Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 230/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1 pkt 1, art. 64 par 3 i art 15 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 22 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 1 pkt 6 lit.c
journal: Dz.U. 2003 nr 198 poz 1925
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów  odwoławczych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem S. a Prezydentem Miasta T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. D. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi S. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.


UZASADNIENIE

Pismem z 21 września 2020 r. Burmistrz S. (dalej: wnioskodawca) wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem S. a Prezydentem Miasta T. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku W. D. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazano, że zawiadomieniem z 2 września 2020 r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. (dalej: MOPS w T.), Miejsko-Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej w S. (dalej: MGOPS w S.) przekazał wniosek W. D. (dalej: strona) o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu zawiadomienia wskazano, że strona zameldowana jest w T. Pismem z 9 września 2020 r. kierowanym do MGOPS w S., MOPS w T. odesłał otrzymany wniosek strony, wskazując, że strona od dwóch lat przebywa na terenie gminy S., gdzie jest tymczasowo zameldowana i gdzie znajduje się jej centrum życiowe.

Wnioskodawca wskazał, że miejscem zamieszkania strony jest miasto T., w którym zamieszkuje od ponad 40 lat i ma zamiar nadal tam przebywać. Okoliczności wskazane w przesłanej dokumentacji świadczą o tym, że aktywność życiowa strony obecnie, ale również w przeszłości skoncentrowana jest i była w mieście T., gdzie znajduje się jej ośrodek osobistych interesów. Za powyższym przemawia nie tylko posługiwanie się przez stronę w korespondencji z ośrodkiem adresem tarnowskim, ale również posługiwanie się tarnowskim adresem w korespondencji z organem emerytalnym. Ponadto strona czasowo przebywała u siostry na terenie gminy S. Obecnie przebywa zaś na terenie gminy M. u swojego siostrzeńca. Z informacji uzyskanych od strony wynika, że czasowy meldunek w L. miał jej jedynie umożliwić głosowanie w wyborach w gminie S. Nie bez znaczenia jest również fakt, że stronie przysługuje tytuł prawny do mieszkania znajdującego się w T., które darowała siostrzeńcowi oraz fakt, że z pomocy MGOPS w S. strona nigdy nie korzystała. Wnioskodawca podkreślił również, że Prezydent T. uznał się już za organ właściwy dla strony wydając decyzję kierującą do domu pomocy społecznej ponad dwa lata temu. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, że przesłankę miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. w odniesieniu do strony spełnia aktualnie miasto T. Skoro zaś właściwość miejscową gminy, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a miejscem tym w rozpoznawanej sprawie jest miasto T., to organem właściwym do rozpatrzenia wniosku strony jest Prezydent T.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor MOPS w T., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T., wniósł o wskazanie Burmistrza S. jako organu właściwego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podniesiono, że strona od dwóch lat przebywa u siostry pod adresem L., gdzie jak podała w oświadczeniu z 28 sierpnia 2020 r. złożonym w MGOPS w S., jest tymczasowo zameldowana. Strona w powołanym oświadczeniu informuje, że mieszkanie w T. przy ul. A. przekazała swojemu siostrzeńcowi w formie darowizny. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że centrum życiowe strony na obecną chwilę znajduje się na terenie gminy S., gdzie korzysta miedzy innymi z opieki zdrowotnej w Przychodni Rodzinnej Sp. j. w S. Faktem jest, że w dniu 30 lipca 2018 r. MOPS w T. wydał decyzję o skierowaniu strony na stałe do domu pomocy społecznej. Strona mieszkała wówczas na terenie Miasta T. i wymagała całodobowej opieki. Jednakże w dniu 29 sierpnia 2018 r. strona złożyła pisemną rezygnację z umieszczenia w domu pomocy społecznej, oświadczając jednocześnie, że będzie przebywać pod opieką siostry, gdzie jest tymczasowa zameldowana. Zatem powodem uchylenia decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej była zmiana miejsca zamieszkania z zamiarem osiedlenia się w nowym miejscu na stałe, czego dowodem jest zapisanie w formie darowizny prawa własności do swojego mieszkania w T. na rzecz siostrzeńca. Od sierpnia 2018 r. strona nie mieszka na terenie Miasta T. i nie zwracała się o żadną pomoc. Strona fizycznie przebywa na terenie gminy S., która stanowi jej główny ośrodek życia. Z analizy sytuacji strony wynika, że jej aktualnym centrum życiowym od dwóch lat jest L.. Tam korzysta z podstawowej opieki zdrowotnej i tam ma najbliższą rodzinę. Na uwagę zasługuje również fakt, że w T. na obecną chwilę nie posiada mieszkania a ostatnie miejsce zameldowania w u.p.s. ma odniesienie jedynie do osób bezdomnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem S. a Prezydentem Miasta T. jest sporem negatywnym o właściwość, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku strony o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. spory o właściwość rozstrzyga między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 – wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. K.p.a. przyjmuje zatem w zakresie właściwości do rozstrzygania sporów pomiędzy organami samorządu terytorialnego, zasadę przyznającą właściwość organowi wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1), od której – w razie gdy brak wspólnego organu wyższego stopnia – wprowadza wyjątek, przyznając właściwość sądowi administracyjnemu. W niniejszej sprawie nie zachodzą przypadki, określone w art. 22 § 1 pkt 2-4 k.p.a.

Spór, o rozstrzygnięcie którego wniósł Burmistrz S., jest sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Do rozstrzygnięcia takich sporów, zgodnie z powołanym art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. właściwy jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego ma miejsce tylko w razie braku takiego organu.

Nie budzi też wątpliwości, że zarówno Burmistrz S., jak też Prezydent Miasta T., są organami jednostki samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a, a organem wyższego stopnia w stosunku do nich jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie brak jest takich przepisów szczególnych.

Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Z § 1 pkt 6 lit. c) tego rozporządzenia wynika, że powiaty: bocheński, brzeski, dąbrowski i tarnowski oraz miasto na prawach powiatu – Tarnów, są objęte obszarem właściwości miejscowej tego samego organu odwoławczego – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie.

Powyższe oznacza, że przedmiotowy wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest niedopuszczalny, bowiem będący w sporze Burmistrz S. (powiat dąbrowski) oraz Prezydent Miasta T. (miasto na prawach powiatu – Tarnów) mają wspólny organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie.

W związku z powyższym, w świetle wyżej powołanego art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., brak jest kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wniosek o rozstrzygnięcie tego sporu powinno rozpoznać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.