Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 882/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. działając na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art 70 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 107 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku K. K. o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] wydanej przez Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia i poprzedzającej jej decyzji Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt III SAB/Łd 23/16 w wyniku skargi K. K. na nierozpoznanie wniosku z dnia 5 lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie nadania skarżącemu tytułu licencjata i wydania dyplomu w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ otrzymał prawomocny wyrok z aktami sprawy w dniu 9 grudnia 2016 r.

W dniu [...] Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. wydał decyzję Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania skarżącemu tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia i poprzedzającej jej decyzji Rektora z dnia [...].

Organ podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w związku ze złożeniem przez skarżącego w dniu 5 lipca 2015 r. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia. Rozstrzygając powyższy wniosek organ w dniu 18 maja 2016 r. wydał decyzję utrzymującą decyzję z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i sąd w orzeczeniu odrzucił skargę jako przedwczesną ( sygn. III SA/Łd 805/16) a jednocześnie stwierdził, iż organ dokonał błędnego pouczenia, do którego strona się zastosowała. W wyniku tego rozstrzygnięcia strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.

Organ postanowieniem z dnia [...] przywrócił termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż zostały spełnione wszelkie przesłanki od

przywrócenia terminu. W dniu 13 kwietnia 2017 r. na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzja z dnia [...] został uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] został przedłużony termin załatwienia sprawy w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] z uwagi na konieczność przeprowadzenia wszechstronnej analizy sprawy oraz w związku z odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 605/16 skargi od decyzji z dnia [...]. W dniu [...] została wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia i poprzedzającej jej decyzji Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, w związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ wskazał, iż analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż będąca przedmiotem weryfikacji decyzja Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia i poprzedzającej jej decyzji Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ analizując materiał nie doszukał się rażącego naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu przedmiotowych decyzji. Świadczy też o tym fakt, iż przedmiotowe decyzje podlegały już ocenie przez Sąd i Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego przez organ.

Sąd uznał, że organ powziął uzasadnione wątpliwości, co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata oraz wydaniu dyplomu i w związku z tym, zainicjował postępowanie w celu wzruszenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał również, iż oceniając zasadność zastosowanego trybu podnieść należy, że organ uczelni, w związku z otrzymanym w dniu 7 sierpnia 2007 r. z Sądu Rejonowego [...] w Ł. prawomocnym wyrokiem o uznaniu skarżącego za winnego tego, że w nieustalonym dniu w okresie pomiędzy czerwcem a październikiem 2005 roku w Łodzi posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 270 § 1 k.k., miał podstawy do uruchomienia procedury zmierzającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata.

Organ wskazał, że analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że będąca przedmiotem weryfikacji decyzja Rektora w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] i poprzedzająca ją decyzja Rektora z dnia [...] zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślił, iż przedmiotowe decyzje podlegały już ocenie dokonywanej przez sądy administracyjne i była podstawą dokonanych przez ten sąd rozstrzygnięć. Sprawa została zweryfikowana przez wszystkie instancje administracyjne i postępowanie sądowe, które nie wykazało błędów organów ani procesowych ani merytoryczny przy wydawaniu decyzji.

Organ w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego ustalił i wskazał, że decyzją z dnia [...] Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 151 § l ust. 2 k.p.a., uchylił decyzję Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu oraz nie nadał tytułu zawodowego K. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 377/09 stwierdził nieważność decyzji Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły [...] w Ł.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że organ administracji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, uniemożliwiając dokonanie oceny zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji merytorycznej zasadności uchylenia decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu.

Sąd podkreślił zatem, że w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu organem właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu jak i do wydania decyzji po wznowieniu jest rektor uczelni. W zaistniałym stanie faktycznym decyzja wydana przez Komisję Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły [...] w Ł. rażąco narusza przepis art. 207 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem została wydana przez nieuprawniony organ. Decyzja Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] nie konwalidowała powyżej wskazanego naruszenia, bowiem wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego na skutek wydania decyzji rażąco naruszającej prawo.

Decyzją z dnia [...] Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz § 41 ust. 1 § 43 ust. 1 Regulaminu Studiów w Szkole Wyższej Szkoły [...] w Ł. stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole A w L., zmienionego uchwałą nr 7 z dnia 26 marca 2008 r. i uchwałą nr 5 z dnia 27 listopada 2009 r., uchylił decyzję Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu, oraz orzekł o odmowie nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i stwierdził brak podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż sfałszowanie dowodów, czyli wpisów zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej K. K. przez nieustaloną osobę, zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w Ł. Wydziału Grodzkiego. Wyrok ten został wydany w wyniku zawiadomienia Prokuratury Rejonowej przez Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. pismem z dnia 21 listopada 2005 r. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z uwagi na to, że oceny z przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej K. K. nie zostały dokonane przez prowadzącego zajęcia, lecz zostały sfałszowane. Stosownie do § 36 pkt 1 Regulaminu studiów, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3 Rady Naukowej Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] w sprawie zmian w Regulaminie studiów Uczelni, obowiązującego w dniu nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu mu dyplomu, ukończenie studiów następowało po złożeniu egzaminu dyplomowego z wynikiem co najmniej dostatecznym, i absolwent otrzymywał dyplom ukończenia studiów wyższych.

Zgodnie z § 34 ust. 1 pkt a powołanego Regulaminu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego było:

a) uzyskanie zaliczenia wszystkich przedmiotów i praktyk przewidzianych w planie studiów,

b) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy dyplomowej.

Student, który nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu objętego planem studiów, nie był uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego.

Rektor wskazał, iż jak się okazało już po wydaniu decyzji ostatecznej o nadaniu

K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu, w/w nie uzyskał zaliczenia z przewidzianego w planie studiów przedmiotu "ekonomia matematyczna" - nie był wobec tego uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Gdyby Komisja Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły [...] w Ł. dysponowała informacją, że skarżący nie uzyskał zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna", to nie zostałby on dopuszczony do egzaminu dyplomowego i nie zapadłaby decyzja o nadaniu mu tytułu zawodowego licencjata. Organ dodał, iż także w świetle § 25 obecnie obowiązującego Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły [...] w Ł., stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole Wyższej Szkoły [...] w Ł., warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego jest:

1) uzyskanie zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów i praktyk, złożenie wszystkich wymaganych planem egzaminów oraz uzyskanie przewidzianej w toku studiów liczby punktów,

2) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy licencjackiej.

Rektor podniósł, że K. K. nie uzyskał zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów, wobec czego nie spełnił wymagań koniecznych do ukończenia studiów, a w konsekwencji do nadania mu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu. Ze względu na stwierdzenie istnienia podstawy do uchylenia decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe), organ uznał za zasadne uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie na nowo o istocie sprawy, poprzez nienadanie tytułu zawodowego licencjata i w konsekwencji - stwierdzenie braku podstaw do wydania dyplomu W wyniku przeprowadzonego postępowania Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. w dniu [...] wydał decyzję w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji. Organ po ponownym przeanalizowaniu sprawy, w dniu [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] i odmówił nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę na decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. w dniu [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi III Wydział wyrokiem z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 228/11 oddalił skargę. W ocenie Sądu organ powziął uzasadnione wątpliwość, co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata oraz wydaniu dyplomu i w związku z tym, zainicjował postępowanie w celu wzruszenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.).Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ wskazał, że w tym zakresie Rektor prawidłowo zainicjował postępowanie wznowieniowe.

Sąd wskazał również, iż oceniając zasadność zastosowanego trybu podnieść należy, że organ uczelni, w związku z otrzymanym w dniu 7 sierpnia 2007 r. z Sądu Rejonowego [...] w Ł. prawomocnym wyrokiem o uznaniu skarżącego za winnego tego, że w nieustalonym dniu w okresie pomiędzy czerwcem a październikiem 2005 r. w Ł. posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 270 § 1 k.k., miał niewątpliwie podstawy do uruchomienia procedury zmierzającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o nadaniu tytułu zawodowego licencjata.

W dalszej kolejności organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i stoi w opozycji z zasadą trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Organ odwołał się do treści art. 156 § 1 k.p.a. i wskazał przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Jedną z przesłanek stanowi zatem rażące naruszenie prawa. Do takiego naruszenia dochodzi wówczas gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 1991 r., III SA 1246/91. A zatem uznać należy, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa. Organ zauważył, że jego postępowanie zostało już ocenione w 2009 r. przez sąd administracyjny, nie dopatrzył się on żadnych uchybień ani materialnych ani procesowych. Jego zdaniem nie zachodzi żadna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wydanie decyzji z rażącym naruszaniem prawa.

Organ przypomniał też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt III SAB/Łd 23/16 w wyniku skargi K. K. na nierozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowym wniosku w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ otrzymał wyrok z aktami sprawy w dniu 9 grudnia 2016 r. W dniu [...] wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Łd 803/17 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...]. W wyroku tym Sąd stwierdził, że w wyniku naruszenia procedury administracyjnej polegającej na błędnym zastosowaniu przepisów art. 6, 7, 77, 105 § 1 w efekcie doszło do bezpodstawnego i naruszającego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. rozstrzygnięcia. Wskazane wady postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, mocą którego bezpodstawnie uchylono decyzję z dnia [...] i "umorzono postępowanie wszczęte decyzją z dnia [...], którego to rozstrzygnięcia w takim kształcie nie przewidują obowiązujące przepisy prawa. Ponadto Sąd wskazał, że nie jest uzasadnione stanowisko organu, że decyzja późniejsza (wydana 10 lipca 2017 r. w tym samym przedmiocie - odmowy stwierdzenia nieważności) może stanowić podstawę uchylenia istniejącej w obrocie prawnym decyzji z dnia [...]. Wręcz odwrotnie w każdym przypadku, gdy w obrocie prawnym istnieje decyzja rozpoznająca tożsamą sprawę tego samego wnioskodawcy organ winien rozważyć możliwość umorzenia kolejnego/równoległego postępowania w tym samym przedmiocie. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, był jeden wniosek wszczynający postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - był to wniosek z dnia 5 lipca 2015 r. (okoliczność niesporna).

Merytorycznie po raz pierwszy wniosek został oceniony decyzją z dnia [...]. Decyzja z dnia [...] jak sam przyznał organ była decyzją wadliwą nierozpoznającą tego wniosku, zresztą wyeliminowaną z obrotu na mocy decyzji z dnia [...]. Tak więc twierdzenie organu, że skoro organ wydał decyzję na podstawie pierwotnego wniosku i pierwszej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności, owa decyzja i wszczęte postępowanie nie mogło się ostać, nie ma uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego. Już bowiem w momencie wydawania decyzji z dnia [...] istniała w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] rozpoznająca wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, co organ winien mieć na względzie prawidłowo prowadząc postępowanie administracyjne. Wobec powyższego wyroku w obrocie prawnym pozostała wyżej opisana decyzja Rektora z dnia [...].

A zatem w rozpoznawanej sprawie, jak stwierdził Sąd w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Łd 803/17, że skoro decyzja z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] wydana po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 5 lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia była pierwszą decyzją, która merytorycznie załatwiała wniosek skarżącego, a wniosek był jeden, a ponadto decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a jednocześnie wniesiony od tej decyzji w dniu [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podlega merytorycznemu rozpoznaniu, to zachodzą podstawy do uchylenia kolejnych, późniejszych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] tj. decyzji z dnia [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...].

Organ zaznaczył, że powyższe stanowisko potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 212/18.

W skardze K. K. wskazał, że decyzja Rektora nr [...] ma wiele wad prawnych, została wydana przez nieuprawniony organ, na podstawie przepisów, które nie dotyczą jego osoby. Skarżący wniósł o rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga K. K. jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.

Na wstępie rozważań zaznaczyć trzeba, że wniosek skarżącego z dnia [...] o stwierdzenie nieważności dotyczy "odmowy nadania mi tytułu licencjata i wydania dyplomu". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zaznaczył, że na podstawie wyroku NSA sygn. II GSK 1780/12 organ administracyjny rozpatruje i rozstrzyga ponownie sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zdaniem strony decyzję o odmowie wydania tytułu licencjata oparto na ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. i Regulaminie studiów z 2007 r., co stanowi rażące naruszenie prawa. Obowiązująca zasada prawa polskiego i europejskiego lex retro non agit stanowi, zdaniem skarżącego, jak stosować prawo.

Decyzja, której dotyczy wniosek to decyzja z dnia [...] która utrzymała w mocy decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły [...] w Ł. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu i nienadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów I stopnia. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a następnie wydanie decyzji nastąpiło ze względu na to, że wpisy z przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej okazały się fałszywe. Decyzja z dnia [...] była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 20 września 2011 r. sygn. III SA/Łd 228/11 orzekł o oddaleniu skargi. Wyrok jest prawomocny od dnia 15 listopada 2011 r.

Wskazać jeszcze trzeba, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności został w I instancji rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił m.in. art. 156 § 1 pkt 1 w zw. art. 157 § 1 i 2 k.p.a. W wyniku rozpoznania przez Rektora [....] w Ł. wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, zaskarżoną obecnie decyzją z [...] rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy.

Przypomnienia wymaga także, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.) do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

W myśl ust. 2 tego przepisu, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, na zasadzie art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11. Zażalenia, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym art. 127 § 3 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący uzasadnił podnosząc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i na podstawie nieobowiązujących przepisów.

W związku z powyższym na wstępie przypomnieć należy, że pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności zawarte zostały w art. 156 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Biorąc pod uwagę treść wniosku skarżącego, organ trafnie ocenił, że skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i brak podstawy prawnej do wydania decyzji o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły [...] w Ł. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu i nienadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów I stopnia, tj. powołał się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawę istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy okolicznością determinującą odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 lutego 2011 r., mogło być uprzednie poddanie tej decyzji kontroli sądu administracyjnego, tak jak to przyjął organ.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wyrokiem z dnia 20 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie III SA/Łd 228/11 oddalił skargę K. K. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły[...] w Ł. z dnia [...] wydaną po wznowieniu postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji o nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu. W obszernym uzasadnieniu sąd ocenił legalność decyzji i odniósł się do zarzutów skarżącego. Wyrok ten jest prawomocny od 15 listopada 2011 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd potwierdził, iż organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania skarżącemu tytułu zawodowego i wydania dyplomu jest Rektor Wyższej Szkoły [...] w Ł. Ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje postępowania w sprawie wzruszania ostatecznych decyzji o nadaniu tytułu zawodowego, zatem na mocy art. 207 ust. 1 tej ustawy, winien zostać zastosowany w sprawie jeden z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w rozdziale 12 i 13 k.p.a.

Sąd stwierdził, że organ powziął uzasadnione wątpliwości co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata oraz wydaniu dyplomu, po otrzymaniu w dniu 7 sierpnia 2007 r. z Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. prawomocnego wyroku o uznaniu K. K. za winnego tego, że /.../ posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu i karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 270 § 1k.k. Uznał, że Rektor prawidłowo zainicjował postępowanie wznowieniowe poprzez wydanie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. postanowienia w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata .

Oceniając zasadność zastosowanego trybu wskazał, odwołując się do § 34 ust. 1 pkt 1a i § 36 ust. 1 Regulaminu studiów [...] w Ł. , obowiązującego w dniu nadania skarżącemu tytułu zawodowego, że w świetle powyższych uregulowań student, który nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu objętego planem studiów, nie był uprawniony do przestąpienia do egzaminu dyplomowego. Skoro skarżący nie uzyskał zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów, to nie spełnił wymagań koniecznych do ukończenia studiów, a w konsekwencji do nadania mu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu.

Równocześnie zaznaczył, że także w świetle § 41 ust. 1 Regulaminu Studiów [...] stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w [...] w Ł. , warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego jest: 1/ uzyskanie zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów i praktyk, złożenie wszystkich wymaganych planem egzaminów oraz uzyskanie przewidzianej w toku studiów liczby punktów, 2/ uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy licencjackiej.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu oraz do odmowy nadania mu tytułu zawodowego licencjata i stwierdzenia braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2011 r. w sprawie III SA/Łd 228/11 wywołuje skutki, o których mowa w art. 170 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] organ nie powołał wprawdzie wprost tego przepisu, ale wskazywał na fakt badania legalności decyzji przez sąd i okoliczność, że wydany wyrok jest prawomocny, co stanowi przeszkodę przedmiotową do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wynikająca z unormowania art. 170 p.p.s.a. prawomocność materialna co do zasady zamyka organom administracji publicznej oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.

Ponadto, podkreślić należy, że ponieważ zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, miał on obowiązek badania zgodności z prawem zaskarżonej do niego decyzji nawet wówczas, gdy zarzut taki nie został podniesiony w skardze. Jeżeli zatem sąd miał obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, należy przyjąć, że tym bardziej dokonał on kontroli decyzji pod kątem istnienia wad kwalifikowanych. Istniała zatem podstawa do uznania, że decyzja Rektora [...] w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu w wyniku wznowienia postępowania, była wolna od wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Prawomocny wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 228/11 wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. Ponieważ organy administracji są związane tym wyrokiem, to wyłączona była możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a. na podstawie wniosku skarżącego.

Powyższe zagadnienie było przedmiotem szeregu orzeczeń, w których przedstawiano argumenty za powyższym stanowiskiem. Na wstępie wskazać należy na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. I OPS 6/09 (publ. ONSAiWSA 2010/2/18, OSP 2010/9/91). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.

Z uwagi na zmianę uregulowań w k.p.a. - dodanie od dnia 11 kwietnia 2011r. art. 61a (Dz.U.2011r. Nr 6, poz.18) nieaktualne stało wskazanie NSA dotyczące wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., skoro ustawodawca wprowadził odrębny przepis, przewidując w takiej sytuacji wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ale w pozostałym zakresie zawarte tam wywody zachowały swoją aktualność. Jak wskazano w tej uchwale nie zawsze wyrok oddalający skargę na kwestionowaną decyzję automatycznie stanowi przeszkodę do wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim przypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania.

W rozpatrywanej sprawie taka ewentualność nie wchodziła w grę, bowiem skarżący ani we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniósł żadnych okoliczności faktycznych.

Takie samo stanowisko przedstawił NSA np. w wyroku z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. II OSK 2572/14, LEX nr 2119356 (podobnie: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 13 maja 2016 r. sygn. II SA/Po 19/16, publ. LEX nr 2087423, WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. II SA/Bd 285/16, publ. LEX nr 2152038, ).

Co prawda w rozpoznawanej sprawie organ rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, lecz w zaskarżonej decyzji przedstawił takie uzasadnienie rozstrzygnięcia, z którego wynika, że brak było podstaw do oceny decyzji z dnia [...] wobec prawomocnego oddalenia skargi na tę decyzję. W ocenie Sądu stanowisko to, w tej indywidulanej sprawie należy zaaprobować. Oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd - oddalający skargę - są zaś w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004r., sygn. IV SA 1849/03, LEX nr 164517).

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procedury w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, a organ zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodziła przesłanka opisana w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

d.j.