Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 406/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Podatnik, z faktu niezwłocznego niewychwycenia przez organ podatkowy wadliwości dokonanego przez niego rozliczenia, nie może wywodzić dla siebie nieprzewidzianych przepisami prawa korzystnych skutków, tj. braku odpowiedzialności za nieprawidłowo zadeklarowane podatki. Organ w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rozliczenia ma upoważnienie i obowiązek określenia w decyzji wymiarowej prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego.

TEZY

Podatnik, z faktu niezwłocznego niewychwycenia przez organ podatkowy wadliwości dokonanego przez niego rozliczenia, nie może wywodzić dla siebie nieprzewidzianych przepisami prawa korzystnych skutków, tj. braku odpowiedzialności za nieprawidłowo zadeklarowane podatki. Organ w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rozliczenia ma upoważnienie i obowiązek określenia w decyzji wymiarowej prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, , Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżący A. K. w deklaracji VAT – 7 za marzec 2001r. dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zakupu samochodu innego niż osobowy. W deklaracji wykazał kwotę zwrotu bezpośredniego, która została mu zwrócona na rachunek bankowy.

Wraz z deklaracją za ten miesiąc podatnik złożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, opis dokonanych zmian w pojeździe oraz dowód rejestracyjny, z którego wynika, iż samochód [...] został zarejestrowany jako ciężarowy. Skarżący twierdzi także, iż do deklaracji dołączył również dokument homologacji pojazdu, czego nie potwierdzają organy podatkowe.

W czerwcu 2002r. [...] Urząd Skarbowy W. przeprowadził kontrolę podatkową u Skarżącego w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiące od września 2000r. do marca 2001r. Efektem tej kontroli było stwierdzenie szeregu nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych za ten okres, wszczęcie postępowania podatkowego i określenie w decyzji z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] kwot różnicy podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne miesiące w innych wysokościach niż wykazane przez Skarżącego w deklaracjach za wrzesień, październik, listopad, grudzień, styczeń 2000r., luty i marzec 2001r.

W rozliczeniu podatku za marzec 2001 urząd skarbowy uznał, iż nie przysługiwało Skarżącemu prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu [...] i zwrot bezpośredni podatku.

W złożonym w dniu [...] sierpnia 2003r. odwołaniu Skarżący podniósł jedynie zarzuty dotyczące określenia wysokości różnicy podatku naliczonego nad należnym za marzec 2001r., a w szczególności uznania, że nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu [...] i zwrot bezpośredni podatku. Pozostałych ustaleń decyzji urzędu skarbowego p. A. K. nie kwestionował.

Skarżący zarzucił, iż wsteczne pozbawienie go prawa do odliczenia nastąpiło z naruszeniem przepisów obowiązujących w momencie zawarcia transakcji kupna samochodu. Powoływał się, iż przedstawił w urzędzie skarbowym wraz z deklaracją VAT 7 komplet wymaganych dokumentów i uzyskał potwierdzenie, że przysługuje mu prawo do odliczenia, czego wyrazem był zwrot podatku.

Izba Skarbowa w W. wezwała Skarżącego do uzupełnienia złożonego pisma poprzez sprecyzowanie, czy kwestionuje on także pozostałe ustalenia zaskarżonej decyzji oraz złożenie świadectwa homologacji przedmiotowego samochodu. Wezwanie to uznano za doręczone w trybie art.150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej ord.pod. Wobec niezłożenia wyjaśnień i żądanych dokumentów organ odwoławczy rozpoznał odwołanie w oparciu o materiał zgromadzony przez urząd skarbowy.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję urzędu skarbowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż zgodnie z art. 10 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) dalej ustawa o VAT, zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu różnicy podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art.21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określił je w innej wysokości.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w chwili złożenia przez Stronę deklaracji VAT- 7 za marzec 2001 r. przepis ten stanowił dla Urzędu Skarbowego podstawę przyjęcia rozliczenia podatku od towarów i usług w kwotach podanych w deklaracjach i podstawę zwrotu na rachunek bankowy Strony kwoty 2.795,- zł. wykazanej w poz. 67 deklaracji VAT - 7 złożonej za marzec 2001r. Dopiero przeprowadzona przez Urząd Skarbowy kontrola wykazała, że kwoty podatku od towarów i usług podane przez Stronę w deklaracjach za poszczególne miesiące od września 2000 r. do marca 2001 r. nie były prawidłowe. Stwierdzono m.in. brak w dokumentach świadectwa homologacji samochodu ciężarowego uniwersalnego używanego, zakupionego w/g. faktury nr [...] z dnia [...] marca 2001 r.

Zgodnie z § 12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) dalej rozporządzenie wykonawcze do ustawy o VAT obowiązującego od 1 stycznia 2000r.: "Podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów."

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że skoro Strona nie okazała świadectwa homologacji, zatem nie nabyła prawa do odliczenia zwrotu podatku jaki zapłaciła przy zakupie samochodu.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] p. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając stwierdzenia niezgodności z prawem tej decyzji. Skarżący zarzucił brak podstawy do jej wydania i niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, a w szczególności, że :

w Urzędzie Skarbowym zaginęło świadectwo homologacji, które dostarczył wraz z wnioskiem o zwrot podatku; mimo to zobowiązał się w do wyszukania dokumentu w urzędach rejestrujących pojazd,

decyzję o legalności kupna pojazdu ciężarowego podjął w oparciu o komplet żądanych dokumentów, w tym świadectwa homologacji; urząd po paru latach zażądał znowu tego samego dokumentu, którego już nie posiadał, a urzędnicy Wydziału Komunikacji odmówili jego udostępnienia twierdząc, że uprawniony do wystąpienia o świadectwo homologacji jest tylko właściciel, który rejestrował pojazd po raz pierwszy,

nie dołożono wszelkich starań, by doręczyć mu wezwanie; Izba nie zasięgnęła informacji w Urzędzie Skarbowym o numerze telefonu lub aktualnym adresie zamieszkania Strony ,

d) stwierdzenie w decyzji, że dopiero kontrola wykazała nieprawidłowe kwoty w deklaracjach, nie może dotyczyć rozliczenia podatku za zakupiony samochód ciężarowy, które nastąpiło za wiedzą i akceptacją Urzędu Skarbowego na długo przed kontrolą.

e) twierdzenie przez organy podatkowe, że podstawą zwrotu VAT za marzec 2001 była złożona deklaracja jest zdaniem Skarżącego fałszowaniem rzeczywistości i prawa. Skarżący zarzucił także brak solidności urzędów przy wyjaśnieniu tej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zgłoszonych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Zakwestionował prawdziwość zarzutu Skarżącego, iż świadectwo homologacji zostało, złożone wraz z deklaracją, a następnie zagubione przez urzędników skarbowych. Te twierdzenia są zdaniem Dyrektora gołosłowne, nie poparte żadnym dowodem, nie były podnoszone w odwołaniu od decyzji, chociaż urząd skarbowy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że to brak świadectwa homologacji jest przyczyną nie uznania prawa do odliczenia. Na gołosłowność twierdzeń Skarżącego w tej kwestii wskazuje także, według Dyrektora Izby Skarbowej, zebrany materiał dowodowy- protokół kontroli i złożone przez stronę oświadczenia, że dostarczy dokument.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a. – stanowi podstawę uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł przesłanek wskazujących, iż zaskarżona decyzja narusza prawo; skargę jako bezzasadną należało wobec powyższego oddalić.

Interpretacja normy zawartej w § 12 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT nie jest między stronami sporna. Skarżący nie kwestionuje, iż posiadanie stosownej homologacji jest warunkiem odliczenia podatku naliczonego. Sporne są okoliczności dotyczące złożenia przez podatnika stosownych dokumentów i wpływ na odpowiedzialność podatkową Skarżącego faktu dokonania zwrotu przez urząd skarbowy podatku po przeprowadzeniu czynności sprawdzających.

Sąd zważył, że wykonanie obowiązków podatkowych w podatku od towarów i usług następuje w drodze samoobliczenia dokonywanego przez podatnika. Oznacza to, że w momencie zaistnienia zdarzeń określonych ustawą o VAT podatnik bez wezwania organu podatkowego obowiązany jest obliczyć należny podatek, wykazać go w deklaracji VAT, złożyć deklarację do urzędu skarbowego i wpłacić kwotę należnego zobowiązania, jeżeli taką wykaże.

W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku samoobliczenia podatku urząd skarbowy określa zobowiązanie w decyzji wymiarowej do czego upoważnia go art. 21§ 3 ord.pod.

Z zasady samoobliczenia podatku biorą się postanowienia art.10 ust.2 ustawy o VAT stanowiącego, iż zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu różnicy podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art.21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określił je w innej wysokości. Oznacza, to że dopóki zobowiązanie to nie zostanie określone w innej wysokości wiążąca jest kwota wynikająca z deklaracji VAT 7. Nie ulega wątpliwości, iż w momencie dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy Skarżącego nie była wydana decyzja podatkowa określająca zobowiązanie za marzec 2001r.

Obowiązek samoobliczenia podatku polega także na tym, że konsekwencje nienależytego rozliczenia podatkowego (odsetki, zobowiązanie z tytułu sankcji, odpowiedzialność karno-skarbową) ponosi podatnik obowiązany do prawidłowego obliczenia podatku, zadeklarowania i ewentualnego wpłacenia należnych kwot tytułem zobowiązania.

Podatnik z faktu niezwłocznego niewychwycenia przez organ podatkowy wadliwości dokonanego przez niego rozliczenia nie może wywodzić dla siebie nieprzewidzianych przepisami prawa korzystnych skutków tj. braku odpowiedzialności za nieprawidłowo zadeklarowane podatki. Organ w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rozliczenia ma upoważnienie i obowiązek określenia w decyzji wymiarowej prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, a przepisy ord.pod. nie przewidują możliwości odstąpienia od dokonania weryfikacji nieprawidłowego rozliczenia podatnika, np. w związku z wcześniejszą akceptacją przez urząd skarbowy po przeprowadzeniu czynności sprawdzających złożonej deklaracji .

Tak więc błędny jest pogląd Skarżącego, iż można z faktu dokonania w 2001r. przez urząd skarbowy zwrotu bezpośredniego wywodzić prawo do zachowania nienależnego odliczenia.

Sąd za niewiarygodne uznał także zarzuty skargi dotyczące zagubienia w urzędzie skarbowym świadectwa homologacji przedmiotowego [...]. Skarżący nie udowodnił w żaden sposób, iż rzeczywiście w 2001r. złożył taki dokument w Urzędzie skarbowym, ponadto z treści złożonego w dniu [...].06.2002r. oświadczenia p. K. wynika, iż miał on świadomość, że świadectwo homologacji znajduje się gdzieś poza urzędem skarbowym "znajduje się w miejscu, które będę się starał (...) ustalić." Z treści tego oświadczenia i notatek sporządzanych przez pracowników kontroli wynika, iż zarzut w przedmiocie zagubienia dokumentu pojawił się dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Strona kilkakrotnie zmieniała zdanie na temat istnienia i dostarczenia świadectwa homologacji i w efekcie nie przedłożyła organom podatkowym obu instancji wymaganego świadectwa homologacji.

Sąd nie podziela również zasadności zarzutu Skarżącego odnośnie wadliwości dokonanych doręczeń. Rację ma Izba Skarbowa twierdząc, że obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu obciąża podatnika, a nie ulega wątpliwości, że adres na jaki wysłano korespondencję podany został przez podatnika w odwołaniu.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, z tej przyczyny stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji orzeczenia.