Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 415/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 7 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [....] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] 2005 r. o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego A. S. sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), 4. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [....] 2005 r. o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę w terminie 2 miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 5. zasądza od Prezydenta [....] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia [...] października 2016 r. A. S. zaskarżył przewlekłość postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...], obręb [...]), zarzucając naruszenie przez organ art. 7, 8, 12, i 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej K.p.a.), poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy i nieuzasadnione przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.

Skarżący wniósł o: skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;

1. zobowiązanie organu administracji do ustalenia i wypłaty odszkodowania w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2. stwierdzenie, że organ administracji dopuścił się przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznanie od organu administracji na rzecz skarżącego kwoty [...] zł;

4. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu [...] grudnia 2005 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami otrzymało wniosek H. S., A. S., S. W., H. S., o przyznanie odszkodowania za zajęty grunt pod drogę (obecną ul. [...]). Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. organ administracji poinformował skarżącego, o ponownym terminie załatwienia sprawy, tj. do dnia 30 czerwca 2017 r. W ocenie skarżącego żadna z przyczyn podanych w tym piśmie, w tym potrzeba powołania biegłego, nie uzasadnia tak odległego terminu załatwienia sprawy.

Skarżący zaakcentował, że sytuacja finansowa organu, podobnie jak liczba kierowanych wniosków i spiętrzenie spraw, nie może w sposób negatywny wpływać na strony postępowania.

Wskazał, że przedmiotowej sprawy nie można scharakteryzować jako na tyle skomplikowanej pod względem prawnym czy faktycznym, aby istniało jakiekolwiek usprawiedliwienie dla tak rażącej opieszałości organu administracji, jaka wystąpiła.

W odpowiedzi na skargę z dnia 15 listopada 2016 r. organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania toczy się na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872, ze zm.) i dotyczy ustalenia odszkodowania za nieruchomość, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1618 m², zajętą pod ul. [...]. Przedmiotowy teren został zajęty na początku lat pięćdziesiątych bez wypłacenia stosownych rekompensat i jest aktualnie w użytkowaniu Zarządu Dróg Miejskich. Przed zajęciem pod ulicę działka o nr hip. [...] Zd. Nr [...] wchodziła w skład gospodarstwa rolnego ojca skarżącego – W. S. Część nieruchomości zajętej pod ulicę [...], będącej działką ewidencyjną [...] ma powierzchnię około 1600 m². Pod wnioskiem podpis złożyła H. S. W nagłówku wniosku ujawnieni byli: H. S. i pozostali: spadkobiercy: H. S., S. W. i A. S.

W odpowiedzi na wezwanie organu, przy piśmie z dnia 18 czerwca 2016 r. zostało załączone pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2005 r. udzielone H. S. przez S. W., H. S. oraz A. S. do występowania w ich imieniu przed Urzędem [...] oraz [...] Urzędem Wojewódzkim w [...] w sprawie odszkodowania za zajętą pod drogi publiczne część nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...].

Zgodnie z treścią odpisu księgi wieczystej z dnia [...] kwietnia 2015 r., Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (założoną w dniu [...] sierpnia 2014 r.) dla nieruchomości gruntowej o pow. 1975 m², znajdującej się w woj. [...], w [...], dzielnica [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], usytuowana w obszarze oznaczonym symbolem [...] – drogi, położoną przy ul. [..], działkę nr [...] z obrębu [...], usytuowaną w obszarze oznaczonym symbolem [...] - drogi, oraz działkę nr [...] z obrębu [...], usytuowaną w obszarze oznaczonym symbolem [...] - inne tereny zabudowane, położoną przy ul. [...]. Z treści przedmiotowej księgi wieczystej wynika, że cała opisana nieruchomość pochodzi ze zbioru dokumentów Nr [...]. Jako właściciele ww. nieruchomości w dziale ll przedmiotowej księgi wieczystej ujawnieni zostali: A. S. - syn W. i H. w udziale [...] cz., H. S. – B. córka W. i H. w udziale [...] cz. oraz S. W., córka W. i H. w udziale [...] cz. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 1949 r. Rep. [...], postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] listopada 2001 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku. Działy III i IV wolne są od wpisów.

Ponadto organ wyjaśnił, że geodeta wykonał rozliczenie nieruchomości. W wykazie synchronizacyjnym, będącym elementem ww. opinii geodezyjnej, wskazano, że działka nr [...] posiada obszaru 0,1618 ha (1618 m²), działka nr [...] posiada obszaru 0,321 ha (321m²), a działka nr [...] posiada obszaru 0,036 ha (36 m²).

Dalej organ podał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] listopada 2001 r., sygn. akt [...], spadek po W. S., zmarłym w dniu [...] marca 2001 r. w [...], nabyli: żona H. S. i dzieci S. W., H. S. i A. S., po 1/4 cz., a stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...], spadek po H. S., zmarłej w dniu [...] sierpnia 2010 r., nabyli: syn A. S., córka H. S. i córka S. W. w udziale 1/3.

W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], w której stwierdził nabycie przez powiat [...] (obecnie [...]) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...]. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna [...] kwietnia 2015 r.

Prezydent [...] wskazał, że prowadząc postępowanie kierował się ustaloną zasadą, aby w sposób pewny, a nie jedynie prawdopodobny ustalić wszelkie okoliczności dotyczące gruntu objętego wnioskiem - zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym - a jednym z elementów przedmiotowego postępowania jest ustalenie, czy nigdy i na niczyją rzecz nie zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie. Stąd konieczność wystąpienia do odpowiednich jednostek organizacyjnych, w tym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Wydziału Infrastruktury, Biura Organizacji Urzędu, Archiwum Państwowego [...], Archiwum Akt Nowych oraz Zarządu Dróg Miejskich, celem uzyskania wszelkich informacji mogących mieć istotny wpływ na prowadzone postępowanie.

Dalej organ wyjaśnił, że po przeanalizowaniu dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie umowy z dnia [...] maja 2016 r. (wcześniejsza wygasła wskutek wyczerpania środków finansowych przewidzianych na jej realizację z początkiem kwietnia 2016 r.), zostało zlecone opracowanie operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], zajętej pod ul. [...]. O konieczności opracowania wyceny oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej pełnomocnik stron został poinformowany zawiadomieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r., wraz z podaniem prawdopodobnego terminu rozstrzygnięcia sprawy, tj. do dnia [...] czerwca 2017 r.

Organ poinformował ponadto, że rzeczoznawca majątkowy przedstawił operat szacunkowy z dnia [...] września 2016 r., w którym została określona wartość nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] oraz wyznaczono terminy rozprawy administracyjnej oraz przesłuchań stron.

W ocenie organu, ze względu na liczbę kierowanych do Prezydenta [...] roszczeń oraz wiążących się z tym czynności proceduralnych, materialno-technicznych i sprawozdawczych, nastąpiło spiętrzenie spraw administracyjnych, które rozpatrywane sukcesywnie, wg daty wpływu wniosku oraz kolejności zgromadzonego materiału dowodowego, a także środków finansowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Skarga okazała się zasadna.

II. Przedmiotem poddanym kontroli sądu, wskutek złożenia przedmiotowej skargi, jest przewlekłość postępowania Prezydenta [...] w rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] grudnia 2005 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] przez H. S. – B., H. S., S. W. i A. S. o przyznanie odszkodowania za zajęty grunt pod drogę (obecną ul. [...]) - działka nr [...], z obrębu [...].

III. Rozpatrując skargę na przewlekłość postępowania sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.

IV. Wyjaśnić trzeba, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Warunek zawarty w art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący złożył w dniu 20 kwietnia 2016 r. zażalenie na przewlekłość przedmiotowego postępowania do Wojewody [...] (teczka [...] akt administracyjnych sprawy). Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] "uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione" (teczka [...] akt administracyjnych sprawy).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż przepisy P.p.s.a. nie uzależniają wniesienia skargi na bezczynność od rozpoznania przedmiotowego zażalenia, nie ma znaczenia również sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 207/12, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA), jak również od upływu określonego czasu od jego wniesienia, co stanowi argument na rzecz uznania, że pomimo nierozpatrzenia przedmiotowego zażalenia przez Wojewodę [...], w rozpatrywanej sprawie doszło do wyczerpania środków odwoławczych. Tym samym uznać należało, że przedmiotowa skarga wniesiona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 P.p.s.a.

V. Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi podkreślić na wstępie wypada, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 powoływanej wyżej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). Nadto o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, CBOSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, LEX nr 1233717). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, CBOSA).

Odnośnie do podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny zauważyć należy, że zgodnie z art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.) Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że użycie wyrazu "jednocześnie" oznacza, iż brak podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie wyklucza orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości czy bezczynności organu. Nawet wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłość, nie powoduje takiego skutku (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12, LEX nr 12269646 oraz postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013 Nr 1, poz. 7; z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12, LEX nr 1247155).

VI. Nie ulega wątpliwości, że w ramach badania, czy w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania, ocenie sądu podlega w szczególności to, czy przedłużanie przez organ terminu załatwienia sprawy (w rozpoznawanej sprawie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ administracji poinformował skarżącego, o ponownym terminie załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] czerwca 2017 r. – teczka [...] akt administracyjnych sprawy) było w okolicznościach danej sprawy uzasadnione. Ustawodawca nie określił katalogu przyczyn, z uwagi na które dopuszczalne jest wydłużenie przez organ terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 K.p.a. Z unormowania art. 38 K.p.a. można jedynie pośrednio wysnuć ogólny wniosek, że powinny to być przyczyny "uzasadnione". Posiłkując się regulacją art. 35 § 3 K.p.a. można wskazać, iż dłuższy termin załatwienia sprawy może zwłaszcza wynikać ze szczególnego skomplikowania sprawy lub potrzeby prowadzenia w niej dalszych czynności wyjaśniających. W każdym przypadku, zdaniem Sądu, może chodzić tylko o przyczyny pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem danej sprawy, tj. mające znaczenie dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie lub dla możliwości bądź sposobu jej końcowego załatwienia.

Dokonanie czynności przedłużenia terminu załatwienia sprawy per se nie powoduje odpadnięcia przesłanki przewlekłości. Skład orzekający podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 827/16, CBOSA, że zawiadomienie strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia braku działania organu, istotna jest bowiem przyczyna zwłoki. Jeżeli znacznie przekraczając okres jednomiesięczny, organ nie prowadził żadnych czynności, to świadczy to bezspornie o jego opieszałości i niczym nieuzasadnionej zwłoce, co z kolei prowadzi do wniosku o prowadzeniu postępowania w sposób zdecydowanie przewlekły (na co wskazał WSA w Warszawie wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 1099/15, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki przewlekłości postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza podejmowanych przez organ czynności. Otóż wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony [...] grudnia 2005 r., a ww. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Prezydent [...] zawiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. do [...] czerwca 2017 r. oraz poinformował o zleceniu opracowania operatu szacunkowego. Operat został sporządzony [...] września 2016 r. (karta [..] i nast. akt administracyjnych sprawy, teczka [...]). Następnie, tj. [...] listopada 2016 r. organ wezwał na rozprawę administracyjną (karty [...] i nast. akt administracyjnych sprawy, teczka [...]).

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że po pierwsze zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, jest możliwe z uwagi na to, że stan faktyczny oraz prawny sprawy wymaga przeprowadzenia szczegółowej analizy prawidłowości oraz analizy dowodów i materiałów. Istnieje zatem ścisła korelacja między powodem przedłużenia terminu, a czasem jego przedłużenia. Nieuzasadnione w tym znaczeniu przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy należy uznać za czynność pozorną. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy o 15 miesięcy w celu zlecenia operatu szacunkowego czy przeprowadzenia rozprawy nie stanowi czynności, która mogłaby być uznana za uzasadnioną, zarówno w świetle przywołanych wyżej przepisów K.p.a., zakładających jako regułę dwumiesięczny termin załatwienia sprawy w I instancji, jak i ze względów praktycznych, tj. przeciętnego terminu sporządzania operatu. W rezultacie należy stwierdzić, że organ działał opieszale, a jego działanie cechowała rażąca przewlekłość w rozumieniu art. 149 § 1 pkt 1 i 1a P.p.s.a.

Stanowisko takie osadzone jest w poglądach orzecznictwa, o czym świadczy przykładowo treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, CBOSA, w którym Sąd stwierdził, że pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, CBOSA). Organ wyznaczający na podstawie art. 36 nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 § 2 i art. 35 § 1, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 K.p.a., jeżeli zostanie wskazany z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 K.p.a. (tak A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex).

VII. Sposób rozpoznania zażalenia na bezczynność w rozpatrywanej sprawie (przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], w którym "uznał zażalenie za nieuzasadnione") nie wiąże Sadu rozpatrującego skargę na bezczynność czy przewlekłość postępowania. Przyjęcie odmiennego stanowisko czyniłoby kontrole sprawowaną przez Sąd iluzoryczną.

VIII. Słusznie skarżący wywodził, że wyjaśnienia organu odnoszące się do braku środków finansowych nie mogą usprawiedliwiać działania organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2687/15, LEX nr 2064254). Podobnie nie można zaakceptować poglądu, że trudności organizacyjne czy duża ilość spraw stanowią okoliczność wyłączająca zasadność skargi na przewlekłość postępowania.

Nadto należy wskazać, że przeprowadzając ocenę działania organu w niniejszej sprawie zważyć należy, że do jej merytorycznego rozpatrzenia sprawy na etapie administracyjnym nie doszło, bowiem nie wydano decyzji rozpatrującej wniosek o ustalenie odszkodowania. Ustalając charakter zaistniałego naruszenia prawa należało uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W związku z powyższym dla oceny przewlekłości istotne jest, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Powiat [...] (obecnie Miasto [...]) z mocy prawa, z dniem [...] stycznia 1999 r. przedmiotowej działki (teczka [...] akt administracyjnych), co stanowi konieczna przesłankę do orzeczenia o odszkodowaniu. Mimo zatem, że wcześniejsze działania organu cechowały się brakiem koncentracji materiału dowodowego, a poszczególne czynności procesowe stanowiły sekwencję podejmowanych ad hoc działań, które należało zaplanować jednorazowo, to dla oceny skutków przewlekłości działania organu dla skarżącego istotne są działania przedsiębrane przez organ od chwili powzięcia wiadomości o uostatecznieniu się decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Oznacza to, że brak jest podstaw do uznania zasadności wniosku o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 P.p.s.a., o co skarżący wnioskował w skardze (pkt 3 sentencji wyroku).

IX. Wobec braku rozstrzygnięcia przez organ I instancji, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a P.p.s.a. oraz art. 119 pkt 4 P.p.s.a. (tryb uproszczony) - uznając że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania o charakterze rażącym, zobowiązał organ do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1, 2 i 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika z § 14 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 1804.