Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1831/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 i 2, art. 94 ust. 1, art. 100
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 106 par. 3, art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2009 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Kotwa mocująca" nr Ru 62034 oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1831/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2008 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na wzór użytkowy pt. "Kotwa mocująca" nr [...] na rzecz I. Sp. z o.o. (obecnie: I. Sp. z o.o. z siedzibą w T.; dalej: uprawniona), na skutek sprzeciwu wniesionego przez P. "C." s.j. z L. na podstawie art. 246 i 247 w zw. z art. 100 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej: Pwp) - unieważnił prawo ochronne na ww. wzór użytkowy.

W przedmiotowej sprawie wzór użytkowy "Kotwa mocująca" został zgłoszony w dniu [...] listopada 2001 r.

Decyzja została wydana w oparciu o przekonanie organu powzięte na podstawie zgromadzonego w trakcie postępowania spornego materiału dowodowego, iż przedmiotowy wzór użytkowy nie spełnia wymogu nowości w rozumieniu art. 94 ust. 1 i art. 25 w zw. z art. 100 Pwp, bowiem kotwa mocująca objęta spornym prawem ochronnym powstała wcześniej, w celu zastosowania jej na terenie U. Była tam oznaczona symbolem [...], przedstawiona na rysunku z dnia [...] stycznia 2001 r. w dokumencie zatyt. "Warunki techniczne dla kotwy montażowej w sprężynowych złączach torowych typu KPP-5" zatwierdzonym przez Ministerstwo Transportu U. dla partii doświadczalnej 100.000 sztuk. Na rysunku tym kotwa ma wszelkie cechy wymienione w zastrzeżeniu opisu polskiego wzoru użytkowego nr [...]. Zdaniem organu, przesłanka braku nowości spornego wzoru użytkowego wynika z porównania powyższego rysunku ze spornym wzorem użytkowym, a ponadto z innych dokumentów wskazujących na ujawnienie tożsamej kotwy na U. przed datą zgłoszenia do rejestracji w Polsce. Mianowicie organ wskazał na zeznania świadka J. D. (obywatela U.), złożone na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] marca 2008 r. Świadek ten zeznał, że na U. już w 2000 r. na zlecenie K. opracowano nowy wzór kotwy mocującej do podkładów torowych. Kotwy zgodnie z tym wzorem były udostępnione publicznie, były na próbnym odcinku torów w U., co potwierdza m.in. protokół oględzin z dnia [...] sierpnia 2001 r. stwierdzający, że użyto złączy oznaczonych symbolem [...]. Nadto wskazał na fakt sporządzenia dokumentu zatyt.: "Warunki Techniczne dla kotwy montażowej w sprężynowych złączach torowych typu [...]" zatwierdzone przez Ministerstwo Transportu U. z rysunkiem kotwy z dnia [...] stycznia 2001 r. w październiku oraz w grudniu 2001 r. Jak wynika z treści tego dokumentu, w złączu [...] zastosowano kotwę pokazaną na rysunku z dn. [...] stycznia 2001 r. Zdaniem Urzędu Patentowego, porównywane kotwy mocujące z wzoru użytkowego nr [...] jak i kotwa [...] odnośnie cech technicznych dotyczących ich budowy, stanowią takie same rozwiązania konstrukcyjne, co uzasadnia stawiany zarzut braku nowości rozwiązania.

Na skutek pism firmy "M." z W. (m.in. z dnia 15 czerwca 2005 r.) skierowanego do Urzędu Patentowego RP, zawiadamiających o faktach związanych z publicznym ujawnieniem przedmiotowego wzoru użytkowego przed datą rejestracji, w postaci zamówienia oprzyrządowania (model formierski) a także na serię próbną skierowane przez [...] podmiot do spółki "C." (związany gospodarczo z autorem ww. pism), UP wystosował do uprawnionej – I. Sp.z o.o. zawiadomienie w trybie art. 49 ust. 2 w zw. z art. 100 Pwp o tym, że przedmiotowy wzór użytkowy nie spełnia wymogu nowości, gdyż istotne cechy budowy przedmiotowej "Kotwy mocującej" opisane w zastrzeżeniu ochronnym nr 1 są powszechnie znane i stosowane w kolejnictwie. Kotwy o zastrzeganej konstrukcji zostały zamówione przez P. "C." do produkcji (jako kotwy [...]) w firmie "M." z W. Ustosunkowując się do zawiadomienia, I. Sp. z o.o. podniosła, iż przesłanka nowości była w dacie zgłoszenia spełniona, gdyż nie doszło do publicznego ujawnienia wzoru przed tą datą. Rysunki konstrukcyjne kotwy dołączone do dokumentacji nadesłane przez firmę "M." z W. są dokumentami dostępnymi wyłącznie dla zamawiającego, pośrednika i określonego wykonawcy, a zatem dla ograniczonego kręgu osób. Nie było również ujawnienia poprzez stosowanie przedmiotowych kotew. Z załączonych przez firmę "M." dokumentów wynika jedynie, że w dniu [...] września 2001 r. firma u. wystawiła zamówienie do "C." i to tylko na partię próbną kotew do badań, nie precyzując, o jakie kotwy chodzi. Do zamówienia nie dołączono rysunku. Rysunki załączone do dokumentacji nadesłanej przez "M." nie są powiązane z zamówieniem, a zatem nie zostało udowodnione, że zamówienie dotyczy kotwy według zgłoszenia [...], będącej przedmiotem spornego prawa ochronnego w niniejszej sprawie. Uprawniona poddała ponadto w wątpliwość wiarygodność dokumentacji nadesłanej przez "M.".

Pismem z dnia 22 września 2006 r. pełnomocnik P. "C." S.j. z L. wniósł sprzeciw od decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego [...] na wzór użytkowy "Kotwa mocująca". Wyraził w nim pogląd, że zgłoszenie nie spełniało ustawowych warunków do uzyskania tego prawa, określonych w art. 25 w zw. związku z art. 100 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 119, poz. 1117 – t.j. ze zm.), a mianowicie – przedmiotu zgłoszenia nie cechowała przesłanka nowości. Podniósł, że identyczny wzór kotwy mocującej był powszechnie znany na obszarze U., o czym świadczy dowód w postaci "Warunków technicznych", czyli dokumentu pochodzącego od Ministerstwa Transportu [...] którego pełny tytuł brzmi: "KOTEW MONTOWANA W SPRĘŻYNOWYCH ŁĄCZACH TOROWYCH TYPU [...] Warunki techniczne nr [...]". Dokument ten, opatrzony datą [...] grudnia 2001 r. został załączony wraz z tłumaczeniem do sprzeciwu. Wnosząca sprzeciw podniosła, iż rysunek techniczny kotwy nr [...] na stronie V "Warunków technicznych", opatrzony datą: 23 stycznia 2001 r. dowodzi, że została ona zaprojektowana w tym dniu przez J. D. z Przedsiębiorstwa [...].

I. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 12 grudnia 2006 r. (datownik Kancelarii Ogólnej UP) podniósł zarzut bezzasadności sprzeciwu. Wskazał, iż "Warunki techniczne" jest to dokument wewnętrzny, niedostępny do wiadomości powszechnej. Nie mógł zatem, w jego ocenie, skutecznie przeczyć przesłance nowości.

Pełnomocnik spółki "C." pismem z dnia 20 grudnia 2007 r. uzupełnił sprzeciw załączając następujące dokumenty:

- pismo z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] wydane przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Biuro Naukowo – Konstruktorsko – Technologiczne Gospodarstwa Torowego Kolei [...]., z tłumaczeniem przysięgłym, z którego wynika, że kotwa o symbolu [...] została opracowana w dniu 23 stycznia 2001 r przez J. D., zgodnie z rysunkiem z tej samej daty:

- wyciąg z protokołu narady z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] wydany przez ww. organ z tłumaczeniem przysięgłym.

Nadto został zgłoszony wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: J. D. i M. K. na okoliczność braku nowości spornego wzoru przed datą zgłoszenia w UP, t.j. przed [...] listopada 2001 r.

Uprawniona pismem z dnia 3 marca 2008 r. wniosła "Odpowiedź na pismo wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy [...]". Podniosła w jego treści, iż zgłoszeni świadkowie nie mogą być bezstronni, gdyż są twórcami "analogicznego rozwiązania pod tytułem "Kotwa do mocowania szyn" zgłoszonego [...] maja 2002 r.". na U. Odnosząc się do pisma z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] podniosła, że nie może ono stanowić obiektywnego dowodu, że kotwa o symbolu [...] została opracowana [...] stycznia 2001 r. przez J. D. Rysunek ma bowiem charakter nieoficjalny i nie jest opatrzony datą. Podpis Naczelnika Biura Naukowo – Konstruktorsko – Technologicznego Gospodarstwa Torowego Kolei [...] – W. H. także nie jest opatrzony datą. Nadto wystawca dokumentu, czyli W. H. jest współtwórcą późniejszego analogicznego rozwiązania [...] pod tytułem "Kotwa do mocowania szyn", a zatem pismo przez niego podpisane "nie nosi znamion obiektywnego dokumentu".

Ten sam zarzut – braku obiektywizmu osoby sporządzającej wyciąg, czyli Naczelnika Biura Naukowo – Konstruktorsko – Technologicznego Gospodarstwa Torowego Kolei [...] uprawniona odniosła do drugiego z załączonych do pisma pełnomocnika spółki "C." z dnia [...] grudnia 2007 r. dokumentów - protokołu narady z dnia [...] września 2001 r. Nr [...].

Nadto uprawniona zarzuciła, iż Warunki techniczne nr [...] dla partii doświadczalnej 100.000 szt. zostały zatwierdzone w dniu [...] grudnia 2001 r., a najwcześniejsza data, jaka na nim widnieje to [...] grudnia 2001 r., a zatem nie można z niego wnioskować ujawnienia wzoru przed datą zgłoszenia do rejestracji w UP. Nadto mają one charakter dokumentu wewnętrznego Biura Naukowo – Konstruktorsko – Technologicznego Gospodarstwa Torowego Kolei [...] Nie stanowią zatem w ocenie uprawnionej spółki dowodu utraty przymiotu nowości wzoru przed datą zgłoszenia.

Świadek J. D. (D.) przesłuchany w dniu [...] marca 2008 r. na rozprawie przed Urzędem Patentowym zeznał, iż rysunek kotwy załączony do dokumentacji zgłoszeniowej w UP jest wzorem kotwy opracowanej na U. na zamówienie Kolei [...]. Pierwsze kotwy były wyprodukowane eksperymentalnie w kwietniu – maju 2000 r. W końcu maja wyprodukowano 10 000 sztuk kotew, a następnie wysłano do m. K. na U. W lipcu 2000 r. zostało wykonane torowisko w okręgu kolejowym w U., gdzie zostały zainstalowane omawiane kotwy. Na tę okoliczność został sporządzony protokół odbioru torowiska. Wyjaśnił, iż "Warunki techniczne" musiały być modyfikowane po zakwestionowaniu ich przez kontrolerów – rewidentów, poprzez zmniejszenie liczby sztuk kotew w partii doświadczalnej (do 100000 sztuk). "Z braku czasu" zmieniono tylko pierwszą stronicę dokumentu. W ocenie świadka w ten sposób powstały dwa autentyczne dokumenty – "Warunki techniczne" z października i grudnia 2001 r. Podał, on ponadto, iż poszukując wykonawców kotew zawarł kontrakty z polskimi firmami: "C." oraz "I." (sierpień – wrzesień 2001 r.). Z zeznań tego świadka wynika również, że do momentu opatentowania na U. tego wynalazku każdy mógł produkować kotwy i na życzenie dostawał z Ministerstwa Transportu "Warunki techniczne". Dodał, że kotwy były przewożone z eksperymentalnej odlewni [...] do zakładu świadka od 2000 r. odkrytymi ciężarówkami i składowane na nie ogrodzonym "placu składowym" o pow. 30 ha, ogólnodostępnym. Po dokonaniu przeglądu uszkodzone kotwy przekazywano na złom. Na rozprawie w dniu [...] marca 2008 r. pełnomocnik "C." złożył następujące dokumenty:

- Warunki techniczne" z datą [...] października 2001 r.;

- zapytanie ofertowe z dnia [...] września 2001 r. ("I." kieruje pytanie do "M." W. o podanie cen na podstawie załączonego rysunku kotwy);

- kontrakt na dostawę wyrobów z dnia [...] września 2001 r. ("C." jako Dostawca, T. Sp. z o.o. z U. jako Klient; pkt 1 - "Dostawca dostarcza a klient nabywa żeliwne kotwy zgodne z zał. rysunkami symbol [...]");

- Zawiadomienie z [...] lutego 2008 r. wraz z Protokołem oględzin złącza torowego [...] w U. z dnia [...] sierpnia 2001 r.

Pełnomocnik uprawnionej ustosunkowując się do przedstawionych dowodów w piśmie z dnia 8 kwietnia 2008 r. podniósł, że "Warunki techniczne" z datą [...] października 2001 r. stanowią dokument o charakterze wewnętrznym. Nie mogą zatem szkodzić nowości rozpatrywanego wzoru. Jednocześnie podniósł zarzut braku autentyczności tego dokumentu wywodząc, iż został on sporządzony z dokumentu pochodzącego z grudnia 2001 r., który w jego ocenie powstał jako pierwszy.

Odnosząc się do zapytania ofertowego z dnia [...] września 2001 r. – zdaniem pełnomocnika uprawnionej nie może ono zaprzeczyć nowości wzoru, gdyż

a) dotyczy innej konstrukcji kotwy;

b) dotyczy współpracy pomiędzy podmiotami kooperującymi.

Odnosząc się do kontraktu na dostawę wyrobów z dnia [...] września 2001 r. pełnomocnik uprawnionej podniósł, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru spółka C. zawarła kontrakt z firmą u. T., gdyż brak jest możliwości ustalenia daty podpisania kontraktu, ani konstrukcji kotwy będącej jego przedmiotem.

Odnosząc się do zawiadomienia z [...] lutego 2008 r. wraz z Protokołem oględzin złącza torowego [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. podkreślił, iż dokument ten stanowi oświadczenie W. H. – Naczelnika Biura Naukowo – Konstruktorsko – Technologicznego Gospodarstwa Torowego Kolei [...], potwierdzające odbycie oględzin kotwy do złącza [...] w dniu [...] sierpnia 2001 r. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w tej dacie w złączu zastosowano wzór kotwy analogiczny do spornego. Niezależnie od powyższego uprawniona powołała się na wcześniej stawiany zarzut braku bezstronności W. H.

Odnosząc się do zeznań świadka J. D. uprawniona podniosła, że w jej przekonaniu to kotwa [...] została oparta na wcześniejszym, jej zdaniem, modelu kotwy według rozpatrywanego wzoru użytkowego [...]. Protokół odbioru torowiska w U. z dnia [...] sierpnia 2001 r. w dzielnicy B. – S. również nie przesądza, aby w złączu [...] zastosowano analogiczne do polskiego rozwiązanie. W tym czasie rozwiązanie o symbolu [...] stanowiące późniejszy przedmiot zgłoszenia na U. – jeszcze nie istniało. Uprawniona podniosła ponownie brak autentyczności dokumentu pochodzącego od Ministerstwa Transportu [...] zatytułowanego: KOTEW MONTOWANA W SPRĘŻYNOWYCH ŁĄCZACH TOROWYCH TYPU [...] Warunki techniczne nr [...] (dla partii doświadczalnej 2000 000 szt.) z dnia [...] października 2001 r. (dalej: Warunki techniczne z dnia [...] października 2001 r. w odróżnieniu od dokumentu: Warunki techniczne z dnia [...] grudnia 2001 r.) złożonego przez wnoszącego sprzeciw – C. na rozprawie przed Urzędem Patentowym.

Świadek S. W. na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] kwietnia 2008 r. zeznał, iż w czerwcu 2001 r. dowiedział się, że firma "T." poszukuje w Polsce odlewni do produkcji kotew. Od tej firmy otrzymał rysunki i dokumentację kotwy, po czym zwrócił się do polskich odlewni m.in. w W. – "M." i "T.". Rozmowy z tymi podmiotami odbywały się w połowie 2001 r. - około sierpnia. Roboczy symbol kotew na wzorach był zawsze ten sam: [...] (transponowany na znaki polskie jako: [...]). Zaznaczył, że firma T. nie zastrzegała nigdy, aby świadek nie ujawniał wzoru w Polsce. Świadek zeznał nadto, że Pan J. M. – właściciel "I." wyjeżdżał również na U. i prowadził rozmowy przed datą zgłoszenia. Prowadził on rozmowy z odlewnią "W." w D. na temat tej samej kotwy. Z jego zeznań wynika, iż osobiście widział na U. zamontowane kotwy [...] (czyli [...]) zatopione do dolnej krawędzi w betonie, przed datą zgłoszenia w Polsce.

Pełnomocnik "C." przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2008 r. (załącznik do protokołu) złożył rysunek kotwy jaki był rozsyłany łącznie z zapytaniem ofertowym przez "I." w dniu [...] września 2001 r., o czym świadczą dowody nadania faksu: o godz. [...] "zapytanie", o godz. [...] – rysunek. Pozwala to w jego przekonaniu na jednoznaczne powiązanie rysunku kotwy z zapytaniem ofertowym potwierdzającym fakt prowadzenia negocjacji przez ten podmiot.

Załączył ponadto:

- Protokół spisania materiałów (Kotwa montażowa [...]) z dnia [...] marca 2001 r. dotyczący zdjęcia z ewidencji i przekazania na złom 760 sztuk kotwy montażowej na U. – z tłumaczeniem przysięgłym.

- listy przewozowe nr [...] i [...] z [...] kwietnia 2000 r. dotyczące przewozu 15 000 sztuk kotwy [...] do "K." w m. K. na U. - z tłumaczeniem przysięgłym.

Podniósł, że dowody potwierdzają zeznania św. J. D. o przewozach kotew montażowych [...] i ich ujawnienia nieograniczonej liczbie osób na obszarze U. przed datą [...] listopada 2001 r.

W skardze od powyższej decyzji pełnomocnik uprawnionej (I. Sp. z o.o) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania UP. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 94 ust. 1 i art. 5 w związku z art. 100 ustawy Pwp poprzez przyjęcie, że sporny wzór użytkowy nie nosił cech nowości w dniu zgłoszenia do rejestracji w Urzędzie Patentowym RP.; nadto – naruszenie przepisów postępowania: art.: 7, 77, 80 w zw. z art. 75 oraz 107 kpa - przekroczenie swobodnej oceny dowodów "poprzez uznanie dowodów dołączonych przez wnioskodawcę" – a mianowicie – warunków technicznych z dnia [...] grudnia 2001 r., i z dnia [...] października 2001 r., dokumentów świadczących o tym, że sporne rozwiązanie było ujawnione na U. poprzez produkcję i zastosowanie go na torowisku przed datą zgłoszenia spornego wzoru, a także poprzez możliwość dostępu na teren, na którym były składowane kotwy, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie za wiarygodny dowód z przesłuchania świadka J. D., brak konsekwencji w wymaganiu oryginałów dokumentów od wnioskodawcy sprzeciwu, a ponadto – rozpoznanie sprawy w oparciu o wycinek materiału dowodowego, przy braku uwzględnienia i nie ustosunkowaniu się do dowodów wskazujących na okoliczność braku wiarygodności dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę. Nadto skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe: o zobowiązanie uczestnika postępowania P. "C." s.j. w L. do przedłożenia oryginałów dokumentów, a mianowicie – "Warunków technicznych" z dnia [...] grudnia 2001 r. a zwłaszcza ich pierwszej strony i wszystkich dołączonych rysunków oraz oryginałów zamówienia z dnia 1 września 2001 r. na wykonanie formy, zamówienia z dnia [...] września 2001 r. na wykonanie 100 sztuk kotwy i dwóch arkuszy rysunków (załącznik [...], karty [...]) i o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oryginałów wymienionych dokumentów w celu sprawdzenia, w jakim stopniu były wiarygodne dokumenty przedkładane podczas postępowania przed Urzędem Patentowym RP; nadto – o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pierwszej strony w wersji angielskiej opisu patentu deklaracyjnego [...] na okoliczność, że kotwa, będąca przedmiotem wzoru użytkowego "Kotwa mocująca" nr [...], została zgłoszona w U. Urzędzie Patentowym dopiero w dniu [...] lipca 2003 r, co stoi w sprzeczności z zeznaniami świadka J. D. Jak wynika z uzasadnienia skargi, podstawą żądania uchylenia zaskarżonej decyzji jest błędne przyjęcie przez Urząd Patentowy za przesądzone następujących okoliczności:

• tożsamości kotwy mocującej objętej spornym prawem ochronnym z kotwą ujawnioną, a następnie zarejestrowaną na U.;

• ujawnienia o charakterze publicznym na terenie U. spornego wzoru użytkowego przed datą [...] listopada 2001 r.

Skarżąca podniosła, iż modele kotw: [...] i polskiej nie są tożsame. Pozbawia to w jej ocenie możliwość oparcia twierdzenia o utracie przymiotu nowości rozwiązania przez sporny wzór użytkowy na podstawie przykładów ujawnień odnoszących się do wzoru u. o symbolu [...]. Podkreśla, że wzór objęty przysługującym jej prawem ochronnym nr [...] zgodnie z opisem zawartym w zastrzeżeniach ochronnych cechuje się występem w kształcie noska (znamię nr [...]), nie występującym w modelu ujawnionym na U. W szczególności, zdaniem skarżącej, cechy tej nie ma kotwa z opisu deklaracyjnego [...] nr [...], która posiada natomiast półkę ze wzmocnieniem. Taka też kotwa widniała na rysunku stanowiącym załącznik do faksu z dnia [...] września 2001 r. pt. "Zapytanie ofertowe" spółki "I." do spółki "M." W.

Nadto zdaniem skarżącej – materiał dowodowy przedstawiony przez wnoszącego sprzeciw, czyli P. "C." s.j. (obecnie: "C." s.j.) jest niewiarygodny. Podnosi, że z analizy dokumentów: "Warunków technicznych" z [...] października oraz z [...] grudnia 2001 r. dokonanej przez Rzecznika patentowego J. Z. wynika, że pierwotny charakter miał dokument późniejszy, z [...] grudnia 2001 r., z którego po zmianach został stworzony drugi z porównywanych dokumentów. Wskazała na brak oryginału kwestionowanego dokumentu w aktach administracyjnych, co "pozwoliłoby na skorygowanie oceny dokumentów świadczących o tym, że sporne rozwiązanie było ujawnione na U. poprzez produkcję i zastosowanie go na torowisku przed datą zgłoszenia spornego wzoru, a także poprzez możliwość dostępu na teren, na którym były składowane" oraz "umożliwiłoby przeprowadzenie oceny ich wiarygodności".

Skarżąca ponadto podniosła, iż dowód z zeznań świadka – S. W. również nie wskazuje na ujawnienie kotwy z występem w kształcie noska, gdyż świadek ten wskazywał na ujawnienie kotwy oznaczonej symbolem [...], który, zdaniem skarżącej, nie jest tożsamy z wzorem objętym prawem ochronnym nr [...].

Zdaniem Skarżącej, Urząd Patentowy pominął dowód w postaci analizy porównawczej dokumentów (Warunków technicznych z [...] października oraz z [...] grudnia 2001 r.) sporządzony przez Rzecznika Patentowego J. Z.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę podniósł, iż budzące wątpliwości skarżącego co do wiarygodności "Warunki techniczne" z października 2001 r. nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nie było potrzeby żądania ich oryginałów na etapie postępowania spornego. Pozostałe dowody w sprawie są bowiem wystarczające do stwierdzenia tożsamości obu rozwiązań technicznych, jak i do stwierdzenia braku nowości spornego wzoru użytkowego w dacie jego zgłoszenia. Nie było zatem potrzeby żądania dostarczenia oryginałów tych dokumentów na etapie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym. Wyraził przy tym pogląd, iż sugestie skarżącej co do sfałszowania dokumentu, przy braku wyroku karnego skazującego za to przestępstwo, nie są wystarczające do jego skutecznego zakwestionowania. Brak jest również podstaw do odmówienia wiarygodności zeznaniom świadków, gdyż korelują one ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Wskazując na powyższą argumentację, organ wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania – spółki " C." złożył pismo z dnia 10 listopada 2008 r. zatytułowane "Odpowiedź na skargę", w którym podniósł bezzasadność zarzutów stawianych decyzji Urzędu Patentowego. Wnosząc "o utrzymanie w mocy" zaskarżonej decyzji, w szczególności podniósł, iż nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącej o niewiarygodności dowodów, na których została oparta zaskarżona decyzja. Wbrew twierdzeniom skargi, w jego ocenie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny i z należytą starannością. Stwierdza, iż kotwy wg [...] nie są dopuszczone do stosowania w Polsce. Są one stosowane i użyteczne jedynie na obszarze U., tam powstała konstrukcja i kształt kotwy, (...), tam były badane są tam dopuszczone do stosowania i eksploatowane w złączach [...] na torowiskach kolejowych U. Kotwy te eksportował na U. uczestnik postępowania, a wykonywane były one w polskich odlewniach, stąd też te odlewnie wnosiły o unieważnienie prawa wg [...] i [...] nr spraw spornych z postępowania przed Urzędem Patentowym RP). Sugerowanie zatem, że przedmiotem oceny i badań na U. były inne kotwy, jest nielogiczne, bo bez badań i uzyskania dopuszczenia do stosowania na obszar U. przedmiotowe kotwy nie byłyby przedmiotem produkcji w Polsce i eksportu na obszar U.

Pełnomocnik skarżącej – uprawnionej spółki "I." pismem z dnia 20 stycznia 2009 r. wniósł "Odpowiedź na odpowiedź na skargę z dnia 10 listopada 2008 r.". Powołał się na podnoszony uprzednio argument dotyczący braku autentyczności "Warunków technicznych" z grudnia 2001 r. (pierwszej strony dokumentu). Powoływanie się przez UP na ten dokument w zaskarżonej decyzji stanowi jego zdaniem przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Nadto wskazał ponownie na brak tożsamości kotwy spornej i kotwy będącej przedmiotem ochrony na U. Pełnomocnik uczestniczki postępowania – spółki " C." w dniu 2 lutego 2009 r. złożył kolejne pismo stanowiące załącznik do protokołu rozprawy. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko podkreślił w jego treści, iż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy: "Warunki techniczne" zarówno z października, jak i z grudnia poświadczył osobiście za ich zgodność z oryginałami, które były mu okazane.

Na rozprawie sądowej w dniu 2 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącej poparł wnioski dowodowe zawarte w skardze. Pełnomocnik skarżącej oraz obecni na rozprawie uczestnicy postępowania: A. C., J. M. i C. L. (twórcy spornego wzoru) poparli skargę. Pełnomocnik uczestnika postępowania - spółki "C." – wniósł o jej oddalenie. Okazał oryginały nie przetłumaczonych dokumentów w języku [...]: pism "T." do "C." z dnia [...] września 2001 r., i z dnia [...] września 2001 r. oraz kontraktu na wykonanie form do kotew "w terminie do dnia [...] października 2001 r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a).

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego z uwagi na wyżej wskazane kryteria.

W rozumieniu art. 94 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm.) wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej konstrukcji, a wg art. 25 ust. 1 w zw. z art. 100 Pwp, rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli nie jest ono częścią stanu techniki, przy czym zgodnie z art. 25 ust. 2 przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

W ocenie Sądu, w celu zniweczenia przymiotu nowości wystarcza stworzenie możliwości zaznajomienia się z wzorem użytkowym w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie stosować dany wzór użytkowy. Jest przy tym kwestia całkowicie obojętną, czy oraz jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z ta informacją lub jak szerokiemu gronu osób taką możliwość stworzono. Udostępnienie wzoru pomiędzy aktualnymi lub potencjalnymi kontrahentami może przeczyć spełnieniu przesłanki nowości, o ile nie została zawarta umowa zobowiązująca do zachowania poufności. Podobne poglądy zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2002 r. (sygn. akt: II SA 3487/2001 – Lex Polonica nr 356280), dotyczącym prawa ochronnego Ru 55939 na wzór użytkowy "Łubek izolujący złącze szynowe, zwłaszcza kolejowe". Sąd wziął również pod uwagę, iż kotwa mocująca jest specjalistycznym wyrobem, stosowanym wyłącznie w branży kolejnictwa, wytwarzanym przez ograniczony krąg producentów. Ocena kryterium upublicznienia musi uwzględniać wyżej opisaną specyfikę.

W niniejszej sprawie kwestiami podlegającymi szczególnie wnikliwej analizie były podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do braku tożsamości kotwy mocującej objętej spornym prawem ochronnym z kotwą ujawnioną na U., a ponadto – braku publicznego ujawnienia na U. spornego wzoru użytkowego przed datą [...]listopada 2001 r.

Skarżąca wskazuje na różnicę między modelami w postaci występu w kształcie noska, który istnieje wyłącznie w modelu objętym ochroną w Polsce. Podnosi, że przeczyć nowości wzoru użytkowego [...] mogłoby jedynie ujawnienie przed datą zgłoszenia kotwy posiadającej wyżej wskazaną cechę.

W ocenie Sądu Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął i uzasadnił, że "porównywane kotwy mocujące, t.j. z opisu wzoru użytkowego [...] jak i kotwa [...], odnośnie cech technicznych dotyczących ich budowy, stanowią takie same rozwiązania konstrukcyjne". Świadczą o tym w sposób nie budzący wątpliwości zeznania świadka J. D., lecz także wynika to z oświadczeń samej uprawnionej - spółki "I.", składanych w trakcie postępowania administracyjnego. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2008 r. znajduje się następujące zdanie: "konstrukcja kotew [...] podobna do konstrukcji według rozpatrywanego wzoru została ujawniona w warunkach technicznych z [...] października (i/lub z grudnia 2001 r.)". W dalszej części pisma, jak i w trakcie całego postępowania przed Urzędem Patentowym, uprawniona spółka kwestionuje tożsamość kotwy o symbolu [...] z kotwą zastosowaną w złączach typu [...], a ponadto wskazuje na "wewnętrzny charakter" dokumentu, jaki stanowią przedstawione "Warunki techniczne"; wykazuje brak jego wpływu na ocenę przesłanki nowości. Skoro zatem uprawniona spółka przyznawała "podobieństwo" kotew wg wzoru [...] oraz kotwy objętej zgłoszeniem polskim ([...]), to należy stwierdzić, że Urząd Patentowy miał pełne prawo poprzestać na tym, nie prowadząc w przedmiotowej kwestii dalszego postępowania dowodowego, uznając kwestię tożsamości wzorów za bezsporną.

Ponieważ niektóre z przykładów ujawnień wskazywanych przez wnoszącą sprzeciw spółkę "C." nie dotyczą bezpośrednio kotew wg wzoru [...], lecz odnoszą się do symbolu złącza kolejowego [...], należało poddać kontroli trafność wywodów Urzędu Patentowego w tym zakresie. Konkretnie – należało zbadać, czy został w sposób logiczny wywiedziony wniosek, że w łączach [...] zostały wykorzystane kotwy opatrzone [..] symbolem "[...]", transponowanym w tłumaczeniach na język polski jako "[...]" (vide – zeznania św. S. W.). Sąd uznał również i w tym zakresie za trafne wywody Urzędu Patentowego, który powołał się na treść dokumentu: "Warunki techniczne", stwierdzając na jego podstawie, że w złączach typu "[...]" stosowano właśnie kotwę oznaczaną w dokumentach technicznych symbolem "[...]", zgodną z rysunkiem z dnia [...] stycznia 2001 r. W tym miejscu należy dodatkowo podkreślić, iż w treści "Warunków technicznych" (zarówno z października, jak i z grudnia 2001 r.) wyjaśnione jest znaczenie symbolu: "[...]": A - oznacza kotwę, 3 – montażową, 2- typ odstępu złącza z zaciskiem [...]. W ocenie Sądu oznacza to w stopniu nie budzącym wątpliwości, że do złączy typu [...] używano wyłącznie kotew oznaczonych symbolem "[...]", zgodnej z rysunkiem z [...] stycznia 2001 r. dołączonym do "Warunków technicznych". Należy podzielić pogląd Urzędu Patentowego, iż nie było niezbędnym podejmowanie dodatkowych czynności dowodowych w związku ze stawianym zarzutem braku autentyczności "Warunków technicznych". Wymaga przy tym podkreślenia, iż na etapie postępowania przed tym organem kwestionowana była wyłącznie autentyczność jednego z dwóch niemal identycznie brzmiących dokumentów pod tym tytułem – chronologicznie wcześniejszego. W tej sytuacji Urząd Patentowy mógł oprzeć swoje ustalenia o treść dokumentu niekwestionowanego. Organ ten słusznie nie potraktował dokumentu wcześniejszego, pochodzącego sprzed daty zgłoszenia wzoru użytkowego do rejestracji, jako dowodu ujawnienia przeczącego przesłance nowości, gdyż mogłoby to budzić uzasadnione zarzuty strony skarżącej.

Przykładami ujawnień skutecznie szkodzących przesłance nowości wzoru w dacie rejestracji według Urzędu Patentowego były w szczegolności następujące zdarzenia:

• zastosowanie kotwy do podkładów na próbnym odcinku torów w okręgu U., co potwierdził protokół oględzin doświadczalnych szyn kolejowych z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz pismo z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Ministerstwa Transportu [..];

• składowanie nie obrobionych odlewów kotew na ogólnodostępnym placu, co potwierdziły zeznania świadka D.;

• prowadzenie rozmów z odlewniami w Polsce na temat produkcji kotwy [...], co potwierdzają pisma – spółki "T." z U. do "C." z dnia [...] września 2001 r. z prośbą o wyprodukowanie formy odlewniczej wg rysunku zgodnego z rysunkiem z dnia [...] stycznia 2001 r.;

• spółki "T." z U. do "C." z dnia [...] września 2001 r. z prośbą o wyprodukowanie partii próbnej kotew także z rysunkiem; dodatkowo – okoliczność, że w miesiącach od września do października 2001 r. strona [...] szukała producentów w Polsce, pozostawiając wzór kotwy (co potwierdził świadek S. W.).

W ocenie Sądu każdy z powołanych przez organ przykładów ujawnień odzwierciedla stan, o którym była mowa w części wstępnej niniejszych rozważań, w którym przeciętny specjalista z przedmiotowej dziedziny techniki (kolejnictwa) mógł bez przeszkód zapoznać się z wzorem użytkowym kotwy przed datą zgłoszenia do rejestracji w Polsce. Odnośnie korespondencji pomiędzy podmiotami gospodarczymi podkreślenia wymaga, iż nie zostało wykazane, aby którykolwiek z podmiotów był zobowiązany do zachowania przedmiotu negocjacji, bądź przynajmniej samego wzoru kotwy, w tajemnicy. Przeciwnie, przeczą temu zeznania świadka S. W., który stwierdził, że o takim zobowiązaniu umownym nie było mowy.

Sąd podzielił pogląd Urzędu Patentowego, iż brak jest podstaw do kwestionowania zeznań świadka J. D. tylko na tej podstawie, że jest on współtwórcą wzoru kotwy objętego w terminie późniejszym ochroną na U. Jego zeznania są spójne, a przede wszystkim – korelują z omówionymi wyżej dokumentami. Zarzut dotyczący odmiennej budowy kotew: "[...]" i "[...]" (różnica w budowie w postaci występu w kształcie "noska" pojawił się dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy uznać, że sama uprawniona nie dostrzegała tej różnicy na etapie postępowania przed urzędem Patentowym, w sposób jednoznaczny przyznając fakt podobieństwa kotew (negując jedynie brak ujawnienia o charakterze publicznym). Można z tego wysnuć wniosek, iż sama skarżąca nie oceniła tego szczegółu jako istotnego, różniącego w sposób zasadniczy obydwa rozwiązania. Podniesienie powyższej okoliczności dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie może zatem wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Sąd postanowił o oddaleniu wniosków dowodowych zawartych w skardze na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., z uwagi na to, że dowód ten nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji, istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego (vide: Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Wyd.: LexisNexis Warszawa 2006, komentarz do art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które uzasadniałyby jej eliminację z obrotu prawnego i w konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.