Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2250/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1 pkt 43
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 156/14 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 8.04.2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 156/14) oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...].12.2013 r. (nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

1.

A. P. złożył w dniu 18.02.2011 r. do Wójta Gminy Cekcyn wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania garażu znajdującego się przy budynku mieszkalnym, na warsztat naprawy i wymiany szyb samochodowych, na działce nr [...] w miejscowości K., obr. Z.

2.

Organ I instancji – Wójt Gminy Cekcyn, kilkakrotnie wydawał w sprawie rozstrzygnięcia, którymi odmawiał A. P. określenia środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Orzeczenia te były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, zaś sprawa kierowana była do ponownego rozpoznania. W sprawie tej orzekał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 3.06.2013 r., (sygn. akt II SA/Bd 245/13), uchylił decyzję SKO w Bydgoszczy oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uchylona decyzja SKO utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą wydania inwestorowi decyzji, o której wydanie wnioskował w piśmie z dnia 18.02.2011 r.

W toku prowadzonego przez organy administracji postępowania, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...].06.2011 r. postanowienie (znak: [...]), którym "wyraził opinię, iż dla przedsięwzięcia pn. "zmiana sposobu użytkowania budynku garażu przy budynku mieszkalnym na warsztat do wykonywania naprawy i wymiany szyb samochodowych w miejscowości K., działka nr [...] obr. Z.", nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko". W treści tego postanowienia podano, że "z uwagi na charakter przedsięwzięcia i jego skalę, ocena oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony przyrody i obszarów Natura 2000 – nie jest wymagana. Podstawą prawną tego aktu był art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, a także par. 3 ust 2 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Ostatecznie, w wyniku kolejnego rozpoznania sprawy, w dniu [...].10.2013 r., Wójt Gminy Cekcyn wydał decyzję, którą umorzył postępowanie w tej sprawie (znak: [...]).

W uzasadnieniu tej decyzji Wójt stwierdził, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe oznacza, iż postępowanie w przedmiocie wydania przedmiotowej decyzji może być prowadzone wyłącznie dla przedsięwzięć wymienionych w § 2 lub § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Organ I instancji podkreślił, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadkach, gdy nie jest ona wymagana, skutkować będzie tym, że decyzja taka obarczona będzie wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Wójt zwrócił uwagę, że do czasu zmiany stanu prawnego w dniu 1.08.2013 r., warsztat samochodowy mieścił się w ramach przedsięwzięć wymienionych w par. 3 ust. 1 pkt 76 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów. Przepis ten jednak, w podanej wyżej dacie, został uchylony. W ocenie Wójta Gminy Cekcyn, nie mają w tej sprawie zastosowania przepisy międzyczasowe wynikające z rozporządzenia nowelizującego z dnia 25.06.2013 r., co oznacza, że organ powinien rozstrzygać sprawę wg obowiązującego stanu prawnego, zgodnie z którym, planowane przedsięwzięcie, nie należy już do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko w sposób określony we wskazanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone w określonym na wstępie przedmiocie należało umorzyć. Organ powołał wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16.03.2012 (sygn. akt II SA/Gd 689/11).

3.

Odwołanie od tej decyzji wniósł K. S. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że inwestycja planowana na przedmiotowej nieruchomości mieści się w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. W przepisie tym mowa jest o "miejscach przetwarzania pojazdów". Powyższe oznacza obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tej sprawie.

4.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia [...].12.2013 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium podało, że przepis § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) – został uchylony, co oznacza, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brak było podstawy do uznania inwestycji za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium nie podzieliło stanowiska odwołującego się o zakwalifikowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia do kategorii wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 43 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. W ocenie organu odwoławczego, z całą pewnością planowana inwestycja nie będzie "miejscem przetwarzania pojazdów". Nadto organ II instancji powołał art. 71 i 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), podkreślając, że iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody przy kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z tym, wydanie decyzji w tych przypadkach, gdy nie jest ona wymagana, skutkować będzie tym, że obarczona będzie ona wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

5.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...].12.2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł K. S. Zarzucił naruszenie:

a) § 2 ust. 1 pkt 43 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213 poz. 1397) poprzez pominięcie zastosowania wymienionego przepisu oraz pozostające w związku z powyższym naruszeniem naruszenie

b) art. 59, art. 71 ust. 2, art. 80. art. 96, art. 97, art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez pominięcie zastosowania wymienionych przepisów,

c) art. 7, art. 77, art. 105 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy K.p.a.,

d) art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organom brak zajęcia stanowiska odnośnie oddziaływania planowanego warsztatu na obszar Natura 2000, z uwagi na niewyczerpanie procedury przewidzianej przepisami art. 96 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 97 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Żaden z organów nie zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie stosownego postanowienia w trybie art. 97 wymienionej ustawy. Wójt Gminy Cekcyn zwrócił się wyłącznie o wydanie opinii przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, przy czym opinia ta nie miała charakteru postanowienia, a tylko taką formę zastrzegają w tym przypadku przywołane powyżej przepisy art. 97 ust. 1, 2 i 5 ustawy. Skarżący zakwestionował opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z uwagi na jej ogólnikowość. Nadto zarzucił nieprzedstawienie przez organ I instancji Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska protokołu z rozprawy administracyjnej, uwag i wniosków oraz stanowiska Dyrektora Tucholskiego Parku Krajobrazowego wyrażającego sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia.

Za wadliwe K. S. uznał ograniczenie się organu I instancji do faktu uchylenia § 3 ust. 1 pkt 76 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397) i stwierdzenia na podstawie art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) braku podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia. Zwrócił uwagę na art. 59 ust. 1 tej ustawy, który stanowi niejako powtórzenie regulacji art. 71 ust. 2 tej ustawy. Z art. 59 ust. 2 ustawy K. S. wywiódł, że także realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

- przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

- obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.

Skarżący podkreślał, że w niniejszej sprawie należyta ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie została przeprowadzona, a w sprawie znajduje zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z 2010 r., zgodnie z którym wprowadzono do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko pojęcie "miejsca przetwarzania pojazdów innego niż wymienione w pkt 42 (...)". Organ odwoławczy nie zajął stanowiska wobec tego argumentu, co świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a.

Skarżący na poparcie twierdzenia, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na przetwarzaniu pojazdów powołał się na Słownik Języka Polskiego wydany przez PWN, który definiuje "przetwarzanie" jako przekształcenie czegoś twórczo; zmienienie czegoś, nadając mu inny kształt, wygląd; opracowanie zebranych danych, informacji, z wykorzystaniem techniki komputerowej. K. S. wyjaśnił, że termin "miejsce przetwarzania pojazdów", zastosowany w § 2 ust. 1 pkt 43 Rozporządzenia, został przez prawodawcę użyty w dwóch pierwszych z przywołanych powyżej znaczeń, a zatem jako "miejsce przekształcania twórczego pojazdów, miejsce w którym nadaje się inny kształt, wygląd pojazdom". Skarżący zwrócił uwagę, iż w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.08.2013 r. przywołany przepis brzmiał "miejsca demontażu pojazdów inne niż wymienione w pkt 42 oraz miejsca demontażu statków". Warsztat naprawy i wymiany szyb samochodowych jest miejscem, w którym twórczo (lub nie) nadaje się inny kształt, inny wygląd samochodom, przekształca się samochody - zmieniając np. szyby uszkodzone (popękane, zbite, uszkodzone w inny sposób) na szyby sprawne, albo zmieniając szyby standardowe, na szyby np. przyciemniane. Powyższe uzasadniać ma twierdzenie, że garaż - warsztat, który zamierza stworzyć inwestor, stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, albowiem jest miejscem przetwarzania pojazdów wymienionym w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia.

6.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8.04.2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 156/14) oddali skargę K. S. na opisane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...].12.2013 r.

Sąd I instancji podał, że bezsporne w sprawie jest, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem A. P., jest inwestycją polegającą na zmianie sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy, która zlokalizowana jest w granicach Tucholskiego Parku Krajobrazowego, na terenie którego obowiązuje rozporządzenie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego nr 38/2004 z dnia 3.12.2004 r. w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego w części województwa kujawsko-pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 120, poz. 218 ze zm.). Przedsięwzięcie znajduje się ponadto na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Bory Tucholskie (oznaczonego symbolem PLB 220009 i objętego ochroną przewidzianą programem Natura 2000), którego dotyczy między innymi art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (z zastrzeżeniami określonymi art. 34 ustawy o ochronie przyrody) zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.

Sąd I instancji podkreślił, że zarówno Tucholski Park Krajobrazowy, jak i obszar specjalnej ochrony ptaków Bory Tucholskie objęty programem Natura 2000 stanowią formy ochrony przyrody, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy o ochronie przyrody.

Zdaniem WSA w Bydgoszczy, ma rację skarżący wywodząc, że z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Istota sprawy sprowadza się jednak do oceny, czy przedsięwzięcie objęte wnioskiem inwestora o udzielenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku garażu przy budynku mieszkalnym na warsztat do wykonywania naprawy i wymiany szyb samochodowych w miejscowości K. - jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Sąd I instancji podkreślił, że każda decyzja w przedmiocie wydania środowiskowych uwarunkowań oparta zarówno na podstawie art. 80, art. 81, czy też art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) musi zostać poprzedzona wcześniejszym ustaleniem, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Natomiast w ust. 2 art. 59 ustawy stanowi, że realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.

Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki wynikające z art. 59 ustawy, możliwe jest wydanie w tym przedmiocie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę: pozytywnej, a więc określającej środowiskowe uwarunkowania, bądź negatywnej, to jest odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia z przyczyn określonych w ustawie.

W ocenie Sądu, żadna z przesłanek wynikających z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy nie wystąpiła. Planowanego przedsięwzięcia nie można zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani nie też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie został również stwierdzony, w drodze postanowienia na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Bezsporne natomiast jest, że w toku prowadzonego postępowania przed organem I instancji, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy, a także § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W powyższym postanowieniu (k. 57) organ opiniujący stwierdził, na podstawie załączonej do wniosku dokumentacji oraz karty informacyjnej przedsięwzięcia uzupełnionej w dniu 14.04.2011 r. oraz w dniu 11.05.2011 r., że przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia. Sąd I instancji podkreślił, że wbrew stanowisku skarżącego, organ opiniujący rozważał konflikt społeczny związany z planowaną inwestycją, zwłaszcza skargi, które wpłynęły 25.03.2011 r. oraz 29.03.2011 r. Organ opiniujący, przeprowadził wizję terenową w dniu 25.05.2011 r. oraz zasięgnął informacji na temat interwencji u Komendanta Powiatowego Policji w T. W uzasadnieniu postanowienia RDOŚ, mając na uwadze położenie planowanej inwestycji, wypowiedział się, że nie spowoduje ona zagrożenia dla zachowania celów i przedmiotów ochrony chronionych, a także zagrożeń wskazanych w Standardowym Formularzu Danych ostoi Bory Tucholskie, w tym zmiany stosunków wodnych, presji turystycznej i zabudowy letniskowej. Realizacja inwestycji nie wiąże się również ze zniszczeniem cennych siedlisk przyrodniczych i siedlisk chronionych gatunków zwierząt, a także wycinką drzew. Organ stwierdził również, że nie jest wymagana ocena oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony przyrody i obszarów Natura 2000.

Sąd I instancji zauważył, że wszystkie organy orzekające w przedmiotowej sprawie, w tym organ opiniujący Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25.06.2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 817) dokonały kwalifikacji przedsięwzięcia, uznając, że należy je zaliczyć do mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Tej samej kwalifikacji przedsięwzięcia dokonał WSA, w wydanym w sprawie wyroku z dnia 3.06.2013 r., (sygn. akt II SA/Bd 245/13), co wiąże w sprawie. Uwzględniając stanowisko organu opiniującego, że ocena oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony przyrody i obszarów Natura 2000 nie jest wymagana, Sąd I instancji podkreślił, że nie można czynić organom orzekającym w sprawie zarzutu, że nie rozważyły, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, w świetle art. 96 ustawy.

Rozważając kwestię, czy w sprawie istniały przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też postępowanie należało umorzyć, WSA podał, że § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz.1397) został uchylony z dniem 1.08.2013 r. Organy orzekające w sprawie miały obowiązek uwzględnić obowiązujący stan prawny przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Sąd podkreślił, że nieobowiązujący w dacie orzekania przez organy § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia stanowił, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: stacje obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego, rolniczego lub środków transportu, inne niż wymienione w pkt 17-19 i 46, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów. We wskazanych punktach 17-19 i 46 zawarto kolejno: instalacje do produkcji lub montowania pojazdów, sprzętu mechanicznego lub produkcji silników, przy czym za sprzęt mechaniczny uznaje się urządzenia inne niż pojazdy wyposażone w silnik; instalacje do budowy lub naprawy statków powietrznych; instalacje do produkcji lub naprawy sprzętu kolejowego; stocznie produkcyjne lub remontowe.

WSA w Bydgoszczy zwrócił uwagę, że z opisu wniosku oraz karty informacyjnej, jak również stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na wykorzystaniu istniejącego wybrukowanego podjazdu do garażu i samego garażu do wykonywania napraw i wymiany szyb samochodowych. W ocenie Sądu, powyższy zakres czynności odpowiada przedsięwzięciu, jakim jest stacja obsługi lub remontu środków transportu, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów.

Opis przedsięwzięcia, nie jest w ocenie Sądu, przedsięwzięciem uregulowanym w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia, mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, do którego zalicza się miejsca przetwarzania pojazdów inne niż wymienione w pkt 42 oraz miejsca przetwarzania statków wycofanych z eksploatacji. Podkreślił Sąd, że punkt 42 stanowi o stacjach demontażu, w rozumieniu ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.). Poprzednio obowiązujący § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia stanowił o demontażu pojazdów innych niż wymienione w pkt 42 oraz miejscach demontażu statków. W art. 3 pkt 8 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji zawarta jest definicja legalna pojęcia "przetwarzania", przez którą rozumie się czynności podejmowane po przekazaniu pojazdu wycofanego z eksploatacji do stacji demontażu w celu demontażu, odzysku lub przygotowania do unieszkodliwiania. Natomiast "demontaż", zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 10 powyższej ustawy, odbywa się w "stacji demontażu", przez którą rozumie się zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontaż obejmujący następujące czynności: a) usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów, b) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia, c) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

W ocenie Sądu I instancji, zarówno demontaż oraz przetwarzanie dotyczy pojazdów wycofanych z eksploatacji, co jest zrozumiałe, że takie pojazdy mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w przeciwieństwie do obsługi pojazdów, czy też ich remontu, które postrzegane były w świetle już nieobowiązującego rozporządzenia jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko. Uchylenie § 3 ust. 1pkt 76 rozporządzenia skutkuje tym, że planowane przedsięwzięcie nie należy, ani do tych mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani też tych mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko.

Brak zatem podstawy prawnej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skutkował umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego z wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

7.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8.04.2014 r. wniósł K. S., zaskarżając wyrok ten w całości i domagając się uchylenia tego wyroku oraz zaskarżonej decyzji, a także decyzji jej poprzedzającej. Skarżący kasacyjnie domagał się również zasądzenia kosztów postępowania.

Wskazał na naruszenie następujących przepisów:

1) prawa materialnego tj. par. 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – poprzez pominięcie zastosowania tego przepisu i wadliwe ustalenie, że warsztat planowany przez A. P. – nie stanowi miejsca przetwarzania pojazdów.

2) Przepisów postępowania:

a) Art. 134 par. 1 w zw. z art.. 1 i art. 3 par. 1 oraz art. 141 par. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. – poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów skargi K. S., co skutkuje brakiem należytej kontroli sądowej aktu;

b) Art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 59, 72, 80, 96 ust. 1, 2 i 3, art. 97 ust. 1-9, art. 98 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko – oraz art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody – poprzez pominięcie zastosowania tych przepisów, jak również błąd w zakresie ustalenia jako "okoliczność bezsporna", iż opinia RDOŚ w Bydgoszczy z dnia [...].06.2011 r. stanowi postanowienie, którego obligatoryjne wydanie w sprawie przewiduje art. 97 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podano, że WSA w Bydgoszczy błędnie utożsamił opinię RDOŚ w Bydgoszczy z dnia [...].06.2011 r., wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji (...), z postanowieniem o którym mowa w art. 97 ustawy. Wg skarżącego kasacyjnie, Sąd nie odniósł się do podnoszonego naruszenia art. 97 ustawy. Wskazał, że Wójt Gminy Cekcyn, znając treść opinii RDOŚ, postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nadto, opinia RDOŚ jest ogólnikowa, nie uwzględnia przesłanek oceny oddziaływania przedsięwzięcia określonych w art. 97 ustawy.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że WSA nie odniósł się do ponoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 98 ust. 5 ustawy. Organy nie dokonały oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na obszar objęty ochroną przewidzianą programem Natura 2000.

Nadto, K. S. wskazał, że WSA nie zajął stanowiska odnośnie do zarzutu naruszenia art. 107 par. 3 i art. 140 kpa (wadliwości uzasadnienia prawnego decyzji, braku podania, co oznacza stwierdzenie "z całą pewnością inwestycja nie będzie miejscem przetwarzania pojazdów")

W zakresie naruszenia par. 2 ust 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących (...) skarżący kasacyjnie podał, że ten przepis rozporządzenia nie zawiera odesłania do ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Takie odesłanie zawarte jest w par. 2 ust. 1 pkt 42. Zdaniem skarżącego, w przepisie tym ustawodawca wyczerpująco określił regulacje dotyczące miejsc przetwarzania pojazdów (stacji demontażu), w rozumieniu przepisów o recyklingu pojazdów. W pkt 43 objęte są wszelkie inne miejsca przetwarzania pojazdów, nie ograniczające się do wyłącznie do miejsc przetwarzania pojazdów w rozumieniu ustawy o recyklingu pojazdów. Podkreślił, że prawodawca w wyraźny sposób zawarł odwołanie do innych aktów prawnych (np. pkt 21, 22, 29, 33,34, itp.). Tym samym "miejsce przetwarzania pojazdów" odwołujące się do definicji legalnej "przetwarzania" zawartej w ustawie o recyklingu pojazdów – jest nietrafna. Zwrócił uwagę, że zmiana par. 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z "miejsca przetwarzania pojazdów" nie może być utożsamiana z pojęciem "miejsce demontażu pojazdów". Wg skarżącego kasacyjnie, przedsięwzięcia opisane w uchylonym przepisie par. 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia, zostały objęte znaczeniem normy definiowanej na podstawie par. 2 ust. 1 pkt 43. Miejsca przetwarzania pojazdów zaś zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. To zaś oznacza, że inwestycja A. P. wymaga obligatoryjnie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Podkreślił skarżący kasacyjnie, że "warsztat naprawy i wymiany szyb samochodowych jest miejscem w którym twórczo (lub nie) nadaje się inny kształt, wygląd samochodom, a zatem przekształca się je – zmieniając szyby uszkodzone – na sprawne albo zmieniając szyby standardowe na np. szyby przyciemniane".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ocenianej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności ocenić należało, kierowane przeciwko wyrokowi WSA w Bydgoszczy zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Pierwszy z tych zarzutów wskazywał na brak rozpoznania przez sąd I instancji wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącego w "skardze administracyjnej". W ocenie autora skargi kasacyjnej, uchybienie takie świadczy o nienależytej kontroli sądowej działalności organów administracji. Powyższą wadliwość procedowania sądu I instancji, skarżący kasacyjnie powiązał z naruszeniem art. 134 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 3 par. 1 i par. 2 p.p.s.a., art. 141 par. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 par. 3 K.p.a i art. 140 K.p.a.

Zarzut ten nie jest trafny.

Należy zwrócić uwagę, iż konstruując zarzut naruszenia przepisów postępowania należy wykazać, że wskazywane uchybienie sądu I instancji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Spełnienie tej przesłanki polega na przedstawieniu prawdopodobieństwa takiego oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść wyroku, które prowadziłyby do innego rozstrzygnięcia, niż zapadło w kontrolowanej sprawie. Stawiając zarzut tego rodzaju, rzeczą skarżącego kasacyjnie jest zatem wykazanie, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy, najprawdopodobniej mogłoby być inne. Tak sformułowany zarzut, wiązany powinien przy tym zostać z podstawą procesową wyroku oddalającego skargę, tj. z art. 151 p.p.s.a.

W ocenianej sprawie, skarżący kasacyjnie, konstruując omawiany zarzut, nie powiązał tegoż zarzutu z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia WSA w Bydgoszczy, tj. z art. 151 p.p.s.a. Nadto, nie wykazał, aby jakiekolwiek naruszenia przepisów postępowania, mogły oddziaływać na treść wyroku, prowadząc do odmiennego rozstrzygnięcia, niż przyjął Sąd I instancji. Podkreślić przy tym należy, iż naruszenie przepisów postępowania, nie zawsze prowadzić musi do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy kontrolowanej przez sąd administracyjny. Jednocześnie ocena uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Bydgoszczy świadczy o tym, iż sąd ten dokonał całościowej i kompleksowej kontroli zaskarżonego aktu, zajmując stanowisko we wszystkich istotnych w sprawie kwestiach, rzutujących na finalne rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji zajął stanowisko odnośnie do wykładni par. 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. To samo odnieść też należy do zarzutu braku wyczerpania procedury z art. 96 ustawy. WSA w Bydgoszczy przyjął bowiem, że uwzględniając stanowisko organu opiniującego (opinia RDOŚ z dnia [...].06.2011 r.) - ocena oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony przyrody i obszarów Natura 2000 nie jest wymagana, i uznał, że nie można czynić zarzutu organom orzekającym w sprawie, że nie rozważyły tego, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, w świetle art. 96 ustawy. Podnoszony zaś w skardze kasacyjnej zarzut braku wydania przez RDOŚ postanowienia w trybie art. 97 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) – wymagany wg skarżącego – jak już wyżej wskazano, nie został powiązany z wykazaniem wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, w szczególności w aspekcie cytowanego powyżej stanowiska sądu I instancji bazującego na treści opinii RDOŚ z dnia [...].06.2011 r., i tak przyjmującego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Powyższe rozważania czynią analizowany zarzut nietrafnym.

Nie można też uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 59, 71 ust. 2, art., art. 80, art. 96 ust. 1-3, art. 97 ust. 1–9, art. 98 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 3.10.2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez pominięcie zastosowania tych przepisów, błąd w ustaleniu "okoliczności bezspornej", iż opinia RDOŚ z dnia [...].06.2011 r. stanowi postanowienie, którego wydanie w sprawie przewiduje art. 97 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

W zakresie tego zarzutu należy podkreślić, że nie było poprawne określenie go jako zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Wskazanie bowiem przez autora skargi kasacyjnej na naruszenie przez Sąd I instancji, szeregu przepisów prawa materialnego, w sytuacji twierdzenia, że przepisy te mają w sprawie zastosowanie, powinno się odbyć w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, aktualne pozostają wskazane powyżej rozważania dotyczące opinii RDOŚ z dnia [...].06.2011 r.

Nie można również podzielić oceny autora skargi kasacyjnej odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. par. 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) – przez pominięcie przez sąd I instancji zastosowania tego przepisu i ustalenie, że warsztat naprawy szyb samochodowych, nie stanowi miejsca przetwarzania pojazdów. Przepis, którego naruszenie zarzuca skarżący kasacyjnie stanowi, iż do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się miejsca przetwarzania pojazdów inne niż wymienione w pkt 42, tj. inne, niż stacje demontażu w rozumieniu ustawy z dnia 20.01.2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 140 i 933). Chodzi zatem w tym przepisie o miejsca, w których dokonuje się przetwarzania pojazdów, nieobjętych zakresem przedmiotowym wskazanej wyżej ustawy (tj. pojazdów, które zostały wycofane z eksploatacji). Sama zaś czynność przetwarzania pojazdów, polegać może, nie tylko na ich demontażu (rozebraniu) ale również na ich modyfikowaniu, przerabianiu, czy też przekształcaniu (np. zmianie dotychczasowej funkcjonalności). Rodzaj wskazanych czynności świadczy jednocześnie o pewnym ich skomplikowanym, a zarazem istotnym stopniu ingerencji w konstrukcję samochodu. Zamierzona zaś przez skarżącego działalność (warsztat wymiany i naprawy szyb), nie mieści się w kategorii wskazanych czynności "przetwarzania pojazdu". Za powyższym wnioskiem przemawia również wykładnia historyczna, uwzględniająca fakt uchylenia z dniem 1.08.2013 r. - par. 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Skoro ustawodawca uchylił przepis precyzyjnie mówiący o tym, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaliczyć należało m.in. stacje obsługi środków transportu – to uznać należy, iż ten rodzaj działalności, nie jest objęty zakresem wskazanego aktu prawnego. Nie sposób przy tym przyjmować, że wskazane pojęcie (stacja obsługi środków transportu), zostało zastąpione terminem "miejsce przetwarzania pojazdów". Wynika to z przedstawionego wyżej zakresu znaczeniowego tego terminu, a nadto z faktu, że nie jest poprawne logicznie stawianie warsztatu samochodowego, na równi z innymi rodzajami działalności, określonymi w par. 2 ww. rozporządzenia. Działalności te bowiem odnoszą się do aktywności o nieporównywalnie większym stopniu oddziaływania na środowisko.

Reasumując, trafny był wniosek sądu I instancji, iż planowane przez inwestora zamierzenie inwestycyjne, w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanych aktów administracyjnych, nie było objęte regulacja rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Mając powyższe na uwadze, NSA wobec braku usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.