Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 910/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 106 § 3, art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 42, art. 43
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska, Sędzia WSA del. do NSA Jolanta Rudnicka (spr.), Protokolant asystent sędziego Aleksandra Żurawicka, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. T., P. T., S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010r. sygn. akt II SA/Wa 1776/09 w sprawie ze skargi S. T., M. T., P. T. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1776/09, oddalił skargę S. T., M. T. i P. T. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] zobowiązał S. T., M. T. i P. T. do zwolnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzję wydano w związku z faktem, że w 1997 r. S. T. odszedł ze służby wojskowej, przed upływem okresu do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, a tym samym bez uprawnień do kwatery służbowej.

Powyższa decyzja została przez organ przesłana na adres pełnomocnika –

radcy prawnego M. S., [...] W. ul. [...], tj. na adres widniejący w nagłówku pełnomocnictwa. Odbiór decyzji pokwitowała w dniu [...] marca 2009 r. J. B. W piśmie skierowanym do organu z dnia

[...] października 2008 r. (jeszcze przed datą wydania decyzji), pełnomocnik skarżących nie wskazał nowego (innego) adresu do doręczeń.

W dniu [...] kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżących wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] marca 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podniósł, że strony zostały prawidłowo pouczone o terminie wniesienia odwołania a decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżących na podany przez niego adres kancelarii prawnej. Nadto wskazał, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znalazł się podpis J. B., sekretarki kancelarii, przy czym okoliczność ta wynika z postępowania reklamacyjnego w Urzędzie Pocztowym. Organ wywiódł, że stosownie do art.129§2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji a skoro odwołanie zostało wniesione z uchybieniem tego terminu i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został uwzględniony, to na podstawie art. 134 k.p.a. – organ stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. W ocenie organu okoliczność, że J. B. jest sekretarką wynika z odpowiedzi na reklamację w Urzędzie Pocztowym oraz z rozmowy telefonicznej, wykonanej przez pracownika Biura Prezesa WAM, bowiem pod numerem telefonu kancelarii prawnej pełnomocnika zgłasza się i przedstawia J. B.

Powyższe postanowienie Prezesa WAM z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania stało się przedmiotem skargi S. T., M. T. i P. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, skarżący podnieśli naruszenie art. 7, art. 77, art. 42 § 3, art. 44, art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że J. B., która odebrała adresowaną do pełnomocnika stron korespondencję, nie jest pracownikiem kancelarii prawnej ani współpracownikiem. Na dowód tej okoliczności do skargi dołączono pismo z Kancelarii Rachunkowo-Podatkowej K. P. W. z dnia [...] września 2009 r.

Pełnomocnik skarżących stwierdził ponadto, że działalność gospodarczą – kancelarię prawną prowadzi w Ś., to jest jego adres do doręczeń i tam powinna być doręczona przedmiotowa decyzja. Twierdząc, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez winy pełnomocnika, podniósł, że korespondencję doręczono osobie, która nie była uprawniona do odbioru korespondencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zdaniem Sądu, w sprawie bezsporne jest, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik – radca prawny M. S. złożył do akt sprawy pełnomocnictwo, które w nagłówku zawiera treść "Kancelaria prawna [...] W., ul. [...] ". Taki też nagłówek zawiera pismo pełnomocnika z dnia [...] października 2008 r., skierowane do organu. Bezsporne jest również, że przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżących na adres wskazany w nagłówku pełnomocnictwa i pisma z dnia [...] października 2008 r.

Organ kierował korespondencję do pełnomocnika na adres przez niego wskazany i doręczając korespondencję na powyższy adres, działał zgodnie z wolą pełnomocnika i nie można mu zarzucić nieprawidłowości w zakresie określenia adresata przesyłki. Ponadto, zdaniem Sądu, twierdzenie pełnomocnika zawarte w skardze, że przesyłka winna być skierowana na adres w Ś. (bo tam zarejestrowana jest działalność gospodarcza – kancelaria prawna), nie znajduje żadnego uzasadnienia wobec niewskazania przez niego tego adresu na etapie postępowania administracyjnego. Okoliczność, że adres w Ś. pojawił się na etapie skargi do Sądu, jest bezsporna. Sąd podkreślił, że w istocie zarzuty skargi sprowadzają się do oceny, czy przesyłka - doręczona na adres wskazany przez pełnomocnika - mogła zostać uznana za prawidłowo doręczoną, wobec faktu, że odebrała ją osoba trzecia –J. B. Sąd dalej wywodził, że radca prawny M. S. jest osobą fizyczną, prowadzącą działalność gospodarczą w formie kancelarii prawnej. Dla przedmiotowej sprawy, zdaniem Sądu, bez znaczenia pozostaje, gdzie powyższa działalność gospodarcza jest zarejestrowana, gdzie uiszczane są podatki, kogo i na jakich warunkach radca prawny prowadzący działalność gospodarczą, zatrudnia. Bez znaczenia jest też, wobec różnorodności form zatrudnienia, czy pełnomocnik zatrudnia pracowników na umowę o pracę, czy też wykonują oni zadania w kancelarii bezpłatnie, np. w formie praktyk studenckich. Posługując się w prowadzeniu kancelarii prawnej osobami trzecimi w czynnościach prawnych, zawodowy pełnomocnik nie może zwolnić się od odpowiedzialności za powierzone im działania. Ponosi bowiem ryzyko, związane ze skutkami powierzenia osobom trzecim czynności, które winien wykonać samodzielnie. W kontekście powszechności faktu, że indywidualne kancelarie prawne, prowadzone w ramach działalności gospodarczej, mają siedzibę w mieszkaniu radcy prawnego lub w wynajętym lokalu mieszkalnym, uznać należy - zdaniem Sądu pierwszej instancji, iż przesyłkę organ doręczył zarówno w mieszkaniu, jak i miejscu pracy, tj. na wskazany przez pełnomocnika adres, zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. Według Sądu zarzut naruszenia art. 42 § 3 k.p.a. jest bezzasadny wobec faktu, iż pełnomocnik przebywał na urlopie, a zatem brak było fizycznej możliwości zastania go pod wskazanym adresem. W ocenie Sądu, brak staranności pełnomocnika w doborze osób, przy pomocy których prowadzi on działalność gospodarczą i ryzyko skutków, wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji kierowanej na adres indywidualnej kancelarii prawnej, obciąża zawodowego pełnomocnika. Domniemywa się bowiem, że osoba dorosła, odbierająca w imieniu zawodowego pełnomocnika korespondencję, kierowaną na adres jego kancelarii (przez niego wskazany), jest domownikiem lub osobą uprawnioną przez niego do odbioru korespondencji. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił dowodów obalających to domniemanie. Przyjęte domniemanie organ potwierdził na etapie postępowania wyjaśniającego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż organ prawidłowo zastosował tryb doręczenia zastępczego, uznając, że przesyłka została doręczona zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli S. T., M. T. i P. T., reprezentowani przez radcę prawnego. W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.", poprzez wadliwą ocenę zaskarżonego postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r.;

2. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodu z dokumentu złożonego przez stronę;

3. art. 106 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 42 § 1, § 2 i §3 k.p.a. i art. 43 k.p.a. poprzez wydanie wyroku w oparciu o błędną i pobieżną analizę akt sprawy oraz błędne ustalenia faktyczne i przyjęcie, że adres do doręczeń pełnomocnika stron stanowi jego adres zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej oraz że J. B. była osobą, którą pełnomocnik stron posługiwał się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, błędne przyjęcie, że J. B. była uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika stron oraz że w dacie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik przebywał na urlopie, przyjęcie że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2009 r. nastąpiło w sposób prawidłowy, zgodny z art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. oraz art. 42 § 1, § 2 i §3 k.p.a. i art. 43 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że adres do doręczeń pełnomocnika stron stanowi jego adres zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że J. B. była osobą, którą pełnomocnik stron posługiwał się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, że J. B. była uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika stron oraz błędne przyjęcie, że w dacie doręczenia przesyłki pełnomocnik przebywał na urlopie, błędne przyjęcie że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w sposób prawidłowy, zgodny z art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wadliwość wyroku wynika z nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że pełnomocnik stron wskazywał w skardze, iż doręczenie powinno nastąpić w miejscu zarejestrowania działalności gospodarczej pełnomocnika stron. Tymczasem w uzasadnieniu skargi zawarto stwierdzenie, że doręczenie korespondencji pełnomocnikowi stron winno odbyć się w trybie określonym w art. 42 § 1 § 2 i § 3 k.p.a., tak więc wskazana decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego powinna być doręczona osobiście pełnomocnikowi stron, w sytuacji, gdy nie zatrudnia on pracowników, a doręczenie nie miało nastąpić w miejscu zamieszkania pełnomocnika stron.

W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że doręczenie korespondencji nastąpiło zarówno w mieszkaniu pełnomocnika stron - w sytuacji, gdy dowody zgromadzone w sprawie nie wskazywały, że jest to mieszkanie, w którym zamieszkuje pełnomocnik stron, jak i miejscu pracy - w sytuacji, gdy pełnomocnik nie prowadził działalności gospodarczej pod tym adresem - jednoznacznie wskazując, że jest to adres do doręczeń.

W skardze kasacyjnej podniesiono, że adres dla doręczeń został udostępniony przez osobę prowadzącą pod tym adresem działalność gospodarczą A. R. - O. Według autora skargi kasacyjnej pełnomocnik wykazał, że J. B. nie była pracownikiem pełnomocnika i nie dysponowała jego pieczęcią firmową, a także, nie była jego domownikiem, tak więc obalił domniemania, na podstawie których organ wydał rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uzasadnił, z jakiego faktu wyprowadzić można domniemania, że osoba dorosła jest uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika stron, nie wskazał również podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, według pełnomocnika skarżących, dopuścił się ponadto naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści tego dokumentu wynika, że pełnomocnik prowadzi jednoosobową kancelarię radcy prawnego i nie współpracuje na jakiejkolwiek podstawie z innymi osobami. W skardze kasacyjnej wskazano, że Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił również na jakiej podstawie ustalił, że w momencie dostarczenia przesyłki pod wskazany adres, pełnomocnik przebywał na urlopie, a zatem brak było fizycznej możliwości zastania go pod tym adresem. Ustalenie to - stanowiące jedną z podstaw oddalenia skargi - jest błędne i zostało dokonane na podstawie wadliwej oceny akt sprawy.

Kolejnym uchybieniem, jakiego dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny jest, zdaniem autora skargi kasacyjnej, dokonywanie oceny zasadności skargi w oparciu o ustalenia organu poczynione po dniu, w którym pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Uniemożliwiło to pełnomocnikowi stron odniesienie się do ustaleń dokonanych przez organ oraz zajęcie merytorycznego stanowiska w odniesieniu do tych ustaleń i zgłoszenie ewentualnych dowodów a tym samym strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art.183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a, czyli naruszeniu przepisów postępowania. W ramach naruszenia przepisów prawa procesowego skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art.3 §1 i §2 p.p.s.a., polegające na wadliwej ocenie zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wymaga zatem wyjaśnienia, że art.3 §1 i §2 p.p.s.a. określa jedynie kognicję sądu administracyjnego oraz nakazuje mu stosować przewidziane w ustawie środki, nie wskazując ani tych środków, ani przesłanek ich stosowania. Przepis ten nie może stanowić skutecznego środka do podważenia wyroku sądu, gdyż nie można go naruszyć – jak twierdzi autor skargi kasacyjnej - przez wadliwą ocenę zaskarżonego aktu. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.106§3 p.p.s.a. przez pominięcie dowodu z dokumentu załączonego do skargi. Przepis art.106 §3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministarcyjnym nowych dowodów. Z treści tego przepisu wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma być to dowód uzupełniający. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Ta regulacja pozostaje w związku z celem postępowania dowodowego. Zadaniem sądu administracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, czy dokonały właściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Zatem nawet w sytuacji, gdy dowód został zgłoszony przez stronę w postępowaniu przed sądem administracyjnym, to nieprzeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu nie mogło być oceniane, jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego zarzut ten jest nieuzasadniony również z tego powodu, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do okoliczności dowodzonej tym dokumentem - zaświadczeniem z [...] września 2009 r., stwierdzając, że bez znaczenia jest, czy i na jakich warunkach radca prawny zatrudnia pracowników, bo - zdaniem Sądu - nie ma to wpływu na trafność rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Nietrafny jest również podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.133 §1 p.p.s.a., polegający na wydaniu wyroku " w oparciu o błędną i pobieżną analizę akt sprawy i błędne ustalenia faktyczne". Stosownie do treści art.133 §1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania sądu jest materiał dowodowy zgromadzony w toku całego postępowania przed organami i przed sądem. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie to, że sąd nie może wyjść poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. Wymieniony przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd administracyjny wyszedł poza zgromadzony materiał dowodowy. Nie jest natomiast naruszeniem art.133 §1 p.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny, nawet gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego ( por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., sygn. II FSK 419/07, publ. Lex nr 4885600). Zarzut pominięcia przez sąd części materiału dowodowego nie może być skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art.133 §1 p.p.s.a. Przepis ten nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego ( por. wyroki NSA z 29 maja 2009 r., sygn. I FSK 506/08, publ. Lex nr 551748; z dnia 28 maja 2008 r., sygn. I OSK 94/08, publ. Lex nr 471498; z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. II FSK 1934/07, publ. Lex nr 551708).

Nie trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145§1 pkt 1lit.b, który pełnomocnik wiąże z faktem sporządzenia notatki służbowej przez pracownika organu już po wydaniu decyzji. Otóż, jak wynika z akt administracyjnych organ odwoławczy czynił ustalenia w celu prawidłowego doręczenia decyzji i wyniki tych ustaleń pracownik organu zamieścił w notatce służbowej, co w żaden sposób nie świadczy o pozbawieniu strony możliwości obrony swych praw.

Zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit.c w zw. z art.42 §1, §2 i §3 k.p.a. i art.43 k.p.a. autor skargi kasacyjnej uzasadnia błędnym przyjęciem, że adres dla doręczeń pełnomocnika stron stanowi jego adres zamieszkania i prowadzenia działalności nadto, że J. B. była uprawniona do odbioru korespondencji oraz błędne przyjęcie, że doręczenie przesyłki nastąpiło w sposób prawidłowy, zgodny z art.42§1 i art.43 k.p.a. W tej kwestii wskazać trzeba, że radcy prawnemu wykonującemu zawód w kancelarii radcy prawnego należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym, tak jak osobie fizycznej. Nie ma podstaw do uznania, że kancelaria radcy prawnego jest jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej w rozumieniu art.45 k.p.a. i odpowiednio art.67 §2 p.p.s.a. ( por. postanowienie NSA z 28 lutego 2005 r., sygn.akt II FZ 37/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.117 i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1994 r., sygn.III CZP 53/94, publ. OSCP 1994/11/214). To ustalenie stanowi punkt wyjścia do przyjęcia, że radcy prawnemu doręcza się korespondencję w jego miejscu zamieszkania lub miejscu pracy ( art.42§1 k.p.a.). Z kolei art. 42 §3 k.p.a. przewiduje, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w §1 i §2, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jest to tzw. doręczenie właściwe. Natomiast, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata ( art.43 k.p.a.). Jest to doręczenie zastępcze. Przepisy k.p.a. nie regulują kwestii dotyczących sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu " do korespondencji", tak jak to uczynił pełnomocnik skarżących, a co też praktykuje się w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego adresatem, o którym stanowi, wskazany wyżej art. 42 k.p.a., jest nie tylko osoba faktycznie zamieszkująca pod adresem doręczenia, ale również osoba, która taki adres wskazała, jako adres dla doręczeń. Skoro tak, to domownikiem w rozumieniu art.43 k.p.a. jest faktycznie zamieszkująca pod tym adresem pełnoletnia osoba. Inne rozumienie tego przepisu praktycznie wykluczałoby możliwość doręczenia pism pod adresem wskazanym jako adres dla doręczeń. Taki sposób doręczenia przesyłek przez wskazanie adresu dla doręczeń wybiera strona w sytuacji, gdy z uwagi na sposób prowadzenia działalności, tryb życia lub inne okoliczności wskazuje adres dla doręczeń, co umożliwia jej odbiór korespondencji przy pomocy osób trzecich. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poza sporem jest, iż w trakcie trwania postępowania administracyjnego do daty wydania zaskarżonego postanowienia, jedynym adresem dla doręczeń, który wskazał pełnomocnik strony była Kancelaria Radcy Prawnego, adres dla doręczeń: [...] W., [...]. Na ten adres została doręczona przesyłka, którą odebrała i podpisała przebywająca w lokalu J. B. W skardze kasacyjnej kwestionuje się prawidłowość przyjęcia przez Sąd I instancji, że przesyłka została skutecznie doręczona, mimo że odebrała ją wymieniona wyżej osoba, a nie osobiście radca prawny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest prawidłowe. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji domniemywa się, że osoba dorosła odbierająca korespondencję w imieniu pełnomocnika kierowaną na adres przez niego wskazany jest domownikiem lub osobą przez niego upoważnioną do odbioru korespondencji. Jeśli zważy się na zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy, nie można pominąć, że z pisma wyjaśniającego poczty wynika, że sporną przesyłkę odebrała sekretarka J. B. Słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji, że ryzyko skutków wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji na adres wskazany przez profesjonalnego pełnomocnika obciąża zawodowego pełnomocnika.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.