Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 30/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 48 prawo budowlane, art.35 par. 3 kpa
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Budowlanego dla M. B. w przedmiocie samowoli budowlanej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Budowlanego dla M. B. do rozpoznania wniosku D. S. z [...] grudnia 2018r., 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Budowlany dla M. B. dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Budowlanego dla M. B. na rzecz D. S. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Budowlanego dla M. B. na rzecz D. S. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga D. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "PINB") wniesiona została w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu [...] grudnia 2018 r. D. S. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. wniosek o interwencję w sprawie przebudowy na działce nr ew. [...] budynku gołębnika i wybudowania przez R. N. lokalu mieszkalnego w warunkach samowoli budowlanej. Do wniosku dołączył on informację z rejestru gruntów – wskazującą, że działka nr [...], zlokalizowana przy ul. [...] w B., jest przedmiotem współwłasności D. S. i R. N..

W dniu [...] lutego 2019 r. organ I instancji przeprowadził oględziny obiektów posadowionych na działce [...], podczas których ustalił, że: na działce istnieje obiekt murowany i przylegający do niego zespół obiektów - garaże i wiata, inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę i nie dokonał stosownego zgłoszenia. Obecny podczas oględzin R. N. oświadczył, że dokona do końca 2019 r. rozbiórki obiektów wykonanych w warunkach samowoli.

W dniu [...] kwietnia 2019 r., po uprzednim wezwaniu do siedziby organu, przyjęto od D. S. oświadczenie, że nie wyraża on zgody na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.

W dniu [...] stycznia 2020 r. D. S. zwrócił się do PINB w B. z pismem informującym o zawiśnięciu przed Sądem Rejonowym w B. postępowania w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Poinformował też organ o niepodjęciu przez R. N. realizacji deklarowanej rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. PINB zawiadomił strony (współwłaścicieli działki nr ew. [...]) o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na ww. działce. Jednocześnie zawiadomił strony o terminie przeprowadzenia kontroli istniejącej na działce zabudowy. Oględziny zostały przeprowadzone [...] lutego 2020 r. Tego samego dnia PINB wystosował do Sądu Rejonowego w B. zapytanie o stan postępowania w sprawie prowadzonej w przedmiocie zniesienia współwłasności.

Oględziny zostały przeprowadzone [...] lutego 2020 r. W protokole z kontroli opisano szczegóły istniejącej zabudowy, uzyskano też potwierdzenie, że istniejąca na działce zabudowa nie została zrealizowana w oparciu o wymagane prawem pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. D. S. skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "KPWINB") ponaglenie, domagając się podjęcia interwencji i zobowiązania organu I instancji do natychmiastowego zakończenia postępowania.

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. KPWINB odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. W uzasadnieniu KPWINB wskazał na brak informacji o podejmowaniu przez PINB czynności w okresie od kwietnia 2019 r., uznał jednak – że z uwagi na wszczęcie postępowania administracyjnego w styczniu 2020 r. – nie można w sprawie stwierdzić bezczynności.

W dniu [...] kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu) D. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w tej sprawie, domagając się:

1. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie;

2. stwierdzenia, że bezczynność w prowadzeniu sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie [...]zł;

6. zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ I instancji do tej pory nie wydał orzeczenia rozstrzygającego sprawę, a w jego ocenie postępowanie prowadzone jest od daty wniesienia przez niego pisma do PINB, w którym domagał się on interwencji w sprawie samowoli budowlanej. Podkreślił, że pismo to wpłynęło do organu [...] grudnia 2018 r. Skarżący odniósł się krytycznie do stwierdzenia, zawartego w uzasadnieniu postanowienia KPWINB, że w sprawie legalności budynków wybudowanych na działce nr [...] postępowanie administracyjne toczy się dopiero od stycznia 2020 r. Wskazał jednocześnie na alternatywne stanowisko, zgodnie z którym za datę wszczęcia postępowania w sprawie można przyjąć datę podjęcia przez organ nadzoru budowlanego pierwszej czynności – tj. [...] lutego 2019r. (data oględzin).

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał na wydanie w dniu [...] kwietnia 2020 r. decyzji nakazującej inwestorowi (współwłaścicielowi nieruchomości) rozbiórkę wykonanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przylegającego do niego zespołu budynków: garażowego, gospodarczego oraz wiaty garażowej. Ponadto organ powołał się na przepisy ustawy z [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Podkreślił, że zawieszeniu podlegały terminy na podjęcie czynności w toku administracyjnego postępowania już od [...] marca 2020 r. Tym samym PINB nie podzielił stanowiska skarżącego co do pozostawania w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność organu (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 120 tej ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności, i czy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który w § 1 określa, że sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Po myśli art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, wnosząc pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. ponaglenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., aktualnie: t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "k.p.a."). Tym samym, wniesioną skargę uznać należało za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu. Dla wyczerpania wskazanego wyżej trybu zaskarżenia, konieczne jest jedynie złożenie ponaglenia, a skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zostanie ono rozpatrzone przez organ wyższego stopnia oraz niezależnie od stanowiska zajętego w razie jego rozpatrzenia. Dodatkowo należy też zauważyć, że skarga na bezczynność organu nie jest ograniczona żadnym terminem. W świetle powyższego, w niniejszej sprawie Sąd zobowiązany był do oceny zaskarżonej bezczynności PINB w B..

Dokonując merytorycznej oceny skargi Sąd uznał ją za w pełni zasadną.

Zdaniem skarżącego, organ I instancji pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy wszczętej na skutek jego pisma z [...] grudnia 2018 r., a dotyczącej legalności istniejącego na działce nr [...] obr. [...] budynku użytkowanego jako mieszkalny, wybudowanego przez współwłaściciela działki I. N..

W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy a także treści skargi oraz wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, z których wynika przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, pozwala stwierdzić, że skarga jest zasadna, ponieważ brak decyzyjnego załatwienia sprawy, zainicjowanej powyższym wnioskiem, do dnia wniesienia skargi, dowodzi zaistnienia w tej sprawie stanu bezczynności organu.

Trzeba przy tym zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". Powołując się na wykładnię treści pierwszego z wyżej wymienionych pojęć prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych to wskazać należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 25.10.2012 r., sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15.11.2012 r., sygn. II SAB/Bk 53/12, a także WSA w Gdańsku w wyroku z 3.07.2013 r., sygn. II SAB/Gd 54/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.12.1998 r., sygn. III SAB 77/98,LEX nr 36590, a także np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8.06.2004 r., sygn. III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy (tak: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.

W takim kontekście trzeba również wspomnieć, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej ogólnej reguły procesowej sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Jak już była o tym mowa wyżej, dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, czy sprawy szczególnie skomplikowanej ustawodawca zastrzegł dłuższe terminy - odpowiednio miesiąc lub dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga w sprawie kwestia momentu, od którego możliwa jest ocena, czy organ pozostawał bezczynny.

W ocenie Sądu zwalczana przez skarżącego bezczynność organu nadzoru budowlanego I instancji winna być ocenia od dnia zgłoszenia przez niego stosownego wniosku – "zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej". Organ I instancji wskazuje zaś na wszczęcie postępowania z urzędu i zawiadomienie stron o tym fakcie pismem z [...] stycznia 2020 r.

Odnosząc się do twierdzeń organu nadzoru budowlanego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rzeczywiście pojawił się problem, czy postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane, a dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, czyli postępowania naprawcze i legalizacyjne (w zależności od zakwalifikowania inwestycji) mogą toczyć się wyłącznie z urzędu, czy również mogą być wszczynane na wniosek podmiotów, które mają interes prawny w ich przeprowadzeniu. W wyroku z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 584/11 (dostępny na stronie j.w. - orzeczenia.nsa.gov.pl), który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni akceptuje, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wyraźnie nie określają, czy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu lub tylko na wniosek, należy sięgnąć do ogólnych przepisów regulujących wszczęcie postępowania. Z art. 61 § 1 k.p.a. wynika bowiem, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Regulacja ta w powiązaniu z treścią art. 233 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. (stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), wskazuje na konieczność przyjęcia możliwości wszczęcia postępowania naprawczego (legalizacyjnego) nie tylko z urzędu ale również na wniosek strony postępowania. Brak w przepisach Prawa budowlanego wyraźnego wyłączenia dopuszczalności wszczynania postępowania naprawczego i legalizacyjnego na wniosek, nie pozwala bowiem przyjąć, że takie postępowanie może być wszczynane jedynie z urzędu.

Pismo zawierające wniosek skarżącego wszczęło zatem postępowanie administracyjne w tej sprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. (data wpływu wniosku do PINB). Postępowanie to - zgodnie z ww. art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 57 § 3 k.p.a., powinno było zakończyć się najpóźniej w dniu [...] lutego 2019 r., co jednak nie nastąpiło do momentu wniesienia skargi na bezczynność. Mimo upływu tak długiego okresu, organ nie zakończył bowiem przedmiotowego postępowania decyzyjnie do dnia [...] kwietnia 2020 r. Z akt sprawy wynika, że w okresie od [...] grudnia 2018 r. organ przeprowadził jedynie oględziny obiektu budowlanego ([...] lutego 2019 r. i [...] lutego 2020 r.) i wystosował w dniu [...] stycznia 2020 r. pismo do Sądu Rejonowego w B. celem uzyskania informacji o stanie postępowania prowadzonego w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości.

W realiach rozpoznawanej sprawy bez wątpienia wystąpiła bezczynność organu I instancji – rozumiana jako niewydanie w terminie decyzji.

Jednocześnie w rozważanym aspekcie zauważyć należy, że organ kwestionując zasadność skargi - w odpowiedzi na nią - powołuje się na wejście w życie w dniu [...] marca 2020 r. przepisów ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniemi zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374 z późn. zm.), znowelizowanej ustawą z dnia [...] marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568 z późn. zm.), a w szczególności art. 15 zzs ust. 1 pkt 6, ust. 10 i ust. 11, dotyczące biegu oraz zawieszenia terminów procesowych i sądowych, braku możliwości wymierzania grzywien i zasądzania sum pieniężnych w powyższym okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID oraz wywodzenia środków prawnych dotyczących m.in. bezczynności organu.

Zdaniem Sądu, argument ten nie może być jednak skuteczny w stosunku do czynności podjętych przed ogłoszonym stanem zagrożenia epidemiologicznego, czy później stanem epidemii. Ww. przepis nie dotyczy bowiem bezczynności organu i stanu przewlekłości postępowania powstałego i trwającego do [...] marca 2020 r., tj. daty ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego. Przepisy nowelizacji ustawy COVID-19 nie wyłączyły możliwości złożenia ponaglenia i skargi na bezczynność, o ile dotyczą one stanu postępowania sprzed daty ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii – jak ma to miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Pomijając zatem okres od [...] marca 2020 r. (początek obowiązywania stanu zagrożenia) zauważyć należy, że okres załatwienia przedmiotowej sprawy od wpłynięcia wniosku skarżącego, tj. od [...] grudnia 2018 r. do wspominanej daty [...] marca 2020 r., wskazuje na bezczynność organu. Z zestawienia dat podejmowanych wskazanych wyżej czynności bezspornie wynika, że były one podejmowane w nieuzasadnionych odstępach czasu, a wydanie rozstrzygnięcia nie wymagało przeprowadzenia szczególnego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia obszernego materiału dowodowego.

W tych okolicznościach sprawy skarga podlegała uwzględnieniu.

Pomimo stwierdzenia, że organ pozostawał do dnia [...] marca 2020 r. bezczynny, nie zachodziła podstawa do wyznaczenia organowi nadzoru budowlanego terminu załatwienia sprawy bowiem jak już wyżej podano decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nakazano inwestorowi (współwłaścicielowi działki nr ew. [...]) rozbiórkę wykonanej budowy obiektów budowlanych. Z tych przyczyn w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność PINB w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu podniesione wyżej okoliczności, w szczególności czas oczekiwania przez skarżącego na rozstrzygnięcie świadczą o tym, że bezczynność organu nadzoru budowlanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa ma w realiach rozpoznawanej sprawy charakter oczywisty i jest wynikiem lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków organu wynikających z ustawy. Jeszcze raz należy podkreślić, że sprawa z wniosku z [...] grudnia 2018 r. została zakończona dopiero w [...] kwietnia 2020 r. Organ w międzyczasie nie podejmował czynności zmierzających do załatwienia wniosku skarżącego, mimo złożenia przez niego – jako współwłaściciela nieruchomości - wyraźnego oświadczenia o niewyrażeniu zgody na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego wobec prac budowlanych przeprowadzonych w warunkach samowoli budowlanej przez drugiego z współwłaścicieli. Oczekiwanie na dobrowolne wykonanie prac rozbiórkowych przez inwestora w żaden sposób nie uzasadnia zaniechania czynności przez organ nadzoru budowlanego. Kwestia dobrowolności inwestora mogła być rozważana wyłącznie po wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w przedmiocie legalności wykonanych prac budowlanych.

Podsumowując, w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Zważywszy na rozmiar stwierdzonej bezczynności w ocenie Sądu zaistniały podstawy do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej zasądzanej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu i może być podjęte jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Podkreślić trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Z uwagi na okres oczekiwania na rozstrzygnięcie (ponad 1 rok) - dotyczące samowolnie podejmowanych prac inwestycyjnych, wkraczających w zakres praw właścicielskich do nieruchomości - Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie [...]złotych, o czym orzekł w pkt 3 wyroku. Kwota ta, uwzględniając wszystkie okoliczności niniejszej sprawy i jej realną wartość ekonomiczną, spełnia rolę kompensacyjną. Tym bardziej, że w skardze nie zostały podniesione szczegółowo argumenty dotyczące poniesionego uszczerbku na skutek opieszałości organu.

Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w kwocie [...]zł.