Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1902/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s.WSA Magdalena Bosakirska (spr.), Sędziowie s. del.NSA Stanisław Gronowski, Asesor WSA Izabela Głowacka - Klimas, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi "H." Spółka z o.o. j.v. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2002r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze losowania zorganizowanego na targach "[...]" oddala skargę


UZASADNIENIE

Firma "H." spółka z o.o. j.v. zorganizowała w prowadzonym przez siebie stoisku nr [...] na targach [...] w [...] losowanie nagród mające spopularyzować jej towary - palniki olejowe i gazowe. O zorganizowaniu loterii w dniach [...] -[...] lutego 2000r dla instalatorów i w dniach [...] - [...] lutego 2000r. dla publiczności ogłoszono w prasie. Na jej przeprowadzenie spółka nie posiadała zezwolenia.

Urząd Skarbowy powziął wątpliwość co do charakteru przedsięwzięcia i zwrócił się w tej kwestii do Izby Skarbowej, zaś Izba Skarbowa zwróciła się do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie czy zorganizowana przez "H." spółka z o.o. loteria była grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych i zakładach wzajemnych /Dz.U. nr 102 z 1998r. poz.650 z późn. zmianami/ . Dnia [...] lipca 2000r. Minister Finansów wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 2 ust. 3 cytowanej ustawy celem rozstrzygnięcia czy loteria zorganizowana przez spółkę była grą losową w rozumieniu ustawy. Firma przesłała Ministrowi regulamin losowania nagród i wyjaśniła, że w losowaniu mógł wziąć udział każdy kto odwiedził stoisko, bezpłatnie pobrał los i odpowiedział na proste pytanie związane z towarami firmy.

Decyzją z dnia [...] września 2000r. nr [...] Minister Finansów na podstawie art.2 ust.3 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych i zakładach wzajemnych rozstrzygnął, że zorganizowane przez "H." spółkę z o.o. na targach "[...]" losowanie nagród rzeczowych jest grą losową - loterią fantową. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy grą losową jest gra o wygrane pieniężne lub rzeczowe , której wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin, zaś loterią fantową zgodnie art. 2 ust.1 p.3 ustawy, jest gra, w której uczestniczy się przez nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze, a podmiot urządzający loterię oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe. Nabycie losu może być nieodpłatne.

Pismem z dnia [...] września 2000r. firma "H." spółka z o.o. wystąpiła do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucała naruszenie art. 2 ust.1 p.3 ustawy z 29 lipca 1992r. i podnosiła, że wygranie nagrody nie było uzależnione od losowości. Zarzucała też naruszenie art.7 KPA przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, że warunkiem otrzymania nagrody była prawidłowa odpowiedź na pytanie związane z firmą i naruszenie art. 81 KPA poprzez niezbadanie sprawy co do charakteru

zorganizowanej przez skarżącego zabawy oraz uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w tej kwestii. Skarżący wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy i dopuszczenie dowodu z pisemnych oświadczeń niektórych uczestników konkursu oraz dowodu z przesłuchania w charakterze świadków wszystkich uczestników konkursu. Skarżący wyjaśnił, że gra w istocie nie była prowadzona zgodnie z pisemnym regulaminem, tylko w oparciu o reguły znacznie od niego odbiegające. Polegały one na tym, że każdy uczestnik konkursu musiał odpowiedzieć na pytanie związane towarami produkowanymi przez wnioskodawcę. Gra przewidziana regulaminem w ogóle się nie odbyła, a zamiast niej odbył się konkurs , w którym otrzymanie nagrody uzależnione było nie od losowości lecz od znajomości firmy i towarów organizatora. Podnosił też, że kupony były bezpłatne i w związku z tym nie miały charakteru losów.

Decyzją z dnia [...] maja 2002r. nr [...] Minister Finansów powołując art. 127 § 3 KPA i 138 § 1 p.1 KPA oraz art. 2 ust.3 ustawy z 29 lipca 1992r. o grach losowych zakładach wzajemnych i grach na automatach utrzymał

w mocy swoją decyzję z [...] września 2000r. W uzasadnieniu decyzji powołał orzeczenie NSA z 6 grudnia 1999r. /II S.A. 1513/99/, w którym NSA wyjaśnił, że wprowadzenie dodatkowych elementów w postaci wiedzy lub zręczności do gier losowych, mających stworzyć pozory braku losowości, a które nie mają istotnego wpływu na warunki uprawniające do odbioru nagrody nie pozbawiają gry znamion gry losowej, oraz orzeczenie NSA z 4 lutego 1998r./ II S.A. 1273/97/, w którym Sąd wyjaśnił, że zależność wyniku konkursu odnośnie podziału nagród od przypadku nie oznacza jego uzależnienia tylko od przypadku. Zdaniem Ministra zgodnie z art. 2 ust. 1 zdanie wstępne ustawy o grach losowych grą losową jest gra o wygrane pieniężne lub rzeczowe, której wynik zależy od przypadku a warunki są określone w regulaminie.

Na decyzję Ministra wniosła skargę do NSA "H." spółka z o.o. W skardze zarzucała naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust.1 p.3 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych i zakładach wzajemnych przez przyjęcie, że gra miała charakter losowy i była prowadzona na podstawie regulaminu, podczas gdy w istocie gra nie była prowadzona w oparciu o regulamin, a otrzymanie nagrody nie było uzależnione od losowości. Zarzucała też naruszenie przepisów art. 7 KPA i 77 KPA przez zaniechanie wnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niezbadanie czy akcja skarżącego była przeprowadzana zgodnie z regulaminem pisemnym czy też miała inny przebieg.

Skarżący zarzucała również naruszenie art. 10 KPA, 9 KPA, i 81 KPA poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie uwzględnienie wniosków dowodowych strony i uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat zebranego materiału przed wydaniem decyzji. Skarżąca zarzucała również naruszenie art. 78 P 1 KPA w związku z art. 75 KPA polegające na nie uwzględnieniu wniosku dowodowego o przesłuchanie jako świadków wszystkich uczestników konkursu oraz dowodu z oświadczeń uczestników konkursu. Podnosiła, że przeprowadzenie tych dowodów pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego przebiegu gry, która w istocie miała zupełnie inny przebieg niż opisany w regulaminie i była konkursem, w którym nagrody wygrywały wyłącznie osoby, które prawidłowo odpowiedziały na zadane pytanie. Skarżąca dołączyła do skargi oświadczenia uczestników konkursu na temat jego przebiegu. Wnosiła o uchylenie decyzji Ministra i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie. Podniósł, że w miarę upływu postępowania administracyjnego zmieniało się stanowisko skarżącego odnośnie relacji o przebiegu gry. W początkowej fazie skarżący informował o loterii, losowaniu nagród, przedstawił pisemny regulamin oraz reklamy prasowe dotyczące loterii, zaś w miarę upływu czasu inaczej przedstawiał przebieg gry i zaprzeczał wcześniejszym oświadczeniom. Zdaniem Ministra gra zorganizowana przez skarżącego spełniała warunki do uznania jej za grę losową - loterię fantową. Minister wyjaśnił też, że rozpatrzył wnikliwie cały materiał dowodowy.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawa

podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Gra zorganizowana przez skarżącą odpowiada warunkom z art.2 ust.1 p.3 ustawy z 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach i jest loterią fantową. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego charakteryzowały ją następujące cechy: 1/ w grze można było uczestniczyć przez nieodpłatne nabycie losu, 2/ wygrane były rzeczowe, 3/ wynik zależał od przypadku tzn. nie każdy kto dostał los otrzymywał nagrodę, a sama tylko

prawidłowa odpowiedź na pytanie nie zapewniała nagrody, 4l warunki gry określał regulamin. Łączne występowanie wskazanych cech powoduje, że gra ma charakter gry losowej z art. ust. 1 p.3 ustawy. Nie jest uchybieniem procesowym odstąpienie od słuchania jako świadków wszystkich uczestników gry w sytuacji, gdy ze złożonych przez nich pisemnych oświadczeń i ze stanowiska skarżącego wynika niesporny między stronami stan faktyczny. W sprawie niniejszej różnica stanowisk między stronami nie dotyczy bowiem stanu faktycznego, a jedynie prawnej oceny tego stanu faktycznego. Zgodnie z wolą skarżącego organ przyjął w swych ustaleniach, że losy były bezpłatne, a warunkiem otrzymania nagrody oprócz samego udziału w losowaniu była odpowiedź na pytanie dotyczące produktów organizatora gry. Organ przyjął też w swych ustaleniach, że przebieg gry był nieco odmienny, niżby to wynikało z pisemnego regulaminu, bowiem organizator w ostatniej chwili zmienił regulamin pisemny i wprowadził element odpowiedzi na pytanie. Ten nowy regulamin, wedle oświadczeń skarżącej został jednak podany do wiadomości graczy i był podstawą prowadzenia gry. Skoro więc stan faktyczny nie był sporny, to bezzasadne jest żądanie przeprowadzania dowodu z przesłuchania ogromnej liczby świadków na okoliczności, które są już znane i niesporne. Tak więc zarzut naruszenia art. 7 KPA, i 77 KPA, 78 §1 KPA i 75 KPA nie jest zasadny. Nie jest też zasadny zarzut uniemożliwienia stronie uczestnictwa w postępowaniu, bowiem strona uczestniczyła aktywnie w gromadzeniu materiału dowodowego i parokrotnie wypowiadała się co do okoliczności sprawy.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ wysnuł prawidłowe wnioski, co do prawnej oceny przeprowadzonej przez skarżącą gry. Ustalona linia orzecznicza NSA /np. wyrok z dnia 6 maja 1998r. I SA/Lu 419/97, wyrok z 26 lutego 2002r. II SA 2899/2000/ przyjmuje, że skoro gra charakteryzuje się czterema wskazanymi wyżej elementami, to nawet jeśli występuje pewna ich modyfikacja, gra nie traci charakteru loterii fantowej. Wprowadzenie dodatkowych elementów do gier losowych w postaci konieczności wykazania się wiedzą lub zręcznością mających stworzyć pozory braku losowości, a nie mających istotnego wpływu na warunki odbioru nagrody, nie pozbawia znamion ustawowych gry losowej /por. wyrok NSA z 6 grudnia 1999r. II SA 1513/99/. W sprawie niniejszej, aby mieć szansę udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie, należało najpierw wyciągnąć "wygrany" los. Element losowości był więc decydujący, gdyż kto nie nabył "wygranego" losu, nie miał szansy na nagrodę. Niewątpliwie więc gra

zorganizowana przez skarżącą była grą losową - loterią fantową. Obie decyzje Ministra Finansów były więc prawidłowe.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji.

Zważywszy, że z zaskarżoną decyzją nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności bezprzedmiotowe jest orzekanie co do wykonalności w trybie art. 152 p.p.s.a.