Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 228/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...]. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Zakładu Karnego., na podstawie art. 104 kpa, art. 89 w zw. z art. 91 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1996 r. o Służbie Więziennej oraz § 4 pkt 4, § 5 ust. 1, § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy służby więziennej:

1. Nie potwierdził spełnienia warunków do otrzymywania równoważnika pieniężnego w związku z czym cofnął jego wypłatę, począwszy od dnia [...] lipca 2002 r.

2. Stwierdził, że wysokość niesłusznie wypłaconego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania wynosi [...]zł.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Zakładu Karnego przyznał R. M. prawo do równoważnika z tytułu braku mieszkania od dnia [...]. w wysokości 12 zł dziennie. Z uwagi na zmianę stawki równoważnika w dniu [...]stycznia 2003 r. Dyrektor Zakładu Karnego wydał decyzję nr [...]przyznając prawo do równoważnika z dniem [...]r. wysokości [...]zł dziennie. Następnie w dniu [...]listopada 2003 r. z uwagi na wejście w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej, Dyrektor Zakładu Karnego wydał decyzję nr [...]przyznając prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania w wysokości 8 zł dziennie. Przy ubieganiu się o prawo do równoważnika R. M. złożył dokumenty stwierdzające, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w [...], składającym się z 4 izb o powierzchni użytkowej [...],mieszkalnej [...]wraz z żoną, synem, teściem i teściową. W związku z tym wyczerpał przesłankę zawartą w art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej uprawniającą do pobierania równoważnika za brak mieszkania.

W dniu [...]sierpnia 2003 r. R. M. dostarczył zaświadczenie Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z którego wynika, że główny najemca R.W. zmarł w dniu [...]r. a w lokalu mieszkalnym przebywają: Z. W., R. M., A.M. i E.M. Po śmierci męża R. W. – Z. W. została głównym udziałowcem. W dniu [...]czerwca 2004 r. R. M. przedłożył zaświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej, z którego wynika, że Z.W. w wyniku darowizny została jedynym właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...].

Art. 91 ust 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że lokalu mieszkalnego nie przydziela się funkcjonariuszowi, który zbył własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Przepis ten dotyczy także współmałżonka funkcjonariusza.

R. M. odwołał się od tej decyzji. Podniósł, że posiadanie przez Jego żonę 6,73 m2 powierzchni mieszkalnej w żaden sposób nie wyczerpuje nawet minimalnej jednej normy powierzchni mieszkalnej przysługującego mu lokalu mieszkalnego określonej w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.

Decyzją nr [...]z dnia [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P., na podstawie art. 17 pkt 3 i art. 138 § 1 kpa, art. 89 w zw. z art. 91 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przytoczył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto podniósł, że ustawodawca w przepisie art. 89 jak i w pozostałych przepisach ustawy o Służbie Więziennej nie zdefiniował "posiadania lokalu mieszkalnego" jako przysługującego, więc należy przyjąć, że jakiekolwiek posiadanie wyklucza możliwość otrzymania równoważnika z tytułu braku mieszkania. W związku z tym równoważnik pieniężny za brak mieszkania o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nie może być przyznany ponieważ byłoby to nieuzasadnione świadczenie biorąc pod uwagę fakt, że współmałżonek wnioskodawcy był współwłaścielem prawa do własnościowego lokalu mieszkalnego a następnie zbył to prawo w drodze darowizny.

R. M. złożył skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem Skarżącego przedmiotowa decyzja narusza prawo materialne a w szczególności przepisy zawarte w art. 85 ust. 1 i 2, art. 89 ust. 1, art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie w myśl art. 135 cytowanej ustawy Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II Instancji ale też decyzji wydanej w I instancji.

W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący na mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...]r. nr [...] otrzymał równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości 12 zł dziennie począwszy od [...] lipca 2002r.

Na mocy umowy darowizny akt notarialny z dnia [...]r. rep. [...] żona Skarżącego nabyła spadek po swoim ojcu R. W. w postaci [...] części prawa do własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] w [...]przy ul. [...], o powierzchni użytkowej [...]. Jednocześnie żona Skarżącego darowała Z. W. swoje udziały wynoszące [...]części we własnościowym spółdzielczym prawie do przedmiotowego lokalu.

Kwestią sporną jest prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonych decyzji. Wykładnia przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1996 r. o Służbie Więziennej (zwanej dalej ustawą ) dokonana przez organy obu instancji w zakresie oceny prawa Skarżącego do otrzymania pomocy finansowej z tytułu braku mieszkania nie jest prawidłowa.

Podkreślić należy, iż przy wykładni prawa nie należy ograniczać się do językowej wykładni jednego przepisu lecz do dekodowania normy prawnej należy sięgać do szeregu przepisów, rozproszonych w danym akcie prawnym lub w kilku aktach prawnych. W zakresie oceny uprawnień funkcjonariusza Służby Więziennej do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu należy przeanalizować całość regulacji prawnej zawartej w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej stanowiącym o mieszkaniach funkcjonariuszy.

Art. 85 pkt 1 ustawy stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Należy przyjąć, że z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego.

W myśl art. 85 pkt 2 ustawy, przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny, jego stopień służbowy lub zajmowane stanowisko oraz normy dodatkowe przysługujące osobom uprawnionym na podstawie przepisów odrębnych, jednak nie więcej niż z dwóch tytułów. Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7 m2- 10 m2.

Art. 89 pkt 1 ustawy określa, ze funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeśli on sam lub jego małżonek, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeśli nie przydzielono funkcjonariuszowi kwatery tymczasowej.

Gramatyczna wykładnia art. 85 pkt 1 ustawy w zw. z art. 89 pkt 1 ustawy prowadzi do wniosku, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu a dopiero wtedy gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny. Powołany przepis art. 85 pkt 1 ustawy jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 89 pkt 1 ustawy. Otrzymanie równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 89 pkt 1 ustawy jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszalnego. Za takim rozumieniem przepisu art. 89 pkt 1 ustawy przemawia sama istota prawa funkcjonariusza do lokalu, o którym mowa w art. 85 pkt 1 ustawy.

Prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub równoważnika z tytułu braku mieszkania nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 91 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi m.in. w sytuacji zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 91 pkt 1 ust. 4 ustawy). A więc ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej ani równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania nie przysługują funkcjonariuszowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Warunkiem przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania jest zatem spełnienie przez funkcjonariusza warunków do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 85 ustawy.

Skarżący nie posiadał lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 85 pkt 1 ustawy. A zatem zbycie takiego lokalu nie może wpłynąć niekorzystnie na sytuację Skarżącego.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 513 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...]r., nr [...].

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy.

/-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska

KP