Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2662/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt. 1 lit. c, aet. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2008 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi datowanej z 14 września 2007 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H.K. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] (znak: [...]), utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 14 marca 2005 r. H.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu podniósł, iż zadłużenie wobec ZUS powstało nie z jego winy, lecz na skutek opóźnień w płatnościach od kontrahentów. Ponadto wskazał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej bowiem dochody uzyskiwane z renty ([...] zł) oraz z wynagrodzenia za pracę ([...] zł) w większości przeznaczane są na opłaty związane z wynajmowaniem mieszkania oraz pokrywaniem kosztów jego eksploatacji.

Decyzją z [...] maja 2005 r., nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust.1 pkt 3, art. 28 ust. 2 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), odmówił H.K. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne (konto osobiste) za okres [...] oraz (konto pracownicze) za [...], w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające uznanie przedmiotowych należności za całkowicie nieściągalne (art. 28 ust. 2 cyt. ustawy). Brak było również możliwości umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy.

Pismem z 25 maja 2005 r. Zobowiązany zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż jest inwalidą [...] grupy i z tego tytułu uzyskuje rentę. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia w każdej chwili może stracić pracę. Ponadto wyjaśnił, iż jego żona nie chce uczestniczyć w spłacie zadłużenia względem ZUS, gdyż powstało ono jeszcze przed zawarciem przez nich związku małżeńskiego.

1

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

Decyzją z [...] czerwca 2005 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 i 4 oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 127 § 3 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, iż wniosek ten złożony został po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Składając wniosek Zobowiązany nie wystąpił jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia ani nie podał uzasadnionych przyczyn uchybienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję H.K. wniósł o jej uchylenie, podnosząc argumenty prezentowane we wcześniejszych etapach postępowania. W skierowanym do Sądu piśmie z 9 września 2005 r. wyjaśnił, iż powodem przekroczenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była choroba pomagającego mu w tej sprawie prawnika.

Wyrokiem z 30 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2027/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2005 r., nr [...].

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydając decyzję o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek, a następnie rozpatrując sprawę ponownie, naruszył przepisy o właściwości, tj. art. 73 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji był bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu (art. 83 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). Natomiast organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek wydawanych w pierwszej instancji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest, zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji państwowej (Dz. U. nr 159, poz. 1548 ze zm.) oraz rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Polityki Społecznej (Dz. U. nr 265, poz. 2643) - Minister Polityki Społecznej.

Sąd zaznaczył, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS oraz decyzji ją poprzedzającej nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych.

2

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

Formułując wytyczne do dalszego postępowania, Sąd podkreślił, iż orzekając ponownie organ orzekający winien odnieść się do instytucji przedawnienia należności uregulowanej w art. 24 ust. 4 i nast. obecnie obowiązującej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. i zastąpiła poprzednio obowiązującą ustawę z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 ze zm.). Powołując treść art. 109 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 35 ust. 3 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych Sąd wskazał, iż istota przedawnienia polega na tym, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu wymagalności świadczenia, w którym właściwe organy nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa. Zobowiązanie takie przestaje zatem istnieć, a wygaśnięcie zobowiązania pociąga za sobą również skutek w postaci wygaśnięcia odsetek za zwłokę w jego zapłacie. Skutek taki powstaje z mocy samego prawa po upływie terminu przedawnienia. Następnie Sąd zauważył, iż zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty oraz każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Wskutek przerwania biegu przedawnienia termin zaczyna biec na nowo, a zatem wydłuża się okres, w którym możliwa jest egzekucja zaległości składkowych. Zgodnie jednak z art. 35 ust. 4 zd. 2 cyt. ustawy, składek nie można dochodzić, jeżeli od momentu ich płatności upłynęło 10 lat. W związku z powyższym zobowiązanie do uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne przedawnia się najpóźniej w terminie 10 lat od chwili, kiedy stało się wymagalne.

Na skutek ponownego rozpatrzenia wniosku z 14 marca 2005 r. o umorzenie należności, decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 2 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne (konto osobiste) należnych za okres [...] oraz (konto pracownicze) należnych za [...] w łącznej kwocie [...] zł

W uzasadnieniu organ wskazał, iż płatnik składek odpowiedzialny jest za powstanie zadłużenia, niezależnie od osiąganych dochodów i czynników wpływających

3

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

na funkcjonowanie firmy. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej prowadzeniem ciąży na płatniku, który - jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą - odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych w tym należności z tytułu składek. W związku z powyższym, niepowodzenie finansowe prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności nie może być brane pod uwagę jako przesłanka do umorzenia należności z tytułu składek.

Nadto organ zaznaczył, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, ustalono, iż zarówno Zobowiązany jak i jego żona osiągają dochód z tytułu świadczenia rentowego oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł zaś wydatki - z wyłączeniem kosztów wyżywienia i opłat za telefon i telewizję kablową - kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Organ zauważył również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi skuteczne postępowanie egzekucyjne, co uzasadnia odmowę umorzenia należności z tytułu całkowitej nieściągalności należności (art. 28 ust. 2-3 ustawy). Jednocześnie, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a cyt. ustawy, bowiem Dłużnik nie wykazał, że z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2007 r. H.K. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, iż w zaskarżonej decyzji, wbrew wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z 30 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2027/05, organ nie odniósł się do kwestii przedawnienia należności z tytułu składek. Ponadto powtórzył argumentację dotyczącą bardzo trudnej sytuacji materialnej i osobistej, podnoszoną we wniosku o umorzenie należności. Dodatkowo wskazał, iż zły stan zdrowia jego i jego żony oraz związana z tym konieczność ponoszenia kosztów zakupu leków, doprowadziła do dalszego pogorszenia jego sytuacji finansowej. Zauważył ponadto, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. zawiera błędne pouczenie odnośnie możliwości wniesienia środka odwoławczego. Zgodnie bowiem z treścią powołanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia

4

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

społeczne, wydawanych w pierwszej instancji przez ZUS, jest Minister Polityki Społecznej, a nie jak wskazano w pouczeniu zaskarżonej decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując treść art. 28 ust. 2 i 3 cyt. ustawy organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności bowiem wobec Zainteresowanego prowadzona jest skuteczna egzekucja administracyjna przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zaznaczył również, iż miesięczny dochód gospodarstwa domowego Dłużnika wynosi [...] zł zaś wydatki - bez kosztów wyżywienia i opłat za telefon i telewizję kablową - wynoszą ok. [...] zł. W ocenie organu Strona nie wykazała, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, brak jest zatem podstaw do umorzenia należności w oparciu o kryteria wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) z zw. z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H.K. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. z powodu naruszenia prawa.

Skarżący podkreślił, iż w zaskarżonych decyzjach odniesiono się jedynie do kwestii braku całkowitej nieściągalności zadłużenia, nie ustosunkowano się natomiast do kwestii ewentualnego przedawnienia należności podniesionej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2027/05. Ponadto zarzucił, iż w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ orzekający ograniczył się wyłącznie do powtórzenia argumentów zawartych w decyzji z [...] maja 2007 r. W ocenie Skarżącego na uwzględnienie zasługuje także fakt, iż zły stan zdrowia zarówno jego jak i żony, wiąże się z koniecznością ponoszenia znacznych kosztów leczenia. W związku z powyższym

5

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

trudna sytuacja osobista i materialna Wnioskodawcy uzasadnia umorzenie należności wobec ZUS z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej, o którym mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnił, że wraz z żoną osiąga dochód w kwocie ok. [...] zł. Wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą natomiast ok. [...] zł (czynsz za mieszkanie, opłaty za prąd, gaz, telewizję, telefon stacjonarny i komórkowy, przejazdy do pracy, spłata kredytów). Dodatkowy ciężar finansowy stanowią koszty leczenia. W związku z powyższym po dokonaniu ww. stałych i koniecznych wydatków Skarżący dysponuje kwotą [...] zł miesięcznie na dwie osoby.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo zauważył, iż ze względu na wady formalne zaskarżonej decyzji dostrzeżone już po wniesieniu skargi do WSA, organ uznał za uzasadnione wszczęcie postępowania w celu uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie samokontroli na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z 3 marca 2008 r., pełnomocnik organu poinformował, iż decyzja w trybie autokontroli zapowiadana w odpowiedzi na skargę nie została dotychczas wydana bowiem w sprawie toczy się postępowanie wyjaśniające, prowadzone przez właściwy wydział merytoryczny Oddziału ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

6

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Następnie zważyć należy, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą w sprawie ten sad oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Mając na względzie powyższe Sąd zważył, iż skarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] maja 2007 r. nr [...], została wydana na skutek zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2027/05, którym Sąd stwierdził nieważność decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2005 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne (konto osobiste) należnych za okres [...] oraz (konto pracownicze) należnych za miesiąc [...] 1995.

Zatem, wydając zaskarżoną decyzję organ orzekający był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu z 30 listopada 2005 r. i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym

7

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

postępowaniu. Jego orzeczenie, wydane na skutek wyroku WSA, winno więc w szczególności uwzględniać ocenę prawną i wskazania w zakresie właściwości organu rentowego do wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oraz w zakresie instytucji przedawnienia należności, której uregulowanie na gruncie ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 ze zm.) i obecnie obowiązującej ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74), która ją zastąpiła, zostały szczegółowo umówione w uzasadnieniu ww. wyroku WSA.

Badając zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z [...] sierpnia 2007 r., Sąd uznał, iż decyzja ta nie uwzględnia w całości wytycznych Sądu zawartych w wyroku z [...] listopada 2005 r., a wobec tego została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 153 p.p.s.a., tj. z obrazą zasady związania oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu, co spowodowało konieczność jej uchylenia.

Sąd zważył, iż w uzasadnieniu wyroku z 30 listopada 2005 r. WSA m.in. wskazał, iż "po ponownym rozpatrzeniu sprawy należy odnieść się do wyżej opisanych regulacji prawnych" dotyczących instytucji przedawnienia należności (str. 9 uzasadnienia wyroku, k. 26 akt admin.). Jak wynika jednak z uzasadnienia decyzji ZUS z [...] maja 2007 r. organ orzekający w ogóle nie zastosował się do wytycznych Sądu we wskazanym zakresie i nie ustosunkował się do kwestii przedawnienia wnioskowanych należności. Również Prezes ZUS, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji, w zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2007 r. nie odniósł się do przedmiotowego zagadnienia, pomimo zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z 20 czerwca 2007 r. Skarżący podniósł bowiem, iż decyzja ZUS została wydana niezgodnie z treścią wyroku WSA z 30 listopada 2005 r., bowiem Zakład nie ustosunkował się do, podniesionego w wyroku, zagadnienia przedawnienia wnioskowanych należności (k. 90 akt admin.). Zarzut ten został ponownie podniesiony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak również w odpowiedzi na skargę kwestia przedawnienia nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organ orzekający.

Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, ze względu na naruszenie przepisów postępowania

8

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach sprawy niniejszej przedmiotem postępowania są bowiem należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne (konto osobiste i pracownicze) za okres odpowiednio: [...] oraz [...] 1995 r. Zatem kwestia ewentualnego przedawnienia tych należności stanowi istotny element stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie, nie pozostający bez wpływu na zakres i wysokość zadłużenia, który powinien być jednoznacznie ustalony przez organ orzekający. Brak ustosunkowania się do zagadnienia przedawnienia należności, a w szczególności pominięcie milczeniem wskazanych powyżej zarzutów i twierdzeń Skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje, iż stan faktyczny i prawny sprawy nie został, zdaniem Sądu, w sposób należyty wyjaśniony i ustalony, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., a zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, "(...) czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno wyrażoną w art. 11 k.p.a, zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy

9

Sygn. akt V SA/Wa 2662/07

załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Biorąc powyższe pod uwagę, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, które - co podkreślić należy - polega na rozpoznaniu jej od początku na zasadach właściwych do rozpatrywania odwołań (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.) - Prezes ZUS zobowiązany będzie w pierwszej kolejności do wyjaśnienia kwestii przedawnienia należności objętych wnioskiem o umorzenie z 14 marca 2005 r. zgodnie z wytycznym WSA zawartymi w wyroku z 30 listopada 2005 r., sygn. III SA/Wa akt 2027/05, ustalenia zakresu i wysokości zadłużenia, a następnie do przeprowadzenia ustaleń faktycznych właściwych i niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z perspektywy przesłanek określonych w art. 28 u.s.u.s. W szczególności organ orzekający przeprowadzi rzetelną analizę sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej Skarżącego i dokona jej wszechstronnej oceny z perspektywy przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s, uwzględniając ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.).

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art.

153 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

10