Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 824/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 14 ust.1 pkt 2, art. 18 ust. 4, art. 92a ust.1 w zw. z art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z [...] października 2021 r. nr [...] o nałożeniu na A. Spółkę z o.o. w B. kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. w W. na Alejach J. [...] około godz. [...] funkcjonariusze Policji skontrolowali samochód osobowy marki O. o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował I. C. Kierujący okazał prawo jazdy i paszport, natomiast nie okazał wypisu z licencji ani orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Przewożony w pojeździe pasażer oświadczył, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację B. Za kurs została uiszczona opłata w gotówce w wysokości 10,00 zł. Pasażer nie otrzymał paragonu. Kontrolujący ustalili, że pojazd był przystosowany do przewozu 7 osób oraz nie posiadał żadnych zewnętrznych oznaczeń świadczących o wykonywaniu przewozu taksówką. Funkcjonariusz Policji na podstawie danych zawartych w aplikacji B. ustalił, że podmiotem wykonującym przewóz była A. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka). Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Kierujący pojazdem podpisał i przyjął protokół.

W piśmie z [...] lipca 2021 r. MWITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w związku ze stwierdzonymi naruszeniami w zakresie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismo zawierało pouczenie m.in. o treści art. 92b i art. 92c tej ustawy. Pismo pozostało bez odpowiedzi.

Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego w B. (pismo z [...] sierpnia 2021 r.), organ pierwszej instancji ustalił, że strona na dzień kontroli drogowej posiadała: licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką; kontrolowany pojazd marki O. nie został zgłoszony do ww. uprawnień.

Ponadto na podstawie informacji z Urzędu Miasta Stołecznego w W. (pismo z [...] sierpnia 2021 r.), organ pierwszej instancji ustalił, że strona na dzień kontroli drogowej posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozów osób taksówką oraz że kontrolowany pojazd marki O. nie został zgłoszony do ww. licencji.

W piśmie z [...] września 2021 r. MWITD zawiadomił Spółkę, że po analizie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono następujące naruszenia: 1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (lp. 1.5 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, Dz. U. z 2021r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.); 2) niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. — za każdy dokument (lp. 1.12 zał. nr 3 do u.t.d.).; 3) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.); 4) przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy (lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d.)

Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi Spółki [...] września 2021 r. Na powyższe zawiadomienie ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie odpowiedzieli.

Decyzją z [...] października 2021 r., na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., MWITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 9.300 zł za:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę (800 zł),

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument (500 zł),

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (8000 zł).

MWITD wskazał, że odnośnie naruszenia opisanego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania jako "przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy, tj. lp.2.20 załącznika nr 3 do u.t.d. zostanie przeprowadzone osobne postępowanie administracyjne wobec pośrednika.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka zarzucając naruszenie:

1) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;

2) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11. załącznika 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełniania tego kryterium przez skarżącą,

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5. oraz 1.12. załącznika 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącej kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżąca nie posiadała na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

6) przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" zamieszczona w u.t.d. i definicja "usług okazjonalnych" określona w ww. rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób).

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2022 r. GITD utrzymał w mocy decyzję MWITD z [...] października 2021 r. Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak organ pierwszej instancji i wyjaśnił, że protokół kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. stanowi istotny dowód w sprawie.

GITD wskazał, że na podstawie sporządzonej dokumentacji fotograficznej, a w szczególności zdjęcia okazanej w toku kontroli karty z aplikacji B., na której wskazano dostawcę usług, stwierdzono iż wykonany [...] kwietnia 2021r. przewóz osób został wykonany w imieniu i na rzecz Spółki. Wykonywała ona zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie dotyczące niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę oraz niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument, co w wypadku niniejszej sprawy sprowadzało się do niewyposażenia kierowcy w wypis z licencji. Skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 oraz lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 500 zł.

Zdaniem organu, z protokołu kontroli wynika, że pasażer za zamówiony przewóz z ul. W. [...] na Al. J. [...] w W. dokonał zapłaty gotówką w wysokości 10,00 zł, co wskazuje na zarobkowy charakter skontrolowanego przewozu. Nie ulega więc wątpliwości, że strona realizowała za pomocą aplikacji B. zlecenie na przewóz osób oraz uzyskała wynagrodzenie za wykonaną usługę. Także fakt dokonania wskazanej usługi z wykorzystaniem aplikacji B. przesądza o jej charakterze. W ocenie organu, z zebranego materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli, wynika że pojazd marki O. o nr rej. [...], którym kierujący I. C. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem przedmiotowy pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto sporny przewóz nie spełniał łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., np. warunku zawarcia umowy z pasażerem w formie pisemnej lub elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa. Tym samym skarżąca Spółka nie mogła skorzystać z odstępstwa przewidzianego w ww. przepisie. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, przytoczone okoliczności jednoznacznie wskazują, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób bez zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji, nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe GITD uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.5, lp. 1.12 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy ocenił wszystkie zarzuty odwołania jako niezasadne. Prawidłowo, w jego ocenie, ustalono podmiot wykonujący przewóz w dniu kontroli. I. C. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz Spółki. W chwili zatrzymania kierowca przewoził pasażera w ramach usługi zamówionej przez aplikację B., a za wykonany przejazd pasażer zapłacił gotówką 10,00 zł. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje zaistniały stan faktyczny i nie wymaga dalszego badania. Zatrzymanym do kontroli pojazdem świadczono usługę krajowego transportu drogowego zamówioną przez pasażera przy użyciu aplikacji B., którą wykonano w ramach działalności gospodarczej, zrealizowano ją w celach zarobkowych, co potwierdza poniesiona przez pasażera opłata. W związku z powyższym uznano zarzut dotyczący nałożenia kary za naruszenie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. jako bezpodstawny.

Odnośnie realizowania przez Spółkę przewozu okazjonalnego organ wyjaśnił, że definicja tego przewozu zawarta jest w art. 4 pkt 11 u.t.d., jednak jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym. W związku z tym należy sięgnąć po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie - jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8) - za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przyjmuje się więc, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej". W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. Do uznania przewozu za okazjonalny nie stosuje się więc, zdaniem GITD, kryterium ilości przewożonych pasażerów, a może to być grupa osób lub pojedyncza osoba i nie wpływa to na charakter wykonywanego przewozu. Nadto, aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nie wystarczy spełnienie jednego z nich.

W ocenie organu odwoławczego, MWITD prawidłowo zakwalifikował naruszenia polegające na niezgłoszeniu organowi licencyjnemu aktualnej listy pojazdów, którymi Spółka wykonuje transport drogowy oraz niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Potwierdzają to protokół kontroli drogowej, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów i fotograficzna pojazdu oraz informacja z organu licencyjnego. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

GITD wywiódł, wbrew twierdzeniom strony, że nie nałożono na nią kary za brak uprawnienia (licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego), lecz za niezgłoszenie zatrzymanego pojazdu do posiadanej licencji nr 16 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, co odpowiada opisowi naruszenia z lp. 1.5 do załącznika 3 u.t.d. Także chybiony jest argument kierowany w stosunku do nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., gdyż zgodnie z zebranym materiałem dowodowym strona posiadała ważne na dzień kontroli uprawnienie, a jej obowiązkiem było wyposażenie kierowcy w dokument to uprawnienie potwierdzający.

Zdaniem organu, w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.

Skargę do sądu administracyjnego wniosła Spółka. Zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji B., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę I. C. nie zaś przez skarżącego (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz Ip. 1.12 oraz 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. nałożenie kary pieniężnej za brak zgłoszenia zmiany danych do posiadanej licencji, w sytuacji, w której organ uznał, że posiadana przez skarżącą licencja nie uprawnia do przeprowadzenia zgodnie z prawem kontrolowanego przejazdu;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. przez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.;

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art.. 4 pkt 6a u.t.d. przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

6) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przewóz w imieniu skarżącego;

7) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] kwietnia 2021 r.), brak wyjaśnienia zasad działania aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy nie znajduje to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

10) art. 107 § 3 K.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji B.;

11) art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Zdaniem skarżącej organ nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Spółki za przejazd wykonany przez kierowcę wskazanego w protokole kontroli. Zgromadzony materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w decyzji, nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a Spółką. Aby też uznać, że Spółka wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, należało w pierwszej kolejności ustalić czy czynności mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, tj. czy był on wykonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tymczasem czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Spółka nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie B. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej B. (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Skarżąca wskazała, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową B. - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz B. Nadto sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącej, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, że Spółka wykonywała transport drogowy. Nawet jeżeli uznać, że doszło do wykonania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym ten transport nie była Spółka - a ewentualnie mógł nim być kierujący. Skoro więc Spółka nie wykonywała w dniu kontroli krajowego transportu drogowego (na takie ustalenie nie pozwala zgromadzony w sprawie materiał dowodowy), to nie miała również obowiązku zgłaszania samochodu do posiadanej licencji na wykonywanie takiego transportu.

Ponadto Spółka zarzuciła, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Powołując się na definicję zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia nr [...] stwierdziła, że przejazd okazjonalny to przewóz grupy pasażerów, który następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. W tym też sensie nie może być utożsamiany z przewozem osób. Skarżąca wskazała, że w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie Spółka zainicjowała przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Wskazując na wyrok w sprawie II SA/Rz 1384/19 skarżąca zaznaczyła, że przewóz okazjonalny dotyczy grupy pasażerów, a nie jednego pasażera. Nadto, powołując się na wyrok w sprawie VI SA/Wa 186/20 zarzuciła, że skoro organ uznał, iż nie posiadała odpowiedniej licencji do wykonywania przewozu okazjonalnego, to brak było podstaw do nakładania kary za niezgłoszenie zmiany danych do tej licencji. W jej też ocenie, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego zasad działalności aplikacji B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana przy prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego i po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.), dalej: u.t.d.

Rozpoznawana sprawa dotyczy nałożenia na skarżącą Spółkę kar pieniężnych z tytułu naruszenia poszczególnych przepisów u.t.d., przez niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Strona podważa przy tym głównie kilka kwestii leżących u podstaw wymierzonych kar, tj. m.in. nieustalenie wykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, uznania wykonywanych przez skarżącą czynności za przewóz okazjonalny, braku podstaw do nałożenia kary za niezgłoszenie danych do licencji. W ocenie jednak sądu, twierdzenia strony należy uznać za nieznajdującą odzwierciedlenia w przepisach prawa i okolicznościach sprawy polemikę z ustaleniami organów.

W art. 4 pkt 1 u.t.d. wskazano, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym. 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Stosownie do treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.t.d., jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Z kolei po myśli art. 14 ust. 4 u.t.d., jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji.

Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowi, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl ust. 4b tego przepisu, dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu: zaplata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zgodnie z kolei z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Niezastosowanie się przez przewoźnika do zasad i reguł wykonywania transportu drogowego jest sankcjonowane. Według bowiem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Stosownie do treści art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9.

W myśl art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Stosownie zaś do treści lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 800 zł. Z kolei niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3). W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Stosownie do treści art. 189a § 2 K.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Zdaniem sądu wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa K.p.a.

W ocenie sądu, w prawidłowo i bez naruszenia prawa ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Spółkę przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, a także niezgłoszenia przez stronę w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, jak również niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.

Okoliczności te potwierdza zebrany materiał dowodowy, a w szczególności protokół kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. Z dokumentu tego wynika, że funkcjonariusze Policji tego dnia w W. przy Alejach J. [...] poddali kontroli drogowej pojazd marki O. o nr rej. [...] i stwierdzili, że ww. pojazdem kierował – w imieniu Spółki – I. C., wykonując przewóz drogowy osób. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji B. i miał miejsce na trasie z ul. W. [...] na Al. J. [...] w W. Był odpłatny, ponieważ pasażer zapłacił gotówką kwotę 10 zł. Na podstawie zdjęć z aplikacji z telefonu pasażera (k. 2 -10 akt adm.) stwierdzono, że kierowca działał na rzecz Spółki, jako podmiotu wykonującego przedmiotowy przewóz. Z protokołu kontroli oraz z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji w dniu [...] kwietnia 2021 r. wynika także, że pasażer wyjaśnił, że usługę przewozu zamówił za pomocą aplikacji B. i za przejazd zapłacił gotówką 10 zł. Kierowca podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego uwag. Z ustaleń organów wynika ponadto, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Do licencji nie został jednak zgłoszony ww. pojazd.

Zdaniem sądu, protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Ustalenia protokołu kontroli, wyjaśnienia pasażera, notatka urzędowa funkcjonariuszy Policji, zdjęcia z aplikacji z telefonu pasażera, jak też ustalenia organów (m.in. informacje uzyskane z Urzędu m.st. W. i Urzędu Miejskiego w B.), nawet mimo braku umowy między Spółką a kierowcą, świadczą o tym, że przewóz zamówiony był przy pomocy aplikacji B. i kierowca wykonywał go w imieniu skarżącej Spółki. Podstawowym dowodem na tę okoliczność są zdjęcia z aplikacji z telefonu pasażera (k. 2-10 akt adm.). Wynika z nich bezsprzecznie, że dostawcą usług w ramach aplikacji B. jest A. Sp. z o.o. ul. Ł. [...],[...] B. Ze zdjęć tej aplikacji wynika też, jaka jest zamówiona trasa przejazdu, kwota do zapłaty za przejazd, sposób zapłaty kwoty oraz wskazany jest dodatkowo kierowca wykonujący przewóz – jako I. Wobec zatem jednoznacznego oświadczenia pasażera, że "za pośrednictwem aplikacji B. dokonał zamówienia usługi przewozu osób z ul. W. [...] na Al. J. [...] w W.", nie może być wątpliwości, że to z tej aplikacji na jego telefonie wynikają wszystkie dane dotyczące przedmiotowego przejazdu. Skoro więc sama aplikacja, jako dostawcę przedmiotowej usługi wskazuje A. Sp. z o.o. w B., to nie można skutecznie twierdzić, że jest inaczej. Organ pierwszej instancji to skarżącą zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d (pismo z [...] lipca 2021 r.) oraz doręczył jej uzupełnienie zawiadomienia (pismo z dnia [...] września 2021 r.). Reakcją skarżącej było jedynie zawiadomienie organu o zgłoszeniu się jej pełnomocnika.

Z powyższego wynika, że skarżąca w niniejszej sprawie na etapie postępowania administracyjnego przyjęła taktykę niewdawania się w jakiekolwiek wyjaśnienia, zaś na etapie zarzutów skargi podniosła zarzut braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej. W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do przyjęcia, że kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej. Okoliczność ta wynika wprost z aplikacji B. z telefonu pasażera. W okolicznościach sprawy dowód ten uznać należy za przesądzający. To skarżąca chcąc go podważyć powinna złożyć stosowne wyjaśnienia i dowody, czego jednak nie uczyniła. W stanie faktycznym sprawy nie zachodziła też potrzeba poszukiwania przez organy kolejnych dodatkowych dowodów na okoliczność powiązania skarżącej z kierowcą wykonującym przedmiotowy przejazd. Wszak to sama skarżąca nie chciała wdać się w jakiekolwiek wyjaśnienia w tej mierze, co należy potraktować jako rezygnację z możliwości podważenia dowodu w postaci wydruku danych z aplikacji B. w telefonie pasażera.

Zauważenia także wymaga, że dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d. nie jest wymagane, aby strona była przedsiębiorcą. Powołując się na poglądy doktryny zaakcentować trzeba, że: "Przepisy art. 92a u.t.d. regulują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika lub przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy na potrzeby własne), a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu ustawy u.t.d., jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym." (zob. Uwagi do art. 92a (w:) Renata Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2012). W związku z powyższym organ nie ma obowiązku ustalenia, czy Spółka posiadała status przedsiębiorcy, czy nie. Skład orzekający nie ma jednak przy tym wątpliwości, że działalność Spółki wyczerpywała definicję krajowego transportu drogowego (licencja nr 16), a więc działalności gospodarczej.

Spółka wykonywała swoją działalność zarobkowo w postaci usług transportowych. Usługi przewozu osób były wykonywane przez kierowcę, który działał na jej rzecz. Wykonywane zaś przez Spółkę, przez powiązanego z nią kierowcę, usługi transportowe to odpłatne przewozy okazjonalne osób bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych w przepisach. W momencie kontroli kurs był zamówiony przy pomocy zainstalowanej w telefonie komórkowym aplikacji B., tak umówiony pasażer wsiadł do pojazdu prowadzonego przez powiązanego ze Spółką kierowcę, który wykonywał umówiony kurs za umówioną kwotę. Za usługę pasażer płacił określoną z góry kwotę za pośrednictwem aplikacji B. A zatem Spółka za pośrednictwem powiązanego z nią kierowcy, korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z tejże aplikacji, Spółka wykonywała usługi odpłatnie w zakresie transportu drogowego.

Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają stwierdzić, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą, jednak nawet zakładając, że takiej działalności nie prowadziła – jak sama twierdzi - to okoliczność ta nie ma dla jej odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy żadnego znaczenia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy. Czynności wykonywane przez skarżącą, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy podkreślić, że przewóz okazjonalny (zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d.) wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał, bowiem przeznaczony był do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą (co wynika z protokołu kontroli, mimo omyłkowego wykazania w decyzjach organów, że samochód był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą). Poprzez wskazanie, że przewóz okazjonalny powinien być wykonywany wyłącznie pojazdem samochodowym, którego konstrukcja pozwala na przewóz powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, determinuje niewątpliwie rozumienie pojęcia przewozu okazjonalnego. Oznacza to, że wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób łącznie z kierowcą jest zakazane. Zgodnie natomiast z ust. 4b tego przepisu, dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W ocenie sądu, użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z art. 18 ust. 4a u.t.d. Natomiast z akt sprawy wynika, że co prawda usługa przewozu była świadczona przez kierowcę działającego na zlecenie przedsiębiorcy przewozowego – o czym była już mowa wyżej – to jednak przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej B., pasażer nie zawierał żadnej umowy ani z kierowcą ani z innym podmiotem na wykonanie przewozu, a opłata została pobrana gotówką poza lokalem przedsiębiorstwa. Należało zatem uznać, że wykonanie tego przewozu na zasadach opisanych w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b u.t.d., dlatego stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. prawidłowo nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.

W kontekście powyższego sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, jak również odrębnie stawiany zarzut naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d.

W tym miejscu zauważyć należy, że powoływane szeroko przez autora skargi rozporządzenie nr 1073/2009 dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą, natomiast w art. 4 pkt 11 u.t.d. odniesiono się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Na gruncie niniejszej sprawy definicją obowiązującą jest wobec tego definicja przewozu okazjonalnego wynikająca z przepisów u.t.d.

Niezależnie od powyższego, w orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym, tj. w m.in. ww. rozporządzeniu 1073/2009, uznającym za usługi okazjonalne "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).

Zdaniem sądu, przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia, cyt.: "Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, w celu zaspokojenia potrzeb rynku". W omawianej sprawie zauważyć zatem należy, iż przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Tym samym rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie. W ocenie składu orzekającego, nawet przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w przypadku przewozu samochodem osobowym daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też grupy pasażerów. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez Spółkę usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob.: wyrok NSA z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06).

Wobec tego sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009. Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami z art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 pozwalało uznać, że Spółka wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełniła wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Ponadto należy zauważyć, że kontrolowany samochód nie był zgłoszony do licencji, którą posiada Spółka (zob. informacje z urzędów w B. i W.), mimo obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. Dlatego też nie budzą wątpliwości ustalenia organów obu instancji, że Spółka nie dokonała zmian danych do licencji przez zgłoszenie do niej samochodu, którym była wykonywana usługa transportowa, czym nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Konsekwencją było prawidłowe nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.

Argumentacja autora skargi dotycząca nieprawidłowości nałożenia przez organ powyższej kary jest całkowicie nietrafiona. Twierdzi on bowiem, że skoro Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a kontrolowany przejazd w istocie był przejazdem okazjonalnym, to Spółka nie miała obowiązku zgłaszania samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji; zdaniem strony ewentualną podstawą zgłoszenia do licencji winien być art. 5 ust. 1 pkt 2 u.t.d., tj. dotyczący przewozu osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Jest to twierdzenie oczywiście chybione – jak stwierdzono, kontrolowany pojazd konstrukcyjnie był przeznaczony do przewozu maksymalnie 7 osób (łącznie z kierowcą), zaś faktycznie wykonywano nim przejazd okazjonalny, który co do zasady nie może być wykonywany samochodem osobowym. Stanowisko, by tylko wzgląd na to, jaki był charakter przejazdu, w oderwaniu od wymogów konstrukcyjnych pojazdu, było decydujące dla zgłoszenia do licencji, przeczy logice i stoi w opozycji do obowiązujących przepisów.

W związku z powyższym, sąd za oczywiście bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust 7 oraz Ip. 1.12 oraz 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

W stanie faktycznym bezspornym jest ponadto, co nie jest też kwestionowane w skardze, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Sąd stoi na stanowisku, że Spółka winna była upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. m.in. wypis licencji. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka dopełniła obowiązków w tym zakresie. W związku z powyższym sąd podziela ustalenia organu, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Także w związku z niezasadnością powyższych zarzutów prawa materialnego, Sąd w konsekwencji za chybione uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. W opinii składu orzekającego, nałożone kary miały swoje oparcie w przepisach prawa, a zaistniały w sprawie stan faktyczny uzasadniał ich wymiar.

W kontekście zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez niedostateczne rozpatrzenie przez organ, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność oraz braku wyjaśnienia zasad działania aplikacji B., sąd wskazuje na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną U., analogiczną do aplikacji B.. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Spółkę (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę U. (platformę konkurencyjną do B.), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i powinna wystawić paragon, również wykonywała usługę transportową (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r., III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., VI SA/Wa 2358/17 i z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 390/19).

Sąd zauważa, że faktycznie w zaskarżonej decyzji nie znalazło się wyczerpujące wyjaśnienie sposobu działania aplikacji B. Jednak złożone przez Spółkę odwołanie – wbrew twierdzeniom skargi - nie zawiera zarzutów ani wniosków w tej materii. Organ, dysponując zgromadzonym materiałem dowodowym, mógł mieć przeświadczenie co do tego, że stronie znany jest mechanizm działania aplikacji, szczególnie biorąc pod uwagę powszechność jej użytkowania. Jeśli by nawet uznać, że w rozstrzygnięciach organów powinny pojawić się szersze rozważania na temat działania B., nie sposób byłoby takiego naruszenia uznać za mające wpływ na finalne rozstrzygnięcie. Z tego powodu brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W tych okolicznościach należy przyjąć, że Spółka bezspornie wykonywała usługi w zakresie transportu drogowego. W ocenie sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, jest wyczerpujący i pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Wbrew twierdzeniom strony, choć protokół kontroli był oczywiście głównym dowodem w sprawie, to nie był to dowód jedyny – organ wziął pod uwagę także wyjaśnienia pasażera, notatkę funkcjonariuszy Policji, zdjęcia (screeny) z telefonu pasażera, dokumentację fotograficzną, jak też informacje uzyskane z urzędów w W. i B. W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie, że Spółka wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również nie spełniła przesłanek z art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz przewozu dokonała bez zgłoszenia tego samochodu do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, posiadanej przez Spółkę. Organy dokonały więc prawidłowej subsumcji prawnej stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy opisanych powyżej naruszeń prawa po stronie skarżącej, za które została na stronę nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W konsekwencji GITD, zgodnie z art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie sądu, ustalenia organów odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nie stojąc jednocześnie w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu (art. 8 K.p.a.). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, zaś sama decyzja odpowiada prawu i poddaje się kontroli; jej uzasadnienie jest spójne, logiczne i zgodne z wymogami formalnymi przewidzianymi przez przepisy prawa.

Podsumowując, wskazane wyżej okoliczności przesądzają, że działanie Spółki mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy strona świadczyła w ten sposób usługi przewozu. Na skarżącej ciążył nie tylko obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego (obowiązek ten strona zasadniczo wykonała), ale i obowiązek zgłoszenia spornego samochodu osobowego do licencji, obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane prawem dokumenty oraz obowiązek spełnienia przez pojazd wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Wszystkie te obowiązki spoczywają na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.