Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 294/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 14 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 11 lipca 2019 r. S. J. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 14 czerwca 2019 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 19 marca 2019 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Opolskiego z dnia 23 sierpnia 2019 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę obory o obsadzie 38 DJP wraz z płytą gnojową i zbiornikiem na gnojowicę we wsi [...], na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr. a, K.m. [...], obręb [...][...].

Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 7 sierpnia 2018 r. K. D. mieszkaniec wsi [...], złożył wniosek o pozwolenie na budowę określając zamierzenie inwestycyjne jako budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budową obory o obsadzie 38 DJP, płytą gnojową i zbiornikiem na gnojowicę w [...], na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr a, z K.m. [...] obręb [...][...]. Do wniosku załączył projekt budowlany i inne wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia 23 sierpnia 2018 r., nr [...] Starosta Opolskie zatwierdził złożony projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla wnioskowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. W podstawie prawnej decyzji powołał się na przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 poz. 1202) dalej też: Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.), dalej K.p.a.

W pozwoleniu na budowę organ I instancji zaznaczył między innymi, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja nie narusza praw osób trzecich i nie jest objęta przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie została zaskarżona.

Pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. S. J. wniosła podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Opolskiego z dnia 23 sierpnia 2018 r. Powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. domagała się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę i uchylenie ostatecznej decyzji Starosty Opolskiego z dnia 23 sierpnia 2018 r. Zaznaczyła, że o decyzji, inwestycji i jej rodzaju dowiedziała się w dniach 12-13 stycznia 2019 r., gdy na spacerze zapoznała się z tablicą informacyjną budowy. Powołując się na prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu b, o pow. 0,0934 ha w obrębie [...][...] wniosła o uznanie jej za stronę postępowania, z racji położenia nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r. Starosta Opolski na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 23 sierpnia 2018 r.

Decyzją z dnia 19 marca 2019 r. Starosta Opolski, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 K.p.a. odmówił uchylenie decyzji własnej z dnia 23 sierpnia 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestorowi K. D.

W uzasadnieniu powołując się na treść przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego zaznaczył, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, co oznacza, że nie ma ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 149 § 2 K.p.a., a w konsekwencji art. 77 § 1 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2019 r. uczestnik K. D. wniósł o "odpowiedzialne rozpatrzenie odwołania" zaznaczając, że tworzy wielopokoleniową rodzinę, która od trzech pokoleń utrzymuje się z hodowli zwierząt we wsi [...]. Postanowił wyprowadzić gospodarstwo z centrum wsi na jej obrzeża, aby nie skłócić sąsiadów, ale ponieważ wieś [...] staje się "[...]" wiele osób inwestuje w działki budowlane, których zabudowa na cele mieszkaniowe będzie w opozycji do rozwoju gospodarstw rolnych.

Decyzją z dnia 14 czerwca 2019 r. Wojewoda Opolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję I instancji z dnia 19 marca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy tak w zakresie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i w przedmiocie wznowienia postępowania.

Odwołując się do pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę ustalono, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tej części wsi [...], gdyż dalsze tereny "2R", "2UM" i "1KDW" w planie oznaczają: 2R – tereny rolnicze z dopuszczeniem wznoszenia budynków i budowli służących gospodarce rolnej (§ 37 planu) 2UM – tereny zabudowy usługowej i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi (§ 35 planu) 1KWD - tereny komunikacji drogowej obejmującej drogi wewnętrzne, ogólnodostępne (§ 53 planu), (por. uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Inwestycja w zakresie budynku inwertarskiego i obiektów mu towarzyszących zlokalizowana jest na terenie "2R".

Przedstawiając zasady rządzące trybem nadzwyczajnym wznowienia postępowania Wojewoda Opolski podniósł, że wniosek o wznowienie oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. skutkuje wznowieniem postępowania, gdyż badanie przymiotu strony może nastąpić dopiero po wszczęciu takiego postępowania. Wojewoda zwrócił też uwagę na brzmienie art. 148 § 1 K.p.a. i termin jednego miesiąca na wniesienie podania liczony od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

Nie kwestionując oświadczenia S. J. o dowiedzeniu się o decyzji Starosty Opolskiego o pozwoleniu na budowę w dniach 12-13 stycznia 2019 r. oraz biorąc pod uwagę złożenie podania z 16 stycznia 2019 r. w dniu 21 stycznia 2019 r. Wojewoda przyjął, że termin z art. 148 § 1 K.p.a. został zachowany. Dalej Wojewoda Opolski zaznaczył, że tak w postępowaniu zwykłym o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania krąg podmiotów uznawanych za strony ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy. Określenie obszaru oddziaływania inwestycji jest konieczne do poczynienia ustaleń czy prowadzenia inwestycji ogranicza zagospodarowanie jakiejkolwiek innej nieruchomości oraz jest konieczne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich.

Odwołując się do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego Wojewoda zauważył, że każdy obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach zapewniając między innymi poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Wyznaczenie takiego obszaru następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji i innych cech charakterystycznych obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu. Oceniając okoliczności sprawy Wojewoda Opolski podniósł, że wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości. Tymczasem nieruchomość uczestnika K. D. nr geodezyjny a od działki wnioskodawczyni b oddzielają inne nieruchomości, w tym działki o numerach c, d i e.

Projektowana inwestycja obejmująca budowę obory, płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę zlokalizowana została w północnej części działki nr a. Natomiast budynek mieszkalny zaprojektowano w południowo-zachodniej części działki inwestora. S. J. jest właścicielką działki niezabudowanej oznaczonej numerem b, która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. Od strony północnej działka inwestora graniczy z terenem zalesionym, a od strony południowej działka inwestora graniczy bezpośrednio z działką oznaczoną nr c, na całej szerokości, następnie od strony południowo - zachodniej z działkami o numerach f i g oraz od strony południowo - wschodniej z działką nr d. Najbliższa odległość granicy działki skarżącej od działki inwestycyjnej wynosi około 60 m i dotyczy jej południowego skraju, przy którym według projektu zagospodarowania terenu ulokowano tam budynek mieszkalny inwestora.

Natomiast odległość zaprojektowanego budynku obory wynosi 151,50 m do granicy najbliższej sąsiedniej działki oznaczonej nr c a odległość płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę wynosi około 200 m do granicy z działką oznaczonej nr c. Do granic działki b skarżącej te odległości są jeszcze większe. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ uznał, że zaprojektowana inwestycja nie oddziałuje na działkę S. J. i nie ogranicza możliwości zagospodarowania jej działki. Powyższe oznacza, że obszar oddziaływania tego obiektu ogranicza się do działki inwestycyjnej. Tym samym S. J. nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.

W skardze S. J. zarzuciła decyzji Wojewody Opolskiego naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a to:

a) art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez wadliwe zebranie i ocenę materiału dowodowego co doprowadziło do błędnych wniosków i błędnego zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego

b) art. 140 i art. 144 K.c. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie zachodzą żadne prawne ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skarżącej

c) art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego polegające na pominięciu, że oddziaływanie odorem powoduje prawne ograniczenie w wykonywaniu prawa własności innych nieruchomości

d) art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreślała, że organy analizując obszar oddziaływania obiektu i ograniczając go do działki inwestycyjnej popełniły błąd logiczny, gdyż o zakresie oddziaływania nie decyduje odległość nieruchomości, lecz rodzaj inwestycji i jego cechy. Zaznaczyła, że przepisy art. 140 K.c. i art. 144 K.c. mogą być podstawą interesu prawnego strony.

Skarżąca odwołała się też do zapisów planu miejscowego przewidującego dla jej nieruchomości cele mieszkaniowe. Cel ten nie będzie mógł być zrealizowany z uwagi na immisje. Odnośnie do wielkości obsady w oborze skarżąca zarzuciła, że organ winien zbadać nie deklaracje inwestora, lecz faktyczne możliwości hodowlane w przyszłym obiekcie, te są natomiast znaczne, o czym świadczy postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach innego, większego przedsięwzięcia, którą to okoliczność organy nie wzięły pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania K. D. nie zajął w sprawie procesowego stanowiska.

W toku postępowania sądowego skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Na podstawie dodatkowo zażądanych akt administracyjnych Sąd ustalił, że wniosek oparty na przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. został załatwiony przez Wojewodę Opolskiego decyzją ostateczną z dnia 13 września 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Opolskiego o udzielenie pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019r.,poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019r., poz.2325) dalej w skrócie : "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Na wstępie przypomnieć należy zasady jakimi rządzi się postępowanie wznowieniowe, jeden z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Zasady te regulują przepisy art. 145 i następne K.p.a. Na ich podstawie można wyróżnić dwie fazy tego postępowania – wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Przy czym na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.

W pierwszym następuje jedynie wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc badanie formalnych podstaw wznowienia, obejmujące przede wszystkim kwestie zachowania terminu oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a.. Wyłączona tu jest jakakolwiek uznaniowość organu co oznacza, że w przypadku wskazania przesłanek z art. 145 § 1 K.p.a. obowiązkiem organu jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), które nie przesądza jednak o istnieniu podstawy wznowienia.

Ustalenie, czy w danym przypadku zaistniały rzeczywiście podstawy wznowienia, a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art.149 § 2 K.p.a.

Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. jest możliwa także z przyczyn podmiotowych, co wynika z art. 147 K.p.a. (wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony). Jednakże w tym wypadku zasadą jest, że brak przymiotu strony można przypisać jedynie w przypadkach oczywistych i niewątpliwych, niewymagających wglądu w przedmiot sprawy, której dotyczy wznowienie, bez konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez wnioskodawcę lub też kontrowersje budzi fakt posiadania przez niego przymiotu strony – niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż tylko wtedy możliwe jest zbadanie sprawy i rozstrzygnięcie takiej kwestii.

Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy żądanie wznowienia oparte jest na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Należy wówczas przyjąć, że ocena posiadania legitymacji strony, co do której istnieją jakiekolwiek wątpliwości winna zostać poprzedzona postanowieniem o wznowieniu postępowania. W przeciwnym wypadku tj. gdyby badanie tego następowało jeszcze przed podjęciem aktu z art. 149 § 1 K.p.a., to dochodziłoby do oceny podstaw wznowienia jeszcze przed wznowieniem postępowania, co stałoby w sprzeczności z treścią art. 149 § 2 K.p.a.

Dalej zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania, które jako przyczynę wznowienia podaje przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia tego rodzaju podania ma rzetelne ustalenie daty powzięcia wiadomości o tym, kiedy strona dowiedziała się o decyzji i daty wystąpienia przez nią z podaniem. Wprawdzie to strona winna wykazać, że termin ten zachowała, jednakże nie może to jednocześnie zwalniać organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie . Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ prawa, godzącym w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.).

Jak wynika z treści art. 148 § 2 K.p.a., bieg przedmiotowego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po jej doręczeniu.

Chodzi zatem o to, by strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji, przy czym informacja ta nie musi pochodzić od organu, który ją podjął.

Jak już wyżej podniesiono, fakt, że osoba wnosząca o wznowienie danego postępowania nie jest jego stroną może być podstawą odmowy wznowienia postępowania tylko i wyłącznie wówczas, kiedy kwestia ta jest oczywista w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Wszelkie zaś wątpliwości w tym zakresie eliminują możliwość wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a., a powodują konieczność wznowienia postępowania (o ile został zachowany termin na złożenie wniosku), a następnie analizę kwestii posiadania przymiotu strony.

Poza tym, w sytuacji, gdy jak w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni powołuje się na swój brak udziału w danym postępowaniu, czyli na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a kwestia ta nie jest oczywista, to jej badanie oznacza de facto prowadzenie przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia, o czym mowa w art. 149 § 2 K.p.a.

W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 K.p.a.. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Nadal jednak przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania za każdym razem będą decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu.

Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis wobec art. 28 K.p.a. Przyjęcie, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym prowadzi do nadania mu wykładni zawężającej. Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie powyższej szczególnej regulacji do Prawa budowlanego miało na celu zawężenie kręgu podmiotów, które mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne do tych, które mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem.

Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę.

Ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości powinno skutkować objęciem właściciela zakresem podmiotowym postępowania (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OSK 911/11, wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12, opubl. tak jak dalsze niżej powołane orzeczenia sądów administracyjnych w CBOSA na stronie NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co do zasady krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę winien być określony na podstawie tych dziedzin prawa administracyjnego, które stosuje organ administracji architektoniczno-budowlanej, oceniając projekt budowlany przed wydaniem decyzji na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. O ile zaś z przepisów odrębnych wynika ograniczenie w zagospodarowaniu działek sąsiadujących z terenem inwestycji z uwagi na wymóg zachowania konkretnych odległości od projektowanego obiektu, wówczas właściciel działki sąsiedniej legitymuje się przymiotem strony w pozwoleniu na budowę. Wniosek taki należy też wyprowadzić z treści art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem dla wykazania przymiotu strony w takim postępowaniu nie jest wystarczające np. przywołanie norm prawa cywilnego, wyznaczających zakres i ochronę prawa własności, gdyż organy administracji architektoniczno-budowlanej w procesie budowlanym nie stosują art. 144 Kodeksu cywilnego, bowiem nie mogą odmówić udzielenia pozwolenia na budowę jedynie z tego powodu, że sporna inwestycja oddziałuje na tereny sąsiednie przez immisje w rozumieniu tego przepisu ogólnego prawa cywilnego.

Definiując pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ustawodawca odsyła do przepisów odrębnych wskazując, iż jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu, jego przeznaczenia i innych zindywidualizowanych okoliczności sprawy administracyjnej w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia zagospodarowania tego terenu. Przy czym wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu, a w szczególności: przepisy techniczno – budowlane, w tym przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, przepisy prawa miejscowego), czy też przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w Kodeksie cywilnym i innych ustawach (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2009r., II OSK 626/08, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010r., II OSK 1872/09 i wyrok NSA z dnia 16 marca 2011r., II OSK 472/10).

Sąd orzekający podziela argumentację organu odwoławczego zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W szczególności podziela konkluzję, że samo subiektywne odczucie skarżącej, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania inwestycji . Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzeniu ograniczeń prawnych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 338/10).

Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest obecnie pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Obowiązkiem organu jest zatem zbadanie czy taki interes strona wykazuje, czy też zainteresowanie sprawą wynika z interesu faktycznego a nie prawnego.

Rozważenia przez organ administracji w niniejszej sprawie wymagało więc to, czy skarżąca jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją może skutecznie wywodzić, że inwestycja na jej nieruchomości będzie negatywnie oddziaływać. Już sama możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomość świadczyć może o interesie prawnym , a przymiot strony daje określonemu podmiotowi możliwość uczestniczenia w takim postępowaniu i wpływania na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12,)

Zgodzić się trzeba z wnioskiem Wojewody, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego koncentrując się na próbie wykazania naruszenia interesu faktycznego przez sporną inwestycje. Nie wskazała żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, innego niż powołane dwa przepisy Kodeksu cywilnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z jej nieruchomości.

Jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami prawa, to spowodowane realizacją inwestycji faktyczne dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące zaistnienia immisji wskutek realizacji obory nie mogą być uznane za ewentualne naruszenie jej interesu prawnego, a jedynie interesu faktycznego. Posadowienie spornego obiektu zrealizowane będzie w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami, a inwestycja zgodna jest z planem miejscowym oraz wymaganiami ochrony środowiska. Trzeba tu podkreślić, że inwestycja - jak właściwie oceniono to w zaskarżonej decyzji – nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. (Dz. U. 2010r., poz. 71) a ponadto delegacja ustawowa z art. 222 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( tj. Dz. U. 2019r., poz. 1396) do określenia wartości zapachowych i metody oceny jakości powietrza nie została wykonana. Fakt akcentowany przez skarżącą a dotyczący innej sprawy administracyjnej uczestnika w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań kolejnej inwestycji hodowlanej nie może być oceniany w nin. sprawie. W przyszłości natomiast może podlegać ocenie w ramach tzw. skumulowanych oddziaływań tyle ,że w tej nowej sprawie.

Wskazać trzeba, że skarżąca powoływała się na przysługujący jej interes prawny, jako właściciela działki położonej jej zdaniem w obszarze oddziaływania inwestycji.

Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. O obszarze oddziaływania obiektu za każdym razem będą także decydowały indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi jedynie o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz także o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym.

Wobec powyższego brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że pomimo sąsiedztwa nieruchomości S. J. z terenem inwestycji, projektowana zabudowa będzie oddziaływała na jej nieruchomości, wprowadzając ograniczenia w możliwości ich zagospodarowania, w szczególności w ich zabudowie.

Warto zwrócić uwagę na zapisy projektu budowlanego w części w jakiej odwołuje się on do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. W szczególności planowana obora i obiekty jej towarzyszące realizowana będzie na terenie "2R" – tereny rolnicze. Tereny te oddziela od terenów zabudowy mieszkaniowej strefa buforowa, a to teren "2UM" zabudowy usługowej z dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej i jednorodzinnej. Dopiero w dalszej kolejności za terenem "2UM" przewidziano teren zabudowy mieszkaniowej, na którym działkę posiada skarżąca. Gmina [...] przewidziała zatem wpływ charakteru uciążliwości konkretnego przeznaczenia na teren sąsiedni. Teren zabudowy mieszkaniowej, tak istniejącej jak i planowanej "MN" nie przylega do terenu rolniczego "2R", w tym do działki inwestycyjnej. Plan miejscowy ukształtowany został w ten sposób, aby pogodzić interesy różnych grup społecznych i różnego typu właścicieli. Wyznaczenie terenów rolniczych "2R" w przypadku lokalizacji działki inwestora ma umożliwić zabudowę obiektami związanymi z produkcją rolną. Jest przy tym oczywiste i logiczne, że obiekty rolnicze muszą powstawać w obrębie wsi (choćby ze względu na konieczność dojazdu, zaopatrzenia w media, wywóz nieczystości). Lokalizacja zwartych terenów rolniczych przy jednoczesnym oddaleniu od terenów mieszkaniowych w planie miejscowym pozwala na poszanowanie interesów osób trzecich, w tym grup społecznych, które tylko zamieszkują na wsi, nie utrzymując się z pracy w rolnictwie. Dlatego warte podkreślenia są dalsze ustalenia projektu budowlanego, że lokalizacja obory uczestnika i przeniesienie gospodarstwa hodowlanego z centrum wsi na jej obrzeża wpłynie na tzw. dobro sąsiedzkie, zmniejszając uciążliwość hałasu i odorową. W części opisowej projektu budowlanego (pkt 10) poddano analizie obszar oddziaływania obiektu na tle obowiązujących przepisów dochodząc do konkluzji, że obszar ten mieści się w granicach działki inwestora. Nie bez znaczenia jest tutaj zamiar takiego obsadzenia nieruchomości różnego typu zielenią w tym wysoką, że obora znajdzie się w swoistej enklawie, oddzielonej od innych terenów zielonymi ekranami.

Konkluzja taka jest także wynikiem specyficznego kształtu działki inwestora, który ulokował oborę i urządzenia na gnojownicę na nieruchomości mającej wydłużony kształt na osi północ-południe ,w jej skrajnie północnej części, , i graniczącej od północy z terenem zalesionym - co pozwoliło zachować dużą odległość - nie tylko od jego budynku mieszkalnego (w planie część południowo-zachodnia działki), ale też od terenów usługowych, a następnie w trzeciej kolejności od terenów mieszkaniowych. Wynika to wprost z zapisów planu i opisu zagospodarowania działki inwestora. Te specyficzne i szczególne okoliczności pozwoliły organom I i II instancji przyjąć, że odległości planowanych obiektów inwestorskich od innych w obrębie terenów "2UM" i "MN" są na tyle znaczne, że immisje, w tych odorowe mieszczą się w granicach działki inwestora.

W konsekwencji, stwierdzić należy, że organy administracji w prowadzonym postępowaniu należycie rozważyły i oceniły wszystkie okoliczności faktyczne, podnoszone przez skarżącą i na tej podstawie prawidłowo uznały, że jej nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym brak jest podstaw do przyznania statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Z tych względów i na podstawie art.151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.