Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 17/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Odpady
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 1 i 2, art. 74 ust. 1-3, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a i f
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], nałożył na T J.N. spółka jawna karę pieniężną w kwocie 2000 zł. Karę wymierzono na postawie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; dalej u.t.d.) oraz lp. 4.2. załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2018 r. przewozu drogowego odpadów (innych niż niebezpieczne) o masie 13020 kg w postaci niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych klasyfikowanych do kodu 20 03 01, tj. m. in. worków foliowych, płacht tworzywa sztucznego, zniszczonych worków wymieszanych ze słomą, kawałków papierów, styropianu, tektury, opakowań po napojach typu Tetra Pak, kawałków płyt meblowych – przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

1.2. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności opisał przebieg postępowania w sprawie podając, że w dniu [...] czerwca 2018 r. funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę zestawu ciężarowego. Kierowca zestawu przedstawił do kontroli dokumenty, z których wynikało, że przewożony towar to odpad o kodzie 19 12 04 w postaci tworzyw sztucznych o masie 13020 kg, transportowany z firmy D GmbH do firmy W sp. z o.o..

Podczas szczegółowych oględzin odpadów funkcjonariusze stwierdzili, że przewożone są odpady w postaci niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, tj. m.in. worków foliowych, płacht z tworzywa sztucznego, zniszczonych worków wymieszanych ze słomą, kawałków papieru, styropianu, tektury, opakowań po napojach typy Tetra Pak, zużytego segregatora wraz z metalowymi częściami, słoików z nakrętkami metalowymi, odzieży (sweter). W związku z tym wystąpili do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) z wnioskiem o przeprowadzenie oceny przewożonego towaru. Organ ten stwierdził, że przewożony towar to odpad w postaci niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, który powinien być sklasyfikowany do kodu 20 03 01, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923).

Ponadto WIOŚ wskazał, że stosownie do przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów, wwożenie tego rodzaju odpadów do Polski wymaga następujących dokumentów: dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów -załącznik 1 A, dokumentu przesłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów - załącznik 1B, zezwolenia Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna).

W związku z tym, że w trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał żadnego z wyżej wymienionych dokumentów, funkcjonariusze sporządzili wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy protokół kontroli nr [...] wraz z załącznikiem, w którym wykazali naruszenie polegające na wwozie na terytorium RP odpadów bez wymaganego zezwolenia. Do protokołu kontroli kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Ponadto kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w firmie przewozowej pracuje od 2014 r., dyspozycję przewozu odpadów z tworzywa sztucznego otrzymał od spedytora spółki, załadunek nastąpił w Niemczech, przy załadunku towaru obecni byli czterej pracownicy niemieckiej firmy, rozładunek miał nastąpić w [...]. Kierowca zeznał, że wcześniej przywoził do Polski takie ładunki. Kontrolującym przedstawił wszystkie dokumenty, które otrzymał podczas załadunku.

Następnie w dniu 27 sierpnia 2018 r. organ zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o udzielenie informacji, czy podmiot transportujący odpady na dzień wwozu odpadu na terytorium RP posiadał pozwolenie na transport odpadów, o którym mowa w art. 233 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm., aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.). W odpowiedzi Prezydent Miasta poinformował, że spółce udzielono zezwolenia na transport odpadów na terenie kraju. Decyzja na dzień [...] lipca 2018 r. była obowiązująca. Zezwolenie na transport odpadów obejmowało 575 pozycji różnych rodzajów odpadów o wskazanych w nim kodach. Wśród wymienionych kodów nie stwierdzono kodu 20 03 01, dotyczącego przewożonych w dniu [...] czerwca 2018 r. odpadów.

Dalej organ zwrócił się Marszałka Województwa z wnioskiem o udzielenie informacji, czy podmiot transportujący odpady na dzień wwozu odpadu na terytorium RP był wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 49, art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o odpadach. W odpowiedzi Marszałek Województwa poinformował, że w dniu [...] marca 2018 r., na wniosek przedsiębiorstwa, dokonał wpisu tego podmiotu do rejestru wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami. Podmiotowi nadano numer rejestrowy: [...]. Dodatkowo wskazał, że rodzaj odpadów przypisanych do indywidualnego konta przedsiębiorstwa, które może transportować, zgodnie z zapisem art. 49 ust. 7 ustawy o odpadach jest publicznie dostępny. W oparciu o publicznie dostępny rejestr odnoszący się do wskazanego numeru rejestrowego, wśród kodów i nazw rodzajów transportowanych odpadów nie stwierdzono kodu 20 03 01, dotyczącego przewożonych w dniu [...] czerwca 2018 r. odpadów.

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego organ poinformował spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z wykonanym w dniu [...] czerwca 2018 r. przewozem drogowym odpadów innych niż niebezpieczne przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w ustawie o odpadach - lp. 4.2. załącznika nr 3 do u.t.d., a następnie, po umożliwieniu stronie zajęcia stanowiska w sprawie, wydał powołaną na wstępie decyzję, którą nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 2000 zł.

2. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T J.N. sp. j. zarzucając jej naruszenie przepisów:

1) prawa procesowego, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.), przez nie zgromadzenie przez organ kompletnego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, np. zdjęć przewożonych odpadów oraz ekspertyzy dotyczącej ich składu chemicznego przeprowadzonej przez WIOŚ; oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez nie dokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a w efekcie bezzasadne uznanie, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; 2) prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 3 do u.t.d., przez błędną wykładnię i w efekcie błędne uznanie, że skarżący dokonywał przewozu odpadów z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz błędne nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez błędną wykładnię i w efekcie błędne uznanie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazywały, że skarżący nie miał wpływu na powstanie rzekomego naruszenia, a rzekome naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

Mając to na uwadze strona odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania (względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji), a ponadto dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku SR z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] na okoliczność tego, że skarżący nie miał wpływu na powstanie rzekomego naruszenia, a rzekome naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady, wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, przez gospodarowanie odpadami rozumie się m.in. zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami.

3.1. Stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach, marszałek województwa powadzi rejestr podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, zwany dalej rejestrem. Dokonuje wpisu do rejestru na wniosek transportującego odpady (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b), nadając podmiotowi indywidualny numer rejestrowy (art. 54 ust.1 ustawy). Transportujący odpady jest obowiązany uzyskać wpis do rejestru przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy), zgodnie bowiem z art. 50 ust. 3 ustawy o odpadach, działalność w zakresie m.in. transportu odpadów może prowadzić wyłącznie podmiot wpisany do rejestru.

Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o odpadach w przypadku podmiotów wpisanych do rejestru na wniosek, w odniesieniu do transportującego odpady, rejestr zawiera kod i nazwę rodzajów transportowanych odpadów. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z mocy art. 92a ust.1 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości od 50 zł do 10000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o którym mowa w art. 92a ust.1 u.t.d. określa załącznik nr 3 do u.t.d. W lp. 4.2 tego załącznika, za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w ustawie o odpadach, określono karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

3.2. W ocenie organu odwoławczego, w świetle ustaleń poczynionych w sprawie, organ I instancji prawidłowo uznał, że przewoźnik realizował w dniu [...] czerwca 2018 r. przewóz drogowy odpadów klasyfikowanych do kodu 20 03 01, które nie były przypisane do indywidualnego numeru rejestrowego spółki, nie były określone w zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów. Zatem przewoźnik w dniu kontroli drogowej nie mógł przewozić odpadów klasyfikowanych do kodu 20 03 01. Wobec tego uznać należało, że spółka wykonywała przewóz drogowy odpadów (innych niż niebezpieczne) w postaci niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, klasyfikowanych do kodu 20 03 01, bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w ustawie o odpadach, co jest sankcjonowane karą pieniężną, określoną w lp.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

3.3. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnej wykładni art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d., organ wskazał, że zezwolenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie jest zezwoleniem na wykonywanie przewozu drogowego odpadów, o którym mowa w załączniku do u.t.d. Dokumentem wymaganym przy przewozie odpadów (art. 87 ust.1 pkt 3 lit. f u.t.d.), w odniesieniu do transportującego odpady, jest wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie o odpadach lub zezwolenie na transport odpadów wydane na podstawie przepisów ustawy o odpadach.

Okoliczność, że sąd uniewinnił obwinionego kierowcę od zarzucanego mu czynu (za wykroczenie z art. 92 ust. 1 u.t.d. załącznika nr 1 lp. 1), nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu. Organ zauważył, że odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust. 1 i 2 u.t.d., a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92b ust. 1 w związku z ust. 2 odbywa się w trybie przepisów kodeksu wykroczeń (art. 92 ust. 1 i 5) i jest odpowiedzialnością odrębną (opartą na zasadzie winy) w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu działalności gospodarczej.

3.4. Następnie organ wyjaśnił, że wkonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, wywołuje ten skutek, że po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 1 i ust. 6), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92c ust. 1 i ust. 2 u.t.d. Powołany przepis stanowi jednak wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy i nie może być interpretowany rozszerzająco. Stosownie do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

3.5. Organ wskazał, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podstawie u.t.d. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący przewóz drogowy w sytuacji, gdy wystąpił zakazany przez prawo skutek. Zatem również z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sankcjonowanych karą pieniężną, okoliczności uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 92c ust. 1 pkt 1 w postaci braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, wskutek których nastąpiło naruszenie, powinny zostać wykazane przez przewoźnika i to przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.

W ocenie organu odwoławczego to, że kierowca podczas załadunku nie stwierdził, aby na naczepę został załadowany inny odpad niż opisany w dokumentach, nie jest wystarczającą okolicznością do uwolnienia się spółki od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Przewoźnik, posiadający wieloletnie doświadczenie zawodowe w przewozach powinien podjąć takie starania, by zawsze możliwym było ustalenie jakiego rodzaju odpady przewozi i czy posiada odpowiednie zezwolenie (wpis do rejestru) na przewóz danego rodzaju odpadów. Realizując przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, obowiązany jest znać i przestrzegać przepisy prawa obowiązujące w tej dziedzinie i powinien być świadomy konsekwencji występujących w przypadku stwierdzenia naruszeń.

Przewoźnik nie może oczekiwać, że skoro nadawca dokonał załadunku niezgodnego z dokumentami, to przewoźnik bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać, bowiem to przewoźnik odpowiada za przejazd pojazdu załadowanego przez nadawcę. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia. Dlatego nie wystarczy tu wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne wykazanie podjęcia w ramach organizacji przewozu wszystkich niezbędnych środków, a w konsekwencji dowiedzenie, że do naruszenia doszło skutek obiektywnych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Strona nie wykazała obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności. Tym samym należało uznać, iż brak było podstaw do uwolnienia spółki od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie.

3.6. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 7 k.p.a., DIAS wskazał, że organ I instancji wydając decyzję w przedmiotowej sprawie działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. i podjął wszelkie czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i na podstawie jego całokształtu ocenił, czy dane okoliczności zostały udowodnione. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wykazał fakty, które uznał za udowodnione, wskazał na dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których odmówił argumentom strony wiarygodności. Wyjaśnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem prawidłowych przepisów prawa.

4. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła T J.N. sp. j., reprezentowana przez pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia:

1) prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. przez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a w efekcie bezzasadne uznanie, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej skarżącemu; oraz art. 80 k.p.a. przez dokonanie przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza błędnym zakwalifikowaniem przewożonych odpadów do kodu 20 03 01, tj. niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, kiedy przewożone odpady prawidłowo zostały sklasyfikowane przez podmiot organizujący przewóz do kodu 19 12 04, tj. tworzywa sztuczne i guma;

2) prawa materialnego, tj.:

a) art. 92 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 3 (tak jak w odwołaniu);

b) art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez błędne niezastosowanie i w efekcie błędne uznanie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy oraz przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie rzekomego naruszenia, a rzekome naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, gdyż został wyposażony przez podmiot organizujący przewóz w pozwolenie wymagane według prawa niemieckiego przy obrocie odpadami, a ww. podmiot był podmiotem profesjonalnie zajmującym się obrotem odpadami i miał stosowną wiedzę oraz obowiązek, aby prawidłowo odpady oznaczyć;

c) art. 3 ust. 2 zw. z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niedostrzeżenie, iż w niniejszej sprawie zaistniał ogólny wymóg w zakresie informowania, który został spełniony, gdyż przewoźnik przedłożył podpisany dokument stanowiący załącznik nr VII do Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, który został wystawiony przez podmiot organizujący przemieszczenie opadów;

d) art. 4 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 2 pkt 15 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez ich błędne niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdy zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów określonego w art. 3 ust. 1 lit. a lub b rozporządzenia, dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu, a skarżący (przewoźnik) nie jest podmiotem, którego obciążają jakiekolwiek wymogi w zakresie uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, jak również nie ponosi żadnej odpowiedzialności w przypadku dokonania przez podmiot, który zorganizował przesyłkę w szczególności w sytuacji, gdy podmiot organizujący przesyłkę uznał, iż przemieszczeniu podlegają odpady, w stosunku do których istnieje jedynie ogólny obowiązek informowania, a wobec tego przekazał przewoźnikowi dokument określony w załączniku nr VII do rozporządzenia twierdząc, że wszystkie wymogi przewidziane prawem zostały dochowane, co w konsekwencji oznacza, iż skarżący jako podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na treść naruszenia.

Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz przyznanie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

7. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów procesowych, których ewentualna zasadność miałaby wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy. Zarzuty te są w ocenie sądu niezasadne. Stan faktyczny został zrekonstruowany precyzyjnie i na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w którego świetle nie można mieć wątpliwości, że przewożone przez skarżącą Spółkę odpady nie mogły być klasyfikowane do kodu 19 12 04, jako tworzywa sztuczne i guma bowiem skład tych odpadów, stwierdzony przez organ w toku kontroli i dokładnie opisany wskazywał, że są to odpady zmieszane, co prowadziło trafnie do ich zakwalifikowania do kodu 20 03 01, tj. odpadów niesegregowanych. W tym zakresie strona skarżąca nie wskazała jakichkolwiek dowodów, które miałyby podważać ustalenie organów dotyczące składu przewożonych odpadów. Ich dokładny opis znajduje się w protokole kontroli sporządzonym w obecności kierowcy, który nie wnosił żadnych uwag co do tego, co znaleźli w odpadach funkcjonariusze.

Już na wstępie, a to wobec podniesionego przez skarżącą zarzutu dotyczącego niewłaściwego sklasyfikowania przez organy obu instancji przewożonych przez Spółkę odpadów, wskazać należy, że zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. z przeprowadzanych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli, a jego kopię doręcza kontrolowanemu. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.

Podkreślić tu również należy, że dowód przeprowadzenia postępowania kontrolnego i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z kontroli (drogowej). W trakcie czynności kontrolnych opisanych w protokole ustala się wiarygodny stan faktyczny znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń, stanowi on podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Taki protokół z kontroli ma walor dokumentu urzędowego (por. wyroki NSA z 3 listopada 2016 r., II GSK 997/15 i 7 marca 2017 r., II GSK 1416/15,CBOSA).

W sprawie nie budzi również wątpliwości i zostało to jasno wykazane informacjami pozyskanymi od właściwych organów, że Spółka jako podmiot transportujący odpady na dzień wwozu odpadów na terytorium RP nie była wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 49, art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o odpadach. Nie można zatem mówić o naruszeniu w sprawie przepisów dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Czym innym jest natomiast kwestia odpowiedzialności strony skarżącej za przewóz takich odpadów na tle podniesionych zarzutów materialnoprawnych, co zostało rozważone niżej.

8. Jeśli chodzi o zasady tej odpowiedzialności organy prawidłowo wskazały art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d., zgodnie z którym kierowca pojazdu podczas wykonywania przewozu drogowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady, wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany.

Powtarzanie rozwiniętej argumentacji, która znajduje się w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w pełni odpowiadającemu wymogowi z art. 107 § 3 k.p.a. nie jest tu potrzebne. Wskazać natomiast należy, że niezasadny jest zarzut Spółki, że zezwolenie na międzynarodowe przemieszczanie odpadów było wystarczające dla ich przewozu. Wbrew temu ustawodawca w art. 87 ust. 1 pkt 3 w lit. a i f u.t.d. wprowadził wymóg posiadania odpowiedniego zezwolenia wymaganego w międzynarodowym transporcie oraz dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. Pogląd taki został już wyrażony w poprzednio obowiązującym stanie prawnym. W wyroku z dnia 9 maja 2013 r. (II GSK 332/12, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, wedle którego zezwolenie, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie jest zezwoleniem na wykonywanie przewozu drogowego odpadów, o którym mowa w ustawie o transporcie drogowym.

Takie też stanowisko pozostaje w pełni aktualne. Skoro bowiem ustawodawca zdefiniował w art. 4 pkt 1 i 2 u.t.d. odpowiednio krajowy transport drogowy i międzynarodowy transport drogowy rozróżniając obowiązki i warunki międzynarodowego i krajowego transportu, to nie można utożsamiać zakresu obowiązków i warunków transportu krajowego i międzynarodowego. Trzeba też wskazać, że ustawa odrębnie określa sankcję za brak zezwolenia na transport odpadów w kraju, a odrębnie za wywóz odpadów z terytorium Polski, ich wwóz na to terytorium i tranzyt przez to terytorium, co stanowi kolejny argument potwierdzający pogląd, że wymagane jest posiadanie zezwolenia w zależności od charakteru transportu jednego lub obu z nich.

9. W wyżej przedstawionym kontekście orzecznictwo ocenia relację wymogów wynikających z przepisów powoływanego przez stronę skarżącą rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Jak się w nim podkreśla celem tej regulacji jest kontrolowanie przemieszczania odpadów do odzysku kierowanych do Polski z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Celem regulacji ustawy o odpadach jest natomiast określenie zasad postępowania z odpadami w kraju. Nie byłaby zatem zgodna z celami tych regulacji sytuacja, w której przewoźnicy transportujący odpady wyłącznie na terytorium kraju obowiązani byliby posiadać zezwolenie na ich transport (przez co należy również rozumieć wpis do odpowiedniego rejestru), zaś przewoźnicy przemieszczający z innych państw członkowskich tożsame odpady na terytorium Polski z obowiązku takiego byliby zwolnieni. Sytuacja taka stanowiłaby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, bowiem podmioty krajowe znajdujące się w takiej samej sytuacji faktycznej (przewożące tego samego rodzaju odpady) bez uzasadnionej przyczyny byłyby w gorszej sytuacji niż podmioty, przewożące te odpady z zagranicy (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2015 r., II GSK 1444/14, CBOSA).

Stanowisko to jednolicie prezentowane w orzecznictwie i podzielane w całej rozciągłości przez niniejszy skład orzekający, jest znane również skarżącej Spółce choćby z podobnej sprawy rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (por. wyrok z dnia 31 lipca 2018 r., II SA/Op 254/18, CBOSA). Konsekwencją powyższego jest niezasadność zarzutu wadliwego zastosowania art. 92a ust. 1 oraz ust. 6 u.t.d w zw. z pkt 4.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i w związku z powołanymi w skardze przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.

10. Jeśli chodzi o kwestie tzw. podwójnego karania na tle spraw dotyczących transportu drogowego i różnych typów deliktów utrwalone jest stanowisko, że prawnokarna odpowiedzialność kierowcy nie ma żadnego wpływu na odpowiedzialność przewoźnika, regulowaną odrębnymi przepisami i skonstruowaną dla innych celów i potrzeb. Kwestia ta wiąże się z podnoszonym w skardze zarzutem naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., który również doczekał się rozwiniętego i konsekwentnego w linii stanowiska judykatury. Przepis ten art. 92c ust. 1 ustawy stanowiący wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był ich w stanie przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ - bez wskazania strony - nie zna. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest natomiast wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą uniemożliwiały nielegalny wwóz na terytorium kraju odpadów z zagranicy. Profesjonalny przewoźnik zajmujący się transportem odpadów z zagranicy winien znać regulacje prawne związane z przemieszczaniem odpadów na terytorium Wspólnoty i powinien przewidywać, że odpady, które ma transportować mogą być wadliwie sklasyfikowane przez podmioty dokonujące przemieszczania odpadów.

Realizując przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorca obowiązany jest znać i przestrzegać przepisy prawa obowiązujące w tej dziedzinie i powinien być świadomy konsekwencji występujących w przypadku stwierdzenia naruszeń. Co najmniej już od kontroli dokonanej we wzmiankowanej wyżej sprawie II SA/Op 254/18 spółka ma pełną wiedzę co do przyjmowanego przez organy i judykaturę poglądu co do rozłączności wymogów transportu krajowego i transportu międzynarodowego.

11. Nie sposób również podzielić stanowiska skarżącej, że jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem odpadów jest zwolniona od kontroli i sprawdzenia przewożonych odpadów w czasie ich załadunku i transportu. Jak się podkreśla odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją załadowania niewłaściwego towaru przez nadawcę, ale nie jest to okoliczność, która może powodować wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika z uwagi na to że, naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć.

Przewoźnik nie może zasłaniać się tym, że skoro to nadawca dokonał załadowania niewłaściwego towaru, to bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Przyjęcie takiego stanowiska prowadzić by mogło do bardzo niebezpiecznych skutków. Skarżący, posiadający wieloletnie doświadczenie zawodowe w przewozach, powinien mieć świadomość faktu, że posiadane przez niego zezwolenie nie obejmuje określonych odpadów i wobec tego powinien podjąć takie starania, by zawsze możliwym było ustalenie jakiego rodzaju odpady przewozi, w szczególności czy są one objęte posiadanym zezwoleniem. Nawet niezawiniony brak wiedzy kierowcy jakiego rodzaju odpady przewozi zwalnia od odpowiedzialności tylko kierowcę, ale nie zwalnia przewoźnika, bowiem jego odpowiedzialność ma wymiar szerszy i nie oparty na przesłance winy.

Przewoźnik nie może zatem skutecznie powoływać się na fakt, że załadunek był wykonywany przez profesjonalny podmiot, z którym wcześniej współpracował, odpowiada bowiem za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie za czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Dlatego też kwestie związane z tym, kto dopuścił się załadowania niewłaściwego towaru nie mają znaczenia dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 kwietnia 2015 r., II SA/GO 1067/15, CBOSA).

12. Stwierdzając bezzasadność wszystkich zarzutów skargi oraz brak jakichkolwiek naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego w kontrolowanym postępowaniu, skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).