Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 348/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 107 par.. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] bez numeru w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie na Wydziale Chemii Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2014/2015 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] bez numeru; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz P. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...], działając na podstawie art. 127 oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 207 ust. 1 oraz 196 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), § 14 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich, wprowadzonego mocą uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętej na 35 roboczym posiedzeniu w kadencji 2008-2012 z dnia [...] marca 2012 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu studiów doktoranckich ( z późn. zmianami) oraz na podstawie Uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętej na 18 roboczym posiedzeniu w kadencji 2012-2016 w dniu [...] kwietnia 2014 r. w sprawie: przyjęcia zasad rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie [...] w roku akad.2014/15 utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] w sprawie nieprzyjęcia P. T. na studia doktoranckie Chemii w roku akademickim 2014/15.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 196 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni Senat. Zgodnie z § 5 ust. 5 Uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętej na 18 roboczym posiedzeniu w kadencji 2012-2016 w dniu [...] kwietnia 2014 r. w sprawie: przyjęcia zasad rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/15, w postępowaniu rekrutacyjnym uwzględnia się w szczególności: średnią ocen ze studiów pierwszego i drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich, znajomość języków obcych, udokumentowaną aktywność naukową kandydata, wynik rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatem lub testu kwalifikującego. Jednocześnie § 5 ust.4 ww. uchwały Senatu U[...] stanowi, iż rada podstawowej jednostki organizacyjnej uchwala kryteria oceny kandydatów, system punktacji oraz sposób konstruowania listy rankingowej, na podstawie której komisja rekrutacyjna, powołana przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przyjmuje kandydatów na studia doktoranckie. W ramach limitu miejsc, ustalonej dla studiów doktoranckich, komisja dokonuje rekrutacji kandydatów według liczby uzyskanych punktów. Wydziałową Komisję Rekrutacyjną na Studia Doktoranckie na Wydziale Chemii U[...] tworzą: dziekan, kierownik studiów doktoranckich, osoby przewodniczące komisjom do spraw przewodów doktorskich, przedstawiciel właściwego organu samorządu doktorantów w charakterze obserwatora.

W postępowaniu rekrutacyjnym, odbywającym się w drodze konkursu, przy tworzeniu listy rankingowej komisja uwzględnia: w przypadku jednolitych studiów magisterskich - średnią ocenę z całego toku studiów pomnożoną dwukrotnie dla studiów dwustopniowych - zsumowaną średnią ocenę ze studiów pierwszego i drugiego stopnia, w przypadku uzyskania przez kandydatów jednakowej liczby punktów, o ile jest to konieczne, komisja ustala kolejność uwzględniając działalność naukową kandydata.

Zgodnie z zasadami rekrutacji przyjętymi Uchwałą Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętą na 18 roboczym posiedzeniu w kadencji 2012-2016 w dniu [...] kwietnia 2014 r., wcześniej Kandydat jest zobowiązany do odbycia rozmowy kwalifikacyjnej z potencjalnym opiekunem naukowym, w trakcie której przedstawia udokumentowaną aktywność naukową i znajomość języków obcych. Opiekun po rozmowie wyraża pisemną opinię oraz zgodę na podjęcie się opieki nad kandydatem i podaje roboczy temat przyszłej pracy doktorskiej.

P. T. kandydując na stacjonarne studia doktoranckie na Wydziale Chemii U[...] w wymaganym terminie zarejestrował się w systemie Internetowej Rejestracji Kandydatów i złożył komplet dokumentów. W związku z brakiem przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej oraz brakiem zgody na podjęcie się opieki przez potencjalnego opiekuna naukowego, Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna podjęła decyzję odmowną w sprawie przyjęcia P. T. na studia doktoranckie.

W związku z negatywną decyzją odebraną w dniu 23 grudnia 2014 roku, co zostało potwierdzone podpisem P. T., kandydat w dniu 5 stycznia 2015 roku złożył odwołanie do Rektora U[...] za pośrednictwem Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Chemii U[...]. Podniósł, że komisja nie wezwała go do uzupełnienia dokumentacji w trybie art. 64 § 1 kpa. Ponadto P. T. stwierdza, że brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji oceny z rozmowy kwalifikacyjnej z opiekunem naukowym, zwłaszcza jeśli jest to rozmowa odbywana tylko z nim, bez obecności komisji rekrutacyjnej. Kandydat stawia także zarzut braku informacji czy opiekunem naukowym może być samodzielny pracownik naukowy spoza Wydziału Chemii U[...].

Zgodnie z art. 207 ust. 1 p.s.w. do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie Rektora U[...] nie ma podstaw do uznania, że wydana w I instancji decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej na Wydziale Chemii w sprawie odmowy przyjęcia P. T. na studia doktoranckie nie odpowiada obowiązującemu prawu. W odpowiedzi na stawiane zarzuty organ stwierdził, że decyzja z dnia [...], wydana przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną spełnia wymogi kpa - postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone rzetelnie i zgodnie z wszelkimi przepisami. Swoje decyzje Komisja podjęła w oparciu o dokumenty rekrutacyjne i zgody oraz opinie przyszłych opiekunów naukowych. We wszystkich przypadkach dokumentacje były kompletne. Komisja w sposób bardzo sumienny przeanalizowała wszystkie dostarczone przez kandydatów i przyszłych opiekunów dokumenty, niezbędne w procesie rekrutacji. Komisja w uzasadnieniu przedstawiła fakty i dowody, na których się oparła wydając decyzję negatywną.

Pisemna zgoda opiekuna naukowego nie jest dokumentem wymaganym od kandydata na studia doktoranckie, lecz od samego przyszłego opiekuna naukowego, a brak takiej zgody uniemożliwia przyjęcie kandydata na studia doktoranckie. Zgodnie z § 5 ust. 5 Uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętej na 18 roboczym posiedzeniu w kadencji 2012-2016 w dniu [...] kwietnia 2014 r. w sprawie: przyjęcia zasad rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/2015 opiekun po rozmowie wyraża pisemną opinię oraz zgodę na podjęcie się opieki nad kandydatem i podaje roboczy temat przyszłej pracy doktorskiej. Komisja nie żądała dostarczenia od kandydata takiej opinii, a zatem nie miała podstaw do wezwania P. T. do uzupełnienia dokumentacji w trybie art. 64 § 2 kpa, z uwagi na fakt, że dostarczone przez kandydata dokumenty były kompletne.

W odniesieniu do zarzutu, że brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji oceny z rozmowy kwalifikacyjnej, należy podkreślić, że ocena wskazanych przesłanek należy do ekspertów - samodzielnych pracowników nauki, doktorów habilitowanych, którzy są w stanie fachowo ocenić każdego kandydata. Opiekun po rozmowie wyraża pisemną opinię oraz zgodę na podjęcie się opieki nad kandydatem i podaje roboczy temat przyszłej pracy doktorskiej, biorąc pod uwagę udokumentowaną aktywność naukową i znajomość języków obcych. Nie ma zatem podstaw by podważać powyższą opinię.

Kandydat w procesie rekrutacji na studia doktoranckie jest świadomy, że w przypadku pozytywnej decyzji stanie się uczestnikiem studiów doktoranckich na Uniwersytecie [...], a zatem będzie podlegał regulacjom prawnym tutaj obowiązującym. Zgodnie § 25 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich jednostka organizacyjna zapewnia doktorantowi w trakcie studiów doktoranckich opiekę naukową sprawowaną przez opiekuna naukowego, który wyraził pisemną zgodę na sprawowanie takiej opieki. A zatem mówimy tutaj o jednostce organizacyjnej uczelni, na którą aplikuje kandydat. W przypadku P. T. żaden z pracowników nie wyraził zgody na podjęcie się opieki nad kandydatem, stąd nie ma możliwości przyjęcia Kandydata na studia doktoranckie na Wydziale Chemii U[...].

Na powyższą decyzję P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, że kwestia posiadania opiekuna naukowego spoza wydziału Chemii U[...], a także spoza U[...] nie została wyjaśniona. Wskazał, że jego skarga dotyczy decyzji I i II instancji. Wniósł o przyznanie należnych kosztów.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w przypadku studiów doktoranckich na Wydziale Chemii U[...] zasady rekrutacji wyraźnie przewidują, że oświadczenie opiekuna przedkładane jest nie przez kandydata, lecz przez pracownika naukowego, po przeprowadzeniu z kandydatem rozmowy kwalifikacyjnej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku obiektywnych kryteriów oceny takiej rozmowy wskazano, że przeprowadza ją samodzielny pracownik naukowy ze stopniem naukowym doktora habilitowanego lub tytułem profesora, który mając potencjalnie pełnić funkcję opiekuna naukowego kandydata na studiach doktoranckich tak prowadzi rozmowę, by ocenić wiedzę, umiejętności czy predyspozycje kandydata do pracy naukowej. Siłą rzeczy rozmowa taka nie jest podporządkowana ściśle obiektywnym kryteriom, lecz ma charakter subiektywnej oceny eksperta, który sprawdza, czy kandydat jest osobą, z którą możliwa jest przyszła współpraca. Opinie pracownika naukowego wraz z jego oświadczeniem o zgodzie lub braku zgody na objęcie kandydata opieką naukowa jest jednym z determinantów podjęcia decyzji w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie. P. T. w ogóle nie odbył rozmowy kwalifikacyjnej, ponieważ żaden z pracowników naukowych wydziału Chemii U[...] nie wyraził zgody na potencjalne objęcie funkcji jego opiekuna naukowego. Wobec tego nie doszło do sporządzenia pisemnej opinii pracownika naukowego o kandydacie. Niezrozumiały jest w ocenie organu zarzut skarżącego dotyczący niewezwania go do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej., gdyż była ona kompletna. Odnosząc się do uwag dotyczących możliwości objęcia kandydata opieką naukową przez osobę spoza Wydziału Chemii U[...] organ wskazał że kandydat aplikujący na studia w tej jednostce z założenia powinien mieć opiekuna będącego jej pracownikiem. W przypadku osoby spoza jednostki należałoby z nią zawrzeć dodatkowa umowę o pracę lub zlecenia, co generowałoby dodatkowe podwójna koszty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Stosownie natomiast do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania określonych w art. art. 7, 77 § 1 i art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił, że organ nie wezwał go do złożenia wszystkich niezbędnych dokumentów.

Rektor Uniwersytetu [...] twierdzi, że skarżący złożył komplet wymaganych dokumentów, więc nie było go do czego wzywać, zaś potrzebną pisemną opinię oraz zgodę na podjęcie się opieki nad kandydatem składa sam potencjalny opiekun naukowy kandydata na studia doktoranckie.

Organ powołuje się na § 14 zasad rekrutacji przyjętych Uchwałą Senatu Uniwersytetu [...] nr [...], podjętą na 18 roboczym posiedzeniu w kadencji 2012-2016 w dniu [...] kwietnia 2014 r.: zgodnie z którą : "wcześniej Kandydat jest zobowiązany do odbycia rozmowy kwalifikacyjnej z potencjalnym opiekunem naukowym, w trakcie której przedstawia udokumentowaną aktywność naukową i znajomość języków obcych. Opiekun po rozmowie wyraża pisemną opinię oraz zgodę na podjęcie się opieki nad kandydatem i podaje roboczy temat przyszłej pracy doktorskiej".

Jednak fakt, że ma tę opinię przedłożyć sam opiekun nie wynika wprost z ww. zasad. Stanowisko, że pisemna zgoda opiekuna naukowego nie jest dokumentem wymaganym od kandydata na studia doktoranckie, lecz od samego przyszłego opiekuna naukowego nie znajduje oparcia w powołanych przez organ przepisach. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ wskazuje § 25 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich, zgodnie z którym jednostka organizacyjna zapewnia doktorantowi w trakcie studiów doktoranckich opiekę naukową sprawowaną przez opiekuna naukowego, który wyraził pisemną zgodę na sprawowanie takiej opieki. W ocenie organu mowa tutaj o jednostce organizacyjnej uczelni, na którą aplikuje kandydat. W przypadku P. T. żaden z pracowników nie wyraził zgody na podjęcie się opieki nad kandydatem, stąd nie ma możliwości przyjęcia Kandydata na studia doktoranckie na Wydziale Chemii Uniwersytetu [...]. W aktach sprawy nie ma żadnej adnotacji na temat niewyrażenia zgody przez któregoś z pracowników Uniwersytetu [...], nie ma również żadnej informacji na temat tego, czy w ogóle taka rozmowa z P. T. została przeprowadzona.

Ponadto powołany przepis dotyczy opieki merytorycznej nad doktorantem, nie zaś kandydatem na studia doktoranckie.

Niewątpliwie skarżący nie odbył tej rozmowy i nie uzyskał opinii, która jest niezbędna do ubiegania się o przyjęcie na studia doktoranckie, ale wątpliwości budzi kwestia, że dokumenty złożone przez skarżącego były kompletne, a opinię powinien dostarczyć sam potencjalny opiekun. Wobec powyższego zdaniem Sądu może znajdować uzasadnienie zarzut skarżącego, ze organ nie wezwał go do konieczności uzupełnienia dokumentów o brakującą opinię. Ponadto w protokole z posiedzenia Komisji Rekrutacyjnej widnieje zapis, że w systemie rekrutacyjnym zarejestrował się również P. T., jednak z uwagi na brak dokumentów nie został zakwalifikowany na I rok studiów doktoranckich.

Powyższe stoi w sprzeczności ze stanowiskiem organu, że dokumenty skarżącego były kompletne, zatem nie trzeba było wzywać go do ich uzupełnienia. Natomiast w decyzji organu I instancji napisano, że P. T. nie został zakwalifikowany na stacjonarne studia doktoranckie z powodu niespełnienia kryteriów (a zatem braki formalne, czy kryteria? Brak potencjalnego opiekuna naukowego, czy nieprzedłożenie opinii?) Stanowisko organu jest niejasne a przeprowadzone postępowanie budzi poważne zastrzeżenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

m.m.