Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 752/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1, art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 12, art. 12a, art. 12b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 roku sprawy ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 752/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) – dalej: k.p.a.; art. 10 ust. 1-2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm)- dalej: ustawa o Agencji; art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. UE L z 2009.30) – dalej: rozporządzenie 73/2009; art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. UE L z 2013.347)- dalej: rozporządzenie 1307/2013; art. 12 ust. 3, art. 26, art. 28, art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (DZ.U. UE L z 2009. 316)- dalej: rozporządzenie 1122/2009; art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 4, art. 18, art. 19, art. 31 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1164)- dalej: ustawa o płatnościach; art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2014 r. poz. 240); art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o systemach wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 308); § 6 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r. Nr 39 poz. 211)- dalej: rozporządzenie z 2010 r.; Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] o przyznaniu W.F. jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2013 w kwocie 54 253,97 zł, pomniejszonej o kwotę 19.169,46zł z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i zastosowanie współczynnika korygującego i orzekł o przyznaniu W.F. jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2013 w wysokości 54.788,52 zł.

Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie stwierdził, co następuje:

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARMIR w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach przyznania wsparcia bezpośredniego na ro 2013 w wysokości 54253,97 zł.

Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: ustawa) w zw. z art. 7,75§1, 77§ 1 oraz 80 k.p.a. przez zaniechanie przez organ obowiązku zebrania materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, co przełożyło się na nieprawidłowe rozstrzygnięcie,

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3 w zw. z art. 107§1 i 3 kpa poprzez niespójność logiczną i wewnętrzną sprzeczność zaprezentowanych w części motywacyjnej ustaleń i argumentów,

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3 w zw. z art. 7 ,77§ 1 i 2,80 w zw. z art. 76§ 3 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, pominięcie przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontroli nr [...], co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ I instancji tego raportu z czynności kontroli jako dowodu w sprawie, pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych w ww. raporcie.

Pełnomocnik podniósł dokonanie błędnych ustaleń faktycznych dotyczących działek rolnych A.B,C i D poprzez oparcie się de facto przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach zakwestionowanego przez sam organ raportu z czynności kontrolnych na miejscu na przełomie lipca i sierpnia 2013 r., podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji .

Organ odwoławczy uzasadniając decyzję, która obecnie została zaskarżona do sądu wskazał, że W. F. we wniosku z dnia 15 maja 2013 r. zadeklarował do płatności następujące działki rolne:

- działkę A o powierzchni 26,34 ha położoną na dwóch działkach ewidencyjnych: 119/1 -5,91 ha znajdująca się w obrębie R., Gmina R. oraz 140/57 – 20,43 ha. znajdującą się w obrębie S., gmina R.,

- działkę B o pow. 3,80 ha położona na działce ew, 147/3 znajdującą się w obrębie R., gmina R.,

- działkę C o pow. 20,51 ha położoną w działkach ewidencyjnych: 134/2 – 12,13 ha obręb S., gmina R., a także działki w obrębie R. gmina R. o numerach 157/13 – 3,61 ha i 157/2 -4,77 ha.

Zgodnie z wnioskiem na działkach rolnych A.B.C. miała być uprawa czereśni, a na działce D jabłoni domowej. Działki te stanowiły część większego kompleksu sadowniczego.

Z akt sprawy wynika, że w dniach 29 lipca do 7 sierpnia 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Z czynności kontrolnych został przeprowadzony raport o Nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działek rolnych oraz dokumentacja zdjęciowa na płycie CD. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano pomiary.

W rozpatrywanej sprawie ustalenia poczynione w toku kontroli na miejscu, której wyniki zostały utrwalone w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni Nr [...] stanowią przedmiot zarzutów strony. W toku całego postępowania skarżący kwestionował prawidłowość wykonanych pomiarów działek wskazując, ze inspektorzy błędnie odczytali granice jego działek i zmierzyli nie całą zadeklarowana przez niego powierzchnie, jak i skład zespołu kontrolującego. Strona podnosiła, ze czynności kontrolne m.in. kwalifikacji drzewek w zadeklarowanych sadach dokonywała także kobieta (kobiety), a w raportach pokontrolnych nie widnieje podpis inspektora terenowego płci żeńskiej.

Organ odwoławczy wskazał, że strona we wniosku z 2013 r. wystąpiła nie tylko o przyznanie płatności bezpośrednich ale także płatności ONW i rolnośrodowiskowej, które są przedmiotem rozważań w odrębnych sprawach. Zgodnie z art. 12 ust. 3 Rozporządzenia Nr 1122/2009 " W celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit d), wcześniej ustalane formularze wcześniej przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej". Wyznaczenie granic działek rolnych przez stronę winno być dokonane ze szczególną starannością, ale z uwagi na przyjętą skalę załącznika graficznego (w tym przypadku 1:15000) granice będą mieć charakter poglądowy. Tym samym szczególne znaczenie ma prawidłowe ustalenie granic działek posiadanych przez stronę niniejszego postępowania, a następnie ustalenie wewnątrz nich obszarów spełniających warunki kwalifikowalności i obszarów niekwalifikujących się do płatności.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] dopuścił jako dowód w sprawie raport nr [...] z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w gospodarstwie strony przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w O., w toku spraw o przyznanie płatności na 2014 r. Kontrola na miejscu w 2014 r. przeprowadzona była w obecności rolnika. W uwagach do raportu nr [...] stwierdzono " Ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez beneficjentów część granicy działki rolnej A,D ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie. Poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami".

Ustalenia ww. kontroli okazały się inne niż kontroli z 2013 r. ale w ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie przyjął, że nie można było ich pominąć, bowiem granice posiadanych przez stronę gruntów powinny pozostać niezmienione, w szczególności gdy prowadzona jest na nich uprawa (wieloletnia) sadu czereśniowego (działki A,B,C) i jabłoniowego (działka D). W konsekwencji organ przyjął, iż właściwa granica działki D jest zgodna z przebiegiem granicy tej działki ustalonym w kontroli na miejscu w 2014 r.

Wątpliwości organu odwoławczego wzbudziły ustalenia organu I instancji w odniesieniu do działki rolnej A. Z raportu z czynności kontrolnych z 2014 r. wynika, iż nie tylko granice działki D zostały wyznaczone na podstawie wskazania rolnika. Tak samo było w przypadku działki rolnej A. Organ I instancji nie odniósł się do tej kwestii.

Dokonując porównania szkiców pomiaru działki z 2013 r. i 2014 r. zauważyć należy różnice w położeniu północnej granicy działki A. W 2013 r. granica ta przebiega na północ od wyłączenia A1 przypominającego kształtem prostokąt. Obszar ten widoczny jest również na szkicu pomiaru z 2014 r., przy czym północna granica działki A w 2014 r. styka się z tym terenem, a następnie w kierunku zachodnim przebiega na południe od zadrzewień znajdujących się przy zachodniej granicy działki ewidencyjnej. Zatem obszar utrwalony na fotografiach o nr [...] z 2013 r. faktycznie nie należał do skarżącego, ale do innego rolnika. Skoro w odniesieniu do obu działek stwierdzono brak ich widocznych granic w terenie pomiędzy uprawami należącymi do skarżącego a innych rolników i dopiero w 2014 r. zostały one wyznaczone zgodnie z ich okazaniem przez rolnika, to również w przypadku działki A należy uznać jako prawidłowe granice z 2014 r. a nie jak przyjął organ I instancji z 2013 r.

Organ odwoławczy zauważył także pewne różnice w wyznaczeniu granic działki C zgłoszonej na działkach ewidencyjnych: 134/2, 157/13 oraz 157/2. Z porównania szkiców pomiaru z lat 2013 i 2014 wynika, iż granice uprawy nie pokrywają się, chociaż powinny pozostać niezmienne, gdyż strona do dopłat zgłosiła sad objęty zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2014 r. stwierdzono przesunięcie zadeklarowanej uprawy na działki ewidencyjne nie zgłoszone we wniosku np. na działkę ewidencyjną o nr 150/2. Stanowi to nieprawidłowość oznaczoną przez kontrolerów kodem DR 50 i powoduje, że powierzchnie takie nie mogą zostać zaliczone do powierzchni uprawnionej do dopłat. Niemniej mając na uwadze to, iż kontrola w 2014 r. odbyła się w obecności rolnika, a w przypadku działki A i D, w ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt błędnego wyznaczenia granic działek w toku kontroli na miejscu w 2013 r., to z ostrożności procesowej również w przypadku działki C należy uwzględnić przebieg granic z 2014 r. Odmienna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do działki B. Działka ta została zadeklarowana na jednej działce ewidencyjnej należącej w całości do wnioskodawcy. Z analizy szkiców pomiaru sporządzonych w 2013 r. i 2014 r. jednoznacznie wynika, iż inwestorzy kontrolowali zgłoszoną uprawę w granicach działki ew. 147/3 a pomiar powierzchni kwalifikującej się do płatności odbył się stosownie do stwierdzonego w czasie kontroli sposobu zagospodarowania.

Obok odmiennej oceny prawidłowości wyznaczenia przebiegu granic w przypadku działki A i C w toku kontroli na miejscu w 2013 r. organ odwoławczy nie zgodził się również z przyjętą przez organ I instancji tezą, iż w przypadku działki D położenie i powierzchnia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. i 2014 r. było tożsame oraz przyjęcia na tej podstawie, że powierzchnia działki D w 2013 r. faktycznie wynosiła 44,78 ha czyli odpowiadała powierzchni zmierzonej na działce ewidencyjnej 251/19 w toku kontroli na miejscu w 2014 r. Co prawda z porównania ze szkiców pomiaru z 2013 r. i 2014 r. zawierających podkłady ortofotomap jednoznacznie wynika, iż tereny nieuprawnione do dopłat (zadrzewienia, zakrzaczenia) znajdowały się w tych samych miejscach działki 251/19, jednakże powierzchnia tych obszarów nie pokrywała się. Już samo porównanie informacji zawartych w kolumnie "Uwagi" dla działki D w raporcie z 2013 r. i 2014 r. wskazuje, iż powierzchnie te były inne. Najbardziej widoczne jest to w przypadku wyłączenia oznaczonego na szkicu pomiaru jako D7 w 2013 r., a D2 w 2014 r. Zgodnie z pomiarem inspektorów w 2014 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat w tym miejscu wynosiła 0,85 ha, podczas gdy w 2013 r. to 0,59 ha. Dalej, w 2013 r. kontrolerzy wyłączyli jako D2 obszar 0,70 ha a w 2014 r. w tym miejscu powierzchnia niekwalifikująca się do płatności czyli D1 wynosiła 0,85 ha. W przypadku wyłączeń oznaczonych jako D3 w 2013 r. a D5 w 2014 r. sytuacja jest odwrotna. Powierzchnia terenu niekwalifikującego się do dopłat w 2013 r. była większa od powierzchni stwierdzonej w 2014 r. W 2013 r. inspektorzy stwierdzili, iż w centralnej części działki D nie kwalifikuje się do płatności powierzchnia 0,64 ha a w 2014 r. – 0,59 ha. Zdaniem organu odwoławczego różnice te świadczą, iż pomiędzy kontrolą w 2013 r, i 2014 r., ze względu na upływ czasu (16 miesięcy) nastąpiła zmiana użytkowania obszarów poszczególnych części działki i w konsekwencji nie można w sposób bezpośredni przenieść ustaleń poczynionych podczas kontroli w 2014 r. w zakresie powierzchni użytkowanych czy nieużytkowanych rolniczo do 2013 r.

Organ odwoławczy, na podstawie art. 136 k.pa., przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Weryfikacji obszarów kwalifikujących się do dopłat dokonał w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z dnia 6 maja 2013 r. z uwzględnieniem znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Stwierdził, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji obok kontroli na miejscu są kontrole administracyjne. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Nr 1122/2009 podczas kontroli administracyjnej wniosków należy dokonywać kontroli krzyżowych "między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego które muszą być przez Polskę stosowane. System LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrola jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie określonych, potencjalnych beneficjentów. System LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK oraz IACS+), , a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności Zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (egib). Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy.

Dostępna w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016, poz. 1629.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Organ wyjaśnił, ż żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie z przepisami prawa geodezyjne - kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu. Z powyższego wynika, że powierzchnia i odległości są mierzone na ortofotografii, która nie jest jakimś rodzajem zdjęcia lecz mapą która posiada skalę, gwarantuje dokładność pomiaru na poziomie 0,25 m do 0,5 m.

Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 cyt. ustawy lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów to jest bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej. W większości przypadków przekazane dane nie zostały wykorzystane przez starostów. W związku z powyższym ARiMR podjęła działania dotyczące weryfikacji danych wektorowych celem doprowadzenia do zgodności przebiegu danych wektorowych z ich obrazem na ortofotomapie cyfrowej. Dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do dopłat oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej).

Organ odwoławczy uznając, że właściwa granica działek rolnych A,B,C jest zgodna z przebiegiem granicy tych działek ustalonym w kontroli na miejscu w 2014 r., jednocześnie mając na uwadze upływ czasu pomiędzy kontrolami (16 miesięcy) i z tego względu możliwą zmianę zagospodarowania powierzchni zgłoszonej, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz informacji zawartych w systemie informatycznym dokonał następujących ustaleń:

Działka rolna A

Z załącznika graficznego na którym strona wskazała położenie działki rolnej wynika, że obok zadrzewień znajdujących się przy wschodniej granicy działki rolnej A, z powierzchni tej działki należy wyłączyć obszar znajdujący się w jej centralnej części. Podczas kontroli na miejscu w 2013 r. teren ten został oznaczony jako wyłączenie A 2 pow, 1,41 ha. W 2014 r. inspektorzy stwierdzili w tym miejscu powierzchnię niekwalifikującą się do dopłat – 0.94 ha. Wykonane w toku kontroli w 2013 r. zdjęcia nr [...] z dnia 29 lipca 2013 r. przedstawiają obszar niekwalifikujący się do dopłat. Na pierwszym planie tych zdjęć można zaobserwować nieodchwaszczoną roślinność trawiastą nie poddaną żadnym zabiegom agrotechnicznym, uprawowym, koszeniu, stosowaniu oprysków odchwaszczających, widoczne są skupiska pokrzyw oraz ostów w stadium generatywnym ( z kwiatostanami wskazującymi na co najmniej dwuletni charakter tych roślin). Na drugim planie fotografii wyraźnie widać skupisko wieloletnich zadrzewień. W toku kontroli na miejscu z 2014 r. obszar wyłączenia dla tej części działki rolnej był mniejszy. Organ odwoławczy oddzielił stanowisko organu I instancji, iż rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli z 2014 r. wynikają z faktu, iż część obszaru została przywrócona przez stronę do użytkowania rolniczego. Potwierdzają to zdjęcia o nr 401 i 402 przedstawiające teren w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewień i zakrzaczeń, a niedostępny ze względu na wysokie zachwaszczenia w toku kontroli z 2013 r., co zostało udokumentowane na zdjęciach R55 i R 56.

Opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu w 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy, w toku postępowania odwoławczego dokonano kontrolnego pomiaru obszaru niekwalifikującego się do dopłat. Pomiar ten przeprowadzono w systemie informatycznym ARiMR (IACS+), na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013 r. ( rysunek 1 stanowiący, jak i pozostałe rysunki, część uzasadnienia decyzji). Powierzchnia niekwalifikująca się do płatności wynosiła 1,41 ha czyli odpowiadała powierzchni stwierdzonej w toku kontroli na miejscu w 2013 r.). Organ odwoławczy wskazał także na ortofotomapę z 2013 r. znajdującą się w zasobach powszechnej aplikacji Geogle Earth Pro, potwierdzającą różnice w zagospodarowaniu terenu w miejscu wyłączenia oznaczonego jako A.2 jak i A1. Z pomiaru na tej ortofotomapie wynika także obszar niekwalifikujący się do dopłat 1,41 ha ( rysunek 2).

Kwestią sporną jest wyłączenie oznaczone jako A.2. Obraz ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. wskazuje na różnice w zagospodarowaniu terenu w porównaniu do pozostałej części działki znajdującej się na północny -wschód od wyłączenia A1 (rys. 1). Należy zauważyć, iż w toku kontroli na miejscu w 2013 r. z powierzchni działki A obszar ten o kształcie przypominającym prostokąt został wykluczony z dopłat ( szkic pomiaru działki A). Na zdjęciach wykonanych w trakcie kontroli w w 2013 r. można zauważyć, że jest to zbocze pagórka porośnięte niewykoszonymi chwastami ( v. fotografie R 59 i R 61 z 2013 r.) W kontroli z 2014 r. nie stwierdzono natomiast żadnych nieprawidłowości w miejscu wyłączenia A.2. Teren ten ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami został przywrócony do rolniczego użytkowania co potwierdzają następujące zdjęcia o nr 399,398 i 395. W ocenie organu odwoławczego, opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu na 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy należy stwierdzić, iż z powierzchni zmierzonej działki A obok wyłączenia A.2 należy także wykluczyć powierzchnie wyłączenia A.1. Na podstawie pomiaru wykonanego na obrazie ortofotomapy z wykorzystaniem narzędzi systemu informacji geograficznej ustalono, iż obszar ten stanowi powierzchnię równą 0,74 ha ( rysunek 3). Ustalenia te potwierdza kontrolny pomiar dokonany na ortofotomapę z 18 lipca 203 r. znajdującą się w zasobach powszechnie dostępnej aplikacji Geogle Earth Pro ( rys. 4).

Działka D

Wielkość powierzchni nieuprawnionych do dopłat różniła się w raportach z 2013 r. i 2014 r. Organ II instancji na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym ARiMR i ortofotomapy z powierzchni zmierzonej działki D wykluczył następujące powierzchnie:

- obszar położony przy północnej granicy działki D oznaczony podczas kontroli z 2013 r. jako wyłączenie D.7 stanowiący śródpolne skupisko wieloletnich zadrzewień utrwalone na zdjęciu P7 z 2013 r.

Z pomiaru wykonanego na ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r., zgodnie z granicą pola zagospodarowania, zadrzewienia zajmowały powierzchnie 0,59 ha. W 2014 r. kontrolerzy wykluczyli powierzchnię 0,85 ha (wykluczenie D2). Na odmienne ustalenia obu kontroli, w ocenie organu odwoławczego, miał wpływ termin przeprowadzenia kontroli w 2014 r. (grudzień) i brak wykonania odpowiednich zabiegów uprawowych (wykoszeń) po kontroli z 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do rozrostu roślinności niepożądanej pomiędzy zadrzewieniami oznaczonymi jako wyłączenie D7 w 2013 r. a lasem wyznaczającym północną granicę działki D ( zdjęcia z 2014 r, nr 342, 44,45,46). Zdaniem organu odwoławczego w 2013 r. w tym miejscu należało wykluczyć zgodnie z pomiarem na ortofotomapie powierzchnie 0,59 ha ( rys. 5 i 6).

- obszar zachodniej granicy działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.1 o pow. 0,38 ha.

W toku kontroli z 2014 r. stwierdzono zmianę (zwiększenie) zasięgu pola zagospodarowania dla obszaru wyłączonego, W 2014 r. kontrolerzy wyłączyli w tym miejscu powierzchnie 0,40 ha, podczas gdy w 2013 r. 0,38. Podobnie jak przy wyłączeniu D7 różnica powierzchni wynika z upływu czasu pomiędzy kontrolami (16 miesięcy) i rozrostu w tym czasie roślinności niepożądanej z punktu widzenia dobrej praktyki rolniczej. Ponieważ powierzchnia obszaru wyłączenia D1 zmierzona na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. wyniosła 0,38 ha to taki obszar należy odliczyć od powierzchni zmierzonej działki D z kontroli w 2014 r. (rys. 7 i 8).

- obszar przy wschodniej granicy działki D oznaczony w trakcie kontroli z 2013 r. jako wyłączenie D.9 o pow. 0,28 ha. Tę wielkość określono podczas kontroli z 2014 r., a także pomiar na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013 r. Zagłębienie terenu porośnięte nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą. Brak oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w 2013 i 2014 r. Wielkość wyłączenia potwierdza pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r.

- obszar w centralnej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu jako wyłączenie D3. Podczas kontroli w 2013 r. wyłączono 0,64 ha. Natomiast w trakcie kontroli w 2014 r. 0,59 ha. Organ odwoławczy wykluczył, zgodnie z pomiarem na ortofotomapie, powierzchnie zadrzewień 0,59 ha.

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.6.

Podobnie jak w przypadku wyłączenia D.3 wyłączenie D6 to teren, na którym znajdują się zwarte wieloletnie zadrzewienia oraz zakrzaczenia (v. fotografie P3 z 2013 r. oraz 47 i 350 z 2014 r.). Dokonując pomiaru na obrazie ortofotomapy tego obszaru wyłączonego ustalono, że stanowi on powierzchnię 0,46 ha. Ustalenia te potwierdza również pomocniczy pomiar na ortofotomapie z 18 lipca 2013 będącej w bazie aplikacji Google Earth Pro.

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D2.

Obszar wyłączony D.2 ma również odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. oraz ortofotomapy z 18 lipca 2013 r. Podczas kontroli z 2013 r. i 2014 r. sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą zadrzewienia, zakrzaczenia, które w kierunku północnym przechodzą w obszar porośnięty roślinnością charakterystyczna dla terenów podmokłych. Stan roślinności świadczy o braku oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w latach 2013 i 2014. Na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i 18 lipca 2013 r. wykluczona powierzchnia wyniosła 0,70 ha. ( rys. 15 i 16).

Łączna powierzchnia wyłączeń na działce rolnej D, ustalona na podstawie pomiaru wykonanego na obrazie ortofotomapy, którą należy odliczyć od powierzchni zmierzonej działki D w kontroli z 2014 r. wynosi 3 ha, to jest: wyłączenie D1 0,38 ha, wyłączenie D2 0,7 ha, wyłączenie D3 0,59 ha, wyłączenie D6 0,46 ha, wyłączenie D7 0,59 ha, wyłączenie D9 0,28 ha.

Działka C

Fotografie wykonane w trakcie kontroli w 2013 r. i 2014 r. obrazują tereny niekwalifikujące się do płatności ze względu znajdując się na nich zadrzewienia i zakrzaczenia oraz duże zachwaszczenie terenu. Ww. wyłączenia, ich położenie, kształt, powierzchnie odzwierciedla obraz ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. Pomiędzy datą sporządzenia ortofotomapy – 6 maja 2013 oraz data wykonania zdjęć – 1 sierpnia 2013 sposób użytkowania na tej działce nie uległ zmianie i ortofotomapa z 6 maja 2013 r. może stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r.

Należało zatem wykluczyć:

- obszar z północnej części działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie C6.

Obszar ten został wykluczony zarówno przez kontrolerów jak i przez sama stronę, o czym świadczy obrys granic tej działki na załączniku graficznym. Istnienie w tym miejscu zwartych i wieloletnich zadrzewień dokumentuje materiał zdjęciowy. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013 r. i z dnia 18 lipca 2013 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,15 ha ( rysunki 17 i 18),

- obszar przy zachodniej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie C6. Wyłączenie C1 oraz C5.

Organ wykluczył z powierzchni zmierzonej działki C powierzchnię , która na podstawie pomiaru na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013 r. i z dnia 18 lipca 2013 r. wynosiła 0,18 ha- C1 oraz 0,04- ha C5 ( rysunek 19-22).

- obszar znajdujący się w północnej części działki z zadrzewieniami, które w toku kontroli na miejscu w 2014 r. zostały oznaczone jako wyłączenie C4 o pow. 0,07 ha i C6 o pow. 0,11 ha. Zgodnie z dołączona do akt sprawy przez stronę mapą pomiaru działki C wykonana przez uprawnionego geodetę P. L. teren został oznaczony jako droga techniczna. Zdjęcie R 106 z 2013 r. wykonane przy wschodniej granicy działki w kierunku zachodnim przedstawia pas niewykoszonego obszaru prawdopodobnie stanowiący nieutwardzona, silnie zachwaszczona droge polną. W głębi zdjęcia widoczne są zadrzewienia, zakrzaczenia, które w toku kontroli na miejscu z 2014 r. zostały oznaczone jako wyłączenie C4, a w 2013 r. udokumentowane na zdjęciu R 156. Istnienie zakrzaczeń i zachwaszczeń oznaczonych w 2014 r. jako wyłączenie C5 widocznych na zdjęciach 17,518,306, potwierdza fotografia z 2013 r. nr 150. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie w tej części działki C powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat w 2013 r. wynosiła 0,39 ha.

Reasumując, łączna powierzchnia wyłączęń na działce rolnej C, ustalona przez organ na podstawie pomiaru wykonanego na aktualnym obrazie ortofotomapy, która należy odliczyć od powierzchni zmierzonej działki C w kontroli z 2014 r. wynosi 2,06 ha, to jest: 0,18 ha – C1, 0,67 ha- C2, 0,38 ha- C4, 0,04 ha -C5, 0,15 ha + 0,39 ha C6.

Działka B

Zgodnie z treścią wniosku działka ta znajdowała się na działce ewidencyjnej o nr 147/3. W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2013 r. stwierdzono, że powierzchnia sadu w granicach tej działki ewidencyjnej wynosiła 3,38 ha. Z szkicu pomiaru oraz dokumentacji zdjęciowej wynika, iż z dopłat zostały wykluczone zachwaszczenia, zadrzewienia znajdujące się wzdłuż zachodniej granicy działki ew. 147/3 (fot. R104, R 91, R96, R84 z 2013) oraz obszar nieużytkowany rolniczo w południowej części działki ew. 147/3 (fot. 85,86 oraz 86 z 2013 r.). W toku kontroli na miejscu w 2014 r. powierzchnia użytkowana rolniczo odpowiadała powierzchni zgłoszonej we wniosku, to jest 3,80 ha. Zdaniem organu odwoławczego rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu dokonanymi w toku kontroli na 2014 r. wynikają z faktu, iż część obszaru wykluczonego w 20123 r. została przywrócona do użytkowania rolniczego przez stronę w 2014 r. Pomiar dokonany na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. potwierdził, iż powierzchnia uprawniona w przypadku działki B wynosiła 3,38 ha.

W ocenie organu odwoławczego różnice w ustaleniach obu kontroli wynikały z błędnie przyjętej granicy działek rolnych podczas kontroli w 2013 r. oraz z odmiennych ustaleń odnoszących się do powierzchni nieużytkowanych rolniczo w dniu przeprowadzenia kontroli. Co prawda w toku obu kontroli uznano w tych samych miejscach obszary niekwalifikujące się do dopłat, co potwierdza analiza porównawcza szkiców i fotografii sporządzonych podczas obu kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie strony, jednakże powierzchnia tych obszarów w większości przypadków była inna. W ocenie organu odwoławczego okres 16 miesięcy, jaki minął pomiędzy dwoma kontrolami jest wystarczający, aby rolnik mógł wymógł wykonać wszelkie zabiegi agrotechniczne, przywracając dany grunt do stanu użytkowania rolniczego jak również to wystarczający okres, w którym mógł nastąpić rozrost zachwaszczeń czy zakrzaczeń.

Podsumowując, w ocenie organu, różnice w ustaleniach z obu kontroli wynikały z błędnie przyjętej granicy działek rolnych podczas kontroli w 2013 roku oraz odmiennych ustaleń odnoszących się do powierzchni nieużytkowanych rolniczo w dniu przeprowadzania kontroli. Co prawda w toku obu kontroli uznano w tych samych miejscach obszary niekwalifikujące się do dopłat, co potwierdza analiza porównawcza szkiców i fotografii sporządzonych podczas obu kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony, jednakże powierzchnia tych obszarów w większości przypadków była inna. W ocenie organu okres 16 miesięcy, jaki minął pomiędzy dwoma kontrolami jest wystarczający, aby rolnik mógł wykonać wszelkie zabiegi agrotechniczne, przywracając dany grunt rolny do stanu użytkowania rolniczego jak również to wystarczający okres w którym mógł nastąpić rozrost zachwaszczeń czy zakrzaczeń.

Opisany sposób ustalenia powierzchni na której prowadzona była działalności rolnicza przez W. F. przeprowadzony przez organ odwoławczy został zaakceptowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2018r., sygn. III SA/Łd 217/18. Przedmiotowe orzeczenie zapadło bardzo podobnym stanie faktycznym, co więcej, dotyczyło rolnika którego działka rolna bezpośrednio graniczyła z działką rolną strony. Chodzi tu o działkę A położoną na działce ewidencyjnej 119/1 oraz 140/57. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku wskazano: "W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że skoro ustalenia z kontroli z 2014 r. w tym zakresie ( przyjętego przebiegu granic działek rolnych- przypis własny,) okazały się inne niż ustalenia z kontroli z 2013 r. to nie można ich pominąć, gdyż granice posiadanych przez rolnika gruntów powinny być stałe, w szczególności gdy dotyczy to uprawy wieloletniej jaką jest sad. Uznanie, że przebieg granic był inny od przyjętego w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni przeprowadzanej w sierpniu 2013 r. usprawiedliwiał fakt, że zgłoszony do płatności sad stanowił część większego kompleksu, a w terenie, co nie jest sporne, nie było widocznych granic między uprawami poszczególnych beneficjentów. Organ właściwie przyjął powierzchnie zmierzone w ramach kontroli z 2014r. ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych, zmierzonych na obrazie ortofotomapy z dnia 06-05-2013r. W ocenie Sądu: "Organ zasadnie uznał, że ortofotomapa z 6 maja 2013 r. mogła stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r., gdyż sposób użytkowania tych terenów w okresie między datą sporządzenia mapy a datą kontroli w gospodarstwie skarżącego i wykonania zdjęć nie mógł w istotny sposób ulec zmianie. "

Mając na uwadze podnoszone przez stronę i poparte dowodami w postaci opinii geodety G. K. zastrzeżenia co do poprawności wykonywania pomiarów przez inspektorów terenowych w 2013 r., przede wszystkim nie zachowanie zasady rejestracji punktów w odstępach max co 25 m. i brak spójności danych wektorowych udostępnionych skarżącemu przez organ, co pozwalało domniemywać, w ich ocenie, że niezgodnie z Instrukcją stosowane były różne techniki pomiaru dla tej samej działki, a nie tylko pomiar odbiornikiem GPS, przeprowadził w 2015 r. w terenie pomiar kontrolny, sprawdzający prawidłowość wyników pomiarów wykonanych w czasie kontroli z 2013 r. działki ew 140/57. Opis czynności i wyniki pomiaru opisane zostały w piśmie Kierownika Biura Kontroli na Miejscu LOR z dnia 18-07-2016r. W czasie pomiaru kontrolnego inspektorzy wyznaczyli powierzchnie trzech działek A - 47,75 ha, A2 - 1,38 ha, B - 34,70 ha rejestrując punkty nie rzadziej niż 25 metrów, następnie pomijając co drugi punkt , a w trzecim wariancie wykorzystując do pomiaru punkty wypadające na załamaniu granicy. Wyniki pomiaru dla poszczególnych działek mieściły się w granicach tolerancji przyjętej dla urządzenia pomiarowego. Zaakcentować także należy, iż zarzuty strony co do prawidłowości postępowania inspektorów w czasie kontroli muszą dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakiś sposób na ustalenia mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie "Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" opracowanej przez ARiMR skutecznie podważa wyniki kontroli i pozbawia mocy dowodowej protokół pokontrolny. W postępowaniu musi zostać wykazane, że naruszenie to doprowadziło do przyjęcia błędnych lub nieprawdziwych ustaleń przez wykonujących swoje czynności inspektorów. Fakt, że inspektorzy przyjęli w 2013r. inny przebieg granic działek, co mogło wynikać z braku wyraźnych granic w terenie między gospodarstwami beneficjantów, nie może być podstawą do podważenia wiarygodności pozostałych ustaleń, w tym dokumentacji zdjęciowej. Należy dodać, iż zarzuty strony co do udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie z kontroli, a więc nieuprawnionej do ich przeprowadzania były przedmiotem postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji.

Na wniosek strony zostali przesłuchani świadkowie tj. J. S., B. K., K. K. oraz P.K. Zeznając w dniu w dniu 24-10-2017r. zgodnie oświadczyli, iż latem 2013r. wykonując prace polowe na działce W. F. znajdującej się miejscowości M. byli świadkami czynności kontrolnych realizowanych przez ARiMR. Według świadków kontrola była przeprowadzona przez cztery osoby, w tym dwie kobiety. P.K., który jak zeznał pilnował pracowników podczas realizacji prac pielęgnacyjnych, oświadczył, iż raz na przełomie lipca i sierpnia 2013r,w widział kobietę, która zajmowała się liczeniem drzewek na działce ew. o nr 140/60 i 140/59. Wedle relacji świadka kobieta ta liczyła drzewka, podczas jazdy samochodem, mając głowę wychyloną przez okno ". W dalszej części zeznań świadek doprecyzował iż: "Wdziałem dwa samochody w każdym była kobieta i mężczyzna". Pozostali świadkowie: J. S., B. K. , K. K. w toku zeznań również potwierdzili, iż w każdym z dwóch samochodów objeżdżających działki była kobieta, która zajmowała się liczeniem/ oceną drzewek w zadeklarowanym sadzie.

Okoliczności tej jednoznacznie zaprzeczyli wszyscy inspektorzy terenowi przesłuchani w charakterze świadka w dniu 20-09-2017r oraz w dniu 19-10-2017r.Wedle zeznań kontrolerów: M. B.S., P. R., R.A. i Ł. J. w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych u W. F.jak i pozostałych kontrolowanych producentów w2013r. nie uczestniczyła żadna osoba trzecia (kobieta). Inspektorzy terenowi zgodnie oświadczyli, że kontrola została przeprowadzona tylko przez osoby wymienione w raporcie. Zeznania ww. świadków pokrywają się także co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Z zeznań inspektorów wynika, iż podzieleni byli na dwa zespoły, w których - co do zasady jedna osoba zajmowała się oceną, liczeniem i fotografowaniem drzewek, druga zaś pomiarami

działki przy pomocy GPSu. Jednocześnie jeden z kontrolerów tj. M. B.-S. zeznając w dniu 19-10-2019r. przyznał, iż przez okres jednego tygodnia towarzyszyła mu żona. Okoliczność pobytu żony M. B.-S. w miejscu noclegu potwierdził P. R.zeznając w dniu 19-10-2019 r. jak i sama M. B.. Niemniej jednak przesłuchana na tą okoliczność Pani M. B. w dniu 23-11-2017 r. kategorycznie zaprzeczyła iż pomagała inspektorom w wykonywaniu jakichkolwiek czynności kontrolnych, w tym liczeniu drzewek.

W ocenie organu odwoławczego zeznania inspektorów, w zakresie składu osobowego, który przeprowadził kontrolę, są przekonywujące. Co więcej, treść zeznań w zakresie składu osobowego zespołu kontrolerów jest zbieżna z ich wcześniejszymi wyjaśnieniami zawartymi w notatce służbowej z dnia 09-04-2014r. sporządzonej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej i do której organ ma dostęp z urzędu. Jednocześnie należy zaakcentować iż zarzucana przez skarżącego obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Nadto, jakość jak i ilość drzewek owocowych nie stanowi podstawy dla uzyskania jednolitej płatności obszarowej, której warunki przyznania zostały określone w art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy a sposób określania jej wysokość wynika z ust 4 pkt 1 tego przepisu.

Jak zostało powyżej wyżej wyjaśnione przy ustalaniu powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do jednolitej płatności obszarowej w 2013 roku, przyjęto powierzchnie zmierzone w ramach kontroli z 2014 roku, ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych zmierzonych na obrazie ortofotomapy z dnia 06.05.2013 r.

W związku z powyższym należna stronie płatność wyniosła:

Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 99,28 ha [ działka A-26,34 ha + B-3,80+działka C-20,51ha +działka D-48,63ha=99,28 ha]

Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 87,19ha:

* działka rolna A:

Powierzchnia zmierzona w toku kontroli na miejscu na 2014r. utrwalona na szkicu pomiaru z 2014r to 24,23 ha

Powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie to 2,15ha [ Al-1,41 ha+ A2 0,74ha=2,15ha]

Powierzchnia stwierdzona dz. rolnej A to 22,08 ha [ 24,23 ha - 2,15ha = 22,08ha]

* działka rolnej B:

Powierzchnia kwalifikująca się do płatności, zweryfikowana w oparciu pomiar na ortofotomapie to 3,38ha

* działka rolna C:

Powierzchnia zmierzona w kontroli na miejscu w2014 r. utrwalona na szkicu pomiaru z 2014r. to 20,62 ha

Powierzchnia stwierdzona to 18ha

[ 20,62 ha -[ 0,56ha +2,06ha] =18ha] gdzie:

0,56ha to powierzchnia pomniejszenia z tyłu zastosowania kodu DR 50

W tym miejscu należy przypomnieć, iż w 2014r. w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że prowadzona na działce rolnej C uprawa częściowo znajdowała się na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr: 111, 157/14, 157/19,150/2 i 157Z3(Kod DR 50). Ponieważ do płatności może zostać przyjęta tylko powierzchnia zmierzona w ramach zgłoszonych działek ewidencyjnych, zgodnie z znajdującą się w aktach sprawy tabelą "Wyliczenia powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" powierzchnię 20,62 ha należało pomniejszyć łącznie o 0,56ha [ działka ew. nr: 111 -0,01ha+ działka ew. nr 157/14-0,10ha+ działka ew. nr 157/19-0,1 lha+ działka ew. nr 150/2-0,31 ha + działka ew nr 157/3-0,03ha=0,56ha]

2,06ha to powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie, nieuwzględniona w wynikach kontroli na miejscu w 2014 r. -2,06ha

• działka rolna 1):

Powierzchnia zmierzona działki D w knm 2014 utrwalona na szkicu pomiaru z 2014r -48,29ha .

Powierzchnia stwierdzona to 45,19ha

[ 48,29 ha - [0,10ha+3ha ]=45,19ha] gdzie:

0,1 O ha to powierzchnia pomniejszenia z tyłu zastosowania kodu DR 50

Jak wynika z protokołu z czynności kontrolnych na 2014r również w przypadku tej działki zastosowano kod DR 50. Zadeklarowana uprawa jako działka D oprócz działek wskazanych we wniosku znajdowała się także na działce ew.49/1 i 50/1.Zgodnie z danymi zawartymi w tabeli " Wyliczenia powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" powierzchnia zmierzoną należało zatem pomniejszyć o 0,1 Oha [ 0,07 ha ( działka ew. 49/1 )+0,03( działka ew. 50/l)=0,10ha]

3ha to powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie, nieuwzględniona w wynikach kontroli na miejscu w 2014 r.

Powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 2013, nieuwzględniona w

wynikach knm 2014 [0,38ha( wyłączenie Dl )+0,70ha( wyłączenie D2)+0,59ha( wyłączenie

D3)+0,46(wyłączenie D6)+0,59ha wyłączenie (D7)+0,28ha(wyłączenie D 9)=3 ha

48,19ha-3ha=45,19ha

Łączna powierzchnia stwierdzona to 88,65 ha |22,08ha +3,38ha +18ha +45,19ha=88,65ha|

Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną -99,28 ha a powierzchnią stwierdzoną (88,65ha) wyniosła zatem 10,63 ha, co stanowi 11,99 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 10,63 ha * 100 %) / pow. stwierdzona 88,65ha = 11,99%).

Zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 3 Rozporządzenia Nr 1122/2009 (...) jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw(...).

Kwestię obniżek i wyłączeń w zakresie jednolitej płatności obszarowej reguluje art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Nr 1122/2009, w myśl którego jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Ponieważ procentowe zawyżenie wynosi 11,99% powierzchnia stwierdzona tj. 88,65 ha została pomniejszona dwukrotność zawyżenia tj. 21,26ha ( 10,63ha x 2 = 21,26ha).

Wysokość płatności do powierzchni stwierdzonej to 71115,195zł ( 88,65 ha x 830,30zł = 73606, 10 zł). Wysokość pomniejszenia płatności JPO wynosiła 17652,18zł (21,26ha x 830,30zł = 17652,18zł).

Zatem początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej płatności to 55953,92zł [73606,lOzł - 17652,18zł = 55953,92zł].

Wysokość stawki w 2013 została określona w wysokości 830,30zł na 1 ha gruntów rolnych. (§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2013 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013 r. Dz.U. z 2013, poz. 1334)

Podstawę zastosowania dyscypliny finansowej stanowi art. 11 Rozporządzenia Nr 73/2009 i art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) Nr 1181/2013. W myśl art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) Nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 "Kwoty płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wyższe niż 2 000 EUR, które mają być przyznane rolnikowi na podstawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, zostają zmniejszone o 2,453658 %. ". Należy wskazać, iż zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z § 17c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i tiybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. W analizowanym przypadku kwota przysługujących płatności bezpośrednich tj. płatność JPO wynosiła 55953,92zł czyli przekroczyła 2000 euro, bowiem po przeliczeniu na euro po kursie wymiany 4,2288zł stanowiła kwotę 13231,63 euro.

Zatem do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 11231,63 euro należało zastosować współczynnik korygujący 2,453658 % (11231,63 euro x 2,453658 % = 275,59 euro).Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 1165,40 zł co stanowi 275,59 euro i o tą kwotę została pomniejszona jednolita płatność obszarowa czyli 55953,92zł -1165,40 zł = 54 788,52 zł

Zatem kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 54 788,52 zł.

Podkreślić należy, iż zastosowanie pomniejszeń i wykluczeń wynikających ze wskazanych powyżej przepisów wymaga od organu administracji zbadania, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, a których wystąpienie uprawnia organ do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń. Zgodnie ze wskazanym przepisem "Zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II. nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. " W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki kontroli na miejscu. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Pan W. F. zgłosił we wniosku w ramach zadeklarowanych powierzchnie, która nie była użytkowana rolniczo (tereny zadrzewione, zakrzewione, porośnięte równinnością charakterystyczną dla obszarów podmokłych). Podkreślić należy, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od woli strony i jej obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania dopłat. Informacje podane przez stronę we wniosku są bowiem dla organu administracji wiążące i stanowią podstawę do jego oceny, w szczególności w zakresie różnic między zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw. Tym samym kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania ma rzetelne odzwierciedlenie stanu działek wykorzystywanych rolniczo. Dodać należy, iż składając wniosek o przyznanie płatności strona oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności i potwierdziła prawdziwość danych zawartych w treści formularza wniosku. Zakładając zatem, że W. F. miał wiedzę na temat zasad przyznawania płatności, nie sposób przyjąć, że zgłoszenie do płatności obszarów, na których nie była prowadzona działalność rolnicza np. wyłączenia A.1,C.1,C.5 D.9 jak również zawyżenie powierzchni użytków rolnych nie wynika z winy producenta rolnego.

Dodać należy, iż winy strony nie wyklucza podniesiona przez stronę w toku postępowania argumentacja, zgodnie z którą stan, w jakim w dniu kontroli znajdował się sporny grunt, był wynikiem niekorzystnych warunków atmosferycznych (suszy ,nawalnych deszczy, podtopień ), pagórkowatego ukształtowania terenu sprzyjającego tworzeniu się w zadoleniach zbiorników wodnych podczas wiosennych roztopów czy długich opadów oraz szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Trzeba zauważyć, iż w toku postępowania strona nie wywiązała się z podjętego zobowiązania i nie zgłosiła zmiany sposobu użytkowania gruntów na skutek zaistnienia niekorzystnych warunków atmosferycznych.

W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie będzie miała również zastosowania procedura, o której mowa w art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z ust. 1 wskazanego przepisu: "Jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej łub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowałnych w momencie wystąpienia siły wyższej łub okoliczności nadzwyczajnych. (...)", natomiast w myśl ust. 2: "Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia. w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. "

Zgodnie z art. 31 Rozporządzeniem Nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:

śmierć rolnika;

długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Należy wyjaśnić, iż określony w w/w przepisie katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. A zatem, w przypadku wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, strona zachowuje prawo do płatności do gruntu objętego działaniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, o ile w terminie 10 dni od dnia, w którym wnioskodawca lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, wnioskodawca zgłosi wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej wraz z odpowiednimi dowodami.

W. F. nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w terminie 10 dniu roboczych od dnia ustania tych okoliczności. Dopiero składając zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu na 2013r. w piśmie z dnia 07-10-2013r. strona wskazała na trudne warunki atmosferyczne, niesprzyjające (pagórkowate) ukształtowanie terenu oraz działalność dzikich zwierząt jako przyczynę stwierdzonych nieprawidłowości na skontrolowanych działkach jednocześnie nie przedstawiając żadnych dowodów potwierdzających ich wystąpienie. Dopiero w dniu 23-07-2014r dołączyła do akt protokół z oględzin sadu sporządzony przez Koło Łowieckie [...] w G. z dnia 07-07-2014r.

W ocenie organu odwołujący nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości. Co więcej, w ocenie organu odwoławczego stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości nie są wynikiem wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, która spowodowała zmniejszenie powierzchni uprawnionej do objęcia płatnością i uzasadniałaby uwzględnienie przy ustalaniu należnej stronie płatności stwierdzonych w toku czynności kontrolnych obszarów nieużytkowanych rolniczo, zadrzewionych i zakrzaczonych, a także tych, które były położone poza granicami zgłoszonych w treści wniosku działek ewidencyjnych. Obszary te nie zostały zgłoszone do objęcia płatnością na skutek nie zachowania przez wnioskodawcę należytej staranności podczas składania deklaracji we wniosku i nierzetelnego odwzorowania stanu faktycznego na gruncie.

Podkreślić należy, że odwołujący mógł dokonać wycofania części lub całości działek bez negatywnych dla niego konsekwencji, do dnia powiadomienia przez organ I instancji o nieprawidłowościach we wniosku. Wycofanie części wniosku nie może być składane w celu uniknięcia nałożenia sankcji (art. 25 Rozporządzenia Nr 1122/2009. "Wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (...).Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. "

Podsumowując, postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek strony, która nie była zobowiązana do uzyskania płatności i składania wniosku, ale skorzystała z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Co więcej, składając wniosek W.F. złożył oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. Wobec tego należy stwierdzić w sposób jednoznaczny, że odwołujący dysponował informacją z zakresu wypełniania wniosku o przyznanie płatności na 2013r. jak i wiedzą dotyczącą warunków przyznawania płatności bezpośrednich. W związku z powyższym, w ocenie organ odwoławczego, W. F. ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolnicza we wniosku oraz za zaniechanie wycofania czy dokonania zmiany we wniosku do dnia wykrycia nieprawidłowości przez organ w toku wizytacji terenowej.

Mając na uwadze treść odwołania należy podkreślić, iż kontrola administracyjna uzupełniona dokumentacją fotograficzną niezbicie wykazała, że strona zawyżyła powierzchnię zgłoszoną we wniosku. Próba podważenia tych ustaleń jest niezasadna. Nie budzi wątpliwości, iż zdjęcia wykonane przez pracowników ARiMR jak i ortofotomapa wykorzystana w toku kontroli administracyjnej mogą stanowi dowód w sprawie. Jak szczegółowo wyjaśniono powyżej za powierzchnie niekwalifikujące się do płatności uznano te powierzchnie, które według ortofotomapy i znajdujących się w aktach sprawy fotografii nie kwalifikowały się do dopłat, a stwierdzenie to nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Co więcej, zauważyć trzeba, iż w piśmie z dnia 12-09-2013r. strona przyznaje, iż prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych działach ewidencyjnych było utrudnione, że względu na ukształtowanie terenu (pagórkowatość) oraz trudne warunku klimatyczne w miejscu uprawy .

W. F. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 32 ust 1. lit. b i art. 54 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Komisji WE nr 122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-2 i ust. 3, art. 31 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 67§1, art. 68§1 i 2, art. 76§1 i 2, art. 77§1 i 4, art. 80 kpa oraz § 7 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie uchybień polegających na nie zawarciu w raportach z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2013 i 2014 r. danych dotyczących wszystkich osób wykonujących czynności kontrolne na miejscu i niepodpisaniu tych raportów przez niektóre z osób wykonujących te czynności, a nadto nie zawarcie w nich innych wymaganych danych, co prowadzić powinno do przyjęcia całkowitego braku mocy dowodowej tych dowodów jako dokumentów urzędowych niesporządzonych w przepisanej formie, w tym ich załączników (m.in. dokumentacji fotograficznej), podczas gdy organ uznał je za dowody wiarygodne i istotne w sprawie (raport z 2013 r. częściowo, a z 2014 r w całości), przy czym dodatkowo (aczkolwiek organ dokonał tu ustalenia przeciwnego) czynności podczas kontroli na miejscu w 2013 r. dokonywała osoba nieuprawniona, a nadto przez dopuszczenie dowodu z pisma opisującego pomiary kontrolne w 2015 r. i przy błędnej wykładni art. 3 ust. 3 ustawy,

- art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-2 i ust. 3 ustawy i art. 7, art. 77§ 1, art. 80, i 138§2 kpa poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści, a zwłaszcza dowodów z zeznań kontrolerów (inspektorów), M. B. i świadków czynności kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2013 r., uznanie raportu z 2013 r. za dowód w znacznej części wiarygodny mimo stwierdzenia nierzetelności niektórych czynności kontrolnych, co powinno przekładać się na ocenę rzetelności całego dowodu, a także oparcie się przez organ na dowodach z ortofotomapy z 6 maja 2013 r. oraz ortofotomapach Google Earth Pro, które to dowody ze względu na jakość obrazu, warunki terenowe jak i datę sporządzenia nierelewantną do daty ustalenia stanu faktycznego pozbawione były cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności lub wykluczonej, a czynność dowodowa ostatecznego pomiaru wykonanego na jej bazie nie została w sposób formalny udokumentowana, na dowolności wniosków wyprowadzonych z dokumentacji fotograficznej w porównaniu z ww. dowodami z ortofotomap, oraz przy pominięciu (niedopuszczeniu) lub niedostatecznym rozważeniu przedstawionych przez skarżącego dowodów oraz przy pominięciu uprzednich wskazań organu odwoławczego co do dalszego postępowania,

- art. 75§1, art. 76§3, art. 78§1 i 2 i art. 84 kpa poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym dotyczących danych pojazdów kontrolerów oraz opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, przy czym ten ostatni dowód, wraz z dowodem z opinii biegłego z zakresu rolnictwa powinien być dopuszczony choćby z urzędu w sytuacji czynienia ustaleń wymagających wiedzy specjalnej na podstawie danych i dowodów geodezyjnych i kartograficznych oraz zdjęć, do tego pochodzących z innych dat.

Skarżący zarzucił ponadto błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji:

- co do powierzchni wszystkich działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do płatności na wszystkich działkach rolnych uprawniała beneficjenta do otrzymania płatności zasadniczo zgodnie z wnioskiem z 2013 r.,

- co do braku wykonywania czynności kontrolnych podczas kontroli na miejscu w 2013 r. w gospodarstwie skarżącego przez kobietę, a nawet co do braku jej obecności, podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do przyjęcia, że kobieta jako osoba nieuprawniona wykonywała czynności kontrolne na miejscu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Organ wykonując zarządzenie sądu załączył do pisma procesowego z dnia 22 grudnia 2020 r. czytelne wydruki rysunków nr 2,4,6,18,20,28 (oraz ich zapis elektroniczny) zamieszczonych w treści uzasadnienia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308), która weszła w życie 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 15 maja 2013r. o przyznanie płatności na rok 2013, a zatem prawidłowo zastosowano do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) - dalej ustawa z 2007r.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z 2007 r., rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z 2007r., wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni po uwzględnieniu art. 133b ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wysokość stawki w 2013r. została określona na kwotę 830,30 zł na 1 ha gruntów rolnych. (§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 listopada 2013r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013r. Dz.U. z 2013r., poz. 1334).

W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej było prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. Przy czym zgłoszone do płatności grunty powinny być użytkowane w sposób zgodny z wymogami oraz normami dobrej kultury rolnej, których przestrzeganie jest zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy warunkiem koniecznym do uzyskania płatności.

Jak wynika z powyższego w pierwszej kolejności podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Ustawa z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednoznacznie wskazuje w art. 18 ust. 1, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Od indywidualnej decyzji rolnika zależy więc, czy będzie ubiegał się o płatności obszarowe, co wiąże się automatycznie z obowiązkiem utrzymywania zgłoszonych działek rolnych w tzw. dobrej kulturze rolnej.

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 określa wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie pomocy . Zgodnie z art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalane formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej.

W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności, w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności, tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Nie budzi wątpliwości, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj i stan upraw odpowiadają wymogom i normom dobrej kultury rolnej .

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy.

Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. Zawsze bowiem chodzi o to, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. Dlatego też kontrole na miejscu mogą być zapowiadane tylko wtedy, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Wynika to wprost z art. 26 ust. 1 i art. 27 ust.1 zd 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ( Dz. U. UE. L. 2009 316.65 ) mającego zastosowanie w sprawie .

Kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady UE nr 73/2009). Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany systemem zintegrowanym) - art. 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W myśl art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, system zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) skomputeryzowaną bazę danych; b) system identyfikacji działek rolnych; c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; d) wnioski o pomoc; e) zintegrowany system kontroli; f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 – art. 17 rozporządzenia nr 73/2009.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne, o których mowa w cyt. powyżej art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

Dodatkowo wskazać należy, że myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U 2014 poz. 1372) , w przypadku wieloletnich plantacji trwałych, w rozpoznawanej sprawie sad czereśniowy, uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeśli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionował w toku postępowania zarówno przyjęty przez organ przebieg granic działek zgłoszonych przez niego do płatności jak i przyjętą do płatności powierzchnię użytków rolnych. W sprawie nie jest kwestionowane, że zadeklarowany przez skarżącego sad częściowo znajduje się na działkach ewidencyjnych posiadanych jeszcze przez innych rolników i nie była widoczna w terenie granica między tymi działkami. Wnioski i dowody zgłoszone przez skarżącego ostatecznie doprowadziły do uznania przez organ granic działek A, C i D wskazanych przez stronę w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w 2014 r. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że skoro ustalenia z kontroli z 2014 r. w tym zakresie okazały się inne niż ustalenia z kontroli z 2013 r. to nie można ich pominąć, gdyż granice posiadanych przez rolnika gruntów powinny być stałe, w szczególności gdy dotyczy to uprawy wieloletniej jaką jest sad. Uznanie, że przebieg granic był inny od przyjętego w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni przeprowadzanej w sierpniu 2013 r. usprawiedliwiał fakt, że zgłoszony do płatności sad stanowił część większego kompleksu, a w terenie, co nie jest sporne, nie było widocznych granic między uprawami poszczególnych beneficjentów. Przyjęcie w tym zakresie za podstawę ustaleń faktycznych wyników kontroli z 2014 r. nie daje jednak podstaw do podważania wszystkich innych ustaleń zawartych w protokołach kontroli z 2013r. Ustalenia poczynione w trakcie tej kontroli w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo w 2013 r. udokumentowane wykonanymi w tym czasie fotografiami są w ocenie sądu wiarygodne, zostały przez organ prawidłowo ocenione i wykorzystane przy weryfikacji obszarów kwalifikujących się do dopłat w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z 6 maja 2013 r. Nie ma podstaw, aby przyjmować stan użytkowania rolniczego działek zgłoszonych do dopłat z 2014 r. w roku 2013, gdyż jak trafnie wskazuje organ, stan ten mógł być już inny z uwagi na upływ czasu i możliwość doprowadzenia do właściwego stanu terenów wykluczonych z płatności w roku 2013 r. Mogła nastąpić zmiana granic upraw i przywrócenie użytkowania rolniczego części terenów nieużytkowanych rolniczo w 2013 r. Dlatego oparcie ustaleń, w zakresie powierzchni upraw zakwalifikowanych do płatności terenów wyłączonych z uprawy na materiale fotograficznym z kontroli z 2013 r. i ortofotmapie obrazującej stan na 6 maja 2013 r. było w ocenie sądu prawidłowe.

Tak jak wyjaśniał organ, ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG są zaimplementowane w systemie informatycznym Agencji. Stanowią one różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej ( działki ewidencyjnej) , a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności , których granice są określane na podstawie ortofotomapy tj lasy, siedliska, drogi, wody. Ortofotomapa jest opracowaniem geodezyjnym, zdjęciem powierzchni ziemi przetworzonym do postaci metrycznej, posiadającym skalę i gwarantującym wymaganą dokładność pomiaru. Organ prawidłowo poinformował stronę skarżącą, że ortofotomapy po wykonaniu prac są przekazywane do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co wynika jednoznacznie z art. 12 i 12a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 2101 ze zm.), a ponadto, jak wynika z art. 12b ust. 1 tej ustawy , opracowania te są weryfikowane pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii w szczególności dotyczącymi wykonywania pomiarów oraz opracowywania wyników tych pomiarów oraz kompletności przekazywanych wyników. Organ wyjaśnił także, dlaczego pomiary powierzchni i odległości, zgodnie z przepisami prawa geodezyjno- kartograficznego, nie mogą być dokonywane po ukształtowaniu powierzchni terenu, a wszystkie pomiary prowadzi się w rzucie prostopadłym. Mogło to wpłynąć na rozbieżności w powierzchni działek podawanej przez skarżącego i ustalonej przez organ, gdyż działki będące przedmiotem postępowania jak wskazywał sam skarżący w piśmie z dnia 24 marca 2014 r. znajdują się na terenie pofałdowanym ( tzw. Garbate Mazury).

W ocenie sądu organ należycie uzasadnił i poprzedził wnikliwą analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że powierzchnię użytkowaną rolniczo przez skarżącego w 2013 r. należy przyjąć na podstawie wyników kontroli z 2013 r. Organ przyjmował powierzchnie zmierzone w ramach kontroli z 2014 r., ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych, zmierzonych na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. Wcześniej organ, mając na uwadze podnoszone przez stronę i poparte dowodami w postaci opinii geodety K. zastrzeżenia co poprawności wykonywania pomiarów przez inspektorów terenowych w 2013 r., przede wszystkim nie zachowanie zasady rejestracji punktów w odstępach max co 25 m. i brak spójności danych wektorowych udostępnionych skarżącemu przez organ, co pozwalało domniemywać, w ich ocenie, że niezgodnie z Instrukcją stosowane były różne techniki pomiaru dla tej samej działki, a nie tylko pomiar odbiornikiem GPS, przeprowadził w 2015 r. w terenie pomiar kontrolny, sprawdzający prawidłowość wyników pomiarów wykonanych w czasie kontroli z 2013 r. Opis czynności i wyniki pomiaru opisane zostały w piśmie Kierownika Kontroli w Miejscu ŁOR z dnia 18 lipca 2016 r. W czasie pomiaru kontrolnego inspektorzy wyznaczyli powierzchnie trzech działek A – 47,75 ha, A2 – 1,38 ha, B – 34,70 ha rejestrując punkty nie rzadziej niż 25 metrów, następnie pomijając co drugi punkt , a w trzecim wariancie wykorzystując do pomiaru punkty wypadające na załamaniu granicy. Wyniki pomiaru dla poszczególnych działek mieściły się w granicach tolerancji przyjętej dla urządzenia pomiarowego. Przy pomiarach był obecny skarżący.

Organ precyzyjnie i szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnia poszczególne powierzchnie wyłączeń na poszczególnych działkach odwołując się do konkretnych szkiców i fotografii wykonanych w 2013 r. obrazujących stan działki w danym miejscu i konfrontując to dodatkowo z fotografiami tego samego obszaru z 2014r. Widoczne na fotografiach zadrzewienia i zakrzaczenia oraz zachwaszczenie terenu, z uwagi na treść § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, stanowiły uzasadnioną podstawę do uznania tych obszarów jako niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. Organ zasadnie uznał, że ortofotomapa z 6 maja 2013 r. mogła stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r., gdyż sposób użytkowania tych terenów w okresie między datą sporządzenia mapy a datą kontroli w gospodarstwie skarżącego i wykonania zdjęć nie mógł w istotny sposób ulec zmianie. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał poszczególne wykluczone z płatności części działek.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo rozważył i ocenił, że w sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń. Organ prawidłowo zastosował art. 73 ust. 1 Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W rozpoznawanej sprawie organ miał podstawę do przyjęcia, że skarżący zgłosił we wniosku w powierzchnię, która nie była użytkowana rolniczo (tereny zadrzewione, zakrzewione, porośnięte równinnością charakterystyczną dla obszarów podmokłych). Prawidłowo też wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od woli strony i jej obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania dopłat. Informacje podane przez stronę we wniosku są bowiem dla organu administracji wiążące i stanowią podstawę do jego oceny, w szczególności w zakresie różnic między zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw. Tym samym kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania ma rzetelne odzwierciedlenie stanu działek wykorzystywanych rolniczo. Składając wniosek o przyznanie płatności strona oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności i potwierdziła prawdziwość danych zawartych w treści formularza wniosku. Zakładając zatem, że skarżący miał wiedzę na temat zasad przyznawania płatności, nie sposób przyjąć, że zgłoszenie do płatności obszarów, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, nie wynika z winy producenta rolnego.

Organ zasadnie stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Jak stanowi ust. 1 wskazanego przepisu, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. (...) ", natomiast w myśl ust. 2: "Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. "

Zgodnie z art. 31 Rozporządzeniem Nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania należy zgodzić się z organem , że skarżący nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości, gdyż nie powiadomił organu na piśmie w terminie 10 dniu o takich nadzwyczajnych okolicznościach, za jakie ewentualnie mogłyby zostać uznane warunki pogodowe na tym terenie, na które skarżący się powoływał w swoich pismach.

W ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące wadliwego sporządzenia i podpisania raportów z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w dniach 15-19 grudnia 2014 r. oraz 29 lipca – 7 sierpnia są nieuzasadnione. Raporty zostały sporządzony przez osoby wyznaczone przez organ do przeprowadzenia kontroli. Raport z 2013 r. został podpisany przez wszystkich (czterech) kontrolerów. W ocenie Sądu podpisanie raportu z 2014 r. przez dwie osoby wykonujące czynności kontrolne, a nie przez wszystkich 10 pracowników oddelegowanych do przeprowadzenia tych czynności, nie dyskwalifikuje tego dokumentu, a w konsekwencji nie podważa jego wartości dowodowej. W myśl art. 36 ust. 6 ustawy z 2007 r. z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Art. 32 ust. 1 ww. rozporządzenia przewiduje, iż z każdej czynności kontrolnej na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, w którym wskazuje się obecne osoby (lit. b) oraz sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru ( lit. c). Także w art. 54 ust. pkt a ww. rozporządzenia nr 1122/2009 wskazano, że sprawozdanie zawiera informacje dotyczące danych rolnika (lit. i) oraz obecnych osób ( lit. ii). Z treści powołanych przepisów nie wynika zatem, by podpisy zobowiązani byli złożyć wszyscy kontrolujący. Podpisanie dokumentu przez dwie osoby kierujące wykonywaniem kontroli na miejscu, to jest M. U. i G. T., w pełni potwierdza przyjęcie przez nich odpowiedzialności za zgodność ze stanem faktycznym zapisów raportu dotyczących ustaleń dokonanych przez cały zespół kontrolny.

Skarżący zarzuca organowi odwoławczemu błędne ustalenia w zakresie ilości osób dokonujących kontroli w 2013 r. Powołuje się na zeznania świadków J. S., K. K., B. K. i P. K., którzy zeznać mieli, iż w czynnościach kontroli uczestniczyły oprócz upoważnionych inspektorów także dwie kobiety. Uważa on, że uczestniczenie w tych czynnościach choćby jednej osoby nieuprawnionej dyskwalifikuje w całości dowód z dokumentu, jakim jest raport z kontroli.

Organ natomiast zajmuje stanowisko, iż w czynnościach kontroli uczestniczyli jedynie 4 upoważnieni kontrolerzy (mężczyźni). Ponadto ewentualna obecność nieuprawnionej osoby w czasie kontroli w gospodarstwie nie miałaby znaczenia dla oceny materiału dowodowego w postaci zdjęć fragmentów działek oraz ortofotomapy, a te właśnie dowody stanowiły podstawę wykluczeń. Ponadto jakość i ilość drzewek owocowych nie stanowi podstawy uzyskania jednolitej płatności obszarowej, której warunki przyznawania zostały określone w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 2007 r.

W ocenie sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią było określenie powierzchni gruntów kwalifikujących się do przyznania płatności. Zakres wykluczeń ustalono po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, uwzględniającego dowody z dokumentów ( fotografii wykonanych w czasie kontroli, ortofotomap, raportów z kontroli), a ponadto źródeł osobowych (zeznań świadków).

Zeznania świadków nie dotyczyły prawidłowego zakresu wykluczeń, lecz jedynie ilości osób wykonujących czynności kontrolne.

Zdaniem sądu zeznania świadków zgłoszonych przez stronę nie dowodzą wykonywania przez osoby trzecie (kobiety) czynności kontrolnych podczas kontroli na miejscu w 2013 r.

Na zadane w trakcie przesłuchania pytanie (nr 18) jakie czynności wykonywały kobiety, świadkowie odpowiedzieli:

św. P. K. " liczyła drzewka podczas jazdy samochodem mając wychyloną głowę przez okno",

św. J. S. " Jeździły w rzędach przy drzewkach, wzdłuż grzęd",

św. K. K. "Jeździły wzdłuż pola, miedzą, niekiedy się zatrzymywały, patrzyły na drzewka i jechały dalej".

Śś. B. K. " Jechały wzdłuż rzędów, nie wiem może liczyły drzewka. Wychodziły też z samochodów i rozmawiały ze sobą"

Ewentualne uwzględnienie zeznań ww. świadków pozwoliłoby jedynie na stwierdzenie, że poza czterema osobami upoważnionymi do kontroli na terenie działek znajdowały się osoby trzecie. Z zeznań nie wynika, by osoby te współdziałały z upoważnionymi inspektorami w wykonywanych czynnościach służbowych.

Świadkowie J. S., K.K. i B. K. zeznali jedynie, że kobiety jechały wzdłuż pola. Tylko świadek P. K. zeznał, że kobieta liczyła drzewka jadąc samochodem. Z jego zeznań wynika, że widział tę osobę z odległości 150 metrów. Jest to jednak znaczna odległość i trudno jest z tej odległości dokładnie dostrzec, co robiła osoba znajdująca się w samochodzie. Tym samym zeznaniom świadka P. K. nie można przyznać mocy dowodu na okoliczność wykonywania przez nieupoważnioną osobę (kobietę) czynności kontrolnych.

Uwzględniając ww. okoliczności, a szczególnie fakt, że przedmiotem sprawy jest ustalenie powierzchni działek, a nie ilość drzewek i ich stan, Sąd uznał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił prawidłowo wielkość wykluczeń oraz kwotę przyznanej płatności.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 poz. 1842).

a.l.