Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1778/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c i  art. 135  art. 200, 205 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skarg Gminy [...], I. K. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 1 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz I. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. [...], dalej "decyzja organu I instancji", Wojewoda [...] stwierdził, że:

1. nieruchomość oznaczona obecnie jako działka [...] o pow. [...] ha położona w miejscowości [...], gm. [...], powiat [...], woj. [...] wchodząca w skład majątku ziemskiego "[...]" –nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (D.U. 1945.3.13 ze zm., dalej "dekret";

2. nieruchomość oznaczona obecnie nr ew. [...] o pow [...] ha położona j.w. podlegała pod działanie dekretu;

3. umarza postępowanie w części dotyczącej działek o nr ew.: [...],[...],[...], oraz części działek nr [...],[...],[...] i [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 pkt 2 K.p.a., w części obejmującej pkt 1 decyzji:

1. uchylił pkt 1 zaskarżonej decyzji;

2. stwierdził, że część ewidencyjna działki [...] obejmująca większą (północną), część użytku Br (grunty rolne zabudowane), zabudowaną domem mieszkalnym (dworem) – nie podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu;

3. stwierdził, że pozostała część działki wymienionej w pkt 2 obejmująca mniejszą południową część użytku Br (grunty rolne zabudowane) oraz użytki R (grunty orne) podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

I. K., po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku domagała się stwierdzenia, że działki o obecnym nr ew. [...] i [...] stanowiące część dawnej działki nr [...] nie podpadały po działanie dekretu.

Nieruchomość ta, jak wynikało z zapisów w aktach zespołu Hipoteka w H. rep. [...][...] stanowiły własność S. K. i liczyły [...] morg [...] prętów czyli [...] ha [...] m2 i zostały przejęte w całości przez Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit e dekretu (k 6-9 akt adm.). Obecnie cała nieruchomość której właścicielem był S. K. składa się z działek ewidencyjnych nr: [...] z zabudową mieszkaniową, [...] –inna zabudowa, oraz nr: [...], [...], [...], [...] (mapa k 57). Nie jest obecnie objęta nadzorem konserwatorskim (pisma k. 55, 134, 138). Działka [...] o pow. [...] ha jest obecnie własnością Gminy [...] na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r. znak [...] (k 140). Stronami postępowania są spadkobiercy dawnego właściciela, co wynika z przedłożonych do akt postanowień spadkowych. Jest nim także Skarb Państwa na rzecz którego nastąpiło przejęcie nieruchomości oraz Gmina [...] (obecny właściciel nieruchomości).

Z rejestru pomiarowego (k 84) wynika, że działka o nr. ew. [...] stanowiła tzw. resztówkę o pow. [...] ha z czego [...] m.kw stanowiły place zabudowane i ogrody i [...] ha [...] m2 grunty orne. Z protokołu z przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej ( k 253) wynika, że nieruchomość liczyła [...] ha z czego grunty orne stanowiły [...] ha, łąki dwukośne [...] ha, pastwiska [...] ha, sady [...] ha, parki [...] ha podwórza, zabudowania i drogi [...] ha, inne wody [...] ha nieużytki [...] ha, Z załącznika do protokołu wynika, że został przejęty dom mieszkalny [...] murowany kryty dachówką w stanie bardzo dobrym, spichlerz, stodoła, stajnia. Kuźnia, obora, domy dla służby drewniane (4), wozówka, chlewiki słomiany, murowany kurnik kryty gontem . Z kolei z protokołu z przekazania resztówki z [...] września 1946 r. wynika, że nieruchomość była zabudowana domem mieszkalnym, murowanym, piętrowym kryty dachówką (k 318). Z protokołu – załącznika - wynika, że z [...] ha resztówki grunty orne stanowiły [...] ha, park [...] ha i [...] ha ziemi pozostawało pod zabudowaniami Był sad z jabłoniami, gruszami, śliwami i czereśniami oraz park w którym rosło [...] lip, [...] klon, [...] akacje [...] wierzba, (k 320).

Organ uznał, że z uwagi na powierzchnię gruntów – powyżej [...] ha podlegały one co do zasady przepisom dekretu. Organ powołał wypracowaną na tle dekretu wykładnię pojęcia "nieruchomość ziemska" określając ją jako nieruchomości o charakterze rolniczym i wskazując jednocześnie, że rezydencja właściciela nieruchomości generalnie nie przechodziła na cele reformy rolnej jako nieprzydatna do realizacji celów o których mowa w art. 1 ust. 2 dekretu. Wskazano na konieczność wykazania związku funkcjonalnego pomiędzy siedzibą (miejscem zamieszkania właściciela) a gospodarstwem rolnym. Związek funkcjonalny jako warunek objęcia części majątku przepisami dekretu należy, zdaniem organu, rozumieć jako brak możliwości prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez tej części i odwrotnie. O związku funkcjonalnym nie mogą decydować powiązania finansowe, terytorialne czy brak wyodrębnienia prawnego. O powiązaniu funkcjonalnym części rezydencjalnej z majątkiem ziemskim może jednak przesądzać dostosowanie dworu (pałacu) do stałego zarządzania doraźnymi pracami rolnymi (dokonywanie płatności pracownikom i dostawcom, prowadzenie ksiąg rachunkowych) przy nieistnieniu na terenie majątku innego tego typu miejsca.

Organ ustalił, że murowany dwukondygnacyjny dwór w majątku [...] znajduje się obecnie na działce nr ew. [...]. Został wybudowany w latach 1937-1939 dla rodziny K.. Prawdopodobnie nie został ukończony zgodnie z planami. Po II wojnie został do niego dobudowany ganek, zamurowano część otworów okiennych i drzwiowych. Nie zachował pierwotnych walorów zabytkowych. Na podstawie m. in. zeznań J. J. (ur. 1949 r.) organ uznał, że budynek ten służył wyłącznie celom mieszkaniowym – czego zresztą nie kwestionuje Gminna [...]. Dwór nie był wkomponowany w zabudowę folwarczną i był wyraźnie oddzielony od podwórza gospodarczego, które znajdowało się na wschód od dworu (szkic gruntów rozparcelowanych – mapa z 1936 r. Instytut Geograficzny mapa taktyczna Polski). Podwórze gospodarcze mieściło się na wschód od dworu tj. na obecnych działkach [...],[...] i [...] a zabudowania mieszkalne służby folwarcznej na północ od dworu (obecnie działka [...]). Usytuowanie budynków gospodarczych względem dworu zostało zobrazowane na szkicu resztówki stanowiącym załącznik do protokołu z [...] kwietnia 1950 r. (k 323) i znajduje potwierdzenie w zeznaniach J. J. i M. J.. W związku z tym organ uznał, że dwór nie był przystosowany architektonicznie do pełnienia funkcji administracyjnych i nie istniała wzajemna funkcjonalna zależność pomiędzy dworem a gospodarstwem rolnym. Skoro tak to dwór nie podpadał pod art. 2 ust. 1 lit e dekretu. Dwór znajduje się obecnie w środkowej części działki ewidencyjnej [...] w części stanowiącej użytek Br. Użytek ten podzielony jest na dwie części: większa (północna) o pow. ok [...] ha, która obejmuje dwór i jego najbliższe otoczenie. Mniejsza (południowa) w pow. ok [...] ha, obejmuje część budynku gospodarczego położonego w większości na działce [...]. Rozstrzygnięcie o nie podpadaniu pod działanie dekretu dotyczy większej (północnej) części tego użytku. Kontury użytków gruntowych uwidocznione są na mapie ewidencyjnej. Jest to rejestr publiczny i pozwala na precyzyjne określenie przedmiotu orzekania.

Co do parku, organ stwierdził, że dokumenty archiwalne w sposób zróżnicowany określają jego powierzchnię tj. od [...] ha do [...] ha. Jedynym dokumentem zawierającym bliższy opis parku jest załącznik do protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] czerwca 1949 r. z którego wynika powierzchnia [...] ha. Potwierdza istnienie drzewostanu w parku tj. [...] okazy drzew ozdobnych (głównie lip), i drzewostan w sadzie ([...] drzewa głównie jabłonie). Jednocześnie rubryka "sady" jest pusta. Na mapie wcześniej powołanej z 1936 r. obszar obecnej działki [...] (na południe od dworu) oznaczony jest ukośnymi liniami (a więc były to ogrody warzywne). Z kolei północna część tej działki nie ma żadnych oznaczeń a zatem stanowiła rolę. Parki i ogrody oznaczano w zupełnie inny sposób (publikacja znaki topograficzne map polskich). Pozostała część działki [...] (bez dworu i najbliższego otoczenia) zajmuje powierzchnię ok. [...] ha. Istnienie niewielkiej liczby drzew na tym terenie nie dowodzi istnienia parku jako gęsto zadrzewionego terenu rekreacyjnego. Podworskie parki zazwyczaj zachowywały się do dziś i objęte są ochroną konserwatorską. W przypadku tego majątku tak nie jest. Nie ma śladów parku, zachowały się jedynie pozostałości sadu dworskiego, teren nie jest objęty ochroną konserwatorską a zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera informacji na temat innych obiektów charakterystycznych dla parków dworskich takich jak równe nasadzenia drzew, klomby, sieć ścieżek, obiekty małej architektury. Załącznik graficzny do protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] czerwca 1949 r. nie wymienia szpaleru grabów o którym zeznawała J. J. i M. J., co może oznaczać zgodnie z zeznaniami, że za dworem znajdował się żywopłot. Brak jest informacji aby park w późniejszym czasie (po przejęciu) został zlikwidowany z zamiarem przeznaczenia go na inne cele. Dwór był budowany w latach 1937.1939 i prawdopodobnie nie został wykończony przed wybuchem II wojny światowej , co oznacza, zdaniem organu, że do tego czasu teren nie miał charakteru mieszkalno-wypoczynkowego. Oznacza to, że terenu przed II wojną światową nie udało się przekształcić w park. Organ przyjął, że teren ten tworzy spójną całość z której część działki [...] z wyłączeniem dworu i najbliższego otoczenia stanowiła grunty orne (na północ od dworu) i ogrody warzywno-owocowe (od południa od dworu). Wynika to z zeznań świadków, map Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1939 r., załącznika do protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] czerwca 1949 r, który najdokładniej opisuje teren "parku" i został sporządzony w okresie zbliżonym do daty przejęcia nieruchomości. Ponieważ grunty orne i ogrody warzywno-owocowe zaliczane były do użytków rolnych - § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r.) i stanowiły nieruchomość ziemską, to podlegały przejęciu w drodze reformy rolnej. Nie ma przy tym znaczenia czy płody rolne zostały przeznaczone na użytek własny właściciela czy też były sprzedawane. Tym samym organ przyjął, że mniejsza część działki [...], użytek Br (południowa) tak jak i użytek R podlegały działaniu dekretu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli:

Gmina [...], I. K. i Skarb Państwa-Starostaw [...].

Gmina [...] zaskarżyła decyzję w pkt 2 i wniosła o jej uchylenie lub zmianę oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła niewłaściwą wykładnię art. 2 ust. 1 lit e dekretu oraz obrazę art. 7 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym w szczególności ustaleń co do tego, że cała działka o aktualnym nr ew. [...] nie służyła celom gospodarczym związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Ponadto z ostrożności procesowej zarzucono brak możliwości jej wykonania albowiem prawo geodezyjne i kartograficzne nie zna pojęć "większa (północna) część" oraz "mniejsza (południowa) część, w związku z tym nie byłoby możliwe wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów.

I. K. zaskarżyła decyzję w całości zarzucając jej naruszenie:

- art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej i błędnej oceny materiału dowodowego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, i dokonanie oceny dowodów w tym dowodów z protokołu z przejęcia nieruchomości na cele dekretu, szkicu parcelacyjnego, zeznań świadków w zestawieniu z mapą wojskową z 1936 r, w sposób wybiórczy, nieobiektywny i sprzeczny z zasadami logiki;

-prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 lit e dekretu poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że część działki o nr ew. [...] podpadała pod działanie dekretu podczas gdy działka ta nie stanowiła terenów o charakterze rolniczym.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Skarb Państwa zaskarżył decyzję w całości zarzucając naruszenie:

- 107 § 1 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego wydanej decyzji administracyjnej;

-art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. poprzez uchylenie pkt 1 decyzji i nie orzeczenie co do istoty sprawy;

-art. 77 § 2 i 80 K.p.a. poprzez nieustalenie: z jakich przyczyn dekret nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, niewyjaśnienie statusu, dopuszczenie dowodu z zeznań świadków urodzonych w 1945 i 1949 r. a więc osób które w żaden sposób nie były w stanie, z uwagi na wiek, wypowiedzieć się co do okoliczności wykorzystywania nieruchomości przed 1939 r. – co doprowadziło do sprzecznych w sprawie ustaleń faktycznych, błędne ustalenie że nieruchomość stanowiła część rekreacyjną pomimo faktu, że budowa nie została zakończona, nie wskazanie w jaki sposób nieruchomość była oddzielona od części majątku.

Wniesiono o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skargi są częściowo uzasadnione.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1 pkt e dekretu. Zgodnie z nim na potrzeb reformy rolnej przejmowane były nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego jeżeli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie, bez wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele wskazane w art. 1 część druga. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "nieruchomości ziemskiej" Na gruncie wykładni przepisów i orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego (TK 3/89 w OTK 1990/1/26), pod pojęciem "nieruchomości ziemskiej" należy rozumieć mienie nieruchome które ma charakter rolniczy czyli które jest lub może być wykorzystywane pod działalność rolniczą tj. wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej zwierzęcej, sadowniczej. W aspekcie podstaw do objęcia działaniem dekretu budynków mieszkalnych (pałaców, dworów właścicieli nieruchomości ziemskich) orzecznictwo sądowo administracyjne kładzie nacisk na istnienie związku funkcjonalnego z gospodarstwem rolnym. Związek ten zachodzi gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa bez tego rodzaju obiektu. Związek ten odnosi się także do otoczenia budynku (parku) gdy park ten tworzy z budynkiem całość architektoniczną, jest wykorzystywany wyłącznie na potrzeby rekreacyjno-wypoczynkowe właściciela nieruchomości. Brak związku funkcjonalnego powoduje brak podstaw do objęcia działaniem dekretu tych obiektów.

Organ ustalił, że majątek "[...]" w dniu przejęcia liczył [...] ha z czego grunty orne stanowiło [...] ha, łąki [...] ha, pastwiska [...] ha, sady [...] ha, podwórza, zabudowania drogi zajmowały [...] ha, wody [...] ha i nieużytki [...] ha, park [...] ha. Mimo różnic w powierzchni nieruchomości z tego protokołu a powierzchnią uwidocznioną na szkicu gruntów rozparcelowanych (tam [...] ha [...] m2) nie ulega zatem wątpliwości, że obszarowo majątek ten, co do zasady, podpał pod działanie dekretu o reformie rolnej.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd w pełni podziela wywody organu co do tego, że brak było związku funkcjonalnego pomiędzy domem mieszkalnym a pozostałym majątkiem. Z dowodów w postaci zeznań J. J. wynikało, że wie z relacji rodziców, że p. K. nie zajmował się domem gdyż często wyjeżdżał a w domu mieszkała jego żona z córką. Gospodarstwem rolnym zajmował się zarządca. Zeznania te mimo, że istotnie wiedza świadka nie jest relacją bezpośrednią, nie zostały podważone innym dowodem. Podobnie należy ocenić zeznania M. J.. W związku z tym zasadnie organ przyjął, że zabudowania mieszkalne właścicieli nie powinny zostać znacjonalizowane w drodze reformy rolnej.

Inna natomiast jest kwestia tzw. parku. Organ przyjął jego istnienie jednakże uznał, że stanowił on część gospodarstwa rolnego a nie reprezentacyjny park okalający budynek który wykorzystywany był wyłącznie przez właścicieli nieruchomości na cele rekreacyjne.

Zdaniem Sądu kwestia ta nie został w sposób prawidłowy ustalona.

Po pierwsze budzi wątpliwości jego powierzchnia. Z protokołu z przejęcia majątku (k 253) wynika, że park liczył [...] ha, z protokołu przejęcia resztówki (k 318) wynika, że powierzchnia parku wynosiła [...] ha. Ze szkicu tzw. resztówki nie wynika aby istniał na terenie majątki podział nieruchomości na część mieszkalną z parkiem i pozostałą. Pełnomocnik skarżącej twierdził, że park był oddzielony żywopłotem i że odzwierciedla to szkic parcelacyjny. Mimo pytań Sądu w tym zakresie (na rozprawie) i pokazania granic budynku mieszkalnego z ogrodem żadna ze stron nie była w stanie odnieść tych twierdzeń do dokumentów na które się powołuje.

Wskazać należy, że z protokołu z przekazania resztówki wynika że istniał park z [...] lipami, klonem, [...] akacjami i [...] wierzbą. Jest to dokument urzędowy który odzwierciedlał stan faktyczny istniejący na gruncie w dacie nacjonalizacji. Z drugiej jednak strony organ zwrócił uwagę na protokół z resztówki i zapisy o charakterze rolnym resztówki, co w świetle zapisów dekretu może stanowić dowód na to, że istotnie park ten był gruntem który może być wykorzystany jako nieruchomość rolna. Organ powołał się także na mapę Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1926 r. z którego, jego zdaniem ma wynikać, że obszar obecnej działki [...] - na południe od dworu, (oznaczony liniami ukośnymi) stanowił ogród warzywna a północna część działki nie ma żadnych oznaczeń a więc stanowiła rolę. Parki i ogrody były oznaczane w zupełnie inny sposób. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę skalę tej mapy nie sposób na jej podstawie stwierdzić czy teren pokryty skośnymi kreskami odpowiada konkretnej działce ewidencyjnej (obecnej). Wywodzenie zatem na podstawie tej mapy wniosku co do przeznaczenia tej części nieruchomości nie jest uprawnione i nie da się zweryfikować. Nie ma także przekonujących dokumentów potwierdzających istnienie żywopłotu. W powoływanym przez organ szkicu z resztówki (k 332) nie ma żywopłotu. Uwidocznione są budynki o różnym charakterze w tym budynki mieszkalne (nr 5,6,7,8), nie wiadomo który z nich stanowią budynek mieszkalny Państwa K. Na szkicu z resztówki znajdują się także (obok budynków mieszkalnych) inne budynki o charakterze gospodarskim, co może świadczyć o tym że dwór z zabudowaniami stanowił całość i nie był funkcjonalnie, z parkiem wyodrębniony i ogrodzony tak aby tworzyć całość architektoniczną odrębną od pozostałego gospodarstwa (majątku).

W związku z tymi wątpliwościami organ powinien jeszcze raz ocenić wszystkie dowody jakie znajdują się w aktach sprawy i dokonać na ich podstawie ustalenia czy rzeczywiście na gruncie był park (za czym przemawia dokument z przejęcia gruntów), a może był to to park budowie, czy był funkcjonalnie związany z budynkiem mieszkalnym czy też stanowił część nieruchomości rolnej na której rosły drzewa ozdobne, warzywa i drzewa owocowe. Istotny prze tej ocenie jest fakt, że teren ten nie jest objęty ochroną konserwatorską, co następuje zazwyczaj przy tego rodzaju parkach przydworskich. Może to, choć nie musi, świadczyć o tym, że nie był to urządzony park służący wyłącznie potrzebom właścicieli majątku.

Kolejną kwestię którą organ będzie miał obowiązek wyjaśnić jest powierzchnia gruntu nie podlegającego reformie rolnej. Organ określając teren pod budynkiem mieszkalnym odniósł się do oznaczeń geodezyjnych (mimo, że na wskazywanej na rozprawie mapie brak oznaczenia Br). Nie określił także powierzchni. Powoduje to, że nie wiadomo jakiego konkretnie terenu dotyczy wyłączenie z przepisów o reformie rolnej a w sprawie zgromadzono kilka map ewidencyjnych.

Sąd nie podziela wywodów, że dla określenia powierzchni wystarczy odniesienie się do rodzajów użytków rolnych. Abstrahując od tego, że organ określił powierzchnię odnosząc się do użytków rolnych używając wysoce nieprecyzyjnych określeń (północna i południowa część i mniejsza oraz większa) to nie określił tej powierzchni w jednostce miary. W związku z tym nie jest możliwe ustalenia jaki konkretnie obszar nie podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej. Czynienie w przyszłości jakichkolwiek ustaleń faktycznych na podstawie tej decyzji jest niemożliwe. Organ nawet nie odniósł się do konkretnej mapy na podstawie której ustalił, który grunt nie podpada pod działanie przepisów o reformie rolnej.

Powyżej stwierdzone uchybienia stanowią o naruszeniu przez organ 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec niepełnej oceny zebranych dowodów oraz brak mapy na podstawie której możliwe byłoby określenie powierzchni gruntów nie podlegających przepisom dekretu o reformie rolnej przedwczesna jest ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazanego w skardze.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 ppsa) co sprowadza się w szczególności do ponownej wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w aspekcie możliwości poddania działaniu dekretu części nieruchomości znajdującej się w pobliżu domu mieszkalnego (park, sad), ocenę zarzutu podzielenia majątku poprzez oddzielenie go żywopłotem, jako stanowiącą ewentualna podstawa do uznania, że dom wraz z najbliższym otoczeniem stanowił odrębną część służącą wyłącznie właścicielom majątku.

Odnosząc się do zarzutu wzięcia pod uwagę zeznań osób które urodziły się niedługo po wejściu w życie dekretu o reformie rolnej Sąd jest zdania, że co do zasady z tego powodu nie sposób a priori nie dać tym zeznaniom wiary, skoro świadek powołuje się na wiedzę zasłyszaną od rodziny. Jednakże z uwagi na nie bezpośredni przekaz świadka konieczne jest dokonanie oceny tych zeznań w konfrontacji z innymi bezpośrednimi dowodami takimi jak protokół przekazania resztówki czy protokół z przejęcia, które to dowody opisują zastany stan rzeczy i stanowią dokumenty urzędowe.

Konieczne będzie także zasięgnięcie opinii geodety, który wyznaczy na gruncie teren nie podlegający działaniu dekretu o reformie rolnej i określi jego powierzchnię.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i 135 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Sąd orzekł jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 pkt 1 ppkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2016, poz. 1800) zasądzając od organu na rzecz każdego ze skarżących po 200 zł tytułem uiszczonego wpisu oraz na rzecz I. K. dodatkowo 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w tym 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.