Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 306/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 37 ust. 1, art. 40, art. 42 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 33 ust. 3
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. S. i H. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję P. I. N. B. w K. z [...] grudnia 2020r. Nr [...], 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. S. i H. S. solidarnie kwotę [...]zł. (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2021r. utrzymał w mocy decyzję P. I. N. B. w K. z dnia [...] grudnia 2020 r. stwierdzającą wykonanie obowiązków nałożonych własną decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., tj. doprowadzanie samowolnie wybudowanego obiektu mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, jako budynku gospodarczego przez Panią L. W. oraz stwierdzającą, że obiekt jest zdatny do użytkowania.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. do PINB w K. wpłynęło podanie P. K. i H. S. o przeprowadzenie kontroli wszystkich istniejących budynków na działce nr [...] przy ul. [...] w K., o sprawdzenie czy użytkowany budynek gospodarczy przez L. W. został przekształcony na mieszkalny zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca Prawo budowlane.

PINB w K. ustalił, że na działce przy ul. [...] istnieją: od czasów powojennych budynek mieszkalny, rozbudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] listopada 1984 r.; budynki gospodarcze powstałe wraz z budynkiem mieszkalnym; oraz w tylnej części działki znajduje budynek mieszkalno-gospodarczy, wyremontowany w roku [...], wcześniej będący budynkiem przemysłowym dla zakładu produkcji lodów w granicy z działką [...].

PINB w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania budynku mieszkalnego na w/w działce w granicy z działką nr [...] (zawiadomienie z dnia [...].11.2016 r., znak [...]).

W dniu [...].11.2016 r. pani L. W. złożyła wyjaśnienia odnośnie budynku mieszkalnego w granicy z działką nr [...], m.in. przedstawiając jego zmieniający się na przestrzeni lat sposób użytkowania.

Pismami z dnia [...].01.2017 r. PINB w K. wezwał Panią L. W., Panią G. L., Pana Z. G. do złożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] tj. zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz do złożenia pisemnych wyjaśnień odnośnie inwestycji.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB ustalił, że przedmiotowy budynek podlegał pomiarowi geodezyjnemu w kwietniu 1993 r. oraz ponownemu pomiarowi w sierpniu 2002 r., w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak dokumentacji z pomiaru inwentaryzacyjnego budynku.

Ze względu na fakt, że istniejący budynek mieszkalny zlokalizowany jest na przedmiotowej działce w granicy z działką oznaczoną nr ewid.[...] był już widoczny na podkładach mapowych stanowiących załącznik nr [...] do uchwały na dzień opracowywania i uchwalenia planu miejscowego w latach 1991-1993 należy przyjąć, że jego lokalizacja nie narusza ustaleń niniejszego planu.

Pan Z. S. poinformował PINB w K., że brał udział jako [...] przy budowie przedmiotowego budynku, budowa rozpoczęła się w 1989 r., a zakończyła w 1990 r.

Przy piśmie z dnia [...].03.2017 r. (znak [...]) wpłynęły z Urzędu Miejskiego kserokopia ustaleń realizacyjnych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - uchwała nr [...] z dnia [...].10.1970 r. oraz kserokopia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. - uchwała nr [...] z dnia [...] lipca 1991 r.

Burmistrz K. postanowieniem z dnia [...].03.2017 r. (znak [...]) odmówił wydania zaświadczenia o zgodności z obowiązującym planem budynku mieszkalnego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...].

Następnie PINB w K. postanowieniem z dnia [...].04.2017 r. (znak [...]), zobowiązał Panią L. W., Panią G. L., Pana Z. G. do dostarczenia w terminie do dnia [...] lipca 2017 r. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] na działce nr [...], jako dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

W dniu [...].12.2017 r. Pani L. W. przedłożyła wymagane opracowanie techniczne sporządzone przez mgr inż. D. K. (posiadającego uprawnienia budowlane upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika i robót nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz postanowienie SR w K. w przedmiocie działu spadku.

W dniu [...].01.2018 r. do PINB w K. wpłynęło uzupełnienie opinii technicznej sporządzone przez mgr inż. D. K..

PINB w K. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: prawo budowlane) wydał decyzję, którą nakazał Pani L. W. wykonanie, w terminie do dnia [...].12.2018 r. robót budowlanych niezbędnych do doprowadzania samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...] do stanu zgodnego z przepisami, w oparciu o zalecenia w opracowaniu technicznym - opinia techniczna (uzupełnienie) sporządzonym dla budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...], na działce obecnie o nr [...], przez mgr inż. D. K. (posiadającego uprawnienia budowlane upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika i robót nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Jednocześnie PINB w K. zobowiązał właściciela, aby po wykonaniu nakazanych robót budowlanych wystąpił do PINB w K. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu i przedłożenie określonych w ustawie Prawo budowlane dokumentów. Wskazano, że powyższe roboty należy wykonać z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia (poświadczenie kierownika budowy będzie niezbędnym dokumentem wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie).

Odwołanie w ustawowym terminie złożyła Pani K. S. i Pan H. S. podaniem z dnia 14 .03.2018 r., zaś WWINB decyzją z dnia [...].05.2018 r. (znak [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W następstwie powyższego PINB w K. w dniu [...].07.2018 r. wezwał autora opinii technicznej do jej uzupełnienia.

Pismem z dnia [...].08.2018 r. Pani L. W. wskazała m.in., że do dnia [...].09.2018 r. budynek zostanie opróżniony i będzie budynkiem bez żadnego przeznaczenia.

W dniu [...].08.2018 r. wpłynęło do PINB w K. wymagane uzupełnienie opinii technicznej.

Po umożliwieniu stronom zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów PINB w K. w dniu [...].09.2018r. wydał decyzję, którą nakazał Pani L. W. wykonanie, w terminie do dnia [...].08.2019 r. robót budowlanych niezbędnych do doprowadzania samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...] do stanu zgodnego z przepisami, w oparciu o zalecenia zawarte w opracowaniu technicznym - opinia techniczna z dnia [...].11.2017 r. oraz uzupełnienie z dnia [...].01.2018 r. oraz z dnia [...].08.2018 r., sporządzonym dla budynku mieszkalnego w K. pryz ul. [...], na działce obecnie o nr [...], przez mgr inż. D. K. określając zakres robót.

Jednocześnie PINB w K. zobowiązał właściciela aby po wykonaniu nakazanych robót budowlanych wystąpił do PINB w K. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu i przedłożył określone w ustawie Prawo budowlane dokumenty oraz wskazał, że powyższe roboty należy wykonać z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia (poświadczenie kierownika budowy będzie niezbędnym dokumentem wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie).

Odwołanie w ustawowym terminie złożyła Pani K. S. i Pan H. S. podaniem z dnia [...].09.2018 r., zaś WWINB decyzją z dnia [...].10.2018 r. (znak [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

PINB w K. decyzją z dnia [...].01.2019 r. (znak [...]) nakazał Pani L. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...].

Odwołanie w ustawowym terminie złożyła Pani L. W., podaniem z dnia [...].01.2019 r., zaś WWINB decyzją z dnia [...].02.2019 r., znak [...] uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na skutek sprzeciwu od powyższej decyzji Państwa S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] sierpnia 2019r. oddalił sprzeciw.

W następstwie powyższego PINB decyzją z dnia [...].02.2020 r. (znak [...]) nakazał Pani L. W. wykonanie, w terminie do dnia [...].05.2020 r. robót budowlanych niezbędnych do doprowadzania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...] do stanu zgodnego z przepisami, jako budynek gospodarczy, tj.

- istniejącą ścianę graniczną o gr. [...] cm nadmurować do wysokości [...] m ponad pokrycie dachu cegłą szczelinową lub bloczkami z betonu komórkowego. Nadmurowaną ścianę zakończyć opierzeniem z blachy stalowej ocynkowanej. Opierzenie należy wykonać w taki sposób, aby przykryć szczelinę pomiędzy przylegającymi ścianami budynku na dz. nr [...] i budynku sąsiedniego na dz. [...],

- wykonać przebudowę konstrukcji drewnianej dachu poprzez wykonanie wzmocnienia istniejącej konstrukcji tj. przekrój krokwi powinien wynosić [...] cm przy założeniu dodatkowego podparcia w środku rozpiętości dla rozstawu krokwi do ok. [...] cm,

- wykonać wymianę pokrycia dachowego dostosowanego do istniejącego spadku dachu na pokrycie z blachy płaskiej na rąbek stojący bez styków poprzecznych i wysokości rąbka zatrzaskowego min. [...] mm lub pokrycie z blachy fałdowej (trapezowej) o wys. profilu min. [...] mm bez styków poprzecznych lub przy stykach poprzecznych zakładanych min. [...] mm.

Jednocześnie PINB zobowiązał właściciela aby po wykonaniu nakazanych robót budowlanych wystąpił do PINB z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu i przedłożenie określonych w ustawie Prawo budowlane dokumentów.

PINB wskazał, aby powyższe roboty wykonać z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia.

Pismem z dnia [...].10.2020 r. Pani L. W. wskazała, że wykonała przebudowę dachu pod nadzorem powołanego kierownika budowy. Pani L. W. załączyła oświadczenie kierownika budowy z dnia [...].09.2020 r. o wykonaniu prac zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi opinii technicznej mgr inż. D. K..

Zatem PINB wyznaczył na dzień [...].10.2020 r. kontrolę w celu oceny wykonania obowiązków określonych w decyzji z dnia [...].02.2020 r.

W sporządzonym na okoliczność kontroli protokole, kontrolujący potwierdzili wykonanie obowiązków. Do protokołu załączona została dokumentacja fotograficzna.

Pismem z dnia [...].11.2020 r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego.

PINB w K. decyzją z dnia [...].12.2020 r. (znak [...]) na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 1333) stwierdził wykonanie obowiązków nałożonych własną decyzją z dnia 28.02.2020 r. (znak [...]) tj. doprowadzanie samowolnie wybudowanego obiektu mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, jako budynku gospodarczego przez Panią L. W. oraz stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) w szczególności art. 42 ust. 2 i 3.

Organ stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy, stwierdzono, że obiekt został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie stanowi zagrożenia dla osób trzecich, jest w dobrym stanie technicznymi. Stosownie bowiem do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Skoro organ stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania, to nie miał podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. W świetle zatem materiału jakim dysponował organ, brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i zobowiązania właścicieli gruntu do likwidacji budynku gospodarczego.

Od decyzji odwołali się Państwo K. i H. S., kwestionując prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie. Zarzucili, że roboty budowlane prowadzone były bez nadzoru kierownika budowy, który winien być przy wszystkich pracach, aby były bezpieczne i zgodne z przepisami bhp. Zarzucali, że szczelina między budynkami nie została należycie zabezpieczona przed skutkami zawilgocenia należącej do nich nieruchomości. Zastrzeżenia budzi także przeprowadzona kontrola wykonania obowiązków, która winna być powtórzona, celem gruntownego sprawdzenia przestrzegania przepisów prawa budowlanego.

Pani L. W. w piśmie z dnia [...].01.2021 r. przedstawiła stanowisko w sprawie.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2021r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że obiekt został zrealizowany ok. 1990 -1993 r. i pierwotnie funkcjonował jako budynek produkcyjny, ok. 2012 r. wykonano roboty dostosowujące go do zamieszkania. Właścicielka Pani L. W. nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o legalności budynku. W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Organ wykluczył istnienie przesłanek z przepisu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. PINB w K. ustalił, że budynek był użytkowany jako mieszkalny. W trakcie postępowania przed PINB w K. właścicielka budynku zmieniła jego funkcję na gospodarczy, tj. funkcję zgodną z m.p.z.p. i dostosowała budynek do nakazów zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

PINB w K. rozważył dostosowanie obiektu do stanu zgodnego prawem, na podstawie przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. tj. nakazał wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek w budynku gospodarczym w celu dostosowania przedmiotowego budynku do funkcji zgodnej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Posiłkując się opracowaniem technicznym sporządzonym przez mgr inż. D. K. PINB ostateczną decyzją z dnia [...].02.2020 r. (znak [...]) nakazał Pani L. W. wykonanie, w terminie do dnia [...].05.2020 r. robót budowlanych niezbędnych do doprowadzania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...] do stanu zgodnego z przepisami, jako budynek gospodarczy.

Stwierdzenie w toku kontroli wykonania wymaganych obowiązków doprowadziło do uznania, że zastosowanie znajduje art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego i można stwierdzić zdatność obiektu do użytkowania. Dalej organ stwierdził, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu - art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów odwołania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli Państwo K. i H. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowaniach.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegające na jego zastosowaniu tzn. na wadliwym uznaniu, iż w dniu [...] października 2020 roku przedstawiciele PINB w K. przeprowadzili kontrolę na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...] ustalając, że Pani L. W. wykonała obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] lutego 2020 roku znak: [...] PINB w K., gdy w istocie:

1. nadmurowana ściana graniczna została zakończona opierzeniem z blachy ocynkowanej powlekanej jedynie na jej wierzchu i bez zastosowania spadu co powoduje zalewanie wodami opadowymi budynek sąsiedni i wpływa na bezpośrednie niszczenie powodując straty materialne nieruchomości na działce przy ul. [...] w K., nr działki [...].

2. błędnie wykonane opierzenie, które nie odpowiednio zabezpiecza szczelinę pomiędzy ścianami budynków, która wcześniej nie została odpowiednio zaizolowana (foto, które zostało załączone do odwołania z dnia [...].12.2020 r na decyzję PINB w K. znak [...]), tym samym powodując ujście wodą opadowym i zalewanie posesji sąsiedniej

3. nie dostosowanie się do wykonania nakazanych robót z zachowaniem zasad bhp i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia. Brak kierownika budowy i stałego nadzoru skutkujące wadliwym wykonaniem ściany granicznej, częściowym jej opierzeniem i nieodpowiednim zakończeniem opierzenia przy szczytowej części muru ogniowego.

4. naruszenie standardów postępowania administracyjnego czyli zasad zawartych w art. 7, 8, 10, 11, 12, 77, 80 i 107 § 2 kpa. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgłoszone żądanie przeprowadzenia kontroli i oględzin nie uwzględniono, a późniejsze czynności oględzin przeprowadzono uzasadniając je w sposób dowolny, jednostronnie wskazując wnioski poczynionej kontroli, które oparto na subiektywnych stwierdzeniach. Wskazane przesłanki, którymi kierował się organ były bezzasadne i dążyły do jednostronnego załatwienia sprawy.

W uzasadnieniu skarżący rozwinęli powyższe zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie odnosząc się do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Stanowisko w sprawie wyraziła także uczestniczka postępowania L. W. wnosząc o oddalenie skargi i wskazując, że wykonała nałożone na nią obowiązki służące doprowadzeniu do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi spornego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, jednak z innych powodów, niż podnoszone w skardze.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.; dalej także "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Nadto Sąd na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga sprawę w oparciu o zgromadzona akta sprawy - administracyjne i sądowe.

W świetle powyższych przepisów Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2021r., w której to, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję P. I. N. B. w K. z dnia [...] grudnia 2020r. stwierdzającej wykonanie nałożonych obowiązków, tj. doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, jako budynku gospodarczego oraz stwierdzającej, że obiekt jest zdatny do użytkowania.

Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz.1333), przepisy ustawy z 1974r. stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, tj. przed 1 stycznia 1995r.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem jednoznacznie, że przedmiotowy budynek posadowiony w granicy z działką [...] został wybudowany w okresie 1990 – 1991, jako budynek na potrzeby produkcji lodów (oświadczenie murarza, dowód zakupu kotła grzewczego z [...] listopada 1990r., zgłoszenie podjęcia działalności gospodarczej z [...] maja 1991r., zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...] kwietnia 1991r. – akta adm. I inst.). Nie było przy tym sporne, że brak było dokumentacji związanej z uzyskaniem pozwolenia na wybudowanie spornego budynku. W [...]. przeprowadzony został remont celem przystosowania budynku do potrzeb mieszkalnych (zgłoszenie remontu instalacji gazowej, akt adm. I inst.). Nadto, ostatecznie w toku postępowania właścicielka wniosła o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego, rezygnując z jego funkcji mieszkalnej. Przeznaczenie gospodarcze przedmiotowego budynku jest zatem zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Krotoszynie Nr XII/102/2011 z 29 września 2011r. Obiekt znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem lokalizacji budynków gospodarczych i garażowych przy granicy działek budowlanych (§ 5 ust. 10 planu). Dopuszczalne są obiekty towarzyszące – budynki gospodarcze i garażowe (§ 51 ust. 1, 3 pkt 1 i 2 planu).

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 Prawa budowanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Natomiast zgodnie z art. 40 Prawa budowanego z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W świetle przeprowadzonych oględzin trudno było jednoznacznie stwierdzić, czy budynek mieszkalny był w dobrym stanie technicznym, czy został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Zastrzeżenia w tym zakresie zgłaszali skarżący w toku całego postępowania. Dokonując analizy wpływu budynku mieszkalnego na obiekty sąsiednie organ stwierdził, iż ściana graniczna budynku mieszkalnego nie spełniała wymogów oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto PINB stwierdził, brak wykonania właściwej obróbki blacharskiej na długości ściany budynku przylegającej do budynku znajdującego się na sąsiedniej działce. Dokonując oględzin organ stwierdził także zawilgocenia ścian i przy posadzkach pomieszczeń sąsiedniego budynku.

W związku z tymi ustaleniami właścicielka budynku została wezwaniem do dostarczenia opinii technicznej budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], na działce o nr [...], w granicy z działką o nr [...] wraz z oceną stanu techniczno-użytkowego budynku oraz uwzględnienia zagadnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w związku z lokalizacją budynku w granicy działki. Sąd podkreśla, że opinia ta została sporządzona przez Pan D. K. posiadającego uprawnienia budowlane kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej [...], będącego członkiem WOIIB nr [...] Opinia ta była uzupełniana celem wszechstronnego i wnikliwego ustalenia stanu budynku i określenia zakresu robót budowlanych, jakie należy wykonać celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami budowanymi.

Właścicielka budynku udokumentowała, że wykonane roboty budowlane polegające na wykonaniu przebudowy dachu budynku zostały wykonane zgodnie z zaleceniami organu oraz pod nadzorem kierownika budowy Pana K. W.. Na dowód czego przedstawiła oświadczenie z dnia [...] września 2020r. Pana K. W., iż prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz wytycznymi Opinii Technicznej (akta adm. I inst.). Za niezasadne uznać należy zatem zarzuty skarżących, że roboty budowlane zostały wykonana niezgodnie ze sztuką budowlaną i bez kontroli kierownika budowy. Skarżący prócz swoich twierdzeń nie przedstawili racjonalnych dowód na potwierdzenie podnoszonych zarzutów, tymczasem organy zgromadziły dokumentację sporządzoną przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę techniczną w zakresie budownictwa potwierdzona wymaganymi uprawnieniami. Organy szeroko i wyczerpująco odniosły się także do kwestii poprawności wykonanego opierzenia zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi opinii technicznej mgr inż. D. K.. Opinia ta była wielokrotnie uzupełniana i uwzględniała zastrzeżenia skarżących, którzy czynnie uczestniczyli w toku całego postępowania. Organ I instancji także udzielał szczególnych wyjaśnień i odnosił się do wątpliwości i zarzutów skarżących w toku całego postępowania nadzorczego. W świetle zgromadzonych akt sprawy zasadnie uznały organy, że nałożone decyzją z [...] lutego 2020r. obowiązki zostały wykonane.

W tak ustalonym stanie faktycznym w przedmiotowej sprawie słusznie organy zastosowały przepis art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowanego z 1974r. Z treści zacytowanych przepisów wynika, że formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej. Jeżeli nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, przyjmując zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytku, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia i wydać mu pozwolenie na użytkowanie. Stosownie do art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wyłącznie stwierdzenie zdolności do użytku wykonanego obiektu.

Skoro organ stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy, uznano że obiekt został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie stanowi zagrożenia dla osób trzecich, jest w dobrym stanie technicznymi, to stosownie do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Skoro organ stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania, to nie miał podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie.

Przy takim stanowisku organu wątpliwości Sądu budzi dlaczego organ I instancji nie wydał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Natomiast organ odwoławczy zaakceptował wydanie decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązków i stwierdzeniu że obiekt jest zdatny do użytkowania. W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów powinny prowadzić do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Kwestie zasad stwierdzania zdatności do użytkowania wykonanego obiektu regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-architektonicznego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48), a które miały w sprawie zastosowanie. § 33 ust. 3 cyt. rozporządzenia określał, że zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego stwierdza właściwy organ, korzystając w miarę potrzeby z uprawnień przewidzianych w art. 56 Prawa budowanego z 1974r. W tym z kolei unormowaniu przewidywano możliwość żądania przez właściwy organ m. in. ekspertyz i ocen dotyczących robót czy stanu technicznego obiektu. W judykaturze nie budziło wątpliwości, że pojęcie owej "zdatności do użytku wykonanego obiektu" musi być interpretowane szeroko, a więc również w tym znaczeniu, że nie narusza ono uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 785/97, LEX nr 43300 oraz z dnia 23 lipca 1999 r. IV SA 1149/97, LEX nr 47807). Z treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 wynika jednoznacznie, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, z tego względu brak jest uzasadnienia, aby odrębną decyzją administracyjną stwierdzać ową zdatność, a kolejną dopiero udzielać pozwolenia na użytkowanie.

Innymi słowy rolą właściwego organu nadzoru budowlanego było wydanie takiej decyzji, w której – o ile zostałoby to niewątpliwie ustalone w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami K.p.a. – po stwierdzeniu zdatności do użytku obiektu budowlanego, było wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego treść art. 42 ust. 3 Prawa budowanego z 1974r., a sprowadzającego się w konsekwencji do uzyskania pozwolenia na użytkowanie (wyr. NSA z 29 stycznia 2020r., sygn. akt II OSK 640/18, dostępne CBOSA).

Tymczasem w niniejszej sprawie wprawdzie organy uznały za zasadne wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, to decyzję tą w istocie poprzedziły decyzją o stwierdzeniu wykonaniu obowiązków i stwierdzeniu, że obiekt zdatny jest do użytku, co w ocenie Sądu stanowi uchybienie prawa materialnego art. 43 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wyda decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w K..

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., zasądzając w punkcie 2 wyroku na rzecz Skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 01 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (k. 27 akt sąd.). Strony zostały poinformowane o terminie i możliwości złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń.