Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 163/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-03-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia .... w przedmiocie opłaty za czynności urzędowe postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W złożonym wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zażądała zwolnienia jej od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ich łączny dochód wynosi 3.800 zł brutto (a składają się na niego: świadczenia emerytalne wnioskodawczyni – 1.020 zł i jej męża- 2.500 zł oraz dochód skarżącej z działalności gospodarczej- 250 zł). Dodała, że jej miesięczne zobowiązania (wydatki) utrzymują się na poziomie 1.200 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła: dom o pow. 200 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,8 ha.

W piśmie z dnia 14 marca 2013 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że mając na uwadze ilość wniesionych przez nią skarg (20) łączna kwota wpisów od skarg przekracza jej możliwości. Dodała, że nie jest w stanie udokumentować wysokości dochodu swojego męża albowiem z uwagi na istniejące między nimi złe relacje osobiste odmawia on jej dostarczenia stosownego dokumentu. Wnioskodawczyni poinformowała, że istnieje dla niej trudność wykazania swoich niezbędnych wydatków, gdyż są one ściśle powiązane z kosztami prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Podniosła, że posiadaną przez siebie nieruchomość rolną wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego jej sprzedaż byłaby dla niej ostatecznością. Skarżąca wskazała, że zadłużenie swojego przedsiębiorstwa (40.000 zł) zmuszona jest pokrywać z zysków i innych dochodów. Oświadczyła nadto, że aktualnie nie wie z jakiego źródła uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego zawodowego pełnomocnika. Dodała, że incydentalnie korzysta z pomocy swojego syna, gdy musi spłacić najmniej cierpliwych wierzycieli.

Z załączonych do pisma wyciągów z należących do skarżącej rachunków bankowych wynika m.in., że jej syn co miesiąc (11-ego) wpłaca jej kwotę 2.000 zł; 11 stycznia 2013 r. skarżącej uruchomiono kredyt gotówkowy w wysokości 9.600 zł oraz że co miesiąc (15-ego) skarżąca przelewa na konto o nr

.... kwotę 300 zł.

Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270).

W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała należycie kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową, np. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez swojego męża; nie wyjaśniła dlaczego nie wskazała zamieszkałego na tej samej nieruchomości syna, jako osoby prowadzącej z nią gospodarstwo domowe; nie przedłożyła wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych swoich i innych osób prowadzących z nią gospodarstwo domowe (np. rachunku firmowego o nr ....); nie określiła wartości posiadanych przez siebie ruchomości (w tym ruchomości wykorzystywanych w działalności gospodarczej); nie przedłożyła dokumentacji finansowej obrazującej wysokość przychodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej i rodzaj ponoszonych z tego tytułu kosztów; nadto- nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków (stwierdzenie skarżącej, że wydatki te są ściśle powiązane z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej (czyli swoją drogą -pomniejszają już one przychód z tej działalności) jeszcze bardziej utrudnia ocenę sytuacji materialnej skarżącej).

Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić należy, iż spłata rat kredytu lub pożyczek czy regulowanie zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.

Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich), w szczególności, jeśli weźmie się pod uwagę, iż uzyskuje ona systematyczne (a nie jak twierdzi incydentalnie) znaczące (2.000 zł) wsparcie ze strony swojego syna. Z załączonych do wniosku wyciągów bankowych wynika również, iż w okresie toczenia się postępowania w sprawie na koncie skarżącej znajdowały się środki finansowe znacznie przekraczające wysokość wymaganych kosztów sądowych.

Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi je wraz z mężem, którego jednak sytuacji finansowej i majątkowej (oprócz podania wysokości dochodu) nie przedstawiła. Brak jest w aktach dokumentu świadczącego o prawnym rozwiązaniu związku małżeńskiego skarżącej i jej męża, a zatem nawet jeśli istnieją rzeczywiste osobiste animozje między nimi, to zgodnie z regulacjami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego skarżąca miała uprawnienie żądać od swego męża wsparcia w sfinansowaniu kosztów prowadzonego w ich wspólnym interesie postępowania, tj. albo mogła (jeśli pozostają we wspólnym pożyciu, a mąż nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny) na podstawie art. 28 KRiO wystąpić do sądu o nakazanie, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności (np. emerytura) przypadające jej mężowi były w całości lub w części wypłacane do jej rąk, a jeśli nie pozostają we wspólnym pożyciu- to powinna była dochodzić od niego świadczeń jakie przysługują jej na podstawie art. 27 KRiO.

Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżącej mają charakter stały i wynoszą 3.800 zł, a wydatki nie zostały określone. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi.

To na stronie postępowania sądowoadministracyjnego ciąży obowiązek uczestniczenia w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu. Prowadzenie licznych postępowań nie jest przesłanką przyznania prawa pomocy – strona, decydując się na prowadzenie wielu postępowań sądowych, musi liczyć się z faktem, że każde z nich będzie wiązało się z obowiązkiem partycypowania w jego kosztach, a sytuacja finansowa strony będzie rozpoznawana odrębnie w każdej ze spraw (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2011 r. II OZ 546/11 LEX nr 844614). Dodać należy, iż niewiarygodna dla Sądu jest informacja, że skarżąca nie opłaciła jeszcze (choćby w formie zaliczki) i nie wie z jakiego źródła w przyszłości opłaci wynagrodzenie reprezentującego ją w sprawie zawodowego pełnomocnika.

Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niestety wskazane we wniosku okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych jest dla skarżącej niemożliwe, albowiem z winy samej wnioskodawczyni nie sposób stwierdzić jak jest jej rzeczywista sytuacja materialna (prezentowane przez nią informacje mają charakter wybiórczy), a tym samym nie sposób zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.