Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 670/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Powołane przepisy: article: § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Ryszard Bryk (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Czarnik asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant referent-stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2003r Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

SA/Rz 670/03

U z a s a d n i e n i e

W podaniu z dnia 22.01.2001r, skierowanym do Starosty Powiatowego, wnioskodawczyni K. L. żądała przeprowadzenia pomiaru kontrolnego na gruncie w celu jak to określiła uregulowania granicy pomiędzy jej działką, a działką sąsiednią należącą do T. G. W motywach podania m. innymi przytoczyła, że na przebudowę drogi zabrano jej ojcu część gruntu mającego formę klina. Na tej części gruntu zostały drzewa, które ścięto w trakcie budowy drogi, za wyjątkiem jednego jesiona.

Podczas budowy drogi zniszczono granice pomiędzy w/w działkami. Obecnie zamierzała wyciąć to drzewo (jesion), ale okazało się, iż na mapach jesion położony jest na działce sąsiada, mimo że zawsze znajdował się na działce jej ojca, która obecnie stanowi jej własność. Uważa, że po przebudowie drogi geodeta popełnił błąd, zatem żąda jego naprawienia.

Decyzją z dnia [...].02.2001r, Nr [...], Starosta Powiatowy odmówił dokonania pomiaru kontrolnego działki Nr 591/2 położonej we wsi M., stanowiącej własność K. L. i stwierdził, że ustalenie granicy i zmiany konfiguracji działki można dokonać tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Na skutek odwołania K. L., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].03.2001r, Nr [...] uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia.

Wyjaśnił, iż przepisy prawa materialnego dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów nie upoważniają organu do orzekania w przedmiocie wykonania lub odmowy wykonania pomiaru kontrolnego. Czynność taką organ może przeprowadzić jedynie w toku postępowania w sprawie z zakresu ewidencji gruntów w celu sprawdzenia czy stan faktyczny na gruncie jest zgodny ze stanem prawnym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...].05.2001r, Nr [...] odmówił dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów wsi M. odnośnie działki Nr 591/2.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że na podstawie przeprowadzonych w dniu 24.04.2001r oględzin działki Nr 591/2 i wyjaśnień zainteresowanych stron ustalono, że K. L. domaga się "wniesienia na mapę granicy nieruchomości rzekomo stanowiącej jej własność, na której rośnie jesion leżący za drogą". W konkluzji organ ten stwierdził, że przedmiotem sprawy jest ustalenie granicy i tytułu własności, a tego rodzaju sprawy nie mogą być rozstrzygane w sprawach dotyczących ewidencji gruntów.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...].07.2001r, Nr [...] stwierdził, że odwołanie K. L. od decyzji Starosty z dnia [...].05.2001r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a.

Następnie decyzją z dnia [...].01.2003r, Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia [...].05.2001r, Nr [...]. Wskazana decyzja jest decyzją ostateczną.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].04.2003r, Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...].02.2003r, Nr [...] w sprawie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi M. zmian dotyczących działki nr 669/1 stanowiącej własności M. G. oraz T. G.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000r, Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).

Analizując odwołanie K. L. od decyzji Starosty z dnia [...].02.2003r, organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, iż przedmiotem żądania w/w było "dokonanie zmiany w operacie ewidencyjnym polegającej na wykazaniu na rzecz wnioskodawczyni jako właścicielki gruntu znajdującego się za drogą asfaltową z rosnącym na niej jesionem na przedłużeniu własnej działki nr 591/2". Organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowy grunt w kształcie klina z rosnącym na nim jesionem stanowi integralną część działki nr 669/1 należącej do M. i T. G.

Podczas zakładania w 1969r ewidencji gruntów wsi M., S. i L. P. wskazani byli jako właściciele działek nr, nr 809, 811, 1044, 1045, 786, 787, 817/1 i 567/1 o łącznej powierzchni 2,86ha. Na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 26.04.1980r, Nz: [...], S. i L. P. przekazali córce K. W. (obecnie L.) gospodarstwo rolne we wsi M. składającej się z w/w działek o łącznej powierzchni 2,86ha. Taki stan rzeczy został zapisany w rejestrze gruntowym.

Z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia 6.02.1981r Dz.Kw [...] wynika, że działki gruntowe oznaczone numerami 809, 811, 1044, 215, 343, 344, 1045, objęte KW [...] stanowią własność K. L.

W wyniku prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego wsi M. nastąpiła zmiana oznaczenia działek i aktualizacja ich stanu prawnego. Aktualnie K. L. jest wykazana jako właścicielka działek o numerach: 145/1, 332, 355, 591/1 i 591/2 o łącznej powierzchni 1,83ha.

Z materiału archiwalnego dotyczącego kwestionowanego gruntu z rosnącym jesionem w szczególności z mapy katastralnej w skali 1:2880 wynika, że część pgr 1349 w związku z przebudową drogi publicznej została wywłaszczona, a część tej działki zmieniła oznaczenie na działkę nr 1120/2. Z aktu własności ziemi z dnia 15.04.1975r, Nr [...] wynika, że działką nr 1120/2 została uwłaszczona Z. W. W toku uwłaszczenia nie ustalono granic tej działki, lecz uwłaszczenia dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów.

Następnie w wyniku odnowienia ewidencji gruntów na mapie w skali 1:2000, działka nr 1120/2 weszła w skład działki nr 669/1. Ponadto został wykazany rów oznaczony jako działka nr 668 na rzecz Gminnej Spółki Wodnej.

W obowiązującym operacie ewidencji gruntów wsi M. działka nr 669/1 wykazana jest na rzecz M. i T. G. i objęta jest KW Nr [...].

Z poczynionych ustaleń wynika, że od założenia ewidencji gruntów wsi M., kwestionowana część gruntu z rosnącym na nim jesionem, aktualnie oznaczonym jako działki nr, nr 669/1 i 668, nie znajdowała się w pozycji rejestrowej należącej do skarżącej lub jej rodziców.

W takim stanie rzeczy żądanie K. L. tyczy się prawa własności do części działki nr 669/1, a zdaniem odwołującej się odnosi się do działki nr 668 z rosnącym na niej jesionem. Roszczenia własnościowe mogą być dochodzone tylko przed sądem powszechnym.

Zmiany w ewidencji gruntów w zakresie własności można dokonywać wyłącznie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, odpisów aktów notarialnych, odpisów z ksiąg wieczystych, ostatecznych decyzji administracyjnych przedstawiających aktualny stan sprawy.

Powoływanie się odwołującej się na pgr 1349 stanowiącej własność jej ojca, nie daje podstawy do dokonania żądanej zmiany, bowiem stan katastralny tej nieruchomości istniał przed wielu laty i na przestrzeni czasu od założenia katastru do czasu założenia i odnowienia ewidencji gruntów zaistniały zdarzenia powodujące skutki w sferze prawa cywilnego odnoszące się do prawa własności tj. kompleksowa regulacja własności gospodarstw rolnych w ramach której sporna część pgr 1349 nie została wykazana jako odrębna nieruchomość, lecz weszła w skład działki nr 1120/2, która została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym na rzecz Z. W.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca K. L. nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, wniosła jak to określiła o przyznanie posiadanej i używanej własności. Zarzuciła, że podczas przebudowy drogi wiejskiej w M. popełniono błędy geodezyjne. Jej rodzice byli właścicielami pgr 1349 na której rośnie jesion. Parcela też znajduje się w jej użytkowaniu.

Złożyła podanie do Gminy o zezwolenie na wycięcie jesiona i wówczas dowiedziała się, że drzewo to znajduje się na działce sąsiada T. G. Po uzyskaniu takiej informacji zwróciła się do Starosty o sprostowanie błędów zawartych w ewidencji gruntów. Organ ten nie uwzględnił jej żądania, chociaż przedstawiła dokumenty potwierdzające, że właścicielem powyższej parceli byli jej rodzice.

Za przedmiotowy grunt na którym rośnie jesion płaci podatek. Do skargi dołączyła m. innymi 3 mapy, wypis z aktu notarialnego z dnia 6.11.1970r dotyczącego umowy sprzedaży parceli budowlanej i parcel gruntowych i kserokopię z wypisu z KW Nr [...].

W piśmie procesowym z dnia 24.11.2003r. powołała się na dołączone do skargi dokumenty i zarzuciła, że pgr 1349 była tylko częściowo wywłaszczona, zatem reszta powinna stanowić jej własność. Jedna z dołączonych mapek oznacza granicę z sąsiadem G. i wynika z niej, że sporny klin przydrożny nie wchodził w skład działki w/w sąsiada. Z kolejnej mapki wynika, że owy klin złączył się z działką p. G., który posiada działkę nr 669 oraz tenże klin oznaczony jako działka nr 668. Porównanie mapy katastralnej i ewidencyjnej ilustruje istotne błędy. Dodała też, że Spółka Wodna na którą figuruje działka nr 668 nie istnieje.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i w odpowiedzi na skargę powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W postępowaniu administracyjnym skarżąca K. L. żądała wpisania jej do operatu ewidencji gruntów wsi M. jako właścicielki gruntu mającego dawniej formę klina, który stanowił parcelę gruntową nr 1349 i dodała, że obecnie na tym gruncie rośnie jesion.

Żądanie opierała na umowie sprzedaży dnia 6.11.1970, sporządzonej w formie aktu notarialnego w PBN w K. (Rep. [...]) i stwierdziła, że jej rodzice S. i L. P. na podstawie tej umowy nabyli m. innymi parcelę katastralną nr 1349. Położenie tej parceli określa kopia mapy katastralnej w skali 1:2880 (K.2 akt I instancji oraz K. 4 akt sądowych).

Według tej mapy wymieniona parcela graniczyła od północy z parcelą nr 1314, od południa z parcelą nr 1380, od wschodu z parcelą nr 64 i od zachodu z drogą wiejską.

Niesporny jest fakt, że część parceli nr 1349 była wywłaszczona pod przebudowę drogi wiejskiej.

Po tym zdarzeniu doszło do zmiany konfiguracji działek i do zmiany oznaczenia działek (zmiana numeracji). Część niewywłaszczona weszła w skład działki nr 1120/2, która graniczyła od północy z drogą nr 1024, od południa z działką nr 1119, od wschodu z działką nr 1120/1 i od zachodu z drogą wiejska nr 1078, za która położona była działka rodziców skarżącej nr 1045.

Ten stan rzeczy ilustruje mapa ewidencji gruntów w skali 1:2880 (K. 3 akt I instancji i K. 5 akt sądowych).

Na bazie tej mapy oraz mapy zasadniczej przeprowadzono uwłaszczenie w trybie ustawy z dnia 26.10.1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.). Działką nr 1120/2 została uwłaszczona Z. W. i wynika to z aktu własności ziemi z dnia 15.04.1975, Nr [...], wydanego przez Naczelnika Powiatu (K. 7 akt I instancji). Natomiast działką nr 1119 zostali uwłaszczeni małżonkowie M. i T. G. (akt własności ziemi z dnia 22.11.1975 K. 6 akt I instancji).

Umową o przekazaniu własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 26.04.1980r. rodzice skarżącej przekazali jej na własności gospodarstwo rolne w skład którego wchodziły działki nr, nr 215, 809, 811, 1045, 1044, 786, 787, 817/1 i 567/1 (K. 39 akt I instancji).

Na podstawie tej umowy oraz aktu własności ziemi z dnia 16.01.1981r (K. 38 akt I instancji), K. W. (obecnie L.) została wykazana w KW Nr [...] jako właścicielka w/w działek (K. 6 akt sądowych).

Po przeprowadzeniu uwłaszczeń we wsi M., dokonano odnowienia operatu ewidencyjnego i w związku z tym zmieniono oznaczenie działek i zaktualizowano ich stan prawny. Działka nr 1120/2 weszła w skład działki nr 669/1 (własność M. i T. G.), obok której położona jest działka nr 668 o pow. 0,02ha (rów wpisano w rejestrze gruntów na rzecz Gminnej Spółki Wodnej, mapa ewidencji gruntów w skali 1:2000, wypisy z rejestru gruntów K. 5, 8 i 9 akt I instancji).

Natomiast działka nr 1045 została przemianowana na numer 591/2 (własność skarżącej) i zasięg terytorialny tej działki nie obejmuje gruntu położonego po drugiej stronie drogi, co obrazuje w/w mapka w skali 1:2000. Działka nr 669/1 wpisana jest w KW nr [...]. Sporny jesion znajduje się obecnie na działce nr 669/1 co dobitnie uwidoczniono na mapie numerycznej w skali 1:2000 (K. 42 akt I instancji).

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 24.04.2001 (K. 15 akt I instancji) M. i T. G. oświadczyli, że grunt w formie klina od jesiona w dół zawsze należał do nich.

Nie ulega wątpliwości, iż żądanie skarżącej dotyczyło wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów w zakresie własności.

Stosownie do § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 453), tego rodzaju zmiany mogą być wykazywane w ewidencji gruntów tylko na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktualnych aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.

Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6.11.1970r, sporządzonej w formie aktu notarialnego rodzice skarżącej byli m. innymi właścicielami parceli katastralnej nr 1349, która istotnie miała formę klina lub trójkąta. Umowa ta nie może jednak obecnie stanowić podstawy do dokonania wpisu w ewidencji gruntów, bowiem jest to tytuł nieaktualny. Po zawarciu tej umowy nastąpiły zmiany stanu prawnego (uwłaszczenia), na skutek czego przedmiotowy grunt stał się własnością innych osób. Obecny stan księgi wieczystej KW [...] również nie daje podstawy do uwzględnienia żądania skarżącej, gdyż zasięg terytorialny działki skarżącej nr 591/2 nie obejmuje gruntu położonego po drugiej stronie drogi wiejskiej, co wyraźnie wynika z aktualnej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000.

Organy w sprawach z zakresu ewidencji gruntów nie są właściwe do rozstrzygania jakiejkolwiek kwestii związanej z ustaleniem własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.02.1993r Sygn. akt II SA 1155/92 – ONSA Nr 2/1994, poz. 61). Do rozstrzygania tego rodzaju kwestii powołane są sądy powszechne. Skoro sporny grunt nie graniczy obecnie z żadna działką skarżącej, przeto przeprowadzanie pomiaru kontrolnego było zbyteczne. Pomiar kontrolny organ może przeprowadzić tylko wówczas, jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości, iż istniejący stan faktyczny dotyczący granic, lub powierzchni nie jest zgodny ze stanem prawnym. Z mapy numerycznej w skali 1:1000 wyraźnie wynika, że sporny jesion położony jest na działce nr 669/1, a nie na działce nr 668, jak to uważa skarżąca.

W podsumowaniu należy stwierdzić, że rodzice skarżącej utracili tytuł własności do dawnej pgr nr 1349 w 1975 roku, bowiem w tym czasie częścią przedmiotowego gruntu została uwłaszczona inna osoba. Pozostała część tej parceli została wcześniej wywłaszczona.

Skarżąca nie dysponuje aktualnym tytułem własności do przedmiotowego gruntu.

Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) – Sąd skargę oddalił.