Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 138/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1 pkt 3 i art. 67 b § 1 pkt 1 i  2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi G. S. "S. C." w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za październik i listopad [...] r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ), po rozpatrzeniu odwołania G. A. (dalej: strona, podatnik, Spółdzielnia) od decyzji wydanej przez Burmistrza A. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc październik i listopad 2019 r. w kwocie [...]zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2020r.) G. A. zwróciła się do Burmistrza A. z prośbą o umorzenie w całości zaległego podatku od nieruchomości m.in. za miesiące październik i listopad 2019 r. Uzasadnieniem wniosku była trudna sytuacja finansowa Spółdzielni z uwagi na brak działalności w budynkach o pow. około 1.000 m2 położonych na terenie A., D., G. i K., od których jest odprowadzany podatek od nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji w związku z decyzją SKO z dnia [...] r. uchylającą w całości decyzję Burmistrza A. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiąc październik i listopad 2019 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium uchylając zaskarżoną decyzję stwierdziło, że otrzymawszy wniosek przedsiębiorcy o udzielenie ulgi organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności ustalić, o jakiego rodzaju ulgę podatnik się ubiega - art. 67b § 1 pkt 1-3 - Ordynacji podatkowej i w zależności od stanowiska strony wezwać ją do przedłożenia stosownych dokumentów. W niniejszej sprawie organ bezzasadnie uznał, iż podatnik ubiega się o pomoc de minimis, bowiem takie wskazanie nie wynika z treści samego wniosku, ani z jego uzupełnienia. Dlatego zasadne jest doprecyzowanie wniosku podatnika w zakresie ulgi o jaką się ubiega.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił Spółdzielni zastosowania wnioskowanej ulgi. Jako materialnoprawną podstawę wydanej decyzji organ I instancji, wskazał art. 67b § 1 pkt 2, art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zw. z art. 3 ust. 1-2 i art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy udzielenie podatnikowi wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań stanowiłoby pomoc publiczną (a nie jak wskazała strona, nie stanowiącą pomocy publicznej). Jednocześnie argumentacja, że prowadzona działalność ma charakter lokalny oraz nie wpływa ona na wymianę handlową między państwami członkowskimi, w ocenie organu nie uzasadnia przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie w formie pomocy niestanowiącej pomocy publicznej. Zgodnie z orzecznictwem sądów europejskich w przypadku, w którym środki udzielone przez państwo członkowskie wzmacniają pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw działających na wewnątrzwspólnotowym rynku, przedsiębiorstwa te należy uznać jako "dotknięte" tymi środkami. Szczególną kategorią pomocy publicznej stanowi pomoc de minimis, której udzielanie, z uwagi na jej znikomą wartość nie skutkuje zakłóceniem konkurencji w wymiarze unijnym. Pomoc de minimis nie spełnia wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE i może być stosowana pod warunkiem zapewnienia właściwych warunków jej udzielania i monitorowania. W aktach sprawy znajdują się: formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, sprawozdanie finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych oraz zaświadczenia strony o otrzymaniu pomocy de minimis, której limit uzyskanej pomocy nie przekroczył 200 tys. euro w okresie trzech kolejnych lat podatkowych. W świetle przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2103 r. w sprawie stosowania art. 107i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, które ma zastosowanie do rozpatrywanej ulgi podatkowej dla przedsiębiorców - wniosek spełnia kryteria dopuszczalności umorzenia określone w tym rozporządzeniu Komisji. Wobec tego nie występuje podstawa do przyznania ulgi we wnioskowanym trybie pomocy niestanowiącej pomocy publicznej uregulowanej przepisem art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo organ I instancji zwrócił uwagę, że strona nie przedłożyła żadnego dokumentu finansowego mogącego potwierdzić trudną sytuację finansową za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2020 r., która nie pozwoliłaby na zapłatę podatku od nieruchomości za miesiąc października i listopad 2019 r. Wniosek o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości strona motywowała trudną sytuacją finansową, która przyczyniła się do zaniedbania obiektów na terenie A.. Poprzez umorzenie podatku strona mogłaby wyremontować część domu handlowego, polepszając jego wartość użytkową i estetyczną w centrum A.. Pomimo odmowy umorzenia zaległości podatkowej organ I instancji zauważył, że Spółdzielnia znalazła środki finansowe na remont domu handlowego, który został zakończony we wrześniu 2020 r.

W odwołaniu Spółdzielnia zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) zaniechanie zbadania przez Burmistrza A. okoliczności faktycznych wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] r.;

2) błędne przyjęcie, że uwzględnienie wniosku GS A. stanowiłoby pomoc publiczną;

3) naruszenie art. 121, art. 122, art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ukierunkowanie uzasadnienia wydanej decyzji na poszukiwanie przez organ I instancji dowodów jedynie na niekorzyść skarżącego, przy pominięciu kwestii przez niego podnoszonych w toku postępowania, a uzasadniających uwzględnienie wniosku GS A.;

4) naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, nie prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów Państwa oraz naruszenie zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść podatnika;

5) nie uwzględnienie w zaskarżonej decyzji faktów powszechnie znanych i znanych organowi z urzędu w postaci panującej pandemii wirusa COVID-19, wywołującego stan "siły wyższej", której konsekwencją jest niemożliwość pozyskania przez Skarżącego środków na opłacenie podatku od nieruchomości za miesiąc październik i listopad 2019 r., czym organ naruszył art. 187 i art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej;

6) naruszenie art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie;

7) błędną interpretację art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną, w oparciu o którą podjęto zaskarżone rozstrzygniecie wskazało art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: które nie stanowią pomocy publicznej (pkt 1); które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de mini mis (pkt 2); które stanowią pomoc publiczną (pkt 3). Organ przywołał także treść art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Zgodnie z jedną z linii orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych badanie wniosku podatnika - przedsiębiorcy powinno nastąpić w oparciu o przepis art. 67b Ordynacji podatkowej odnośnie ulg wymienionych w art. 67a tej ustawy. Druga linia interpretując powyższe przepisy, stwierdza, że w pierwszej kolejności organy podatkowe są zobowiązane do badania wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej, a dopiero w sytuacji ustalenia, że którakolwiek z nich wystąpiła i zdecydowania przez organ o udzieleniu ulgi, do weryfikowania okoliczności wymienionych w art. 67b Ordynacji podatkowej. Kolegium podzieliło pierwszą z przedstawionych wyżej linii orzeczniczych.

Organ wyjaśnił, że przedstawione powyżej regulacje prawne przewidują dla przedsiębiorcy ulgi niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną. Przedsiębiorca we wniosku o udzielenie ulgi winien określić, o jaką ulgę się ubiega, wskazując w ten sposób organowi jakie przepisy powinien stosować. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji zwrócił się o wskazanie rodzaju wnioskowanej ulgi, stosownie do art. 67b §1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., Spółdzielnia wskazała, że wnioskowana ulga w spłacie zobowiązań podatkowych nie stanowi pomocy publicznej. W związku z powyższym Burmistrz A. był zobowiązany do zbadania czy przedmiotowy wniosek, spełnia kryteria przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie stanowiącej pomocy publicznej.

W ocenie Kolegium z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE wynika, że - z pewnymi wyjątkami - "wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi". Stosowanie ulg w spłacie podatków jest zatem pomocą publiczną, co należy podkreślić, tylko wówczas, gdy prowadzi lub może doprowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami UE. Kolegium wskazało także na obwieszczenie Komisji 98/C 384/03 w sprawie stosowania reguł pomocy publicznej do środków związanych z bezpośrednim opodatkowaniem działalności gospodarczej (Dz.Urz. WE C 384 z 1998 r., s. 3), w którym stwierdzono, że działania administracji podatkowej mające na celu optymalizację długów nie stanowią pomocy publicznej. Przy czym optymalizacji ściągania należności publicznych nie mogą stanowić decyzje pomniejszające dochody publiczne, np. umorzenie zaległości, lecz stanowią je tylko te działania, których celem jest odzyskanie tych należności, choć w późniejszym terminie.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą i jest małym przedsiębiorcą. Spółdzielnia wpisana jest pod nr PKD 4711, który wskazuje na sprzedaż detaliczną prowadzoną w niewyspecjalizowanych sklepach. Podklasa ta obejmuje sprzedaż detaliczną różnego rodzaju towarów, wśród których przeważa żywność, napoje i wyroby tytoniowe.

Zatem udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie stanowiłoby wsparcie, które mogłoby potencjalnie zakłócić konkurencję na rynku i wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, gdyż Spółdzielnia działa na rynku, który jest otwarty i działają na nim inne podmioty prowadzące podobną działalność. Rynek lokalny jest częścią rynku wspólnego, na którym panuje swoboda przepływu kapitału.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że ulga o jaką się ubiega Spółdzielnia nie stanowi ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, która nie stanowi pomocy publicznej (i już chociażby z tego względu wniosek winien zostać rozpatrzony negatywnie), zatem wnioskowaną ulgę można rozpatrywać w kategorii ulgi stanowiącej pomoc publiczną - pomoce de minimis. Jednak z uwagi na bezczynność strony w postaci braku przedłożenia żądanych przez organ I instancji dowodów z dokumentów (wezwanie z dnia [...] września 2020 r.) nie można było rzetelnie ustalić stanu faktycznego sprawy i odnieść się do twierdzeń strony. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za październik i listopad 2019 r..

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skardze na opisaną wyżej decyzję spółdzielnia zarzuciła:

1) naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, nie prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów Państwa oraz naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, brak szerszej inicjatywy dowodowej;

2) nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji faktów powszechnie znanych i znanych organowi z urzędu w postaci panującej pandemii wirusa COVID-19, wywołującego stan "siły wyższej", której konsekwencją jest niemożliwość pozyskania przez spółdzielnię środków na opłacenie podatku od nieruchomości za miesiąc październik i listopad 2019 roku, czym organ naruszył art. 187 i 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej;

3) naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że materialnoprawną postawą do wydania w sprawie decyzji jest art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, podczas gdy ramy materialnoprawne umorzenia zaległości podatkowych wyznacza przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej;

4) błędne ustalenie, że spółdzielnia stara się o pomocy stanowiącą pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

5) błędną interpretację art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i niewłaściwe zastosowanie.

6) naruszenie art. 67b § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. Uchwał podjętych przez Radę Miasta A. w okresie pandemii, m.in. w zakresie: zwiększenia planów wydatków, nabycia nieruchomości, inwestycji w chodniki (wsie: O., K., P.), wdrażania różnego rodzaju kosztownych projektów i strategii, zmiany wynagradzania nauczyli, udzielenia pomocy finansowej Powiatowi K. z przeznaczeniem na budowę chodników, zmiany wynagrodzenia Burmistrza - wszystkie na okoliczność zaniechania przez Gminę A. modyfikacji i racjonalizacji wydatków w dobie pandemii.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację mającą popierać wskazane wyżej zarzuty, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze m.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów.

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja SKO w L. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza A. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za miesiąc październik i listopad 2019 r.

Na wstępie wskazać należy, że SKO jako podstawę prawną, w oparciu o którą podjęto zaskarżone rozstrzygniecie wskazało art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: które nie stanowią pomocy publicznej (pkt 1); które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de mini mis (pkt 2); które stanowią pomoc publiczną (pkt 3).

Zatem art. 67b Ordynacji podatkowej wskazuje na trzy tryby udzielania przedsiębiorcom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, tj. dotyczących:

- ulg, które nie są traktowane jako forma pomocy publicznej (ich udzielanie odbywa się w oparciu o ogólne przesłanki przyznawania ulg wszystkim podatnikom, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny");

- ulg w ramach tzw. pomocy de minimis, której szczegółowe warunki są określone w przepisach wspólnotowych;

- ulg zaliczanych do pomocy publicznej (przyznawane są z uwzględnieniem szeregu wymogów wynikających z przepisów regulujących dopuszczalność tego rodzaju pomocy.

Ustawodawca podzielił ulgi dla przedsiębiorcy na dwie grupy: niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną, te ostatnie zaś podzielił na takie, które: stanowią pomoc de minimis i są inną pomocą publiczną. Taki podział obliguje organ podatkowy do ustalenia w pierwszej kolejności, jakiego charakteru pomocy dotyczy wniosek, w dalszej kolejności zaś czy ewentualna pomoc jest dopuszczalna w świetle wspólnotowych i krajowych przepisów regulujących dopuszczalność udzielania pomocy publicznej, a następnie dopiero czy ten konkretny wnioskodawca spełnia warunki do zastosowania określonej ulgi (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 247/18 - Wyrok NSA).

Wszczęcie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej następuje na wniosek podatnika. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą we wniosku zobowiązany jest wskazać o jaki rodzaj ulgi określony w art. 67b Ordynacji podatkowej się ubiega. Organ podatkowy w przypadku braku tego typu informacji we wniosku nie może domniemywać, jakiego rodzaju ulgi chce podatnik. Przedsiębiorca we wniosku o udzielenie ulgi winien więc określić o jaką formę ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych się domaga, wskazując w ten sposób organowi jakie przepisy powinien stosować.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2020r.) skarżąca zwróciła się do Burmistrza A. z prośbą o umorzenie w całości zaległego podatku od nieruchomości m.in. za miesiące październik i listopad 2019 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., Spółdzielnia poinformowała, że wnioskowana ulga w spłacie zobowiązań podatkowych nie stanowi pomocy publicznej.

W ocenie Sądu w tych okolicznościach zasadnie organy podatkowe uznały, że w pierwszej kolejności należy zbadać czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą spełnia warunki do ubiegania się o ulgę nie stanowiącą pomocy publicznej.

Żadna ustawa nie definiuje pojęcia ulg, które nie stanowią pomocy publicznej, dlatego należy się posiłkować a contr ario definicją pomocy publicznej. Z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE wynika, że - z pewnymi wyjątkami - "wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi". Stosowanie ulg w spłacie podatków jest zatem pomocą publiczną, co należy podkreślić, tylko wówczas, gdy prowadzi lub może doprowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami UE. Powodem tych zakłóceń jest "sprzyjanie" niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów (usług), przez co należy rozumieć m.in. udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Niedozwolona pomoc publiczna wystąpi zatem wówczas, gdy spełnione zostaną dwa warunki. Po pierwsze, podatnik uzyska od państwa (samorządu) pewną korzyść (np. ulgę), co - to jest drugi warunek - negatywnie wpłynie na wymianę handlową pomiędzy członkami Wspólnego Rynku. A zatem udzielenie pomocy niezakłócającej funkcjonowania wymiany handlowej między państwami UE nie jest jeszcze niedozwoloną pomocą publiczną (zob. L. [...], Komentarz do art. 67b Ordynacji podatkowej, Lex 2020 wydanie elektroniczne).

Wskazać w tym miejscu należy na obwieszczenie Komisji 98/C 384/03 w sprawie stosowania reguł pomocy publicznej do środków związanych z bezpośrednim opodatkowaniem działalności gospodarczej (Dz.Urz. WE C 384 z 1998 r., s. 3). W obwieszczeniu tym Komisja Europejska stwierdziła, że działania administracji podatkowej mające na celu optymalizację długów nie stanowią pomocy publicznej. Przy czym optymalizacji ściągania należności publicznych nie mogą stanowić decyzje pomniejszające dochody publiczne, np. umorzenie zaległości, lecz stanowią je tylko te działania, których celem jest odzyskanie tych należności, choć w późniejszym terminie (zob. S. [...], Komentarz do art. 67b Ordynacji podatkowej, Lex 2019 wydanie elektroniczne).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy przyjął, że udzielenie skarżącej wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości stanowiłoby pomoc publiczną, a swój pogląd oparł o art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejski.

W postępowaniu podatkowym organy ustaliły, że skarżąca jest małym przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej w niewyspecjalizowanych sklepach różnego rodzaju towarów, wśród których przeważa żywność, napoje i wyroby tytoniowe – kod PKD 4711.

Zarówno przepisy krajowe jak i unijne w zakresie pomocy publicznej mają na celu ochronę rynku tak aby była zapewniona wolna konkurencja. Zatem udzielenie pomocy publicznej czy pomocy de minimis nie może prowadzić do ograniczenia czy wyłączenia konkurencji na rynku. Dokonując oceny, czy ewentualne umorzenie zaległości można uznać za pomoc publiczną należy mieć na uwadze, czy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) udzielane jest przez państwo lub ze środków państwowych, 2) ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub produkcję określonych towarów), 3) jest udzielane na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku, 4) zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu spełnione zostały ww. przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W szczególności zasadnie organy przyjęły, że udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie stanowiłoby wsparcie, które mogłoby potencjalnie zakłócić konkurencję na rynku i wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, gdyż spółdzielnia działa na rynku, który jest otwarty i działają na nim inne podmioty prowadzące podobną działalność. Rynek lokalny jest częścią rynku wspólnego, na którym panuje swoboda przepływu kapitału. Zatem udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań stanowiłoby pomoc publiczną, co z kolei oznacza, że brak jest przesłanek do udzielenia ulgi w żądanym przez skarżącą trybie, tj. określonej w art. 67 b § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej pomocy niestanowiącej pomocy publicznej.

W tych okolicznościach za prawidłowe należy uznać działanie organów podatkowych, które w pierwszej kolejności ustaliły, że ulga o jaką się ubiega skarżąca nie stanowi ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, która nie stanowi pomocy publicznej. Prawidłowo też organy uznały, że wnioskowaną ulgę można rozpatrywać w kategorii ulgi stanowiącej pomoc publiczną - pomoce de minimis, jednak skarżąca zdecydowanie nie życzyła sobie rozpoznania wniosku na podstawie art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2020 r.).

Z wyżej opisanych względów Sąd nie podziela prezentowanego przez skarżącą stanowiska, że wnioskowana pomoc nie stanowi pomocy publicznej zatem nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 67 a § 1 pkt 3 i art. 67 b § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 121, art. 122, art. 124 art. 187 §1, art. 191 i art. 210 §1 pkt 6 w zw. z §4 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania materiału dowodowego zgodnie z powołanymi przepisami.

Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).