Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 75/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. K. i S. K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew 1. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny, 4. zasądza od Burmistrza solidarnie na rzecz skarżących B. K. i S. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. K. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na niewykonanie przez Burmistrza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16 w zakresie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z działki o nr [..] położonej we W. w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo – mieszkalnego.

Skarga powyższa uznana została przez sąd za skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew, gdyż w związku ze zmianą ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od dnia 15 sierpnia 2015r. skarga o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku jest dopuszczalna wyłącznie po wyroku stwierdzającym bezczynność lub przewlekłość.

Z dołączonych do skargi akt administracyjnych oraz z treści samej skargi i kolejnych pism procesowych wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2014r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia 9 stycznia 2014r. o odmowie wydania skarżącym zezwolenia na usunięcie 34 sztuk drzew rosnących na działce nr [..] we W. i zezwoleniu na usunięcie 2 sztuk drzew rosnących na tej działce.

Skutkiem powyższego rozstrzygnięcia sprawa z wniosku skarżących datowanego na 2012r. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych przez sąd w uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia.

Odpis powyższego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do Urzędu Miejskiego w dniu 10 kwietnia 2017r.

Zawiadomieniem z dnia 12 maja 2017r. (nadanym w placówce pocztowej do stron w dniu 15 maja 2017r.) Burmistrz poinformował strony, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/17, sprawa z wniosku skarżących o zezwolenie na usunięcie drzew z działki nr [..] zostanie ponownie rozpoznania przez organ, a ze względu na szczególnie skomplikowany charakter sprawy zostanie ona załatwiona w terminie nie późniejszym niż 2 miesiące od ponownego podjęcia postępowania, czyli do dnia 12 lipca 2017r.

Skarżący pismem z dnia 11 maja 2017r. (które wpłynęło do organu w dniu 16 maja 2017r.) wezwali Burmistrza do wykonania wyroku sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/17 wobec przekroczenia ustawowego terminu na załatwienie sprawy.

Pismem z dnia 23 maja 2017r. Burmistrz ponownie poinformował skarżących, że z dniem 12 maja 2017r. podjęto formalno – prawne czynności w celu rozstrzygnięcia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Organ wyjaśnił, że zobowiązany jest do uwzględnienia zmiany stanu prawnego i okoliczności faktycznych, na które zwrócono uwagę w uzasadnieniu powołanego wyroku.

W piśmie z dnia 1 lipca 2017r. Burmistrz wezwał skarżących do uzupełnienia braków wniosku z dnia 6 października 2010r. w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Zobowiązano skarżących do przedłożenia projektu zagospodarowania działki i terenu określającego usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości i oraz projekt nasadzeń zamiennych, jeżeli jest przewidywany na danym terenie w celu wydania decyzji.

Wykonanie powyższego zobowiązania przez skarżących poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów nastąpiło w dniu 12 czerwca 2017r. (wpływ do organu).

Zawiadomieniem z dnia 10 lipca 2017r. Burmistrz, działając w trybie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował strony, że przedmiotowa sprawa nie może zostać załatwiona w ustawowym terminie z uwagi na konieczność wystąpienia o interpretację do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych w celu wyjaśnienia kwestii zadrzewienia nadwodnego na terenie objętym wnioskiem. Termin rozstrzygnięcia sprawy wyznaczono na dzień 31 sierpnia 2017r.

Pismem z dnia 12 lipca 2017r., nadanym do organu w dniu 14 lipca 2017r., Burmistrz zwrócił się do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych o opinię w zakresie wyjaśnienia pojęcia zadrzewień nadwodnych oraz wyjaśnienia, czy utrata drzew z danego terenu wpłynie negatywnie na istniejący stan środowiska w granicach parku krajobrazowego.

W dniu 13 lipca 2017r. pracownik Urzędu Miasta sporządził notatkę służbową z rozmowy telefonicznej z B. K., w toku której skarżąca przedstawiła swoje zarzuty odnośnie prowadzonego postępowania administracyjnego. Stanowisko strony przedstawiono Burmistrzowi, który wyjaśnił, że w toku postępowania musi uzyskać wszystkie informacje niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego.

Skarżący w dniu 15 lipca 2017r. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie i opieszałe prowadzenie postępowania przedstawiając chronologiczne zestawienie podejmowanych w sprawie czynności procesowych, które świadczy o bezczynności i przewlekłości Burmistrza.

W dniu 1 sierpnia 2017r. do organu pierwszej instancji wpłynęła odpowiedź Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych, z której wynika, że w ocenie organu usunięcie obecnego drzewostanu z terenu działki objętej wnioskiem oraz lokalizacja tam zabudowy będzie miała negatywny wpływ na siedliska wydmowe oraz przyczyni się do degradacji walorów przyrodniczych i krajobrazowych Parku Krajobrazowego, tym bardziej, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki zlokalizowano duży kompleks mieszkaniowo – hotelowy "[..]".

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Burmistrz nie dopuścił się bezczynności w sprawie wszczętej z wniosku skarżących w niniejszej sprawie, ale dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zarządzono również wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości.

Zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 2017r. organ poinformował strony, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się stron z aktami sprawy i ustosunkowania się do nich.

W dniu 4 sierpnia 2017r. skarżący, za pośrednictwem Burmistrza, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza po wydaniu przez sąd wyroku w dniu 11 stycznia 2017r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16. W skardze w sposób chronologiczny przedstawiono cały przebieg postępowania w sprawie z wniosku skarżących z 2012r., z uwzględnieniem decyzji uchylonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16 oraz skutków tego wyroku dla dalszego toku postępowania. W ocenie skarżących po wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16 Burmistrz pozostawał w bezczynności, albowiem w ustawowym terminie do dnia 10 maja 2017r. powinien był załatwić sprawę, a faktycznie do dnia 15 maja 2017r. nie podjął żadnej czynności w sprawie, tzn. aż do interwencji telefonicznej skarżących i ich wezwania o wykonanie wyroku. Wszystkie czynności organ podejmował w sprawie w dużych odstępach czasu, bez uzasadnienia prawnego, tak jak w przypadku zwrócenia się o opinię do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych w kwestii zadrzewień nadwodnych, co do których w sposób wiążący wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16, a wcześniej również w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 303/14.

Takim działaniem skarżących naraża się na straty finansowe w związku z blokowaniem realizacji inwestycji. Skarżący wnieśli o nałożenie grzywny. W piśmie z dnia 11 września 2017r. uzupełniającym skargę skarżący zawnioskowali o zobowiązanie Burmistrza do wydania decyzji oraz o nałożenie grzywny i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Decyzją z dnia 14 września 2017r. Burmistrz odmówił skarżącym wydania zezwolenia na usunięcie 24 sztuk drzew zestawionych w tabeli nr 1 z terenu działki nr [..] we W.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie, albowiem według niego nie doszło do bezczynności w sprawie z wniosku skarżących o usunięcie drzew. Wyjaśnił, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło po zebraniu całego niezbędnego materiału dowodowego, z zachowaniem uprawnień stron do ustosunkowania się do niego. Organ wyjaśnił, że rozpoznanie sprawy wymagało uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego, albowiem nastąpiła zmiana przepisów ustawy o ochronie przyrody, która wymagała przedstawienia dokumentów, wcześniej niewymaganych. Organ wyjaśnił, że podejmował w sprawie czynności konieczne, zgodne z wiążącymi wytycznymi sformułowanymi w wyroku w sprawie II SA/Gd 667/16, gdzie sąd nakazał przy rozpoznaniu sprawy rozważyć zarówno interes stron, jak również potrzeby ustawowej ochrony zadrzewień. W tym zakresie opinia Dyrektora Zespołu Parków była dla sprawy kluczowa. W przekonaniu organu każdorazowo dopełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a. i załatwił sprawę w najkrótszym możliwym terminie. Nie pozostawał tym samym w bezczynności.

Pomimo wydania przez Burmistrza wdecyzji kończącej niniejszą sprawę w pierwszej instancji skarżący w piśmie procesowym z dnia 2 października 2017r. (10 października 2017r. – data nadania w placówce pocztowej), podtrzymali skargę wyjaśniając, że kwestionują w niej przewlekłość postępowania po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16. W piśmie skarżący ponownie przedstawili chronologicznie przebieg postępowania zarzucając organowi nierespektowanie wyroków sądów administracyjnych wydawanych w niniejszej sprawie o sygn. akt II SA/Gd 303/14, II OSK 327/15 oraz II SA/Gd 667/16, w których przesądzono wiążąco o zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami uchwały Sejmiku Województwa nr [..] z dnia 27 kwietnia 2011r. w sprawie Parku Krajobrazowego, zwłaszcza w zakresie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie technicznym brzegu morskiego oraz zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień m.in. nadwodnych. Wskazali, że organ bez podstawy prawnej podejmował zatem czynności w sprawie dążąc do ustalenia okoliczności przesądzonych już przez sądy. Tym samym w sposób nieuzasadniony przewlekał postępowanie, a działanie to miało charakter rażącego naruszenia prawa. Organ zignorował również termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, który upłynął bezskutecznie w dniu 24 sierpnia 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W niniejszej sprawie skarżący zwalczali bezczynność Burmistrza i przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawie z ich wniosku wniesionego do organu w październiku 2012r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z działki nr [..] położonej we W. w związku z planowaną inwestycją budowlaną. Skarżący zarzucili w skardze bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza po przekazaniu mu przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańska z dnia 11 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16, mocą którego uchylono decyzje obu instancji organów administracji odmawiające wydania zezwolenia na wycinkę drzew wnioskowaną przez skarżących.

Wyjaśnić należy, że wobec aktualnego brzmienia art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny, skarga wniesiona w niniejszej sprawie musiała zostać zakwalifikowana jako skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza, a nie jako skarga na niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16, gdyż wyrok ten nie rozstrzygał o bezczynności czy przewlekłości postępowania.

Wskutek podtrzymania przez skarżących skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, po wydaniu w dniu 14 września 2017r. przez Burmistrza decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew, przedmiotem rozpoznania przez Sąd pozostała aktualna kwestia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Burmistrza w celu ponownego rozpoznania sprawy w następstwie uchylenia przez sąd poprzednich decyzji administracyjnych.

Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "przewlekłe prowadzenie postępowania". W orzecznictwie wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016r., II OSK 1903/15, z dnia 2 czerwca 2016r., II OSK 1156/16, z dnia 5 lipca 2012r. II OSK 1031/12, dostępne na stronie https://orzecznia.nsa.gov.pl).

Na marginesie wskazać należy, że zmiana przepisów k.p.a. obowiązująca od dnia 1 czerwca 2017r., wprowadzona ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935), spowodowała m.in. zdefiniowanie w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. pojęć "bezczynności" i "przewlekłości" postępowania. Zgodnie z definicjami ustawowymi przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa ani w terminie wyznaczonym dodatkowo zgodnie z art. 36 k.p.a. Natomiast stan "przewlekłości" występuje, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. Przewlekłość obejmuje zatem przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania.

Sąd kontrolujący legalność działań administracji zobowiązany jest zatem, przy ocenie zarzutu przewlekłości postępowania rozważyć, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie.

Otóż przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że Burmistrz prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżących o zezwolenie na usunięcie drzew w sposób przewlekły.

Akta przedmiotowej sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2017r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 667/16 wpłynęły do organu pierwszej instancji w dniu 10 kwietnia 2017r. Od tego momentu należy rozważać terminowość podejmowanych przez organ czynności procesowych.

Przepisy rozdziału 7 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego pod nazwą "Załatwianie spraw" regulują kwestie terminów załatwianie spraw i mają przyczyniać się do przestrzegania przez organy zasady szybkości postępowania, a także mają istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony jednostki przed długotrwałym postępowaniem administracyjnym i odwlekaniem w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Opóźnione załatwienie sprawy może bowiem z uwagi na duży upływ czasu okazać się już działaniem bezprzedmiotowym, może też skutkować powstaniem szkody po stronie jednostki lub być pozbawione dla niej realnej wartości, którą mogło mieć, gdyby zostało wydane we właściwym czasie.

Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić więc postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis ten należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne. Niemniej dążenie organu prowadzącego postępowanie do jak najszybszego załatwienia sprawy nie powinno jednak prowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej.

Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste, lecz także sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych.

Na gruncie procedury administracyjnej należy przyjąć, że użyte w art. 35 § 2 k.p.a. słowo "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast", organ powinien dysponować realnym –w konkretnych okolicznościach – czasem potrzebnym do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ powinien więc wydać rozstrzygnięcie bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności (por. Anna Golęba, (w:) Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex/el. 2015). Oczywiście termin załatwienia sprawy, w której nie jest wymagane prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie powinien być dłuższy niż termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla sprawy wymagającej przeprowadzenia takiego postępowania. Zgodnie z tym przepisem sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa.

Jednocześnie w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Chronologia czynności procesowych podejmowanych przez Burmistrza w niniejszej sprawie świadczy o tym, że były one podejmowane opieszale, z przekroczeniem terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodzić należy się ze skarżącymi, że pierwszą czynność formalną po przekazaniu akt sprawy organowi w dniu 10 kwietna 2017r. podjął on dopiero po miesiącu od wpływu akt do organu, tj. w dniu 12 maja 2017r. Zawiadomił wówczas strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy z wniosku skarżących informując ich, w trybie art. 35 § 3 k.p.a., że ze względu na szczególnie skomplikowany charakter sprawy zostanie ona załatwiona w ciągu 2 miesięcy od dnia ponownego podjęcia postępowania, czyli do dnia 12 lipca 2017r. Wyjaśnić należy, że przepisy k.p.a. nie przewidują szczególnej formy prawnej dla ponownego podjęcia postępowania po uchyleniu wcześniejszych decyzji rozstrzygających w sprawie. Po wyroku kasacyjnym sądu administracyjnego sprawa z wniosku skarżących wszczęta w 2012r. cały czas jest w toku i nie było potrzeby zawiadamiania o przystąpieniu do jej ponownego rozpoznawania. Potwierdza to nieefektywność podjętej czynności. Nie ma zatem uzasadnienia dla odwlekania przez organ podjęcia konkretnych czynności w sprawie, które faktycznie zmierzałyby do jej załatwienia w terminach przewidzianych w ustawie. Opisaną sytuację można uznać za wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia 12 lipca 2017r. w rozumieniu art. 36 § 1 k.p.a., pomimo tego, że organ nie powołał się na tą podstawę prawną.

Po formalnym zawiadomieniu o podjęciu postępowania dopiero w dniu 1 czerwca 2017r. (wysyłka do stron w dniu 5 czerwca 2017r.) organ wezwał skarżących do uzupełnienia ich wniosku z dnia 6 października 2012r. poprzez przedłożenie wymaganego przez ustawę o ochronie przyrody projektu zagospodarowania działki lub terenu określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości oraz projektu planu nasadzeń zamiennych, jeżeli jest przewidywany na danym terenie w celu wydania decyzji. Znowu podjęcie kolejnych czynności procesowych dzielił prawie jeden miesiąc.

Po uzupełnieniu powyższych dokumentów przez skarżących w dniu 12 czerwca 2017r. Burmistrz po miesiącu, tj. w dniu 10 lipca 2017r., zawiadomił strony, w trybie art. 36 § 1 k.p.a., o niezałatwieniu sprawy w terminie z uwagi na konieczność wystąpienia o interpretację do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych w celu wyjaśnienia kwestii zadrzewienia nadwodnego na terenie objętym wnioskiem. Organ wyznaczył nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 sierpnia 2017r.

Z zapytaniem do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych organ wystąpił w dniu 14 lipca 2017r. dokonując jego nadania w placówce pocztowej, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Sąd nie doszukał się uchybienia w zasięgnięciu opinii Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ dążył do zidentyfikowania potrzeb wynikających z ustawowej ochrony zadrzewień na terenie działki objętej wnioskiem i ich konfrontacji z interesem indywidualnym wnioskodawcy. Nie zmienia to jednak faktu, że wezwanie organu skierowane do Dyrektora Zespołu Parków mogło być wystosowane już wcześniej, a nie dopiero po upływie trzech miesięcy od przekazania akt sprawy Burmistrzowi do ponownego rozpoznania. Świadczy to o nieuzasadnionym odwlekaniu czynności, które mogłyby przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy.

W następstwie ponaglenia wniesionego przez skarżących Burmistrz przekazał sprawę wraz z aktami do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem jego rozpoznania. Po otrzymaniu w dniu 11 sierpnia 2017r. postanowienia Kolegium z dnia 7 sierpnia 2017r. zobowiązującego do załatwienia niniejszej sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia, zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 2017r. poinformował strony o zakończeniu postępowania w trybie art. 10 § 1 k.p.a., a decyzję wydał dopiero w dniu 14 września 2017r., a więc również z naruszeniem terminu wyznaczonego przez Kolegium.

Analizując chronologię czynności i działań procesowych Burmistrza Sąd uznał, że prowadzone przez niego postępowanie charakteryzowało się przewlekłością i opieszałością. Organ z uchybieniem terminów określonych w art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. podejmował kolejne czynności w sprawie, której nawet skomplikowany charakter nie zwalniał z ich przestrzegania. Poszczególne czynności procesowe dzieliły zbyt długie okresy i nie były one odejmowane w sposób zmierzający do szybkiej koncentracji materiału dowodowego. Sąd nie znajduje uzasadnienia dla zwlekania organu najpierw z podjęciem ponownego rozpoznawania sprawy, a potem z podejmowaniem kolejnych czynności procesowych, w tym ze skierowaniem dopiero w dniu 14 lipca 2017r. zapytania do Dyrektora Zespołu Parków, kiedy już w dniu 1 czerwca 2017r. wzywał strony do uzupełnienia wniosku o zezwolenie na wycinkę.

Zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały poza tym, że może narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej, ale również podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy.

W niniejszej sprawie odwlekanie podejmowania czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, skutkujące długimi odstępami czasu pomiędzy nimi i naruszeniem terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. są w ocenie Sądu wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie charakteru przewlekłości Sąd uwzględnił okres tej przewlekłości, która od momentu przekazania akt sprawy Burmistrzowi nie przekroczyła pół roku oraz brak popełnienia przez organ innych uchybień przepisom postępowania administracyjnego. Nadto, Sąd uwzględnił okoliczność, że pomimo niezałatwienia sprawy w terminie organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. zawiadamiał strony o każdym takim przypadku, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Podkreślić należy, że stany bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 października 2017 r., II SAB/Gd 45/17, LEX nr 2375319). W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Z tych samych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., oddalił wniosek skarżących o wymierzenie grzywny uznając, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zastosowania tego rodzaju prewencyjnego środka oddziaływania na organ.

Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu załatwiającego sprawę zezwolenia na usunięcie drzew, ponieważ wskutek wydania przez Burmistrza decyzji z dnia 14 września 2017r., postępowanie ze skargi B.K. i S. K. w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.