Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 674/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Marta Pawłowska, Protokolant: Emilia Witkowska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skarg M. M. oraz P. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze skargi M. M.; II. oddala skargę P. M.; III. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta O. decyzją z 22.10.2021 r. nr 1025/2021 wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom – M. i M.(1) D. - pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z instalacjami: wodno-kanalizacyjną, c.o., elektryczną, wewnętrzną linią zasilania elektroenergetycznego (WLZ) na działce nr [...] AM-[...], obręb ewidencyjny N., jednostka ewidencyjna O. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według wskazanego organu projektowany budynek spełnia wymagania określone w ustawie Prawo budowlane, niezbędne do wydania pozwolenia na budowę.

Z powyższą decyzją nie zgodził się P. M., kwestionując ją "w zakresie zezwolenia na użytkowanie zjazdu i wjazdu z działki i na działkę inwestorów, w miejscu oznaczonym na projekcie jako skośny odcinek granicy działki [...] z drogą publiczną, tj. odcinek przylegający do granicy naszej działki, tj. działki nr [...] i [...]". Odwołujący wskazał, że od ośmiu lat, odkąd zamieszkuje na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] oraz [...], użytkuje zjazd, na który otrzymał zezwolenie, bezkolizyjnie. Podkreślił, że to jedyny możliwy do użytkowania zjazd z nalężących do niego działek i wjazd na jego działki z drogi publicznej. Wyjaśnił, że z uwagi na granice działek nr [...] i [...], nie ma technicznej możliwości wykonania tegoż zjazdu w innym miejscu przebiegu tej granicy. Ponadto wskazał, że inwestorzy wykonali kolizyjny zjazd w kwietniu 2021 r., montując bramę wjazdową, ale de facto nie użytkują tego zjazdu. Odkąd przysługuje inwestorom własność działki nr [...], użytkują oni wyłącznie główny zjazd z drogi publicznej, tj. bramę zaznaczoną na projekcie w przebiegu granicy równoległej do drogi publicznej. W ocenie odwołującego użytkowanie w ten sposób zlokalizowanego zjazdu na skosie działki inwestorów jest nie tylko niebezpieczne dla niego ale także fizycznie niemożliwe z uwagi na obecność po środku przebiegu zjazdu dwóch rur kanalizacyjnych, które odprowadzają gaz i opary z kanalizacji. Do odwołania jego autor dołączył m.in. fotografię przedstawiającą lokalizację spornego zjazdu a także kopię decyzji uzgodnieniowej dotyczącej wykonania dwóch zjazdów z działki nr [...].

Wojewoda Dolnośląski decyzją z 03.08.2022 r. nr IF-O.7840.594.2021.MWD wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania i przybliżył istotę projektowanej inwestycji. W uzasadnieniu tym Wojewoda odniósł się do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie dostrzegł uchybień w tym zakresie. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, że do analizowanego projektu budowlanego dołączono kopię decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 15.09.2021 r., nr 2640/2021 udzielającej inwestorom pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz kopię uzgodnienia Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w O. działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta O. z 16.12.2020 r., nr [...], zezwalającego inwestorowi na lokalizację dwóch zjazdów indywidualnych z gminnej drogi wewnętrznej - ul. [...], tj. działek nr [...], [...], [...], [...] w celu obsługi działki nr [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania "w zakresie zezwolenia na użytkowanie zjazdu i wjazdu" Wojewoda zauważył, że zezwolenie na lokalizację zjazdu nie było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę O. i zakończonego wydaniem decyzji z 22.10.2021 r., a zatem nie podlegało kontroli w niniejszym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad dobrego sąsiedztwa i współżycia społecznego poprzez uniemożliwienie odwołującemu się "parkowania samochodu przed swoją posesją, obok lub nawet w świetle własnej bramy", Wojewoda z kolei przypomniał brzmienie § 3 ust. 1 pkt 3 lit. g miejscowego planu, zgodnie z którym miejsca postojowe dla wszystkich pojazdów właściciela należy zapewnić na posesji własnej. Z kolei analizując dostęp działki nr [...] do drogi publicznej Wojewoda zauważył, że posiada ona zapewniony taki dostęp przez istniejący wjazd (zgodnie z uzgodnieniem z 16.12.2020 r.). Na stronie 14 projektu budowlanego wskazano, że "do budynku zapewnione jest osobne dojście i osobny dojazd (szerokość jezdni stanowiącej dojazd do garażu wynosi 3 m). Do miejsca postojowego zlokalizowanego na terenie utwardzonym zapewnione jest dojście o szerokości powyżej 4,5 m". Co jednak najistotniejsze zdaniem organu odwoławczego, z analizy projektu zagospodarowania terenu (str. 28 projektu budowlanego) wynika, że wjazd na działkę przewidziany w analizowanym projekcie budowlanym znajduje w odległości 16,93 m od działki nr [...] i wobec tego nie sposób uznać, aby w jakikolwiek sposób mógł powodować ograniczenia właściciela działki nr [...] w dostępie do drogi publicznej.

Na powyższą decyzją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. M. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 674/22). W skardze tej zarzucono Wojewodzie naruszenie prawa procesowego:

a) art. 10 § 1, art. 73 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, przez co skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i odniesienia się do istotnych dla niej kwestii;

b) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, skutkujące nieprawidłowym rozpoznaniem zebranego materiału dowodowego i niedokonaniem jego wszechstronnej, całościowej oceny w obliczu zaprojektowanego (jako dodatkowego) zjazdu dla planowanej inwestycji, który koliduje ze zjazdem już istniejącym, jak również brakiem rozważenia i wzięcia pod uwagę słusznego interesu strony (bezpieczeństwo) przy wydawaniu decyzji,

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pobieżne i w związku z tym niewłaściwe uzasadnienie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto autor skargi sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego:

a) art. 5 ust. i pkt 1 lit. b) i lit. d) art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że załączone do akt sprawy uzgodnienie warunkowe (uzgodnienie z 16.12.2020 r.) nie wymagało analizy i odniesienia się do niego jako wadliwego, czego skutkiem było zaakceptowanie nieprawidłowego, niezgodnego z prawem rozwiązania (kolizja projektowanego dodatkowego zjazdu z istniejącym zjazdem znajdującym się na nieruchomości skarżącej),

b) art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. - poprzez jego niezastosowanie wskutek czego doszło do naruszenia uzasadnionych interesów skarżącej,

c) art. 29 ust. 4 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych w związku z § 77, § 113 ust 7 pkt 2 i § 170 rozporządzenia z 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie poprzez usankcjonowanie wadliwego, niezgodnego z prawem uzgodnienia w zakresie lokalizacji spornego zjazdu.

W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej zasadnością. W szczególności podkreślono, że przedmiotowa decyzja nie została doręczona skarżącej, przez co nie miała ona możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że dopełniając ciążący na niej obowiązek, pismem z 06.07.2021 r. złożyła informację do Starostwa o zmianie swojego adresu korespondencyjnego (informacja złożona jeszcze przed skierowaniem wniosku o sporne pozwolenie na budowę).

Zdaniem skarżącej organ II instancji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy. Nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, w tym wydanych z naruszeniem prawa uzgodnień dotyczących zjazdu z nieruchomości inwestora kolidującego z istniejącym zjazdem na nieruchomości skarżącej, co spowodowało zaakceptowanie wadliwego rozwiązania planowanego zamierzenia budowlanego. Organ II instancji pobieżnie rozpoznał sprawę i nie wziął pod uwagę żądań i wniosków strony zawartych między innymi w odwołaniu P. M. Organ nie przeanalizował należycie wymogów dotyczących widoczności i nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a tym samym dokonał arbitralnej oceny, bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Ponadto wyjaśnienia wymaga fakt, że uzgodnienie zjazdu było uzgodnieniem warunkowym, zgodnie z którym najpierw należało usunąć kominki od wentylacji kanalizacji przyporządkowanej nieruchomości skarżącej i przesunąć je w inne miejsca. Tymczasem takie roboty wymagały uprzedniej zgody właściciela urządzenia, czyli Z. w O., której do dnia dzisiejszego nie uzyskano. Jednocześnie inwestor wykonał zjazd bez dopełnienia warunków, powodując kolizję zarówno z istniejącymi kominkami wentylacyjnymi, jak również kolizję w organizacji ruchu drogowego. Decyzja została wydana w oparciu o załączoną do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dokumentację, do której załączono również uzgodnienie z 16.12.2020 r. Powyższe uzgodnienie nie zostało doręczone skarżącej - jako stronie posiadającej interes prawny (nie tylko faktyczny). Zatwierdzony kwestionowaną decyzją projekt dotyczył całego zamierzenia budowlanego, w tym również wykonania spornego zjazdu. Jest to drugi (dodatkowy) zjazd z nieruchomości należącej do inwestorów. O ile tego zjazdu, który znajduje się w ciągu drogi wewnętrznej (na długim i prostym odcinku drogi) skarżąca nie kwestionuje, o tyle drugi zjazd znajduje się niejako w załamaniu granic działek (sięgacz drogi wewnętrznej) i stanowi ewidentną kolizję obu zjazdów. Takie rozwiązanie zagraża bezpieczeństwu użytkowników i stanowi naruszenie prawa. Powodując się na przepisy techniczne dotyczące warunków technicznych przewidzianych dla zjazdów, zdaniem skarżącej należy stwierdzić, że kolidujące dwa zjazdy znajdujące się na sięgaczu drogi wewnętrznej, z których jeden (jako pierwszy) powstał ponad 8 lat temu oraz sporny planowany, acz wykonany już zjazd, usytuowane są w odległości ok. 1,5 m od siebie po skosie, przy czym ogrodzenie nieruchomości skarżącej w tym miejscu (przedłużony słup murowany) wykonano z nieprzeziernego materiału, co wyklucza możliwość oceny ruchu drogowego po zewnętrznej stronie ogrodzenia. Brak widoczności przy wyjeździe z posesji skarżącej może powodować zagrożenie i skutkować nieodwracalnymi szkodami dla uczestników ruchu. Skarżąca wskazuje, że inwestor posiada już jeden odrębny zjazd i niewyrażenie zgody na lokalizację spornego zjazdu niczego dla niego nie zmieni, podczas gdy skarżąca nie ma innej możliwości lokalizacji zjazdu na działkę.

Do skargi pełnomocnik skarżącej dołączył kopię datowanego na 08.07.2021 r. (data wpływu do organu) wniosku skarżącej o dokonanie przez Starostę O. zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla działek nr [...] oraz [...] w zakresie adresu zamieszkania oraz adresu do korespondencji z adresu ul. [...] we W. na ul. [...] w O.

Drugą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł P. M. (sprawa pierwotnie zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 675/22). W skardze zarzucono Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na:

1) zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a w szczególności poprzez: nieuwzględnienie wszystkich faktów i nieprzypisanie im odpowiedniego znaczenia, w tym braku rozważenia ograniczenia zjazdów z działki nr [...] do jednego w miejsce opisanych w projekcie dwóch zjazdów oraz zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa przewidzianej lokalizacji zjazdu oraz warunków budowy tegoż zjazdu na działkę nr [...] z drogi publicznej;

2). art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej z uwagi na brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów postawionych przez skarżącego w odwołaniu, w tym w zakresie kolizyjności, przepustowości, a także istnienia stanu niebezpieczeństwa w ruchu drogowym w przypadku pozostawienia dodatkowego, kwestionowanego przez skarżącego zjazdu na działkę inwestorów;

3). art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niesporządzeniu odpowiedniego uzasadnienia decyzji przez organ odwoławczy, a to przez brak wykazania, że zamierzenie budowlane inwestorów nie oddziałuje na działkę sąsiedzką, tj. działkę nr [...].

Ponadto zarzucono Wojewodzie naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

1). art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów, prowadzącej do wniosku, iż zamierzenie budowlane nie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, przy czym w rzeczywistości dodatkowy zjazd na działkę nr [...] ogranicza dostęp działki nr [...] należącej do skarżącego do drogi publicznej;

2). § 77 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie polegające na niewłaściwym zastosowaniu i braku oceny, czy istniejący stan w zakresie zjazdu na działkę nr [...] odpowiada wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności, czy jest dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, w tym w kwestii kolizyjności, przepustowości oraz dostępu do drogi publicznej działki sąsiadującej;

3). błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji polegający na błędnym przyjęciu, że zjazd ustanowiony na rzecz inwestorów znajduje się w odległości 16,93 m od działki nr [...], przy czym w rzeczywistości ustalenie to dotyczy innego zjazdu (głównego), a nie zjazdu graniczącego bezpośrednio z działką nr [...], tj. w miejscu oznaczonym na projekcie jako skośny odcinek granicy działki nr [...] z drogą publiczną, tj. odcinek przylegający do granicy działki skarżącego.

W motywach skargi podkreślono, że organ odwoławczy błędnie odniósł się do niemożności poddania kontroli instancyjnej kwestii lokalizacji i budowy zjazdu i wjazdu na działkę nr [...]. Skarżący kwestionuje również ustalenia Wojewody w zakresie wykonanej analizy dostępu do drogi publicznej działki nr [...], ponieważ oparta jest ona na błędnych założeniach, przede wszystkim wzięciu pod uwagę przez organ innego zjazdu aniżeli wskazywany przez skarżącego. W rozpoznawanej sprawie organ w żaden sposób nie zweryfikował wzajemnego położenia zjazdu na działkę inwestora ze zjazdem na sąsiednią działkę, które są w położeniu kolizyjnym i w bezpośredniej bliskości. Organ administracyjny powinien przeanalizować te warunki, wydając decyzję pozwolenia na budowę, jako że strony postępowania po raz pierwszy w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę mogę zapoznać się z lokalizacją zjazdów. Skarżący nie miał przy tym możliwości na etapie uzgodnienia z zarządcą drogi lokalizacji zjazdów wyrażenia swojego stanowiska i zakwestionowania ustaleń organu. Podkreślono, że dopiero na etapie odwołania, odwołujący się kwestionował rozwiązanie, z którym zapoznał się w toku postępowania. Powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych autor skargi wskazał, że na etapie postępowania w sprawie wyrażenia zgody na lokalizacje zjazdu z drogi publicznej, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych, organ - zarządca drogi - analizuje złożony wniosek z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i parametrów technicznych zjazdu. W związku z tym kwestia oddziaływania zjazdu na nieruchomości sąsiednie powinna być badana w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu wybiórcze wybranie kilku wątków podnoszonych w odwołaniu, takich jak kwestia parkowania pojazdów przed posesją lub w świetle własnej bramy czy analiza odległości między jednym zjazdem a działką skarżącego (z zastrzeżeniem, że organ wziął pod uwagę w ogóle nie ten zjazd, o którym mowa w odwołaniu). W odwołaniu podkreślano naruszenie zasad bezpiecznego włączania się do ruchu drogowego przy takim usytuowaniu zjazdu jaki aktualnie przewiduje projekt (zjazdu graniczącego z posesją skarżącego), jak również podnoszono zasadnie, że inwestor ma możliwość wjazdu na posesję drugim (głównym) zjazdem, wobec czego wyrażenie zgody na budowę kolejnego, kolidującego ze zjazdem na nieruchomość skarżącego nie ma żadnego uzasadnienia. Wszystkie te okoliczności zostały pominięte przez Wojewodę w uzasadnieniu jego decyzji. Skarżący podkreślił, że Wojewoda, analizując odległość projektowanego zjazdu w stosunku do działki skarżącego, przeanalizował odległość dotyczącą innego (głównego) zjazdu. Skarżący kwestionuje legalność udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie zjazdu, który bezpośrednio graniczy z jego działką i dla którego wymagana odległość nie jest zachowana. Zarówno Starosta, jak i Wojewoda zobowiązani byli przy rozstrzyganiu sprawy do dokonania oceny wiarygodności i wartości dowodowej zgromadzonego materiału oraz zbadania, czy udzielenie pozwolenia na budowę zjazdu na działkę nr [...] nie wpłynie nadmiernie na użytkowanie m.in. przez skarżącego zjazdu na działkę nr [...]. Skarżący załączył do odwołania dokumentację zdjęciową, do której organ w ogóle się nie odniósł. Ze wskazanej dokumentacji wynika, że istnieje kolizja w zakresie zjazdu z sąsiadujących posesji, jak również że istnieje konflikt między stronami, który uniemożliwia skarżącemu spokojne korzystanie z jego wyjazdu z nieruchomości. W niniejszej sprawie organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia samodzielnej oceny prawidłowości ustaleń Starosty i w konsekwencji błędnie przyjął, że dostęp do drogi publicznej działki nr [...] nie został ograniczony na skutek wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji. Przy tym skarżący zaznaczył, że projektowany zjazd na krótkiej i skośnej części granicy działki nr [...] z drogą publiczną wpływa na utrudnienia w korzystaniu ze zjazdu na posesję skarżącego. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę definicję obszaru oddziaływania obiektu znajdującą się w art. 3 pkt 20 u.p.b. prowadzenie inwestycji, która jest przedmiotem postępowania, wprowadza ograniczenia dla działki sąsiadującej w zakresie możliwości swobodnego korzystania ze zjazdu z drogi publicznej.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda Dolnośląski wniósł o ich oddalenie.

W pismach procesowych z 20.10.2022 r. oraz 23.11.2022 r. uczestnik postępowania M. D.(1) również wniósł o oddalenie obu skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z 26.01.2023 r. sygn. akt II SA/Wr 674/22, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", połączył sprawy II SA/Wr 674/22 i II SA/Wr 675/22 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i zarządził dalsze prowadzenie postępowania pod sygn. akt II SA/Wr 674/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, skarga P. M. jest niezasadna i podlega oddaleniu (na podstawie art. 151 p.p.s.a.), zaś skarga M. M. podlegała uwzględnieniu (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Odnosząc się do powodów uwzględnienia skargi M. M. i tym samym uchylenia decyzji organów obu instancji to należy wskazać, że według art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie zatem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1-8 k.p.a.), skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynika sprawy. Art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi z kolei, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wada polegająca na niezapewnieniu stronie, bez jej winy, udziału w postępowaniu oznacza naruszenie jednej z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami k.p.a. (np. art. 78 § 1, art. 79 i art. 81), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Obowiązek ustalenia (aktualizowania) kręgu stron postępowania spoczywa na organach administracyjnych obu instancji, podobnie jak obowiązek doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 140 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Wady postępowania, polegające na naruszeniu art. 10 i art. 28 k.p.a., mogą mieć dwojaki skutek prawny. Jeżeli organ nie poczynił odpowiednich kroków w celu ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania ma miejsce naruszenie przepisów proceduralnych, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast jeżeli zgromadzony w sprawie materiał pozwala stwierdzić, że osoby, którym przysługiwał przymiot strony postępowania, zostały bez własnej winy w nim pominięte i nie wzięły w nim udziału, uchybienie takie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W postępowaniu administracyjnym do obowiązków organu należy ustalenie nie fikcyjnego, lecz rzeczywistego adresu strony, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, nie tylko tych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu organ I instancji, ustalając adres skarżącej, ograniczył się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (informacja z rejestru gruntów, sporządzona na dzień 09.06.2021 r.). Jak wynika z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - w ewidencji gruntów i budynków wskazuje się właścicieli nieruchomości oraz ich miejsce pobytu stałego. Z regulacji ustawowej nie wynika jednak, że następuje to dla potrzeb postępowania administracyjnego. Z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika jedynie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw.

Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 13.11.2015 r., sygn. akt I OSK 458/14: "Ustalenie adresu korespondencyjnego jest jednym z podstawowych obowiązków organu. Adres, pod którym wysyłane są wszelkie pisma i rozstrzygnięcia ma decydujące znaczenie np. przy ocenie czy zachowane są prawa strony związane z zapewnieniem jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania". Oczywistym jest przy tym, że dla potrzeb takich ustaleń organ administracji możne korzystać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Ale powinien to czynić wedle tych samych reguł, jakie stosuje względem wszystkimi innymi dowodów i materiałów sprawy, czyli z zachowaniem niezbędnego krytycyzmu, zakładającego konieczność sprawdzenia aktualności tych danych i ich prawdziwości. W razie jakichkolwiek wątpliwości w analizowanej materii organ powinien dokonać ich konfrontacji, w tym wykorzystać treść innych rejestrów urzędowych czy też dokumentów. W ocenie Sądu, takie też wątpliwości zaistniały w niniejszym postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika, że całość korespondencji adresowanej do skarżącej na adres: ul. [...], [...] W., wracała z adnotacją o jej awizowaniu. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że skarżąca, jako dorosły domownik, odebrała korespondencję kierowaną do P. M. na adres: ul. [...] w O. (dotyczyło to przesyłki zawierającej postanowienie Starosty O. z 20.07.2021r.). Z kolei z kopii przedłożonego wraz ze skargą formularza: Wniosku o zmianę danych e ewidencji gruntów i budynków, złożonego do Starostwa w O. w dniu 08.08.2021 r., wynika, że skarżąca dokonała zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany adresu miejsca zamieszkania stałego oraz adresu do korespondencji. Jako nowy adres podała: ul. [...] w O. Pomimo dokonania zmiany aktualizacyjnej adresu w ewidencji gruntów i budynków, a wcześniej odebrania korespondencji przeznaczonej dla innej strony postępowania, w charakterze domownika, pod adresem: ul. [...] w O., organ I instancji doręczył wydaną w dniu 22.10.2021 r. decyzję pod dotychczasowy adres: ul. [...], [...] W.

Należy zatem uznać, że udział skarżącej w postępowaniu administracyjnym zakończonym wskazaną decyzją, nie był realny i rzeczywisty, a tylko formalny. Taka sytuacja świadczy o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca bez własnej winy nie mogła realizować przysługujących jej praw strony, wynikających w szczególności z art. 10 k.p.a. Tego samego rodzaju wadliwością postępowania zostało również obarczone postępowanie odwoławcze. Organ II instancji nie tylko nie dokonał weryfikacji prawidłowości dokonywania doręczeń przez organ I instancji ale także wydając w dniu 03.08.2022 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, oparł się na danych adresowych, które wynikały z informacji z regestru gruntów, sporządzonej na dzień 09.06.2021 r. (tak jak organ I instancji). Mając to na uwadze Sąd, uwzględniając skargę skarżącej i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Odnosząc się do powodów oddalenia skargi P. M., to w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ I instancji prawidłowo wykazał zgodność planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia te są prawidłowe i kompletne, co wypełnia dyspozycję art. 35 ust 1 pkt 1 u.p.b. Organ dokonał także sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Przeprowadzając kontrolę przedłożonego w sprawie projektu budowlanego pod względem przepisów techniczno-budowlanych organ przeanalizował także kwestię lokalizacji spornego wyjazdu z działki nr [...]. Organ przeprowadził także ocenę kompletności projektu budowlanego, w tym posiadania wymaganych opinii i uzgodnień, co oznacza, że kontrola projektu budowlanego przeprowadzona przez organ była w tym zakresie wystarczająca, aczkolwiek w ocenie Sądu, na projekcie zagospodarowania terenu powinny zostać uwidocznione wszystkie istniejące na działce budowlanej obiekty budowlane, w tym również przesuwna brama.

Organ odwoławczy odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania P. M., prawidłowo oceniając kwestię oddziaływania planowanego zamierzenia budowlanego na działkę sąsiednią z perspektywy planowanych rozwiązań komunikacyjnych. W tym zakresie kluczowym dla sprawy okazało się ustalenie, że zlokalizowanie zjazdu na działkę nr [...] we wskazywanym przez skarżącego miejscu, nie było przedmiotem postępowania prowadzonego przed Starostą, które zakończyło się wydaniem decyzji z 22.10.2021r., a zatem nie podlegało kontroli w niniejszym postępowaniu. Ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej podlegał bowiem konkretny, przedłożony przez inwestora projekt budowlany. Z projektu zagospodarowania terenu jasno wynika, że zaprojektowane rozwiązania komunikacyjne nie przewidują budowy wjazdu na działkę nr [...] w miejscu znajdującym się w sąsiedztwie działki nr [...]. Nie jest przy tym rolą organów architektoniczno-budowlanych badać kwestię prawidłowości już wykonanych robót budowlanych na działce nr [...]. Pozwolenie na budowę dotyczy bowiem przyszłych zamierzeń budowlanych a nie już zrealizowanych. Ta ostatnia okoliczność leży w domenie zainteresowania organów nadzoru budowlanego. Również do organów nadzoru budowlanego należy sprawdzenie zgodności wykonanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym, w tym weryfikacja zlokalizowania wjazdu na działkę oraz rozwiązań komunikacyjnych związanych z dojściem i dojazdem do budynku względem zatwierdzonego projektu budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga P. M. jest bezzasadna i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania dla skarżącej orzeczono, jak w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku inwestora organy orzekające uwzględnią stanowisko tut. Sądu w odniesieniu do prawidłowego doręczenia korespondencji dla stron postępowania.