Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 371/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155 par. 1, art. 256 par. 1-2b, art. 267 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów postępowania podatkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej jako "NUS" lub "organ pierwszej instancji") wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec M.D. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za okres: kwiecień - wrzesień 2013 r., tj. II - III kwartał 2013 r.

W ramach prowadzonego postępowania podatkowego NUS pismem z dnia 29 grudnia 2017 r., działając na podstawie art. 157 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze. zm., dalej: "O.p."), zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o przeprowadzenie przesłuchania kontrahenta Strony – J.N., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. w charakterze świadka.

Pismem z dnia 8 stycznia 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomił Skarżącą o wyznaczeniu terminu przesłuchania J.N. Przedmiotowym pismem Strona została poinformowana o przysługującym prawie udziału w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka, zadawania pytań oraz składania wyjaśnień, zgodnie z art. 190 § 2 O.p.

Przesłuchanie odbyło się w dniu 9 lutego 2018 r., natomiast w dniu 12 lutego 2018 r. przesłuchanie nie odbyło się z powodu niedyspozycji zdrowotnej świadka. W obu terminach Strona stawiła się w Urzędzie Skarbowym w S. wraz z pełnomocnikiem K.G.

W ramach prowadzonego postępowania podatkowego Skarżąca pismem z dnia 15 lutego 2018r., wniosła o:

1) zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do Urzędu Skarbowego w S. i z powrotem, w związku z przeprowadzeniem przesłuchania w charakterze świadka J.N. Strona wskazała kwotę w wysokości 417,90 zł przypadającą na każdy dzień przesłuchania, tj. 9 i 12 lutego 2018 r., stanowiącą wynik przeliczenia ilości kilometrów na trasie [...] (250 km) oraz stawki za 1 km w wysokości 0,8358 zł,

2) wypłacenie diet w wysokości 30,00 zł za dzień 9 lutego 2018 r. (14 godzin) oraz 15,00 zł za dzień 12 lutego 2018 r. (10 godzin), wynikających z ilości godzin przeznaczonych na podróż oraz udział w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka,

3) zwrot utraconego dziennego zarobku w wysokości 317,70 zł, przypadającego na dzień 9 lutego 2018 r. oraz 317,70 zł przypadającego na dzień 12 lutego 2018 r. w związku z faktem stawienia się w Urzędzie Skarbowym w S. Przyjęto przy tym średnie miesięczne wynagrodzenie głównych księgowych w wysokości 6 354,00 zł w podziale na 20 dni roboczych w lutym 2018 r.

Skarżąca pismem z dnia 15 lutego 2018 r. wniosła również o zwrot kosztów opłat pocztowych w łącznej wysokości 27,60 zł, poniesionych z tytułu doręczania pism do Urzędu Skarbowego W. oraz Urzędu Skarbowego w S. w ramach prowadzonego wobec Strony postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za II-III kwartał 2013 r., tj.:

- pisma z dnia 21 kwietnia 2017 r. - opłata pocztowa w wysokości 5,20 zł.

- pisma z dnia 2 czerwca 2017 r.- opłata pocztowa w wysokości 5,20 zł,

- pisma z dnia 7 września 2017 r.- opłata pocztowa w wysokości 5,20 zł,

- pisma z dnia 26 października 2017 r.- opłata pocztowa w wysokości 5,20 zł,

- pisma z dnia 30 stycznia 2018 r.- opłata pocztowa w wysokości 6,80 zł.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 270a, art. 265, art. 267 O.p., NUS w całości odmówił zwrotu wnioskowanych przez Stronę kosztów związanych z postępowaniem podatkowym.

W zażaleniu złożonym na ww. postanowienie Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu przemilczenie następujących faktów:

1) J.N. zamieszkiwała i zamieszkuje w M. k. P. (woj. [...]), o czym organ pierwszej instancji wiedział (vide liczne pisma Strony),

2) Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nigdy nie był właściwy dla Pani J.N., odkąd prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem Strony "dla potrzeb pdof" był nim NUS (kiedy J.N. zamieszkiwała w W. przy ul. [...]), a następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (kiedy J.N. zamieszkuje w M. k. P.). Zdaniem Strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie był również właściwy w zakresie podatku VAT przed zmianą przepisów. W związku z powyższym Skarżąca wniosła zatem o wyjaśnienie kwestii właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego dla J.N. oraz wszczęcia postępowania przymuszającego,

3) w dniu 9 lutego 2018 r. nie zakończono przesłuchania J.N., z uwagi na upływ czasu i zamknięcie urzędu. Strona nie wyraziła zgody na przerwanie przesłuchania. Pomimo to przesłuchanie zostało przerwane i wyznaczono jego kontynuację na 12 lutego 2018 r. W tym dniu Pani J.N., zdaniem Strony, specjalnie się nie stawiła. Z tej przyczyny wniesiono o wyjaśnienie kwestii zwolnienia lekarskiego, poprzez ustalenie, od jakiego lekarza J.N. otrzymała zwolnienie, o której godzinie i na co. Jednocześnie Strona wniosła o obciążenie J.N. kosztami podróży Strony,

4) obecność Strony podczas przesłuchania była konieczna, ponieważ tylko Strona mogła zadać szczegółowe pytania Pani J.N. odnośnie współpracy.

W ramach złożonego zażalenia Strona odniosła się do treści art. 190 O.p. i przyjęła, że organ podatkowy nie może w żaden sposób pozbawić Strony przewidzianego w ww. przepisie uprawnienia argumentując, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Strona aby mogła realizować swoje prawa wynikające z art. 190 § 2 O.p. musi na miejsce przesłuchania świadka dojechać. Ponadto osobisty udział Strony podczas przesłuchania świadka daje organowi podatkowemu możliwość przeprowadzenia konfrontacji, z której organ mógł skorzystać, przesłuchując Stronę zgodnie z art. 199 O.p.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] czerwca 2018 r.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiły koszty postępowania podatkowego, wymienione w art. 265 § 1 pkt 1-2b O.p., tj. koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy oraz koszty związane z osobistym stawiennictwem Strony, w odniesieniu do których Strona uprawniona byłaby do żądania ich zwrotu.

DIAS stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt stawienia się Strony w dniu 9 lutego 2018 r. oraz w dniu 12 lutego 2018 r. na przesłuchanie świadka J.N. w Urzędzie Skarbowym w S., tj. w urzędzie znajdującym się poza obszarem województwa, w którym Skarżąca zamieszkuje. Zauważył jednak przy tym, iż Strona nie została wezwana na przesłuchanie (w trybie art. 155 § 1 O.p.), a jedynie zawiadomiona o miejscu i terminie przesłuchania (w trybie art. 190 § 1 O.p.). Stawiła się zatem na przesłuchanie, a stawiennictwo miało charakter fakultatywny. Z tej przyczyny brak jest podstaw do uznania wystąpienia w sprawie kosztów postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. W sprawie Strona nie została bowiem wezwana do osobistego stawiennictwa w charakterze Strony lub świadka, a jedynie zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie będą miały również zastosowania koszty wymienione w art. 265 § 1 pkt 2a) i pkt 2b) O.p., gdyż stawiennictwo Strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje nie miało związku z wszczęciem postępowania z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c O.p., czy też z postępowaniem, o którym mowa w art. 119g § 1 O.p.

DIAS podał, że zwrot kosztów związanych z osobistym stawiennictwem Strony, co do zasady, możliwy byłby do dokonania w przypadku, gdyby obowiązek osobistego stawiennictwa wynikał z wystosowania przez organ podatkowy wezwania w trybie art. 155 § 1 O.p., tymczasem strona została jedynie zawiadomiona o miejscu i terminie przesłuchania (w trybie art. 190 § 1 O.p.). Podkreślił, że choć Strona, stosownie do art. 190 O.p., ma możliwość brania udziału w przesłuchaniu świadka, to nieskorzystanie z tego prawa nie pozbawia walorów dowodowych zeznań świadka, jeżeli zostały złożone pod nieobecność Strony. Dlatego też wybór skorzystania lub nie z prawa do udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka zależy wyłącznie od Strony (fakultatywny charakter). Obecność Strony nie wynika natomiast z bezwzględnego obowiązku narzuconego przez organ podatkowy.

W związku z powyższym DIAS uznał, że Stronie nie przysługuje zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do Urzędu Skarbowego w S. i z powrotem, wypłata diety oraz zwrot utraconego zarobku w ogólnej wysokości 1 507,20 zł.

Ponadto DIAS stwierdził, że brak jest podstaw do uznania za uzasadniony wniosku o zwrot kosztów opłat pocztowych poniesionych przez Stronę na doręczenie pism do Urzędu Skarbowego W. i Urzędu Skarbowego w S. w ogólnej wysokości 27,60 zł. Z art. 267 § 1 pkt 1 O.p. wynika bowiem, że Stronę obciążają koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Podał, że koszty opłat sądowych stanowią koszty poniesione w interesie Strony, a nie wynikające z ustawowego obowiązku organu podatkowego. Zwrócił uwagę, że kwestia sporządzania dokumentów, niebędących odpowiedzią na wezwanie organu podatkowego, jest dobrowolna. Skarżąca ma możliwość podjęcia pisemnej polemiki z organem podatkowym, jednakże nie leży to w zakresie podyktowanych prawem obowiązków. Zwrot opłat pocztowych nie mieści się zatem w katalogu kosztów, do zwrotu których obowiązany jest organ podatkowy, analogicznie jak w przypadku stawiennictwa na przesłuchaniu świadka.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu DIAS wskazał, że nie mają one związku z przedmiotem sprawy tj. postępowaniem w zakresie zwrotu kosztów postępowania. DIAS podał, że zarzuty te były podnoszone przez Skarżącą w toku postępowania podatkowego i dotyczą działania NUS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r., zarzucając naruszenie:

1) art. 265 § 1 i § 2, art. 266 § 1 i § 2 w zw. z art. 190 § 1 i 2 O.p., poprzez twierdzenie, że Stronie nie przysługuje zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania (woj. [...]) do Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]) w związku z przesłuchaniem J.N. zamieszkałej i przebywającej od wielu lat wraz z wieloletnim konkubentem M.T. przy ul. [...] (gm. [...], woj. [...]), który to adres Skarżąca wskazała we wniosku z dnia 7 listopada 2017 r., złożonym osobiście w dniu 13 listopada 2017 r., gdyż

- stawiennictwo Strony miało charakter fakultatywny (nieobowiązkowy), przy czym zaznaczyć należy, iż organ podatkowy nie może w żaden sposób argumentować, że udział Strony w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka wynikający z art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej nie jest konieczny, bowiem Strona, aby realizować swoje uprawnienie wynikające z art. 190 § 2 O.p. musi na miejsce przesłuchania świadka dojechać,

- Skarżącej nie przysługuje zwrot kosztów opłat pocztowych w wysokości 27,60 zł poniesionych tylko i wyłącznie w związku z wielokrotnie zgłaszanymi nieprawidłowościami w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu, których zwrotu domaga się Skarżąca w trybie art. 265 § 2 O.p., albowiem pisma składane przez Skarżącą w trybie art. 267 § 1 pkt 1 O.p. były składane przez Stronę osobiście,

2) art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 181, art. 187 § 1, 2 i 3 O.p., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego wniosków w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego zwłaszcza poprzez uznanie, że:

- obecność Strony na przesłuchaniu J.N. w dniu 9 lutego 2018 r. i 12 lutego 2018 r. w Urzędzie Skarbowym w S. (woj. [...]) nie wynikała z obowiązku narzucanego przez organ podatkowy, bowiem nie wynikała z art. 155 § 1 O.p. (wezwanie), lecz wynikała z art. 190 § 1 O.p. (zawiadomienie),

- nieskorzystanie przez Stronę z prawa wynikającego z art. 190 § 1 i 2 O.p. nie pozbawia walorów dowodowych zeznań świadka, złożonych pod nieobecność Strony,

3) art. 156 § 1 i § 2 oraz art. 157 § 1 i § 2 O.p., poprzez przekazanie sprawy przesłuchania J.N. do Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]), niebędącego właściwym dla J.N., bez złożenia przez J.N. zastrzeżenia, o którym mowa w art. 156 § 1 O.p.,

4) art. 155 § 1a w zw. z art. 181 O.p., poprzez przekazanie sprawy przesłuchania J.N. do Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]), niebędącego właściwym dla J.N. i zastosowanie znacznej uciążliwości w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka J.N. dla Skarżącej,

5) art. 187 § 2 O.p., poprzez brak jakiejkolwiek reakcji ze strony Urzędu Skarbowego W. na argumenty i dowody Skarżącej, że Urząd Skarbowy w S. (woj. [...]) nie jest właściwym dla J.N. i brak zmiany w zakresie miejsca przesłuchania J.N. z Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]) na Urząd Skarbowy W. (woj. [...]), który od początku był zobowiązany przeprowadzić przesłuchanie J.N., dla której właściwym był Urząd Skarbowy w P. (woj. [...]),

6) art. 262 § 1 oraz art. 263 § 3 O.p. poprzez nienałożenie na J.N. kary za uchylanie się i niestawiennictwo na przesłuchaniu w Urzędzie Skarbowym w S. (woj. [...]) w dniu 12 lutego 2018 r. (poniedziałek), kiedy Skarżąca miała zadawać pytania świadkowi i umożliwienie J.N. unikania złożenia zeznań w niniejszej sprawie oraz odpowiedzialności za fałszywe zeznania złożone w dniu 9 lutego 2018 r. (piątek), a także uniemożliwienie Stronie wyjaśnienia kwestii niewyjaśnionych, jednocześnie obciążając Skarżącą konsekwencjami,

7) nie wyjaśnienie przez Izbę Administracji Skarbowej w W. wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez:

- nieustalenie, który Urząd Skarbowy w listopadzie 2017 r., kiedy Skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie J.N., był właściwy dla J.N.,

- nieustalenie, czy w wyniku licznych pism i korespondencji e-mail kierowanej przez Skarżącą do Urzędu Skarbowego W. (woj. [...]) i Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]) w styczniu i lutym 2018 r., zostało wszczęte wobec J.N. postępowanie wyjaśniające/przymuszające, co do ustalenia jej miejsca zamieszkania i pobytu, a tym samym właściwości Urzędu Skarbowego oraz jaki był skutek tego postępowania,

- nieustalenie podstawy faktycznej i prawnej przekazania sprawy przesłuchania J.N. do Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]),

- niepotwierdzenie autentyczności zaświadczenia lekarskiego J.N. z dnia 12 lutego 2018 r. nr [...] i usprawiedliwienie nieobecności J.N. na przesłuchaniu w dniu 12 lutego 2018 r. w Urzędzie Skarbowym w S. (woj. [...]) symulowanej chorobą na podstawie nieuwierzytelnionej kserokopii zaświadczenia lekarskiego i jako takiej niestanowiącej dokumentu, który to fakt od września ub.r. Izba Administracji Skarbowej w W. próbuje "zmieść pod dywan",

- nieudzielenie odpowiedzi i brak odniesienia się do zarzutów Skarżącej zawartych w zażaleniu na Postanowienie NUS, jako "niewygodnych" i jako takich, jak zwykle przemilczanych,

- brak w aktach sprawy na dzień okazania ich Skarżącej w Izbie Administracji Skarbowej w W. przypadający na 3 października 2018 r. istotnych dowodów w sprawie, tj.: wniosków o zwrot kosztów Skarżącej z dnia 15 lutego 2018 r., licznych pism i korespondencji e-mail Skarżącej kierowanej (ponagleń) do Urzędu Skarbowego w S. (woj. [...]) oraz Urzędu Skarbowego W. (woj. [...]), wydruku z CEIDG J.N. wraz z wydrukiem z systemów teleinformatycznych organów podatkowych dotyczących miejsca zamieszkania pobytu J.N., dokumentów dotyczących ewentualnego postępowania wyjaśniającego/przymuszającego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w S. (woj. [...]) wobec J.N. w związku z jej nieaktualnymi (od 2007 r.) danymi dotyczącymi miejsca zamieszkania i pobytu J.N. tj. stwierdzona niekompletność akt i wydanie postanowienia IAS bez wglądu w obszerną w przedmiocie sprawy dokumentację,

- nieponumerowane akta niniejszej sprawy na dzień okazania ich Skarżącej w Izbie Administracji Skarbowej w W. przypadający na 3 października 2018 r., co jest czynione świadomie w celu umożliwienia pracownikom organów podatkowych dodawanie dokumentów, których nie posiadają na dzień udostępniania akt Stronie,

- używanie zwrotów w imieniu "Dyrektora Izby Administracji Skarbowej" oraz stawanie za bezimienną i niewzruszalną ścianą biurokracji, pozbawioną jakiejkolwiek odpowiedzialności przez szeregowego pracownika sporządzającego Postanowienie IAS w osobie M.S. - Radcę Skarbowego,

8) postanowienie DIAS z dnia [...] października 2018 r., w sprawie odmowy wyłączenia M.S. ze sprawy dotyczącej zwrotu kosztów Skarżącej w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia 5 października 2018 r., który prowadził niniejszą sprawę, sporządził postanowienie IAS w niniejszej sprawie, które podpisała B.S. - Kierownik Działu.

Mając na uwadze naruszenia przepisów prawa Skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS oraz poprzedzającego postanowienia NUS,

- uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. wydanego w niniejszej sprawie, na które Skarżącej nie przysługiwało zażalenie,

- zasądzenie na rzecz Skarżącej kwoty 1.534,80 zł, w tym kwoty 1.507,20 zł tytułem zwrotu kosztów podróży oraz kwoty 27,60 zł tytułem zwrotu kosztów opłat pocztowych zgodnie z wnioskiem Skarżącej o zwrot kosztów z dnia 15 lutego 2018 r., złożonym osobiście w Urzędzie Skarbowym W. w dniu 16 lutego 2018 r.,

- zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej,

- zobowiązanie DIAS do wyciągnięcia konsekwencji służbowych i ukaranie dyscyplinarnie pracowników winnych nienależytego wykonywania obowiązków służbowych z Urzędu Skarbowego W. i Izby Administracji Skarbowej w W.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zwrotu kosztów wnioskowanych przez Skarżącą:

- w związku z przeprowadzeniem przesłuchania w charakterze świadka J.N. w dniach 9 i 12 lutego 2018 r. do których należą: 1) koszty podróży z miejsca zamieszkania do Urzędu Skarbowego w S. i z powrotem w wysokości 2) diety, 3) koszty utraconego dziennego zarobku;

- opłat pocztowych poniesionych z tytułu doręczania pism do Urzędu Skarbowego W. oraz Urzędu Skarbowego w S. w ramach prowadzonego wobec Strony postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za II-III kwartał 2013 r.

W ramach złożonej skargi Strona zaskarżyła również postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 19 października 2018 r., którym odmówiono wyłączenia Pana M.S. od załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu kosztów postępowania podatkowego. Zdaniem Skarżącej zachowanie pracownika pozbawione było zasad moralnych i zawodowych, a poprzez decydowanie o rezultacie rozstrzygnięcia sprawy, naruszało zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.

Istota sporu sprowadza się przede wszystkim do ustalenia czy Stronie przysługiwał zwrot ww. kosztów.

Z akt sprawy wynika, że Strona zawiadomiona w trybie art. 190 § 1 O.p. o miejscu i terminie przesłuchania, stawiła się w dniu 9 lutego 2018 r. oraz w dniu 12 lutego 2018 r. na przesłuchanie świadka J.N. w Urzędzie Skarbowym w S., znajdującym się poza obszarem województwa, w którym Skarżąca zamieszkuje (woj. [...]).

Zgodnie z art. 190 O.p. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia.

W związku z tym przepisem Strona ma prawo oczekiwać, że zostanie zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Uprawnieniu stron odpowiada obowiązek spoczywający na organie podatkowym, sprowadzający się do zawiadomienia strony o tej czynności. To jednak, czy zawiadomiona strona skorzysta z przysługującego jej uprawnienia, jest jej sprawą. Okoliczność nieuczestniczenia przez stronę lub jej pełnomocnika w przesłuchaniach świadków nie może mieć przesądzającego znaczenia dla konieczności ponownego przesłuchania tych samych świadków – tym razem z udziałem strony (jej pełnomocnika). Wybór dotyczący skorzystania lub nieskorzystania z prawa do udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka, w tym zadawania mu pytań, należy wyłącznie do strony. Miałoby to znaczenie, gdyby wystąpiły nieprawidłowości w zawiadomieniu strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu lub zaszłyby istotne przeszkody w udziale strony w tej czynności (wyrok NSA z 15.12.2005 r., I FSK 250/05) (por. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2019).

Ponadto zgodnie z art. 256 § 1 pkt 1 i 2 O.p. do katalogu kosztów postępowania podatkowego należą koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy oraz koszty, o których mowa wyżej, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu, albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się.

Biorąc powyższe pod uwagę rację ma organ, że w niniejszej sprawie stawiennictwo Strony miało charakter fakultatywny, gdyż Strona nie została wezwana na ww. przesłuchanie w trybie art. 155 § 1 O.p., tj. Strona nie została wezwana do osobistego stawiennictwa w charakterze Strony lub świadka, a jedynie zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka. Z tej przyczyny brak jest podstaw do uznania za uzasadnione wystąpienia w sprawie kosztów postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1) i pkt 2) O.p.

W tym względzie można przytoczyć tezy z aktualnego orzecznictwa, z którego wynika, że np.: w sytuacji gdy strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, na podstawie art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 266 O.p., organ podatkowy nie jest uprawniony do zwrotu kosztów postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1411/13). Stronie można dokonać zwrotu kosztów postępowania wyłącznie związanych z jej osobistym stawiennictwem. Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach procesowych, dla przeprowadzenia których strona postępowania nie miała obowiązku osobistego uczestnictwa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 776/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 718/06). Niezależnie od oceny słuszności i celowości poniesionych przez stronę kosztów postępowania organ podatkowy (celny) nie ma uprawnień do orzekania na podstawie normy ogólnej zawartej w art. 264 Ordynacji podatkowej o zwrocie kosztów innych niż wymienione w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Bd 198/06).

Prawidłowo również organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie będą miały również zastosowania koszty wymienione w art. 265 § 1 pkt 2a) i pkt 2b) O.p., gdyż stawiennictwo Strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje nie miało związku z wszczęciem postępowania z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c O.p., czy też z postępowaniem, o którym mowa w art. 119g § 1 O.p.

W związku z powyższym Stronie nie przysługuje zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do Urzędu Skarbowego w S. i z powrotem, wypłata diety oraz zwrot utraconego zarobku.

Brak jest również podstaw do zwrot kosztów opłat pocztowych poniesionych przez Stronę na doręczenie pism do Urzędu Skarbowego W. i Urzędu Skarbowego w S.

Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 1 O.p. Stronę obciążają koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Taki charakter mają wnioskowane przez Stronę koszty opłat pocztowych poniesionych przez Stronę. Strona miała prawo, a nie obowiązek, prowadzić pisemną korespondencję z organem.

Skarżąca podniosła w skardze szereg innych okoliczności dotyczących jej zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia postępowania przez organ. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu, że nie mają one związku z przedmiotem sprawy tj. postępowaniem w zakresie zwrotu kosztów postępowania i pozostają poza jego zakresem.

Wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie zwrotu na żądanie strony kosztów osobistego stawiennictwa badaniu podlega wyłącznie kumulatywnie zaistnienie przesłanek ustawowych, tj.: 1) obowiązek osobistego stawiennictwa strony, 2) wszczęcie postępowania z urzędu, 3) zgłoszenie żądania zwrotu kosztów w wyznaczonym terminie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1244/13).

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu, że organ nie bada i nie może badać prawidłowości przesłuchania świadka – J.N. przez Urząd Skarbowy w S., jak i właściwości organu w tym zakresie, jak również nie ocenia autentyczności zwolnienia lekarskiego Pani J.N.

Podobnie w przypadku zarzutu naruszenia przepisów poprzez nienałożenie na J.N. kary za uchylanie się i brak stawiennictwa na przesłuchanie w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 12 lutego 2018 r.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest również konieczna analiza dokumentów, o których nadesłanie wnosi Strona. Prawidłowo organ wskazał, że żądane dokumenty nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie dotyczące zwrotu kosztów postępowania.

Bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje również zarzut braku przekazania arkusza odwoławczego przez Urząd Skarbowy, zwłaszcza, że Strona zapoznała się z jego treścią. Sąd nie dopatrzył się również z tego względu naruszenia zasady jawności postępowania, określonej w art. 129 O.p.

Podobnie w przypadku pozostałych kwestii i dowodów podnoszonych przez Stronę.

Zdaniem Sądu w sprawie odniesiono się również do wszystkich zarzutów zażalenia.

W zakresie postanowienia odmawiającego wyłączenia Pana M.S. od załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu kosztów postępowania podatkowego zauważyć należy, że w art. 130 § 1 i § 3 O.p. nie wymieniono możliwości wyłączenia pracownika administracji publicznej od załatwienia sprawy z uwagi na to, że (jak twierdzi Skarżąca) jego zachowanie pozbawione było zasad moralnych i zawodowych. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i dlatego też nie można żądać takiego wyłączenia z innych przyczyn, nie wymienionych w ww. przepisie.

Prawidłowo więc w sprawie uznano, iż nie występują żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie Pana M.S. od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika również, aby ww. osoba podpisywała to rozstrzygnięcie, nie sposób zatem uznać, że podejmowała ona decyzję "o rezultacie rozstrzygnięcia sprawy", naruszając tym zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.

Mając powyższe na uwadze bezpodstawne są również zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 265 § 1 i § 2, art. 266 § 1 i § 2, art. 155 § 1 i § 2, art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Nie sposób również zgodzić się z zarzutami w zakresie naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 181, art. 187 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego wniosków w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

W niniejszej sprawie istnieją akta wspólne z inną sprawą. Strona zapoznała się z tymi aktami. Nieistotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również kwestia numeracji akt, właściwości organu w zakresie przesłuchania świadka. Ta kwestia, jak i zwolnienie lekarskie Pani J.N. podlega ocenie w innym toczącym się postępowaniu.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia innych zarzutów zawartych w skardze.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, zostały zachowane zasady prowadzenia postępowania. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ma znamion oceny dowolnej, została przeprowadzona w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego. Sposób wywodzenia wniosków, które legły u podstaw rozstrzygnięcia jest logiczny i został przedstawiony w czytelny sposób w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, których uzasadnienie całościowo obrazuje zarówno przebieg postępowania, jak i przyjętą argumentację. Ocena ta dokonana została na podstawie całości zebranego i ujawnionego stronie materiału dowodowego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organy ustosunkowały się do zebranych dowodów oraz dokonały oceny każdego z zebranych dowodów z osobna, jak też i we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wyprowadzając poprawne merytorycznie wnioski. Organy działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Postępowanie było staranne i merytorycznie poprawne. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Sąd nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.