Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2874/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi C. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy W. Miasta W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego C. I. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2012 r. znak KOC [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – dalej SKO, działające na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D. U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 z późn. zm.)m dalej K.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. C. I. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w W. od decyzji Zarządu Dzielnicy W. z dnia [...].07.2012 r. nr [...] , znak: [...] orzekającej o odmowie umorzenia opłaty w wysokości 41.127,20 zł ustalonej w decyzji z dnia [...].02.2010 r. nr [...] za niewykonanie nasadzeń w ilości 10 sztuk drzew w formie piennej o obwodzie pnia min. 16 cm, należących do szlachetnych gatunków ozdobnych, w terminie do 30.11.2010 r. za usunięcie 6 sztuk drzew i 5,5 m kw. krzewów, odmowie umorzenia opłaty w wysokości 28.630,30 zł ustalonej w decyzji z dnia [...].02.2010 r. nr [...] za niezachowanie żywotności drzewa o nr 66 i braku w terenie krzewów o nr 5, 5a, 5c, 47, 62, 47ą, które miały być przesadzone w terminie do dnia 30.11.2010 r., zgodnie z pkt. 4 ww. decyzji i obowiązku uiszczenia tej w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja z dnia [...].07.2012 r. nr [...] stanie się ostateczna -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 84 ust. 5a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium ustaliło, co następuje.

Decyzją z dnia [...].07.2012 r. nr [...] organ I instancji odmówił ww. firmie [...] umorzenia opłaty w wysokości 41.127,20 zł ustalonej w decyzji z dnia [...].02.2010 r. nr [...] za niewykonanie nasadzeń w ilości 10 sztuk drzew w formie piennej o obwodzie pnia min. 16 cm, należących do szlachetnych gatunków ozdobnych, w terminie do 30.11.2010 r. za usunięte 6 sztuk drzew i 5,5 m kw. krzewów i umorzenia opłaty w wysokości 28.630,30 zł ustalonej w decyzji z dnia [...].02.2010 r. nr [...] za niezachowanie żywotności drzewa o nr 66 i braku w terenie krzewów o nr 5, 5a, 5c, 47, 62, 47a, które miały być przesadzone w terminie do dnia 30.11.2010 r., zgodnie z pkt. 4 ww. decyzji.

Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie. Podniosła, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ organ I instancji odroczył termin uiszczenia opłat za usunięcie drzew i krzewów za zezwoleniem do dnia 30.11.2013 r. jednocześnie wskazując, że jeżeli po upływie tego terminu przesadzone rośliny zachowają żywotność po upływie 3 lat od dnia ich posadzenia lub nie zachowają żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należności z tytułu opłaty zostaną umorzone z mocy art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana 1,5 roku przed upływem ww. terminu. Podniesiono, że zgodnie z art. 84 ust. 5a ww. ustawy, jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcie drzew. Jak dalej podnosił pełnomocnik strony w odwołaniu, z przepisu tego nie wynika jednak uprawnienie organu do badania żywotności drzew, a przede wszystkim do wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty", w okresie, na który została ona odroczona. Ponadto, jak podniesiono, organ I instancji nie dokonał z urzędu badania przyczyn braku nasadzeń, a nie mogły być one dokonane z uwagi na zajęcie terenu maszynami budowlanymi. Ponadto organ nie zbadał w sposób prawidłowy i odpowiadający wymogom art. 77 k.p.a., zdaniem odwołującego się, przyczyn niezachowania żywotności drzew a opinia biegłego w tej sprawie jest zbyt ogólnikowa. Wskazano też, że strona zwracała się do organu o przesunięcie terminu wykonania decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów do dnia 15.04.2012 r., jednakże organ nie ustosunkował się do jej wniosku. Organ I instancji wydał też decyzję w sprawie bez ustosunkowania się do wyjaśnień strony sformułowanych po wydaniu zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego z dnia [...].06.2012 r. W konkluzji skarżący stwierdził, że celem regulacji zawartych w ustawie o ochronie przyrody jest ochrona środowiska przyrodniczego, a nie bezwzględne nakładanie opłat administracyjnych. Odsunięcie wykonania decyzji nr [...] z dnia [...].02.2010 r. w żaden sposób tego celu nie utrudni, w szczególności, że do czasu wydania zaskarżonej decyzji drzewa zostały zasadzone.

Rozpoznając odwołanie SKO, powołując się art. 84 ust. 4, 5 i 5a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przyjęło, że z chwilą niewykonania decyzji, tzn. niewykonania nasadzeń zastępczych do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia ich w terminie w niej wskazanym, powoduje wymagalność opłaty. Zdaniem Kolegium, przepis art. 84 ust. 5a daje możliwość postawienia opłat za usunięcie drzew i krzewów w stan wymagalności (odmowa umorzenia opłat), gdy w określonym w decyzji terminie nie dokonano nowych nasadzeń lub przesadzenia drzew i krzewów, zgodnie z taką decyzją natomiast w sytuacji gdy drzewa nie zachowały żywotności, po upływie 3 lat, lub przed upływem tego terminu w przypadkach o których mowa w art. 84 ust. 5a ustawy powinien ustalić, czy nie nastąpiło to z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.

Okoliczności podniesione w piśmie strony z dnia 13.09.2011 r. (przedłużanie się realizacji budowy na działce przy ul. [...] w Dzielnicy W.), przemawiające zdaniem strony za odroczeniem wykonania decyzji do dnia [...].04.2012 r., nie mogły być zdaniem SKO, uwzględnione ze względu na ich podniesienie po upływie ponad 9 miesięcy od dnia, w którym upłynął wynikający z decyzji termin 30.11.2010 r. do dokonania nasadzeń i przesądzeń drzew i krzewów.

Organ I instancji ocenił przyczyny nie zachowania żywotności drzewa nr 66 na podstawie opinii biegłego (czy nastąpiło to z przyczyn leżących po stronie Skarżącego). Znajdująca się w aktach opinia biegłego powołanego przez organ dla zbadania tej sprawy nie została skutecznie zakwestionowana przez stronę I instancji. Zdaniem Kolegium opinia ta nie jest zbyt ogólna. Wykazano w niej, że drzewo przesadzono bez zachowania należytej staranności. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 roku.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 8 i 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez organ lI instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, w szczególności zarzutu zastosowania niewłaściwego trybu postępowania przez organ I instancji i wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty", podczas gdy przepis art. 84 ust. 4 i 5a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009, Nr 151, poz. 1220) nie przyznaje organowi kompetencji do wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty" za wycięcie drzew w okresie 3-letniego odroczenia terminu do uiszczenia przedmiotowej opłaty;

- art. 7, art. 8 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Zarządu Dzielnicy W. Miasta W., pomimo nieustalenia przez organ I instancji prawidłowego stanu faktycznego, w szczególności nieustaleniu bezspornie kwestii winy skarżącego przy niezachowania żywotności drzewa nr 66, w sytuacji, gdy skarżący wskazywał, że nie ponosi w tym zakresie winy (na nieruchomości stały żurawie budowlane), a brak winy wyłącza możliwość żądania przez organ opłaty jak również nie zbadania przyczyn braku nasadzeń w terminie określonym w decyzji Nr 15/2010,

-braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym wniosku skarżącego z dnia 13 września 2011 roku o przesunięcie terminu wykonania decyzji Nr 15/2010;

-naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art.l, art. 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności w części dotyczącej przyczyn niewykonania decyzji Nr [...] w terminie i niezachowania żywotności przez drzewo nr 66.

Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

-art. 84 ust. 4 i ust. 5a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przyznaje on organowi kompetencje do wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty" za wycięcie drzew w okresie odroczenia terminu uiszczenia opłaty, podczas gdy przepis ten ani żaden inny przepis prawa nie stanowi podstawy do wydania takiej decyzji.

Wskazując na ww. zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie skarżącemu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych i jako taka powinna zostać uchylona w całości.

Organ II instancji przede wszystkim nie odniósł się w decyzji z dnia [...] października 2012 roku do zarzutu zastosowania przez organ I instancji niewłaściwego trybu postępowania i wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty". W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ II instancji dokonał analizy art. 84 ust. 5a Ustawy o ochronie przyrody, który reguluje wyłącznie sytuację, w ramach której drzewa lub krzewy przesadzone lub posadzone nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia ich przesadzenia lub posadzenia. W takiej sytuacji podmiot obowiązany do dokonania nasadzeń lub przesadzeń ma obowiązek niezwłocznego uiszczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, które nie zachowały żywotności. Powyższy przepis nie odnosi się jednak do sytuacji w której obowiązany podmiot nie dokonał przesadzeń lub nasadzeń w terminie określonym w decyzji, co ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Z niezrozumiałych dla skarżącego względów, organ drugiej instancji z przepisu art. 84 ust. 5a Ustawy o ochronie przyrody wywodzi uprawnienie organu do wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty", gdy w określonym w decyzji terminie nie dokonano nowych nasadzeń iub przesadzenia drzew lub krzewów zgodnie z decyzją. Uprawnienie organu administracji przewidziane w powyższym przepisie polega na możliwości wcześniejszego postawienia opłaty w stan wykonalności na podstawie art. 84 ust. 5a ustawy wyłącznie w przypadku niezachowania żywotności przez przesadzone lub nowo nasadzone drzewa. Organ II instancji nie dostrzegł jednak braku podstawy prawnej wydania decyzji "odmawiającej umorzenia opłaty".

Poza tym organ II instancji zaniechał zbadania przyczyn niezachowania żywotności drzewa nr 66 oraz przyczyn braku nasadzeń w terminie określonym w decyzji Nr [...], a swoje twierdzenia i wnioski oparł wyłącznie na niewłaściwie przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu dowodowym. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie zbadał przyczyny niedokonania nasadzeń w terminie określonym w decyzji, W sytuacji, w której okoliczność zbadania winy przy nie dokonaniu nasadzeń w terminie ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący w piśmie z dnia 13 września 2011 r. wskazał organowi I instancji, że niemożliwe jest dokonanie wszystkich nasadzeń, do których był zobowiązany do dnia 30 listopada 2010 r., z uwagi na wydłużenie się okresu budowy inwestycji na terenie nieruchomości skarżącego. Ponadto, skarżący wskazał, w jakim zakresie wykonał dotychczas decyzję Nr [...]. Organ miał zatem obowiązek z urzędu zbadać zasadność i prawdziwość okoliczności przytoczonych przez skarżącego w piśmie z dnia 13 września 2011 r. Organ I instancji nie odniósł się jednak w żaden sposób do powyższego pisma zawierającego wyjaśnienia skarżącego i zawiadomieniem z dnia 09 grudnia 2011 r. poinformował o zamiarze wydania decyzji w przedmiocie utrzymania opłaty za nienasadzone w terminie drzewa oraz niezachowanie żywotności drzew przesadzonych lub nasadzonych.

Powyższe skutkowało brakiem wyjaśnienia kwestii podstawowych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Akceptowanie przez organ Il instancji postępowania Zarządu Dzielnicy W. Miasta W. narusza fundamentalne zasady postępowania administracyjnego tj. kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażone w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, a organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co nie nastąpiło w tym postępowaniu.

Ponadto zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie dokonały analizy pkt 7 decyzji Nr [...] udzielającej zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów. W przedmiotowym punkcie organ uzależnił udzielenie zezwolenia nie tylko od dokonania nasadzeń, ale od tego, by nasadzenia zostały dokonane na nieruchomości będącej własnością strony w miejscach wolnych od infrastruktury. Pojęcie infrastruktury należy rozumieć niezwykle szeroko. Stąd, należy stwierdzić, ze do infrastruktury danego terenu należy zaliczyć również drogi dojazdowe do placu budowy oraz urządzenia znajdujące się na terenie placu budowy, w tym instalację dźwigową, sieć elektryczną, itp. Jak zostało wyżej wskazane, skarżący w piśmie z dnia 13 września 2011 r. wskazał organowi II instancji, że niemożliwym jest. dokonanie wszystkich nasadzeń w terminie określonym w decyzji z uwagi, że na terenie planowanych nasadzeń znajduje się plac budowy, w tym urządzenia służące do budowy, m.in. instalacja dźwigowa. W okolicznościach tej sprawy nasadzenie drzew i krzewów w terminie określonym w decyzji było niemożliwe z uwagi na zajęcie części nieruchomości, na której miały zostać przesadzone krzewy przez infrastrukturę związaną z prowadzonymi na nieruchomości pracami budowlanymi.

Organ II instancji naruszył również przepisy art. 107 § 3 KPA w zw. art. 1, art. 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności w części dotyczącej przyczyn niewykonania decyzji Nr [...] w terminie oraz niezachowania żywotności przez drzewo nr 66. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego w zakresie niekompletności przedmiotowej opinii oraz ograniczeniu się przez biegłego do ogólnikowych stwierdzeń. Zdaniem skarżącego również opinia sporządzona w toku postępowania jest niezgodna z podstawowym założeniem dowodu z opinii biegłego określonym w art. 84 § 1K.p.a..

Organ II instancji dokonał błędnej wykładni art. 84. ust 4 i 5a Ustawy o ochronie przyrody, polegającej na przyjęciu, że przyznaje on organowi kompetencje do wydania decyzji, "odmawiającej umorzenia opłaty" za wycięcie drzew w okresie odroczenia terminu uiszczenia opłaty, podczas gdy brak jest podstawy prawnej do wydania takiej decyzji. Przepis art. 84 § 5a przyznaje organowi kompetencje do zbadania w ciągu trzech lat od przesadzenia lub posadzenia drzew łub krzewów ich żywotności. W przypadku stwierdzenia obumarcia drzew lub krzewów w zakreślonym wyżej terminie, organ ma prawo postawienia w stan wymagalności opłaty za wycięcie drzew lub krzewów, które nie zachowały żywotności. Odroczenie terminu płatności opłaty następuje na okres trzech lat od wydania zezwolenia. Termin do odroczenia opłaty za dokonanie usunięcia drzew i krzewów nie jest uzależniony od zachowania żywotności przesadzonych lub nasadzonych drzew, a organy administracji nie mogą w tym zakresie wprowadzać żadnych modyfikacji.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie był uprawniony do "odmowy umorzenia opłaty" odroczonej ostateczną decyzją przed upływem okresu, na który opłata została odroczoną. Należy zaznaczyć, że obowiązek "niezwłocznego uiszczenia opłaty", o którym mowa w art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody aktualizuje się dopiero po upływie okresu odroczenia, w którym organ uprawniony jest do badania żywotności, a nawet gdyby przyjąć odmiennie, przepis ten nie stanowi postawy do wydania jakiejkolwiek decyzji w okresie odroczenia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest w części zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) – dalej P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy w okresie 3 lat od daty wydania decyzji zezwalającej na usunięcie nasadzeń, zobowiązanie do zastąpienia ich innymi roślinami i określenia wysokości opłaty za nie wywiązanie się z tego obowiązku możliwe jest wszczęcie postępowania w przedmiocie natychmiastowego obowiązku uiszczenia odroczonej opłaty, a jeżeli tak, to w jakich sytuacjach.

Odpowiedź na tak postawione pytanie zawierają przepisy ustawy o ochronie przyrody. W art. 84 pkt. 4 - 6 ustawodawca określił sytuacje w których dopuszczalne jest podjęcie decyzji w przedmiocie wymagalności opłaty, której termin płatności został odroczony. Stanowi o tym ust. 5a z którego wynika, że w sytuacji w której przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenie, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcie drzew. Drugą sytuacją w której wymagalna staje się opłata określona została w art. 85 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody lecz dotyczy sytuacji w której upłynął już termin odroczenia płatności opłaty. W przypadku gdy po upływie 3 lat od dnia przesadzenia albo posadzenia przesadzone lub posadzone drzewa nie zachowały żywotności albo gdy nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu opłaty podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobrania opłaty.

Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że w ciągu 3 lat na które została odroczona płatność opłaty z tytułu wycięcia drzew czy krzewów nie jest przewidziana, poza wyjątkiem z art. 84 ust. 5a, możliwość wszczęcia jakiegokolwiek postępowania w przedmiocie opłat. Takich kompetencji organu nie da się wywieść z art. 84 ust. 4 prawa o ochronie przyrody. Termin odroczenia liczy się od daty wydania decyzji zezwalającej na wycięcie drzew czy krzewów a nie od dnia ich posadzenia – co wynika z art. 84 ust. 4 tej ustawy. Mówiąc inaczej w ciągu 3 lat od daty wydania tego rodzaju decyzji mogą być podejmowane przez organ czynności tylko w jednym przypadku tj. wtedy gdy posadzone lub przesadzone drzewa czy krzewy nie zachowały żywotności. Wynika to z art. 84 ust. 5a ustawy. Wtedy staje się wymagalnym obowiązek uiszczenia opłaty odroczonej w części w jakiej zostanie przez organ stwierdzone że drzewo czy krzew posadzone lub przesadzone utraciły żywotność. Art. 84 ustawy o ochronie przyrody nie przewiduje sytuacji, takiej jaka ma miejsce w niniejszej sprawie w której Skarżący w ogóle nie posadził drzew i krzewów w terminie określonym w zezwoleniu – jak był do tego zobowiązany treścią decyzji z [...] lutego 2010 r. Nie złożył też przed upływem terminu do wykonania nasadzeń wniosku o przedłużenie terminu dla dokonania tych czynności a zatem niewątpliwie uchybił terminowi do jego wykonania. Okoliczność ta nie daje jednak organowi kompetencji do prowadzenia postępowania w przedmiocie powstania obowiązku uiszczenia opłaty z przyczyn innych niż wymienione w art. 5a.

Słusznie Skarżący, powołując się na poglądy komentatorów i orzecznictwo (W Chróścielewski. J.P. Tarno Postępowanie administracyjne, zagadnienia podstawowe, Warszawa 2002, str. 120, wyrok NSA z 25 lutego 1983 II SA 2083/02, ONSA 1983/1, poz. 14, wyrok WSA w Warszawie z 15 .11.2010 I SA/WA 630/10) wskazuje, że termin odroczenia opłaty za dokonanie usunięcia drzew lub krzewów nie jest uzależniony od zachowania żywotności przesadzanych lub sadzonych drzew lub krzewów a organy administracji nie mogą w tym zakresie wprowadzać żadnych modyfikacji polegających na skróceniu terminu odroczenia. Poza tym zgodnie z zasadą legalności działania organów władzy publicznej organ działa w zakresie powierzonych mu kompetencji (w ramach upoważnienia ustawowego) a każde naruszenie z tym związane skutkuje poważną wadliwości tego rodzaju aktu administracyjnego.

Nie bez znaczenia w tym aspekcie jest to, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu w sprawie pobrania w części odroczonej opłaty określonej w pkt. 3 i 5 decyzji Prezydenta W. z [...] lutego 2011 r. – ( zawiadomienie o wszczęciu z 12 października 2011 r., k 2 akt adm) a następnie po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ II instancji, w przedmiocie realizacji pkt. 2 i 4 postanowienia j.w. w tym w przedmiocie przyczyn obumarcia drzewa nr. 66 – cisu pospolitego, wymienionego w pkt, 2 tej decyzji (zawiadomienie z 27 marca 2012 r. k. 13 akt adm).

Tym samym zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie pobrania odroczonej opłaty w związku z usunięciem 6 sztuk drzew i 5,5 m2 krzewów oraz posadzenia 12 sztuk drzew i ustalonej w pkt 3 decyzji opłacie w wysokości 93 567,02 zł oraz w przedmiocie przesadzenia 2 sztuk drzew i 40 m. kw krzewów na działce przy ulicy [...] w W. i ustalonej opłaty w wysokości 41 820,14 zł, bo tego dotyczyły wymienione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania punkty decyzji.

O ile zatem istniały podstawy do wszczęcia postępowania odnośnie przyczyn obumarcia drzewa nr 66, gdyż wg wiedzy organu drzewo utraciło żywotność (i z pewnością jej nie odzyska) to nie było podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty za nie wykonanie decyzji Prezydenta W. w przedmiocie wymagalności opłaty z tytułu nie posadzenia drzew i krzewów gdyż termin do podjęcia tego postępowania rozpocznie swój bieg od 1 grudnia 2013 r – co wynika z pkt. 3.1 i 5.1 decyzji z [...] lutego 2010 r.

Odrębną kwestią jest możliwość wszczęcia postępowania dotyczącego uiszczenia opłaty przed upływem 3 lat od posadzenia lub przesadzenia drzewa które nie zachowało żywotności (nr 66). W tym zakresie, zgodnie z tym co zostało zaprezentowane wyżej, przysługiwało organowi uprawnienie do wszczęcia tego rodzaju postępowania. Oczywistym jest że drzewo nie odzyska żywotności i dlatego ustawodawca przewidział wyjątek od zasady odraczania terminu płatności opłaty ze względu na nieodwracalne skutki podjętych przez posiadacza nieruchomości działań (art. 84 ust. 5a).

Sąd w tym składzie jest zdania, że w tego rodzaju sytuacji organ nie ma obowiązku badania co było przyczyną utraty żywotności drzewa. Tego rodzaju badanie byłoby konieczne tylko wtedy gdyby utraciło ono żywotność po upływie 3 lat od przesadzenia. Wynika to z brzmienia art. 84 ust. 5 i 5a ustawy o ochronie przyrody. Jak się wydaje Ustawodawca założył, w treści tych przepisów, że w sytuacji w której drzewo czy krzew przetrwa 3 lata uzasadnione jest przyjęcie, że nie ma podstaw do postawienia w stan wymagalności odroczonej opłaty. Dopiero gdyby drzewo czy krzew utraciło żywotność po tym czasie i z winy posiadacza nieruchomości organ musiałby rozstrzygnąć w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty. Nie jest to jednak możliwe przed upływem 3 letniego terminu.

Wobec tego, że drzewo oznaczone nr. 66 utraciło żywotność przed upływem 3 lat od daty odroczenia płatności opłaty organ miał zatem podstawy do wszczęcia postępowania i stwierdzenia obowiązku uiszczenia opłaty mając na uwadze wysokość opłaty określonej w zezwoleniu (art. 84 ust.3 ustawy o ochronie przyrody).

W niniejszej sprawie organ wadliwie obciążył Skarżącego opłatą nie tylko za 1 drzewo ale za inne, wymienione w decyzji, czym naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 84 ust. 5 i 5a ustawy o ochronie przyrody w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.

Zaprezentowany powyżej pogląd prawny czyni nie skutecznym zarzut dotyczący zaniechania zbadania przyczyn niezachowania żywotności drzewa nr 66, gdyż okoliczność ta na obecnym etapie postępowania nie ma istotnego znaczenia ponieważ do utraty żywotności doszło przed upływem 3 lat od daty przesadzenia drzewa lub jego posadzenia. Nie było podstaw na tym etapie postępowania do badania z jakich przyczyn nie doszło do nasadzenia drzew – czy to z przyczyn leżących po stronie właściciela nieruchomości czy innych (wskazywane przez Skarżącego okoliczności dotyczące nie możności posadzenia drzew z uwagi na trwające prace budowlane). Postępowanie w tym zakresie nie powinno być wszczęte.

Sąd nie stwierdził aby w toku rozpoznawania sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, choć istotnie w ramach całokształtu oceny materiału dowodowego organ powinien odnieść się do wszystkich dowodów, w tym tych wskazywanych przez Skarżącego (przyczyny opóźnienia w posadzeniu drzew) jednakże okoliczności te pozostają bez znaczenia dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia z powodów o których była mowa wcześniej.

Nie ma także racji Skarżący wywodząc, że nie było możliwości dokonania nasadzeń zgodnie z treścią zezwolenia ponieważ miały być one dokonane w miejscach wolnych od infrastruktury, skoro trwały tam prace budowlane.

Skarżący był związany zakresem zezwolenia a to wskazywało w jakim czasie ma obowiązek dokonania nasadzeń. Nie kwestionował treści tej decyzji co znaczy tyle, że godził się na obowiązek ich wykonania w określonym w niej terminie. Ponosi więc winę za nie dochowanie ciążących nań obowiązków z tym związanych. Powoływanie się zatem na nie możność wykonania nasadzeń w terminie i oczywistą niemożność dostosowania się do treści decyzji stanowi o nie zrozumieniu przez Skarżącego skutków płynących z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Nie zasadny jest również zarzut dotyczący wadliwie sporządzonej opinii. Opinia została sporządzona przez specjalistę. Wskazuje przyczyny nie zachowania żywotności przez drzewo wynikające z błędów w technologii przesadzania i pielęgnacji po przesadzenia i w tym zakresie jest przekonująca. Jak wynika z jej treści biegły odniósł się nie tylko do wizualnego oglądu drzewa ale i do dokumentów przedstawionych przez Skarżącego (np. notatka z 16 marca 2010 r sporządzona przez K. B. z której wynikało, że na 10 dni przed przesadzaniem cis był porażony grzybem. Przekonująco ocenił, że choroba drzwa powinna skutkować odstąpieniem od prac związanych z jego przesadzaniem.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone decyzje z uwagi na naruszenie przy ich wydawaniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie wymagają wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na uwadze powyższe poglądy prawne, ustali wysokość należnej do uiszczenia opłaty z tytułu utraty żywotności drzewa nr 66 przed upływem 3 lat od daty odroczenia płatności.

W pozostałym zakresie, wobec braku podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie wykonania decyzji odnośnie nie dokonania nasadzeń postąpi zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. a o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.