Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2410/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 81 poz 351
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. [...] na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm., tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 96 poz. 667) w związku art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071, zwanej dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. [...] z siedzibą w W. z dnia [...] marca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej obiektu dworca W. w W.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 1997 r. Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w W. nałożył na spółkę P. obowiązek wyposażenia tunelu peronów dworca oraz dróg ewakuacyjnych w urządzenia służące do usuwania dymów i gazów pożarowych. P. S.A. [...] z siedzibą w W. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1997 r. P. S.A. [...] z siedzibą w W. zarzuciły, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 1997 r. P. nie były właścicielem dworca, ani użytkownikiem wieczystym działki nr ewid. [...] położonej w obrębie [...] na której zlokalizowany jest dworzec. Powyższe potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] stwierdzająca nabycie z mocy prawa przedmiotowej działki przez Dzielnicę Gminę W. z dniem [...] maja 1990 r. Nadto pismem z dnia 8 maja 2009 r. Urząd Miasta W. potwierdził fakt, że działka nr ewid. [...] położona w obrębie [...] stanowi własność W. i znajduje się we władaniu Prezydenta W..

Organ pierwszej instancji podniósł, że odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji organ uwzględnił, że "budynek dworca W. położny jest na działkach nr ewid. [...] i [...] będących również własnością W., jednak w trwałym zarządzie P. S.A. co w ocenie organu nie zdejmuje, z dotychczasowej strony postępowania, odpowiedzialności za realizację obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Reasumując zatem, postanawiając jak w sentencji organ odwoławczy uznał, iż w świetle zebranych dowodów nie nastąpiły przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a.".

Odwołanie od powyższej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosły P. S.A. [...] z siedzibą w W.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 127 § 1 i 2 K.p.a. oraz na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 11 a ust. 2 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, po rozpoznaniu odwołania P. S.A. [...] z siedzibą w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wyposażenia tunelu peronów oraz dróg ewakuacyjnych prowadzących na zewnątrz Dworca P. W. w urządzenia do usuwania dymów i gazów pożarowych, nałożony decyzją z dnia [...] marca 1997 r., pomimo jego wymagalności od dnia 1 stycznia 1998 r., od ponad 11 lat pozostaje nie wykonany, co w przypadku pożaru, może doprowadzić do zagrożenia życia i zdrowia pasażerów znajdujących się w jego pomieszczeniach. P. S.A. [...] z siedzibą w W. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1997 r. powołały się na art. 156 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. podnosząc, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz wskazały na zmiany własnościowe, jakie zaszły po wydaniu decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w trybie nieważnościowym decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, (tj. w niniejszej sprawie według stanu na dzień 14 marca 1997 r.) i w takich granicach sprawdzał decyzję organ pierwszej instancji. Dla bytu prawnego prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej nie mają znaczenia, zmiany formalne i prawne, które powstały już po jej wydaniu, a takie właśnie powody wskazano we wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej, wskazując, że P.S.A. nie jest obecnie właścicielem ani zarządcą dworca oraz że "upływ ponad 11 lat od daty wydania decyzji z dnia [...] marca 1997 r. spowodował konieczność weryfikacji jej zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami, w szczególności ustalenia czy P.S.A. wstąpiła w prawa i obowiązki Przedsiębiorstwa [...] wynikające z ww. decyzji i czy nadal zobowiązana jest do jej wykonania." W tym nieistotny jest dla przedmiotowego postępowania fakt, że od daty wejścia w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.), to P. P. Spółka Akcyjna z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępując w prawa i obowiązki P. S.A., są stroną w sprawie.

W decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 1997 r. stroną zobowiązaną do wykonania zawartego w niej obowiązku jest Centralna Dyrekcja [...] w W., przy ul. [...] i było to oznaczenie strony prawidłowe. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie Urzędu Miasta W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w W. z dnia [...] maja 2009 r., w którym poinformowano Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w W., że w skład obszaru stacji W. wchodzą działki ew. [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] z obrębu [...]. Działki te zostały przekazane w zarząd Centralnej Dyrekcji [...] na podstawie decyzji nr [...], [...], [...], [...] wydanych w dniu [...] sierpnia 1989 r. przez Urząd Dzielnicowy W. oraz podkreślono przy tym, że wymienione nieruchomości pozostają nadal w zarządzie spółki P. S.A.

Organ odwoławczy wskazał, że badając sprawę nie dopatrzył się przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej

Na powyższą decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2009 r. P. S.A [...] z siedzibą w W. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze zarzuciły naruszenie prawa, a to w szczególności:

"- art. 61 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 10 maja 2007 r. (Dz.U. Nr 99, poz. 665) poprzez egzekwowanie wykonania obowiązku zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynku dworca W. i tuneli peronów w razie wystąpienia pożaru od P. S.A., która nie jest obecnie ani jego właścicielem ani zarządcą;

- art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz.U. Nr 84, poz.948 ze zm.) poprzez nie uznanie, że obowiązek wyposażenia tuneli peronów Dworca W. wchodzących w skład linii kolejowej powinien być nałożony na P. S.A. a nie P. S.A .;

- art.33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w stosunku do podmiotu, który obecnie nie jest zobowiązany do jej wykonania z powodów wskazanych w uzasadnieniu".

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 1997 r. nakładającej na Centralną Dyrekcję [...] w W. w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów przeciwpożarowych powodujących zagrożenie życia ludzi w Stacji P. W. obowiązek wyposażenia tunelu peronów Dworca W. oraz drogi ewakuacyjne prowadzące na zewnątrz Dworca w urządzenia do usuwania dymów i gazów pożarowych w sprawie poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej na dworcu W.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem natomiast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest badanie przez organ nadzoru czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w powołanym powyżej przepisie. Z tych względów obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji.

Zatem zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania.

Prawidłowo Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w swojej ocenie przyjął, że badana decyzja Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 1997 r. nie jest dotknięta wyżej wskazanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. Podstawą prawną kontrolowanej decyzji stanowiły obowiązujące w dniu 14 marca 1997 r. przepisy przeciwpożarowe określone w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 81, poz. 351 ze zm., zwanej dalej ustawą o ochronie przeciwpożarowej) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Artykuł 3 oraz artykuł 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej kwestie odpowiedzialności za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynku, innego obiektu budowlanego lub terenu regulował następująco: "osoba fizyczna, osoba prawa, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczać użytkowane środowisko, budynek, obiekt lub teren przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem" (art. 3 ust. 1 i 2) oraz " właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową, obowiązany jest w szczególności: 1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, 2) wyposażyć budynek, obiekt lub teren w sprzęt pożarniczy oraz środki gaśnicze zgodnie z zasadami określonymi odrębnych budynkach, 3) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji (...)" (art. 4).

Przytoczony wyżej przepis dopuszczał nałożenie obowiązku na zarządcę. Faktu, że w 1997 r. P. były zarządcą i użytkownikiem dworca nie kwestionuje również sama strona skarżąca.

Ponadto okoliczność, że P. były zarządcą znajduje potwierdzenie między innymi w następujących dokumentach: w uchwale nr [...] zarządu P. S.A. z dnia [...] lutego 2005 r., tworzącą P. S.A Odział [...] i przekazującą jej w zarząd i do administrowania dworzec kolejowy W. oraz piśmie Urzędu Miasta W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w Dzielnicy w W. z dnia [...] maja 2009 r. w którym poinformowano Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w W., że w skład obszaru stacji W. wchodzą działki ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...]. Działki te zostały przekazane w zarząd Centralnej Dyrekcji [...] na podstawie decyzji nr [...], [...], [...], [...] wydanych w dniu [...] sierpnia 1989 r. przez Urząd Dzielnicowy W. Zaznaczono przy tym, że wymienione nieruchomości pozostają nadal w zarządzie spółki P. S.A.

Nałożenie zatem obowiązku w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej obiektu dworca W. w W. na Centralną Dyrekcję [...] w W., która na dzień wydawania decyzji była zarządcą i przede wszystkim użytkownikiem obiektu tego dworca było prawidłowe

Zatem zarzut skarżącej, że obecnie P. S.A. nie jest właścicielem ani zarządcą przedmiotowego obiektu oraz to, że upływ ponad 11 lat od daty wydania decyzji z dnia 14 marca 1997 r. spowodował konieczność weryfikacji jej zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami, w szczególności ustalenia czy P. S.A wstąpiła w prawa i obowiązki Przedsiębiorstwa Państwowego [...] wynikające z ww. decyzji i czy nadal zobowiązana jest do jej wykonania, nie mają znaczenia w sprawie o stwierdzenie nieważności badanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, bowiem nie stwierdzono jednej z przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., która uzasadniałaby usunięcie przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego.

Faktem jest, że na podstawie art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P. (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) to P. P. Spółka Akcyjna z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstąpiły w prawa i obowiązki P. S.A. Jednakże do zmian takich doszło już po wydaniu kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji.

Jak już wcześniej wskazano, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu. Okoliczności jakie wystąpiły po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 1997 r. nie decydują, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. Stwierdzić należy, że decyzja wydana w dniu [...] marca 1997 r. przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w W. była podjęta przez właściwy rzeczowo organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przede wszystkim skierowana była do podmiotu będącego stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Z powyższych względów Sąd uznał wydaną w sprawie decyzję za zgodną z prawem, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.