Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 307/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121 par 1 , art. 12, art. 210 par 1 pkt 6 i par 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1  pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz J. M. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] grudnia 2018r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżącego J.M., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes Zarządu PFRON) z [...] listopada 2017r. o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, Fundusz) w kwocie 80.835,00 zł za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r., grudzień 2015r. oraz marzec 2016r. oraz o rozłożeniu zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za ww. okresy rozliczeniowe w kwocie 100.811,74 zł wraz z odsetkami w kwocie 80.835,00 zł na 24 miesięczne raty i naliczeniu opłaty prolongacyjnej.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z 7 września 2017r. J.M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "J.", wystąpił o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek od zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Uzasadniając ów wniosek podniósł, że brak wpłat był wynikiem złej kondycji finansowej, a nie celowym działaniem zmierzającym do uniknięcia płacenia należnych zobowiązań. Ponadto zaznaczył, że specyfika świadczonych usług w zakresie robót ziemnych i budowlanych nie pozwala na ciągłość prac. W celu ratowania firmy zaciągnięto kredyt w wysokości 4 mln zł, który spłacany jest w ratach po około 3.300 zł. Wskazał również na inne obciążenia publicznoprawne jak zaległe płatności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Decyzją z [...] listopada 2017r. Prezes Zarządu PFRON odmówił Skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł za okres od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r., grudzień 2015r. oraz marzec 2016r. oraz rozłożył zapłatę zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za ww. okresy rozliczeniowe w kwocie 100.811,74 zł wraz z odsetkami w kwocie 80.835,00 zł na 24 miesięczne raty i naliczył opłatę prolongacyjną.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie nadesłanych przez Skarżącego dokumentów uznał, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 49 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 511 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji") w zw. z art. 67d § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm.; dalej: "O.p."). Jednocześnie organ uznał, że powołane przez Skarżącego okoliczności oraz przedstawione dokumenty finansowe dowodzą, iż zachodzą przesłanki do rozłożenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okresy od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r., grudzień 2015r. i marzec 2016r. wraz z odsetkami na 24 miesięczne raty.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Prezesa Zarządu PFRON, względnie o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty poprzez umorzenie odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 67d § 1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia odsetek w całości lub w części, podczas gdy takie przesłanki wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, w szczególności poprzez uniknięcie wyjaśnienia w jakich okolicznościach faktycznych Skarżący mógłby nabyć uprawnienie do umorzenia odsetek w całości lub w części;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności ustalenia całokształtu sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego, pomimo wielokrotnych próśb w tym zakresie;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie przyczyn odmowy umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł za okresy od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. oraz grudzień 2015r. i marzec 2016r.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2018r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Fundusz wielokrotnie udzielał już wcześniej Skarżącemu ulg w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Skarżący nie wywiązał się z układów ratalnych wynikających z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] kwietnia 2011r., z [...] lutego 2014r. oraz z [...] października 2016r. Zgodnie z informacją Funduszu z 4 grudnia 2018r. Skarżący nie wywiązuje się również z układu ratalnego określonego skarżoną decyzją.

Organ II instancji uznał, że udzielona ulga w spłacie zaległości polegająca na rozłożeniu na 24 miesięczne raty powstałej zaległości wraz z odsetkami jest wystarczająca. Podniósł, że z dokumentów finansowych nadesłanych na etapie postępowania przed organem I oraz II instancji wynika, że wskaźnik bieżącej płynności w latach 2014-2017 wskazuje na tzw. nadpłynność finansową, która oznacza, iż środków obrotowych jest znacznie więcej niż zobowiązań. Na koniec 2014r. powyższy wskaźnik wyniósł - 5,40; na koniec 2015r. – 2,90; na koniec 2016r. – 3,80; a na koniec 2017r. - 3,65.

Ponadto wskaźnik ogólnego zadłużenia w latach 2014-2017 znajdował się poniżej normy (norma 0,57-0,67) i wynosił na koniec 2014r. – 0,45; na koniec 2015r. – 0,48; na koniec 2016r. - 0,50; a na koniec 2017r. - 0,48 co w ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje na niskie zadłużenie i wzrost samodzielności finansowej firmy.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że Skarżący w na koniec 2014r. osiągnął zysk netto w wysokości 16.476,26 zł, na koniec 2015r. - w wysokości 18.000,53 zł, na koniec 2016r. - w wysokości 21.304,77 zł, a na koniec 2017r. zysk netto wyniósł 13.406,98 zł.

Odnosząc się do wniosku w części dotyczącej prośby o umorzenie odsetek od powstałej zaległości, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 67d O.p. bowiem w szczególności nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W kolejnych latach Skarżący osiąga zysk netto, natomiast poszczególne wskaźniki ekonomiczne nie wskazują na to, że zobowiązania przewyższają wartość aktywów. Organ odwoławczy wskazał, że wartość aktywów Skarżącego na koniec 2016r. wynosiła 11.025.793,58 zł przy zobowiązaniach 5.515.890,38 zł, a na koniec 2017r. wartość aktywów wynosiła 10.625.887,52 zł, przy zobowiązaniach na kwotę 5.123.882,11 zł. Zatem wartość aktywów ponad dwukrotnie przewyższała wartość zobowiązań. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że Skarżący posiada majątek i możliwości płatnicze. Zatem w ocenie organu, nie jest możliwa sytuacja wystąpienia całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 67d O.p., w tym m.in. przesłanka uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze zarzuty odwołania uznał za niezasadne.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez umorzenie odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 80.835,00 zł, za okresy od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. oraz grudzień 2015r. i marzec 2016r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji w związku z art. 67d § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia odsetek w całości lub w części podczas gdy takie przesłanki wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, w szczególności poprzez uniknięcie wyjaśnienia w jakich okolicznościach faktycznych Skarżący mógłby nabyć uprawnienie do umorzenia odsetek w całości lub w części;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności ustalenia całokształtu sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego, pomimo wielokrotnych próśb w tym zakresie,

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie przyczyn odmowy umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80.835,00 zł za okresy od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. oraz grudzień 2015r. i marzec 2016r.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek. Skarżący zarzucił, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera wskazania faktów, na których oparł się organ odmawiając umorzenia odsetek. Wskazał, że dostarczył dokumenty wnioskowane przez Prezesa Zarządu PFRON dokumentujące trudną sytuację finansową. Zaznaczył, że rachunek bankowy firmy Skarżącego jest notorycznie blokowany przez komorników sądowych. Skarżący podniósł, że konieczność zapłaty należności głównej już jest wystarczającym obciążeniem dla jego firmy, a zapłata odsetek w wysokości praktycznie równej należności głównej może spowodować konieczność złożenia wniosku o likwidację firmy.

W ocenie Skarżącego bez umorzenia odsetek nie będzie w stanie kontynuować działalności. Obecna jego sytuacja nie pozwala na zaciągnięcie kredytu bankowego. Skarżący spłaca kredyty zaciągnięte w kilku bankach i dlatego obecnie nie ma szansy na zaciągnięcie kolejnego zobowiązania na uregulowanie należności wobec PFRON. Z dokumentów finansowych, które dostarczył wynika, że zysk w kwocie ponad 21 tysięcy złotych wypracowany w 2016r. był związany z korzystnymi warunkami kontraktowymi. Obecnie jego firma ponosi wyłącznie straty finansowe. Skarżący nie posiada środków na uregulowanie należności z tytułu odsetek.

Zdaniem Skarżącego powinny zostać uznane za przedawnione wszystkie odsetki oprócz tych określonych w decyzji za grudzień 2015r. oraz za marzec 2016r.

Skarżący zarzucił, że Prezes PFRON nie wyjaśnił w oparciu o jakie przesłanki ustalił i ocenił, że w odniesieniu do Skarżącego nie zachodzą jakiekolwiek podstawy do umorzenia odsetek za zwłokę. Prezes PFRON dokonał obliczenia wskaźników bieżącej płynności finansowej jak i ogólnego zadłużenia, jednakże nie wyjaśnił podstawy i algorytmu co do sposobu obliczania tych wskaźników.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że chociaż Sąd kontroluje wydaną w sprawie decyzję pod względem jej legalności, to nie jest jednak władny do rozstrzygnięcia merytorycznego danej sprawy, nie może zastąpić organu administracji, w szczególności w sytuacji kiedy decyzja ma charakter uznaniowy (art. 145a § 1 P.p.s.a). Co ważne, Sąd nie dokonuje ustaleń za organ administracji, jego kontrola ma charakter niejako wtórny wobec działań organów administracji (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 marca 2017r., II SA/Gl 1073/16; dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Rozważając zasadność skargi, sąd bada przestrzeganie przepisów przez organ w zakresie prowadzenia postępowania zwieńczonego decyzją. Rozstrzyga, czy wydanie decyzji było następstwem prawidłowego przeprowadzenia postępowania przez organ, w szczególności pełnego i prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych będących postawą rozstrzygnięcia organu. Sąd administracyjny rozstrzyga o słuszności merytorycznego rozstrzygnięcia poprzez kontrolę przestrzegania przez organ przepisów prawa.

Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w sprawie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłat na PFRON oraz o rozłożeniu na raty spłaty tych zaległości wraz z odsetkami i o określeniu opłaty prolongacyjnej.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 49 ust. 1, 4, 5a i 5b ustawy o rehabilitacji.

Stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.

Od decyzji Prezesa Zarządu Funduszu dotyczących wpłat, o których mowa w art. 49 ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 4 ustawy o rehabilitacji).

Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji - zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, całkowita nieściągalność,

o której mowa w ust. 5a, zachodzi w przypadkach określonych w art. 67d Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 67d § 1 O.p. organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 (umorzenie w całości lub części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej), jeżeli:

1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

2) kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

3) kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym albo sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości;

4) podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Wskazać w tym miejscu należy, że nakaz istniejący w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji – nie pozwala przy umarzaniu zaległości oraz odsetek od zaległości na stosowanie jakichkolwiek innych ocen aniżeli są wskazane w cytowanym przepisie, tj. całkowitej nieściągalności. Ustawodawca w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji wprost wskazał, że całkowita nieściągalność zachodzi w przypadkach określonych w art. 67d O.p., który enumeratywnie wymienia przypadki, gdy taka całkowita nieściągalność zachodzi.

Sąd zwraca również uwagę, że ustawodawca używając w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zwrotu "mogą" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu. Kontrola Sądu obejmuje natomiast prawidłowość podjęcia decyzji przez organ, w tym zbadanie, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.

Zdaniem Sądu, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej naruszył przepisy Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zważyć należy, że przedmiotem wniosku Skarżącego o przyznanie ulgi poprzez umorzenie odsetek za zwłokę oraz rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON były zobowiązania z tytułu tych wpłat m.in. za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. oraz odsetki za zwłokę od tych zobowiązań.

Jak stanowi art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek przedawnienia. Zgodnie natomiast z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Istotne przy tym jest, że w art. 70 O.p. przewidziano zdarzenia, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia, tj. jego zawieszenie (§ 2, § 6) oraz przerwanie (§ 3, § 4). Powyższe przepisy dotyczące wygaśnięcia zobowiązania i jego przedawnienia również znajdują zastosowanie do zaległości we wpłatach na PFRON na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy wynikającego z przedłożonych akt administracyjnych wskazać należy, że zaległości we wpłatach na PFRON oraz odsetki od tych zaległości, objęte zaskarżoną decyzją, dotyczą zobowiązań Skarżącego m.in. za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. Powyższe oznacza, że zobowiązania Skarżącego w zakresie wpłat na PFRON: za miesiące od sierpnia do listopada 2008r. przedawniały się z końcem 2013r., za miesiące od grudnia 2008r. do listopada 2009r. przedawniały się z końcem 2014r., za miesiące od grudnia 2009r. do listopada 2010r. przedawniały się z końcem 2015r., a za grudzień 2010r. przedawniały się z końcem 2016r.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] listopada 2017r., a zaskarżona decyzja organu drugiej instancji wydana została [...] grudnia 2018r., czyli wówczas, gdy upłynął już przewidziany w art. 70 § 1 O.p. okres przedawniania zobowiązań we wpłatach na PFRON za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r.

Uwzględniając fakt, że przedmiotem postępowania są zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za odległe okresy (2008r. - 2010r.) obowiązkiem organu było uwzględnienie powyższych regulacji oraz ustalenie i wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji czy należności te nie wygasły w całości lub w części na skutek upływu terminu przedawnienia, ewentualnie czy zaistniały okoliczności, które miały wpływ na bieg terminu przedawnienia. Tymczasem organy obu instancji, mimo tego, że orzekały o zobowiązaniach, wobec których upłynął już pięcioletni termin przedawnienia przewidziany w art. 70 § 1 O.p. nie zawarły w decyzjach żadnych rozważań na temat wymagalności zobowiązań we wpłatach na PFRON za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. Organy nie dokonały żadnych ustaleń w zakresie zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. Tym samym organy nie wykazały, że chwili wydawania tych decyzji zobowiązania te były nadal wymagalne.

Jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy wystąpił pismem z 12 grudnia 2017r. do Prezesa Zarządu PFRON o wskazanie, czy zobowiązania za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. z tytułu wpłat na PFRON nie uległy przedawnieniu, a jeśli uległy o wskazanie w jakim dniu to nastąpiło (k. 95 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na powyższe zapytanie Prezes Zarządu PFRON pismem z dnia 2 stycznia 2018r. poinformował, że:

- decyzją z [...] kwietnia 2011r. rozłożył Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 71.718,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 32.256,00 zł za okresy rozliczeniowe od września 2006r. do grudnia 2007r. na 6 miesięcznych rat płatnych od 28 września 2011r. do 28 lutego 2012r.; Skarżący nie realizował układu ratalnego i decyzja ta została wygaszona w całości;

- decyzją z [...] lutego 2014r. rozłożył Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 157.056,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 90.042,00 zł za okresy rozliczeniowe od lutego 2007r. do grudnia 2007r. oraz od stycznia 2008r. do grudnia 2008r. i od stycznia 2009r. do grudnia 2010r. na 60 miesięcznych rat płatnych od 27 marca 2014r. do 27 lutego 2019r.; Skarżący nie realizował układu ratalnego i decyzja ta została wygaszona w całości;

- decyzją z [...] października 2016r. rozłożył Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 106.932,20 zł wraz z odsetkami w kwocie 77.086,00 zł za okresy rozliczeniowe od lipca 2008r. do grudnia 2008r. i od stycznia 2009r. do grudnia 2010r. oraz za grudzień 2015r. i marzec 2016r. na 36 miesięcznych rat płatnych od 23 grudnia 2016r. do 23 listopada 2019r.; Skarżący nie realizował układu ratalnego i decyzja ta również została wygaszona w całości.

Jednocześnie Prezes Zarządu PFRON poinformował, że w dniu [...] czerwca 2016r. wystawił tytuły wykonawcze za okresy od lipca 2008r. do grudnia 2010r., a Naczelnik Urzędu Skarbowego w M.pismem z 27 września 2017r. poinformował, iż na podstawie ww. tytułów wykonawczych zastosował skuteczne środki egzekucyjne, przerywające bieg terminu przedawnienia. W związku z powyższym zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okresy od lipca 2008r. do grudnia 2010r. pozostają nadal wymagalne. Do pisma organ I instancji załączył ww. decyzję z [...] października 2016r. (k. 96-102 akt administracyjnych).

Kolejnym pismem z 17 kwietnia 2018r. organ odwoławczy wystąpił z zapytaniem do Prezesa Zarządu PFRON o to czy przerwany został termin przedawnienia zobowiązań od grudnia 2008r. do grudnia 2010r. (k. 116 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na powyższe zapytanie Prezes Zarządu PFRON w piśmie z dnia 8 maja 2018r. zawarł informacje tożsame z tymi zawartymi w ww. piśmie z 2 stycznia 2018r. i wyjaśnił ponadto, że zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON:

- za okresy od stycznia 2010r. do lipca 2010r. zostały określone decyzją z [...] lipca 2011r.;

- za okresy od sierpnia 2010r. do listopada 2010r. zostały określone decyzją z [...] czerwca 2012r.;

- za grudzień 2015r. i za marzec 2016r. Skarżący złożył deklaracje DEK-I-0.

Do powyższego pisma organ pierwszej instancji dołączył wskazane w nim decyzje i deklaracje (k. 117-125 akt administracyjnych).

Natomiast w odpowiedzi na zapytanie zawarte w piśmie organu odwoławczego z 29 listopada 2018r., Prezes Zarządu PFRON pismem z 4 grudnia 2018r. poinformował, że Skarżący nie dokonał ani jednej wpłaty na poczet układu ratalnego wynikającego z decyzji z [...] listopada 2017r. Decyzja ta uległa wygaśnięciu z mocy prawa w zakresie rat od nr 3 do nr 24 w związku z niedotrzymaniem terminu płatności trzech kolejnych rat, tj. od nr 1 do nr 3 (k. 128 i 132 akt administracyjnych).

W aktach sprawy znajduje się też: ww. decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] kwietnia 2011r. o rozłożeniu Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 71.718,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 32.256,00 zł za okresy rozliczeniowe od września 2006r. do grudnia 2007r. na 6 miesięcznych rat płatnych od 28 września 2011r. do 28 lutego 2012r. (k. 24-26 akt administracyjnych), a także ww. decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014r. o rozłożeniu Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 157.056,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 90.042,00 zł za okresy rozliczeniowe od lutego 2007r. do grudnia 2007r. oraz od stycznia 2008r. do grudnia 2008r. i od stycznia 2009r. do grudnia 2010r. na 60 miesięcznych rat płatnych od 27 marca 2014r. do 27 lutego 2019r. (k. 30-33 akt administracyjnych) oraz dwie decyzje Prezesa Zarządu PFRON z [...] lipca 2013r. wydane w wyniku wznowienia postępowań i określające zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od stycznia 2008r do listopada 2008r. oraz od grudnia 2008r. do listopada 2009r. (k. 20-22 i 17-19 akt administracyjnych).

Ponadto w aktach sprawy znajdują się ww. tytuły wykonawcze z [...] czerwca 2016r. (k. 1-11 akt administracyjnych) oraz pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.z 27 września 2017r. informujące o skutecznym zastosowaniu środków egzekucyjnych w dniach [...] lipca 2016r. i [...] września 2017r. poprzez dokonanie zajęć rachunków bankowych (k. 12 akt administracyjnych).

Pomimo uzyskania wskazanych powyżej dokumentów, jak też wyjaśnień Prezesa Zarządu PFRON, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie poczynił jednak żadnych ustaleń czy zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. nadal istnieją, a w konsekwencji czy istnieją też odsetki od tych zaległości. Należy mieć bowiem na względzie, że wygaśnięcie należności głównej w wyniku przedawnienia, oznacza równoczesne wygaśnięcie odsetek za zwłokę od tej należności.

Zauważenia jednocześnie wymaga, że niewątpliwie zgodnie z art. 70 § 2 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. Na mocy art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przepis ten stosuje się odpowiednio również do wpłat na PFRON.

Zauważenia w związku z tym wymaga, że jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji w korespondencji kierowanej do organu odwoławczego, uzasadniając stanowisko o wymagalności zobowiązań objętych decyzją z [...] listopada 2017r. powołał się na decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] kwietnia 2011r. o rozłożeniu Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 71.718,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 32.256,00 zł, która obejmowała jedynie zaległości za okresy rozliczeniowe od września 2006r. do grudnia 2007r. (k. 24-26 akt administracyjnych). Decyzja ta nie obejmowała zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2008r.

Decyzja z [...] kwietnia 2011r. nie zawieszała zatem biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2008r. na podstawie art. 70 § 2 pkt 1 O.p.

Natomiast kolejna decyzja powoływana przez organ I instancji w pismach do organu odwoławczego jako potwierdzająca wymagalność zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2008r., to decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014r. o rozłożeniu Skarżącemu zaległości z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 157.056,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 90.042,00 zł za okresy rozliczeniowe od lutego 2007r. do grudnia 2007r. oraz od stycznia 2008r. do grudnia 2008r. i od stycznia 2009r. do grudnia 2010r. (k. 30-33 akt administracyjnych).

Decyzja ta choć obejmowała zobowiązania za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do listopada 2008r., to jednakże nie mogła zawiesić biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. Jak już wskazano powyżej pięcioletni termin przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do listopada 2008r. upływał z dniem 31 grudnia 2013r.

Poprzednia decyzja z [...] kwietnia 2011r. nie obejmowała zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do listopada 2008r., a zatem jej wydanie nie zawieszało biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. W aktach sprawy brak dowodów, aby bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań został zawieszony lub przerwany przed dniem 31 grudnia 2013r. Tym samym wydanie decyzji z [...] lutego 2014r. o rozłożeniu na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe m.in. od sierpnia 2008r. do listopada 2008r. nie mogło skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań, w sytuacji gdy zobowiązania te uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r. Nie można bowiem przyjmować, że decyzja ratalna powoduje zawieszenie biegu okresu przedawnienia, jaki już upłynął. Decyzja taka, co do przedawnionych zobowiązań nie wywiera skutków, w tym skutku, o którym mowa w art. 70 § 2 pkt 1 O.p. Z tych też względów nie mogły również przerwać biegu terminu przedawnienia zobowiązań za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do listopada 2008r. środki egzekucyjne zastosowane w 2016r. i w 2017r. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2016r. Nr [...] (k. 10-11 i 12 akt administracyjnych). W przypadku gdy termin przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2013r., środki egzekucyjne zastosowane na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2016r. nie mogły skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.

Tak więc w aktach sprawy nadesłanych przez organ brak dowodów na to, że zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do listopada 2008r. nie uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r.

Dodać w tym miejscu należy, że organ dokonując ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 70 § 4 O.p., winien tych ustaleń dokonywać w oparciu o dowody z akt postępowania egzekucyjnego, a nie jedynie w oparciu o informacje uzyskane od organu egzekucyjnego. W tym celu organ powinien wystąpić do organu egzekucyjnego o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego, niezbędnych do dokonania ustaleń co do skuteczności zastosowanych środków egzekucyjnych. Dokumenty te powinny znajdować się w aktach sprawy i być przedmiotem samodzielnych ustaleń organu. Ponadto dokumenty te są niezbędne do dokonania kontroli sądowoadministracyjnej.

Niezależnie od powyższego z akt sprawy nie wynika, jak powoływane przez organ pierwszej instancji decyzje w zakresie rozkładania na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, wpływały na bieg terminu przedawnienia zobowiązań za okresy rozliczeniowe za miesiące od grudnia 2008r. do grudnia 2010r. Prezes Zarządu PFRON w pismach kierowanych do organu odwoławczego wskazywał bowiem, że wobec nierealizowania przez Skarżącego układów ratalnych wynikających z tych decyzji, decyzje te zostały wygaszone w całości (k. 102 i 125 akt administracyjnych). Przy czym Prezes Zarządu PFRON nie wyjaśnia kiedy to wygaszenie tych decyzji nastąpiło. Decyzje o rozłożeniu na raty były natomiast wydawane przed upływem terminu na jaki rozłożono spłatę zaległości w poprzedniej decyzji (decyzja z [...] lutego 2014r. przewidywała 60 miesięcznych rat płatnych od 27 marca 2014r. do 27 lutego 2019r.; kolejna decyzja została wydana [...] października 2016r. i przewidywała 36 miesięcznych rat płatnych od 23 grudnia 2016r. do 23 listopada 2019r., a decyzja z [...] listopada 2017r. przewiduje 24 miesięczne raty płatne od 28 listopada 2017r. do 28 października 2019r.).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie art. 259 § 1 O.p. w razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej bądź terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji: 1) o odroczeniu terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę – w całości; 2) o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej – w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności. W myśl zaś przepisu art. 259 § 1a O.p. (dodanego od 1 stycznia 2016r.) w razie niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty w zakresie wszystkich niezapłaconych rat.

Jak z powyższego wynika, niezależnie od braku wypowiedzi w zaskarżonej decyzji na temat wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, także analiza dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie pozwala na dokonanie oceny czy zobowiązania Skarżącego z tytułu wpłat na PFRON objęte zaskarżoną decyzją były wymagalne w dniu wydania tej decyzji, jak też w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji należy mieć na względzie, że standardy i zasady prowadzenia postępowania regulują w rozpatrywanej sprawie przepisy Ordynacji podatkowej, które znajdują zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji. W toku postępowania organy działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), uwzględniając zasady wyrażone m.in. w art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Jak wynika z tych przepisów organy mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; nie mogą ograniczać zakresu środków dowodowych, ale w myśl art. 180 O.p. obowiązane są jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ocena zebranego materiału dowodowego winna być dokonywana zgodnie z treścią art. 191 O.p., tj.: na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, bez związania sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, kierując się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami oraz normy procesowe dotyczące środków dowodowych.

Natomiast art. 127 O.p. statuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o pełny materiał dowodowy i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu.

Zgodnie zaś z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji i wskazywały, iż jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego - uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnej przez sąd. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych.

Reasumując, w ocenie Sądu, brak dokonania ustaleń i zebrania przez organ odwoławczy pełnego materiału dowodowego, który pozwoliłby na ocenę kwestii wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. stanowi o naruszeniu art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy naruszył też zdaniem Sądu art. 127 O.p., gdyż dokonał jedynie kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a nie ponownie rozpatrzył sprawę. Przy czym nawet ta kontrola została przez organ odwoławczy dokonana w sposób niepełny, gdyż w treści odwołania Skarżący podnosił kwestię przedawnienia, a mimo to organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii.

Brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do kwestii przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. wskazuje, że organ nie zbadał tej zasadniczej okoliczności jaką jest wymagalność zobowiązań, co narusza też w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Powyższe przesądza, że uzasadnienie decyzji nie jest pełne, co uniemożliwia dokonanie kontroli przez Sąd.

Z uwagi na fakt, że niejasności w kwestii przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON są głównym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesna jest kontrola prawidłowości zbadania przez organ istnienia przesłanek przyznania Skarżącemu wnioskowanej przez niego ulgi.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy obowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wymagalności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od sierpnia 2008r. do grudnia 2010r. Organ zobowiązany będzie zgromadzić pełny materiał dowodowy w tym zakresie, obejmujący wszystkie dowody niezbędne do ustalenia czy i kiedy doszło do zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia. A następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ powinien dokonać ustaleń czy i kiedy nastąpiło przedawnienie tych zobowiązań, a tym samym czy przedawnienie zobowiązań spowodowało zniweczenie w sensie prawnym przedmiotu postępowania w sprawie udzielenia ulgi. Ustalenie, że część zobowiązań wygasła bądź to na skutek przedawnienia bądź zapłaty, będzie oznaczać konieczność umorzenia postępowania w tym zakresie, co jednoznacznie wynika z art. 208 O.p.

Zważyć bowiem należy, że w sytuacji gdy zobowiązania Skarżącego z tytułu wpłat na PFRON wygasły wskutek przedawnienia, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania i orzekanie o przyznaniu ulgi w spłacie tych zaległości, w tym w zakresie umorzenia odsetek za zwłokę od tych zaległości, które wygasły na skutek przedawnienia. W takiej sytuacji nie można orzekać w przedmiocie wnioskowanej ulgi, co oznacza, że organ drugiej instancji powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w zakresie w jakim stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia i postępowanie w tym zakresie umorzyć. Przedawnienie części zobowiązań Skarżącego, oznacza bezprzedmiotowość postępowania w części dotyczącej tych przedawnionych zobowiązań, jak i odsetek od tych przedawnionych zobowiązań.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Na wniosek Skarżącego Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądził na jego rzecz od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (obejmującą wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł).