Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 195/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie Jan Kacprzak (spr.) NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 88/06 w sprawie ze skargi K. I. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego K. I. kwotę 352 zł (trzysta pięćdziesiąt dwa złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 88/06 oddalił skargę K. I. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych.

Sąd oparł swe ustalenia na następującym stanie sprawy:

Skarżący K. I. w dniu 18 sierpnia 2005 r. wystąpił do Głównego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o dopuszczenie go do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych.

We wniosku powołał się na to, że od ponad 35 lat pracuje w budownictwie, gdzie miał do czynienia także z problemami sanitarnohigienicznymi. Od 1988 r. posiada uprawnienia rzeczoznawcy ds. bhp. Podczas pracy zawodowej przez ponad 2 lata pracował w Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej W.O.W. w W. Kontrolował wtedy stan sanitarnohigieniczny w podległych jednostkach, szpitalach i izbach chorych. Zajmował się także opiniowaniem projektów budowlanych dla wojska pod względem sanitarnym. Jest biegłym sądowym ds. budownictwa oraz bhp przy Sądzie Okręgowym w L. Aktualnie natomiast pracuje na stanowisku inspektora bhp w R. w L.

Decyzją z dnia 16 września 2005 r. Główny Inspektor Sanitarny odmówił dopuszczenia skarżącego do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący nie posiada wymaganej praktyki zawodowej w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o której mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 1792), a więc nie spełniał wymagań określonych w tym rozporządzeniu i w związku z tym nie może być dopuszczony do egzaminu na rzeczoznawcę.

Główny Inspektor Sanitarny po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku skarżącego, decyzją z dnia 2 listopada 2005 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że po ponownym przeanalizowaniu złożonych przez skarżącego dokumentów, nie znalazł podstaw do zmiany wcześniejszej decyzji, gdyż skarżący nie wykazał posiadania wymaganej praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący ponownie wskazał na posiadane przez niego uprawnienia oraz przebieg jego dotychczasowej pracy zawodowej. Podkreślił, że opiniuje projekty budowlane pod względem zgodności z przepisami bhp, a sprawy bhp są ściśle związane ze sprawami sanitarnohigienicznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że argumenty podniesione w skardze nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie narusza ona ani prawa materialnego, ani prawa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2002 r., przyznanie uprawnień rzeczoznawcy osobie, która ukończyła studia wyższe na kierunku budownictwo w specjalności inżynieria budowlana, uzależnione jest między innymi od posiadania co najmniej dziesięcioletniej praktyki zawodowej w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

W niniejszej sprawie faktem bezspornym jest, iż skarżący ukończył studia wyższe na kierunku budownictwo, tym samym miał do niego zastosowanie powyższy przepis nakładający wymóg posiadania dziesięcioletniej praktyki zawodowej w powyższym zakresie. Skarżący powołując się na posiadane uprawnienia oraz przebieg dotychczasowej pracy zawodowej twierdził, że ma taką praktykę zawodową. Główny Inspektor Sanitarny stwierdził natomiast, że skarżący złożonymi do wniosku dokumentami nie wykazał, aby taką praktykę posiadał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznał stanowisko organu za słuszne. Stwierdził, iż skarżący w czasie dotychczasowej pracy zawodowej pracował głównie na stanowisku inspektora bhp – od 1991 r. do chwili obecnej – zaś jedynie w okresie od 22 września 1978 r. do 3 grudnia 1980 r. pracował na stanowisku inspektora sanitarnego Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej W.O.W. Tylko ten okres pracy zawodowej można było zaliczyć do praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Natomiast pozostałego okresu pracy skarżącego jako inspektora bhp, rzeczoznawczy bhp, rzeczoznawcy budowlanego, czy biegłego sądowego w zakresie budownictwa oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, mimo że skarżący niewątpliwie stykał się z problematyką sanitarnohigieniczną, nie można uznać za praktykę w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że okres dwóch lat pracy skarżącego na stanowisku wojskowego inspektora sanitarnego niewątpliwie podlega zaliczeniu do praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Natomiast jako inspektor bhp skarżący nie wchodzi w skład struktur organizacyjnych Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, a do jego obowiązków zawodowych nie należy realizowanie zadań z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie nosiła więc cech dowolności, zaś organ administracji wyczerpująco zbadał okoliczności związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo ocenił zaistniały stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. I. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego.

Skarżący wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

– § 2 ust 2 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada w sprawie, rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych,

– przepisów Rozdziału 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), zwanej dalej ustawa o PIS,

– przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie organizacji oraz warunków i trybu wykonywania zadań przez Wojskową Inspekcję Sanitarną (Dz.U. Nr 97, poz. 872),

poprzez błędną wykładnię tych przepisów w zakresie prawidłowego określenia terminu prawnego: praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, stanowiącej podstawę dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych, polegającą na nieprawidłowym ograniczeniu interpretacji pojęcia praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wyłącznie do oceny pracy na stanowisku inspektora sanitarnego, bez szczegółowego rozważenia, że kwestionowana, znacznie przekraczająca lat 10 pełniona przez skarżącego funkcja inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy oraz funkcja rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, jest praktyką nie inną, jak tylko praktyką zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a więc praktyką sanitarnohigieniczną, przywołaną wprost w nazwie powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia;

2) naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., poprzez niewystarczające uwzględnienie: dowodów, zarzutów i stanowiska, powołanych przez skarżącego dla udowodnienia kwalifikacji z zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w postaci: dyplomu ukończenia w 1979 r. studiów magisterskich na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Poznańskiej w zakresie budownictwa, zaświadczenia o posiadaniu uprawnień budowlanych, zaświadczenia ze Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Warszawskiego Okręgu Wojskowego, zaświadczenia o posiadaniu uprawnień rzeczoznawcy budowlanego, decyzji o ustanowieniu skarżącego biegłym sądowym z zakresu budownictwa lądowego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, a także świadectw kwalifikacyjnych uprawniających do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku dozoru, które to dowody łącznie powinny stanowić podstawę zaliczenia praktyki sanitarnohigienicznej;

– art. 145 § 1 lit 1 pkt c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku naruszenia przepisów k.p.a., jakich w toku postępowania dopuścił się organ administracyjny, tj.: art. 7, 8, 9, 75 § 1, 80, 106 § 4, 107 § 3, nie badając w formie wyjaśniającej ani dowodowej kwalifikacji skarżącego z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna z następujących względów:

Przede wszystkim trafny jest zarzut naruszenia § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz przepisów Rozdziału 1 ustawy o PIS przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że tylko praca na stanowisku inspektora sanitarnego wykonywana w jednostkach organizacyjnych Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Wojskowej Inspekcji Sanitarnej przez okres co najmniej dziesięciu lat odpowiada wymogowi posiadania praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Po pierwsze, treść przepisu § 2 ust. 2 nie upoważnia do powyższego wniosku. Stanowi on bowiem, że określona praktyka zawodowa powinna obejmować praktykę w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Nie oznacza to, że chodzi o wymóg sprawowania określonych funkcji czy wykonywania pracy w jednostkach organizacyjnych inspekcji sanitarnych przez co najmniej dziesięć lat, ani też, że w tym co najmniej dziesięcioletnim okresie praktyka zawodowa ma polegać wyłącznie na wykonywaniu czynności z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Praktyka zawodowa w zakresie ukończonego kierunku studiów ma "obejmować" praktykę w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a nie "polegać na" wykonywaniu zadań z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Przepis § 2 ust. 2 tego rozporządzenia należy bowiem wykładać łącznie z jego przepisami § 2 ust. 1 pkt 1 i 2.

Po drugie, w świetle przepisów Rozdziału 1 ustawy o PIS brak jest podstaw do przyjmowania, że praktyka w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, wymagana dla nabycia uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych, może być realizowana tylko w ramach pracy zawodowej wykonywanej w służbach inspekcji sanitarnych. Przepisy tego Rozdziału określają zadania i zakres działalności Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast co do uprawnień rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych, to stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o PIS, chodzi o uzgadnianie w imieniu państwowego inspektora sanitarnego dokumentacji projektowej pod względem wymagań "higienicznych i zdrowotnych". Tak też stanowi § 2 ust. 1 część wstępna powołanego rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy o PIS. Istota uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych polega zatem na uzgadnianiu określonej dokumentacji projektowej pod względem wymagań "higienicznych i zdrowotnych". Tak też należy rozumieć wymóg określony w § 2 ust. 2 rozporządzenia, aby co najmniej dziesięcioletnia praktyka zawodowa np. w specjalności "inżynieria budowlana" obejmowała praktykę co do higienicznych i zdrowotnych wymagań dla określonego rodzaju przedsięwzięć inwestycyjnych i obiektów.

Po trzecie, to jak należy rozumieć praktykę dla nabycia uprawnień rzeczoznawcy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych wskazują przepisy Rozdziału 1 ustawy o PIS, na które powołał się ogólnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz nie poddał ich bliższej analizie dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w szczególności przepisów art. 1-4 tej ustawy. Już z przepisów art. 1 i 2 tej ustawy wynika, że do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy nadzór nad warunkami m.in. higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy, zdrowotnymi, żywności i żywienia, zaś celem tych zadań jest ochrona zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych oraz innych powodowanych warunkami środowiska.

Błędna wykładnia przepisów Rozdziału 1 ustawy o PIS i jej art. 34 ust. 1 oraz przepisów § 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Zdrowia, która zawęziła wymóg praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wyłącznie do wykonywania pracy na stanowiskach związanych z wykonywaniem nadzoru sanitarnego w strukturach organizacyjnych inspekcji sanitarnych (Państwowej i Wojskowej), spowodowała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał oceny i analizy całego materiału dowodowego sprawy, jakim dysponował organ wydając zaskarżoną decyzję oraz jaki został przedłożony przez skarżącego w postępowaniu przed Sądem – zaświadczenie R. w L. o okresach pracy skarżącego na stanowisku inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy (k – 24 i 25 akt WSA). Wojewódzki Sąd nie dokonał analizy i oceny treści tego zaświadczenia najpierw w świetle zadań inspektorów bhp określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 109, poz. 704 ze zm.), a następnie w połączeniu z przepisami ustawy o PIS dotyczącymi zadań i celów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Co najmniej przedwczesne jest więc stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący pełniąc funkcję inspektora bhp stykał się wprawdzie z problematyką sanitarnohigieniczną, jednak nie można tego uznać za praktykę w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. To samo dotyczy przedwczesności takiego stanowiska w odniesieniu do wykonywanych przez skarżącego funkcji rzeczoznawcy do spraw bhp, rzeczoznawcy budowlanego, czy też biegłego sądowego w zakresie budownictwa oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko organu, który bez wezwania skarżącego do przedłożenia wykonanych przez niego opinii i ekspertyz z dziedziny budownictwa i bhp, uznał z góry, że tego rodzaju praktyka skarżącego nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu jego praktyki zawodowej w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych zakładów pracy, o jakich mowa w § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z naruszeniem przez organ administracji przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).