Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2753/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. F., J. F., Z. F., K. F., M. F. i J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r., znak [...] (dalej powoływana również jako "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Wojewoda [...] (dalej powoływany również jako "Wojewoda" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...], od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. (znak [...]) uchylającej ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej aktualnie własność [...] oraz o odmowie zwrotu części nieruchomości oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej własność [...], utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Starosty [...] z [...] maja 2015 r.

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. Decyzją wydaną przez Urząd Powiatowy w [...] z [...] maja 1974 r. Nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni [...] m2 oznaczoną wówczas jako działka nr [...] położoną w [...] i stanowiącą współwłasność spadkobierców [...] oraz ustalono odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości w kwocie [...] zł na rzecz: [...] w 1/3 cz., [...] w 1/3 cz., [...] w 1/3 cz. Wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy Kotłowni Centralnej. Jak wynika z załączonych do akt sprawy map wywłaszczona działka oznaczona numerem [...] o pow. [...] ha stanowi obecnie część działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] ha., która na podstawie aktu notarialnego z [...] czerwca 2006 r. Rep. A Nr [...] została sprzedana przez Miasto [...] Spółce [...] spółka jawna z siedzibą w [...]. O zwrot części w/w nieruchomości wystąpili spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli, tj. [...]. Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek spadkobierców [...] w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka 996 o pow. [...] ha, położonej w [...], przy ulicy [...], stanowiącej własność spółki jawnej "Studio prostych form [...]". Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2008 r. Skarżący pismami z [...] marca 2009 r. i z [...] kwietnia 2009 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] listopada 2008 r., argumentując, że nie zostali zawiadomieni o zamiarze zbycia przez Miasto [...] wywłaszczonej nieruchomości. Po rozpatrzeniu złożonych wniosków o wznowienie postępowania Starosta [...] decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2009 r. odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie podnosząc, że wskazana w podaniu o wznowienie postępowania okoliczność nie może stanowić przesłanki wznowienia. Wskutek odwołania skarżących z [...] czerwca 2009 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] listopada 2009 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. znak [...] Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...], a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] grudnia 2010 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2008 r. Nr [...]. Od tej decyzji odwołanie wnieśli skarżący, zaś Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu [...] grudnia 2011 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęła informacja o zmianie właściciela działki [...] i [...], na podstawie aktu notarialnego z [...] października 2011 r. W związku z zaistniałą sytuacją Studio [...], Spółka Jawna w [...] wniosło "o zaprzestanie przesyłania pism dotyczących postępowania z powództwa osób spowinowaconych z Panem [...] w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. [...] ha położonej w [...]". Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu materiału dowodowego Starosta [...] postanowieniem z [...] lutego 2012 r. [...] zawiesił postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...] i zobowiązał wnioskodawców do wniesienia powództwa cywilnego o stwierdzenie nieważności umowy z [...] czerwca 2006 r. Rep. A. Nr [...] przenoszącej własność na rzecz "[...], Spółka Jawna" wywłaszczonej nieruchomości, o której zwrot ubiegają się wnioskodawcy. Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] Cywilny prawomocnym wyrokiem z [...] czerwca 2013 r. (sygn. akt [...]) stwierdził nieważność umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2006 r. przez Gminę [...] i [...] w [...] w zakresie części nieruchomości stanowiącej uprzednio działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] ha. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. Starosta [...] podjął postępowanie administracyjne W dniu [...] maja 2014 r. wpłynął do Starostwa w [...] wniosek skarżących "(...) o wstrzymanie działań w sprawie, z uwagi na możliwość wystąpienia do Burmistrza [...] z propozycją negocjacji odnośnie ustalenia kwoty odszkodowania(...)". Wojewoda ustalił, że nie doszło do porozumienia pomiędzy Gminą [...] a skarżącymi odnośnie ustalenia kwoty odszkodowania. Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Starosta [...] zawiesił postępowanie i zobowiązał wnioskodawców do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego, celem uchylenia skutków prawnych umowy sprzedaży z dnia [...] października 2011 r. Rep. A. Nr [...] przenoszącej prawo własności nieruchomości na rzecz [...]. Postanowienie to zostało zaskarżone przez skarżących oraz uczestnika [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia stron Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] znak: [...] z [...] listopada 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na ww. postanowienie Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 lipca 2015 r. skargę oddalił (sygn. akt IV SA/Wa 308/15). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m. in., że w świetle uchwały NSA z 13 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OPS 3/14), możliwość wzruszenia czynności prawnej, na mocy której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciły władztwo nad nieruchomością, nie ma bezpośredniego znaczenia w sprawie administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania z tej przyczyny.

II.2. Starosta [...] decyzją z [...] maja 2015 r. (znak [...]) uchylił ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej aktualnie własność [...] (punkt 1 decyzji) oraz odmówił zwrotu części nieruchomości oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej własność [...] (punkt 2 decyzji). Starosta [...] za bezsporne uznał, że inwestycja dla której dokonano wywłaszczenia nie została zrealizowana. Ustaleń dokonano na podstawie wizji w terenie, zeznań wnioskodawców podczas rozprawy w dniu [...] listopada 2011 r. oraz w oparciu o informację z [...] Sp. z o.o., z której wynika iż działka o dawnym nr. [...] zawsze stanowiła nieużytek; czasami była wykorzystywana przez różne podmioty do składowania gruzu i ziemi z wykopów. Starosta powołał się w tej kwestii również na ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z [...] czerwca 2013 r. (sygn. akt [...]). Starosta zauważył równocześnie, że wywłaszczona nieruchomość, stanowiąca obecnie cześć działki nr [...] o pow. [...] ha, stanowi aktualnie własność [...], co potwierdzają zapisy w księdze wieczystej Nr [...]. Zatem, chociaż zostały spełnione przesłanki pozytywne zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (136-137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.: Dz.U. z 2015, poz. 1774; dalej: "u.g.n."), z uwagi na okoliczność, że w dacie wydawania decyzji jest ona własnością osoby trzeciej, nie może być orzeczony jej zwrot. Starosta powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 3/14, ONSAiWSA 2015/5/82.

II.3. Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. wnieśli skarżący. W uzasadnieniu odwołania powołali się między innymi na wspomniany wyżej wyrok Sadu Okręgowego w [...]. Zarzucili Staroście bezczynność w zakresie, w jakim "winna być wydana merytoryczna decyzja (...) w kwestii odszkodowawczej".

II.4. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. (znak [...]) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2015 r. Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części dotyczącej punktu 1 decyzji jest prawidłowe, bowiem skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego z [...] listopada 2008 r. a przeprowadzone postępowanie w niniejszej sprawie wykazało konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji (art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Odnośnie rozstrzygnięcia w zakresie punktu 2, Wojewoda [...] powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 3/14. W świetle tej uchwały należy odmówić zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mimo spełnienia pozytywnych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w razie jej zbycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej. Podstawą odmowy zwrotu w naturze jest sam fakt zbycia nieruchomości. Właściciel lub jego następcy prawni mają wówczas tylko prawo do roszczeń odszkodowawczych. Uprawnionym do oceny roszczeń odszkodowawczych jest zaś sąd powszechny.

III.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. skarżący wnieśli o "zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z zobowiązaniem tego organu do zajęcia merytorycznego i ostatecznego stanowiska w zakresie unieważnionej aktem notarialnym części nieruchomości i w tym zakresie ustalenia, że sprawa winna zostać w zakresie odszkodowawczym przekazana do rozpoznania Burmistrzowi Miasta [...] z uwagi na powagę rzeczy osądzonej objętej wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w [...] z [...] czerwca 2013 r. stwierdzającej nieważność umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2006 r. przez Gminę [...]". Skarżący m.in. zarzucili: "niezasadność wydanego rozstrzygnięcia, rażące naruszenie prawa a tym samym bezczynność organu w zakresie w jakim winna być wydana merytoryczna decyzja odnosząca się do merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania".

III.2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

III.3. Na rozprawie pełnomocnik uczestnika [...] wniósł o oddalenie skargi.

III.4. Sąd podczas rozprawy postanowił z urzędu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścić dowód ze sporządzonych przez sędziego sprawozdawcę wydruków z Elektronicznej Księgi Wieczystej prowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości na okoliczność stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości na dzień wydania zaskarżonej decyzji (wydruki z działu I-O oraz działu II księgi wieczystej nr [...] – k. [...]). Sąd ustalił w oparciu o nadmienione dokumenty, że wywłaszczona nieruchomość stanowiąca aktualnie cześć działki nr [...], jest obecnie własnością uczestnika [...] i stan taki istniał również w chwili wydawania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

IV.3. Spór między organem i skarżącymi ogniskuje się wokół kwestii, czy istniały przesłanki do orzeczenia na rzecz skarżących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przy czym istnienie tzw. przesłanki pozytywnej zwrotu, czyli niewykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości na cel przewidziany w decyzji o wywłaszczeniu, nie jest kwestionowane przez organ. Przyczyną wydania decyzji odmownej było natomiast ustalenie, że sporna nieruchomość nie była – w chwili orzekania przez organy administracji publicznej – własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

IV.4. Jeżeli chodzi o ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę oraz Starostę [...] w kwestii stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości, to znajdują one potwierdzenie w treści księgi wieczystej [...]. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, z późn. zm), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to może być obalone, co do zasady, wyłącznie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej wszczętym na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZP 123/10, OSNC 2011/9/96 i cyt. tam orzecznictwo). W każdym razie przedmiotowe domniemanie zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być obalone w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego celem jest – jak wyjaśniono w punkcie IV.2 uzasadnienia – wyłącznie kontrola zgodności z prawem zaskrzonego aktu lub czynności. Innymi słowy, art. 3 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wykluczają jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym dotyczącą (prawidłowości) treści wpisów prawa (własności, użytkowania wieczystego itd.) w księgach wieczystych (por. np. wyroki NSA: z 6 kwietnia 1999 r., IV SA 2338/98, LEX nr 47173; z 23 czerwca 2006 r., I OSK 1010/05, CBOSA; z 21 listopada 2008 r., I OSK 1630/07, CBOSA; z 9 kwietnia 2014 r., I GSK 1366/12, CBOSA; z 27 sierpnia 2015 r., I OSK 199/14, CBOSA). Reasumując, w niniejszej sprawie organy administracji publicznej zobligowane były przyjąć, że wywłaszczona nieruchomość jest własnością uczestnika [...]. Uzupełniająco Sąd, mając na uwadze informacyjną rolę uzasadnienia wyroku, wskazuje skarżącym, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym jest możliwe ważne i skuteczne nabycie nieruchomości w sytuacji, gdy czynność prawna, na mocy której zbywca nabył taką nieruchomość, była nieważna. Umożliwia to, przewidziana w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, instytucja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zgodnie z powołanym przepisem, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Kwestia, czy w realiach niniejszej sprawy nabycie spornej nieruchomości w 2011 r. przez własnością uczestnika [...] było chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych czy nie, nie mogła być badana w postępowaniu administracyjnym (wyłącznie właściwe są tu sądy powszechne). Raz jeszcze wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej związane były stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej.

IV.5. Po wyjaśnieniu zagadnienia stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości, jaki zobligowane były przyjąć organy administracji publicznej, kolejną kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje ocena konsekwencji dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości faktu, że nieruchomość, której dotyczy wniosek o zwrot, nie jest już własnością ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Otóż w uchwale 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015r., I OPS 3/14, ONSAiWSA 2015/5/82, przyjęto, że "Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy". W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono m. in., że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n, przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna, zgodnie z zasadą nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet. Oznacza to, że nie ma znaczenia prawnego pominięcie w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako przesłanki zwrotu nieruchomości stwierdzenia, iż Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego) jest aktualnie (nadal) właścicielem nieruchomości. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w cytowanej uchwale powiększonego składu NSA i nie znajduje jakichkolwiek podstaw do wystąpienia o podjęcie uchwały w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. Reasumując, organy w niniejszej sprawie nie mogły wydać innej decyzji niż odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

IV.6. Należy dodać, że przyjęcie poglądu wyrażonego w cytowanej wyżej uchwale 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015r., I OPS 3/14, nie oznacza pozbawienia w ogóle jakichkolwiek praw skarżących jako spadkobierców wywłaszczonych właścicieli. W szczególności w uzasadnieniu tej uchwały zwrócono uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przekazanie wywłaszczonej działki na cele niezgodne ze wskazanymi w decyzji wywłaszczeniowej jest czynem niedozwolonym i byłym właścicielom przysługuje wtedy roszczenie o odszkodowanie. Zdaniem Sadu Najwyższego, bieg terminu przedawnienia takiego roszczenia rozpoczyna się z dniem wydania ostatecznej decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości (tak w wyroku Sądu Najwyższego z 29 maja 2014 r., V CSK 384/13, LEX nr 1466215). Istnienie w takim przypadku podstawy do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 15 września 2015 r., III CZP 107/14, http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia3/III%20CZP%20107-14.pdf). W świetle treści skargi wymaga z całą mocą podkreślenia, że przedmiotowe odszkodowanie może być dochodzone przez skarżących wyłącznie na drodze procesu cywilnego, organy administracji publicznej nie mają kompetencji do rozstrzygania takich spraw. Sąd zaznacza równocześnie, że nie może formułować w niniejszym uzasadnieniu jakichkolwiek wypowiedzi co do tego, czy skarżącym w realiach niniejszej sprawy rzeczone roszczenie odszkodowawcze przysługuje. W kwestii tej orzec może wyłącznie sąd powszechny.

IV.7. Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa niż wskazane w skardze, które mogłoby doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Wojewody. Co prawda Sąd dostrzega pojawiające się w sprawie wątpliwości co do zasadności w ogóle wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o wskazaną przez skarżących w 2009 r. podstawę. Jednakże ewentualne uchylenie z tego powodu zaskarżonej decyzji nie tylko, że nie doprowadziłoby do wydania - oczekiwanej przez skarżących - decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, ale mogłoby przede wszystkim budzić zasadnicze wątpliwości co do zgodności takiego rozstrzygnięcia z zakazem orzekania na niekorzyść skarżących (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Należy przy tym dodać, ze w razie zmiany okoliczności faktycznych (np. powrotu wywłaszczonej nieruchomości do zasobów Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego), będzie możliwe ponowne orzekanie o zwrocie (zmiana taka dezaktualizuje stan rei iudicatae z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). O tożsamości sprawy można bowiem mówić wyłącznie w sytuacji, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (por. np. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r., II OSK 999/14, CBOSA oraz M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2015, teza 3 w rozdziale: Uprzednie rozstrzygnięcie sprawy jako przyczyna nieważności; K. Glibowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2015, 16 wyd., Legalis, teza 78 do art. 156).

V. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.