Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 578/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 153, art. 170, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 18 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania I. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...], którą nakazano A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B., z rygorem natychmiastowej wykonalności, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w opracowaniu pt. "Ocena techniczna prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B.", poprzez wykonanie pionizacji stanowiska słupowego nr 21, wykonanie dodatkowych uziomów dla stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz stacji transformatorowej SN/nN w celu uzyskania wymaganych wartości rezystancji uziemienia, uzupełnienie brakujących oznaczeń na poszczególnych słupach, wykonanie konserwacji przedmiotowych słupów i stacji transformatorowej, zgodnie z pkt. 13 pt. Ocena końcowa ww. opracowania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257, ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017, poz. 1332 ze zm., dalej jako P.b.), uchylił decyzję organu I instancji w całości i nakazał A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B. - z rygorem natychmiastowej wykonalności - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: wykonaniu pionizacji stanowiska słupowego nr 21, wykonaniu dodatkowych uziomów dla stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz stacji transformatorowej SN/nN w celu uzyskania wymaganych wartości rezystancji uziemienia, uzupełnieniu brakujących oznaczeń na poszczególnych słupach, oraz wykonaniu konserwacji przedmiotowych słupów i stacji transformatorowej, zgodnie z pkt. 13 opracowania pt. "Ocena techniczna prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B."

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], nakazał A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B., z rygorem natychmiastowej wykonalności, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w opracowaniu pt. " Ocena techniczna prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z Unią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B.", poprzez wykonanie pionizacji stanowiska słupowego nr 21, wykonanie dodatkowych uziomów dla stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz stacji transformatorowej SN/nN w celu uzyskania wymaganych wartości rezystancji uziemienia, uzupełnienie brakujących oznaczeń na poszczególnych slupach, wykonanie konserwacji przedmiotowych slupów i stacji transformatorowej, zgodnie z pkt. 13 pt. Ocena końcowa ww. opracowania.

Od powyższej decyzji w ustawowo zakreślonym terminie odwołanie wniosła I. P., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, podnosząc między innymi, iż "przedmiotowa samowola z uwagi na zużycie wszystkich urządzeń nie nadaje się do żadnego remontu".

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w całości i nakazał A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B. - z rygorem natychmiastowej wykonalności - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B.

Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r. I. P. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] "o natychmiastowe wyłączenie z eksploatacji linii SN 15kV samowolnie zrealizowanej tuż przy domu w którym mieszka, z uwagi na katastrofalny stan techniczny powodujący zagrożenie życia, zdrowia i mienia (biegnącej przez działki 810/3, 810/7 i 810/8 w Ł.)".

Następnie w uzupełnieniu do ww. wniosku I. P. pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. podniosła, iż " (...) zagrożeniem nie jest stan techniczny samowolnie posadowionego przechylonego słupa, (który został źle osadzony w gruncie) lecz jego pochylenie, co skutkuje coraz to większym naprężeniem posztukowanych i już mocno naprężonych linii SN 15kV z realnym zagrożeniem ich pęknięcia, a słup pochyla się nadal coraz bardziej cały czas".

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia na wniosek I. P. postępowania w przedmiocie stanu technicznego linii SN 15kV zlokalizowanej na dz. nr ewid. 810/3, 810/7, 810/8 obręb [...], gmina B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27.01.2016r. sygn. akt II SA/Łd 962/15 uchylone zostało ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi wskazał między innymi, iż nie jest okolicznością wykluczającą wszczęcie postępowania w trybie art. 66 P.b. fakt toczącego się postępowania legalizacyjnego, nawet przy założeniu, że może ono doprowadzić do rozbiórki (nie jest jednak wykluczone, iż organy w toku postępowania legalizacyjnego nie stwierdzą samowoli budowlanej). Wynik postępowania legalizacyjnego nie ma jednak o tyle znaczenia, bo wszak zupełnie innym celom służą oba tryby i opierają się o odmienną regulację materialną. Nadto wskazał, że obowiązki nakładane w oparciu o art. 66 P.b. mają charakter naprawczy, zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Oczywistym jest, iż nie służą do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, a przepis art. 66 P.b. nie służy usuwaniu skutków samowoli budowlanej. Jedynym celem wskazanego unormowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym przepis dotyczy wszelkich obiektów, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, czy też nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia, uzyskania pozwolenia.

W dniu 5 maja 2016 r. organ stopnia powiatowego przeprowadził oględziny w sprawie stanu technicznego linii SN 15kV zlokalizowanej we wsi Ł., gm. B., nr ewid. działek: 810/3, 810/7 i 810/8, w trakcie których nie stwierdzono złego stanu technicznego słupów, stwierdzono niewielkie ubytki w poszyciu słupów. Jednocześnie ustalono, że słup przelotowy z odłącznikiem nie trzyma pionu. Z wyjaśnień udzielonych przez przedstawicieli A S.A.: D. B. - technika ds. inwestycji oraz W. H. - technika ds. regulacji stanu prawnego nieruchomości wynikało, że zwisy powinny spełniać odpowiednie normy. Przedstawiciele B nie przedstawili aktualnych przeglądów technicznych dotyczących przedmiotu oględzin, z wyjaśnień udzielonych przez przedstawicieli A S.A. wynika, że I. P. nie udostępnia posesji w celu wykonania pełnego przeglądu. Obecna zaś I. P. wyjaśniła, iż nie wyraża zgody jedynie na pionizację słupa, a na wszystko pozostałe zgodę wyraża. Nadto oświadczyła, że słup, który nie trzyma pionu "został samowolnie źle osadzony w grząskim gruncie i przechyla się cały czas coraz bardziej, a nie linie SN 15kV łączące z transformatorem wyprężają się coraz bardziej w związku z czym od dawna nie spełniają normy zwisu i są posztukowane".

Decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., organ stopnia powiatowego nakazał A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B., z rygorem natychmiastowej wykonalności "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa nie trzymającego prawidłowego pionu zlokalizowanego na dz. nr ewid. 810/8, obręb [...], gmina B.". Organ odwoławczy decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Następnie wyrokiem z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 117/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił ww. decyzję Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż organy obu instancji nie uczyniły przedmiotem swojego zainteresowania oceny czy sporny obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ani to czy nie powoduje on swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Z tego powodu niezbędne było ponowne poczynienie przez organ administracji ustaleń w zakresie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 P.b., co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych, jak i w treści rozstrzygnięcia tego organu. W ocenie Sądu, przedstawione uchybienie miało o tyle wpływ na rozstrzygnięcie, że w razie stwierdzenia zaistnienia innych okoliczności wymienionych w art. 66 ust. 1 P.b. (poza okolicznością wskazaną w punkcie 1 i 3), może dojść do odmiennego ukształtowania obowiązków nałożonych na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w trybie komentowanego przepisu.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ stopnia powiatowego załączył do akt przedmiotowej sprawy, przedłożoną przy piśmie A S.A. z dnia 30 listopada 2016 r. "Ocenę Techniczną prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4 kV nr [...] w Ł., gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8, obr. [...], gm. B.".

W takim stanie faktyczno - prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].

Organ odwoławczy podniósł, że ww. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] została wydana w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 P.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: pkt 1 może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska ; pkt 2 jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo pkt 3 - jest w nieodpowiednim stanie technicznym; - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wskazany przepis ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Przepis ten ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 (zagrożenie życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska), podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Przytaczając treść art. 61 organ odwoławczy podniósł, że obowiązki nakładane na podstawie art. 66 P.b. obejmują sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 P.b. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. W konsekwencji art. 66 ust. 1 P.b. nie może być wykorzystywany do usunięcia innych, niż przewidziane w nim, nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom.

Przepisy ustawy wskazują jednoznacznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, jako podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego. To właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 P.b.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organu i sądu ma szeroki zakres, ponieważ skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 marca 2009 r., sygn. I SA/Łd 1230/08, LEX Nr 493588). W konkretnej sprawie administracyjnej organ jest związany wykładnią dokonaną przez sąd, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (wyrok z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. I SA/Wa 1570/08, LEX Nr

W rozpatrywanej sprawie ponownie analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności jak wynika z przedłożonej przez A SA. "Oceny technicznej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B.", sporządzonej przez inż. A. G. upr. nr [...] przy współpracy z mgr inż. T. L. upr. nr [...] organ odwoławczy stwierdził, iż stanowisko słupowe nr 21 wymaga bezzwłocznego wykonania pionowania, gdyż jego dalsza eksploatacja grozi zarówno porażeniem prądem, jak i urazem mechanicznym osób lub zwierząt przebywających w pobliżu słupa. Dodatkowo wszystkie rozpatrywane słupy linii SN-15kV jak i stacji SN/nN wymagają konserwacji oraz ewentualnej rozbudowy układów uziemień, tak aby uzyskać wymagane wartości rezystancji uziemienia. Bowiem dla stanowisk słupowych nr 20, 21 oraz 22 pomierzona rezystancja uziemienia przekracza dopuszczalną wartość 10Q. Wskazano także, iż uziemienie stacji SN/nN wymaga konserwacji i wykonania dodatkowych uziomów.

Ponadto jak wynika z ww. oceny technicznej "Przeprowadzone oględziny poszczególnych stanowisk słupowych wykazały konieczność wykonania zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczych oraz uzupełnienia tabliczek numeracyjnych oraz ostrzegawczych."

Powyższe ustalenia potwierdzają, iż sporna linia jest w złym stanie technicznym, zagraża życiu lub zdrowiu osób przebywających w jej pobliżu i tym samym nie może być bezpiecznie użytkowana.

Biorąc więc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki opisane w art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 P.b., wobec czego organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organ odwoławczy podniósł, iż ocena, kto ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję art. 66 P.b., nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Intencją zawartego w art. 66 P.b. uregulowania jest bowiem wyłącznie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (w aspekcie przepisów prawa administracyjnego). Prawo dochodzenia odszkodowania przysługuje przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.

Nadto użyte w art. 66 pkt 1 P.b. pojęcie "nieodpowiedni" jest określeniem nieostrym i brak jest jego legalnej definicji. Określenie "nieodpowiedni" stan techniczny budynku należy odnieść do sytuacji, w której ustalony stan techniczny obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. W takim tylko przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjęcie odmiennej koncepcji, tj. uznanie, iż stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej, oznaczałoby w istocie uprawnienie do nakładania obowiązków na właściciela obiektu, niewynikających wprost z przepisów prawa.

Natomiast okoliczność zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji z art. 66 P.b., musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego zobowiązany jest on do wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 66-68. Decyzje te mają na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez wykonanie remontu, odbudowy czy nawet rozbiórki obiektu. Nie jest niczym nadzwyczajnym opatrywanie tych decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności.

Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 108 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego (...). W przedmiotowym postępowaniu zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, iż sporny obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi. Natomiast stanowisko słupowe nr 21 wymaga bezzwłocznego wykonania pionowania, gdyż jego dalsza eksploatacja grozi zarówno porażeniem prądem jak i urazem mechanicznym osób lub zwierząt przebywających w pobliżu słupa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma zawsze charakter wyjątkowy. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. jest "niezbędność". Odwołując się natomiast do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. W przytoczonym wyżej art. 108 § 1 k.p.a. wymienia się kilka rodzajów dóbr, które - każde z osobna - podlegają ochronie przez nadanej decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeden rodzaj dóbr chronionych stanowi życie lub zdrowie ludzkie, a drugi - określone interesy.

W przedmiotowym postępowaniu organ II instancji nie miał wątpliwości, iż zachodzą przesłanki do wydania nakazu, o jakim mowa w zaskarżonej decyzji, jak również do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Biorąc więc pod uwagę powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ stopnia powiatowego prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie, zastosował prawidłowy tryb postępowania.

Wobec powyższego organ I instancji był zobligowany do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego spornej linii, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 P.b.

Mając jednak na uwadze fakt, że sformułowana przez organ stopnia powiatowego sentencja decyzji jest sformułowana w sposób nieprecyzyjny oraz niejasny, co budzić może wątpliwości dla strony zobowiązanej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazać A S.A. Oddział Ł. - Teren Rejon Energetyczny B. z/s R. – K., [...] B. - z rygorem natychmiastowej wykonalności - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B., poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: wykonaniu pionizacji stanowiska słupowego nr 21, wykonaniu dodatkowych uziomów dla stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz stacji transformatorowej SN/nN w celu uzyskania wymaganych wartości rezystancji uziemienia, uzupełnieniu brakujących oznaczeń na poszczególnych słupach, oraz wykonaniu konserwacji przedmiotowych słupów i stacji transformatorowej, zgodnie z pkt. 13 opracowania pt. "Ocena techniczna prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4kV nr [...] w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B."

Na marginesie organ odwoławczy podniósł, iż wszczęcie postępowania w sprawie legalności nie wyklucza wszczęcia postępowania, którego celem będzie ustalenie czy stan techniczny słupa i zawieszonych linii jest nieodpowiedni i czy powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Obowiązki nakładane w oparciu o art. 66 P.b. mają charakter naprawczy, zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom, nie służą do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, a przepis art. 66 P.b. nie służy usuwaniu skutków samowoli budowlanej. Biorąc więc pod uwagę powyższe organ II instancji zaznaczył, iż to czy linia SN 15kV wraz ze stacją trafo, zrealizowana we wsi Ł., gm. B., nr ewid. działek: 810/3, 810/7 i 810/8, powstała legalnie oraz czy możliwa będzie jej ewentualna legalizacja w obecnym kształcie, rozstrzygnie odrębne postępowanie prowadzone w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywiodła I. P. zaskarżając ww. rozstrzygnięciu naruszenie prawa oraz niecelowość, zmierza bowiem do wykonania obowiązku dotyczącego obiektu, którego legalizacja jest niemożliwa. Decyzja, w ocenie skarżącej, narusza również względy ekonomiczne, ponieważ zaangażuje dodatkowe koszty w roboty budowlane dotyczące linii, która jest przewidziana do rozbiórki przez właściciela.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi argumentując, iż w chwili obecnej nadal toczy się odrębne postępowanie w sprawie legalności linii SN 15kV wraz ze stacją trafo, zrealizowanej we wsi Ł., gm. B., nr ewid. działek: 810/3, 810/7 i 810/8. Biorąc więc pod uwagę powyższe organ odwoławczy zaznaczył, iż to czy sporna linia wraz ze stacją trafo, powstała legalnie oraz czy możliwa będzie jej ewentualna legalizacja w obecnym kształcie rozstrzygnie odrębne postępowanie prowadzone w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Natomiast w chwili obecnej ze względu na to, iż sporna linia jest w złym stanie technicznym, zagraża życiu lub zdrowiu osób przebywających w jej pobliżu, niezbędnym jest nakazanie, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, celem przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Powyższe nie służy doprowadzeniu obiektu do stanu zgodności z prawem, ani usuwaniu skutków samowoli budowlanej, ma jedynie na celu usunięcie stwierdzonego zagrożenia. Kwestia zaś tego, czy sporny obiekt powstał w całości, czy tylko w części nielegalnie, oraz czy jest możliwa jego legalizacja w obecnym kształcie, będzie możliwa dopiero na etapie prowadzonego postępowania legalizacyjnego w sprawie. Na etapie ww. postępowania, będzie również dopiero badana, poruszana przez I. P. kwestia zachowania, zgodniej z przepisami prawa odległości pomiędzy linią, a budynkiem mieszkalnym stanowiącym własność skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze. zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a.

W ocenie sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] orzekającą reformatoryjnie w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej.

Przede wszystkim oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej (wyroki: WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 962/15; z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 117/17). Powyższe powoduje, że zarówno organy, jak i sąd w składzie rozpoznającym powtórnie niniejszą sprawę są związane wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w motywach zapadłych w tej sprawie wyroków.

I tak w wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 962/15, sąd doszedł do przekonania, że toczące się postępowanie w sprawie legalności budowy obiektu nie wyklucza wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej, w oparciu o art. 66 P.b., którego celem będzie ustalenie czy stan techniczny słupa i zawieszonych linii jest nieodpowiedni i czy powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Obowiązki nakładane w oparciu o art. 66 P.b. mają charakter naprawczy, zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Oczywistym jest, iż nie służą do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, a przepis art. 66 P.b. nie służy usuwaniu skutków samowoli budowlanej. Jedynym celem wskazanego unormowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym przepis dotyczy wszelkich obiektów, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, czy też nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia, uzyskania pozwolenia (por. wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 287/14; w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 885/13 – dostępne, jak i pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie też takiemu celowi służyło kontrolowane postępowanie (zainicjowane nota bene przez samą skarżącą), co dokumentują zgromadzone akta administracyjne.

Z kolei wyrokiem z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 117/17, WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa. W tymże wyroku sąd uznał zaś, że przepis art. 66 P.b. wymienia cztery przesłanki, które uzasadniają ingerencję organu nadzoru budowlanego w zakresie nakazania właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie sądu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 P.b. organ nadzoru budowlanego powinien poczynić ustalenia w odniesieniu wszelkich przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie, nie zaś, tak jak wskazały to organy obu instancji jedynie przesłanki wymienione w punktach 1 i 3 art. 66 ust. 1 P.b. Sąd zwrócił uwagę, że lektura akt administracyjnych potwierdziła, iż przedmiotem zainteresowania i ustaleń organów były przede wszystkim kwestie związane z wykazaniem, że stan techniczny słupa nie jest odpowiedni, bowiem jest on pochylony i nie trzyma pionu. Sąd wskazał jednak również, że niewątpliwie ustalenie, iż obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym ze swej istoty może skutkować uznaniem, że jednocześnie zagraża on życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Zdaniem sądu, organy obu instancji wadliwie nie uczyniły jednak przedmiotem swojego zainteresowania oceny, czy obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ani też tego, czy nie powoduje on swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Z tego też powodu zalecono jako niezbędne w ponownie prowadzonym postępowaniu poczynienie przez organ administracji ustaleń w zakresie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 P.b., co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych, jak i w treści rozstrzygnięcia tego organu.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę organy oraz orzekający aktualnie sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanych wyżej wyrokach. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13). Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).

Mając powyższe na uwadze i dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należało, że organ ponownie przeprowadził postępowanie stosownie do wytycznych zawartych w przywołanych wyrokach. W szczególności kierując się ustaleniami zawartymi w wyroku z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 117/17 zbadano wszystkie przesłanki z art. 66 ust. 1 P.b., co jednoznacznie potwierdza lektura dokumentów zawartych w aktach administracyjnych. Organy obu instancji uznały, i znajduje to potwierdzenie w sporządzonej ekspertyzie, iż w przedmiotowej sprawie występują okoliczności przewidziane w art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 P.b. Stwierdzono natomiast, iż w omawianym przypadku nie zachodzi przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 4 P.b. Powyższe niewątpliwie zaś dawało podstawy do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia stosownie do zaleceń cytowanego wyżej wyroku.

Odnosząc się do zarzutów skargi, a w szczególności żądania skarżącej orzeczenia rozbiórki obiektu, którego stan techniczny był przedmiotem niniejszego postępowania, wskazać należy, że z urzędu wiadomo sądowi, iż Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł w przedmiocie rozbiórki spornej stacji transformatorowej w postępowaniu dotyczącym badania legalności obiektu ( notatka służbowa k. 84). Decyzja ta stała się ostateczna od dnia [...], a zatem już po dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dostrzegając tą okoliczność należało mieć jednak na uwadze, niezależnie nawet od związania sądu wytycznym przywołanych wyżej wcześniejszych wyroków, że sąd kontroluje rozstrzygniecie biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny na dzień wydania rozstrzygnięcia, a przede wszystkim ważyć, aby interes skarżącej był jak najlepiej chroniony. Podkreślić przy tym należy, że zakres obu postępowań jest niewątpliwie różny i w sytuacji wystąpienia przesłanek z art. 66 P.b. interwencja organu nadzoru budowlanego, w oparciu o wskazany przepis, jest niewątpliwie niezbędna.

Konkludując, ponownie rozpoznając sprawę organy, uwzględniły uwagi i wskazania zawarte zarówno w wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 962/15, jak i z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 117/17, a przez to w sposób właściwy rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z kolei treść kontrolowanych rozstrzygnięć wskazywała na zasadność wydania drugoinstancyjnej decyzji w oparciu o wskazaną tam podstawę prawną.

Mając powyższe na względzie i wobec niedostrzeżenia przez sąd z urzędu innych naruszeń prawa, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem skargi wniesionej w niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, z uwzględnieniem treści postanowienia z dnia [...], jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu tym samym, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).

M.K.