Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 391/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 11
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 września 2009 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T.na rzecz S. S. kwotę 1.512,00 (jeden tysiąc pięćset dwanaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 13 maja 2008 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w A. K. wpłynął wniosek S. S. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. Producent rolny wnioskował o przyznanie pomocy w związku z realizacją pakietu rolnictwo zrównoważone (wariant 1.1 - zrównoważony system gospodarowania) na powierzchni 32,05 ha.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. K. przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. Przyznana płatność w kwocie [...] zł objęła działki rolne [...] o łącznej powierzchni 10,44 ha. Organ wskazał, iż pozostałe działki rolne [...] deklarowane w ramach przedmiotowego pakietu położone są na obszarze [...] - obszaru szczególnie narażonego (OSN) na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych i tym samym działki te podlegają wykluczeniu z pomocy finansowej z tytułu płatności rolnośrodowiskowych na mocy § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200).

Od decyzji organu I instancji S. S. wniósł odwołanie. Producent podniósł, że w czasie składania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, teren na którym położone jest gospodarstwo nie był objęty tzw. obszarem szczególnie narażonym (OSN). Zdaniem strony, Kierownik Biura Powiatowego Agencji w A. K. powołując się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. stosuje prawo wstecz. Producent podniósł, że strefy OSN w jego gminie powstały kilka miesięcy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Strona powołała się na § 60 pkt 5 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Nr 6/2008 z dnia 4 września 2008 r. w sprawie programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla obszaru szczególnie narażonego nr 3 w regionie wodnym Dolnej Wisły (Dz. Urz. Woj. Kujawsko - Pomorskiego Nr 121, poz. 1949), w którym zaleca się w celu powodzenia realizacji programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu, jego upowszechnianie w ramach PROW 2007-2013 pt. "Program rolnośrodowiskowy" pakiet 1.1 - rolnictwo zrównoważone, pakiet 8 ochrona gleb i wód i pakiet 9 - strefy buforowe, wśród rolników gospodarujących na obszarze szczególnie narażonym. Wnioskodawca podniósł także, że na obszarze, na którym znajduje się jego gospodarstwo, została wprowadzona strefa OSN, jednak tylko gospodarstwa, które uznane będą przez powołane komisje za mające szczególny wpływ na zagrożenie zanieczyszczeniem azotanami będą miały obowiązek prowadzenia dokumentacji zabiegów ochrony roślin i przestrzegania opracowanego programu nawożenia dla poszczególnych pól. Gospodarstwa takie będą objęte rejestrem ustalonym przez urząd gminy i poddane monitoringowi. Jak dotychczas taki rejestr nie istnieje, w związku z tym strona uważa, że działania programu rolnośrodowiskowego nie są wykluczone wprowadzeniem strefy OSN.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, który określa ogólne warunki niezbędne do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Organ powołał się na § 11 powołanego rozporządzenia, zawierający zastrzeżenie, iż płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje do działek rolnych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych pakietów lub wariantów, jeżeli wymogi tych pakietów lub wariantów są objęte programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych zanieczyszczeniami związkami azotu, zgodnie z przepisami Prawa wodnego. Organ podał, że biorąc pod uwagę powyższy przepis, Kierownik Biura Powiatowego Agencji przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku weryfikuje, czy działki rolne deklarowane przez poszczególnych producentów we wnioskach rolnośrodowiskowych znajdują się na obszarach szczególnie narażonych, a jeżeli tak, to czy działania

w danym OSN nie kolidują z zadaniami, do wykonywania których producent zobowiązał się w ramach deklarowanych pakietów rolnośrodowiskowych.

Organ zaznaczył, że we wniosku z dnia 13 maja 2008 r. S. S. zadeklarował realizację pakietu rolnictwo zrównoważone (wariant 1.1 - zrównoważony system gospodarowania) na powierzchni 32,05 ha. Kontrola administracyjna wniosku wykazała, że producent ubiega się o płatność rolnośrodowiskową do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] (obręb P., gm. R., powiat a.) oraz na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb R., gm. R., powiat a.), które zgodnie z rozporządzeniem Nr 2/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie określenia wód wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz. Urz. Woj. Kujawsko - Pomorskiego Nr 77, poz. 1277) zostały włączone do obszaru szczególnie narażonego na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych (§ 2 ust. 1). Na podstawie powyższego aktu prawa miejscowego utworzony został OSN o nazwie "zlewna rzeki Tążyna" obejmujący swym zasięgiem grunty położone na terenie powiatu aleksandrowskiego i inowrocławskiego w gminach wiejskich: Aleksandrów Kujawski, Koneck, Budkowo, Waganiec, Raciążek i Dąbrowa Biskupia. Rozporządzeniem Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 04 września 2008 r. w sprawie programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla obszaru szczególnie narażonego nr 3 w regionie wodnym Dolnej Wisły, ustanowiony został szczegółowy program działań obejmujący: poprawę praktyki rolniczej, podejmowanie działań edukacyjnych i doradczych dla gospodarstw rolnych, kontrolę wypełniania przez rolników obowiązków wynikających z programu, monitoring skuteczności programu, pomoc rolnikom w realizacji obowiązkowych środków zaradczych. Ponieważ ww. środki zaradcze dla obszaru "zlewni rzeki Tążyna" pokrywają się z zadaniami określonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. dla wariantu 1.1 (zrównoważony system gospodarowania), zgodnie z § 11 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008 r., wnioskodawca nie może otrzymać pomocy finansowej z tytułu działań, do których podejmowania jest zobligowany z mocy ww. przepisów prawa miejscowego.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo w oparciu o § 11 wymienionego rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w zakresie pakietu zrównoważony system gospodarowania jedynie do tych działek rolnych, które nie były położone w obszarze OSN.

Ustosunkowując się do twierdzenia producenta, że w dniu składania wniosku jego gospodarstwo nie było położone na obszarze OSN, organ wskazał, że aktem prawnym na podstawie, którego przyznawana jest pomoc finansowa z tytułu podejmowanych działań rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa

I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (29 lutego 2008 r.), a więc przed złożeniem wniosku. Od samego początku obowiązywania tego aktu wykonawczego zastrzeżone zostało w § 11 rozporządzenia, iż płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje do działek rolnych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych pakietów lub wariantów, jeżeli wymogi tych pakietów lub wariantów są objęte programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych zanieczyszczeniami związkami azotu, zgodnie z przepisami Prawa wodnego.

Organ podniósł, że mając na uwadze zasadę praworządności, zgodnie z którą

w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji, organ I instancji był zobowiązany uwzględnić wszelkie zmiany stanu prawnego, jakie zaszły po złożeniu wniosku do dnia wydania decyzji. Rozporządzenie Nr 2/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie określenia wód wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć, jak i rozporządzenie Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 4 września 2008 r. w sprawie programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla obszaru szczególnie narażonego nr 3 w regionie wodnym Dolnej Wisły, weszły

w życie po złożeniu wniosku przez S. S., lecz jako akty prawa miejscowego zaliczane do źródeł prawa powszechnie obowiązującego prawidłowo zostały uwzględnione przez organ I instancji w wydanej decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady nie działania prawa wstecz. Wprowadzenie na obszarze położenia gospodarstwa wnioskodawcy obszaru OSN, nie doprowadziło do utraty przez niego praw już nabytych, samo złożenie wniosku nie jest bowiem jednoznaczne z uzyskaniem pomocy finansowej. Wyczerpanie przesłanek przewidzianych w § 11 cytowanego rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008r. wyklucza możliwość uzyskania przez producenta płatności do pakietu rolnictwo zrównoważone, w wysokości określonej we wniosku, co nie oznacza jednak pogorszenia jego sytuacji w stosunku do stanu sprzed wejścia w życie nowych przepisów prawnych, gdyż nie pozbawia producenta żadnych uprawnień nabytych w tym zakresie.

Wpływu na decyzję w sprawie określenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej nie ma również podniesiona przez stronę w odwołaniu okoliczność braku gminnego rejestru gospodarstw mogących stanowić istotne źródło emisji azotu do wód zanieczyszczonych lub zagrożonych zanieczyszczeniem, gdyż stosowanie przepisów obowiązujących aktów prawa nie jest uzależnione od wywiązywania się przez poszczególne organy z obowiązków w nich ustalonych.

Odnosząc się z kolei do treści § 60 rozporządzenia Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 04 września 2008 r.

(w którym w ust. 5 zaleca się w celu powodzenia realizacji programu upowszechnianie działania w ramach PROW 2007-2013 pt. "Program rolnośrodowiskowy" pakiet 1.1 - rolnictwo zrównoważone, pakiet 8 - ochrona gleb i wód i pakiet 9 - strefy buforowe, wśród rolników gospodarujących na obszarze szczególnie narażonym), organ wskazał, że pomimo tego, iż w rozporządzeniu tym wymienia się również pakiet rolnictwo zrównoważone, to wobec stwierdzenia wyczerpania przesłanek, o których mowa w § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. należało odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej do przedmiotowego pakietu.

Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym przepis ten znajduje zastosowanie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący powołał się na § 21 wymienionego rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., zgodnie z którym, rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 1 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Konsekwencją tej normy jest ustalenie, że terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania

w niniejszej sprawie jest dzień 1 marca 2008 r. Zatem już od tego dnia wnioskodawca ma obowiązek realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Producent podkreślił,

że w tym dniu, ani wiele miesięcy później nie był objęty przepisami rozporządzenia

Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia

4 września 2008 r., które weszło w życie dopiero z dniem 1 października 2008 r.

Nie znajduje zatem uznania argumentacja organu, że w niniejszej sprawie na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., producent nie może otrzymać pomocy finansowej z tytułu działań, do których podejmowania był zobligowany z mocy przepisów prawa miejscowego albowiem przez okres 7 miesięcy (tj. od daty rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w dniu 1 marca 2008 r. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 4 września 2008 r.) przepisów takich nie było.

Skarżący nie zgodził się również z argumentacją organu, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady nie działania prawa wstecz. W tym zakresie podniósł, że decyzja organu I instancji pomimo jej wydania w dniu [...] obowiązuje od dnia [...] i ocena stanu prawnego w niniejszej sprawie powinna być dokonywana właśnie na ten dzień.

Ponadto skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie rozporządzenia, które w dniu wydania decyzji już nie obowiązywało, gdyż od dnia

29 lutego 2009 r. obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy już nieobowiązujące, organ wskazał, że na podstawie § 36 nowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., do zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych na podstawie wcześniejszego rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008 r. i do przyznawania kolejnych płatności rolnośrodowiskowych za realizację tego zobowiązania stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że w niniejszej sprawie terminem rozpoczęcia

5-letniego okresu zobowiązania jest dzień 1 marca 2008 r., organ stwierdził,

że zobowiązanie rolnośrodowiskowe zostało podjęte przez producenta na gruncie przepisów rozporządzenia dotychczasowego z dnia 28 lutego 2008 r. i na podstawie

§ 36 rozporządzenia nowego z dnia 26 lutego 2009 r., organ prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 34, poz. 200). Zgodnie bowiem z § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262) "Do zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 44, i do przyznawania kolejnych płatności rolnośrodowiskowch za realizację tego zobowiązania stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy § 37-41 stanowią inaczej". We wskazanym § 44 wymienione jest ww. rozporządzenie z dnia 28 lutego 2008 r. Skoro skarżący złożył wniosek 13 maja 2008 r., to zasadnie organ dokonał jego oceny na gruncie prawa materialnego obowiązującego w roku, w którym wniosek ten został złożony. Składając wniosek w maju 2008r. skarżący mógł się ubiegać wyłącznie o płatność na podstawie przepisów wówczas obowiązujących, tj. rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008 r. W związku z tym, zarzut wydania decyzji na podstawie już nieobowiązujących przepisów, nie zasługuje na uwzględnienia. Na marginesie Sąd zauważa, iż

i odpowiednikiem § 11 rozporządzenia z dnia z dnia 28 lutego 2008r. jest § 12 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. o identycznej treści.

Przechodząc do zasadniczego spornego zagadnienia należy podać, że zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (w zw. z § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013), płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje do działek rolnych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, jeżeli wymogi tych pakietów lub wariantów są objęte programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu, zgodnie z przepisami Prawa wodnego. Stosownie do § 21 ust. 1 wymienionego rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008r., rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 1 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Jak ustalono w sprawie, rolnik przystąpił do programu 1 marca 2008r., a wskazane działki objęto programem, który w ocenie organu pozbawił producenta prawa do płatności w dniu 1 października 2008r. na mocy rozporządzenia Nr 6/2008 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 4 września 2008 roku (Dz. Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 121, poz. 1949; weszło w życie z dniem 1 października 2008r.).

Nie ma racji organ twierdząc, że decydującym jest czas obowiązywania § 11

cyt. rozporządzenia bez względu na to, kiedy działki objęto programem ustanowionym aktem prawa miejscowego, gdyż bez tych uregulowań, wskazany przepis nie stanowi pełnej normy prawa. W sprawie, hipoteza § 11 cyt. rozporządzenia wypełniła się 1 października 2008r., czyli po przystąpieniu producenta do programu rolnośrodowiskowego. Brakuje postępowania dowodowego na okoliczność, czy w tym czasie producent spełniał warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Norma prawna obowiązuje w pewnym okresie czasu, również sytuacja prawna podmiotu może rozciągać się czasie. Oczywistym jest, że okresy te nie muszą się na siebie nakładać. Może zaistnieć sytuacja, gdy nastąpi zmiana prawa. W takim wypadku prawodawca powinien udzielić odpowiedzi na pytanie, która norma prawna - dawna czy nowa - ma wyznaczać sytuację prawną ukształtowaną "pod rządami dawnego prawa", a trwającą w chwili wejścia w życie prawa nowego.

Na obecnym etapie ustaleń stanu faktycznego, działki objęte programem rolnośrodowiskowym dopiero z czasem, po zmianie stanu prawnego, nie kwalifikowały się do przyznania płatności.

Skoro ustawodawca nie wskazał w sposób wyraźny, że momentem decydującym

o tym, które prawo należy zastosować, jest moment wydania decyzji, a na takim stanowisku stanął organ, to należało sięgnąć do innych środków. WSA uznał, że w tym przypadku wystarczyło sięgnąć do zasady poszanowania praw nabytych oraz wykładni celowościowej, gdyż one dały odpowiedź w tym sporze i pozwoliły na rozstrzygnięcie problemu. Na początek oceniono, że nie jest wystarczającym wskazanie, które znalazło się w zaskarżonej decyzji, że samo złożenie wniosku "nie jest jednoznaczne

z uzyskaniem pomocy finansowej", ponieważ pomija istotną okoliczność faktyczną, taką, że producent po złożeniu podania był objęty tym programem przez siedem miesięcy (licząc od 1 marca 2008r. stosownie do § 21 ust. 1 wymienionego rozporządzenia z dnia 28 lutego 2008r.). Jest to zasadnicza kwestia w świetle art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L. Nr 277.1 ze zm.). W art. 39 ust. 2 tego aktu zapisano, iż płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 39 ust. 3). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania (art. 39 ust. 4).

Zatem przepis ten określa, że płatność rolnośrodowiskowa w swym założeniu jest wsparciem jakie wynika z tego, że producent rolny ponosi dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania, a ono jest z założenia rozłożone

w czasie. Ustawodawca tak unijny, jak i krajowy nie połączyli prawa do wypłaty z tym, by koszty jakie poniósł rolnik trwały w określonym czasie. W prawie połączono je

z ponoszeniem ciężaru realizacji programu rolnośrodowiskowego. Organy nie zakwestionowały tego, że wnioskodawca do programu przystąpił. Zatem pozbawiając go prawa do płatności za siedem miesięcy (od 1 marca do 30 września 2008r.) uczestnictwa w programie, naruszyły cel, w jakim je stworzono – wyrównania strat spowodowanych tym uczestnictwem. Takim rozstrzygnięciem naruszono również zasadę poszanowania praw nabytych, która polega na tym, że jeżeli ustawodawca nie rozstrzygnie tej kwestii, to kierując się powyższą zasadą, interpretator przyjmie, że uprawnienia nabyte, zostały zachowane. Pozbawienie prawa do płatności rolnośrodowiskowej w stosunku do działek rolnych, na których realizowano zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, za okres kiedy to wymogi tych pakietów lub wariantów nie były jeszcze objęte programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu, zgodnie z przepisami Prawa wodnego, nie znajduje uzasadnienia prawnego. W szczególności nie daje takiej możliwości § 11 cyt. rozporządzenia i organ swym działaniem naruszył go poprzez błędną interpretację i zastosowanie.

Nie jest argumentem na brak prawa do wypłaty to, że ustawodawca nie uregulował sposobu w jaki - w przedmiotowym przypadku - należałoby obliczyć wysokość płatności. Skoro wiadomo w jakiej wysokości nastąpiłaby wypłata za rok, a jest to wypłata ryczałtowa, to nie ma przeszkód, by przyjąć proporcję 7/12. Przeszkoda do przyznania płatności rolnośrodowiskowej zaistniała od 1 października 2008r. i dopiero od tej daty powstała negatywna przesłanka przyznania płatności. Powyższy pogląd jest kontynuacją stanowiska WSA w Bydgoszczy wyrażonym we wcześniejszym wyroku

z dnia 02 września 2009r. I SA/Bd 389/09.

Skoro organ nie ustalił innych przeszkód w wypłacie należności, to wykazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy i stosownie do art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zaskarżoną decyzję należało uchylić.

Mając na względzie powyższe oraz art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a.

H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka T. Liwacz