Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2203/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Celne prawo
Fundacje
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 14 ust. 1 pkt 15
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: Nieuzasadnione odrzucenie przez organy podatkowe argumentacji mającej świadczyć, iż przedmiot importu jest rzeczą otrzymaną przez fundację, przeznaczoną do działalności statutowej /objętą zwolnieniem od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego/, stanowi naruszenie interesu społecznego, o którym mowa w art. 7 Kpa w związku z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

TEZY

Nieuzasadnione odrzucenie przez organy podatkowe argumentacji mającej świadczyć, iż przedmiot importu jest rzeczą otrzymaną przez fundację, przeznaczoną do działalności statutowej /objętą zwolnieniem od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego/, stanowi naruszenie interesu społecznego, o którym mowa w art. 7 Kpa w związku z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy stwierdził, iż wymiar podatku VAT naliczonego przy odprawie celnej samochodu osobowego marki Peugeot 405 Fundacji "Nasz Dom" jest prawidłowy. Biorąc pod uwagę art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Z dołączonych dokumentów wynika, że podatek VAT wynosi 24.284.000 zł.

We wniesionym odwołaniu Fundacja wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji przez uznanie nie istnienia obowiązku podatkowego oraz zwrot kwoty naliczonego podatku.

W uzasadnieniu podnosi, że samochód ten został zakupiony z ofiar słuchaczy koncertu fortepianowego, jaki odbył się w Konserwatorium Królewskim w Brukseli. Stanowi on własność Fundacji, która prowadzi dom rodzinno-zastępczy dla dzieci opuszczonych, osamotnionych lub osieroconych. Fundacja we wniosku do Urzędu Celnego wniosła o zwolnienie od cła i podatku VAT. Urząd Celny w swej decyzji odmówił zwolnienia i dopuścił samochód do obrotu naliczając cło i podatek. Naczelnik Urzędu Skarbowego w swej decyzji stwierdził prawidłowość naliczenia podatku przez płatnika /urząd celny/. W decyzji tej jest brak ustosunkowania się do zwolnienia Fundacji od podatku, czyli uznania nie istnienia obowiązku podatkowego. Decyzja ta ogranicza się jedynie do stwierdzenia prawidłowości naliczenia podatku VAT, nie ustosunkowuje się natomiast do istnienia lub nie istnienia obowiązku podatkowego.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Izba wyjaśnia, iż art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku VAT zwalnia od tego podatku import towarów zwolnionych od cła na podstawie m.in. art. 14 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./. Tymczasem z materiałów dowodowych wynika, iż Urząd Celny w decyzji SAD odmówił zwolnienia i dopuścił samochód do obrotu naliczając cło oraz podatek VAT. Strona dokonując odprawy celnej samochodu Peugeot, nie udokumentowała we wniosku o wszczęcie postępowania celnego, iż przedmiotowy pojazd został podarowany do prowadzenia działalności statutowej Fundacji, nie przedstawiła dokumentu uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia. Zdaniem Izby, przesłane jej zaświadczenie z dnia 21 kwietnia 1994 r. w Belgii, iż samochód Peugeot stanowi dar ze strony stowarzyszenia Our Home dla Fundacji, nie może stanowić podstawy uznania zwolnienia z podatku VAT, gdyż dokument ten został przesłany po 5 miesiącach od dokonanej odprawy celnej i dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Fundacja wniosła o uchylenie powyższych decyzji jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu podnosi, iż spełniając żądanie Izby przedłożyła dodatkowe materiały dowodowe w przedmiotowej sprawie. Tymczasem Izba utrzymała w mocy decyzję niższej instancji, argumentując to brakiem odpowiednich dowodów w momencie odprawy celnej. W ten sposób Izba zakwestionowała sens ustawowego uprawnienia strony do odwoływania się od decyzji organu skarbowego. Zdaniem skarżącego, art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, na którym Izba oparła swą decyzję, nie może stanowić podstawy utrzymania w mocy decyzji organu niższej instancji.

W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o VAT Urząd Celny pełni funkcję płatnika VAT-u w stosunku do towarów importowanych. Płatnik jest podmiotem pośredniczącym między organem podatkowym a podatnikiem w procesie realizacji świadczenia podatkowego, wykonując jedynie sui generis funkcję zleconą z zakresu administracji państwowej. Z tego też względu czynności podejmowane przez każdego płatnika w celu obliczenia i pobrania należności podatkowych mają jedynie charakter czynności materialno-technicznych.

Podatnikowi /w danej sprawie Fundacji/ przysługiwało z tego względu na zasadzie art. 175 par. 1 Kpa prawo zakwestionowania działań płatnika w zakresie obowiązku uiszczenia od podatku od towarów i usług naliczonego i pobranego przez płatnika - Urząd Celny. Organy podatkowe mają zaś obowiązek samodzielnego ustalania stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Organy podatkowe rozpatrując wniosek Fundacji, zobowiązane były zgodnie z art. 7 i art. 77 Kpa do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Sąd Administracyjny stwierdza, iż decyzja organu podatkowego I instancji nie odpowiada wymogom prawidłowej decyzji określonym przez art. 107 par. 3 Kpa.

Izba Skarbowa natomiast w swej decyzji w sposób przekonywający nie określiła, dlaczego odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom emerytowanego pierwszego zastępcy prokuratora Królestwa Belgii, współorganizatora koncertu w Konserwatorium Królewskim w Brukseli, iż sprowadzony z zagranicy samochód dla Fundacji był darowizną na jej rzecz. Rozpatrując niniejszą sprawę organy pominęły również to, iż zgodnie z art. 7 Kpa są z urzędu zobowiązane do uwzględnienia interesu państwowego i społecznego. W interesie państwa i społeczeństwa jest, by opuszczone i osierocone polskie dzieci miały możliwości w miarę normalnego życia, wychowania i leczenia. Skoro państwo polskie nie jest w stanie swoim małym obywatelom, z braku funduszy, tego zapewnić, w pełnym zakresie, to naruszeniem interesu państwowego i społecznego byłoby odrzucenie pomocy ludzi dobrej woli z Belgii.

Z tych zatem powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT w związku z art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił decyzje obu instancji podatkowych.