Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 392/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], na podstawia art. 49b ust. 2 ustawy z 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.) nałożył na [...] K. Z.(1), inwestora wybudowanej w maju 2017 r., wiaty o wymiarach 2,45m x 8,20 m na działce nr [...] w miejscowości [...], bez wymaganego zgłoszenia - art. 30 ust. 1 pkt 1, a nie wymagającego pozwolenia - art. 29 ust. 1 pkt 2 obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia otrzymania postanowienia:

1. dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego tj.

- oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- szkice, rysunki

2. projektu zagospodarowania działki

3. zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku z pismem współwłaścicieli działki [...] w [...] Państwa D. i R. P. o zajęcie stanowiska w sprawie niezgodnego z prawem budowlanym prowadzeniem inwestycji w dniu [...] września 2018 r., pracownicy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili kontrolę obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...] w [...]. Z protokołu kontroli wynika, że na powyższej działce, znajduje się domek letniskowy oraz wiata. Inwestor obiektu, tj. [...] K. Z.(1) prowadzi budowę na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., które przewiduje wykonanie domku letniskowego do 35 m˛ rekreacji indywidualnej okresowego pobytu. Domek letniskowy z zewnątrz posiada plastikowe panele, dach łukowy kryty blachą. Do domku przylega wiata o samodzielnej konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, kryta blachą, posadowiona na bloczkach betonowych. Podłoga została wykonana z drewna. Wiata nie jest powiązana konstrukcyjnie z budynkiem rekreacji indywidualnej a tym samym wiata jest obiektem wolnostojącym. Wata ma powierzchnię 20,09 m˛ i na jej wzniesienie należało uzyskać zgłoszenie zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] K. Z.(1) wnosząc o uchylenie postanowienia z [...] listopada 2018r. jednocześnie o wstrzymanie wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez organ nadzoru budowlanego II instancji. Żaląca się zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez błędne, niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, iż obiekt budowlany konstrukcji lekkiej, szkieletowej przyległy do domku letniskowego na działce [...] jest wiatą. W istocie obiekt ten pełni funkcję altany w celach rekreacyjnych. Altana chroni mnie przed deszczem, słońcem i służy do odpoczynku, w tym też celu została budowana. W obiekcie nie są przechowywane żadne przedmioty, ani nie są wykonywane żadne czynności techniczne. Altana o powierzchni 20 m˛ nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, zatem postępowanie legalizacyjne jest bezzasadne.

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] marca 2019r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części dotyczącej obowiązku przedłożenia: "dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego tj. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, szkice, rysunki" i w to miejsce orzekł o obowiązku przedłożenia: "dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego tj. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz odpowiednie szkice", oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej punktu 3 i w to miejsce orzekł o obowiązku przedłożenia "zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów i w to miejsce orzekł o obowiązku ich przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia organu II instancji, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru budowanego II instancji wskazał, że obiekt budowlany znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości [...], został zakwalifikowany przez powiatowy organ nadzoru budowlanego jak wiata, natomiast Skarżąca sporny obiekt kwalifikuje jako altanę, która chroni ją przed deszczem, słońcem oraz służy do odpoczynku.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślał, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, a w szczególności zdjęcia obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...] wskazują, że obiekt ten stanowi wiatę, a nie altanę jak podnosi skarżąca.

Wiata o wymiarach 2,45m x 8,20 m, o łącznym polu powierzchni zabudowy 20,09 m˛ spełnia warunki dotyczące powierzchni zabudowy wyrażone w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego natomiast w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa wiaty wymagała dokonania przez inwestora skutecznego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W toku postępowania administracyjnego organ powiatowy ustalił, że inwestor nie dokonał takiego zgłoszenia w starostwie powiatowym.

Wszcząć zatem należało właściwą procedurę określoną w art. 49b Prawa budowanego celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W tym miejscu organ wskazał, że działka nr [...] w miejscowości [...] znajduje się na terenie gdzie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka zlokalizowana jest na terenach "[...]" - tj. tereny zabudowy letniskowej. Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miejscowości [...] (przy lesie) (Dz. U. Woj. [...] z 2014 r. poz. 124.) nie zabrania budowy wiat na działkach letniskowych.

Organ I instancji nakazał przedłożenie wymaganych dokumentów, co organ odwoławczy zmodyfikował z uwagi na fakt, iż teren działki [...] w miejscowości [...] jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W związku z faktem, iż termin do przedłożenia dokumentów upłynął w czasie rozpatrywania sprawy przez organ II instancji, termin ten należało zmienić w celu umożliwienia inwestorowi zrealizowania nałożonego obowiązku.

Skargę na powyższe postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. Z.(1), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

Art. 7 k.p.a. poprzez zaniedbanie ustalenia dowodowego funkcji do jakiej wykorzystywana jest przedmiotowa altana (a według organów nadzoru budowlanego - wiata);

Art. 7a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie niekorzystnych dla strony skarżącej definicji wiaty i altany, choć w Prawie budowlanym brak jest definicji obu rodzajów obiektów budowlanych, a w orzecznictwie administracyjnym przyjęto, że altana i wiata są podobnymi rodzajami lekkich konstrukcji szkieletowych różniącymi się jednak funkcja jakie pełnią - altana pełni funkcję rekreacyjno-wypoczynkową, a wiata funkcję techniczną;

Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego definicji altany jako obiektu charakteryzującego się funkcją rekreacyjno-wypoczynkową w odróżnieniu od wiaty przeznaczonej na funkcje techniczne;

Art. 77 § 1 poprzez nieuwzględnienie oświadczenia strony skarżącej o funkcji do jakiej wykorzystywana jest altana (a według organów nadzoru budowlanego - wiata);

Art. 81a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie pomimo braku dowodów, iż wykonany obiekt jest wiatą a nie altaną, co powoduje nałożenie na stronę skarżącą obowiązku pozyskania kosztownej dokumentacji, a dalej wniesienia opłaty legalizacyjnej, co nie jest wymagane w przypadku altany.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z powodu wyżej wskazanych naruszeń przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcia, oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie odwołując się do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym postanowień stanowi przepis art. 49b ustawy z 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm., dalej "pr.b."), obowiązujący w czasie wdrożenia postępowania legalizacyjnego, co prawidłowo przyjęły organy obu instancji. Zgodnie z treścią art. 49b ust. 1 pr.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2).

Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 pr.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.b. (w treści obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. w dniu [...] października 2018r.), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m˛, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m˛ powierzchni działki.

Inwestycja polegająca na budowie wiaty o powierzchni do 20,09 m˛, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.b. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.b., wymagała więc zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Sporna w niniejszej sprawie jest kwalifikacja przedmiotowego obiektu, bowiem w ocenie organów jest to wiata, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.b., natomiast skarżąca podnosiła, że obiekt jest altaną nie wymagającą pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2d w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.b.).

Brak wiążącej definicji legalnej zarówno "wiaty", jak i "altany" powoduje, że kwalifikacji obiektu należy dokonywać po analizie formy, funkcji oraz gabarytów budowli, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej. W konsekwencji należy przyjąć, że każdy obiekt nie zwolniony ustawą od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia podlega wszelkim rygorom przewidzianym w Prawie budowlanym, łącznie z możliwością wydania przez organ nadzoru budowlanego orzeczenia o rozbiórce (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., IV SA 363/98).

W ocenie Sądu posłużyć się zatem należy - definiując pojęcie "altany" - wykładnią językową (przy uwzględnieniu dyrektywy języka potocznego). Za "altanę" uznaje się powszechnie budowlę lub budynek w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji, służący do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, inaczej mówiąc "altana" to niewielki pawilon ogrodowy o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach, nie związany trwale z gruntem, przeznaczony do wypoczynku oraz osłony przed słońcem i deszczem. Według definicji zawartej w Internetowym Słowniku Języka Polskiego (www.sjp.pwn.pl) "altana" to "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana, o ażurowych ścianach". Podobnie definiuje "altanę" Encyklopedia Internetowa (wikipedia.pl): "altana – lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, często ozdobna, również niewielki plac zacieniony przez krąg drzew, ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem, miejsce spotkań i odpoczynku". Z kolei według Małego Słownika Języka Polskiego (PWN, Warszawa 1969) "altana" to "lekki, przewiewny budynek w ogrodach, obsadzony zwykle roślinami pnącymi, osłaniający przed deszczem i słońcem" (por wyr. NSA z 09 stycznia 2014r., sygn. akt II OSK 1875/12, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W Słowniku języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego, PWN, Warszawa 1958, "altana" to "lekki, przewiewny budyneczek w ogrodach i parkach, często obsadzony roślinami pnącymi", z kolei w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją S. Dubiesza, PWN, Warszawa 2006, altana to "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem" (por wyr. NSA z 04 kwietnia 2017r., sygn. akt II OSK 2428/15, dostępne www.oreczenia.nsa.gov.pl). W oparciu o powyższe definicje "altanę" najczęściej utożsamia się z domkiem letniskowym w rodzinnych ogrodach działkowych, zwłaszcza z uwagi na posiadanie ścian, chociażby ażurowych.

Zasadnicze znaczenie, rzutujące na ocenę zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisów prawa materialnego miało wyjaśnienie, czy sporny obiekt budowlany pełniący funkcję ochronną przed deszczem i słońcem stanowi wiatę. W prawie budowlanym brak jest także definicji legalnej "wiaty". Pojęcie to pojawia się w art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. b., wedle którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę dla: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m˛, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m˛ powierzchni działki. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie wsparcia na gruncie, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. II SA/Kr 973/10; www:orzeczenia.nsa.gov.pl). Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 800/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 973/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 628/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 800/08; www:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wiatę od budynku odróżnia przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich albo z większości stron. Również w języku ogólnym (potocznym) "wiata" to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiona np. nad peronem kolejowym, parkingiem, hangarem czy przystankiem tramwajowym (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Tom 4, red. prof. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, str. 404). Takiemu ujęciu odpowiada wniosek, że wiata, nie będąc budynkiem, nie powinna posiadać wszystkich cech, o jakich mowa w treści art. 3 pkt 2 pr.b. Oznacza to, że jest ona obiektem budowlanym związanym lub niezwiązanym trwale z gruntem, niewydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, stanowiącym przede wszystkim dach wsparty na słupach. Wystarczy przy tym, aby przynajmniej jedna z tych przesłanek została spełniona. Takie rozumienie pojęcia wiaty nie jest odosobnione, zważywszy że właśnie tak postrzega ją prawodawca. W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112 poz. 1316, ze zm.) za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która "stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". Nie bez znaczenia jest także to, że ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 2c pr.b. odróżnia "wiaty" od "parterowych budynków gospodarczych", art. 29 ust. 1 pkt 2. Nie może budzić zatem wątpliwości, że wiaty nie można traktować jako synonimu budynku gospodarczego, a więc obiektu zamkniętego (por. wyrok tut. Sądu z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 1151/15, CBOSA).

Analizując sporny obiekt z perspektywy przepisów powołanej ustawy – Prawo budowlane, opisanych wytycznych jak i stanowiska prezentowanego przez sądy administracyjne, należy zgodzić się ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego, w świetle którego wybudowany przez skarżącą obiekt budowlany stanowi wiatę – budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 pr. b. Jego konstrukcja i wykonanie świadczą o tym, że jest budowlą o samodzielnej konstrukcji drewnianej, z wspartym na słupach dachem jednospadowym, krytą blachą, posadowioną na bloczkach betonowych. Nie posiada żadnych ścian.

W ocenie Sądu od altany odróżnia wiatę przede wszystkim jej konstrukcja i wygląd – to że wiata stanowi jedynie dach wsparty na słupach. Nie można jej przypisać cech budynku, dlatego traktuje się wiatę jako budowlę. W niniejszej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika, że sporny obiekt w istocie stanowi wsparte na słupach zadaszenie przed wejściem do domku letniskowego służące ochronie przed deszczem i słońcem. Przy czym pełniona funkcja techniczna wiaty, jak to podnosi skarżąca nie stanowi istnej cechy odróżniającej wiatę od altany. Wyróżnikiem wiaty nie jest pełniona funkcja, ale przede wszystkim konstrukcja obiektu. Obie budowle chronią bowiem przez czynnikami atmosferycznymi. W ocenie Sądu altanę od wiaty odróżnia przede wszystkim to, że stanowi samodzielny i wolnostojący budyneczek, w lekkiej zabudowie, posiadający ściany, często ażurowe i jak wskazano powyżej utożsamiana bywa z domkiem letniskowym. Natomiast cech budynku z pewnością nie posiada wiata, zwłaszcza z powodu braku wydzielenia z przestrzeni ścianami, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec tego wzniesiony przez skarżącą obiekt (dach wsparty na słupach, położny na bloczkach betonowych) stanowi budowlę w sposób dość trwały związany z gruntem, by zapewnić mu stabilność (protokół kontroli z [...] października 2018r. wraz z materiałem zdjęciowym, k. 8 i poprzednie akt adm. I inst.). Odmiennie niż altana, wiata w niniejszej sprawie nie jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. W istocie stanowi zadaszenie przed wejściem do domku letniskowego. Przedmiotowy obiekt budowlany w porównaniu z powyższymi definicjami "altany", pochodzącymi z różnych źródeł, takiej altany nie stanowi. Tym samym nie sposób uznać, aby wykonane przez skarżącą roboty budowlane stanowiły budowę altany.

Reasumując stwierdzić trzeba, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowe roboty budowlane jako dotyczące wiaty wymagającej zgłoszenia, powierzchnia wiaty o wymiarach 2,45 m x 8,20 m = 20,09 m˛, nie przekracza 35 m˛.

Wobec takiej kwalifikacji obiektu, zgodnie z art. 30 ust. 5 p.b., zgłoszenia (o którym mowa w ust. 1), należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu.

Skarżąca nie przedstawiła dokumentacji na wykazanie, że wiata w aktualnym kształcie powstała legalnie, gdyż jej zdaniem obiekt stanowi altanę nie wymagającą nawet zgłoszenia. Stąd należy przyjąć, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną dotyczącą kontrolowanego obiektu budowlanego – wiaty.

W związku z powyższym, Sąd podziela ustalenia organów nadzoru budowlanego o konieczności zastosowania trybu postępowania legalizacyjnego z art. 49b p.b.

W tym miejscu należy wskazać, że wdrożenie procedury legalizacyjnej wobec robót budowlanych, podlegających reżimowi zgłoszenia we właściwym organie, wymaga wstępnej oceny zgodności samowolnie zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Podstawowym bowiem warunkiem doprowadzenia do stanu zgodności z prawem jest stwierdzenie, iż określony obiekt budowlany może istnieć na danym terenie i sytuacja taka odpowiada wymaganiom istniejącego ładu przestrzennego. Negatywna ocena w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też w zakresie ogólnej zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, będzie skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego ganku. Natomiast pozytywna ocena przedłożonych dokumentów będzie podstawą do wdrożenia kolejnego etapu postępowania legalizacyjnego - nałożenia na inwestora opłaty legalizacyjnej, uiszczenie której warunkować będzie legalizację samowoli budowlanej.

W przedmiotowej sprawie działka nr [...] w miejscowości [...] zlokalizowana jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przyjętym Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miejscowości [...] (przy lesie), publ. Dz. U. Woj. [...]. z 2014 r. poz. [...]. Przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] - tj. tereny zabudowy letniskowej. Z postanowień planu, w szczególności § 14 Uchwały nie wynika, by zabroniona była budowa wiat na działkach letniskowych.

Następnie, wymaga podkreślenia, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana, to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 1-3 p.b. w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych w tym przepisie dokumentów. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem. Jednak istotne jest, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Inwestor, nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej.

Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dostrzegł w kontrolowanym postępowaniu naruszenia bezwzględnie obowiązujących reguł dowodowych lub innych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wpływającym na legalność zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny jest dostateczny i wystarczający dla wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia, a zarzuty skargi okazały się nieskuteczne i nie podważyły prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Mając na uwadze treść przepisów art. 49b ust. 2 pkt 1-3 pr.b. organ odwoławczy dokonał także prawidłowej modyfikacji rozstrzygnięcia w zakresie obowiązku przedłożenia przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 i 4 pr.b.,tj. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz odpowiednie szkice, oraz o przedłożeniu zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na fakt, iż teren działki [...] w miejscowości [...] jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z faktem, że termin do wykonania nałożonych obowiązków upłynął zasadnie organ odwoławczy termin do ich wykonania zmienił. Wobec powyższego prawidłowo organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzekł w wyroku.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.