Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 187/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1pkt 4 i 5, art. 146, art. 156 § 1pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 187/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M.K. jest decyzja Wojewody z [...] listopada 2020 r. nr [...] o stwierdzeniu wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, postanowieniem z [...] października 2017 r. Starosta [...] wznowił na wniosek skarżącej postępowanie administracyjne zakończone decyzją własną z [...] września 2014 r.

nr [...] (znak: [...]) zatwierdzająca projekt budowlany

i udzielającą A. i M.G. pozwolenia na budowę budynku usługowego (usługi medyczne), przebudowę zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny, zewnętrzną instalację elektryczną i kanalizacyjną na działce nr 2349/13 położonej w obrębie ewid. nr [...] przy ul. [...] w [...].

W podstawie prawnej postanowienia Starosta powołał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r.,

poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.). Równocześnie ocenił, iż nie został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Starosta odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] września 2014 r. wyjaśniając, że wznowienie postępowania nastąpiło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem postępowanie podlegało na zbadaniu, czy skarżącej rzeczywiście przysługiwał przymiot strony w świetle przepisów art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dokonując analizy projektu budowlanego w szczególności w aspekcie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - stan prawny na 4 września 2014 r.) Starosta stwierdził, że działka skarżącej nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego zaprojektowanego na działce nr 2349/13 stanowiącej własność inwestorów, w myśl przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego

W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji skarżąca zarzuciła bezprawne pominięcie jej jako strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji Starosty

z [...] września 2014 r. Działka stanowiąca jej własność, sąsiadująca z działką inwestycyjną inwestorów, znajduje się w jej ocenie w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie z uwagi na wszczęte na wniosek skarżącej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] września 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody.

Postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...] Wojewoda podjął z urzędu zawieszone postępowanie oraz dodatkowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie prawidłowego ustalenia kręgu stron w obecnie prowadzonym postępowaniu, w porównaniu z wykazem stron ustalonych przez organ I instancji w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, oraz ustalenia czy organy nadzoru budowlanego (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] oraz [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) wydawały decyzje, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w ramach prowadzonego przez Wojewodę postępowania. PINB w piśmie z [...] października 2020 r. nr [...] poinformował, że nie stwierdzono przesłanek wskazujących na konieczność wstrzymania robót budowlanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji, a tym samym do uchylenia przez Starostę decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyżej wymienione postępowanie zostało zakończone decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o umorzeniu w całości ww. postępowania, która została utrzymana w mocy decyzją WINB z [...] września 2018 r. nr [...].

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2020 r. Wojewoda - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 K.p.a. postanowił uchylić decyzję Starosty z [...] grudnia 2017 r. w całości i orzec w ten sposób, że decyzja Starosty z [...] września 2014 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A.iM.G. pozwolenia na budowę budynku usługowego (usługi medyczne), przebudowę zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny, zewnętrznej instalacji elektrycznej i kanalizacyjnej na działce nr ewid. 2349/13 położonej w obrębie ewid. nr [...] przy ul. [...] w [...] została wydana z naruszeniem prawa, a jej uchylenie nie jest możliwe z powodu upływu pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a.

Wojewoda uznał, że skarżącej przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego decyzją Starosty z [...] września 2014 r., jednak brak było podstaw do uchylenia ww. decyzji w trybie wznowieniowym ze względu na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. Kwestie statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przede wszystkim przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się

w obszarze oddziaływania obiektu. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest art. 3

pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia

w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten w brzmieniu przed nowelizacją Prawa budowlanego (ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U z 18 marca 2020 r., poz. 471) zawiera otwartą definicję obszaru oddziaływania obiektu. Odsyła bowiem do przepisów odrębnych, którymi są przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Terminem "obszar oddziaływania obiektu" posłużono się w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien badać nie tylko usytuowanie obiektu budowlanego w odniesieniu do nieruchomości sąsiednich, ale również funkcję, przeznaczenie, formę oraz jego konstrukcję. Z kolei przepisami odrębnymi, wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu, są przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze materialnym, tj. wprowadzające ograniczenia

w zagospodarowaniu terenu. W procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego istotne jest nie tylko, aby zaistniał negatywny wpływ inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu (wykazanie naruszenia interesu prawnego), lecz należy badać czy istnieje możliwość wywołania przez ten obiekt szkodliwego oddziaływania na teren otaczający działkę inwestora. Regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 28 K.p.a., stanowiącego że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Nie oznacza to wyłączenia stosowania art. 28 K.p.a. W postępowaniu o pozwolenie na budowę nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, a nie z ich naruszeniem.

Z analizy akt sprawy wynika, że decyzja Starosty z [...] września 2014 r. została doręczona stronom tego postępowania, przy czym najpóźniejsze doręczenie nastąpiło [...] września 2014 r. W świetle tych ustaleń, pomimo że przedmiotowa decyzja obarczona była wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. gdyż skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, to nie można uchylić tej decyzji, bowiem upłynął pięcioletni termin o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Zgodnie z linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, termin pięcioletni określony § 1 art. 146 k.p.a., chociaż zamieszczony został w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. W tym stanie odwołanie nie może odnieść zamierzonego rezultatu.

Organ II instancji po analizie akt sprawy wskazał również, iż brak było przesłanek do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co podniosła skarżąca

w odwołaniu. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć że taka okoliczność miałaby miejsce, to i tak nie można byłoby uchylić decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 146 § 1 k.p.a.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję Wojewody skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów

art. 146 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie go i wniosła o:

1) zmianę zaskarżonej decyzji polegającą na wydaniu decyzji o następującej treści: uchyla zaskarżoną decyzję w całości i orzec w ten sposób, że: uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany

i udzielającą A. i M.G. pozwolenia na budowę budynku usługowego (usługi medyczne), przebudowę zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny, zewnętrznej instalacji elektrycznej i kanalizacyjnej, na działce nr 2349/13 położonej w obrębie ewid. Nr [...] przy ul. [...] w [...], która została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia najmniejszej wątpliwości, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Mimo to Wojewoda stwierdził jedynie naruszenie prawa i wskazał, że uchylenie decyzji Starosty nie jest możliwe z powodu upływu pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Zastosowanie przepisu art. 146 § 1 k.p.a. jest błędne, albowiem przepis ten pośród wielu przesłanek do wznowienia postępowania nie wymienia "naruszenia prawa" wskazanego w sentencji zaskarżonej decyzji. Przesłanka "rażącego naruszenia prawa" pojawia się w przepisie art. 156 k.p.a. - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i ten przepis należało zastosować.

Zaskarżona decyzja jest krzywdząca, ponieważ mimo opisanego i przeanalizowanego przez Wojewodę stanu faktycznego uzasadniającego ewidentnie rażące naruszenie prawa ze strony Starosty, zastosowano podstawę prawną zupełnie nieadekwatną do sprawy, za to umożliwiającą mimo naruszenia prawa utrzymanie status quo, co jest naruszeniem zasad ogólnych wymienionych w rozdziale 2 k.p.a.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania

z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z [...] listopada 2020 r., którą organ ten uchylił wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2017 r. (odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z [...] września 2014 r. o udzieleniu A.i M.G. pozwolenia na budowę budynku usługowego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr 2349/13 obr. [...] w [....]) oraz orzekł, że decyzja Starosty z [...] września 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa, przy czym jej uchylenie nie jest możliwe z powodu upływu 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach w/w kryteriów Sąd nie stwierdził uchybień skutkujących koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że należąca do skarżącej działka graniczy bezpośrednio z działką, co do której Starosta decyzją z [...] września 2014 r. udzielił A. i M.G. pozwolenia na budowę, a także że nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją.

W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W ocenie Sądu, w oparciu o powyższy przepis trafnie wywiódł Wojewoda

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżącej przysługiwał przymiot strony

w postępowaniu o pozwolenie na budowę, dla którego to uznania kluczowe znaczenie ma wykładnia użytego w tym przepisie sformułowania "obszar oddziaływania obiektu" postrzeganego nie tyle przez pryzmat bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości (ich graniczenia ze sobą), co możliwości (realnej i potencjalnej) negatywnego odziaływania inwestycji (biorąc pod uwagę jej usytuowanie, funkcję, przeznaczenie, formę i konstrukcję) na otaczający ją teren.

Brak udziału przez skarżącą bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę [..] września 2014 r. decyzji udzielającej A. i M.G. pozwolenia na budowę niewątpliwie spełnia przesłankę

o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Mimo że w takiej sytuacji – w myśl art. 149 § 2 K.p.a. - wznowienie postępowania co do zasady stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia na nowo istoty sprawy (w efekcie czego – stosownie do art. 151 § 1 K.p.a. - organ administracji publicznej odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy), nie sposób pominąć związanej z tym regulacji szczególnej zawartej w art. 146 § 1 K.p.a. Wg tego przepisu, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Regulacja ta stanowi szczególną okoliczność wyłączającą z uwagi na sam upływ wskazanego w nim czasookresu możliwość uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, nawet jeżeli zaistniały ku temu ustawowe przesłanki określone we wskazanych przepisach.

Z przepisu art. 149 § 2 k.p.a. wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy, lecz nie nakłada na organ obowiązku badania tej istoty w każdej sytuacji. Zakres rozpoznania sprawy określają bowiem przepisy o wznowieniu postępowania. W sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji z § 1 art. 146 K.p.a., organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia jest bowiem stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2017 r.

II OSK 1783/15 - LEX nr 2301631).

Takie warunki zaistniały w rozpoznawanej sprawie, albowiem jak ustalono w toku wznowionego postępowania, wobec ostatniego doręczenia decyzji Starosty

z 4 września 2014 r. osobie biorącej udział w postępowaniu nią zakończonym

11 września 2014 r., wskazany pięcioletni termin o jakim mowa w art. 146 § 1 K.p.a. upłynął (z uwzględnieniem art. 57 § 3a i § 4 K.p.a.) 14 października 2019 r.

Co wymaga wyraźnego podkreślenia, zgodnie z ugruntowanym w doktrynie

i orzecznictwie sądowym stanowiskiem, przez doręczenie decyzji w rozumieniu przepisu art. 146 § 1 K.p.a. należy rozumieć doręczenie w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, a termin od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia jakie miało miejsce w sprawie (por. m.in. wyroki NSA z dnia 8 września 2016 r. II OSK 2903/14 - LEX nr 2143519 i z dnia 12 stycznia 2009 r. II OSK 1776/07 – LEX nr 484885). Inaczej ujmując, nie chodzi tutaj o doręczenie decyzji stronie pominiętej w postępowaniu administracyjnym, lecz o datę doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2017 r. II SA/Gd 169/17 – LEX nr 2328591).

Upływ tego 5-letniego terminu - jako negatywna przesłanka uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym - ma charakter bezwarunkowy, skutkujący - bez względu na okoliczności które to spowodowały - bezwzględnym zakazem merytorycznego orzekania w sprawie (tak m.in. wyroki NSA z 29 stycznia 2015 r. I OSK 1142/13 -

LEX nr 1646149, z 8 stycznia 2014 r. II GSK 1780/12 - LEX nr 1765804 i z 18 lutego 2010 r. I OSK 561/09 - LEX nr 595425).

Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony (nie jest terminem, do którego zachowania obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ) i nie może także ulec przerwaniu (możliwości takiej nie przewidział ustawodawca), a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 K.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych (w okolicznościach sprawy podyktowana upływem wskazanego przez ustawodawcę okresu czasu).

Zgodnie z wyrokiem NSA z 30 kwietnia 2009 r. II OSK 124/09 - LEX nr 555045, po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, lecz także do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej

w postępowaniu zwyczajnym, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Akceptacja poglądu przeciwnego oznaczałaby, że po upływie okresu przedawnienia, kiedy organ nie mógł już uchylić decyzji, nadal może toczyć się postępowanie badające sprawę co do istoty, co stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją zawartą w art. 146 § 1 K.p.a.

Zakaz uchylania decyzji dotkniętych wadami wymienionymi w art. 145 § 1 K.p.a. po upływie terminu wskazanego w art. 146 § 1 K.p.a. nie oznacza sanacji takich decyzji. Pomimo braku możliwości ich wyeliminowania z obrotu prawnego z uwagi na upływ określonego terminu, są one decyzjami nieprawidłowymi, wydanymi

z naruszeniem prawa. Na gruncie K.p.a. prawne konsekwencje takiego stanu rzeczy uregulowane są w art. 151 § 2, zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji (sentencja zaskarżonej decyzji czyni zadość temu wymogowi). Ubocznie należy zauważyć, że może to stanowić podstawę do ewentualnego dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej za wydanie ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa.

W opisanej sytuacji Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody wyrażone

w zaskarżonej decyzji co do braku ustawowych przesłanek do uchylenia decyzji Starosty z 4 września 2014 r. z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. Wyklucza to tym samym skuteczność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia tego przepisu.

Sąd akceptuje również stanowisko Wojewody w zakresie, w jakim organ ten negatywnie ocenił wniosek skarżącej i powołaną przez nią argumentację pod względem spełnienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania podała, że domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a.). Gdyby jednak nawet takie okoliczności faktyczne lub dowody zostały stwierdzone, także w takiej sytuacji miałby zastosowanie art. 146 § 1 K.p.a., przewidujący zakaz uchylenia decyzji z powodu upływu pięć lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.

Za chybiony należy uznać także zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie; wg tego przepisu, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Postępowanie wznowieniowe oraz o stwierdzenie nieważności decyzji stanowią całkowicie odrębne prawnie tryby służące wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych. Ich jednoczesne stosowanie nie jest możliwe,

a postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się na skutek wniosku skarżącej

o wznowienie postępowania. Ani organ administracji ani sąd administracyjny nie jest w takim przypadku władny do równoczesnego rozpatrywania z urzędu kwestii ewentualnej nieważności decyzji (tryb wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności nie są względem siebie "konkurencyjne").

W tym względzie Sąd jednak zwraca uwagę, że na wniosek M.K. Wojewoda prowadził postępowanie zakończone decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Skargę M.K. na tę ostatnią decyzję wyrokiem z 28 października 2019 r. VII SA/Wa 749/19 oddalił WSA w Warszawie; wyrok ten jest prawomocny.

Z opisanych wyżej względów skarga M.K. na decyzję Wojewody z [...] listopada 2020 r. – jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.