Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1432/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r., Sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania G.M. i Z.M. od decyzji Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. Wójt Gminy ustalił G.M. i Z.M. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 1.012,00 zł.

Wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości organ pierwszej instancji ustalił na podstawie złożonej przez podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego, oraz danych z ewidencji gruntów i budynków – dotyczących nieruchomości położonej w Sz., nr geodezyjny [...] (działka [...]). Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości był dom letniskowy o powierzchni 126 m2 oraz grunt letniskowy o powierzchni 442 m2. Zastosowano następujące stawki podatku: 6,70 zł dla domu letniskowego i 0,38 zł dla gruntu letniskowego, wynikające z Uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 26 października 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. ([...]).

Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie, kwestionując oparcie decyzji na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Ich zdaniem zgodność z prawem i stanem faktycznym wpisu w tej ewidencji w części dotyczącej budynku została podważona pismem z dnia 30 grudnia 2011 r.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz Uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 26 października 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. ([...]), zwanej dalej Uchwałą.

Powołując się na art. 2 ust. 2, art. 1a ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 1 ustawy o podatku rolnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zarówno w zakresie podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości, podstawą dokonania wymiaru podatku jest ewidencja gruntów i budynków.

Z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zmianami) wynika, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym, jak również stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Szczegółowe kwestie związane z prowadzeniem ewidencji są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

W przedmiotowej sprawie budynek oznaczony został w ewidencji jako "inne niemieszkalne", stosownie do § 65 ust. 1 pkt 10 ww. rozporządzenia. Tym samym budynek ten nie może zostać opodatkowany jako budynek mieszkalny, tj. według najniższych stawek podatkowych. Jeżeli z ewidencji gruntów i budynków wynika istnienie budynku, którego funkcję określono jako "inne niemieszkalne", to budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.

Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że budynek stanowiący własność podatników prawidłowo został opodatkowany jako budynek letniskowy, zgodnie z § 1 pkt 2 lit. h) Uchwały Rady Gminy. Za zasadnością tego stanowiska przemawia także fakt, że budynek ten został wybudowany na terenie, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy przewiduje zabudowę letniskową. Mając na uwadze zapisy tego planu, na realizację przedmiotowego budynku uzyskano decyzję zezwalającą na budowę budynku letniskowego. Dlatego też budynek oznaczony został w ewidencji jako "inne niemieszkalne".

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podkreślili, że zgodność z prawem i stanem faktycznym wpisu do ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej budynku została przez nich podważona na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, co zostało przez organ odwoławczy zignorowane.

Powołując się na art. 87 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.), skarżący stwierdzili, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest prawem podatkowym. Prawem nie są też wyroki sądowe.

Skarżący podnieśli, że stan faktyczny sprawy jest taki, że jakkolwiek w dokumentach urzędowych (wniosku o pozwolenie na budowę, pozwoleniu na budowę, wykazie zmian gruntowych, zgłoszeniu zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, zawiadomieniu o zakończeniu budowy, informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o niewniesieniu sprzeciwu do planowanego zamiaru użytkowania) występuje w odniesieniu do spornej nieruchomości tylko określenie "budynek letniskowy", to jednak dokumenty te nie określają funkcji użytkowej tego budynku. Budynek ten jest wyposażony we wszystkie niezbędne instalacje i zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe podatników. Podstawowym kryterium uznania danego budynku za mieszkalny jest jego konstrukcja i wyposażenie oraz sposób wykorzystania, a nie zapisy w planie zagospodarowania, rodzaju gruntu, pozwolenia na budowę. Zaniechanie przez organy ustalenia faktycznego sposobu użytkowania spornego budynku stanowiło naruszenie art. 210 § 4, § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 121, 122, 123, 124, 165 166, 169, 180, 187, 194, a także art. 272 Ordynacji podatkowej.

Podsumowując skarżący stwierdzili, że ustawodawca określając w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przedmioty opodatkowania nie zdefiniował pojęcia budynku mieszkalnego, ale też nie nakazał poszukiwania tej definicji w prawie geodezyjnym czy budowlanym, czy gdziekolwiek indziej. Organy podatkowe w niniejszej sprawie nie dokonały wykładni wskazanego przepisu. Gdyby to uczyniły, musiałyby uwzględnić, że o zaliczeniu budynku do kategorii budynku mieszkalnego decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Skarżący powołali się także na pismo Głównego Urzędu Statystycznego, stanowiącego odpowiedź na ich wniosek z dnia 9 października 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., grunty oraz budynki lub ich części podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Przepis art. 5 ust. 1 u.p.o.l. zawiera delegację ustawową przekazując radzie gminy prawo do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości zastrzegając jednocześnie maksymalną wysokość tych stawek. I tak, w pkt 2 powołanego przepisu określono stawki maksymalne dla budynków lub ich części różnicując je jednocześnie w zależności od rodzaju budynku - dla budynków mieszkalnych (ppkt a) lub pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (ppkt e).

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że w ewidencji gruntów i budynków będąca przedmiotem współwłasności skarżących zabudowana nieruchomość gruntowa oznaczona jest symbolem Bi – inne tereny zabudowane, a funkcja znajdującego się na niej budynku określona została jako "inne niemieszkalne".

Organy podatkowe obu instancji stanęły na stanowisku, że podstawę dla dokonania kwalifikacji budynku (mieszkalny lub niemieszkalny), na gruncie ustawy o podatkach opłatach lokalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) tej ustawy), stanowi ewidencja gruntów i budynków. W oparciu właśnie o tę ewidencję organy zastosowały w odniesieniu do spornego budynku stawkę podatku przewidzianą dla budynków letniskowych.

Zdaniem skarżących natomiast decydujące znaczenie, w tego typu sprawach, ma wyłącznie sposób użytkowania obiektu, a skoro budynek ten zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe małżonków – to zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i decyzja ją poprzedzająca, winna zostać uchylona.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy organ podatkowy jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego wbrew tymże zapisom. W ocenie Sądu w sporze tym rację należy przyznać organom podatkowym. Sam zatem fakt, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż skarżący są współwłaścicielami działki oznaczonej symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem, którego funkcję określono jako inny budynek niemieszkalny, wbrew stanowisku strony przesądza, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.

Zdaniem Sądu zasadniczym błędem oceny przez skarżących zaskarżonej decyzji było zignorowanie wniosków płynących z uwzględnienia przez organy podatkowe dla potrzeb rozstrzygnięcia zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W świetle art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie sposób było pominąć zapisy odnoszące się do budynku ujawnione w tejże ewidencji. Wypis z ewidencji, o której mowa, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego przepisu, "Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Wskazany przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§ 2). W myśl § 3, "Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach". Skorzystanie z tej możliwości wymagałoby wszakże - co oczywiste - zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej.

Zbieżne z tą konkluzją ustalenia poczyniono w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 111/11 (LEX nr 896590) stwierdzono, iż "Organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów [...] Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych". Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1166/10 (LEX nr 747822) przyznano: "Chociaż ewidencja gruntów i budynków z definicji skazana jest na nieaktualność, ponieważ rejestruje zdarzenia, które zaistniały wcześniej, należy przyjąć, że ma charakter rejestru urzędowego, który spełnia przesłanki z art. 194 o.p.". Według sądu, ewidencja ta "jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji". Skoro tak, to "Czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawiera stosownych danych". Rozważania te sąd zamknął spostrzeżeniem, iż "Prowadzenie postępowania dowodowego w postaci m.in. dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność podważenia wpisów zawartych w ewidencji stanowiących urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, jest nieskuteczne prawnie". Taką myśl zawarł także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2012 r., w sprawie II FSK 1471/10. Stanowisko powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Zdaniem Sądu, dyspozycja art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wymaga dalszej wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć – wbrew stanowisku strony - zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008r., II FSK 372/07, LEX nr 490966; wyrok NSA z 3 marca 2005r., FSK 912/04, LEX nr 164493; por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2007r., II SA/Gd 297/06, LEX nr 334273).

Co należy w rozpoznawanej sprawie podkreślić, organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zaś czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu byłoby możliwe dopiero wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z 9 marca 2007r., w sprawie II FSK 145/06, LEX nr 338647), a ta okoliczność w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

W tej sytuacji, sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.), gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa.

W kontekście powyższych rozważań, retoryka skarżących, skoncentrowana na wykazaniu, że sporny budynek pełni funkcję typowo mieszkalną, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, skoro nie wykazali oni, że w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości z letniskowej na mieszkalną. Z tego względu pozostałe zarzuty skargi dotyczące nieustalenia stanu faktycznego co do sposobu użytkowania budynku uznać należy za bezzasadne.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło także art. 210 § 4 O.p. Zaskarżona decyzja zawiera bowiem uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom określonym w tym przepisie. Także uzasadnienie organu pierwszej instancji, jakkolwiek krótkie, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy – wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia, przedmiot opodatkowania i zastosowaną stawkę podatku.

Końcowo Sąd wyjaśnia, że wniosek skarżących o odroczenie rozprawy nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Rozważając ewentualne odroczenie rozprawy sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki, zawartą w art. 7 p.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, zgodnie z którą sąd powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu, jak również z uwzględnieniem ustawowej zasady zapewnienia przez sąd możliwości obrony praw stronom postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) - zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. I OSK 258/1; z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane we wniosku "ważne powody rodzinne", tj. kłopoty małżeńskie córki skarżących, nie są nadzwyczajnym zdarzeniem uzasadniającym odroczenie rozprawy. Sąd miał także na względzie, że stanowisko skarżących w tej sprawie zostało szeroko omówione w skardze.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.