,60 zł; B. S. 733,96 zł; M. W. 657,60 zł; St. B. 1.555,63 zł; M. B. 1.485,21 zł; R. J. 2.423,14 zł; Z\. K. 1.061,05 zł; R. N. 1.480,07 zł; J. P. 1.056,25 zł; M. P. 1.044,55 zł; K. S. 604,01 zł; L. B. 1.067,90 zł; D. B. 2.147,93 zł; D. D. 1.465,56 zł; H. F. 1.662,42 zł; J. M. 2.499,45 zł; A. R-K. 1.908,57 zł; Z. S. 2.171,12 zł; H. S. 1.662,42 zł; A. R. 86,68 zł; A. N. 1.894,35 zł; P. S. 915,56 zł; J. K. 1.014,15 zł; K. S. 1.534,12 zł; K. P. 2.080,73 zł; E. P. 674,15 zł; I. S. 2.080,18 zł; E. M. 1.380,74 zł; I. R. 141,39 zł; A. P. 1.330,69 zł; J. L. 2.108,90 zł; W. S. 1.621,22 zł; L. W. 1.424,26 zł;

2. III i IV ratę nagród rocznych przysługujących za lata [...] w kwocie brutto: S. B. - 2.556 zł; J. B. 1.564,00 zł; M. B. 2.152,00 zł; K. G. 2.033,00 zł; K. H. 1.285,00 zł; R. J. 2.693,00 zł; Z. K. 3.425,00 zł; B. L. 1.327,00 zł; H. M. 1.293,00 zł; S. N. 1.875,00 zł; Z. N. 1.486,00 zł; J. N. 1.502,00; R. N. 2.694,00 zł; J. P. 3.282,00 zł; M. P. 2.957,00 zł; A. P. 1.471,00 zł; H. S. 1.520,00 zł; T. S. 1.010,00 zł; R. S. 1.313,00 zł; A. S. 6.203,10 zł; M. S. 1.349,00 zł; M. W. 1.140,00 zł; M. W. 1.013,00 zł; A. W. 1.531,00 zł; I. Z. 1.168, 00 zł; D. B. 6.300,00 zł; D. D. 5.493,00 zł; H. F. 5.944,00 zł; B. K. 10.983,00 zł; J. M. 6.900,00 zł; A. R-K. 2.490,00 zł; Z. S. 6.402,00 zł; H. S. 4.200,00 zł; H. P. 5.897,00 zł; T. N. 8.112,00 zł; E. P. 882,00 zł; B. Z. 5.790,00 zł;

3. nagrodę jubileuszową w kwocie 2.500 zł brutto M. T.

4. odprawy pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn

ekonomicznych zakładu: I. K. - 2957,50 zł; A. G. 9.300,00 zł; A. K-M. 3.462,00 zł;

5. M. T. odszkodowanie w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w trybie art. 55 § 1 [1] kodeksu pracy w kwocie 17.775 zł brutto.

Decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał we wszystkich punktach rygor natychmiastowej wykonalności.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 9 pkt 2a ustawy, art. 94 pkt 5 kodeksu pracy, przy czym w punkcie 4 i 5- w zw. z art. 77 [2] § 1 i 2 kp; w punkcie 6 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 112/02/980 ze zm.- dalej ustawa o szczególnych zasadach); w punkcie 7- w zw. z art. art. 55 § 1 [1] kp.

W uzasadnieniu Inspektor wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w Spółce w dniach : [...] ., na podstawie dokumentacji płacowej ustalił, że pracodawca nie wypłacił pracownikom świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy: wynagrodzeń za pracę za miesiące [...] r; [...] raty nagród rocznych należnych za lata [...], odpraw pieniężnych przysługujących pracownikom z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie zakładu pracy; nagrody jubileuszowej i nagrody jubileuszowej przysługujących na podstawie obowiązującego w zakładzie regulaminu wynagradzania; odszkodowania w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w trybie art. 55 § 1 [1] kodeksu pracy. Takie postępowanie pracodawcy narusza ważne interesy społeczne i sprzeczne jest z art. 94 pkt 5 kp, z art. 77 [2] § 1 i 2 kp; art. 55 § 1 [1] kp i art. 8 ustawy o szczególnych zasadach, i obowiązującym w zakładzie regulaminem wynagradzania pracowników.

Pismem z dnia [...] r., którego braki formalne uzupełniono pismem z dnia [...] r., od nakazu odwołał się Zobowiązany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Wniósł o uchylenie nakazu w części dotyczącej wymienionych w odwołaniu decyzji (pkt 1-5 nakazu) odnoszących się do wskazanych w odwołaniu pracowników. Podniósł, że część ze wskazanych w nakazie zaległości została już uiszczona. Wskazał nadto, że nie jest uzasadnione obciążanie Go obowiązkiem wypłaty nagród rocznych, gdyż nie stanowiły one obowiązkowego składnika wynagrodzenia. Zawarte przez Zobowiązanego w tym zakresie z pracownikami porozumienia obarczone są wadami, gdyż podpisując je Zobowiązany działał w błędnym przeświadczeniu, iż jest do wypłaty tychże nagród zobowiązany. Podniósł, że postępowanie I instancji winno było zostać zawieszone, gdyż przeciwko Zobowiązanemu prowadzone są liczne postępowanie sądowe o zapłatę nagród rocznych.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] (dalej: Okręgowy Inspektor) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. 124/01/1362 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję I instancji. Wskazał, że dopiero prawomocne orzeczenie Sądu będzie dlań wiążące. Tym samym podstawą do uchylenia nakazu będzie dopiero takie orzeczenie, nie wystarczy zaś sam fakt prowadzenia postępowania przed Sądem Pracy. Podniósł, że podpisane przez Zobowiązanego porozumienia dotyczące nagród rocznych są dla Niego wiążące.

Pismem z dnia [...] r. Zobowiązany, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Sądu Administracyjnego. Ponownie podkreślił, że zawierając porozumienia dotyczące wypłat nagród rocznych pozostawał w błędzie. W związku z tym Skarżący złożył wskazanym w treści uzasadnienia skargi pracownikom oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych porozumień. Porozumienia te dotknięte są sankcją względnej nieważności od chwili ich zawarcia. Ponownie podniósł, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, skoro bowiem toczą się postępowania przed Sądem Pracy, organ winien był zawiesić postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor wniósł o oddalenie skargi; wskazał, że Skarżący nie dochował terminu do wniesienia skargi, gdyż doręczenie decyzji pełnomocnikowi nastąpiło dnia 3 lutego 2004 r., a skarga została nadana za pośrednictwem poczty dnia 4 marca 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Z uwagi na podniesiony przez organ zarzut wniesienia skargi po terminie wyjaśnić

należy, że, zgodnie z art. 83 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) do obliczania terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym stosuje się przepisy prawa cywilnego. Zgodnie z art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, jeśli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Art. 53 § 1 upsa stanowi, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W roku 2004 miesiąc luty miał 29 dni, skoro więc doręczenie nastąpiło dnia 3 lutego, to ostatnim dniem na wniesienie skargi był 4 marca 2004 r. Zarzut formalny podniesiony przez organ nie jest więc zasadny.

Przechodząc do merytorycznej analizy przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że skarga okazała się zasadną w zakresie wskazanym w pkt. I sentencji wyroku.

2. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by możliwe było pełne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W tej dyrektywie znajduje wyraz obowiązująca w postępowaniu administracyjnym wizja istoty weryfikacji w toku instancji. Organ odwoławczy nie może poprzestać na ustosunkowaniu się do podniesionych zarzutów, co ma znaczenie zwłaszcza w kontekście art. 128 kpa, zgodnie z którym – co do zasady - odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a strona może poprzestać na wskazaniu, że jest niezadowolona z decyzji. Organ odwoławczy w określonym przez art. 136 kpa zakresie może również prowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Jedynie w przypadku, gdyby konieczne okazało się prowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, organ odwoławczy winien na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić decyzję i przekazać sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do dążenia do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy (art. 7 kpa).

Jako standard minimalny w tym zakresie więc potraktować należy konieczność odniesienia się do każdego z podniesionych przez stronę wnoszącą odwołanie zarzutów. Rozumowanie organu winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sformułowanym zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 107 § 3 kpa i realizującym jednocześnie zasadę przekonywania ( art. 11 kpa). Realizacja przedstawionych wymagań ma szczególne znaczenie w tych sferach działania organów administracji, gdzie korzystając z przysługującego im imperium nakładają one obowiązki lub ograniczają przysługujące obywatelom uprawnienia.

Te ogólne rozważania dotyczące postępowania odwoławczego przenieść należy na grunt przedmiotowej sprawy. Skarżący w odwołaniu podniósł szereg zarzutów dotyczących określonych w nakazie należności. Natomiast Okręgowy Inspektor poprzestał na ogólnikowym wskazaniu przesłanek, które uniemożliwiają uwzględnienie zarzutów odwołania.

3. Wbrew konkluzjom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organy

administracji publicznej obowiązane są brać pod uwagę okoliczność, że wobec stanowiących przedmiot ich postępowania roszczeń toczy się postępowanie przed Sądem Pracy. Nie wnikając w tym miejscu w toczącą się w doktrynie dyskusję dotyczącą wzajemnej relacji między postępowaniem przed Sądem Pracy a wydaniem przez inspektora pracy nakazu stwierdzić należy, że w państwie prawa inspektor pracy nie działa w próżni i obowiązany jest mieć na względzie fakt prowadzenia postępowań sądowych wobec interesujących go w konkretnych sprawach należności pracodawcy wobec pracowników. Organ dostrzega ewentualną konieczność uchylenia własnej decyzji w następstwie prawomocnego wyroku Sądu powszechnego, nie analizując jednak tej kwestii w kontekście instytucji zawieszenia postępowania. Skoro jednak postępowanie przed Sądem Pracy toczy się, organ winien przeprowadzić odpowiednie czynności celem uzyskania informacji o etapie, na jakim te postępowania się znajdują i- ewentualnie- skorzystać z możliwości zawieszenia własnego postępowania. W niniejszej sprawie organ I instancji nie dysponował informacjami o toczących się przed Sądem Pracy sprawach, zatem do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa dojść mogło dopiero w postępowaniu odwoławczym.

4. Nakaz Inspektora Pracy w [...] został wydany na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( j.t. Dz. U. 124/01/1362 ze zm.). Zgodnie z art. 9 pkt 2a ustawy, właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy uprawniony jest do nakazania p r a c o d a w c y wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi.

W doktrynie trafnie wskazuje się, że nakazy inspektora pracy, oparte na art. 9 pkt 2a ustawy, są decyzjami administracyjnymi, a skutkiem działań nadzorczych jest powstanie po stronie pracodawcy lub innego ich adresata publicznoprawnego obowiązku określonego zachowania się względem pracownika ( odpowiednio- krytyczna glosa A. Kisielewicza do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.6.2002- SA/Sz 1138/01- OSP 4/03/48, które to stanowisko Glosatora Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela). W sprawie nie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1, art. 175 i 177 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319. Art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIP nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2 § 3 kpc, wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą a pracownikiem z kompetencji Sądu powszechnego i przenoszącym to uprawnienie do organu administracji publicznej- Inspektora Państwowej Inspekcji Pracy. Sądy powszechne są jedynym organem państwa, uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych roszczeń, wynikających ze stosunku pracy. Wyrok zasądzający roszczenie, jest tytułem egzekucyjnym, na podstawie którego pracownik może zaspokoić swe roszczenie do pracodawcy. Nakaz Inspektora PIP na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIP pełni inną funkcję- nie jest tytułem egzekucyjnym, na podstawie którego pracownik może dążyć do zaspokojenia swego roszczenia, lecz służy jedynie wymuszeniu na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej umowy z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych elementów umowy, które są związane z wynagrodzeniem, co w szczególności dotyczy terminowej wypłaty wynagrodzenia. Nie zachodzi zatem "dualizm kompetencyjny między organami Inspekcji Pracy a Sądami powszechnymi", bowiem Inspektor Pracy może nakazem jedynie skłonić pracodawcę, by ten wypełnił ciążący na nim obowiązek wobec pracownika, gdy obowiązek ów jest wymagalny ( uzasadnienie wyroku WSA w Gliwicach z 30.8.2004- sygn. 4 II SA/Ka 2097/02, które w tej części WSA w Poznaniu w niniejszym składzie podziela; w tej materii- Z. Kubot "Dodatki za pracę w niedziele i święta" PiZS 6/05/30-32).

Podobna sytuacja zachodzi w przypadku orzeczenia wobec skazanego obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 39 pkt 5, art. 46 § 1, art. 67 § 3, bądź zobowiązania skazanego do naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 88/97/553 ze zm.), przy czym ów środek karny bądź środek związany z poddaniem sprawcy próbie nie zastępuje wyroku Sądu cywilnego, rozstrzygającego o roszczeniu odszkodowawczym; żaden z tych środków nie zastępuje bowiem rozstrzygania o powództwie adhezyjnym (art. 12 kpc). Pogląd taki ukształtował się pod rządem art. 28 § 3, art. 35 pkt 1, art. 75 § 2 pkt 1 i § 3, art. 94 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny (Dz.U. 13/69/94 ze zm.) i pozostaje aktualny pod rządem kk z 1997 r.

5. Zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przepisy Konstytucji stosuje się

bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Organy władzy publicznej- w tym organy administracji- winny stosować Konstytucję wprost- kierując się podstawową dyrektywą wykładni, mającej znaczenie systemowe- wykładni przepisu w zgodzie z Konstytucją; w pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją- zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (uzasadnienie wyroku TK z 8.11.2000-SK 18/99-OTK ZU 7/00 s.1273). Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu Z. Kubota (op. cit. s. 31-32), że oba te postępowania ( przed sądem powszechnym o zapłatę i przed inspektorem pracy o wydanie nakazu) są przedmiotowo "te same" (skoro pierwsze z postępowań dotyczy roszczenia, a drugie realizacji po stronie pracodawcy lub innego adresata nakazu publicznoprawnego obowiązku określonego zachowania się względem pracownika, wynikającego z regulacji publicznoprawnej) i że przepisy prawa nie regulują stosunku postępowania inspektorskiego w sprawie nakazu wypłaty do postępowania przed Sądem powszechnym o zapłatę. W istocie zgodnie z art. 177 in princ. Konstytucji domniemuje się właściwość sądu powszechnego dla sprawowania wymiaru sprawiedliwości we wszystkich sprawach, a żadna z ustaw nie zastrzega właściwości innych sądów w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy. Wzajemny wpływ tych postępowań określa zatem art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 10 ustawy o PIP. Wykładnia taka zgodna jest z założeniem racjonalności pracodawcy ( Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 231-232).

6. Uwagi organów obu instancji (co do oświadczeń woli Spółki z dnia [...] i [...] r.- k. 26-31 akt sądowych) oraz organu odwoławczego (co do oświadczeń woli Spółki z dnia 6 stycznia 2004 i 8 stycznia 2004 r.- k. 16- 25 akt sądowych) uszło, że Pracodawca złożył wobec 16 pracowników (spośród 37 pracowników, objętych punktem 3 nakazu) oświadczenia woli o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu co do wypłaty nagród rocznych za lata [...]. W szczątkowych odpisach akt administracyjnych brak w ogóle owych dokumentów, zaś w aktach sądowych brak dowodów pozwalających na dokonanie ustaleń, czy i w jakich datach owe oświadczenia woli dotarły do adresatów ( art. 88 § 1 kc; wyrok SN z 28.4.1967-I CR 563/66- OSNC 12/67/277; wyrok SA w Poznaniu z 23.11.1995- I ACr 483/95- Wokanda 8/96/45). Ewentualne unicestwienie skutków takiego oświadczenia woli może nastąpić tylko przed Sądem powszechnym ( postanowienie SN z 14.9.1973- II PZ 36/73, akceptowany przez P. Suskiego "Kc w orzecznictwie i piśmiennictwie. Część ogólna" CH BECK 1997 s. 480, 482 uw. 1, 4, 8).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że art. 84 § kc ma odpowiednie zastosowanie w stosunkach pracy ( art. 300 kp), zezwala na uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, o ile błąd dotyczy treści czynności prawnej, nie zaś pobudki (wyrok SN z 31.8.1979- I PR 51/79; uzasadnienie uchwały SN z 31.8.1989- III CZP 37/89- OSNC 9/90/108, akceptowany przez P. Suskiego- op. cit. s. 469 uw. 2, 3). Jednocześnie SN trafnie zwraca uwagę na niemożliwość przeprowadzenia ostrej granicy między błędem co do treści czynności prawnej a błędem co do pobudki, bowiem granice obu błędów zacierają się i w wielu sytuacjach występują w mniejszym lub większym stopniu oba te elementy ( uzasadnienie uchwały SN z 31.8.1989- III CZP 37/89- OSNC 9/90/108). Z wszystkich tych względów nie ulega wątpliwości, że z uwagi na charakter instytucji uchylenia się od skutków oświadczenia woli pod wpływem błędu i zawiśnięcia sporów przed Sądem powszechnym- Sądem Pracy (k. 11 akt sądowych- sygn. [...] z powództwa T. N., objętej punktem 4 nakazu i [...] z powództwa E. P., objętej punktami 3 i 4 nakazu), uprawnienie do oceny, czy Spółka (będąca profesjonalistą) skutecznie uchyliła się od skutków oświadczeń woli wobec każdego z pracowników objętych punktami 1- 5 nakazu, należy nie do Inspektora Pracy, lecz do Sądu powszechnego ( art. 177 in princ. Konstytucji).

7. Spółka reprezentowana w postępowaniu odwoławczym przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, obowiązana była- zgodnie z nakazem należytej staranności- do wykazania dowodami twierdzonych przez siebie faktów, z których pragnęła wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. Pracodawca obowiązany był zatem wykazać, kiedy i w jakiej części zaspokojeni zostali pracownicy wskazani w odwołaniu, uprzednio wymienieni w punktach 1-3 nakazu (k. 42-44 akt sądowych) a nadto którzy z pracowników wymienionych w punktach 1-5 nakazu wytoczyli sprawy przed Sądem pracy, o jakie świadczenia i na jakim etapie każda z tych spraw się znajduje. Sformułowanie "liczne sprawy sądowe...Tytułem przykładu wskazać można..." ( k. 45- 46 akt sądowych) wymogu konkretności nie spełnia. Okręgowy Inspektor winien był w tej sytuacji wezwać pełnomocnika Odwołującej się do uzupełnienia braków odwołania w tej części- w określonym terminie- i w oparciu o tak uzupełnione i zweryfikowane dowody, ustalić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że wygaśnięcie zobowiązań na skutek zaspokojenia w całości pracowników przez pracodawcę skutkować będzie brakiem podstaw do nałożenia na pracodawcę nakazem obowiązku wypłaty danego wynagrodzenia za pracę bądź innego świadczenia przysługującego danemu pracownikowi.

Brak ustaleń w tej materii mógł mieć wpływ na wynik postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U.153/02/1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nie uregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy kpa. Rozpoznając sprawę ponownie Okręgowy Inspektor ustali, czy doszło do zaspokojenia świadczeń pracowników, opisanych w punktach 1-5 nakazu z dnia [...] r., a zwłaszcza, czy nastąpiło to na podstawie wyroków Sądu pracy ( art. 365 § 1 kpc). Zaspokojenie owych świadczeń w całości (wobec konkretnych pracowników) bądź w części winno prowadzić do uchylenia nakazu w odpowiedniej części (podmiotowo lub przedmiotowo) i umorzenia postępowania w tej właśnie części ( art. 10 ustawy w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa).

Nadesłanie do Sądu nieuporządkowanych odpisów fragmentów akt administracyjnych, w których zgromadzone odpisy dokumentów nie znajdują się w chronologicznej kolejności, nie opisano numerów kart oraz nie załączono tak istotnych dla toku postępowania dokumentów jakim były odpisy oświadczeń Spółki o uchyleniu się od skutków oświadczeń woli, narusza prawo do rzetelnej procedury, które ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji; wyrok NSA z 19.X.1993 r.- sygn. V SA 250/93, ONSA 2/94/84; wyrok WSA w Poznaniu z 13.9.2005- 4/II SA/Po 33/03). Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie odpowiada to standardom, jakie winny być realizowane przez organy administracji- skoro mają one dążyć do pogłębienia świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 8 kpa) winny realizować tę zasadę między innymi przez prawidłowe gromadzenie własnej dokumentacji i przedkładanie jej kompletnej- w oryginale – w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tak jak czynią to pierwszoinstancyjne Sądy powszechne w postępowaniu apelacyjnym).

W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.) uchylił decyzję organu odwoławczego. W konsekwencji organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć odwołanie Skarżącej, uwzględniając ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. O niemożności wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktów 1-5 nakazu orzeczono na podstawie art. 152 upsa. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 upsa i § 6 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 163/02/1349 ze zm.).

/-/ B.Popowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski

za nieobecnego sędziego

/-/ M. Dybowski

KP