Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1227/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Kulig-Maciszewska Sędziowie Małgorzata Jaśkowska NSA Anna Lech /spr./ Protokolant Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 63/05 w sprawie ze skargi F. M. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia równoważności tytułu naukowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 63/05 oddalił skargę F. M. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoważności tytułu naukowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że F. M. zwrócił się w dniu 25 marca 2004 r. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego równoważność tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z polskim tytułem naukowym profesora. Wnioskodawca dołączył wydane przez Wyższą Komisję Atestacyjną Ukrainy świadectwo-dyplom starszego pracownika naukowego, z którego treści wynika, że zgodnie z postanowieniem Wyższej Komisji Atestacyjnej Ukrainy z dnia [...] lutego 2004 r. (protokół nr ...) oraz na podstawie decyzji Rady Naukowej Państwowego Naukowo-Badawczego Instytutu Infrastruktury Informacyjnej Państwowego Komitetu Ukrainy do Spraw Informatyzacji Narodowej Akademii Nauk Ukrainy został nadany F. M. tytuł starszego pracownika naukowego o specjalności modelowanie matematyczne i metody obliczeniowe.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu odmawiając wydania żądanego zaświadczenia podniósł, że w zakresie uznawalności wykształcenia oraz dokumentów o nadawaniu stopni naukowych i tytułów naukowych w stosunkach Polski i Ukrainy w dniu wydania postanowienia obowiązywała Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych sporządzona w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz.U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28 i 29) oraz Protokół między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich zawodowych i szkół wyższych a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzony w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. (tekst niepublikowany).

Artykuł 1 ust. 1 Konwencji przewidywał uznawanie za równorzędne na terytorium państw będących stronami Konwencji wydawane na terytorium tych państw dyplomy według niżej wymienionych poziomów kwalifikacyjnych:

1) naukowego stopnia kandydata nauk lub doktora danej dziedziny nauki,

2) wyższego stopnia naukowego doktora nauk, doktora habilitowanego, doktora – docenta,

3) pierwszego tytułu naukowego (docenta),

4) drugiego tytułu naukowego (profesora).

Dyplom starszego pracownika naukowego, jaki uzyskał wnioskodawca na Ukrainie, nie został uwzględniony w Konwencji. Wyższa Komisja Atestacyjna Ukrainy przekazała natomiast informację o jego równoznaczności z tytułem naukowym docenta. Tak więc, stosownie do treści art. 1 ust 3 Konwencji zainteresowanemu nadano na Ukrainie w 2004 r. pierwszy tytuł naukowy, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit c, a nie w art. 1 ust. 3 lit. d. Tytuł ten nie miał odpowiednika w ustawie z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386); nie ma także odpowiednika w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595). Nadany na Ukrainie tytuł starszy pracownik naukowy nie może więc być uznany w Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o postanowienia Konwencji.

Nadto Minister Edukacji i Sportu podniósł, że w stosunkach PRL i ZSRR przepisy Konwencji zostały sprecyzowane w Porozumieniu między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych nadawanych w PRL i ZSRR, podpisanym w Warszawie w dniu 10 maja 1975 r. (Dz.U. Nr 4, poz. 14 i 15). W art. 1 pkt 7 Porozumienia strony zobowiązały się do uznawania za równoważne polską nominację na stanowisko docenta oraz nominację na docenta lub starszego pracownika naukowego w ZSRR. Polskim tytułom naukowym profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego przyrównano tytuł naukowy profesora nadawany w ZSRR (art. 1 pkt 8 Porozumienia). W obu systemach są to tytuły, o których mowa w art. 1 ust. 3 lit. d Konwencji. Na Ukrainie zachowano system nadawania stopni i tytułów naukowych funkcjonujący w ZSRR. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, iż na podstawie obowiązujących umów międzynarodowych Polska i ZSRR, w tym także Ukraina (w ramach sukcesji traktatowej, potwierdzonej Protokołem 1992 r.) zgodziły się uznawać za równoważne tytuł starszego pracownika naukowego lub docenta z polskim tytułem naukowym profesora. Przedstawiony przez F. M. dyplom o nadaniu tytułu naukowego starszego pracownika naukowego, traktowanego na Ukrainie jako równoważnego tytułowi naukowemu docenta, jest więc dokumentem, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c Konwencji praskiej. W okresie istnienia ZSRR i PRL tytuł ten mógłby zostać uznany za równoważny polskiej nominacji na stanowisko docenta. Stanowisko docenta jednak z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym zostało zniesione. W chwili nadania skarżącemu tytułu naukowego na Ukrainie (także i obecnie) w polskich szkołach wyższych nie istnieje stanowisko docenta, zatem nie ma możliwości potwierdzenia jego równoważności z tym tytułem naukowym, ani z żadnym innym polskim stopniem i tytułem naukowym.

Organ podniósł, że nietrafne jest powołanie się przez skarżącego na przepis art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jest w nim mowa o uregulowaniu statusu osób, które przed wejściem w życie ustawy posiadały tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego oraz osób z tytułem naukowym profesora zwyczajnego. Wnioskodawca żadnego z tych tytułów nie posiadał.

Na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniósł skargę F. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa.

Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu o wydaniu postanowienia bez podstawy prawnej. Podstawę prawną postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 219 k.p.a. Ten przepis powołał też organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. O braku podstawy prawnej można mówić wtedy, gdy żaden przepis prawa materialnego ani prawa procesowego nie przewiduje wydania przez organ rozstrzygnięcia w określonej sprawie. Skoro w niniejszym przypadku istnieje procesowa podstawa do załatwienia żądania strony i organ prawidłowo ją powołał, nie można mu postawić zarzutu działania bez podstawy prawnej.

Sąd podniósł, że w aspekcie procesowym sprawę tę należy oceniać w świetle unormowań zawartych w art. 217 § 2, art. 218 i 219 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, albo gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeśli chodzi o ten drugi przypadek, co ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie skarżący żądał wydania zaświadczenia o równoważności tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Miarodajnym w tym zakresie źródłem danych była Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r., tzw. Konwencja praska. Wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego mogłoby nastąpić, gdyby z treści postanowień Konwencji wynikało, że tytuł naukowy starszy pracownik naukowy uzyskany w jednym z państw sygnatariuszy Konwencji jest równoznaczny z tytułem naukowym profesora nadanym w Polsce.

Sąd uznał, że Minister Edukacji Narodowej i Sportu prawidłowo przyjął, że równoważność tytułu naukowego nadanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej należy oceniać według postanowień Konwencji praskiej uzupełnionej Porozumieniem zawartym między PRL a ZSRR w 1974 r., a które – stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą i Polską.

W zakresie postępowania wyjaśniającego, jakie Minister Edukacji Narodowej i Sportu mógł przeprowadzić przed wydaniem zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia mieściło się wyłącznie ustalenie stanu prawnego, jaki miał być potwierdzony w zaświadczeniu. Natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1777/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r. V SA 760/00, LEX nr 50109, a także wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r. II SA 125/98, LEX nr 41283) wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.

Sąd podkreślił, że nie pozostawia wątpliwości fakt, że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie został wymieniony w art. 1 ust. 3 Konwencji. Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie mógł więc w formie zaświadczenia potwierdzić, że tytuł ten jest równoważny z tytułem profesora nadanym w Polsce. Uwzględnienie żądania skarżącego nie mieściło się więc w prawnych ramach zaświadczenia, którego istotą jest nie ocena, nie weryfikacja, a informacja oparta na posiadanych przez organ danych. Zwrócił na tę kwestię uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RN 51/02, ("Wokanda" 2004/1). Skoro zatem istnienia określonego stanu prawnego organ nie stwierdził, to właściwie zastosował przepis art. 219 k.p.a. i z tego względu Sąd skargę oddalił.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skargę kasacyjną F. M. zastąpiony przez radcę prawnego D. W. i na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżył wyrok w całości.

Skarżący zarzucił wyrokowi:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organ naruszył art. 217 § 2, art. 218 i 219 k.p.a. odmawiając wydania zaświadczenia mimo istnienia określonego stanu prawnego, co było konsekwencją nieprawidłowego ustalenia, z jakim poziomem kwalifikacyjnym w Rzeczypospolitej Polskiej jest równorzędny tytuł starszego pracownika naukowego uzyskany na Ukrainie, oraz przyjęcia, że skarżący domaga się nadania tytułu, a nie stwierdzenia równorzędności poziomów tytułów,

2) na podstawie art. 174 pkt 1 powołanej ustawy, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 3 lit. c Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. (Dz.U. z 1975 r., Nr 5 poz. 28 i 29) uzupełnionej Porozumieniem zawartym między PRL a ZSRR w 1974 r., które stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą a Rzeczpospolitą Polską, przez przyjęcie, że: tytuł starszego pracownika naukowego nadany na Ukrainie nie jest równoważny z tytułem profesora nadanego w Polsce.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie został wymieniony w art. 1 ust. 3 Konwencji. Stanowi to naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w drodze postępowania wyjaśniającego Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu ustalone zostało, że na Ukrainie pierwszym tytułem naukowym jest docent równoważny z tytułem starszy pracownik naukowy. Starszy pracownik naukowy ma uprawnienia profesora, bo może być zatrudniony na stanowisku profesora w instytucie naukowym lub w szkole wyższej. Skarżącemu nadano na Ukrainie w 2004 r. pierwszy tytuł naukowy, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c Konwencji, tj. tytuł starszego pracownika naukowego. Dlatego osoba, która uzyskała pierwszy – niższy – tytuł naukowy w państwie będącym sygnatariuszem Konwencji, a taką osobą jest skarżący, jest uprawniona do uzyskania zaświadczenia o równoważności tego tytułu z tytułem naukowym profesora nadanym w Polsce.

Błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że skarżący domaga się wydania zaświadczenia kształtującego stosunki prawne, w jego przypadku przyznającego mu uprawnienia profesora. Wynika to z niezrozumienia przedmiotu sprawy i mylenia nadania tytułu ze stwierdzeniem równoważności zagranicznego tytułu z tytułem polskim oraz nierozróżniania tytułu naukowego od stopnia naukowego. Skarżący nie domaga się nadania mu tytułu naukowego profesora ale tylko stwierdzenia równorzędności tytułu, który uzyskał na Ukrainie.

Nietrafny jest też pogląd Sądu, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego bez analizowania zmian w stanie prawnym i wyprowadzania z tego odpowiednich wniosków oraz dokonywania ocen prawnych. W wyroku z dnia 12 listopada 2002 r. o sygn. I SA 1429/02 Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w podobnej sprawie dotyczącej ówczesnej Czechosłowacji wskazał w uzasadnieniu na konieczność przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia pojęcia docent na tle przepisów obowiązujących w CSRS w kontekście procedury uzyskiwania tytułów naukowych. Powyższe zaś zdaniem Sądu winno być oceniane m.in. w relacji do tytułu profesora nadzwyczajnego do dnia 12 września 1990 r. i tytułu profesora po tej dacie. Skutkiem wskazanego orzeczenia było wydanie zaświadczenia o równoważności tytułu uzyskanego w Czechosłowacji z tytułem profesora w Rzeczypospolitej Polskiej.

Dlatego, zdaniem skarżącego, uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów art. art. 217 § 2, 218 i 219 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 217, art. 218 i art. 219, zaświadczeniem jest przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby (por.: J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, "Organizacja, Metody, Technika" 1988, nr 2, s. 12). Zgodnie zaś z art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W niektórych jednak przypadkach, celem ustosunkowania się do żądania strony, tzn. wydania bądź też odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Możliwość taką przewiduje § 2 art. 218 k.p.a., na mocy którego, organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres takiego postępowania wyjaśniającego wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Niewątpliwie wydanie, czy. też odmowa wydania zaświadczenia, o które wystąpił w niniejszej sprawie F. M., to jest o równoważności tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W tym zakresie słuszne jest stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Tym niemniej stwierdzić należy, że postępowanie takie zostało przez organ przeprowadzone.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, uwzględnione były obowiązujące w tym zakresie akty prawne, czyli Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. oraz Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich z dnia 10 maja 1974 r., które stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą i Rzeczpospolitą Polską.

W świetle tych właśnie aktów zainteresowany mógłby uzyskać wnioskowane zaświadczenie o przysługującym mu w Polsce tytule naukowym profesora, gdyby tytuł naukowy profesora przysługiwał mu również na Ukrainie.

Bowiem zgodnie z art. 1 pkt 8 powoływanego Porozumienia między rządem PRL i rządem ZSRR, za równoważną z nominacją na profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego w PRL uznaje się wyłącznie nominację na profesora w ZSRR (odpowiednio na Ukrainie). Zatem możliwość uzyskania przez F. M. zaświadczenia o przysługującym mu na terenie Polski tytule naukowym profesora, zachodziłaby tylko, w sytuacji posługiwania się takim tytułem na Ukrainie. Natomiast tytuł starszego pracownika naukowego, wymieniony został w pkt 8 wymienionego art. 1 Porozumienia, jako równoważny z nominacją na docenta w PRL, a nie jak twierdzi skarżący z tytułem naukowym profesora. Zaś stopień docenta – stopień a nie tytuł naukowy – nieprzewidziany, ani w ustawie z 1990 r., ani w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), mógł być jedynie uważany, jak wynika z art. 41 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych (Dz.U. z 1985r Nr 42, poz. 202 ze zm.), za równoważny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego, co stanowi dopiero warunek nadania tytułu naukowego.

Wprawdzie – biorąc pod uwagę obowiązującą w Polsce ustawę o tytule naukowym i stopniach naukowych – przewidziany jest wyłącznie jeden tytuł naukowy, a na Ukrainie występują dwa tytuły naukowe: pierwszy i drugi, jednakże nie oznacza to, aby uzyskanie któregokolwiek tytułu naukowego na Ukrainie, a przede wszystkim pierwszego tytułu naukowego było równoważne z jedynym możliwym tytułem naukowym przewidzianym w wymienionej ustawie z dnia 12 września 1990 r. Użycie terminu "tytuł naukowy" nie gwarantuje, że zawsze jest on tożsamy z tytułem naukowym profesora w Polsce, zwłaszcza że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie został w ogóle przewidziany w Konwencji Praskiej. Nie zmienia tego również fakt, iż w czasie podpisywania Konwencji Praskiej w Polsce istniały dwa tytuły naukowe, tj. profesora nadzwyczajnego i zwyczajnego.

Zatem należy podzielić wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, stanowisko Sądu I instancji, że Organ administracji dokonał prawidłowej analizy – w toku postępowania wyjaśniającego – stanu faktycznego i prawnego sprawy, i zasadnie odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, iż nie została wyjaśniona kwestia uzyskiwania tytułów naukowych na Ukrainie, na co zdaniem skarżącego zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SA 1429/02, to wskazać należy, iż wprawdzie Sąd I instancji nie odniósł się do tej kwestii, ale były to przedmiotem rozważań organu. Właśnie sam tryb uzyskiwania tytułu profesora na Ukrainie, tj. drugiego tytułu naukowego dowodzi również, że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie może być uznany za równoważny z tytułem profesora w Polsce. Bowiem, jak wynika z zatwierdzonego postanowieniem Gabinetu Ministrów Ukrainy "Trybu przyznawania stopni naukowych i nadawania tytułów naukowych", tytuł naukowych profesora może zostać nadany doktorom pracującym na wyższych uczelniach III-IV stopnia akredytacji i porównywalnych uczelniach oświaty podyplomowej, instytutach naukowych Narodowej Akademii Nauk, Akademii Medycznej, Ukraińskiej Agrarnej Akademii Nauk, Akademii Nauk Pedagogicznych i Akademii Stosunków Prawnych, oraz w instytutach naukowo-badawczych i porównywalnych jednostkach, na określonych stanowiskach, w tym posiadającym tytuł naukowy starszego pracownika naukowego, o stosownym stażu pracy i posiadającym opublikowane prace naukowe.

Natomiast tytuł starszego pracownika naukowego można uzyskać posiadając wyższe wykształcenie, głęboką wiedzę fachową i znaczące osiągnięcia w wybranej dziedzinie nauki lub działalności pedagogicznej, bez konieczności uzyskiwania stopnia doktora habilitowanego.

Zatem również na Ukrainie tytuł naukowy starszego pracownika naukowego, stanowi jedynie jeden z wielu koniecznych warunków do uzyskania tytułu naukowego profesora. Niewątpliwie jednak sam tytuł starszego pracownika naukowego, nie oznacza, że zainteresowanemu przysługuje tytuł profesora. Skoro zaś strona nie spełniała uprawnień do nadania jej tytułu profesora na Ukrainie i tytuł ten nie został jej przyznany, tym bardziej nie jest możliwe uznanie, aby F. M. posiadał tytuł naukowym równoważny z tytułem profesora w Polsce. Żądanie takie, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zmierza w istocie do wydania zaświadczenia kształtującego stosunki prawne, co jest sprzeczne z istotą zaświadczenia przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Na marginesie wskazać tylko należy, że powoływany przez stronę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 1429/02 dotyczący równoważności tytułów naukowych uzyskanych w Czechosłowacji z polskimi tytułami naukowymi, nie może być brany w niniejszej sprawę pod uwagę, gdyż sprawa ta dotyczyła innego państwa, a zatem innego systemu uzyskiwania stopni i tytułów naukowych, a ponadto żądane wówczas zaświadczenie musiało uwzględniać obowiązującą w Polsce ustawę z 1965 r. Stąd nie można mówić o analogii tych spraw.

W związku z powyższym, należy uznać za nietrafne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i powołanych przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.