Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1018/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1241/15 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1241/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę B. W. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Skierniewicach z [...] marca 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd podał, że skarżąca kwestionuje zaskarżoną decyzję jedynie w zakresie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w pakiecie 2 wariant 2.1. Wynika to z oświadczenia jej pełnomocników złożonych na rozprawie 5 maja 2016 r. oraz treści uzupełnienia skargi. Nie jest natomiast kwestionowana zaskarżona decyzja w części dotyczącej wysokości przyznanej płatności w pakiecie 2 wariant 2.3, w pakiecie 3 wariant 3.1.2 i w pakiecie 5 wariant 5.6 jak również w zakresie odmowy przyznania płatności w pakiecie 2 wariant 2.4. W związku z czym rozważania Sądu ograniczają się jedynie do odmowy przyznania płatności w pakiecie 2 wariant 2.1.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca zgłosiła do płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 działki rolne w ramach wariantu 2.1, na których zadeklarowała "TUZ" – trwałe użytki zielone (kolumna 7 sekcji VIII Oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych). Trwałe użytki zielone nie są wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, dalej: rozporządzenie z 13 marca 2013 r.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 marca 2014 r. jako uprawy, do których przysługuje płatność w ramach wariantu 2.1.

Sąd podkreślił, że warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym co potwierdza jednostka certyfikująca. W niniejszej sprawie jednostka taka, Spółka A, przeprowadziła kontrolę, która potwierdziła prowadzenie produkcji metodami ekologicznymi na powierzchni działek deklarowanych w ramach pakietu 2.1, lecz stwierdziła na nich mieszankę traw. W związku z czym organ I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia wyjaśnień. Analiza wyjaśnień wskazuje, że skarżąca podtrzymała deklarację uprawy na zgłoszonych działkach – TUZ. W piśmie tym podniesiono, że w ocenie pełnomocnika nie istnieje możliwość wyszczególnienia konkretnej rośliny w plonie głównym, którą można wskazać do działek rolnych. Pełnomocnik skarżącej prosił jednocześnie o podanie nazwy przedmiotowej rośliny oraz ewentualnie o wpisanie jej przez organ w odpowiednim miejscu we wniosku.

W ocenie Sądu skarżąca nie wskazała rośliny uprawianej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności w ramach wariantu 2.1 wymienionej w załączniku nr 4 do rozporządzenia. W związku z czym zgłoszone działki nie są gruntami ornymi w rozumieniu § 12 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia do których przysługuje płatność w ramach wariantu 2.1 Organy administracji trafnie zatem w ocenie Sądu odmówiły przyznania płatności w ramach tego wariantu.

Niezasadny jest zatem zarzut skargi, że rośliny stwierdzone w czasie kontroli jednostki certyfikującej (mieszanka traw) są zawarte w treści definicji użytków zielonych i są tożsame z pojęciami łąka przemienna i pastwisko przemienne wymienionymi w załączniku nr 4 do rozporządzenia z 13 marca 2013 r.

Skarżąca zadeklarowała we wniosku z 14 maja 2014 r. trwałe użytki zielone, które nie są objęte płatnością rolnośrodowiskową w ramach wariantu 2.1., gdyż nie są wymienione w załączniku nr 4 do powołanego rozporządzenia. W załączniku tym są natomiast wymienione łąka przemienna (poz. 56) i pastwisko przemienne (poz. 85). Płatnością w ramach wariantu 2.1 objęte są tylko łąki przemienne i pastwiska przemienne (objęte płodozmianem w okresie krótszym niż 5 lat) a nie są objęte TUZ (nie podlegające płodozmianowi przez 5 lat lub dłużej). Skarżąca zadeklarowała do płatności TUZ a więc uprawy, które nie podlegają płodozmianowi przez 5 lat lub dłużej, a do takich upraw płatność nie przysługuje w ramach wariantu 2.1. Nie zgłosiła natomiast łąki przemiennej lub pastwiska przemiennego, czyli uprawy traw objętych płodozmianem w okresie krótszym niż 5 lat. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut skargi, iż w 2013 r. przyznana została płatność rolnośrodowiskowa w wariancie 2.1 mimo, że w stosunku do 2014 r. nie nastąpiła żadna zmiana w uprawach.

Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.). W postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zasady postępowania administracyjnego mają ograniczone zastosowanie z uwagi na treść przepisu art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 173; dalej: ustawa o wspieraniu lub u.w.r.o.w.). W ocenie Sądu organy administracji w sposób wystarczający wyjaśniły stan faktyczny, w sposób dostateczny zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny w ramach swobodnej oceny dowodów zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutowi strony skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu przez jednostkę certyfikującą Spółkę A. W aktach administracyjnych brak jest natomiast jakiegokolwiek wniosku skarżącej o wykonanie ponownej kontroli. Akta te nie zawierają żadnego pisma strony w tej kwestii.

Odnośnie pisma z 26 stycznia 2015 r. załączonego do uzupełnienia skargi (k. 34) to pisma tego nie ma w aktach administracyjnych. Na piśmie tym brak jest jednocześnie adnotacji o jego złożeniu w organie I instancji. Istnieje zatem wątpliwość czy pismo to rzeczywiście złożono w Biurze Powiatowym ARiMR w Skierniewicach.

Niezasadny jest też zarzut podniesiony w uzupełnieniu skargi, iż organy administracji nie zastosowały art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L Nr 316 poz. 65 ze zm., dalej: Rozporządzenie 1122/2009). W ocenie skarżącej organy administracji winny przyjąć, że wniosek o przyznanie płatności zawiera oczywisty błąd, którego poprawa jest dopuszczalna w każdym momencie.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 nie ma zastosowania do płatności rolnośrodowiskowej. W niniejszej sprawie miałby ewentualnie zastosowanie art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L Nr 25 poz. 8 ze zm.; dalej: rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011). Zgodnie z treścią tego przepisu wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu, jeżeli właściwe organy stwierdzą w nich oczywiste błędy.

Niezasadny jest zarzut, że organy administracji winny zastosować przepisy § 1 ust. 5 i § 8 rozporządzenia z 11 marca 2015 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2015 r. poz. 350). Niniejsze postępowanie dotyczy płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. i zostało wszczęte przed dniem 15 marca 2015 r. a więc ma do niego zastosowania przepis § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2015 r. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Skarżąca nie wskazała rośliny uprawianej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności w ramach wariantu 2.1, wymienionej w załączniku nr 4 do rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Wskazała natomiast trwałe użytki zielone, które nie są objęte płatnością w ramach wariantu 2.1 W związku z czym zgłoszone działki nie są gruntami ornymi w rozumieniu § 12 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia do których przysługuje płatność w ramach wariantu 2.1. Organy administracji trafnie odmówiły przyznania płatności w ramach tego wariantu. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów:

1. prawa procesowego:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę pomimo, że przedłożone przez stronę dowody wykazały, iż zaskarżona decyzja organu administracji I oraz II instancji została wydana bez wnikliwego zbadania sprawy, wyrażającej się w całkowitym pominięciu dowodów przedstawionych przez stronę, w szczególności dowodu z rejestru działalności rolniczej, wyjaśnień skarżącej oraz szczegółowej analizy zdjęć i dokumentów kontroli za 2014 r. tego obszaru, podczas gdy jej uwzględnienie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy i pozwoliłoby wykazać występowanie u skarżącej mieszanki wieloletniej traw, co prowadzi do wniosku, że płatność rolnośrodowiskowa powinna zostać przyznana skarżącej w zakresie pakietu 2.1 na rok 2014;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. nie uwzględnił skargi, pomimo jednoznacznego wykazania przez skarżąca braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego i poddania ocenie wyłącznie literalnego brzmienia deklaracji skarżącej, która została zawarta we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, co uniemożliwiło ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie w zakresie spełnienia przez skarżącą przesłanek przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. w szczególności uniemożliwiło ustalenie

kiedy skarżąca podjęła zobowiązania rolnośrodowiskowe

czy skarżąca - od daty podjęcia - faktycznie kontynuowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach pakietu 2.1, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz

czy skarżąca faktycznie zrealizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2.1 w 2014 r.;

c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę pomimo, że organ administracji naruszył ewidentnie zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, w szczególności poprzez niewyjaśnienie sposobu wypełnienia kolumny 7 sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 pomimo złożenia przez stronę pisemnego wniosku w tym zakresie z dnia 27 lutego 2015 r. oraz pomimo wprowadzenia zmian legislacyjnych w tym zakresie;

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1120/2009) oraz art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012 r., s. 1; dalej: TfUE) poprzez pominięcie, że użytek zielony obejmuje TUZ, co miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozwala na przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014;

b) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, art. 2 lit. d) rozporządzenia nr 1120/2009, art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1122/2209 oraz w zw. z art. 288 akapit 2 TfUE poprzez pominięcie, że Państwa członkowskie mogą - a nie muszą - uwzględnić rośliny uprawne wyszczególnione w załączniku I;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. pkt 1a Załącznika nr 4 (Wykaz gatunków roślin, gatunków ptaków, jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych oraz ras zwierząt, objętych płatnością rolnośrodowiskową) do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. i art. 2 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 w zw. z art. 288 akapit 2 TfUE poprzez jego błędne zastosowanie do zdefiniowania pojęcia "łąka przemienna" oraz "pastwisko przemienne" zamiast zastosowania artykułu 2 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 zawierającego definicję legalną pojęcia "użytki zielone"

d) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu, pkt 1a Załącznika nr 4 - Wykaz gatunków roślin, gatunków ptaków, jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych oraz ras zwierząt, objętych płatnością rolnośrodowiskową do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. poprzez błędne ustalenie - w efekcie sądowej kontroli zakwestionowanej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w Łodzi - że w przypadku łąki przemiennej i pastwiska przemiennego objęcie ich płodozmianem ma charakter obligatoryjny, podczas gdy ww. zastrzeżenie nie wynika z żadnego przepisu prawa;

e) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i art. 288 akapit 2 TfUE poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 dotknięty mógł zostać brakami formalnymi - zamiast błędami oczywistymi - podczas gdy prawidłowe ustalenie, że wniosek zawierał co najwyżej błędy oczywiste pozwala na dokonanie ich poprawy po złożeniu wniosku i skutkuje przyznaniem płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości;

f) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066; dalej: p.u.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w sprawowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymiaru sprawiedliwości poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej skutkujące oddaleniem skargi, podczas gdy sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej - w niniejszej sprawie - powinno prowadzić do jej uwzględnienia.

Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzia na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania określoną w § 2 powołanego przepisu. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązywało wnoszącą skargę kasacyjną do wskazania konkretnych przepisów prawa (wraz z podaniem jednostek redakcyjnych tych przepisów) oraz do wyjaśnienia, na czym polega ich naruszenie, a dodatkowo, w przypadku podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego – wskazania formy tego naruszenia (błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie), natomiast w przypadku podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło, to zostałoby podjęte rozstrzygnięcie innej treści. Nadto, z uwagi na wyraźne rozdzielenie podstaw kasacyjnych na materialną i procesową, każdy z podniesionych zarzutów należało oprzeć na właściwych normach prawnych – albo materialnych, albo procesowych. W praktyce oznacza to brak możliwości powoływania (na przemian) w podstawach kasacyjnych tych samych przepisów. Tak więc, zarzut naruszenia prawa materialnego można oprzeć wyłącznie na normach, które określają treść uprawnień i obowiązków podmiotów, natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania – na normach regulujących procedury realizacji norm materialnych oraz kwestie ustrojowe organów. Wyraźny podział podstaw kasacyjnych sprawia również, że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń faktycznych sprawy, podobnie jak za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie można dowodzić błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.

Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie odpowiadają w pełni ustawowym wymogom – zarzut naruszenia prawa materialnego został oparty w zdecydowanej większości na normach procesowych i nie wskazuje każdorazowo formy naruszenia. Wypada też zauważyć, że wnosząca skargę kasacyjną, mimo że podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, to w istocie nie kwestionuje ustaleń faktycznych sprawy co do treści wniosku w zakresie zadeklarowania do płatności w wariancie 2.1. działek rolnych z trwałymi użytkami zielonymi, a także braku dokonania w tym zakresie korekty wniosku, a jedynie brak możliwości uzyskania na tej podstawie wnioskowanej płatności.

Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że pominięcie niektórych dowodów (w istocie chodzi o ich ocenę przez organ) oraz brak wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i skupienie się wyłącznie na literalnym brzmieniu deklaracji uniemożliwiło wykazanie przez nią, że na zakwestionowanych działkach rolnych występuje mieszanka wieloletniej trawy, co w jej ocenie pozwoliłoby na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w wariancie 2.1. Zarzuciła też zaakceptowanie przez Sąd I instancji wadliwie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, czego przejawem w jej ocenie jest zaniechanie poinformowania jej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a w szczególności w zakresie sposobu wypełnienia kolumny 7 sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności, o co wnosiła w piśmie z 27 lutego 2015 r. Z kolei odwołując się do treści art. 2 lit. c) i d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, pkt 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia z 13 marca 2013 r. oraz art. 288 akapit 2 TfUE podniosła, że użytek zielony obejmuje TUZ, a także, że państwa członkowskie nie muszą uwzględniać roślin uprawnych wyszczególnionych w załączniku I. Nadto, zdaniem strony stosownie do art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 288 akapit 2 TfUE wniosek mógł być dotknięty, co najwyżej błędem o charakterze oczywistym, a nie tak, jak przyjął organ – błędem formalnym.

Określając ramy prawne rozpoznania, wobec tak zakreślonego problemu, należy wskazać, że na gruncie prawa krajowego przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych reguluje u.w.r.o.w. oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, natomiast na gruncie prawa unijnego m.in. powołane wcześniej rozporządzenia unijne.

Stosownie do tych przepisów pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia określone przepisami warunki przyznania pomocy (art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 u.w.r.o.w.). Do postępowań tych mają co do zasady zastosowanie przepisy k.p.a. (art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w.).

Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. organ, przed którym toczy się postępowanie ma obowiązek strzec praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3), a także zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, z wyłączeniem art. 81 k.p.a. (pkt 4). Nadto, zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz udzielić wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Dodatkowo, z treści art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wynika, że ustanowienie odpowiednich procedur składania wniosków o wsparcie należy do państw członkowskich (ust. 1). W odniesieniu do środków ze zobowiązaniami wieloletnimi beneficjenci mają obowiązek składania rocznych wniosków o płatność (ust. 2), które mogą być zasadniczo w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofane i podlegają rejestracji przez właściwy organ. Jednak, jeżeli właściwy organ poinformuje już beneficjenta o nieprawidłowościach w dokumentach lub jeżeli właściwy organ powiadomi beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, w wyniku której zostaną wykryte nieprawidłowości, to wówczas wycofanie wniosku jest niedozwolone w odniesieniu do części, których te nieprawidłowości dotyczą. Skuteczne wycofanie wniosku sprawia natomiast, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji sprzed złożenia odnośnych dokumentów lub ich części (ust. 3). Z przepisu tego wynika również, że wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu, jeżeli właściwe organy stwierdzą w nich oczywiste błędy (ust. 4).

W stanie sprawy decyzją z 18 marca 2015 r. organ przyznał wnioskodawczyni płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 dla wariantu 2.3, 5.6 i 3.1.2 oraz odmówił przyznania płatności dla wariantu 2.1 i 2.4. Organ wskazał, że wnioskodawczyni zadeklarowała we wniosku dla wariantu 2.1 (Uprawy rolnicze Grunty orne, dla których zakończono okres przestawiania), w kolumnie 7 sekcji VIII Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych – "TUZ". Natomiast na wezwanie organu wyjaśniła, że zadeklarowane we wniosku działki rolne w wariancie 2.1 są użytkowanie jako trwałe użytki zielone. Stwierdziła również, że wydaje jej się, iż nie istnieje możliwość wskazania konkretnej rośliny uprawnej w plonie głównym na trwałych użytkach zielonych, a także wniosła o podanie nazwy rośliny jaka powinna być wpisana (ze wskazaniem przepisu prawa) oraz o wpisanie przez organ tej rośliny w odpowiednim miejscu wniosku. Wobec braku skorygowania wniosku organ odmówił przyznania wnioskowanej płatności.

Rozstrzygnięcie to należy uznać za prawidłowe.

Nie można bowiem podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z naruszeniem przepisów k.p.a. oraz u.w.r.o.w., co następnie zostało wadliwie zaakceptowane przez Sąd I instancji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii charakteru stwierdzonych nieprawidłowości należy nie zgodzić się ze stroną, że miały one wyłącznie charakter oczywisty (w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011).

Powołany przepis daje prawo do skorygowania wniosku, w każdym czasie po jego złożeniu, bez negatywnych konsekwencji w sferze wnioskowanych płatności, tylko wówczas, gdy błędy są oczywiste, a więc mają charakter bezsporny, niezamierzony i łatwy do wykrycia. W stanie sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. Po pierwsze, ewentualna korekta nastąpiłaby po wezwaniu przez organ, a po drugie, mimo wezwania organu strona nie dokonała korekty wniosku w omawianym zakresie. Tym samym podniesione przez stronę okoliczności, tj. brak możliwości wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym oraz zmiana rozporządzenia nie mogły wpłynąć na korzyść strony. Zwłaszcza, że postępowanie w sprawie przyznawania pomocy w ramach europejskiej Wspólnej Polityki Rolnej zostało w dość zasadniczy sposób zmodyfikowane w stosunku do modelu ogólnego postępowania uregulowanego w k.p.a., do którego odwołuje się autor skargi kasacyjnej.

Z powołanego wcześniej art. 21 u.w.r.o.w. wynika, że zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 7 i rozwinięta w art. 77 § 1 k.p.a., została zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oznacza, że organ administracji publicznej nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (art. 21 ust. 2 pkt 2). W konsekwencji obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, które są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (art. 21 ust. 3). Z kolei zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) ograniczono jedynie do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania – i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu (art. 21 ust. 2 pkt 3). W podobny sposób ograniczono zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Organ został bowiem zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie (art. 21 ust. 2 pkt 4). Zatem w omawianym postępowaniu rozłożenie ciężaru dowodzenia uległo znacznej modyfikacji, a w związku z tym organ nie był zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje wnosząca skargę kasacyjną.

Nie można też czynić organowi zarzutu braku właściwego poinformowania strony o przysługujących jej prawach i obowiązkach oraz wynikających z tego konsekwencji prawnych, skoro organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie sporządzonego wniosku, wskazując, w jakim zakresie poddaje pod wątpliwość treść wniosku, a z udzielanych przez stronę wyjaśnień wynika, że miała ona świadomość co do stwierdzonych nieprawidłowości. Dochowując należytej staranności powinna była również posiadać wiedzę, w jaki sposób należało wypełnić ten wniosek. Jak wskazał organ ze szczegółowej instrukcji wypełniania wniosków, m.in. w zakresie przyznawania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 wynika, że w przypadku pakietu 2, należy deklarować jedynie rośliny uprawiane w plonie głównym, zgodnie z wykazem roślin określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia z 13 marca 2013 r., w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. Instrukcja wskazywała też przykładowo jak należy deklarować rośliny uprawne w plonie głównym dla gruntów ornych i dla trwałych użytków zielonych. Zatem nie można było mieć uzasadnionych wątpliwości, co do tego, że wniosek na rok 2014 należało wypełnić z pominięciem zmian wprowadzonych rozporządzeniem z dnia 12 marca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 324), co wynika też z § 2 rozporządzenia zmieniającego, w myśl którego do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" w sprawach objętych postępowaniami:

1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

– stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w postępowaniu w sprawie zwrotu tej pomocy przepis § 45 rozporządzenia, o którym mowa w § 1, stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

Podkreślenia wymaga też to, że podpisanie wniosku o przyznanie płatności stanowi potwierdzenie prawdziwości, rzetelności zawartych w nim danych oraz znajomości przez rolnika zasad przyznawania płatności.

Strona w swoich rozważaniach pomija okoliczność, a przynamniej nie wyciąga z tego właściwych wniosków, że płatność jest przyznawana na podstawie złożonego dobrowolnie przez producenta rolnego wniosku, który jak należy przyjąć stanowi wyraz wiedzy (w kwestii posiadanych gruntów rolnych, ich powierzchni oraz prowadzonych na nich uprawach rolnych) oraz woli (w kwestii wyrażenia zgody na otrzymanie określonej płatności i poniesienia związanych z tym konsekwencji). Z drugiej jednak strony, organ jest związany treścią i celem wniosku, a więc nie może dokonywać (na wniosek czy z urzędu) zmian treści wniosku. Wniosek stanowi też podstawę do wyliczenia i przyznania płatności, a więc jego złożenie przez producenta rolnego zobowiązuje organ do przeprowadzenia kontroli administracyjnej tego wniosku lub też, jeśli uzna za konieczne – kontroli na miejscu. Prowadzi to do konkluzji, że obowiązkiem rolnika jest rzetelne i staranne wypełnienie wniosku, natomiast obowiązkiem organu jest jego zbadanie pod względem formalno-materialnym i w razie powzięcia wątpliwości co do jego poprawności – wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Tak więc przeprowadzenie weryfikacji danych zawartych we wniosku, z wykorzystaniem kontroli na miejscu, co podnosi autor skargi kasacyjnej, jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem. Ponadto, miałoby to sens, gdyby istniała rozbieżność co do ustaleń faktycznych, a nie, jak miało to miejsce w tej sprawie – ich kwalifikacji prawnej. Jak wynika bowiem z ustaleń organu, jednostka certyfikująca – Spółka A w toku przeprowadzonej kontroli potwierdziła produkcję metodami ekologicznymi na deklarowanej powierzchni i co do tego nie ma sporu, lecz nie potwierdziła rośliny w plonie głównym jako TUZ. Z uwagi na wystąpienie rozbieżności między danymi zawartymi w wykazie przekazanym przez jednostkę certyfikującą w zakresie rośliny uprawianej w plonie głównym a danymi zawartymi we wniosku, organ wezwał stronę do wyjaśnienia, która podtrzymała deklarację rośliny "TUZ". Tym samym strona nie wykazała, aby zadeklarowane przez nią działki rolne były uprawiane zgodnie z wymogami dla wnioskowanej pomocy.

Stosownie do rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

- łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

- realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowy", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

- spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 1 – 4).

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane, m.in. w ramach Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne (§ 4 ust. 1 pkt 3).

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe (z pewnymi wyjątkami) obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa (§ 5 ust. 1).

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na zmianie:

- miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub

- rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub

- wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2

- jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie;

- zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi;

- zmianie wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 na inny z wariantów tego pakietu.

Zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej.

Zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej (§ 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) – dc, 8 i 9, ust. 2 i 3).

Płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, w ramach wszystkich wariantów - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20 lipca 2007 r., str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 10 pkt 2 lit. a).

W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

- grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego;

- trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego (§ 12 ust. 2 pkt 1 i 2).

Załącznik nr 4.1. do rozporządzenia w Pakiecie 2.1 zawiera m.in. wykaz gatunków roślin, uprawa których została objęta płatnością rolnośrodowiskową, wśród których nie wymienia się rośliny określonej przez stronę jako TUZ. Jak zidentyfikował organ pod tą nazwą zostały wskazane przez stronę trwałe użytki zielone. W wykazie zostały natomiast umieszczone, m.in.: mieszanki traw jednorocznych i wieloletnich (poz. 64 – 67, 72 - 73 wykazu), pastwisko przemienne (poz. 85 wykazu), klasyfikowane dla potrzeb upraw w rolnictwie ekologicznym jako R – uprawy rolnicze. Jednocześnie zgodnie z wyjaśnieniem dołączonym do tego wykazu za "łąkę przemienną i pastwisko przemienne uznaje się - uprawę traw lub innych upraw zielnych na gruntach ornych objętych płodozmianem w okresie krótszym niż pięć lat.

W zakresie definicji "gruntów ornych" oraz "trwałych użytków zielonych" należy odwołać się do postanowień rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009. Zgodnie z art. 2 lit. a) tego rozporządzenia, "grunty orne" oznaczają grunty uprawiane do produkcji roślin lub utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, bez względu na to, czy grunty te są pod uprawą szklarniową lub pod stałym albo ruchomym przykryciem.

Z kolei za "trwałe użytki zielone" (art. 2 lit. c) uważa się grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej, z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92, obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, art. 23 i art. 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005; a w tym celu "trawy lub inne pasze z roślin zielonych" oznaczają wszelkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania użytków zielonych lub łąk w państwie członkowskim (wykorzystywanych bądź nie do wypasania zwierząt). Państwa członkowskie mogą uwzględnić rośliny uprawne wyszczególnione w załączniku I.

Natomiast za "użytki zielone" (art. 2 lit. d) – grunty orne wykorzystywane do produkcji trawy (wysiewanej lub naturalnej); do celów art. 49 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wyrażenie "użytki zielone" obejmuje trwałe użytki zielone, zaś za "uprawy trwałe" (lit. b) oznaczają uprawy niepodlegające rotacji, inne niż trwałe użytki zielone, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się zbiory, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji.

Dokonując analizy powołanych powyżej definicji należy dojść do wniosku, że nie można utożsamiać pojęcia gruntu ornego, o którym mowa w wariancie 2.1. z trwałym użytkiem zielonym (wskazanym chociażby w wariancie 2.4). Pomijając nawet i to, to wypada zauważyć, że strona nie wskazała żadnej rośliny z wykazu dla pakietu 2.1. Natomiast, wpisując w kolumnie 7 sekcji VIII "TUZ" jako uprawę wskazała jednocześnie, że grunty te nie są gruntami ornymi. Co potwierdza też treść skargi kasacyjnej, z której wynika, że wcześniej strona uzyskała płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na działkach zadeklarowanych w 2014 r. do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.1. Wskazała, że uzyskanie płatności uzupełniającej, ze względu na zasadę racjonalności i wzajemnej zgodności, wymagało określenia tych działek identycznie dla płatności rolnośrodowiskowej, z czym co do zasady należy się zgodzić. Niemniej jednak wpisanie "TUZ" w kolumnie 7 sekcji VIII wniosku pozbawiło stronę możliwości uzyskania wnioskowanej płatności.

Stanowisko to nie stoi w sprzeczności z powołanym w skardze kasacyjnej wyrokiem TSUE w sprawie C – 47/13 z 2 października 2014 r. Spór nie dotyczy bowiem, czy w pojęciu zielonych użytków mieszczą się trwałe użytki zielone oraz czy na gruntach ornych miał miejsce płodozmian, ale o to, jakie rośliny pastewne są uprawiane na tych gruntach, do czego zobowiązywało rozporządzenie.

Trybunał udzielając odpowiedzi na pytanie prejudycjalne stwierdził, że "Definicję trwałych użytków zielonych zawartą w art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ona grunty rolne, które są aktualnie i od co najmniej pięciu lat wykorzystywane pod uprawę trawy lub innych pastewnych roślin zielnych, również wtedy, gdy grunty te były w tym okresie orane i obsiewane odmianą pastewnej rośliny zielnej inną niż uprawiana na nich poprzednio.

Po pierwsze bowiem, w treści owej definicji nie ma żadnej wzmianki o tym, by fakt orania gruntu i obsiania go odmianą pastewnej rośliny zielnej inną niż uprawiana na nim poprzednio sam w sobie wykluczał klasyfikację jako "trwałe użytki zielone". Definicja ta nie wprowadza również żadnego rozróżnienia między trawą a określonymi pastewnymi roślinami zielnymi, wobec czego wszystkie trawy i wszystkie inne pastewne rośliny zielne należą do jednej i tej samej kategorii, która z kolei nie dzieli się na podkategorie. Wszystkie odmiany pastewnych roślin zielnych są uważane za równoważne w świetle owego przepisu, a wybór konkretnej odmiany pastewnej rośliny zielnej uprawianej na danych gruntach jako taki nie ma wpływu na klasyfikację tych gruntów jako trwałych użytków zielonych.

Po drugie, cel utrzymania trwałych użytków zielonych wskazany w motywie 7 rozporządzenia nr 73/2009 również wskazuje na to, że fakt przejścia na tym samym gruncie z określonego rodzaju użytków zielonych na inny nie może być uznany za płodozmian w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, wykluczający klasyfikację jako trwałe użytki zielone zgodnie z tym przepisem." (por. pkt 32, 33, 36, 40; sentencja)

Podsumowując, za niezasadny należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia procedury przyznania płatności.

W konsekwencji za niezasadny należało uznać też zarzut naruszenia przepisów p.p.s.a.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono elementy konieczne wskazane w tym przepisie, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jest ono wewnętrznie spójne oraz pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził ten Sąd do podjęcia rozstrzygnięcia.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wypada wskazać, że stanowi on podstawę orzeczniczą dla sądu I instancji, w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zastosowanie jednej z tych podstaw zależy więc od wyniku dokonanej przez sąd (na wcześniejszym etapie postępowania) kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zarówno o charakterze materialnym jak i procesowym okazały się nieskuteczne, a tym samym Sąd I instancji był zobowiązany skargę oddalić. Sąd zastosował więc właściwy środek prawny (art. 151 p.p.s.a.), a więc nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., a w konsekwencji też art. 3 § 1 p.p.s.a.

Brak jest też podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. W świetle tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że do naruszenia wskazanej normy prawa może dojść w bardzo wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, gdy sąd administracyjny dokona kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie innego kryterium, niż kryterium legalności lub też rozpozna skargę na akt administracyjny niepodlegający kognicji sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wspomniane kryterium, a więc zbadał czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonych norm prawnych, czy dokonał właściwej ich interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Natomiast to, że wyrażony przez ten Sąd pogląd nie spełnia oczekiwań strony nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.