Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 712/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skarg [...] Związku Działkowców [...] oraz Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego [...] Związku Działkowców [...] kwotę [...]zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 sierpnia 2016 r. znak [...] Starosta Krakowski w pkt l orzekł o uchyleniu decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 8 sierpnia 2005 r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...] oraz część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na rzecz Pana S. G., w pkt 2 a - 2i o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], objęte księgą wieczystą nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 74 m2, objętą księgą wieczystą nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na rzecz Z. S., S. G., J. G., B. G., J. I., M. B., I. G., D. P. i S. G., w pkt 3 o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]) obr [...] jedn. ewid. [...] m. K., w pkt 4 o zobowiązaniu osób wymienionych w pkt 2a-2i do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 658,97 odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, proporcjonalnie do zwracanych na rzecz uprawnionych udziałów w nieruchomości, w pkt 5 o zobowiązaniu Gminy Kraków do odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego poprzez zawarcie z Polskim Związkiem Działkowców umowy odpowiadającej tytułowi prawnemu, który posiadał Polski Związek Działkowców do zwracanej nieruchomości dla nieruchomości o powierzchni nie mniejszej niż 0,2174 ha, w miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego oraz do założenia na nieruchomości Rodzinnego Ogrodu Działkowego i odtworzenia urządzeń odpowiadających rodzajem urządzeniom wymienionym w punkcie 8, w pkt 6 o zobowiązaniu Gminy Kraków do wypłaty odszkodowania ustalonego w pkt 7 działkowcom posiadającym prawo dzierżawy działkowej do określonych w tych punktach działek - za składniki majątkowe stanowiące ich własność oraz za przysługujące im prawo do działki w likwidowanym Rodzinnym Ogrodzie Działkowym, oraz o tym, iż wartość odszkodowania za prawo do działki pomniejsza się o wartość prawa do działki przyznanego w utworzonym na podstawie punktu 5 Rodzinnym Ogrodzie Działkowym, w pkt 7 o ustaleniu wysokości odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na ogrodach działkowych, położonych na działkach ewidencyjnych: nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. oraz za prawa do działki w rodzinnym Ogrodzie Działkowym "[...]" na rzecz wymienionych dzierżawców ogrodów działkowych, w pkt. 8 - o ustaleniu wartości urządzeń i budynków w likwidowanym Rodzinnym Ogrodzie Działkowym "[...]", w pkt 9 - o ustaleniu, iż termin realizacji obowiązków określonych w pkt. 5, pkt. 6, pkt. 7 i pkt. 8 wynosi 6 miesięcy począwszy od dnia, w którym decyzja w tych punktach stanie się ostateczna, w pkt. 10 - o sposobie wpłaty należności określonej w pkt. 4a-i.

Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których w jego ocenie wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawców. Mając powyższe na uwadze organ I instancji dokonał również rozliczeń finansowych celem wykonania dyspozycji art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie, ze względu na fakt, iż przedmiotowa nieruchomość obecnie zajęta jest przez ogród działkowy, organ I instancji dokonując rozliczeń finansowych związanych ze zwrotem uwzględnił również obecnie obowiązujący akt prawny, jakim jest ustawa nią 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40).

Odwołanie od ww decyzji złożył Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w W. Okręg [...] w [...], zaskarżając ją w zakresie pkt. 1-2 oraz 4-10, kwestionując dokonane przez organ I instancji ustalenia co do zbędności przedmiotowej nieruchomości oraz prawidłowości sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania operatu szacunkowego. Ponadto w złożonym odwołaniu wskazano iż kwestia ustalenia, czy w wyniku wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości pozostała część Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w K. będzie nadawała się do prawidłowego wykorzystania, w ogóle nie została podjęta przez Starostę Krakowskiego. Okoliczność ta winna być ustalona przez organ prowadzący postępowanie. W piśmie z dnia 24.10.2016 r. w/w strona odwołująca uzupełniła odwołanie wskazując dodatkowo na pominięcie i niezastosowanie art. 24 ust 2 i 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, co doprowadziło w jej ocenie do błędnego przyjęcia przez organ I instancji, iż realizacja obowiązku odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego nie może nastąpić poprzez wypłatę z tego tytułu odszkodowania na rzecz stowarzyszenia ogrodowego, podczas gdy żaden przepis w/w ustawy nie wskazuje, iż regulacja art. 24 ust 2 i 3 nie znajduje zastosowania do spraw dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Gmina Kraków, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Krakowa, wniosła o uchylenie decyzji Starosty Krakowskiego, kwestionując ustalenia co do stwierdzonej przez organ I instancji zbędności przedmiotowej nieruchomości oraz wskazując na nieprawidłowe w jej ocenie dokonanie rozliczeń finansowych związanych z realizacją postanowień ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

Wojewoda Małopolski decyzją z 31 marca 2017r. nr [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 kpa, utrzymał w mocy pkt. 1, 2, 4 i 10 zaskarżonej decyzji, oraz uchylił pkt. 5, 6, 7, 8 i 9 decyzji i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że wobec niezaskarżenia przez odwołujących pkt. 3 decyzji Starosty Krakowskiego z 22 sierpnia 2016 r., decyzja w tej części o odmowie zwrotu, stała się ostateczna.

Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 15 października 1952 r. znak [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, pod budowę reduktorni gazów i wieży spadochronowej, parcele gruntowe: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...], zgodnie z zezwoleniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 12 lutego 1952 r. Nr [...] Wywłaszczenia dokonano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Organ I instancji na podstawie mapy stanu prawnego wykonanej przez geodetę uprawnionego A. G. w dniu 4 czerwca 2014 r. l. księgi robót [...] ustalił, że parcela katastralna 1. kat. [...] b. gm. kat. [...] odpowiada obecnie działkom: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K..

Jak ustalił organ I instancji wieża spadochronowa powstała na działce nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., natomiast budowa reduktorni gazu została również zrealizowana poza terenem wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Na przedmiotowej działce w okresie między wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości a sporządzeniem dokumentacji technicznej wraz z projektem zagospodarowania ogrodów działkowych w K. z kwietnia 1969 r. zgodnie z ustaleniami organu I instancji, nie powstała wieża spadochronowa ani reduktornia gazu, o czym świadczy zgromadzony w sprawie materiał dowody opisany szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej w części decyzji Starosty Krakowskiego.

Organ wskazał na specyfikę wywłaszczenie w trybie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w tym art. 39 ust. 1.

Wg organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jako budowa wieży spadochronowej i reduktorni gazu, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 15 października 1952 r. znak [...] Wobec powyższego na terenie nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot cel wywłaszczenia określony jako budowa wieży spadochronowej oraz reduktorni gazu nigdy nie został zrealizowany - jak ustalono obiekty te powstały, ale na terenie innych nieruchomości. Inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia powstała w innym miejscu (w innej części obrębu [...], jedn. ewid. [...] m. K. oraz na obszarze obrębu [...], jedn. ewid. [...] m. K.).

Dalej wskazano, iż przedmiotem zwrotu są działki: nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., stanowiące część wywłaszczonej nieruchomości, wobec tego organ I instancji prawidłowo przyjął do waloryzacji kwotę w wysokości 891,34 zł, która stanowi odszkodowanie za grunt ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w wysokości odpowiadającej zwracanej powierzchni tj. 0,2174 ha. Powyższa kwota została zwaloryzowana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomości. Na przedmiotowym terenie nie były podejmowane działania związane z realizacją celu wywłaszczenia. W związku z powyższym kwota zwaloryzowanego odszkodowania nie została więc powiększona ani pomniejszona o kwotę odpowiadającą wzrostowi bądź spadkowi wartości przedmiotowej nieruchomości, wynikającą z działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu (art. 140 ust. 4 ugn).

Dokonując natomiast weryfikacji prawidłowości dokonanych przez organ I instancji rozliczeń finansowych, związanych z orzeczonym zwrotem nieruchomości, a wynikających z obowiązującego aktu prawnego, jakim jest ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. rodzinnych ogrodach działkowych decyzję Starosty Krakowskiego w pkt. 5, 6, 7, 8 i 9 należało uchylić, a sprawę w tym zakresie przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, gdyż przedmiotowa, zwracana na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomość znajduje się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]", w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie zatem przepisy ustawy dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. W przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - tj. art. 21 i 22 ust. l i 2 w zakresie obowiązku odtworzenia ROD oraz wypłaty odszkodowania.

Nieprawidłowym było na obecnym etapie postępowania zobowiązanie Gminy Kraków do odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego, poprzez zawarcie z właściwym stowarzyszeniem ogrodowym umowy odpowiadającej tytułowi prawnemu, który posiadał Polski Związek Działkowców do zwracanej nieruchomości dla nieruchomości o pow. nie mniejszej niż łączna powierzchnia zwracanej nieruchomości, składającej się z działek nr [...], nr [...] i [...] obr [...] jedn. ewid. [...] m. K., tj. 0,2174 ha, w miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego oraz do założenia na ww. nieruchomości Rodzinnego Ogrodu Działkowego i odtworzenia urządzeń odpowiadających rodzajem urządzeniom likwidowanego Rodzinnego Ogrodu Działkowego, wymienionych w punkcie 8 decyzji Starosty Krakowskiego tj. 216 m2 alejki działkowej, l latarnię oświetlenia zewnętrznego, 140 m instalacji energetycznej, l studnię z pompą ręczną. Jak wynika z akt sprawy przez Prezydenta Miasta Krakowa prowadzone jest pod sygn. [...] postępowanie (zawieszone) mające na celu regulację stanu prawnego nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w K. na podstawie art. 75 i 76 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. W myśl art. 21 omawianej ustawy podmiot likwidujący zobowiązany jest do odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego poprzez zawarcie z Polskim Związkiem Działkowców umowy odpowiadającej tytułowi prawnemu, który posiadał Polski Związek Działkowców do zwracanej nieruchomości dla nieruchomości o powierzchni nie mniejszej niż 0,2174 ha, w miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego oraz do założenia na nieruchomości Rodzinnego Ogrodu Działkowego i odtworzenia urządzeń odpowiadających rodzajem urządzeniom wymienionym w punkcie 8.

Tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien rozważyć w tym zakresie, zawieszenie postępowania, w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu zakończenia postępowania w sprawie wydania decyzji w trybie art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, mającego wpływ na stwierdzenie na rzecz Polskiego Związku Działkowego stosownego tytułu prawnego do zwracanej nieruchomości.

Nadto organ szczegółowo wyjaśnił, iż wynik wyceny nieruchomości zawarty w operacie szacunkowym z 27 sierpnia 2014 r. jest obecnie nieadekwatny do aktualnej wartości wycenianej nieruchomości. Wynik wyceny stanowi immanentną część operatu i nie może zostać zmodyfikowany w innym procesie jak tylko poprzez ponowną wycenę nieruchomości i sporządzenie dla niej nowego, aktualnego operatu szacunkowego.

Organ wyjaśnił także, iż regulacje zawarte w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych w rzeczywistości regulują jedynie stosunki i wzajemne rozliczenia pomiędzy dotychczasowym właścicielem - podmiotem likwidującym a stowarzyszeniem ogrodowym i działkowcami, pomijając w tym zakresie wnioskodawców postępowania, na rzecz których zwracana jest nieruchomość, a zatem stronami postępowania w tym zakresie jest właściciel - podmiot likwidujący oraz stowarzyszenie ogrodowe i działkowcy. Poza tym postępowaniem pozostaje faktycznie uprawniony następca prawny, który nie ma wpływu na jego przebieg. O ile o kwestiach wskazanych w art. 26 ust. 1 omawianej ustawy orzeka się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, ale z art. 26 ust. 4 wynika możliwość na etapie postępowania odwoławczego rozdzielenie części dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości w razie jej ostateczności (niezaskarżenia) od części decyzji w zakresie rozliczeń finansowych ustalanych w oparciu o ustawę o ogrodach działkowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyły Polski Związek Działkowców oraz Gmina Kraków.

Polski Związek Działkowców wnosząc o jej uchylenie zaskarżył decyzję w całości i zarzucił naruszenie:

- art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez zaniechanie zbadania celowości jego zastosowania i pominięcie w wytycznych dla organu I instancji wystąpienia o zgodę na wypłatę odszkodowania, w miejsce obowiązku odtworzenia ROD, stanowiącego równowartość szacunkową kosztów realizacji tych obowiązków, a na rzecz działkowca - prawa do działki;

- art. 26 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez zaniechanie zalecenia organowi I instancji dookreślenia w decyzji jakich składników majątkowych dotyczy odszkodowanie;

- art. 26 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w ten sposób, że organ II instancji przyjął, iż ustawodawca dopuścił na etapie postępowania odwoławczego rozdzielenie sprawy o zwrot nieruchomości, poprzez podział postępowania na część dotyczącą wywłaszczenia oraz na część obejmującą rozliczenia finansowe, podczas gdy z literalnego brzmienia wynika, że wysokość odszkodowania, osoby uprawnione do jego otrzymania oraz zakres i termin obowiązków, o których mowa w art. 21 określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości;

- art. 26 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez pominięcie zapisów dotyczących zakresu realizacji przez Gminę Miejską Kraków obowiązków o których mowa w art. 21 tej ustawy, to jest poprzez brak zalecenia organowi I instancji wskazania, jakie urządzenia znajdujące się na zwracanej nieruchomości mają zostać odtworzone;

- art. 26 ust. 5 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych przez uznanie, że uprawnienie do żądania likwidacji części rodzinnego ogrodu, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, aktualizuje się po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a prawo to może być dochodzone na drodze cywilnoprawnej, podczas gdy literalne brzmienie ustawy nie daje podstaw do takiego stwierdzenia;

- art. 26 ust. 5 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych przez przyjęcie, iż nieprawidłowym było zobowiązanie Gminy Miejskiej Kraków do odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" poprzez zawarcie stosownej umowy podczas gdy zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt: II SA/Kr 999/15 z dnia 30 października 2015 roku regulacja zawarta w art. 21, art. 23, art. 26 oraz art. 78 ust. 2 ustawy przewiduje obecnie w przypadku zwrotu nieruchomości zajmowanej przez ogród działkowy szczególne uprawnienie w postaci prawa do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania nawet w sytuacji, gdy dany rodzinny ogród działkowy jedynie faktycznie władał daną nieruchomością, w związku z funkcjonowaniem na jej terenie ogrodu działkowego, który stał się ogrodem stałym w rozumieniu przepisów ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych;

- art. 75 ust. 6 w związku z art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez całkowite pominięcie i błędne przyjęcie, iż działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obr [...] w granicach parceli l. kat. [...] nie są obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi, co w rezultacie doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, iż Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w W. nie jest uprawniony do otrzymania odszkodowania za prawo użytkowania ani do zawarcia umowy odpowiadającej tytułowi prawnemu do nieruchomości, o której mowa w art. 21 ustawy

- art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia iż przedmiotowa nieruchomość była zbędna na cel wywłaszczenia pomimo braku precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia, podczas gdy wobec braku odpowiedniej dokumentacji istnieją podstawy do orzeczenia o odmowie zwrotu.

- art. 6 kpa poprzez pominięcie i niezastosowanie art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, co doprowadziło do błędnego zaaprobowania stanowiska organu I instancji, iż realizacja obowiązku odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego nie może nastąpić poprzez wypłatę z tego tytułu odszkodowania na rzecz stowarzyszenia ogrodowego, podczas gdy żaden przepis w/w ustawy nie wskazuje iż regulacja art. 24 ust. 2 i 3 nie znajduje zastosowania do spraw dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;

- art. 7 kpa poprzez uznanie niepodjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 11 kpa poprzez powielenie stanowiska organu I instancji i nieuzasadnienie dlaczego przyjęto, iż przedmiotowa nieruchomość była zbędna na cel wywłaszczenia;

- art. 75 § 1 kpa poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego w sprawie w szczególności niepozyskanie szczegółowej dokumentacji precyzującej cel wywłaszczenia;

- art. 77 § 1 kpa przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego;

- art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie stanowiska PKD przedstawionego w piśmie z dnia 23 kwietnia 2014r.

- art. 80 kpa przez nieprawidłową ocenę zebranego materiału co do realizacji celu wywłaszczenia;

- art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez niezawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w trybie art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych;

- art. 107 § 1 kpa poprze brak uzasadnienia iż nieruchomość stała się zbędna;

- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 kpa poprzez brak podstaw do zastosowania.

Gmina Kraków wnosząc o uchylenie pkt 1 zarzuciła ten pkt 1 decyzji narusza:

- art. 7 poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do ustalenia, iż nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, podczas gdy wywłaszczenie obszaru większego aniżeli dla budowy reduktorni gazów i wieży spadochronowej oznaczałoby, iż planowano realizację jeszcze innej inwestycji

towarzyszącej inwestycji głównej,

- art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,

- art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn przez przyjęcie, że na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia skutkujące obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzednich właścicieli, podczas gdy cel wywłaszczenia mógł obejmować realizację jeszcze innej inwestycji towarzyszącej inwestycji głównej określonej jako budowa reduktorni gazów i wieży spadochronowej,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe, z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz przez nieprawidłową ocenę zebranego materiału co do ustalenia celu wywłaszczenia i realizacji celu wywłaszczenia, co prowadzi do uwzględnienia skarg.

W kontrolowanej sprawie decyzja orzekająca zwrot spornej nieruchomości wydana w oparciu o zgromadzony przez skarżone organy materiał dowodowy i przedstawione rozważania jest przedwczesna. W szczególności ustalenia są niepełne i niewystarczające w zakresie ustalenia celu wywłaszczenia jak i w konsekwencji jego realizacji poprzez zbadanie co na spornej nieruchomości w poszczególnych okresach istotnych dla rozstrzygnięcia zostało wykonane.

Organy obu instancji wskazały w zakresie swoich rozstrzygnięć o zwrocie nieruchomości, iż wywłaszczone zostały decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 15 października 1952 r. znak [...] na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, pod budowę reduktorni gazów i wieży spadochronowej, zgodnie z zezwoleniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 12 lutego 1952 r. Nr I [...] Inaczej natomiast ujęty jest cel w decyzji o odszkodowaniu tj. orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 sierpnia 1953 r. nr [...], w którym jako cel podano – budowę [...]. Powyższej nieścisłości organy nie rozważały przyjmując, iż celem wywłaszczenia była jedynie budowa reduktorni gazów i wieży spadochronowej.

Pominięto przy braku tych rozważań okoliczność, iż wywłaszczono bardzo duży obszar gruntu na terenie [...] w K., którego ustalona przez organy realizacja w/w obiektów z pewnością nie wymagała. Zatem niezbędnym jest ustalenie, jakie miało być przeznaczenie wywłaszczonego terenu w świetle wyczerpującego zgromadzonego materiału dowodowego. O ile zatem organy zauważyły powyższy problem tj. iż wywłaszczono bardzo duży obszar pod przyjęte przez nie jako cel wywłaszczenia dwa niewielkie obiekty - nie oceniły tego i nie rozważyły tej okoliczności w świetle podnoszonych przez skarżących okoliczności w postaci zwłaszcza zagospodarowania większego obszaru i wywłaszczania poszczególnych działek na terenie [...], w tym dalszych projektów realizacji m.in. ogródków działkowych. Nadto przy wykładni celu wywłaszczenia należy wziąć pod uwagę czasy wywłaszczenia tj. rok 1952, i stosowane wówczas zarówno faktycznie jak i w obowiązujących procedurach podejście organów do własności prywatnej.

Należy zatem w celu wyjaśnienia i rozważenia podanych kwestii uzupełnić materiał dowodowy. W szczególności wykonać szkic wszystkich wywłaszczonych terenów, z zaznaczeniem na nim spornego w kontrolowanej sprawie obszaru zwracanego, z precyzyjnym wskazaniem okresów i powstałych wówczas budowli, to znaczy co na tym terenie powstawało i jaki to miało wpływ na spełnienie przesłanek do zwrotu lub odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, ze szczególnym uwzględnieniem, iż cel inaczej została określony w obu decyzjach z lat 1952-53 (o wywłaszczeniu spornych nieruchomości i przyznaniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

Z uwagi na powyższe tj. koncentrowanie się przy wydanym rozstrzygnięciu na okolicznościach decydujących o decyzji zwrotowej, zasadne są również zarzuty skargi Polskiego Związku Działkowców odnoszące się do naruszenia art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz przez nieprawidłową ocenę zebranego materiału co do zarówno ustalenia celu wywłaszczenia jak i wskazywanych w skardze rozliczeń przy zwrocie, jako niepełnych i częściowo błędnych. Organy całkowicie pominęły i nie odniosły się do okoliczności rozliczeniowych dotyczących ogródków działkowych podnoszonych w toku sprawy przy przedstawianiu stanowisk stron, wskazując w uproszczony sposób jedynie na to, iż przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych budzą wątpliwości co go zgodności z Konstytucją, nie dokonując wykładni poszczególnych przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych, w tym art. 24 ust. 2, art. 26 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 3, art. 26 ust. 5, art. 75 ust. 6 w związku z art. 76 ust. 2.

Natomiast wbrew zarzutom skargi ustawodawca nie zakazał na etapie postępowania odwoławczego rozdzielenie sprawy o zwrot nieruchomości, poprzez podział postępowania na część dotyczącą wywłaszczenia oraz na część obejmującą rozliczenia finansowe. Jedynie decyzja I instancji musi łącznie obejmować powyższe kwestie, natomiast w postępowaniu odwoławczym mogą być one rozdzielone. Także w świetle art. 26 ust. 5 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych uprawnienie do żądania likwidacji części rodzinnego ogrodu, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, aktualizuje się po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a prawo to może być dochodzone na drodze cywilnoprawnej. W art. 26 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazano, iż podmiot, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowań i osoby uprawnione do ich otrzymania oraz zakres i termin realizacji obowiązków, o których mowa w art. 21 określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Powyższe przesądza o kwestiach, które w związku z orzeczonym zwrotem nieruchomości mają być uregulowane w decyzji o zwrocie. Takiego wskazania nie ma w zakresie art. 26 ust. 5 w którym mowa jest, iż w przypadku, gdy likwidacja części ROD, z przyczyny wskazanej w ust. 1, powoduje, że inna część ROD nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany na wniosek stowarzyszenia ogrodowego, do likwidacji tej części Rod. Przepisy art. 19-24 stosuje się. Ww. odesłanie w art. 26 ust. 5 do odpowiedniego stosowania przepisów art. 19-24 nie oznacza, iż w tym zakresie władczy jest starosta. Uprawnienie do żądania likwidacji części rodzinnego ogrodu działkowego, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, aktualizuje się po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. W takim przypadku stowarzyszenie może j dochodzić swoich praw na drodze cywilnoprawnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.