Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 64/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 64/22

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z roku 2021 r., poz. 735) oraz art. 17 ust. 1, pkt 4 i ust. 1b, art. 20, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), orzekł o odmowie przyznania M. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę-J. G..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji opisując stan prawny i faktyczny podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie jest spełniona przesłanka określona przepisem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki - J. G. nie powstała w okresie przewidzianym we wskazanym przepisie tj. przed 18 rokiem życia albo przed 25 rokiem życia w trakcie nauki. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że obecnie strona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. zarzuciła jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 8, 9, 77 § 1, 7 w zw. art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez odwołującą - tj. córkę dorosłej osoby wymagającej opieki, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W tych okolicznościach odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i bezpośrednie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało M. G. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną mamą J. G. od dnia [...] listopada 2021 r. do [...] stycznia 2023 r., w wysokości [...] zł miesięcznie.

Rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, zdaniem Kolegium, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) należy badać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem [...] października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Bd 134/18 ). Niedokonanie przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie ze stanowiskiem TK powoduje, że w tak ukształtowanym stanie prawnym, przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej - wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która z tym dniem została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną - zob. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 364/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. III SA/Gd 519/20 - System Lex.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż na mocy decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] skarżąca była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad J. G. w okresie od [...] stycznia 2021 r. do [...] października 2021 r. Z dniem [...] października 2021 r. decyzja ta wygasła i jak wyjaśniono w toku postępowania odwoławczego, strona nie występowała z wnioskiem o przyznanie tego zasiłku na okres zasiłkowy 2021/2022, a zatem nie występuje aktualnie opisana wyżej przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że M. G. spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż z zawartego w aktach sprawy wywiadu środowiskowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. wynika, iż wnioskodawczyni sprawuje stałą opiekę nad mamą i w związku z tym nie podejmuje zatrudnienia. Mama jako osoba wymagająca opieki (osoba leżąca, po paraliżu, bez możliwości samoobsługi) legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od [...] stycznia 2021 r. do [...] stycznia 2023 r.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy - sporne orzeczenie w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zdaniem Kolegium należało uchylić w całości i przyznać zainteresowanej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] listopada 2021 r. (spełnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia - wygaśnięcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem [...] października 2021 r.) do [...] stycznia 2023 r. (według daty z orzeczenia o niepełnosprawności).

W skardze do Sądu M. G. zaskarżyła w części decyzją organu odwoławczego, tj. w jakiej Organ nie ustalił na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku o to świadczenia, tj. od [...].08.2021 r. do dnia [...].10.2021 r., - w zakresie ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i w tym zakresie wniosła o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie przepisu art. 24 ust 2 ustawy z dnia [...].11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy jego - niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych - dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie ww. świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowę przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...].08.2021 r. do [...].10.2021 r., pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy - wniosku w dniu [...].08.2021 r.

W ocenie Skarżącej, stanowisko wyrażone przez Organ II instancji w przedmiotowej decyzji - słuszne co do zasady - w zakresie określenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest błędne z uwagi na istotne naruszenia prawa materialnego opisane treścią ww. zarzutów.

Dla rozpoznanie niniejszej sprawy zdaniem skarżącej zasadnicze znaczenie ma to, że wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Skarżąca, na podstawie art. 155 KPA. wniosła o uprzednie uchylenie wcześniejszej decyzji Organu przyznającej jej prawo do zasiłku dla opiekuna, którego jednoczesne pobieranie ze świadczeniem pielęgnacyjnym stanowiłoby negatywną przesłankę przyznania korzystniejszego świadczenia. Tym samym, Skarżąca dokonała wyboru świadczenia w rozumieniu art. 27 ust 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca zaznaczyła przy tym, iż wnosi o uchylenie wymienionej decyzji, jeśli w ocenie Organu jej obowiązywanie uniemożliwia przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ze skutkiem na dzień poprzedzający dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Formułując wniosek w opisany sposób Skarżąca zmierzała do uniknięcia niekorzystnej dla niej sytuacji - wielokrotnie zachodzącej w praktyce orzekania organów administracji i będącej podstawą licznych orzeczeń sądowo-administracyjnych - uchylenia decyzji przyznającej, przy jednoczesnym nieprzyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co skutkowałoby pozostawieniem Skarżącej bez środków do życia.

Strona skarżąca wskazała, że kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wyłącznie to, od kiedy powinno zostać przyznane Skarżącej wnioskowane świadczenie. W ocenie Organu II instancji, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje Skarżącej od dnia [...].11.2021 r., bowiem przed tą datą Skarżąca była uprawniona do zasiłku dla opiekuna. Zdaniem Skarżącej, przedmiotowe świadczenie powinno być przyznane od [...].08.2021 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek o jego przyznanie wraz z oświadczeniem o wyborze świadczenia pielęgnacyjnego, jako korzystniejszego i wnioskiem o rezygnacji z pobieranego zasiłku. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu ma prawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r., poz. 329). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W następnej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotę sporu w sprawie, w następstwie decyzji reformatoryjnej SKO, stanowiła wyłącznie kwestia daty początkowej, od której należało przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zakwestionowała bowiem legalność przyznania jej przez SKO wnioskowanego świadczenia od daty wygaśnięcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem [...] października 2021 r., domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia [...] sierpnia 2021 r.

Odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a więc za okres w którym obowiązywała decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. ustalająca na rzecz skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podnieść należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosowanie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b uśr, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 uśr, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu wniosku), pobierała ona na mocy decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2021 r. specjalny zasiłek opiekuńczy.

Nie ulega również wątpliwości, że przepis art. 24 ust. 2 uśr stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Co do zasady więc wniosek skarżącej złożony w dniu [...] sierpnia 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem pomocy począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od [...] sierpnia 2021 r., na co powołuje się skarżąca w złożonej skardze. Stan taki nie mógł mieć jednak miejsca w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Nie można pominąć tego, że okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy wymusiły zastosowanie przez SKO w pierwszej kolejności ograniczenia ustawowego wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała bowiem negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym dla skarżącej prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stanowi o tym wprost art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Ustawodawca przewidział jednak sytuację dotyczącą zbiegu tych świadczeń w art. 27 ust. 5 uśr, dając stronie możliwość swobodnego wyboru jednego z nich.

Z treści przywołanych unormowań wynika, że nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Treść normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr. Wykładnia systemowa ww. przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie lub zmiana, decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 uśr. Przepis art. 24 ust. 2 uśr stosuje się, gdy

Wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku skarżącej w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Skoro w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie, zmiana). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

Z powyższego wynika, że dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 uśr, możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. W sprawie skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosek o "uchylenie decyzji przyznającej zasiłek specjalny, po ustaleniu spełnienia przez wnioskodawczynię wszelkich pozostałych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego".

W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lutego 2021r. znak: [...] przyznająca M. G. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad J. G. dotyczyła okresu zasiłkowego, który kończył się z dniem [...] października 2021 r. Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z eliminacją przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr, dopiero od dnia [...] listopada 2021 r., a nie w miesiącu złożenia wniosku. Dlatego też od dnia [...] listopada 2021 r., a więc od najwcześniejszego możliwego terminu, SKO przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie. Wobec posiadania przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego do dnia [...] października 2021 r., nie była ona do tego momentu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr.

Jak podkreślono powyżej, według art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie można więc – jak słusznie wskazano to w wyroku NSA z dnia 19 maja 2021 r. o sygn. akt I OSK 209/21 - w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Potwierdza to art. 27 ust. 5 uśr, z którego wynika, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Zgodnie z art. 24 ust. 2 uśr prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (patrz wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W niniejszej sprawie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustało z dniem wygaśnięcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. z dniem [...] października 2021 r. Dopiero więc od tego momentu odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr i dlatego też od tego najwcześniejszego możliwego terminu można było przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie, co prawidłowo orzekło SKO w zaskarżonej decyzji.

W związku tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres w którym skarżąca, jako podmiot uprawniony, była uprawniona i pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Ograniczenia ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr we wskazanych powyższej okolicznościach faktycznych sprawy ustały dopiero z dniem wygaśnięcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. z dniem [...] października 2021 r. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 uśr do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, winna móc zgodnie z art. 27 ust. 5 uśr dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczeń za ten sam okres. Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.

Wobec powyższego należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji reformatoryjnej, prawidłowo przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] listopada 2021 r., gdyż skarżąca dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, jak wykazano, nie było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie, aż do dnia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącą za ten okres wnioskowanego świadczenia. SKO w zaskarżonej decyzji prawidłowo określiło końcowy terminu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż dokonało tego z uwzględnieniem faktu, iż osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do dnia [...] stycznia 2023 r.

Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.