Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 14/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 190;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 104;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) oddalił wniosek P. Sp. j. z siedzibą w K. (dalej wnioskodawca) o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Kaseta do rolet" Rp. [...] udzielonego na rzecz M. K. (dalej uprawniona) oraz przyznał na rzecz uprawnionej od wnioskodawcy kwotę 1.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Jako postawę skarżonej decyzji wskazano art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 117 ze zm.), dalej p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z [...] listopada 2004 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 110 i art. 111 p.w.p., udzielił M. K. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kaseta do rolet" Rp. [...] zgłoszonego do rejestracji dnia 11 maja 2004 r.

Dnia [...] września 2008 r. wnioskodawca P. Sp. j. z siedzibą w K. wniósł o unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego. Uzasadniając swój interes prawny wnioskodawca wyjaśnił, że produkuje i wprowadza do obrotu gospodarczego rolety w kasetach, w tym także w kasetach o cechach objętych spornym prawem, a więc sporny wzór prowadzi do ograniczenia jego swobody działalności gospodarczej. Nadto wskazał, że uprawniona w kwietniu 2007 r. skierowała do niego przedsądowe wezwanie do natychmiastowego zaniechania naruszania jej prawa z rejestracji spornego wzoru.

Jako podstawę prawną żądania unieważnienia spornego prawa wnioskodawca powołał przepisy art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p. podnosząc zarzuty braku jego nowości oraz braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Jako przeciwstawienia wskazał ujawnione wzory:

1. wzór użytkowy pt.: "Korpus rolety" nr Ru [...], opublikowany w BUP nr [...] z [...] maja 2000 r.;

2. patent na wynalazek pt.: "Zasłona obrotowa-roleta" nr pat. [...], opublikowany w BUP nr [...] z [...] lipca 1998 r.;

3. zgłoszenie wzoru użytkowego pt.: "Roleta do zaciemniania pomieszczeń" nr W[...], opublikowane w BUP nr [...] r. z [...] lipca 2003 r.;

4. zgłoszenie wynalazku pt.: "Roleta kasetowa" nr P [...], opublikowane w BUP nr [...] z [...] listopada 2001 r.;

5. zgłoszenie wynalazku pt.: "Roleta okienna" nr P [...], publikacja w BUP [...]. z [...] lipca 2003 r.

Zdaniem wnioskodawcy przekroje poprzeczne kaset według ww. przeciwstawień mają kształt półkola z odgiętymi na zewnątrz ramionami i były opublikowane przed datą zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji. To dowodzi, że sporny wzór nie może być uznany za nowy. Jest on bowiem powtórzeniem kształtu, który przed jego zgłoszeniem stał się swego rodzaju standardem, a takie porównanie, zdaniem wnioskodawcy, czyni zadość zarzutowi braku indywidualnego charakteru wymaganego przez ustawę od wzoru przemysłowego (art. 104 p.w.p.).

Uprawniona M. K. w odpowiedzi na wniosek zakwestionowała zarówno interes prawny wnioskodawcy, jak i podobieństwo spornego wzoru przemysłowego do wzorów ujawnionych w materiałach przedstawionych przez wnioskodawcę. Do akt dołączyła dowody w postaci materiału zdjęciowego oraz imiennych oświadczeń osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której dotyczy sporny wzór oraz próbki kaset. W piśmie z [...] kwietnia 2008 r. uprawniona - porównując sporny wzór z pięcioma przeciwstawieniami mu przez wnioskodawcę, podniosła, że w jej ocenie wnioskodawca nie przedstawił żadnego wzoru przemysłowego, który byłby identyczny lub bardzo podobny do spornego wzoru tj. miałby identyczne lub bardzo podobne kształty, linie lub kontury. Analiza wszystkich pięciu przeciwstawianych spornemu wzorowi rozwiązań o charakterze technicznym w ocenie uprawnionej potwierdza, że sporny wzór posiadał indywidualny charakter w stosunku do znanych ze stanu techniki rozwiązań, a zatem w chwili zgłoszenia do rejestracji spełniał wymóg przewidziany w art. 104 p.w.p.

W odpowiedzi z [...] listopada 2008 r. wnioskodawca podtrzymał zarzuty odnośnie braku nowości oraz braku indywidualnego charakteru spornego wzoru oraz dołączył do akt opinię techniczną J. B., zaś w piśmie z [...] grudnia 2008 r. wnioskodawca - stosownie do art. 107 ust. 1 p.w.p., podniósł nowy zarzut wskazując, że kształt spornego wzoru na mocy powołanego przepisu nie podlega ochronie, bowiem wynika wyłącznie z funkcji technicznej – jego wygląd wymuszony jest walcowym kształtem mechanizmu umieszczonego we wnętrzu rolety.

I.

Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Urząd Patentowy RP unieważnił sporne prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kaseta do rolet".

Na skutek skargi uprawnionej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2009 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 332/09) uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi.

Sąd stwierdził, że wnioskodawca miał i ma interes prawny do żądania unieważnienia prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego, który wynika z faktu konkurowania z uprawnioną na tym samym rynku. Ponadto Sąd wskazał, że w zakresie oceny przesłanki nowości spornego wzoru różnica między kasetami uwidacznia się przede wszystkim w promieniach zagięć osłony kaset oraz wielkości ich krawędzi zewnętrznych. Cecha ta nie jest widoczna na rysunku przedstawiającym rzut prosty, ale widoczna jest na rysunku przedstawiającym rzut poprzeczny oraz na modelach kaset dołączonych do akt administracyjnych. Zatem przyjęcie przez organ, że wzór nie był identyczny, czyli różnice nie sprowadzały się tylko do nieistotnych szczegółów, powodowało zdaniem Sądu, że nie można było odmówić mu indywidualnego charakteru.

Sąd nie podzielił stanowiska organu dotyczącego ustalenia zakresu swobody twórczej przy ocenie indywidualnego charakteru spornego wzoru uznając, że ściśle użytkowy charakter tego wytworu (głównie jego funkcja maskująca), jego dyskretny wygląd sprawiają, że zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem "ogólne wrażenie" musi być odnoszone do drobnych różnic. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia", jakie wywołują kasety do rolet na zorientowanym użytkowniku należało brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważać, czy wpływają one na "ogólne wrażenie".

Sąd nie podzielił też prezentowanego przez organ stanowiska traktującego "zorientowanego użytkownika" jako zwykłego, końcowego użytkownika. Wskazał, że "zorientowany użytkownik" kasety dostrzeże różnice w promieniach zagięć porównywanych produktów. Sąd wskazał, że oceniając indywidualny charakter kaset do rolet, należało najpierw wyczerpująco ustalić zakres swobody twórczej, biorąc pod uwagę naturę produktu i jego funkcje użytkowe, a następnie ustalić cechy "zorientowanego użytkownika" i poprzez jego pryzmat ocenić produkty i występujące między nimi różnice pamiętając, że "zorientowany użytkownik" to taki, który wie, że są różne rodzaje kaset i bada je dokładnie. W ocenie Sądu "zorientowany użytkownik" to osoba, która stale używa danego towaru i w związku z tym ma pewną wiedzę na temat tego rodzaju wzorów. Nie jest nim fachowiec. Może nim być "konsument bardzo uważny, który wie czego szuka i zwraca uwagę na wszystkie widoczne elementy produktu". "Zorientowany użytkownik" kaset do rolet na pewno nie jest przeciętnym użytkownikiem, czy przeciętnym finalnym nabywcą; to osoba, która patrzy na kasety nie tylko po ich zamontowaniu w pomieszczeniu. Jednocześnie Sąd zauważył, że kasety po zamontowaniu są niewidoczne albo prawie niewidoczne, gdyż są przytwierdzane do ram okiennych, w zasadzie o takim samym kolorze. Mają bowiem osłonić, ale i ukryć kolorowe rolety, aby były niewidoczne. W tej sytuacji natura tego produktu powinna być taka, aby był również jak najmniej widoczny. Brak kasety powoduje, że roleta jest widoczna i psuje estetykę okna.

Za zasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący braku jakiegokolwiek stanowiska organu w przedmiocie jej wniosku w zakresie dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, projektanta omawianego produktu.

Sąd polecił, aby organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy porównał kasety do rolet wg. wzorów obu stron i rozważył, jakie ogólne wrażenie wywierają one na zorientowanym użytkowniku, prawidłowo ustalając zarówno cechy "zorientowanego użytkownika kaset do rolet", jak i "indywidualny charakter" tego produktu.

II.

Urząd Patentowy RP ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z [...] listopada 2010 r. unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru. Na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy organ uznał, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p., gdyż zachodzi tożsamość praktycznie wszystkich ww. cech istotnych wzoru widocznych podczas jego zwykłego używania.

Na skutek skargi uprawnionej M. K. powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 11 sierpnia 2011 r. ( sygn. akt VIII SA/Wa 349/11) oddalił skargę uznając, że organ zrealizował wytyczne i zalecenia zawarte w ww. wyroku z 15 grudnia 2009r.

Wyrok oddalający został zaskarżony przez uprawnioną skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 13 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2340/11) uchylił powyższy wyrok WSA z 11 sierpnia 2011 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 349/11) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zdaniem Sądu kasacyjnego w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., bowiem błędnie przyjęto, że zaskarżona decyzja z [...] listopada 2010 r. została wydana z uwzględnieniem tego przepisu. NSA uznał, że ani WSA przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ani organ nie zastosowali się do oceny prawnej i wskazań zawartych w ww. wyroku z 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 332/09. W szczególności Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zaakceptował wadliwe ustalenie przez organ zakresu swobody twórczej przy badaniu indywidualnego charakteru, a także rozumienia pojęcia "zorientowanego użytkownika", co skutkowało niepełną i niekonsekwentną oceną porównywanych produktów, dokonaną z naruszeniem art. 104 p.w.p. i 80 k.p.a. Zaaprobowano też określony niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu z 2009 r. zakres swobody twórczej. NSA nie zgodził się z Urzędem Patentowym, że zakres swobody twórczej w przypadku wzoru kaset do rolet jest znaczący. Według NSA ściśle użytkowy charakter tego wytworu (głównie jego funkcja maskująca), jego dyskretny wygląd sprawiają, że zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem ogólne wrażenie musi być odnoszone do drobnych różnic. Mając na uwadze charakter i przeznaczenie kaset do rolet, duże różnice między tymi wytworami występować nie mogą. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia", jakie wywołują kasety do rolet na zorientowanym użytkowniku należało brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważać, czy wpływają one na "ogólne wrażenie". Tych zaleceń i wskazań nie wykonał organ, co zaakceptował Sąd w zaskarżonym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznał sprawę i wyrokiem z 12 lipca 2013 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 361/13) uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] listopada 2010 r. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ w szczególności uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z rozstrzygnięcia zawartego w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 332/09.

III.

Rozpoznając sprawę po raz trzeci Urząd Patentowy RP decyzją z [...] maja 2014 r. oddalił wniosek.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP na wstępie wskazał, że w świetle art. 153 p.p.s.a. związany jest oceną prawną i wytycznymi ww. wyroków zapadłych w tej sprawie, tj. : NSA z 13 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2340/11) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2013 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 361/13) i z 15 grudnia 2009 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 332/09).

Wobec powyższego organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, jak to przyjął Sąd w ww. wyroku z 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 332/09. Interes ten Sąd wywiódł z faktu, że uprawniona i wnioskodawca konkurują ze sobą na tym samym rynku oraz, że między nimi toczył się spór przed sądem powszechnym co do przedmiotowego wzoru.

Następnie organ przywołując zarzuty wnioskodawcy co do braku indywidualnego charakteru oraz braku nowości ww. wzoru, a więc przesłanki stypizowane w art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p. podkreślił, że warunkiem sine qua non dla zastosowania ww. przepisów jest wcześniejsze publicznie udostępnienie wzorów przeciwstawionych. Według ustaleń poczynionych w wyroku WSA z 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 332/09, (dalej jako wyrok z 2009 r.) "przeciwstawiony wzór należało traktować jako udostępniony publicznie, gdyż został opublikowany w BUP [...] z lipca 2003 r., czyli przed złożeniem wniosku o rejestrację prawa". Powyższe ustalenie organ podzielił, gdyż przedmiotowy wzór użytkowy pt.: "Roleta okienna" (uznany przez wnioskodawcę jako główne i najbardziej podobne przeciwstawienie) został opublikowany w BUP nr [...] w [...] lipca 2003 r., a więc od tego dnia mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się projektowaniem "kaset do rolet". Urząd Patentowy RP przypomniał również, że poza powyższym wzorem wnioskodawca wskazał w swoim wniosku, jako pozostałe przeciwstawienia, także inne wzory wzory/wynalazki, udostępnione publicznie przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru, tj.:

• "Korpus rolety" Ru. [...] - data publikacji w BUP dnia [...] maja 2000 r.;

• "Zasłona obrotowa - roleta" nr Pat. [...] - data publikacji w BUP dnia [...] lipca 1998 r.;

• "Roleta do zaciemniania pomieszczeń" Z. [...] - data publikacji w BUP dnia [...] lipca 2003 r.

• "Roleta kasetowa" Z. [...] - data publikacji w BUP dnia [...] listopada 2011 r.

Następnie, przy pomocy rysunków owych wzorów organ dokonał oceny nowości. Przypomniał, że w świetle art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawianie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Dokonując analizy porównawczej spornego wzoru pt. "Kaseta do rolet" oraz przeciwstawionych mu ww. wzorów użytkowych organ porównał sporny wzór z wzorem pt. "Roleta okienna" i stwierdził, że:

1. oba te wzory posiadają przekroje poprzeczne profili osłonowych kaset do rolet o kształcie półkolistym, co jest zdecydowanie uwarunkowane charakterem samego wzoru, gdyż jak stwierdził WSA w wyroku z 2009 r. "wewnątrz profilu osłonowego kasety znajduje się zawsze walec, na który nawija się materiał rolety, a materiał po nawinięciu na wałek przybiera kształt walca". Porównywane wzory w przekroju poprzecznym profili osłonowych mają zatem półkolisty kształt z odgiętymi na zewnątrz końcami;

2. górne zagięcie obu wzorów jest dłuższe od dolnego, jednak w przekroju wzoru spornego pt. "Kaseta do rolet" promienie zagięcia są jednakowe, zaś w przekroju wzoru przeciwstawionego pt. "Roleta okienna" promienie zagięć nie są jednakowe, gdyż dolne zagięcie jest wykonane mniejszym promieniem niż górne i mniejszym niż, w spornym wzorze. Zdaniem organu wzory te różnią się między sobą, co potwierdza także stanowisko WSA zawarte w ww. wyroku z 2009 r., że "w sprawie niniejszej różnica między kasetami uwidacznia się przede wszystkim w promieniach zagięć osłony kaset oraz wielkości ich krawędzi zewnętrznych. Cecha ta nie jest widoczna na rysunku przedstawiającym rzut prosty. Widoczna jest zaś na rysunku przedstawiającym rzut poprzeczny oraz na modelach kaset dołączonych do akt administracyjnych".

Urząd Patentowy RP stwierdził, że różnic tych nie można uznać za nieistotne szczegóły (są zatem różnicami istotnymi), gdyż wpływają na ostateczny kształt porównywanych wzorów i różnicują te wzory na tyle by uznać, że sporny wzór posiada cechę nowości. Zdaniem organu tym bardziej pozostałe postacie przeciwstawionych wzorów nie są identyczne ze spornym wzorem. Są one w jego ocenie jeszcze bardziej oddalone od spornego wzoru niż wzór użytkowy pt. "Roleta okienna", mimo że wszystkie one posiadają przekroje poprzeczne profili osłonowych kaset do rolet o kształcie półkolistym. Jest to cecha zdecydowanie uwarunkowana charakterem technicznym samego wzoru, gdyż jak to uznał WSA w wyroku z 2009 r. "wewnątrz profilu osłonowego kasety znajduje się zawsze walec, na który nawija się materiał rolety, a materiał po nawinięciu na wałek przybiera kształt walca". Wobec tego wszystkie te wzory różnią się od niego zagięciami tych półwalców.

Organ wskazał, że w przeciwstawionych wzorach Ru. [...], Ru. [...] i Ru. [...] promienie zagięć nie są jednakowe, gdyż jedno jest wykonane mniejszym promieniem niż drugie i zdecydowanie mniejszym niż, w spornym wzorze. Zatem wzory te różnią się od wzoru spornego, a co za tym idzie nie niweczą jego nowości. Także wzory Pat. [...] i Z. [...] różnią się od spornego wzoru, gdyż w ich przypadku końce walca są idealnie symetrycznie zakończone ostrymi prostokątnymi kształtami lub w ogóle nie posiadają zagięć półwalca, które "przechodziłyby w łuk wygięty przeciwnie do promienia walca".

Reasumując, organ uznał, że sporny wzór nie tylko jest niepodobny do wzoru, który został wskazany przez wnioskodawcę jako "najbardziej podobny do spornego wzoru", tj. do wzoru "Roleta okienna", lecz tym bardziej jest on niepodobny do pozostałych przeciwstawionych rolet, a tym samym nie można go uznać za pozbawiony nowości. Na potwierdzenie powyższego przywołał dokonaną w tym zakresie ocenę zawartą w ww. wyroku WSA z 2009 r. oraz w wyroku NSA z 13 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2340/11), gdzie podkreślono, że "istotne różnice między przeciwstawionymi sobie wzorami kaset dotyczące promieni zagięć osłony kaset oraz wielkości ich krawędzi zewnętrznych powodują, że wzory nie były identyczne, czyli różnice nie sprowadzały się tylko do nieistotnych szczegółów, a zatem nie można było odmówić spornemu wzorowi przemysłowemu także cechy indywidualnego charakteru".

Oceniając indywidualny charakter spornego wzoru, a zatem dokonując oceny zasadności zarzutu wnioskodawcy opartego na art. 104 p.w.p., Urząd Patentowy RP zauważył, że zgodnie z doktryną indywidualny charakter jest to wypadkowa różnych elementów, które przesądzają o pewnej "inności" przedmiotu ukształtowanego według wzoru. Tę "inność" osiąga się poprzez nadanie postaci wytworu cech lub właściwości, które jednak nie mogą pozostawać w sprzeczności z funkcją wytworu będąc wyznacznikiem swobody twórczej projektanta wzoru (M. Poźniak-Niedzielska, Gloso do wyroku SN z 23.10.2007 r., II CSK 302/07, OSP 6/2009). Zgodnie zaś z orzecznictwem (wyrok WSA z 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 30/06) "przedmiotem porównania wzorów przemysłowych powinny być całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji, tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej, w świetle ich cech istotnych." Następnie, stosownie do art. 104 p.w.p. organ zajął się wyjaśnieniem pojęcia "zorientowanego użytkownika", a także ustaleniem "zakresu swobody twórczej" przy projektowaniu kaset do rolet. Powołując się na doktrynę (zob. D. Musker, Communlty Design Law. Principles and Practice, London 2002) organ wskazał, że wzór cechuje indywidualny charakter wówczas, gdy ogólne wrażenie jakie wywołuje u "zorientowanego (rozeznanego) użytkownika" różni się od wrażenia wywoływanego przez wcześniejszy wzór. W związku z tym wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy. Właściwy dla oceny powinien być użytkownik, który styka się ze wzorem, by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem i w celu wyzyskania wartości tkwiącej dla niego w tym produkcie. Organ przyjął, że "zorientowany użytkownik" przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Przymiot takiego użytkownika "zorientowanego" może być rozumiany jako posiadany poziom świadomości na temat znaczenia określonych cech wzoru i wiedza o innych podobnych rozwiązaniach. Pod pojęciem "zorientowanego użytkownika" rozumieć można użytkownika określonych produktów lub osobę mającą orientację w określonym sektorze, do którego należą produkty obejmujące wzór, w szczególności świadomość aktualnego stanu wzornictwa w określonej dziedzinie produkcji. Trzeba mieć na uwadze, że orientacja użytkownika może wynikać z długotrwałego, stałego używania określonych produktów. Nie jest jednak w ocenie organu uzasadnione wymaganie, by "zorientowany użytkownik" znał wszystkie wzory przemysłowe z określonego sektora, ani tym bardziej wymaganie, by był on specjalistą z dziedziny projektowania wzorów przemysłowych. "Zorientowanemu użytkownikowi" przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta (występującego w prawie znaków towarowych) poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic. Pojęcie "zorientowanego użytkownika" nie powinno być przy tym utożsamiane z modelem przeciętnego konsumenta odpowiednio poinformowanego i uważnego, wykształconym w orzecznictwie dotyczącym znaków towarowych i nieuczciwej konkurencji. Urząd Patentowy RP stwierdził, że nie powinno budować się również analogii między miernikiem "zorientowanego użytkownika", a miernikiem znawcy (fachowca, specjalisty) w prawie patentowym, którego wiedza stanowi wyznacznik przy ocenie poziomu wynalazczego (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Na potwierdzenie powyższego organ przywołał stanowisko:

• Sądu Najwyższego zawarte w wyrok z 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07, według którego wykładnia językowa pojęcia "zorientowany użytkownik" wskazuje, że chodzi o osobę dobrze poinformowaną, mającą dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystającą z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów. Pojęcie to odnosi się do konkretnej grupy przedmiotów porównywanych, do której należy przedmiot zarejestrowany jako wzór przemysłowy oraz przedmiot zakwestionowany. Trzeba uznać, że "zorientowany użytkownik" nie jest ani znawcą (ekspertem), ani przeciętnym odbiorcą. Sąd Najwyższy zauważył, że nawet jeżeli chodzi o porównanie przedmiotów codziennego użytku, z których każdy korzysta, nie każdy jest "zorientowanym użytkownikiem" w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p., nie każdy bowiem, nawet stały użytkownik, ma wystarczające rozeznanie stanu wzornictwa przemysłowego, umożliwiające porównanie wzorów w zakresie niezbędnym dla oceny odmienności lub podobieństwa wzorów z punktu widzenia ochrony praw z rejestracji wzoru;

• OHIM-u - L. Brancus-Cieślak, Podstawy nieważności wzorów wspólnotowych w świetle decyzji OHIM, EPS 10/2008, gdzie przyjęto, że "zorientowany użytkownik" powinien mieć ogólne wyobrażenie o cechach wzorów występujących w obrocie gospodarczym, którymi interesuje się jako użytkownik, zaś jego orientacja zrównywana jest ze zwykłym doświadczeniem wynikającym z faktycznego posługiwania się danym produktem i posiadaniem przeciętnej wiedzy o segmencie rynkowym, do którego zaliczany jest produkt.

Organ wskazał, że ustalając w tej sprawie "zorientowanego użytkownika" wziął także pod uwagę ocenę zawartą w wyrokach WSA z 10 października 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1116/07) oraz NSA z 20 marca 2007 r. (sygn. akt II GSK 232/08), a dotyczącą listew przypodłogowych i uznał, że "zorientowanym użytkownikiem" kaset do rolet nie będzie na pewno osoba, która patrzy na osłony rolet po ich zamontowaniu w pomieszczeniu. Natura tego produktu jest bowiem taka, że jeżeli rolety są już prawidłowo zamontowane, to się ich właściwie w ogóle nie widzi, bowiem są nieistotnym detalem wykończeniowym. Rzucałby się w oczy dopiero brak kaset do rolet, albo ich wadliwe ułożenie. Zatem "zorientowany użytkownik" kaset do rolet to taki, który przed wyborem właściwego produktu, ogląda go uważnie, porównuje różne dostępne rodzaje produktu, bada ich wygląd i funkcjonalność. Ogląda produkt (kasetę do rolet) raczej w sklepie, z wierzchu i od spodu, bierze ją do ręki, patrzy z bliska, bada poszczególne elementy (promień półwalca, jego zakończenia, etc.). "Zorientowanym użytkownikiem" kaset do rolet, będzie zatem osoba, która poszukuje kaset do rolet i dopiero zamierza je zamontować jako wykonawca lub inwestor.

W kwestii zakresu swobody twórczej organ stwierdził, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, w którym zastosowano wzór lub który wzór ucieleśnia, a także sektor przemysłu, do którego on należy oraz właśnie stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru. Zależnie bowiem od zakresu swobody projektanta oceniany jest indywidualny charakter wzoru. I tak przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru. Natomiast w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. Zgodnie z doktryną ocena zakresu swobody twórczej powinna być dokonywana również z perspektywy "zorientowanego użytkownika" (K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH 3/2005, także J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony, PUG 9/2007).

Organ wskazał, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. I tak w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. "Zorientowany użytkownik" musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć, nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej (wyrok SN z 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07). Z powyższego w ocenie organu wynika, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń funkcjonalnych, swoboda twórcza jest mniejsza, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury estetycznej.

Reasumując powyższa kwestię – mając przy tym na uwadze, że jest związany w oparciu o art. 153 p.p.s.a. stanowiskiem WSA zawartym w ww. wyroku z 15 grudnia 2009 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 332/09), Urząd Patentowy RP ustalił, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu spornego wzoru jest bardzo mały.

Wobec powyższych ustaleń Urząd Patentowy RP stwierdził ostatecznie, że sporny wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter. Wskazał, że ów wzór, jak i wzory mu przeciwstawione mimo, że posiadają przekroje poprzeczne profili osłonowych kaset do rolet o kształcie półkolistym, to różnią ich zagięcia. W przekroju spornego wzoru promienie zagięcia są jednakowe, zaś w przekroju przeciwstawionego wzoru Ru. [...] promienie zagięć nie są jednakowe - dolne zagięcie jest wykonane mniejszym promieniem niż górne i mniejszym niż we wzorze spornym Rp. [...]. Zdaniem organu także pozostałe przeciwstawione wzory cechują się odmiennymi zagięciami końców półwalca (lub ich brakiem), a sam fakt posiadania profilu poprzecznego w kształcie półwalca uznał za niewystarczający by stwierdzić, że porównywane wzory wywołują takie samo ogólne wrażenie, ponieważ profil o kształcie półwalca jest zdecydowanie uwarunkowany charakterem samego wzoru, gdyż "wewnątrz profilu osłonowego kasety znajduje się zawsze walec, na który nawija się materiał rolety, a materiał po nawinięciu na wałek przybiera kształt walca" (wyrok WSA z 15 grudnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 332/09).

Podsumowując, organ stwierdził, że przy bardzo wąskim zakresie swobody twórczej w rozpatrywanej sprawie, różnice wskazane między wzorami są wystarczające by uznać, że porównywane wzory wywierają odmienne ogólne wrażenie na "zorientowanym użytkowniku". "Zorientowany użytkownik" porównując bowiem "kasety do rolet" może zapoznać się z różnymi osłonami tych rolet, przez co zdaniem organu dostrzeże on różnice pomiędzy nimi, m.in. takie jak promienie zagięć półwalca, gdyż charakter "kaset do rolet" nie pozwala na zastosowanie zbyt dużych różnic pomiędzy nimi. Organ wskazał, że - w myśl wyroku WSA z 2009 r., przy rozważaniu "ogólnego wrażenia" jakie wywołują "kasety do rolet na zorientowanym użytkowniku" należało wziąć pod uwagę nawet drobne różnice, gdyż z istoty wzoru wynika, iż duże różnice między tymi wytworami występować nie mogą.

Co do dowodu z zeznań świadków organ, że zarówno wnioskodawca, jaki i uprawniony ostatecznie wycofali swoje wnioski o przesłuchanie świadków - odpowiednio A. U. i J. K., dlatego też dowody te nie został przeprowadzone.

Wnioskodawca – P. Sp. j. z siedzibą w K. (dalej skarżąca) w terminie zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła naruszenie:

1. prawa procesowego, tj.:

a. art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

b. art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej, w tym dotyczące zakresu swobody twórczej - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a. art. 102 ust. 1 p.w.p. przez przyjęcie, iż sporny wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter;

b. art. 104 p.w.p. poprzez:

i. przyjęcie, że ogólne wrażenie spornej postaci wzoru przemysłowego różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na zorientowanym użytkowniku przez wzór publicznie udostępniony przed datą pierwszeństwa;

ii. pominięcie przy ocenie ogólnego wrażenia wszystkich cech postaciowych decydujących o ogólnym wrażeniu spornego wzoru, w tym błędnym założeniu, że wzory posiadają przekroje poprzeczne profili osłonowych kaset do rolet o kształcie półkolistym, co jest zdecydowanie uwarunkowane charakterem samego wzoru. Jest to cecha uwarunkowana charakterem technicznym;

iii. przyjęcie ograniczonej swobody twórczej, tym samym uznanie, że o różnym ogólnym wrażeniu decydują niewielkie różnice;

c. art. 108 ust 3 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie lub nieuwzględnienie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy RP ze względu na konieczność ponownej analizy materiału dowodowego w świetle prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Do skargi skarżąca załączyła sporządzoną dnia [...] grudnia 2014 r. przez prof. dr. hab. E. N. opinię dotyczącą zdolności rejestrowej spornego wzoru w świetle ww. stanowisk organu oraz WSA i NSA. Z opinii tej wynika, że w niniejszej sprawie:

1. "ocenie powinien podlegać wzór jako całość, a nie jego poszczególne detale, czy też elementy niewidoczne w trybie zwykłego użytkowania - w analizowanym stanie faktycznym ocenie podlegać będą przeciwstawione kasety do rolet, ich zewnętrzna postać";

2. "ocena indywidualnego charakteru wzoru i przeciwstawionego mu produktu powinna być dokonana z punktu osoby, która patrzy na kasety nie tylko po ich zamontowaniu w pomieszczeniu". "Właściwie, więc WSA w wyroku z 15 grudnia 2009 r. wskazał, że "zorientowany użytkownik" kaset to ten, który ich poszukuje i dopiero zamierza je zamontować jako wykonawca lub inwestor. "Zorientowany użytkownik" produktu, przed wyborem właściwego produktu, ogląda go uważnie i porównuje różne dostępne rodzaje produktów, bada ich wygląd i funkcjonalność";

3. "kluczowe znaczenie przy budowaniu modelu "zorientowanego użytkownika" ma uprzednie określenie "swobody twórczej" przy projektowaniu wzoru";

4. "Niezwykle istotne jest podkreślenie, iż wzięcie pod uwagę bezopornego (w przedmiocie zakresu swobody twórczej) stanowiska Uprawnionej, zawartego w bliźniaczym postępowaniu w sprawie o sygn. akt Sp. [...], było możliwe dopiero przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez UP RP, bowiem zostało ono sformułowane w rok po wydaniu zaskarżonej decyzji UP RP z 2008 r., zaś wyrok WSA z 2009 r. zawierający wytyczne dla organu oparł się na okolicznościach stanu faktycznego, które z chwilą wydania decyzji UP w 2010 r. - uległy istotniej zmianie";

5. "ze względu na specyficzne okoliczności każdego stanu faktycznego, bezkrytycznie odniesienie się do rozstrzygnięć zapadłych w innej sprawie może prowadzić do błędnych wniosków i ocen. Tak jest moim zdaniem w odniesieniu do podporządkowania toku rozważań organów oceniających do orzeczeń zapadłych w sprawie tzw. listew przypodłogowych."

Skarżąca wskazała, że organ błędnie określił zakres przedmiotowy spornego prawa w odniesieniu istotnych i nieistotnych cech mających wpływ na ocenę "ogólnego wrażenia" oraz indywidualnego jego charakteru. Uznając bowiem za istotny element spornego wzoru jednakowe promienie "zagięć" Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił, w jakim stopniu ta cecha wyczerpuje przesłanki indywidualizujące wzór określone w art. 102 ust 1 p.w.p. Podniosła, że przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są zarejestrowane postacie ich wytworów, przy czym zakres przedmioty prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie, a to zgodnie z wcześniejszą wersją ustawy art. 107 ust. 2 p.w.p., co znajduje potwierdzenie w obecnej regulacji: art. 108 ust 3 p.w.p. oraz § 5 ust. 1 (4 ) i § 10 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wzorów przemysłowych (Dz. U z 2002 r. nr 40, poz. 358 i z 2005 r. nr 106, poz. 893 ze zm.). Zdaniem skarżącej organ przy ocenie spornego wzoru zobowiązany był uwzględnić jego postać poprzez wskazaną istotę po wyrazach "cech istotnych wzoru przemysłowego", a nimi są:

e. zewnętrzny kształt kasety oparty na kształcie półkuli;

f. jednakowo odgięte na zewnątrz po tym samym promieniu końcowe części' kasety dolna 1 i górna 2;

g. przy różnych ich odległościach od jej osi pionowej;

h. możliwie jak najmniejsza odległość części dolnej 1 od osi poziomej kasety;

i. symetrycznie względem tej osi usytuowanie dwóch jednakowych kanałów 3 i 4 na całej odległości.

Natomiast Urząd Patentowy RP przy ocenie "ogólnego wrażenia" w analizie porównawczej:

A. ograniczył się do wskazania różnic pomiędzy jedną cechą (powyżej wskazaną w pkt. f.) - "mimo, że posiadają przekroje poprzeczne profili osłonowych kaset do rolet w kształcie półkolistym, ale różne zagięcia. W przekroju spornego wzoru pt. "Kaseta do rolet" promienie zagięcia są jednakowe, zaś w przekroju wzoru użytkowego przeciwstawionego Ru. [...] promienie zagięć nie są jednakowe, gdyż dolne zagięcie jest wykonane mniejszym promieniem niż górne i mniejszym niż we wzorze spornym";

B. błędnie (wbrew woli uprawnionej zastrzegającej wzór) pominął podstawową cechę przez nią wskazaną po słowach "cechy istotne wzoru przemysłowego - "zewnętrzny kształt kasety oparty na kształcie półkuli"- "także pozostałe przeciwstawione wzory cechują się odmiennymi zagięciami końców półwalca (lub ich brakiem)", i tym samym błędnie organ przyjął, że "sam fakt posiadania profilu poprzecznego w kształcie półwalca jest niewystarczające by uznać, że wzory wywołują takie samo ogólne wrażenie";

C. błędnie przyjął, że "sam fakt posiadania profilu poprzecznego w kształcie półwalca jest niewystarczający, by uznać, że wzory wywołują takie samo ogólne wrażenie", ponieważ profil w kształcie półwalca jest zdecydowanie uwarunkowany charakterem samego wzoru, gdyż "wewnątrz profilu osłonowego kasety znajduje się walec, na który nawija się materiał rolety, a materiał po nawijaniu na wałek przybiera kształt walca";

D. przyjął - wbrew zgromadzonej w sprawie dokumentacji, błędny zakres swobody twórczej;

E. przyjął wprost postanowienia zawarte w wyrokach zapadłych w tej sprawie.

Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uprawniona – M. K. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Zgodnie z treścią przepisu art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu (por. II SA/Kr 959/13 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 października 2013 r. LEX nr 1384916).

Po drugie, stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

W konsekwencji należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, skarga jest więc nieuzasadniona.

Należy zatem przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał za zasadny wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. bowiem, wbrew stanowisku Sądu zawartego w zaskarżonym wyroku, ani Sąd, ani organ nie zastosowali się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 332/09. Oznacza to, że NSA potwierdził i zaakceptował prawidłowość wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 2009 r.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 332/09 podkreślono, że w kwestii interpretacji pojęć: "zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru" oraz "zorientowany użytkownik" Urząd Patentowy RP ponownie rozpoznający sprawę powinien wykorzystać wywody poczynione w tym zakresie w wyroku NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 364/06 oraz w wyroku WSA w W-wie z 10 października 2007 r., sygn. VI SA/Wa 1116/07. Wyroki te dotyczyły listew przypodłogowych.

Po drugie, Sąd w wyroku z 2009 r. wyraźnie podkreślił, że istotne różnice między przeciwstawionymi sobie wzorami kaset, dotyczące promieni zagięć osłony kaset oraz wielkości ich krawędzi zewnętrznych powodują, że wzory te nie były identyczne, czyli różnice nie sprowadzały się tylko do nieistotnych szczegółów, a zatem nie można było odmówić spornemu wzorowi przemysłowemu indywidualnego charakteru.

W tej sytuacji, oceniając indywidualny charakter kaset do rolet, trzeba było najpierw wyczerpująco ustalić zakres swobody twórczej, biorąc pod uwagę naturę produktu i jego funkcje użytkowe, a następnie ustalić cechy "zorientowanego użytkownika" i poprzez jego pryzmat ocenić produkty i występujące między nimi różnice pamiętając, że "zorientowany użytkownik" to taki, który wie, że są różne rodzaje kaset i bada je dokładnie. Po trzecie, Sąd w wyroku z 2009 r. wyraźnie podkreślił, że w dziedzinie kaset do rolet okiennych występuje ograniczona możliwość swobody twórczej. Ściśle użytkowy charakter tego wytworu (głównie jego funkcja maskująca), jego dyskretny wygląd sprawiają, że zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem ogólne wrażenie musi być odnoszone do drobnych różnic. Mając na uwadze charakter i przeznaczenie kaset do rolet, duże różnice między tymi wytworami występować nie mogą. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia", jakie wywołują kasety do rolet na zorientowanym użytkowniku należało brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważać, czy wpływają one na "ogólne wrażenie".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał, że Urząd Patentowy RP rozpoznając sprawę po raz trzeci zastosował się do powyższych wytycznych w sposób ścisły, zatem nie można mu zarzucić naruszenia art. 153 p.p.s.a. W konsekwencji również nie są zasadne pozostałe zarzuty skargi o charakterze procesowym, dotyczące nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich jej okoliczności.

Sąd podziela zatem w całości stanowisko organu, że pomiędzy spornym wzorem, a wzorami przeciwstawionymi występują różnice. Różnice te zostały szczegółowo opisane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy czym organ uczynił to posługując się także rysunkami wzorów. Tę różnicę stanowią promienie zagięć kasety (inaczej profilu osłonowego rolet), bowiem w spornym wzorze promienie zagięć kasety są jednakowe w przekroju poprzecznym, zaś w najbardziej zbliżonym do niego przeciwstawionym wzorze użytkowym "Roleta okienna" Ru. [...] dolne zagięcie kasety ma mniejszy promień niż górne zagięcie i jednocześnie mniejsze niż w spornym wzorze. W ocenie Sądu należy się także zgodzić ze stanowiskiem organu, że różnice te są istotne, co jest zbieżne z analizą WSA zawartą w wyroku z 2009 r. Różnice te są też widoczne na załączonych do akt modelach kaset. W tej sytuacji zasadnie organ stwierdził, że sporny wzór posiada cechę nowości.

W ocenie Sądu nie są też trafne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, z przyczyn wskazanych niżej.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że organ błędnie określił zakres przedmiotowy spornego prawa w odniesieniu istotnych i nieistotnych cech, mających wpływ na ocenę "ogólnego wrażenia" oraz indywidualnego jego charakteru. Analizując indywidualny charakter spornego wzoru organ odwołał się do treści art. 104 p.w.p. i trafnie wywiódł, że wzór należy oceniać całościowo, przy uwzględnieniu ogólnego wrażenia, który wywołuje na zorientowanym użytkowniku.

Wbrew twierdzeniom skargi fakt, że Urząd Patentowy RP dopatrzył się tylko jednej istotnej różnicy, w jednym elemencie porównywanych wzorów, nie oznacza, że dokonana przez niego ocena ogólnego wrażenia, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanych użytkowniku, jest błędna.

W szczególności w kwestii zorientowanego użytkownika organ słusznie uznał, że tym zorientowanym użytkownikiem jest osoba, która własnoręcznie bada wszystkie - bez wyjątku, elementy kasety do rolet, ich rodzaje, a zatem może to być wykonawca, bądź inwestor, nie zaś osoba, która patrzy na osłony rolet dopiero po ich zamontowaniu. Wówczas bowiem z natury rzeczy te elementy są mało widoczne, co jest ich cechą pożądaną po zamontowaniu. Przykładem są tu listwy przypodłogowe, o których mowa w wyroku WSA w W-wie z 10 października 2007 r., sygn. VI SA/Wa 1116/07.

Idąc dalej tym tokiem rozumowania słuszne jest stanowisko organu zajęte w zgodzie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 2009 r., że w rozpoznawanej sprawie zakres swobody twórczej jest niewielki. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że im mniejsza swoboda twórcza, tym większą wagę powinno się przywiązywać do nawet małych różnić, czy też zmian (por. także J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony, PUG 9/2007). Także i NSA uchylając wyrok WSA z 11 sierpnia 2011 r. nie zgodził się ze stanowiskiem, że zakres swobody twórczej w przypadku wzoru kaset do rolet jest znaczący.

Reasumując, Sąd w pełni podzielił dokonaną przez Urząd Patentowy RP ocenę porównawczą przedmiotowych wzorów przemysłowych, prowadzącą do prawidłowego wniosku, że porównywane wzory wywierają odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Należy też w tym miejscu zaznaczyć, że pojęcia "ogólnego wrażenia", o jakim mowa w art. 104 ust. 1 p.w.p. nie można rozumieć potocznie, czyli "na pierwszy rzut oka". Chodzi tu o bardzo dokładną ocenę wzoru jako całości z uwzględnieniem drobnych, ale istotnych różnic, które przy małej swobodzie twórczej wywierają odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, uważnie badającym dany wzór.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zaś podnoszona w skardze kwestia innego postępowania toczącego się pomiędzy stronami przed Urzędem Patentowym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.