Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 560/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 i art. 118 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący Z.Z. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2009r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2009r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Z.Z. jako członka zarządu J Sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Z.Z. - członka zarządu "J" Spółki z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 12/2001, 01/2003, 07-08/2003, 11-12/2003, 05-06/2004, 08-09/2004, 04/2005, 07/2005, 02/2007, 05/2007 i 08/2007.

Pismem z dnia [...] listopada 2007r. Z.Z. wystąpił z wnioskiem o umorzenie wszczętego postępowania podatkowego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe wszczęte w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią za zaległości podatkowe "J" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi za miesiąc grudzień 2001r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe z tytułu przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią za zaległości podatkowe "J" Sp. z o.o. za miesiąc sierpień 2007r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Z.Z. jako członka zarządu J Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 1/2003, 7-8/2003, 11-12/2003, 5-6/2004, 8-9/2004, 4/2005, 7/2005, 2/2007 i 5/2007 w łącznej kwocie należności głównej 32.275,30 zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w wysokości 15.082,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 3.146,17 zł.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] października 2008r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] marca 2009r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią za zaległości podatkowe "J" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi za miesiące 1/2003, 7-8/2003 oraz 11/2003.

Decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej Z.Z. jako członka zarządu J Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 12/2003, 5-6/2004, 8-9/2004, 4/2005, 7/2005, 2/2007 i 5/2007 w łącznej kwocie należności głównej 27.502,80 zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w wysokości 15.567,00 zł.

Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wniósł od niego odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania Z.Z. potwierdził fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu "J" Sp. z o.o., wskazał jednak na brak winy w powstaniu przedmiotowej zaległości. W ocenie skarżącego główną przyczyną powstania zadłużenia była nie tylko kradzież na szkodę Spółki "J" maszyny budowlanej o znacznej wartości oraz fakt nieuregulowania poważnych kwot przez firmę leasingową, która upadła ale również poważne schorzenie kardiologiczne, skutkujące orzeczeniem komisji lekarskiej, uznającej częściową niezdolność skarżącego do pracy w okresie od [...] grudnia 2005r. do marca 2007r. Zatem długotrwałe zwolnienie lekarskie uniemożliwiło sprawne zarządzanie Spółką jak i podjęcie działań mających na celu skuteczną ochronę Spółki J.

Ponadto skarżący powołał się na aktywny udział w naprawie sytuacji finansowej Spółki, w tym wielokrotne wystąpienia o podwyższenie kapitału zakładowego Spółki. Wskazał nadto, iż nie ponosi winy za brak reakcji udziałowców na fakt niemożności zarządzania Spółką w trakcie długotrwałej choroby.

Pismem z [...] sierpnia 2009r. stanowiącym uzupełnienie odwołania skarżący podniósł kwestię przedawnienia możliwości przeniesienia na osoby trzecie zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania jak również przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki J.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, zwolnienie z kosztów postępowania oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu skargi Z.Z. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Pismem z [...] maja 2010r., które wpłynęło do Sądu 21 maja 2010r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż organy podatkowe wydając decyzje nie określiły, od kiedy Spółka pozostaje w stanie upadłości. Wobec tego skarżący nie wiedział w jakim terminie należało złożyć wniosek. Ponadto organy podatkowe nie wyjaśniły, czy w okresie figurowania skarżącego w KRS faktycznie pełnił on funkcję członka zarządu oraz czy z uwagi na swoje schorzenia był w stanie realnie pełnić tę funkcję. Również w ocenie pełnomocnika organy podatkowe zaniechały ustalenia wartości majątku spółki, którego nie można sprzedać i w sposób bezpodstawny przyjęły twierdzenia o nieistnieniu znacznych zobowiązań wobec ME SA.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w pełni argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pozwalała na przyjęcie, że decyzja organu podatkowego jest zgodna z prawem. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009r. ( Ordynacja podatkowa Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz.60 z późn.zm.). Tam uregulowano zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są zgodnie z art. 116 § 1 członkowie jej zarządu.

Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych spółki powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z § 2 odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których zarówno upływ terminu płatności, jak również powstanie zaległości wymienionych w art. 52 nastąpiło w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

W postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93). Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

W niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, iż skarżący pełnił funkcje członka zarządu Spółki J sp. z o.o. w czasie powstania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, które przerodziło się w zaległość podatkową. Powyższą okoliczność potwierdził w pełni zgromadzony i rzetelnie zbadany przez organ podatkowy materiał dowodowy. Ponadto okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego na żadnym etapie postępowania.

Kolejną z przesłanek, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i której wykazanie spoczywało na organach podatkowych dotyczyła nieskuteczności egzekucji z majątku Spółki. W tym zakresie ustalenia organów podatkowych uznać należy za prawidłowe i mające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2008 r. , sygn. akt III FSP 6/08 – System Informacji Prawniczej Lex 30/2009).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie również wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego, korzystając z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie uzyskania informacji od podmiotów mogących posiadać dane dotyczące majątku ruchomego lub nieruchomego, którego właścicielem mogłaby być spółka wykazał, że pod wskazanym adresem spółka nie prowadzi dochodowej działalności gospodarczej oraz nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji administracyjnej. Fakt ten potwierdziły zgromadzone przez organ egzekucyjny materiały dowodowe, w tym m.in.:

* pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2007r. w sprawie niefigurowania J Sp. z o.o. w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciela, współwłaściciela i użytkownika wieczystego,

* pismo Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007r. w sprawie informacji o braku zarejestrowanych pojazdów na w/w Spółkę,

* protokół o stanie majątkowym zobowiązanej z dnia [...] maja 2008r. potwierdzający fakt braku dochodów pomimo prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług, jako podwykonawca robót budowy dróg i autostrad oraz wynajmu sprzętu budowlanego,

* protokół o stanie majątkowym zobowiązanej z dnia [...] maja 2009r. potwierdzający fakt prowadzenia działalności gospodarczej oraz zgodnego z oświadczeniem Pana Z.Z.

* Prezesa Zarządu J Sp. z o.o. dokonywania działań w celu pozyskania kontraktów na roboty budowlane,

* pisma Wieloosobowego stanowiska ds. egzekucji administracyjnej Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2007r., [...] czerwca 2008r. oraz [...] marca 2009r. dotyczące przebiegu prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych dokumentów oraz z zestawienia majątku skarżącego wynikało, że Spółka posiada majątek ruchomy w postaci: koparko-ładowarki, pilarki spalinowej, urządzenia myjącego oraz kosiarki spalinowej, który został oszacowany przez biegłego rzeczoznawcę a następnie, w trybie I licytacji publicznej, w dniu [...] lipca 2008r. sprzedany. Uzyskana ze sprzedaży kwota 23.989,76 zł została zarachowana w całości na koszty egzekucyjne. Spółka posiada również ruchomość w postaci pawilonu handlowego, która została zajęta w dniu [...] września 2006r., oszacowana na kwotę 4.000,00 zł., a następnie zwrócona dłużnikowi. Ponieważ zarówno ogłoszony na dzień [...] października 2007 r. przetarg ofert jak i ogłoszona na dzień [...] marca 2008r. sprzedaż w trybie licytacji publicznej - nie doszły do skutku. Pawilonu nie sprzedano również z wolnej ręki. Tym samym zarzut skarżącego, że pawilon handlowy nie został zbyty, ponieważ ogłoszenie o jego sprzedaży w formie licytacji nastąpiło w sposób ograniczający informacje potencjalnych nabywców uznać należy za niezasadny. W ocenie Sądu powodem rezygnacji ze sprzedaży pawilonu był bowiem brak zainteresowanych osób w jego nabyciu.

Również za bezzasadny należało w ocenie Sądu uznać zarzut skarżącego o braku zajęcia a następnie zbycia przez organ egzekucyjny dróg i placów przyległych do pawilonu handlowego a będących własnością Spółki. Jak zasadnie wskazał organ, co zostało podkreślone w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] maja 2006r. w sprawie sygn. akt V Ca 57/06, iż skuteczne ich zbycie w drodze sprzedaży licytacyjnej z uwagi na ich charakter jest bardzo wątpliwe. Ponadto wskazana przez skarżącego wierzytelność ME SA nie podlegała zajęciu przez organ egzekucyjny. Również dokonując zajęcia rachunków bankowych Spółki (Bank [...], Bank [...], Bank [...], Bank [...] oraz Bank [...]) organ egzekucyjny ustalił, iż z powodu braku środków pieniężnych - potwierdzonych odpowiednimi pismami, w tym: Bank [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. oraz nr [...] z dnia [...] września 2005r., Banku [...] S.A. Centrum Usług Oddziałowych nr [...] z dnia [...] października 2005r., jak również Banku [...] z dnia [...] lipca 2006r. - realizacja zajęcia egzekucyjnego jest niemożliwa. Z treści pisma Banku [...] S.A. z dnia [...] listopada 2007r. wynikało ponadto, iż do rachunku wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej. Podkreślić również należy, iż na dzień [...] maja 2009r. stan zaległości J Sp. o o.o. wyniósł: 962.911,01 zł ( należność główna - 422.027,26 zł, odsetki - 506.421,93 zł, koszty egzekucyjne-33.672,28 zł oraz koszty upomnienia – 789,60 zł), w tym zaległość wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego na łączną kwotę 369.675,22 zł. Spółka nie dysponuje majątkiem, z którego istniała możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji. Tym samym uznać należy, że organy podatkowe w sposób bezsporny wykazały bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Organy podatkowe ustaliły, że spółka pomimo, iż jest zarejestrowana nie prowadzi dochodowej działalności gospodarczej, nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego, środków na rachunku bankowym ani innych wierzytelności i praw majątkowych umożliwiających podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych wobec spółki. Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności w nim przewidzianej jeżeli wykaże że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, bądź nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło nie z winy członka zarządu lub wskaże on mienie z którego egzekucja jest możliwa. Bezsporne jest, że wobec J Sp. z o.o. nie zgłoszono wniosku o zgłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Z tego też względu za bezzasadny należało uznać zarzut skarżącego podniesiony w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2010r., iż organy wydające decyzję powinny określić od kiedy Spółka pozostaje w upadłości. Strona wskazała, że wobec braku określenia powyższego skarżący nie wiedział o jaki termin chodzi. Powyższe miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek o zgłoszenie upadłości został złożony, a organ zarzucał skarżącemu, że zgłoszenie upadłości nie nastąpiło we "właściwym czasie". Ponadto to skarżący jako zarząd spółki wiedział najlepiej w jakiej dacie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący również nie wskazał w jakiej dacie – w jego ocenie okoliczność ta nastąpiła.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, co zdaniem Sądu w sposób pełny i rzetelny przedstawiły w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 709/07. W powołanym orzeczeniu NSA wskazał, że udowodnienie okoliczności egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej obciąża osoby, których dotyczy odpowiedzialność. W przeciwnym razie wymagane byłoby udowodnienie przez organ podatkowy okoliczności negatywnych, jak "niewskazanie" lub "niewskazanie", dowód winien zaś dotyczyć okoliczności pozytywnych. Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać zatem jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Ponadto w orzeczeniu z 7 lipca 2007 r. NSA wskazał, że "konstrukcja art. 116 §1 Ordynacji podatkowej, której cechą charakterystyczną jest to, że najpierw określa przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym i drugim cytowanego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne, wyliczenie to poprzedzając zwrotem "a członek zarządu" : "nie wykazał, że" oraz "nie wskazuje", determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. Zwrot "a członek zarządu nie wykazał" lub "nie wskazuje" wyklucza możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma "wykazać" istnienie przesłanki negatywnej lub "wskazać" na istnienie tej przesłanki, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia".

Zgodnie z art. 201 §1 w związku z art. 208 § 2 kodeksu spółek handlowych obowiązkiem zarządu jest prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie, a każdy członek zarządu ma obowiązek prowadzenia spraw spółki. W ocenie Sądu, każdy z członków zarządu Spółki z należytą starannością powinien dbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Odpowiedzialność za zrealizowanie celu, jakiemu ma służyć ogłoszenie upadłości, spoczywa na członku zarządu spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Członkom zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów. Przy ocenie winy przyjąć należy obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Osoba zainteresowana ma wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Negatywnie z omawianego punktu widzenia oceniana jest nie tylko wina umyślna, ale także wina nieumyślna w obu jej postaciach, tzn. niedbalstwa i lekkomyślności. Innymi słowy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki dopiero wówczas, gdy wykaże, iż nie ponosi winy również nieumyślnej, a więc nie przewidywał i w żaden sposób nie mógł przewidzieć, iż zaistniała w danym momencie sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o upadłość bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Nieznajomość kondycji finansowej spółki i brak zainteresowania wnioskodawcy tą kwestią stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków.

W ocenie Sądu skarżący jako piastujący funkcję członka zarządu winien z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności Spółki i nie dopuścić, aby niektórzy zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych, zważywszy iż problemy finansowe Spółki istniały już od dłuższego czasu, a stan zadłużenia ulegał systematycznie zwiększeniu. Podkreślić należy, iż Spółka trwale nie regulowała wymagalnych zobowiązań w podatku od towarów i usług od grudnia 2003r. do maja 2007r., czyli w okresie w którym skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki J. Przed grudniem 2003 r. należności również nie były regulowane, w tym zakresie z uwagi na upływ terminu o jakim mowa w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej organ umorzył postępowanie. Przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2005r. do marca 2007r. nie może stanowić przesłanki o wyłączeniu jego winy dotyczącym niezgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby ta okoliczność pozostawała w jakimkolwiek związku z ewentualnym zgłoszeniem przez niego tego wniosku, jak również, że choroba była przyczyną niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Podkreślić należy, iż skarżący w ogóle nie podejmował prób zgłoszenia takiego wniosku, a przecież kłopoty finansowe Spółki trwały już zanim skarżący poszedł na zwolnienie lekarskie. Zatem chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Takiego dowodu skarżący nie zainicjował. Przeciwnie z pism skarżącego wynika, że podejmuje on działania zmierzające w jego przekonaniu do sanacji (uzdrowienia) spółki, a nie do ogłoszenia upadłości.

W ocenie Sądu, choroba skarżącego nie stanowiła sama w sobie przesłanki uwalniającej skarżącego od odpowiedzialności podatkowej. Skarżący w żadnej mierze nie wykazał, że choroba uniemożliwiała mu wykonywanie ustawowych obowiązków członka zarządu, a ściślej uniemożliwiała mu złożenie we "właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie upadłości, dalej pełni on tę funkcję, nie złożył rezygnacji z tej funkcji. Ponadto również okoliczność kradzieży na szkodę J maszyny budowlanej o znacznej wartości oraz nieuregulowanie "poważnych" kwot przez firmę leasingową, która ogłosiła upadłość nie stanowiło negatywnej przesłanki uwalniającej skarżącego poniesienia odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe Spółki.

Samo więc subiektywne przekonanie skarżącego o braku winy w tym zakresie z uwagi na długotrwałą chorobę, czy też kradzież maszyny budowlanej oraz nieuregulowanie zobowiązań przez kontrahentów Spółki J nie oznacza braku zawinienia w niedokonaniu czynności zgłoszenia wniosku o upadłość i nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Zasadnie również organy podatkowe przyjęły, iż skarżący nie wskazał majątku umożliwiającego faktyczne zaspokojenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres wynikający z zaskarżonej decyzji.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący przedawnienia możliwości przeniesienia na osoby trzecie zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki J. Zgodnie z art. 118 §1 ustawy Ordynacja podatkowa nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten reguluje instytucję przedawnienia prawa organu podatkowego do przeniesienia odpowiedzialności za zaległość podatkową na osobę trzecią. Zgodnie z powyższym, termin do wydania zaskarżonej decyzji o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe Spółki J z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 12/2003, 05-06/2004, 08-09/2004 upływał z dniem [...] grudnia 2009r., za miesiące 04/2005, 07/2005 upływał z dniem 31 grudnia 2010r, a za miesiące 02/2007 i 05/2007 upływa z dniem [...] grudnia 2012r. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie przyjął organ odwoławczy, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Z.Z. - członka zarządu J Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w/w podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług wydana została w dniu [...] maja 2009r. i została doręczona w dniu 12 czerwca 2009r. zatem - zgodnie z art. 118 § 1 w/w regulacji prawnej - w ustawowo przewidzianym terminie, z zachowaniem okresu 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.

Reasumując należy stwierdzić, iż skarżący w toku postępowania podatkowego nie wykazał zaistnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Jednocześnie organy podatkowe wykazały bezskuteczności egzekucji oraz fakt pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych. Tym samym skargę należało uznać za nieuzasadnioną i ostatecznie ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |

|Stefan Kowalczyk |Alina Rzepecka |Anna Juszczyk-Wiśniewska |