Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1509/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 27 par 1  pkt 6, 9 i 10, art 33 pkt 10,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art 130, 131, art 132
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "J." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do J. Sp. z o.o. ( zwana dalej - "Skarżąca").

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009r. nr [...] określającej sp. z o.o. J. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. w łącznej wysokości 6.105.137 zł.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. jako wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 19 listopada 2009r.,

W dniu 19 listopada 2009 r. organ egzekucyjny przesłał zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w pięciu bankach.

2. Skarżąca pismem z dnia 27 listopada 2009r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów.

Podniosła zarzut naruszenia - art. 33 pkt 10 w związku art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a.).

W uzasadnieniu zaznaczyła, iż w tytule egzekucyjnym, brak jest pouczenia do jakiego organu zobowiązany ma prawo odwołać się w ciągu 7 dni i od kiedy termin przysługujący do odwołania zaczyna swój bieg. Zwróciła uwagę, iż w nie numerowanej rubryce sąsiadującej z rubrykami 96, 97 i 98, znajduje się jedynie pouczenie cyt: "...o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", w terminie 7 dni i podstawach zarzutów. Tak więc wymogi zawarte w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy dotyczące konieczności pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów także nie zostały spełnione. Zdaniem Skarżącej wyżej wymienione uchybienia i braki powodują niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym, postępowanie zatem winno być umorzone.

Podniosła również, iż postępowanie w którym wydana została decyzja ostateczna będąca podstawą do ewentualnej egzekucji dotknięte jest wadą, gdyż została wydana przez organ podlegający wyłączeniu stosownie do przepisów art. 130 - 132 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm. dalej jako O.p.). W związku z powyższym Skarżąca złożyła do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej wniosek o wznowienie tego postępowania.

3. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] organ egzekucyjny oddalił zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 19 listopada 2009r. W uzasadnieniu za nieuzasadniony uznał zarzut o braku pouczenia do jakiego organu zobowiązany ma prawo odwołać się i kiedy termin zaczyna swój bieg.

Organ wskazał, iż tytuł wykonawczy nr [...] sporządzono według wzoru określonego w załączniku nr 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2003 Nr 9, poz. 106 ze zm.). Zaopatrzono go we właściwe pieczęcie urzędowe i nagłówkowe Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. jako wierzyciela i organu egzekucyjnego, podpisy przedstawiciela wierzyciela oraz Komornika Skarbowego przy klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji z podaniem daty czynności. Podkreślił, iż wzór tytułu wykonawczego opublikowany w ww. rozporządzeniu zawiera pouczenie Zobowiązanego, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym organ stwierdził, iż spełnione zostały wymogi prawidłowego wypełnienia tytułu wykonawczego. Ponadto zaznaczył, iż kwestia umorzenia postępowania zostanie rozstrzygnięta odrębnym postępowaniem.

4. Pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] stycznia 2010r., w którym wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia oraz uchylenie skarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Skarżącej organ naruszył art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., gdyż otrzymany przez nią tytuł wykonawczy zawiera pouczenie, że "Zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" bez wskazania organu do jakiego zarzuty należy złożyć oraz wskazania początku biegu terminu 7-dniowego. Ponadto zdaniem Skarżącej informacja zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż "problem umorzenia postępowania egzekucyjnego załatwiony zostanie odrębnym postanowieniem", jest niezrozumiała i nie ma podstaw prawnych.

5. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] stycznia 2010r.

W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], wg wzoru tytułu wykonawczego stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tytule wykonawczym znajdowało się pouczenie, iż zobowiązanemu przysługuje, w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący został zatem pouczony o prawie i terminie do wniesienia zarzutów. Wymieniony tytuł wykonawczy zaopatrzony został we właściwe pieczęcie urzędowe i nagłówkowe Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., wskazujące kto w przedmiotowej sprawie jest organem egzekucyjnym. Dlatego też za niezrozumiałe uznał wątpliwości, do którego organu egzekucyjnego w sprawie można było wnieść zarzuty.

Podkreślił , iż pełnomocnik Skarżącej zarzuty na postępowanie egzekucyjne z dnia 27 listopada 2010r. skierował bezpośrednio do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R.. W związku z tym w ocenie organu nie miał wątpliwości, który organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne. Zaznaczył, iż z art. 27 § pkt 9 u.p.e.a. wprost wynika, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

6. Pismem z dnia 20 maja 2010 r. J. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- poprzez nie uwzględnienie faktu braku w tytule wykonawczym doręczonym Spółce pouczenia o przysługującym prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) Ponadto podniosła, iż brak wskazania w tytułach wykonawczych jakiegokolwiek organu, do którego zobowiązany mógłby wnieść zarzuty przesądza o zasadności skargi, gdyż ustawa nie przewiduje żadnych okoliczności, w których wskazanie organu do którego można wnieść zarzuty mogłoby mieć miejsce.

Skarżąca wskazała, iż rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu i zawarte w nim argumenty, nie dotykają istoty sprawy jaką jest niespełnienie w doręczonym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a.

Skarżąca zaznaczyła, iż wszystkie rodzaje tytułów wykonawczych zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotknięte są tym uchybieniem, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 06.01.2004r. sygn. akt I SA 2394/03.

Zdaniem Skarżącej przedmiotowy tytuł wykonawczy nie zawiera elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 6, 9 i 10 u.p.e.a.

Ponadto, zdaniem Skarżącej postępowanie w którym wydana została decyzja będąca podstawą egzekucji dotknięta jest wadą, gdyż decyzja została wydana przez organ podlegający wyłączeniu stosownie do przepisów art. 130-132 ustawy O.p. W związku z tym Spółka złożyła do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej wniosek o wznowienie tego postępowania. Zaznaczyła, iż wskazane naruszenia są nie do pogodzenia z zasadami prowadzenia przez organy postępowań zgodnie z prawem i w sposób budzący zaufanie do tych organów.

7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:

8.1. Skarga nie jest zasadna .

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

8.2. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalającego zarzuty na postępowanie egzekucyjne.

Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania przez organ egzekucyjny wniesione zarzuty oparła na art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskazując na niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego określonych w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Natomiast w skardze Skarżąca podnosi, iż tytuł wykonawczy nr [...] na podstawie, którego prowadzona jest egzekucja administracyjna z tytułu zaległości podatkowej Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6, 9 i 10 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Uzasadniając brak spełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ze względu na brak pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego Skarżąca podniosła, że w tytule wykonawczym nie wskazano jakiegokolwiek organu, do którego zobowiązany mógłby wnieść zarzuty .

Należy zauważyć, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony na druku według wzoru określonego w załączniku nr 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2003 Nr 9, poz. 106 ze zm.). Na str. 2 tytułu wykonawczego zawarte jest pouczenie, iż zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W pouczeniu wskazano również co stanowi podstawę zarzutu. Obok pouczenia w rubryce 66 znajduje się pieczęć nagłówkowa organu egzekucyjnego.

Natomiast na str. 1 tytułu wykonawczego w rubryce 7 jako organ egzekucyjny, do którego kierowany jest niniejszy tytuł wykonawczy wskazano Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R..

Należy stwierdzić, że w tytule wykonawczym znajdowało się pouczenie, iż zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w tytule wykonawczym prawidłowo został wskazany organ egzekucyjny prowadzący przedmiotową egzekucję.

Ponadto należy podkreślić, że Skarżąca w ustawowym terminie zgłosiła zarzuty do właściwego organu egzekucyjnego tj. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R..

Należy stwierdzić, że pomimo braku w samej treści pouczenia sformułowania dotyczącego określenia do jakiego organu wnosi się zarzuty, to brak ten nie spowodował ujemnych konsekwencji dla Strony w szczególności w postaci niezłożenia w terminie zarzutów bądź złożenia do organu niewłaściwego.

W związku z powyższym w ocenie Sądu nieuwzględnienie zarzutu ze względu na treść pouczenia o prawie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezasadny jest zarzut dotyczący braku spełnienia w tytule wykonawczym wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczącego wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Na str. 1 tytułu wykonawczego zawarte jest sformułowanie, iż ;, wykazane w niniejszym tytule wykonawczym zobowiązanie pieniężne jest wymagalne i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.)’’. Tym samym należy stwierdzić, iż została wskazana w tytule wykonawczym podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Nie można również podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Należy podkreślić, że nadanie klauzuli o skierowaniu administracyjnego tytułu wykonawczego do egzekucji nie posiada znaczenia odpowiadającego nadaniu klauzuli wykonalności w postępowaniu cywilnym i nie jest poddane podobnym rygorystycznym wymogom formalnym. Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji jest w swej istocie oświadczeniem organu egzekucyjnego o braku przeciwwskazań do prowadzenia w oparciu o dany tytuł wykonawczy egzekucji administracyjnej i przyjęciu tytułu do dalszego procedowania.

Dla skuteczności pisemnego oświadczenia woli bądź wiedzy w polskim systemie prawa niezbędne jest z zasady złożenie podpisu. Jeżeli pisemne oświadczenie ma być złożone przez organ administracji publicznej, to podpis winien zostać złożony przez osobę do tego uprawnioną. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że elementem koniecznym klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej nie jest zatem pieczątka nagłówkowa, pieczęć imienna nadającego klauzulę, czy też data lecz podpis uprawnionej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 427/06 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt I SA/GL 547/08).

Natomiast w przedmiotowej sprawie w tytule wykonawczym w rubryce G dotyczącej klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji umieszczona jest pieczęć nagłówkowa organu egzekucyjnego jak również data, podpis i pieczątka z podaniem imienia i nazwiska Komornika skarbowego działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. W związku z powyższym zdaniem Sądu spełniony został wymóg tytułu wykonawczego określony w art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Ponadto odnosząc się do stwierdzenia zawartego w skardze, iż postępowanie w którym została wydana decyzja będąca podstawa egzekucji dotknięta jest wadą, gdyż decyzja została wydana przez organ podlegający wyłączeniu stosownie do przepisów art. 130-132 O.p., należy wskazać że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W związku z powyższym Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie może w niniejszym postępowaniu dotyczącym zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego badać zarzutów dotyczących postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego Skarżącej.

8.3. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.