Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 970/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Krystyna Borkowska Sędziowie Anna Łuczaj (spr.) Jolanta Rajewska Protokolant Joanna Gołębiewska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005 r. sygn. akt SA/Rz 729/03 w sprawie ze skargi K. i Z. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Rzeszowie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz K. i Z. K. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego 3. oddala wniosek H. P., K. P.-J., M. M. i S. J. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 maja 2005 roku,(sygn. akt SA/Rz 729/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. i Z. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania K. i Z. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku nakładającej na K. i Z. K. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 sierpnia 2003 roku inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z oceną techniczną oraz projektu robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami budynku gospodarczego o wymiarach 3,70 x 4,75 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję oraz nałożył na K. i Z. K. obowiązek wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem następujących czynności: zamurowania otworu okiennego i otworu drzwiowego w południowo - wschodniej ścianie przedmiotowego budynku, inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót budowlanych w terminie do dnia 30 września 2003 roku.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji nałożył, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 4 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, na K. i Z. K. / jako właścicieli / obowiązek wykonania ww. czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego wykonanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy obiekt według pozwolenia na budowę winien mieć wymiary 4,0 x 3,0 m i usytuowany być ścianą południowo-zachodnią w granicy z działką nr [...] oraz w odległości 7,40 m od granicy działki nr [...]. Budynek posiada ściany murowane ze stropodachem żelbetowym pokrytym papą, jego rzeczywiste wymiary wynoszą 3,70 x 4,70 m. Od strony południowo-wschodniej do przedmiotowego obiektu dobudowano przybudówkę o wymiarach 3,70 x 1,85 m, w stosunku do której toczy się odrębne postępowanie administracyjne.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odwołanie wnieśli K. i Z. K.

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie zastosował się do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który nakazuje wskazać bezpośrednio i w sposób nie budzący wątpliwości jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem organu II instancji, aby przedmiotowy obiekt spełniał warunki określone w obowiązującym w czasie jego budowy rozporządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. Nr 26, poz. 157), należy zamurować w jego południowo-wschodniej ścianie otwory okienny i drzwiowy (po spełnieniu nakazu rozbiórki dotyczącego przybudówki) - w celu dostosowania jej do warunków określonych w § 78 i § 79 rozporządzenia przez co stanie się ścianą przeciwpożarową. To zaś pozwoli na zastosowanie § 20 ust. 3 rozporządzenia. Po wykonaniu robót skarżący wykonają inwentaryzację budowlaną budynku wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót budowlanych.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i Z. K.

Skarżący zarzucili dokonanie przez organy administracji dowolnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego. Skarżący podnieśli, iż decyzja dotycząca zamurowania otworów okiennego i drzwiowego w południowo-wschodniej ścianie budynku gospodarczego oraz wykonania inwentaryzacji tego budynku wraz z orzeczeniem technicznym zawiera szerszy zakres obowiązków niż nałożony na uczestników postępowania Państwa P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 roku dotyczącej zamurowania otworów okiennych i otworu drzwiowego w budynku mieszkalnym. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazł się zapis nakazujący wykonać obowiązek zamurowania otworów okiennego i drzwiowego po uprzedniej rozbiórce przybudówki budynku podczas, gdy nakaz rozbiórki przybudówki został nałożony odrębną decyzją, w której nie określono terminu rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, będąc uprawnionym do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie nie narusza prawa.

Sąd I instancji po przytoczeniu treści art. 103 ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 48 tejże ustawy, a zatem organy nadzoru budowlanego zasadnie rozpoznały sprawę przy zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, stosując jednocześnie przepisy dotyczące warunków technicznych obowiązujące w okresie wykonania obiektu. Zamurowanie otworu okiennego i drzwiowego spowoduje, że południowo-wschodnia ściana budynku stanie się ścianą przeciwpożarową a jej odległość od sąsiadującego budynku wolnostojącego spełni warunki odległościowe określone w § 20 ust. 3 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa Nr 10, poz. 44 ze zm.).

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji podniósł, że skarżący w zasadzie nie kwestionują zaskarżonej decyzji, lecz porównują ją z decyzjami wydanymi przez organy w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej, jakiej dopuścili się uczestnicy postępowania i do podejmowania odmiennych – zdaniem skarżących – rozstrzygnięć, mimo podobnych stanów faktycznych. Ponieważ decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 roku skierowana do H. P., K. P.-J. i M. M., dotycząca zamurowania otworów okiennych i drzwiowego w należącym do nich budynku mieszkalnym, nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że nie może wypowiadać się co do jej zgodności z prawem.

Nadto Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej co do kolizji pomiędzy zaskarżoną decyzją a decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego / poddaną kontroli w sprawie sygn. akt SA/Rz 802/03 /. Sąd I instancji zaznaczył, iż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości określenia terminu rozbiórki obiektu budowlanego i dlatego w sprawie dotyczącej przybudówki organ takiego terminu nie mógł określić. Natomiast przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku nakłada na organ obowiązek określenia terminu wykonania nałożonych obowiązków. Wykonanie rozbiórki na podstawie decyzji, która nabrała waloru ostateczności w dniu 22 kwietnia 2003 roku w żaden sposób nie kolidowało z określeniem przez organ terminu wykonania obowiązków do dnia 30 września 2003 roku.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005 roku wnieśli K. K. i Z. K., zaskarżając wyrok w całości.

Skarżący, reprezentowani przez adwokata A. K., zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) przez błędne przyjęcie przez organ II instancji, a w ślad za nim przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż sformułowanie zawarte w przedmiotowym przepisie "obowiązek wykonania określonych czynności" jest równoznaczne z obowiązkiem "wskazania bezpośrednio i w sposób nie budzący wątpliwości jakie roboty należy wykonać", przy uwzględnieniu, że organ I instancji nałożył na skarżących obowiązek wykonania określonych czynności natury formalnej i technicznej, które zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie muszą się wiązać z obowiązkiem dokonania określonych robót budowlanych.

W uzasadnieniu zarzutu podniesiono, iż organ II instancji reformując na niekorzyść skarżących decyzję organu I instancji naruszył art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 139 k.p.a. Decyzja organu I instancji określała bezpośrednio rodzaj i zakres czynności jakich winni dokonać skarżący. Nakaz wykonania tych czynności nie został przez skarżących zaskarżony – nałożone obowiązki budziły jedynie wątpliwości interpretacyjne. To zaś świadczy o niedopuszczalnym postępowaniu organu II instancji. Autor skargi kasacyjnej powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2002 roku (sygn. akt V SA 2036/01, LEX nr 82004).

Dodatkowo podniesiono, iż organ II instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniły rzeczywistych potrzeb gospodarczych skarżących, związanych z korzystaniem z legalnie wybudowanego obiektu gospodarczego. Zamurowanie otworu drzwiowego uniemożliwi skarżącym korzystanie z pomieszczeń znajdujących się piętrze, gdyż wewnętrzna infrastruktura obiektu nie pozwala na inne usytuowanie otworu drzwiowego.

2. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 139 k.p.a. przez naruszenie przez organ II instancji zakazu reformationis in peius, zalegalizowanego następnie przez Sąd I instancji. Organ II instancji zmienił na niekorzyść skarżących decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jarosławiu przez zobowiązanie skarżących do zamurowania otworu okiennego i drzwiowego w południowo-wschodniej ścianie przedmiotowego budynku, nie wskazując – jak wymaga tego art. 139 k.p.a. - w jaki sposób decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny.

Takie działanie, zdaniem pełnomocnika skarżących, jest sprzeczne ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądów, w szczególności w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1998 roku (sygn. akt IV SA 771/96, LEX nr 45182) i z dnia 6 lutego 1989 roku (sygn. akt IV SA 1101/99, ONSA 1989/2/71) oraz Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 roku (sygn. akt III RN 161/99, OSNP 2001/3/60).

W ocenie skarżących organ II instancji pominął okoliczność, iż nałożenie nowego obowiązku winno być objęte postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym ponownie przez organ I instancji – w tym zakresie powołano się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 roku (sygn. akt III ARN 53/95, OSNP 1996/11/152);

b) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nie odniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego niekorzystnej dla skarżących zmiany decyzji organu I instancji;

c) art. 8 k.p.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w gestii organów administracji oraz Sądu nie leży rozpatrywanie rozbieżności pomiędzy decyzjami wydawanymi przez ten sam organ administracji, pomiędzy tymi samymi stronami, w podobnych stanach faktycznych - co pozostaje w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Na poparcie tego stanowiska autor skargi kasacyjnej przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 roku (sygn. akt III SA 2790/97, LEX nr 44732).

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne K. i Z. K. wnieśli o: zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005 roku (sygn. akt SA/Rz 802/03) dotyczącej nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku gospodarczego, od którego wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – ewentualnie o połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów.

W pismach procesowych z dnia 7 lipca i 10 lipca 2006 roku skarżący podnieśli zarzut prowadzenia postępowania w sposób stronniczy, zmierzający do legalizacji samowoli budowlanych popełnionych przez Państwa P. oraz nierozpoznania żądań zawartych we wniosku z dnia 5 listopada 1997 roku / załączono kserokopię pisma /.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną H. P., K. J.-P. i M. M. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zdaniem H. P., K. J.-P. i M. M. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest trafny i inwestorzy winni wykonać obowiązki nałożone decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przepis ten nakłada na autora skargi kasacyjnej obowiązek wskazania konkretnych, naruszonych przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego.

Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. A zatem w odniesieniu do prawa materialnego należy wskazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa. Naruszenie prawa procesowego może następować w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w związku z art. 139 k.p.a.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lutego 1989 roku, sygn. akt IV SA 1101/88, artykuł 139 k.p.a. dopuszcza tylko w wyjątkowych wypadkach - wymienionych w tym przepisie - możliwość zmiany przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu I instancji na niekorzyść strony odwołującej się. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w tym przepisie. Brak przesłanek z art. 139 k.p.a. do zmiany decyzji na niekorzyść strony powoduje, że decyzja organu odwoławczego, wydana na zasadzie reformationis in peius, jest dotknięta wadą nieważności ( por. ONSA 1989/2/71 ). W szczególności organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 roku, sygn. akt III ARN 53/95, OSNP 1996/11/152 ).

Respektowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym należy uznawać za jedną z istotnych cech demokratycznego państwa prawnego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1993 roku, sygn. akt III ARN 33/93, LEX nr 10913 z glosą M. Wierzbowskiego, PiP 1994/9/111).

Instytucja zakazu reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa do obrony strony. Tworzy swobodę w realizowaniu prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji w myśl przyjętej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności ( por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J.Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck - Warszawa 1996, s. 597 ).

W niniejszej sprawie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie – po rozpatrzeniu odwołania K. i Z. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku nakładającej obowiązek wykonania inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z oceną techniczną oraz projektu robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami uchylił zaskarżoną decyzję oraz nałożył na K. i Z. K. obowiązek zamurowania otworu okiennego i otworu drzwiowego w południowo - wschodniej ścianie przedmiotowego budynku, inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót budowlanych. A zatem organ odwoławczy nałożył na odwołujących się dodatkowy obowiązek – obowiązek zamurowania otworu okiennego i otworu drzwiowego.

Jednocześnie jednak stwierdzić należy, iż w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji - mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów takich jak inwentaryzacja powykonawcza, opinia czy ekspertyza techniczna nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu tegoż przepisu. Żądanie przedstawienia takich dokumentów ma na celu zebranie materiału dowodowego i samo ich przedstawienie nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81c Prawa budowlanego. Na podstawie tego przepisu organ administracji, w drodze postanowienia, może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny mogą stanowić podstawę do podjęcia przez organ rozstrzygnięcia co do istoty sprawy tj. wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Nałożenie zatem obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego winno polegać na wskazaniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi, gdyż dopiero wykonanie tego typu obowiązków może spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2004 roku, sygn. akt IV SA 1212/03, LEX nr 164697 )

Za zasadny należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przedstawienie podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu nie tylko przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a nie odniósł się do kwestii zmiany na niekorzyść K. i Z. K. decyzji organu I instancji w wyniku rozpatrzenia przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie odwołania wniesionego przez skarżących. Okoliczność, iż skarżący porównywali zaskarżoną decyzję – jak podniósł Sąd pierwszej instancji - z decyzjami wydanymi przez organy w sprawie samowoli budowlanej, jakiej dopuścili się uczestnicy postępowania nie zwalniała Sądu od oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z uwzględnieniem także art. 139 k.p.a., a to uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego - wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem oraz wpis od skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

W punkcie trzecim sentencji wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek H. P., K. G.–J., M. M. i S. J. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego jako, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie przewidują w tym przypadku możliwości uwzględnienia takiego wniosku.