Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 9/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz przepisów o czasie pracy kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej K. B. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania stanowiące wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej.


UZASADNIENIE

Na podstawie ustaleń dokonanych podczas kontroli drogowej dnia [...] lutego 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nałożył na wykonującą transport drogowy K. B., prowadzącą działalność gospodarczą zarejestrowaną pod nazwą "U.", karę pieniężną w wysokości 9.350,00 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, za wykonywanie przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt oraz za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców.

Z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli drogowej wynika, że kontrolowanym pojazdem (pojazd silnkowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej [...]) będącym w dyspozycji K. B., a kierowanym przez jej męża M. B., wykonywano przewóz na potrzeby własne w imieniu przedsiębiorcy – przewożono 15 sztuk bydła. Służby kontrolne inspekcji drogowej stwierdziły naruszenie art. 24 ust. 4a – 4e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz. U. z 2003r. Nr 106, poz. 1002 ) i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu transportu zwierząt ( Dz. U. z 2003 r. Nr 185, poz. 1809) - prowadzący pojazd M. B. nie pokazał do kontroli ważnej na datę przewozu decyzji dopuszczającej ten pojazd do przewozu zwierząt. Naruszony został też art. 24 ust. 4g cyt. wyżej ustawy i § 8 przywołanego rozporządzenia poprzez wykonywanie przewozu zwierząt bez sporządzenia planu trasy w sytuacji, gdy przewóz trwał powyżej 8 godzin. Ponadto, przekroczony został maksymalny czas prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego: o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za każde następne rozpoczęte 30 minut, co naruszało art. 7 ust. 1 – 5 rozporządzenia Rady ( EWG ) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ( Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) i art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm. ).

Organ, w związku z wynikami kontroli, wszczął postępowanie administracyjne, o którym zawiadomił K. B. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nałożył na nią karę pieniężną w wysokości 9.350,00 zł. Z uwagi na fakt nieudowodnienia wykonywania transportu zwierząt w czasie powyżej 8 godzin organ odstąpił od nałożenia kary za opisane w protokole kontroli naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu zwierząt bez planu trasy. Potwierdził natomiast ustalenia kontroli w zakresie:

- wykonywania przewozu zwierząt pojazdem niedopuszczonym do takiego przewozu i za to naruszenie nałożył karę w wysokości 1000,00 zł oraz

- przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego: o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za to nałożył karę 150,00 zł i za każde następne rozpoczęte 30 minut i za to nałożył karę 200,00 zł.

Organ stwierdził ponadto, że K. B. wykonywała transport drogowy, a nie jak to ustalono podczas kontroli drogowej przewóz na potrzeby własne, nie posiadając licencji na taką działalność i za to nałożył karę 8.000,00zł. W uzasadnieniu podał, iż kierujący pojazdem M. B. – mąż prowadzącej działalność gospodarczą K. B., nie jest przez nią zatrudniony, a więc nie spełniona została przesłanka wskazana w art. 4 pkt 4 a utd. co prowadzi do wniosku, iż kontrolowanym pojazdem wykonywano transport drogowy, nie jak pierwotnie ustalono przewóz na potrzeby własne, tak więc przedsiębiorca K. B. winna była legitymować się wymaganą przez art. 5 ust. 1 utd. licencją. Nieokazanie podczas kontroli drogowej wypisu z licencji skutkować musiało nałożeniem kary na podstawie art. 92 ust. 1 utd i pkt 1.1 załącznika do tej ustawy.

W złożonym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) odwołaniu skarżąca K. B. domagała się zmiany decyzji, nienakładania kary pieniężnej i umorzenia postępowania ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 4 i art. 92 ust. 4 przez przyjęcie, że skarżąca wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, gdyż wykonywała ona jedynie przewóz drogowy na potrzeby własne ( transport zwierząt do własnego gospodarstwa rolnego ) na co posiadała stosowne zezwolenie. Wskazane wyżej przepisy zostały naruszone również przez przyjęcie, że K. B. wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt, jak również że nastąpiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego, ponieważ kontrolowany pojazd służył do prowadzenia gospodarstwa rolnego, bydło znajdowało się w skrzyni ładunkowej, a przedsiębiorca K. B. posiadała zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii dopuszczające środek transportu do przewozu zwierząt, a z uwagi na panującą epidemię ptasiej grypy lekarz nie miał czasu na oględziny pojazdu i wydał stosowne zaświadczenie dopuszczające warunkowo do ruchu pojazd. Dodatkowo skarżąca wnioskowała o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, a w piśmie z dnia 18 września 2006 r. wnosiła o dopuszczenie dowodu z trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego jej córki z powodu [...].

Organ odwoławczy, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 Kpa., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. wstrzymał wykonalność decyzji zaskarżonej, zaś decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Co do naruszenia polegającego na wykonywaniu zarobkowego przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do takiego przewozu, GITD stwierdził, iż strona w dniu kontroli nie posiadała wymaganej decyzji na dopuszczenie środka transportu do użycia w transporcie zwierząt, który to obowiązek nakłada na wykonującego przewóz przepis art. 24 ust. 41a – 4e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm. ) i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 października 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przewozu zwierząt ( Dz. U. Nr 185, poz. 1809 ze zm. ). Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 4 utd. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o ochronie zwierząt, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000,00 zł. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku wykonywania przewozu zwierząt pojazdem niedopuszczonym została nałożona zgodnie z l.p. 5.8 załącznika do utd.

Uzasadniając nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, GITD podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym przewóz na potrzeby własne winien być realizowany zgodnie z warunkami właściwymi dla tego rodzaju przewozu określonymi w art. 4 pkt 4 utd. Tymczasem przewóz wykonywany przez skarżącą nie spełniał wymogu pkt a) tego artykułu, tzn. pojazd był prowadzony przez osobę nie będącą pracownikiem K. B.. Powyższe prowadziło do przyjęcia, że wykonywany był transport drogowy bez wymaganej licencji, co naruszało art. 5 ust. 1 i 2 utd. i skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej l.p. 1.1. załącznika do ustawy. Organ nie zgodził się też z zarzutami skargi odnośnie do nałożenia kary za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Wyjaśnił, że nałożone kary znajdują uzasadnienie faktyczne w okazanych do kontroli wykresówkach, z których wynika przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego o czas 50 minut. Takie naruszenie skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 7 utd w związku z naruszeniem art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ( Dz. Urz. WE L370 ) i w wysokości zgodnie z l.p.10.3 załącznika do utd.

K. B., działając poprzez swego pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 5, art. 8, art. 11, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, art. 24 ust. 4a – 4e ustawy o ochronie zwierząt, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu transportu zwierząt oraz art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG ) nr 3820/85 polegające na:

- przyjęciu, że skarżąca K. B. wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, gdyż posiada ona uprawnienia do wykonywania przewozów na potrzeby własne, a krytycznego dnia właśnie taki transport specjalistycznym samochodem był realizowany – do własnego gospodarstwa rolnego,

- przyjęciu, że skarżąca wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt, jak również że nastąpiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego; w tym przedmiocie istniały wątpliwości, bowiem kontrolowany pojazd służył do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a lekarz weterynarii nie miał czasu na oględziny pojazdu z uwagi na panującą epidemię ptasiej grypy. Do kontroli przedłożony został wniosek do Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. o zezwolenie na przewóz zwierząt naczepą nr [...], która była przedmiotem kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wnioskował o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, stwierdzając, że skarga w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska GITD podał, iż kierującym pojazdem był mąż skarżącej M. B., który mimo że nie był zatrudniony, pomagał żonie w prowadzeniu działalności. Taka okazjonalna pomoc małżonka nie podlega zasadzie odpłatności, jest wynikiem ustawowego obowiązku małżonków do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli, co jak zauważył organ wynika z orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, m.in. wyroku z dnia 28 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 978/06. W pozostałej części decyzję uznał za prawidłową i wniósł o oddalenie skargi w tej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlega częściowemu uwzględnieniu w zgodzie ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi ( k. 11 akt sądowych ).

Kontroli sądowej poddana została decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącą K. B. kary pieniężnej w łącznej wysokości 9.350,00 zł. za:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, za co nałożono karę 8.000,00 zł.

- wykonywanie przewozu zwierząt pojazdem niedopuszczonym do takiego przewozu i za które to naruszenie nałożono karę w wysokości 1000,00 zł oraz

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego: o czas powyżej 15 minut do 30 minut za co nałożono karę 150,00 zł i za każde następne rozpoczęte 30 minut, co skutkowało karą 200,00 zł.

W ocenie Sądu nałożenie na skarżącą kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji nie znajduje uzasadnienia tak w stanie faktycznym sprawy, jak też w obowiązującym w dacie kontroli i wymierzenia kary stanie prawnym. Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej żywych zwierząt, zakupiła 15 sztuk bydła, które transportowała od nabywcy P. "B." w S. do miejsca swego zamieszkania w N. ( k. 89 akt adm. ). Do pojazdu poddanego kontroli skarżąca posiadała tytuł prawny, co nie było kwestionowane przez organ. Organ nie podważał również, iż przewóz realizował się w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Niespełniona, zdaniem organu została przesłanka przewozu na potrzeby własne wskazana w art. 4 pkt 4a) utd. tj. pojazd którym wykonywany był przewóz nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Niespełnienie tego warunku doprowadziło organ do ustalenia, że skarżąca wykonywała w dniu kontroli transport drogowy, nie jak twierdziła skarżąca i na co miała stosowne zezwolenie ( k. 103 akt adm. ) przewóz na potrzeby własne. W postępowaniu sądowoadministracyjnym organ odstąpił od stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonych decyzjach i uznał zarzut skargi w części nałożenia kary 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Takie działalnie organu zasługuje na pełną aprobatę. Sąd w kilku orzeczeniach dotyczących tożsamego problemu – wykonywania przez przedsiębiorcę przewozu na potrzeby własne w sytuacji, gdy kierującym pojazdem jest niezatrudniony małżonek tego przedsiębiorcy - wypowiadał się w przedmiocie możliwości uznania tak wykonywanego przewozu za przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy. W przytoczonym przez organ wyroku z dnia 28 października 2006 r. ( sygn. akt VI S.A./Wa 978/06 ) Sąd stwierdził, iż " osoba udzielająca pomocy swemu małżonkowi w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i wykonująca w ramach tej pomocy określoną pracę fizyczną czy czynność techniczną, działając za małżonka prowadzącego działalność gospodarczą, działa w jego imieniu, a działanie takie winno być traktowane jako podejmowane przez prowadzącego działalność gospodarczą małżonka. Niewątpliwie taką prostą czynnością fizyczną jest prowadzenie pojazdu samochodowego, udostępnionego przez jednego z małżonków drugiemu dla celów prowadzonej działalności gospodarczej". W powołanej sprawie Sąd sformułował następującej treści tezę, znajdującą zastosowane w sprawie niniejszej: wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej przewóz realizowany na prośbę osoby prowadzącej działalność gospodarczą pojazdem prowadzonym przez małżonka tej osoby spełnia warunek, o którym mowa w art. 4 pkt 4 a) utd. i przy spełnieniu warunków określonych w ppkt od b) do d) jest przewozem na potrzeby własne. Mając więc na uwadze, iż wykonywany przez skarżącą w dacie kontroli przewóz spełniał wszystkie niezbędne warunki określone w art. 4 pkt 4 utd. przyjęcie przez organ w zaskarżonych decyzjach, że skarżąca wykonywała transport drogowy i nie posiadała licencji było bezpodstawne, a zatem równie bezpodstawne było nałożenie kary 8.000,00 zł. za wykonywanie tego transportu bez licencji.

Za bezzasadne uznać natomiast należy zarzuty skargi naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, gdy idzie o nałożenie kary 1000,00 zł. za wykonywanie przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do takiego przewozu oraz kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

Co do pierwszego z wymienionych naruszeń, to należy stwierdzić, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżąca nie dysponowała na dzień kontroli tj. na dzień [...] lutego 2006 r. aktualną decyzją dopuszczającą kontrolowany pojazd do użycia go w transporcie zwierząt. Okazana służbom inspekcji transportu drogowego decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. dopuszczała wprawdzie kontrolowany pojazd z przyczepą do transportu bydła i świń, jednak ważność tej decyzji została ograniczona do daty [...] stycznia 2006 r. a więc nie obejmowała dnia konkretnego przewozu. Stosownie do art. 24 ust. 4a ustawy o ochronie zwierząt wykonywanie zarobkowego transportu drogowego zwierząt lub transportu zwierząt związanego z prowadzeniem innej działalności gospodarczej może odbywać się wyłącznie przy użyciu środków transportu dopuszczonych do tego celu, a zgodnie z ust. 4c) tego artykułu, decyzję w sprawie dopuszczenia środka transportu drogowego do użycia w transporcie zwierząt wydaje powiatowy lekarz weterynarii na wniosek zainteresowanego przewoźnika. Skarżąca wystąpiła pismem z dnia [...] lutego 2006 r. ( k.91 akt adm. ) do właściwego organu z wnioskiem o wydanie niezbędnego rozstrzygnięcia, jednak do czasu wykonania przewozu dnia [...] lutego 2006 r. nie otrzymała go, co wynika nie tylko z faktu braku okazania takiego aktualnego dokumentu w czasie kontroli drogowej, ale również z pisma Powiatowego Inspektora Weterynarii w G. z dnia [...] lipca 2006 r. ( k. 76 akt adm. ). W piśmie tym Inspektor informował Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o podjętych przez siebie działaniach wyjaśniających kwestię braku w przedmiotowej sprawie ważnej decyzji o dopuszczeniu środka transportu do przewozu zwierząt. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że uzyskała od lekarza weterynarii warunkowe ustne dopuszczenie środka transportu, w świetle przedstawionych wyżej obowiązków przedsiębiorców transportujących zwierzęta opartych na przywołanych wyżej przepisach obowiązującego prawa, nie może mieć zatem istotnego znaczenia. Wykazane przez organ naruszenie prawa skutkować więc musiało nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 4 utd. i l.p. 5.8 załącznika do tej ustawy.

Nie budzi również większych wątpliwości nałożenie przez organ kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Organ obszernie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, zaś skarżąca nie neguje odczytu wykresówek. Zarzuty skargi koncentrują się głównie wokół kary za brak licencji. Co do zarzutu naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, skarżąca podnosi, że kontrolowany pojazd służył do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia, bowiem obowiązek przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców dotyczy tak kierowców wykonujących transport drogowy, jak też kierowców wykonujących przewóz na potrzeby własne. Na marginesie stwierdzić należy, że skarżąca niewątpliwie miała rozeznanie w obowiązujących przepisach co do czasu pracy, skoro pojazd wyposażony był w tachograf, a kierowca odnotowywał na wykresówkach swój czas pracy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą uchylił w części nałożenia kary 8.000,00 zł, zaś w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. O niewykonalności decyzji w części uchylonej orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200p.p.s.a.