Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 61/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 i art. 3, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Protokolant Mariusz Sitny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia[...] 2019 r. Nr [...] na podstawie art. 5 ust 1 w związku z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 690 ze zm.) – dalej ustawa – w sprawie R. P. odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu podał, że R. P. – dalej: strona, zainteresowany, skarżący, wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Decyzją z dnia [....] 2018 r. Nr [...] Szef Urzędu odmówił potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Następnie decyzją z dnia [...] 2018 r. Nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję własną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 74/19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą. Sąd uznał, iż organ nie zbadał wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, a także poddał pod rozwagę przesłuchanie w charakterze świadka J. P. w konfrontacji z przesłuchaniem samego wnioskodawcy.

Organ zważył, co następuje:

Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji (...) status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie ww. statusu spełnia warunki, o których mowa w art. 4 cyt. ustawy. Z przedstawienia decyzji Prezesa IPN zwolnione są osoby, które przedłożą dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.

Strona do wniosku dołączyła decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W powyższej decyzji stwierdzono, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania przedmiotowego statusu.

Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony w przypadku, gdy przedstawiona przez stronę okoliczność faktyczna spełnia przesłankę z art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji (...).

Zainteresowany wskazał we wniosku, iż ubiega się o przyznanie statusu działacza opozycji i osoby represjonowanej z tytułu inwigilowania przez organ państwa, ciągłych aresztowań, rewizji i przesłuchań. Wskazuje, że w latach 1968-1969 kolportował ulotki, gazetki otrzymywane najczęściej od J. P. W latach 1977-1978 w drodze do pracy miał zostać aresztowany, a w mieszkaniu i miejscu pracy dokonano rewizji podczas których nie znaleziono literatury bezdebitowej. Postanowieniem z dnia [...] 1982 r. Prokuratura Rejonowa we W. umorzyła dochodzenie w sprawie podejrzenia o rozprowadzanie min. przez stronę literatury bezdebitowej wszczęte przez Komendę Wojewódzką Milicji we W. w dniu [...] 1979r. Do wniosku zainteresowany dołączył kserokopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia, pisma Komendy Wojewódzkiej Milicji z dnia [...] 1978 r. do prokuratury o zatwierdzenie dokonanych przeszukań, w wyniku których nie odnaleziono literatury bezdebitowej. Przeszukania były spowodowane utrzymywaniem przez stronę kontaktów z osobami u których zakwestionowano literaturę bezdebitową.

W toku postępowania organ realizując treść art. 5 ust. 5 ustawy zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji dotyczących strony. W przesłanej korespondencji zawarto informację, że skarżący objęty był postępowaniem prowadzonym przez Wydział Śledczy WUSW W. w związku z rozpowszechnianiem tzw. "wydawnictw bezdebitowych" przez J. P. Wobec "niewykrycia sprawców" dochodzenie zostało przez prokuraturę umorzone.

Pismem z dnia [...] 2017r. Organ wskazał stronie przesłanki ustawowe warunkujące przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, a także poprosił o przesłanie wszelkich dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności w tym oświadczeń świadków. Pismo nie zostało odebrane przez wnioskodawcę, jednak na jego prośbę została ponownie przesłana kopia pisma.

W toku postępowania organ korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 5 ust. 6 ustawy zwrócił się do Dolnośląskiej Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych o zaopiniowanie wniosku. Wojewódzka Rada Konsultacyjna zaopiniowała negatywnie przedstawiony wniosek strony. W uzasadnieniu podano, iż na podstawie dokumentów załączonych przez stronę do wniosku o przyznanie statutu, przeprowadzonej rozmowy z wnioskodawcą oraz J. P. ustalono, że skarżący poznał w 1977-1978 r. J. P., który był [...] współpracownikiem KSS KOR i strona otrzymywała od niego ulotki, które kolportowała na terenie W., jednak J. P. nie przypomina sobie strony, ale potwierdza, że grupa osób utrzymująca z nim kontakt stała się obiektem zainteresowania SB. J. P. stwierdził, że po kilku przesłuchaniach osoby te, przestały utrzymywać z nim kontakt. Podczas rozmowy z członkiem Rady skarżący potwierdził, że po zatrzymaniu, przeprowadzeniu w jego domu i pracy rewizji "wycofał się" z działalności i nie podjął już żadnej działalności opozycyjnej, nawet w okresie legalnej działalności NSZZ Solidarność.

Zgodnie z wytycznymi Sądu, organ postanowił skonfrontować zeznania świadka z zeznaniami strony, w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] 2019 r. dopuścił dowód z przesłuchania skarżącego oraz J. P.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek strony o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie zasługuje na uwzględnienie. Organ powołał treść art. 2 i 3 ustawy.

Organ stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i oceniony zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzą historyczną oraz doświadczeniem życiowym. Zgromadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do stwierdzenia, że skarżący prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu przepisów obowiązującej ustawy. Ustawodawca wskazał, że potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej może nastąpić wyłącznie po udowodnieniu prowadzenia łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożonej odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, z wyłączeniem okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Zainteresowany zeznał, że już w 1966r. brał udział w strajkach oraz malował napisy - w opinii organu były to akty indywidualnego oporu, które przejawiała większość społeczeństwa. Wnioskodawca był przesłuchiwany w związku z ulotkami, które miał otrzymać od kolegi z W. - nazwisko K.. Jak podaje wnioskodawca spotkał się z nim dwa lub trzy razy otrzymując około 20 sztuk ulotek, których rodzaju nie pamięta. Następnie ulotki te były powielane przez żonę strony i zostawiane w przychodniach. Jak wskazał skarżący nie należał do żadnej struktury oficjalnie. Podczas przesłuchań przez ówczesne służby wnioskodawca był pytany o ulotki, a w jego domu przeprowadzono rewizje, jednak nic nie znaleziono. Jak wynika z przesłuchania strony po wprowadzeniu stanu wojennego nie prowadził działalności, gdyż cały czas zajmował się sprawą mieszkania, z którego chciano go eksmitować. W trakcie zeznań zapytano również stronę co łączy go z osobami wymienionymi w postanowieniu z dnia [...] 1982 r. Wnioskodawca podał, że między nim, a tymi osobami nie ma innych powiązań niż zawodowe, koleżeńskie. Tym samym w opinii organu brak jest przekonywujących dowodów, iż zainteresowany w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi prowadził działalność opozycyjną zagrożoną odpowiedzialnością karną w warunkach określonych w art. 2 ustawy o działaczach. Powyższe potwierdzają również zeznania świadka J. P. na współpracę, z którym powoływał się zainteresowany. Świadek zeznał, że stronę znał już od 1977r. z relacji zawodowych. J. P. jesienią 1977r. rozpoczął współpracę z Komitetem Obrony Robotników i zaczął przywozić do W. bibułę, która była rozprowadzana między innymi w pracy. Wiosną 1978r. świadek został zatrzymany przez SB, a wraz z nim większa grupa ludzi, w tym skarżący - zdarzenie to było końcem kontaktów wnioskodawcy z J. P.. Ponadto świadek podał, że przekazywał ulotki pojedynczym osobom z zakładu pracy, osoby te nie tworzyły struktur. J. P. od zatrzymania w [...] r. nie miał żadnych kontaktów z R. P. oraz nie posiada wiedzy o działalności wnioskodawcy w podziemiu. Organ nie neguje, że R. P. mógł sporadycznie być w posiadaniu nielegalnych materiałów, a następnie udostępniał je innym poprzez pozostawianie w przychodniach. Jednak brak jest dowodów potwierdzających, że wnioskodawca spełnia łącznie wszystkie przesłanki zawarte w art. 2 ustawy o działaczach.

W prowadzonym postępowaniu organ we własnej właściwości dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również, by wnioskodawca podlegał represjom, o którym mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji (...).

W odniesieniu do przesłanek uzasadniających potwierdzenie statusu osoby represjonowanej, przewidzianych przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1-4 ustawy, należy podkreślić, że podstawowym warunkiem uzyskania uprawnień jest wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżący podnosił, iż wielokrotnie był zatrzymywany i przesłuchiwany. Jak zeznał, przesłuchiwano go około 10 razy, często z kilkugodzinnymi przerwami, a zatrzymania były od kilkunastu do około 24 godzin. Ponadto jak podał wnioskodawca jego zatrzymania mogły mieć związek z jego walką o mieszkanie, co nie wyczerpuje przesłanki zawartej w art. 3 pkt 1 lit. a. Udział wnioskodawcy w strajku w 1969r. jest jedynie przez niego deklarowany, brak jest jakiekolwiek dokumentacji medycznej, która obrazowałaby doznane obrażenia, czy też świadków, którzy potwierdziliby podnoszone okoliczności. Po zdarzeniu tym skarżący udał się do pracy, co może wskazywać, iż skala obrażeń była znikoma, jak zeznał nie miał ran, tylko siniaki. Tym samym zdaniem organu wnioskodawca nie spełnia przesłanki z art. 3 pkt 3 lit. a. Ponadto za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ww. ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość. Organ zdaje sobie sprawę, iż planowana przez władzę eksmisja z mieszkania, która miała dotknąć wnioskodawcę była dla niego bardzo dużym i problematycznym przeżyciem, a walka o mieszkania była długa i uciążliwa.

W efekcie nie doszło do udowodnienia, że strona doznała wymienionych w art. 3 represji, które miałyby spotkać stronę z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Wobec powyższego Szef Urzędu nie znalazł podstaw do przyznania stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych i orzekł jak w rozstrzygnięciu.

Skargę na powyższą decyzję złożył do tutejszego Sądu wnioskodawca. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, art. 2 ustawy poprzez błędne uznanie, iż w rozważanej sprawie brak jest przekonywujących dowodów, iż skarżący w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi prowadził działalność opozycyjną zagrożoną odpowiedzialnością karną w sytuacji gdy skarżący przedstawił dokumentację z akt Milicji Obywatelskiej oraz postanowienie z dnia [...} 1982 r. Prokuratury Rejonowej w W. dotyczące prowadzonych postępowań w przedmiocie rozpowszechniania przez skarżącego literatury bezdebitowej, a także innych dowodów potwierdzających działalność opozycyjną skarżącego, co jednoznacznie świadczy o działalności opozycyjnej skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 3 ustawy o działaczach opozycji, poprzez błędne uznanie, iż w rozważanej sprawie skarżący nie wykazał wielokrotnych zatrzymań oraz przesłuchiwań (trwających od kilkunastu do 24 godzin od zatrzymania] w związku z prowadzeniem działalności opozycyjnej jedynie z uwagi na brak wykazania przez skarżącego obrażeń, podczas gdy co innego wynika z materiału dowodowego, w szczególności z załączonych akt z Milicji Obywatelskiej oraz Prokuratury Rejonowej w W., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w szczególności poprzez uznanie, iż materiał dowodowy w postaci dokumentacji przedstawionej przez skarżącego nie pozwala na ustalenie, iż skarżący był działaczem opozycji antykomunistycznej oraz był osobą prześladowaną z powodów politycznych, bowiem nie przesądzają tego zeznania świadków,

4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w szczególności poprzez uznanie, iż zagrożenie utraty przez skarżącego zajmowanego mieszkania nie miało związku z jego działalnością opozycyjną,

5. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 153 p.p.s.a., polegające na niezastosowaniu się do wiążących organ wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu co do zbadania wyczerpująco przez organ wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, bowiem wielokrotnie w wydanej decyzji organ posługuje się stwierdzeniami "prawdopodobnie" itp.

Z uwagi na powyższe wniósł o:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Szefa Urzędu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaniach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 690 ze zm.) – dalej ustawa.

Podmiotami powyższej ustawy i osobami korzystającymi z uprawnień w niej przewidzianych są działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w wymienionej ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r. łącznie co najmniej 12 miesięcy prowadziła w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W myśl art. 3 osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. przebywała w:

a) w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo na okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz.U. poz. 154, z 1982 r., poz. 18, z 1983 r., poz. 178 oraz z 2011 r., poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2. przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do których odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego wojska, policji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa" poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni;

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia;

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu;

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę;

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły;

d) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub Okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4. była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Skarżący wniósł o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku podał, że był ciągle aresztowany, wzywany na milicję i poddawany "wulgarnym – totalnym" przesłuchaniom trwającym 12 godzin, aresztowany na ulicy, przeprowadzano rewizję w pracy i w domu. Pierwszy raz został aresztowany w latach 1968-1969 r. za kolportowanie ulotek i głośne skandowanie o złej polityce PZPR. W latach 1978-1979 w drodze do pracy został aresztowany przesłuchiwano go 15 godzin, bez jedzenia i picia, straszono odebraniem mieszkania. W latach 1978-1983 był kilkakrotnie aresztowany, miał rewizje. Był sądzony – otrzymał akt abolicji.

Materiały do kolportażu otrzymywał od J.P. W życiorysie z dnia [...] 2017 r. podał, że J. P. poznał w latach 1977-1978. Dostarczał on skarżącemu prasę antykomunistyczną, gazety, ulotki K.S.S. "KOR". Materiały te skarżący rozwoził po kraju. Za tę działalność był kilkanaście razy aresztowany i przesłuchiwany. Na prośbę J. P. mimo, że było to bardzo niebezpieczne przenocował J. L..

Do wniosku skarżący dołączył postanowienie z dnia [...] 1982 r. Prokuratury Rejonowej we W. o umorzeniu dochodzenia prowadzonego między innymi przeciwko skarżącemu w sprawie podejrzenia o rozpowszechnianie literatury bezdebitowej, wszczęte przez Komendę Wojewódzką Milicji we W. w dniu [...] 1979 r., oraz pismo Komendy Wojewódzkiej Milicji z dnia [...] 1978 r. do prokuratury o zatwierdzenie dokonanych przeszukań.

Z pisma powyższego wynika, że dokonano przeszukania w miejscu pracy i zamieszkania strony. W wyniku, których nie znaleziono literatury bezdebitowej. Przyczyną przeszukania były jak stwierdzono w powyższych pismach kontakty strony z osobami, u których zakwestionowano literaturę bezdebitową.

W życiorysie sporządzonym przez stronę w dniu [...] 2017 r. podał dodatkowo, że pierwszy raz został aresztowany w latach 1968-1989 za kolportowanie ulotek i głośne skandowanie na tematy polityczne. Podał także, że J. P. poznał w pracy w latach 1977-1978. Dostarczał mu prasę antykomunistyczną, gazety, ulotki K.S.S "KOR"; strona rozprowadzała je po kraju. W 1977 r. został brutalnie aresztowany, koło miejsca zamieszkania, potem przesłuchiwany do rana. Po kilku dniach ten fakt był ogłoszony w Radiu Wolna Europa. Podczas aresztu był straszony, grożono, że zostanie mu zabrane mieszkanie. Później dostał pismo o eksmisję, sprawa o mieszkanie zakończyła się w 1995 r. Na okoliczność toczącej się sprawy dotyczącej mieszkania skarżący dołączył do akt pismo z dnia [...] 1980 r. kierowane do I sekretarza PZPR, oraz z dnia [...] 1978 r. kierowane do Wojewody W..

Skarżący opowiadając na pismo organu wzywające do wskazania z jakiego tytułu ubiega się o potwierdzenie statusu i wzywające do nadesłania wszystkich dowodów wyjaśnił – w piśmie z dnia [....] 2018 r. – dodatkowo, że był działaczem opozycji antykomunistycznej w latach 1969-1983 r.

W dniu [...} 2019 r. przesłuchany w charakterze strony, zeznał, że w 1969 r. uczestniczył w strajku, został złapany i pobity. Po tym zdarzeniu poszedł do pracy, nie miał ran ale siniaki. Ślady pobicia widzieli koledzy i lekarz. W 1978 r. został aresztowany na ulicy, chodziło o ulotki, które w tamtym okresie otrzymywał od kolegi o nazwisku chyba "K.". Spotkał się z nim 2-3 razy każdorazowo otrzymywał około 20 sztuk ulotek, które, jeżdżąc po kraju rozrzucał. Nie należał do żadnej struktury, przesłuchiwano go około 10 razy. Przesłuchiwali po 4 godziny, wypuszczali i ponownie zatrzymywali, ponownie zadając te same pytania; przesłuchania trwały łącznie 10 godzin. Zatrzymania miały miejsce na kilkanaście godzin, do 24 godzin.

Podał, że w czasie wprowadzenia stanu wojennego nie prowadził działalności "bo cały czas zajęty byłem zajęty sprawą z mieszkaniem i cały czas walczyłem o to by nie odebrano mi mieszkania". Jednocześnie zeznał, że w 1981 r. otrzymał gazetkę od L. K. a przekazał mu gazetki od Pana P. Dodał, że RWE mówiło o aresztowaniu 30 osób, były to osoby wymienione w postanowieniu z dnia [...] 1982 r., dodał, że myślał, że jego zatrzymanie miało też związek z tym, że walczył o swoje mieszkanie. Po wprowadzeniu stanu wojennego cały czas go zatrzymywano i przesłuchiwano. Najczęściej współpracował z Panem P. Wtedy miał od niego 150 i 100 sztuk zwrotu.

W tym samym dniu był przesłuchiwany wskazany przez skarżącego świadek J. P.

Podał on, że poznał skarżącego w 1977 r. – były to relacje zawodowe. Jesienią 1977 r. rozpoczął współpracę z KOR i zaczął sprowadzać ulotki i inną podziemną prasę i ją rozprowadzać między innymi w pracy. Wiosną 1978 r., chyba w kwietniu, został zatrzymany przez SB a wraz z nim duża grupa ludzi, wśród nich był skarżący. Świadek został zatrzymany na 48 godzin, pozostali z tego co wie, po przesłuchaniu zostali zwolnieni, złożyli oświadczenie, że ze świadkiem nie mają kontaktu. Stwierdził, że to był koniec kontaktów ze skarżącym. Skarżący zerwał w nim kontakt, nie było rozmów dotyczących działalności. Po tym zatrzymaniu nie miał kontaktu z tym środowiskiem (zawodowym). Potem "pojedynczym osobom" z tego środowiska dawał ulotki. Wie tylko o jednym aresztowaniu skarżącego w 1978 r. nie ma żadnej wiedzy o działalności skarżącego i o innych jego zatrzymaniach, czy represjach. Od 1978 r. nie miał żadnych kontaktów ze skarżącym. Nie pamięta o co chodziło jeśli idzie o pomoc skarżącemu, chyba dał mu książkę żeby sprzedał i miał pieniądze na adwokata. Podał, że po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany, po roku go wypuszczono, a [...] 1983 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

Oceniając powyższe zeznania oraz dołączone do sprawy dokumenty, opisane wyżej, należy stwierdzić na ich podstawie, że skarżący w okresie od jesieni 1977 r. do wiosny (kwiecień) 1978 r. współpracował z J. P., a powyższa współpraca polegała na przekazywaniu skarżącemu ulotek, gazet i innych materiałów – prasy bezdebitowej. Świadek P. z całą stanowczością stwierdził, że po zatrzymaniu wiosną (kwiecień) 1978 r. świadka i skarżącego – nie miał z wnioskodawcą w późniejszym terminie żadnych kontaktów i skarżący z nim nie współpracował. Stwierdził ponadto, że po wprowadzeniu stanu wojennego – w grudniu 1981 r. został internowany, po roku wypuszczony, a [...] 1983 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

Odnośnie pomocy w uzyskaniu środków na adwokata świadek nie pamiętał o co w tej sprawie chodziło, nie był pewien, podał jednak, że chyba dawał skarżącemu książkę, którą wnioskodawca miał sprzedać, a za uzyskane pieniądze opłacić adwokata. Z zeznań strony nie wynika jednoznacznie w jakiej sprawie miał występować adwokat. Miał występować w Sądzie – ale brak jest dowodów na prowadzenie takiego postępowania, z przedstawionych przez niego faktów dotyczących mieszkania wynikało, że w sprawie mieszkania. Skarżący twierdził, że w tej sprawie radził się świadka, który obiecał mu "załatwić" adwokata a także radził interweniować w urzędach. Skarżący podczas przesłuchania w dniu [...] 2019 r. wyraźnie mówił o adwokacie, który miał mu pomóc w sprawie mieszkaniowej. W piśmie z dnia [...] 2017r. mówił zaś o sprawie w sądzie.

Skarżący twierdził, że prowadził działalność antykomunistyczną w latach 1966-1983 (życiorys z dnia [...] 2017 r.). W ocenie Sądu materiał zebrany w sprawie potwierdził działalność taką w okresie jesień – 1977 – wiosna 1978. Zeznając w dniu [...] 2019 r. podał, że był zatrzymywany około 10 razy. Wymienił nazwiska innych osób, które dostarczały mu ulotki – K. lub K., ale powyższych faktów nawet nie uprawdopodobnił, podobnie jak kolportaż prasy bezdebitowej. Okres współpracy z J. P. jak wynika z zeznań świadka i strony zakończył się zatrzymaniem, wcześniej przeszukaniem mieszkania, i miejsca pracy, a następnie postępowaniem w Prokuraturze. Sprawa w Prokuraturze została prawomocnie zakończona umorzeniem postępowania dnia [...] 1982 r. Sprawa ta dotyczyła podejrzenia utrzymywania kontaktów z osobą (osobami) rozprowadzającymi literaturę bezdebitową.

Z treści art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że ciężar dowodu spełnienia warunków, o których mowa w art. 2 lub 3 ustawy spoczywa na wnioskodawcy. Według Sądu wnioskodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających spełnienie warunków o których mowa w powołanych przepisach.

Zgodzić się należy z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2019 r. w sprawie WSA/Wr 74/19, że organ również jest zobowiązany w zakresie swoich możliwości uzyskać dowody na okoliczności naprowadzone przez zainteresowanego. W ocenie Sądu organ wykonał nałożone na niego zobowiązanie. Dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu "Encyklopedia Solidarności" prowadzonej przez IPN, w której nie znaleziono nazwiska strony. Zwracał się także do IPN o informacje dotyczące strony. Uzyskał z tej instytucji odpowiedź, że był objęty postępowaniem prowadzonym przez Wydział Śledczy w WUSW W. w związku z rozpowszechnianiem tzw. "Wydawnictw bezdebitowych", przez J. P. Wobec "niewykrycia sprawców" dochodzenie zostało przez prokuraturę umorzone.

Końcowo należy zauważyć, że mając na uwadze definicję działacza opozycji antykomunistycznej zawartą w art. 2 ustawy i materiał dowodowy zebrany w sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżący taką działalność prowadził. Z wypowiedzi skarżącego (między innymi z dnia [...] 2019 r.) nie wynika, że prowadził działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Natomiast gdyby przyjąć, że taka współpraca miała miejsce, gdyż J. P. był działaczem KOR, to nie wynosiła ona 12 miesięcy jak stanowi ustawa. Trwała od jesieni 1977 r. do wczesnej wiosny 1978 r., (wrzesień 1977 r.-kwiecień 1978 r. – 8 miesięcy).

Skarżący nie spełnia również warunków do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 ustawy. Skarżący nie wskazywał aby przebywał w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989, albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni. Zeznając w dniu [...] 2019 r. twierdził, że przebywał na przesłuchaniach do 24 godzin, mówił, że był zatrzymywany około 10 razy. Gdyby nawet uznać, powyższe zeznania za wiarygodne – a doświadczenie wskazuje, że można dać im wiarę – to okres ten nie przekracza 30 dni. Skarżący, nie wskazuje też, że przebywał w ośrodku odosobnienia na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym ani też, że był poddany służbie, o której mowa w pkt 2 art. 3 ustawy, czy też poddany czynnościom o których mowa w pkt 4 tego przepisu. W ocenie Sądu skarżący nie spełnia również warunków określonych w pkt 3 art. 3. Przyjmując nawet, że skarżący w latach sześćdziesiątych brał udział wystąpieniach wolnościowych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości, a także w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku to nie wskazał aby był poddany represjom określonym w podpunktach a-f pkt 3 art. 3 ustawy. Gdyby nawet uznać, że opisane przez skarżącego przesłuchania, przeszukania mieszkania i miejsca pracy w kwietniu 1978 r. nosiły cechy inwigilacji, to warunkiem koniecznym, jak wynika z powyższego przepisu, było również podjęcie wobec niego bezprawnego działania polegającego na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. Na takie działania skarżący nie wskazywał, nie wynikają również z dołączonych do akt dokumentów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zarzuty w niej podniesione nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W związku z tym w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

H.B.25.09.2020 r.

-----------------------

13