Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 986/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska WSA: Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na uchwałę Rady Miasta z dnia 7 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]-[...] w K. I. stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem w części obejmującej § 12; II. zasądza od Gminy Miasta K. na rzecz skarżącej J. N. zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] zł ( słownie: [...] złotych).


UZASADNIENIE

II SA/Kr 986/06

UZASADNIENIE

Na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia [...].2000 r. Nr [...], zmienionej uchwałą Rady Miasta z dnia [...].2003 r., Nr [...], przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]-[...] w K. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od [...].2002 r. do [...].2002 r. a następnie w dniach od [...].2002 r. do [...].2002 r.

W dniu [...].2002 r. wpłynęło do Urzędu Miasta pismo zawierające m.in. zarzuty J. N. - współwłaścicielki działek nr [...] i nr [...] położonych w [...], obręb [...].

Składająca zarzut podniosła, że:

1) Wprowadzenie w § 7 projektu ustaleń planu zakazu lokalizacji obiektów handlowych o pow. sprzedażowej powyżej 2000 m² we wszystkich obszarach komercyjnych w granicach planu stanowi naruszenie praw nadanych poprzez ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. z 1994 r., który nie przewidywał żadnych ograniczeń powierzchni handlowej.

2) Wprowadzono w projekcie planu liczne ustalenia, których bezpośrednią konsekwencją jest istotne obniżenie wartości gruntów.

3) Niehonorowany jest rzeczywisty stan własnościowy charakteryzujący się gęstą siatką wąskich i długich działek, co przy braku korelacji zaproponowanego układu drogowego z układem siatki działek, uniemożliwia samodzielne zagospodarowanie przez ich właścicieli i ogranicza dysponowanie własnością.

4) Wprowadzono w obszarze pasa startowego, w miejsce dotychczasowego zapisu KT (Obszar Tras Komunikacyjnych, który w ramach swoich funkcji dopuszczalnych stanowił ciekawą ofertę dla właścicieli działek) - Tereny Otwarte z Zielenią (ZO), co stanowi naruszenie praw właścicielskich.

5) Całkowicie nie wykorzystano powierzchni betonowego pasa startowego dla skomunikowania poszczególnych części obszaru objętego projektem.

6) Nieracjonalny układ przestrzenny nie wykorzystuje jednocześnie do realizacji tych funkcji gruntów gminnych.

7) Dopuszczono się rozrzutności, gdyż w krótkim czasie po przyjęciu projektowanego planu przez Radę Miasta prywatni właściciele gruntów wystąpią do Miasta ze swoimi niepodważalnymi roszczeniami.

8) Uruchomiono procedurę planistyczną z inicjatywy osób, które nie uzyskały mandatów w ostatnich wyborach do Rady Miasta i Rady Dzielnicy.

9) Dopuszczono się błędów proceduralnych polegających na nie zawiadomieniu o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wszystkich stron, które powinny brać udział w postępowaniu: pominięto 93 osoby, a także nie zawiadomiono dalszych 11.

Rada Miasta w § 12 uchwały z dnia 7 października 2004 r., Nr [...] postanowiła o odrzuceniu powyższego zarzutu.

Uzasadnienie uchwały zostało podzielone na uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne.

W uzasadnieniu faktycznym przedstawiono materiał dowodowy, na którym oparto uchwałę. Dalej Rada Miasta podniosła, że:

1) Obligacja dotycząca ustosunkowania się w planie miejscowym co do możliwości lokalizacji obiektów handlu o powierzchni sprzedażowej powyżej 2000 m² wynika ze znowelizowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Obszar opracowania położony jest w bezpośrednim zasięgu hipermarketu "[...]" oraz w niedalekiej stosunkowo odległości od hipermarketów "[...]" i "[...]", co stwarza podstawę dla wprowadzenia ustaleń nie dopuszczających do lokalizacji kolejnego marketu o powierzchni sprzedażowej powyżej 2000 m².

2) Przywołane przez stronę przeznaczenie terenu w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta K., który utracił moc prawną z dniem [...].2003 r. nie znajduje pełnego potwierdzenia w stanie faktycznym, bowiem w skład terenów mieszkalnictwa wielorodzinnego wchodzą funkcje, które w skali 1:5000 nie są wydzielone liniami rozgraniczającymi. Plan miejscowy będzie stanowił nową regulację planistyczną, a nie zmianę w miejscowym planie ogólnym miasta K. Ponadto z racji skali opracowania (skala 1:1000) wydziela miejsce lokalizacji tych urządzeń, stanowiąc w tym względzie wytyczne dla projektów realizacyjnych tej części osiedla.

3) Układ własnościowy, wielkość i kształt działek (działki długie i wąskie) nie stwarza możliwości realizacji ustalonej zabudowy wielorodzinnej bez dokonania procedury scaleń.

4) Dotychczasowe zapisy w planie ogólnym odnosiły się do sposobu użytkowania i zagospodarowania terenu niezależnie od lokalizacji a elementami korygującymi były proporcje użytkowania dopuszczalnego, ustalona polityka przestrzenna oraz konieczność interpretacji ustaleń planu w dostosowaniu do konkretnej lokalizacji. Podkreślono, że symbolem tym oznaczone były nie tylko drogi i ciągi piesze, ale także główne place miejskie z Rynkiem Głównym czy ciągi typu "[...]", zatem mając na uwadze szeroki zakres użytkowania dopuszczalnego nie można odnosić go wprost do poszczególnych terenów bez uwzględnienia uwarunkowań lokalnych. W przypadku ustaleń KT interpretacja ustaleń planu zwłaszcza w zakresie użytkowania dopuszczalnego doprowadziła do szeregu konfliktów. Wprowadzony zapis planu miejscowego sankcjonuje elementy użytkowania podstawowego, które funkcjonowały w poprzednim planie dotyczące: wydzielonej komunikacji szynowej komunikacji pieszej i rowerowej wprowadzając elementy urządzeń rekreacji, usług i sportu nie związane z zabudową oraz zieleń.

5) Przesądzenie układu komunikacyjnego dla zespołu osiedli [...] i [...] nastąpiło na etapie projektowania i realizacji tych osiedli. W obszarze opracowania układ ten stanowi jedynie dopełnienie poprzez realizację powiązań ulic lokalnych po południowej i północnej stronie w części obrzeżnej zgodnie z generalną koncepcją osiedla oraz zachowanie i wzbogacenie powiązań pieszych na kierunku N-S do głównego ciągu, jakim jest [...].

6) Charakter i program zagospodarowania [...] nawiązuje do wyników konkursu na zagospodarowanie [...] oraz uwzględnia Uchwałę Nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...].1995 r. oraz późniejsze uchwały oraz wnioski tej Rady dotyczące zagospodarowania pasa.

7) W ramach planu przewidziana jest ocena skutków finansowych i prawnych uchwalenia planu miejscowego, w której ustalone zostaną kwoty niezbędne na realizację celów publicznych.

8) Stwierdzono, iż zarzut nie dotyczy merytorycznych ustaleń planu. Ze względów formalnych (utrata mocy ważności miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K.) sugestie zawarte w zarzucie są niemożliwe do uwzględnienia,.

9) Odpowiedź na zarzuty formalne (nie zawiadomienie o wyłożeniu) została przesłana wszystkim zainteresowanym stronom na podany adres korespondencyjny.

Organ planistyczny podniósł ponadto, że ponieważ w świetle złożonego zarzutu zachodzi konflikt między interesem właściciela a opisanym interesem publicznym, koniecznym przy rozstrzyganiu było dokonanie przez Radę Miasta oceny wagi obydwu interesów z uwzględnieniem stanu faktycznego, stanu prawnego i relacji między obu stanami w konkretnym, wynikającym z wniesionego zarzutu przypadku. W rozważaniach tych przeważyły argumenty wynikające z konieczności zapewnienia ładu przestrzennego.

W uzasadnieniu prawnym zaskarżonej uchwały podniesiono, że generalną podstawą prawną rozstrzygnięcia złożonego zarzutu w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) stanowiący, że "o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne". Na podstawie rozpoznanego stanu faktycznego oraz przepisów prawa materialnego pozostających w związku z opisanym stanem faktycznym Rada Miasta uznała, że decyzją właściwą jest odrzucenie zarzutu.

Wskazano, że sposób rozstrzygnięcia zarzutów znajduje także uzasadnienie w przepisach ustawy o samorządzie gminnym, które wśród wielu zadań własnych gminy wyliczają sprawy ładu przestrzennego (art. 7 ust. 1, pkt 1), a także sprawy ulic i dróg gminnych (art. 7 ust. 1, pkt 2) zaś jednym z podstawowych sposobów realizacji tych zadań jest sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 1 ust. 2 pkt 1, nakazującego uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym wymogów ładu przestrzennego, urbanistyki. Zaznaczono, że Rada Miasta rozważała sposób rozstrzygnięcia zarzutu także i w aspekcie wymogów wynikających z pkt 5 cyt. przepisu, który mówi o walorach ekonomicznych przestrzeni i prawie własności oraz art. 3 ustawy stanowiącego, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Z uwagi na opisany stan faktyczny w rozważanym przypadku istnieją jednak przesłanki merytoryczne i prawne przemawiające za odrzuceniem zarzutu. Sposób rozstrzygnięcia zarzutów znajduje także uzasadnienie w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska stanowiącej, że "w (...) miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez (...) zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast (...) oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni (...), a także zapewnienie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych" - w tym przypadku jest to spełnienie wymogu art. 72 ust. 1 pkt 3 i 5 poprzez utrzymanie i wzbogacenie istniejącej zieleni.

Organ planistyczny wyjaśnił także, że przepis art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje radę gminy do rozpatrzenia zarzutu, nie obliguje natomiast rady do jego uwzględnienia. Rada gminy ma więc prawo do odrzucenia zarzutu, a tym samym naruszenia w przypadkach uznanych za konieczne interesu prawnego zainteresowanej osoby, jeżeli takim rozstrzygnięciem nie narusza prawa. W omawianym przypadku naruszenie interesu prawnego można określić jako brak możliwości utrzymania stanu zagospodarowania całości nieruchomości w sposób oczekiwany przez właścicieli. Podkreślono, iż "plan miejscowy kształtuje wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności nieruchomości" (art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), może więc wprowadzać ograniczenia w tym zakresie, jeżeli tak, jak w rozpatrywanym przypadku zachodzi niesprzeczność takich rozstrzygnięć z Konstytucją RP, Kodeksem cywilnym oraz innymi ustawami. Prawo własności nieruchomości, chociaż jest fundamentalnym prawem w porządku prawnym RP nie jest jednak prawem niewzruszalnym, gdyż w sytuacjach przewidzianych przepisami szczególnymi (np. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) może być ograniczone. Poprzez opis stanu faktycznego i stanu prawnego oraz związków między nimi wykazano – w ocenie organu planistycznego - że ograniczenia dla sposobu zagospodarowania działek wynikające z odrzucenia przedmiotowego zarzutu, chociaż naruszają interes prawny właścicieli, nie powodują stanu naruszenia prawa, zostały podjęte w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym, przez właściwy organ w ramach prawidłowo prowadzonej procedury planistycznej - mogą być skutecznie wprowadzone do ustaleń planu. Rada Miasta odrzucając zarzut nie działała w sposób dowolny ani nie nadużyła przysługującego jej na mocy przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "władztwa planistycznego". Rozważana była również ewentualność uwzględnienia przedmiotowego zarzutu. Uznano jednak, że uwzględnienie zarzutu wiązałoby się z przekreśleniem celu, dla którego postanowiono o potrzebie sporządzenia planu. Sposobem rozstrzygnięcia Rada nie naruszyła przepisów Konstytucji RP, kodeksu cywilnego ani przepisów szczególnych.

Skargę na § 12 uchwały Rady Miasta z dnia 7 października 2004 r., Nr [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Zdaniem skarżącej uchwała została wydana z naruszeniem przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 7, 21, 31, 32, 64 i 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz 140 kodeksu cywilnego poprzez dowolne, sprzeczne z istniejącymi na terenie nieruchomości stanowiącej własność skarżącej uwarunkowaniami przyrodniczymi, gospodarczymi i ekologicznymi określenie sposobu zagospodarowania i wykorzystywania gruntów we wskazanym wyżej projekcie planu miejscowego.

Skarżąca podnosi, że jednym z podstawowych celów planowania przestrzennego, wyrażonego w art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego, urbanistyki oraz walorów architektonicznych i krajobrazowych oraz walorów ekonomicznych przestrzeni. Przedmiotem ustaleń planu miejscowego jest stanowienie o przeznaczeniu terenów na określone cele i ustalanie zasad zagospodarowania tych terenów. Jest zatem dokumentem ukierunkowującym gospodarkę przestrzenną danego obszaru ze względu na istniejące lub mogące w przyszłości pojawić się czynniki natury ekonomicznej, społecznej, ekologicznej etc. Organy miasta podejmując działania zmierzające do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia objęte zostały przedmiotową skargą, całkowicie zignorowały dotychczasowe, choć już wygasłe ustalenia wygasłego Miejscowego Ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta. W ten sposób, organy sporządzające projekt planu miejscowego, przekreśliły możliwość zachowania ciągłości przesądzeń planistycznych, i tym samym, spowodowały możliwość powstania negatywnych następstw, zarówno przestrzennych, jak i ekonomicznych swoich działań związanych z uchwaleniem nowego planu miejscowego. Nadużywając zasady zachowania ładu przestrzennego w zgodzie z regułą rozwoju zrównoważonego, organy sporządzające projekt planu miejscowego doprowadziły jednocześnie do dyskryminacji właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętych tym projektem poprzez naruszenie ich praw nabytych.

Podniesiono także, że ustalenia wygasłego planu miejscowego na nieruchomościach skarżącej przeznaczały teren pod zabudowę wielorodzinną. Tymczasem ustalenia projektu planu miejscowego przesądzają wprowadzenie na tym obszarze lokalizacji zieleni urządzonej. Jedynym uzasadnieniem dla tego rodzaju przesądzeń planistycznych są, jak wynika z zaskarżonej uchwały, postulaty mieszkańców okolicznych budynków oraz zalecenia uchwały organu pomocniczego gminy, które nie mają waloru przepisu prawnego.

Gmina, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dysponuje tzw. władztwem planistycznym, w ramach którego może decydować o przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania terenu. Oznacza to, że nie można oczekiwać, iż gmina z tego uprawnienia nie skorzysta i nie zmieni dotychczasowego przeznaczenia zagospodarowania określonego terenu. Niemniej – zdaniem skarżącej - obywatel może oczekiwać, że gmina będzie z tego uprawnienia korzystać racjonalnie, wybierając optymalne w danej sytuacji rozwiązania i co więcej, racjonalność tę wykaże. Tym samym gmina nie może, samodzielnie gospodarując przestrzenią czynić tego dowolnie nie biorąc pod uwagę ograniczeń wynikających z konstytucyjne chronionego prawa własności. Tymczasem, wskazane w uzasadnieniu faktycznym przesłanki odrzucenia zarzutu skarżącego niemal a priori zakładają prymat interesu ogólnego - publicznego nad interesem jednostkowym - prywatnym. Przyjęte rozwiązania wskazują, że organy gminy w toku procedury planistycznej ignorowały chronione prawem interesy skarżącego, choć mają obowiązek ich rozważenia i wykazania ponad wszelką wątpliwość, że ich realizacja w drodze ustaleń planu miejscowego naruszy lub uniemożliwi realizację interesu publicznego. Zdaniem skarżącej organy gminy tworząc ustalenia planu z góry założyły brak możliwości pogodzenia interesu jednostkowego i ogólnego, tym samym tworząc sytuację, w której zrezygnowano z możliwości racjonalnego zagospodarowania terenu, w sposób umożliwiający zarówno powstanie terenów zielonych, chronionych przepisami regulującymi kwestie ochrony środowiska przyrodniczego i stanowiącymi miejsca integracji mieszkańców, jak i terenów zabudowy, realizujących główne postulaty skarżących w zakresie możliwości korzystania z ich własności.

Skarżąca nie zaprzecza, że obowiązkiem organów sporządzających kwestionowany projekt planu miejscowego było uwzględnienie w jego ustaleniach postanowień przepisów Prawa ochrony środowiska w zakresie zapewnienia ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych. Niestety, poza przytoczeniem treści regulacji prawnych organy gminy nie wskazały w zaskarżonej uchwale, jakiego rodzaju walory krajobrazowe i warunki klimatyczne występują na terenie nieruchomości skarżącego i jakie są przesłanki zapewnienia im ochrony poprzez zaprojektowanie na tym terenie zieleni urządzonej. Zaskarżona uchwała nie wyjaśnia czy brane były pod uwagę inne rozwiązania, które pozwoliłyby na zachowanie wskazanych wyżej walorów środowiskowych, a jednocześnie nie pozbawiałyby skarżących możliwości korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób.

Skarżąca nie neguje, że tworzenie miejsc integracyjnych mieszkańców blokowisk jest problemem ponadczasowym, jednakże nie widzi, w jaki sposób zagadnienie to ma związek z koniecznością zachowania ładu przestrzennego. Zagadnienie to ma charakter socjologiczny i kulturowy, nie zaś planistyczny. Jego rozwiązanie nie musi następować poprzez rozstrzygnięcia planistyczne, które naruszają prawo własności i powodują nierówne traktowanie prawa osób. Trudno bowiem mówić o osiągnięciu celu tego działania, jeśli ma się odbywać z pokrzywdzeniem osób w nim uczestniczących. Zresztą treść uchwały nie wyjaśnia, w jaki sposób zaproponowane w projekcie planu miejscowego rozwiązania planistyczne miałyby prowadzić do tej integracji i z jakiego powodu, miejsca te muszą powstać na nieruchomościach skarżącej.

Nieracjonalność przyjętych w kwestionowanym przez skarżącą rozwiązaniu dotyczy także zagadnień związanych z projektowaną obsługą komunikacyjną obszaru objętego planem miejscowym. Skarżąca nie neguje potrzeby stworzenia w obrębie terenów objętych projektem planu miejscowego układu komunikacyjnego zapewniającego sprawną obsługę poszczególnych obszarów funkcjonalnych, gdyż muszą one stanowić dopełnienie istniejącego układu powstałego wokół terenów objętych projektem planu. Wskazuje jedynie na to, że zaproponowane w projekcie planu miejscowego rozwiązanie jest nieracjonalne i uniemożliwia korzystanie z nieruchomości w sposób określony ustaleniami projektu planu.

Podniesiono w skardze, że istniejący podział działek gruntowych, ze względu na ich wielkość i kształt, w obszarze planu miejscowego jest faktycznie niezwykle skomplikowany. Nie oznacza to jednak, że wprowadzając określone rozwiązania planistyczne, stan ten należy całkowicie zignorować, prowadząc tym samym do ograniczenia właścicieli w korzystaniu z ich nieruchomości.

Zdaniem skarżącej, Rada Miasta podejmując kwestionowane w skardze ustalenia w projekcie planu miejscowego, przekroczyła granice przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, nie naruszając przy tym obiektywnego porządku prawnego. Tym samym naruszono przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym oraz powołane na wstępie skargi przepisy szczególne.

Skarżąca podniosła także, że zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, organ sporządzający projekt planu miejscowego jest zobowiązany do pisemnego zawiadomienia właścicieli nieruchomości, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Jednocześnie naruszenie procedury planistycznej traktowane jest z wyraźnej woli ustawodawcy jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały rady gminy w całości lub części. Tymczasem organy gminy sporządzając zaskarżony projekt planu miejscowego pominęły 93 osoby współwłaścicieli działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a także 11 współwłaścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie powiadamiając ich o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Naruszono tym samym uregulowany ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym tryb sporządzania planu miejscowego, co winno skutkować nieważnością uchwały rady w zakresie przyjęcia planu.

W odpowiedzi na skargę organ planistyczny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, odniósł się do zarzutów skargi i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2005 r. (II SA/Kr 1541/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność w/w uchwały w całości.

W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd napisał, że w okresie od podjęcia uchwały Rady Miasta o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - [...] w K. aż do wyłożenia projektu tego planu do publicznego wglądu w dniach od [...].2002 r. do [...].2002 r. a następnie w dniach od [...].2002 r. do [...].2002 r. na obszarze K. nie obowiązywało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta został uchwalone dopiero uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia [...].2001 r., a następnie Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...].2002 r. stwierdził nieważność powyższej uchwały powodując tym samym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym. Kolejne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta zostało uchwalone uchwałą Rady Miasta K. Nr [...] z dnia [...].2003 r.

W zaistniałej sytuacji Sąd stwierdził, że zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odpowiedź na złożony zarzut nie może być uznana za odpowiedź opartą na należycie ustalonym stanie rzeczy i spełniającą swoją zasadniczą funkcję, jaką jest dążenie do przekonania adresatów uchwały o słuszności i prawidłowości jej podjęcia, a w konsekwencji również i uchwała o odrzuceniu zarzutu złożonego do projektu planu nie spełnia wymogu zgodności z prawem. Pomimo więc rozbudowanej argumentacji zaprezentowanej w treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały i niezależnie od trafności zarzutów podnoszonych w skardze należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 24 ust. 3 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Fakt, iż zbadano i stwierdzono spójność rozwiązań projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - [...] w K. z polityką przestrzenną Miasta określoną w Studium nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia, albowiem treść Studium nie mogła w tym stanie rzeczy determinować treści sporządzonego wcześniej projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu. Fakt ten będzie natomiast podlegał ocenie poprawności zachowania trybu postępowania planistycznego na etapie kontroli uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dniu [...].2006 r. Miasto skierowało w stosunku do powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze tej zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) obowiązującego w sprawie na mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż zaskarżona uchwała jest sprzeczna z powołanym przepisem;

2) art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i tym samym nie przyjęcie, iż skarga podlega odrzuceniu w części nie dotyczącej § 12 (mylnie napisano: "§ 3") zaskarżonej uchwały;

3) art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez błędne jego zastosowanie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały pomimo upływu roku od dnia jej podjęcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej napisano, że w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku nie zawarto wprost wskazania, jakie uchybienia popełniły organy planistyczne w toku prowadzonej procedury. Po przeanalizowaniu treści uzasadnienia wynika z niego, że jedynym powodem stwierdzenia przez WSA nieważności uchwały był brak posiadania przez Gminę uchwalonego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w czasie sporządzania projektu planu. Tak postawiona teza w istocie sprowadza się do zagadnienia formalno-prawnego: czy w sytuacji nieposiadania przez gminę uchwalonego Studium dopuszczalne było, bez narażania się na zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, kontynuowanie prac nad sporządzaniem planu zagospodarowania przestrzennego.

Opierając się na opiniach prawnych i interpretując przepisy art. 18 ust. 2 pkt 2a i pkt 11, w związku z art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przyjęto celowościową, a nie literalną ich wykładnię. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie wprowadzała wprost zakazu uchwalania planów miejscowych przed uchwaleniem przez gminę Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ustanowiła natomiast obowiązek uchwalenia Studium przed utratą mocy planów. Analizując całość regulacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz zakres i kierunki wprowadzanych do niej zmian przyjęto, że taka interpretacja przepisów, jaką obecnie zaprezentowano w omawianych wyrokach WSA doprowadziłaby do wstrzymania prac i czynności planistycznych do momentu uchwalenia Studium nawet, jeśli uchwalenie planu mogłoby nastąpić przed obligatoryjnym terminem uchwalenia Studium. Uznano, że obowiązek wykonania określonego w art. 18 ust. 2 pkt 2a badania spójności projektu planu ze Studium (a tym samym uwzględnienia w planach miejscowych polityki przestrzennej zapisanej w ustaleniach Studium) stanie się wymagalny, dopiero po upływie terminu na uchwalenie Studium.

Oczywistym jest, że przepis art. 18 ust. 2 pkt 2a wprowadzono po to, aby przygotowywany projekt planu nie zawierał rozwiązań rozbieżnych z polityką przestrzenną winy wyrażoną w Studium. Tym samym dyspozycja tego przepisu nie miała na celu wyłącznie wypełnienie kolejnego kroku proceduralnego, ale przede wszystkim 1 poprawności rozwiązań projektu planu z punktu widzenia realizacji w nim polityki przestrzennej gminy.

Realizując przedstawione wyżej celowościowe oraz systemowe rozumienie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, sporządzając projekt planu miejscowego obszaru [...] — [...], kolejno wykonano wszystkie wymagane do wykonania czynności proceduralne określone w art. 18 ust. 2, z wyjątkiem (z powodu braku Studium) dokonania badania spójności projektu planu ze Studium (art. 18 ust. 2 pkt 2a) bezpośrednio po etapie pisemnego zawiadomienia właściwych organów o przystąpieniu do sporządzania planu (art. 18 ust. 2 pkt 2). Doprowadzono procedurę sporządzania projektu planu obszaru [...] [...] do etapu rozpatrzenia zarzutów przez Zarząd Miasta, a następnie wstrzymano prace nad planem ze świadomością, że skoro uchwalenie planu nie nastąpi przed końcem 2002 roku, to wykonanie kolejnych czynności proceduralnych jest uzależnione od posiadania uchwalonego Studium, które od dnia 1 stycznia 2003 r. Gmina zobowiązana była posiadać. Dopiero po uchwaleniu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta kontynuowano prace nad projektem planu. Jako pierwszy krok formalny dokonano zbadania i stwierdzenia spójności rozwiązań projektu z polityką przestrzenną Miasta określoną w "Studium". Po pozytywnych wynikach tego badania skierowano dopiero do Rady - celem rozpatrzenia - protesty i zarzuty nieuwzględnione wcześniej przez Zarząd Miasta, nie stwierdzając sprzeczności sposobu ich rozpatrzenia z polityką przestrzenną zawartą w Studium, a realizowaną w projekcie przedmiotowego planu. W ten sposób zapewniono Radzie możliwość rozpatrywania zarzutów w oparciu o - jak to ujęto w uzasadnieniach wyroków WSA - "należycie ustalony stan rzeczy".

Reasumując powyżej zaprezentowane stanowisko - w opisanym stanie prawnym i faktycznym, przy rozpatrywaniu niniejszej skargi kasacyjnej, winna zapaść odpowiedź na dwa fundamentalne pytania:

Pierwsze, czy w świetle zmieniających się regulacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w ogóle było dopuszczalne prowadzenie (kontynuowanie) i uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy gmina nie miała uchwalonego Studium, a nie upłynął jeszcze - zakreślony ustawą - termin do jego uchwalenia.

Drugie pytanie - mające rację bytu w sytuacji twierdzącej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy uzasadnienie ma teza WSA, że rozpatrzenie zarzutów do projektu planu obszaru [...] — [...] nie było oparte na należycie sporządzonym projekcie planu i ustalonym stanie rzeczy — skoro: ten sam organ (Prezydent Miasta dawniej Zarząd Miasta) sporządza zarówno projekt planu jak i projekt Studium oraz ten sam organ (Rada Gminy) uchwala te oba akty, a zatem organy planistyczne nie mogą ustalać w projektach tych dokumentów, a później w przyjętych dokumentach rozbieżnych ustaleń w zakresie polityki przestrzennej wyrażonej w Studium, a realizowanej w planach miejscowych i skoro Prezydent Miasta przekazał Radzie do rozpatrzenia złożone do projektu planu zarzuty dopiero po uchwaleniu przez nią Studium i po zbadaniu spójności projektu planu ze Studium tak, aby Rada mogła swoją decyzję wywieść również w oparciu o politykę przestrzenną gminy określoną w Studium.

Napisano dalej, że w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku WSA stwierdza, że uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 7 października 2004 r. w sprawie rozpatrzenia zarzutów nieuwzględnionych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] — [...] jest sprzeczna z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.). Nie można zgodzić się z takim twierdzeniem, gdyż w/w uchwała wypełnia wymogi art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który brzmi "O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne". Jak wprost wynika z dyspozycji tego przepisu ustawodawca zobowiązał radę gminy rozpatrującą zarzut, aby jej rozstrzygnięcie zawarte w uchwale było wyposażone w uzasadnienie faktyczne i prawne. Innych wymogów, co do treści takiej uchwały nie sformułowano. Stosując się do przepisu art. 24 ust. 3 przyczyny odrzucenia zarzutu zostały w pełni uzasadnione i udokumentowane w zaskarżonej uchwale (uzasadnienie faktyczne). Przywołano w niej również przepisy prawa, które stanowiły podstawę rozstrzygnięć merytorycznych (uzasadnienia prawne). Dlatego też, zdaniem strony przeciwnej zaskarżona uchwała wypełnia wymogi art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Podniesiono, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż strona skarżąca posiada legitymację procesową do złożenia skargi w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w stosunku do całości zaskarżonej uchwały. Jednakże taka podstawa istnieje tylko wobec części zaskarżonej uchwały t.j. § 12, w którym znajduje się rozstrzygnięcie zarzutu strony skarżącej. W pozostałym zakresie strona skarżąca musiałaby spełnić wymogi określone w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Biorąc pod uwagę zarówno przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jak również utrwaloną linię orzecznictwa związaną z interpretacją wyżej przytoczonego przepisu skarga jako niedopuszczalna w części wykraczającej poza § 12 uchwały i w ocenie strony przeciwnej w tej części podlega odrzuceniu.

Stwierdzono również, że w kwestionowanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wbrew zapisom art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 1990 r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały, podczas gdy uchwała rady gminy w sprawie rozpatrzenia zarzutów nie jest aktem prawa miejscowego.

Wyrokiem z dnia 27 lipca 2006 r. (II OSK 311/06) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

Zasadny jest zarzut skargi, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przeszedł do porządku nad legitymacją skarżącej do kwestionowania zaskarżonej uchwały w całości, w sytuacji, gdy interes prawny skarżącej został naruszony odrębną regulacją § 12 (omyłkowo napisano: "§ 3") tej uchwały. Jeżeli tak to skarżąca mogła wnieść skargę do sądu administracyjnego jedynie na tę regulację w myśl art. 24 ust. 1 i 3, mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W pozostałym zakresie Sąd nie mógł sprawy rozpoznać.

Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przez Sąd orzekający w sprawie art. 24 ust. 3 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały znaleźć się winna kwestia spójności przedmiotowych zamierzeń planistycznych z polityką przestrzenną Miasta (studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy), oczywiście w odniesieniu do nieruchomości strony skarżącej. Jeżeli zatem Rada Miasta, z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 2a ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tego nie dokonała, to niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy (w niniejszej sprawie z powodu braku studium) nie wywiązała się z ustawowo określonych obowiązków w tym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw prawnych do tego, aby przyjmować, iż obowiązek badania spójności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy stał się wymagalny dopiero po upływie terminu do uchwalenia studium, o którym mowa w art. 67 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wręcz przeciwnie: wprowadzenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 2a do ustawy miało na celu zdyscyplinowanie rad gmin do uchwalania studium, bez którego nie można uchwalać miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zgodzie z ustawowo określoną procedurą planistyczną.

Co do zaś zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku ze stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały, a nie jej niezgodności z prawem z powodu upływu rocznego terminu, o którym mowa w ww. przepisie, to zarzut ten traci na znaczeniu wobec tożsamych skutków jakie wywołuje w tym przypadku zarówno stwierdzenie nieważności jak i niezgodności zaskarżonej uchwały (konieczność powtórnego rozpatrzenia zarzutu skarżącej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie skargę J. N. zważył, co następuje.

Analiza uchwały o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga zwrócenia uwagi na cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez sąd administracyjny, w oparciu o obowiązujące w sprawie przepisy poprzedniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdyż te przepisy są miarodajne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Według cyt. ustawy proces planistyczny składał się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służyły odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne.

W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodziło do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organy gminy miały prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna była zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki analizy wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuację jego nieruchomości) a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowiła wyraz stanowiska organów gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywierała ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlegała zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie mogła jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (chodziło tu jeszcze o projekt planu, a nie o gotowy plan), ale jej przedmiotem mogło być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut.

Dopiero w drugim etapie dochodziło do sporządzenia planu i uchwała o planie podlegała i podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłoszone zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej, Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy procedura zgłaszania i przyjmowania zarzutów nie miała wad prawnych, a także czy uchwała podjęta w tej sprawie zawiera prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działały dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania.

W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała zawiera obszerne i uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszącej zarzut. Wytłumaczono od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. Uzasadnienie prawne zaskarżonej uchwały jest również prawidłowe. Powołano tu stosowane przepisy prawne i wytłumaczono ich zastosowanie w sprawie.

Jednakże powód uznania § 12 zaskarżonej uchwały za naruszającego prawo tkwi gdzie indziej. Powtórzmy tu, że - jak wskazał w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny - w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały znaleźć się winna kwestia spójności zamierzeń planistycznych ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. NSA stwierdził, że skoro, Rada Miasta, z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 2a ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tego nie dokonała, to niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy (z powodu braku studium) nie wywiązała się z ustawowo określonych obowiązków w tym zakresie. Nie ma podstaw prawnych do tego, aby przyjmować, iż obowiązek badania spójności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy stał się wymagalny dopiero po upływie terminu do uchwalenia studium, o którym mowa w art. 67 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wręcz przeciwnie: wprowadzenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 2a do ustawy miało na celu zdyscyplinowanie rad gmin do uchwalania studium, bez którego nie można uchwalać miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zgodzie z ustawowo określoną procedurą planistyczną.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W omawianej sytuacji powyższy pogląd NSA jest elementem wykładni przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, toteż jest wiążący dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oznacza, że należy przyjąć istnienie przesłanki dla stwierdzenia nieważności § 12 zaskarżonej uchwały. Skoro jednak od jej wydania minął rok, przeto zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) nie można stwierdzić nieważności.

W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 18 ust. 2 pkt 2a cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, z powodu nie przeprowadzenia procesu badania spójności projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a także sprzeczna z art. 24 ust. 3 cyt. ustawy z powodu nie umieszczenia w uzasadnieniu kwestii badania tejże spójności. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 94 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy o samorządzie gminnym. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.