Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 2748/95
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1997-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Obowiązek podatkowy w podatku VAT nie jest związany z momentem zawarcia cywilnoprawnej umowy, lecz z momentem wydania towaru lub wykonania usługi i tylko wyjątkowo z momentem zapłaty - zależnie od tego, co nastąpi wcześniej, chyba że pobrano zaliczkę w wysokości co najmniej połowy ceny.

TEZY

Obowiązek podatkowy w podatku VAT nie jest związany z momentem zawarcia cywilnoprawnej umowy, lecz z momentem wydania towaru lub wykonania usługi i tylko wyjątkowo z momentem zapłaty - zależnie od tego, co nastąpi wcześniej, chyba że pobrano zaliczkę w wysokości co najmniej połowy ceny.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uchylenie bowiem decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zgodnie z art. 2 ust 1 cyt. wyżej wym. ustawy, przedmiotem opodatkowania są sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W podatku VAT nałożony jest na podatników obowiązek dokonywania ewidencji w taki sposób, aby były w niej udokumentowane dane niezbędne do obliczenia i odprowadzenia podatku, a przede wszystkim obrotu. Skarżący Jerzy K. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 1994 roku korzystał z podmiotowego zwolnienia od podatku od towarów i usług zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z tym, że w 1993 r. osiągną przychód nie przekraczający 1,2 mld zł. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 są obowiązani do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżący w 1994 r. wykonał roboty ogólnobudowlane na rzecz zleceniodawczyni Stanisławy P. na łączną kwotę 45.884.600 starych zł i nie ujął należności z tytułu tych robót do ewidencji przychodów i zakupów. Z wyjaśnień, jakie złożył skarżący wynika, iż nie ujął do ewidencji wykonanych usług, gdyż nie otrzymał od zleceniodawczyni zapłaty za wykonane prace. Z okresów zaś wcześniejszych doświadczony był, że ze Stanisławą P. są kłopoty w rozliczeniach - nie płaci należności za wykonane na jej rzecz prace. W świetle zatem podnoszonych przez skarżącego zarzutów należy odpowiedzieć na pytanie kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT.

Otóż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, między innymi, wykonania usługi, o których mowa w art. 2. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy jeżeli wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia wykonania usługi. Przepis par. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./ stanowi, że fakturę wystawia się nie później niż w ciągu 7 dni od dnia wykonania. Zatem skarżący zobowiązany był w ciągu 7 dni od wykonania usługi na rzecz Stanisławy P. wystawić fakturę za wykonane prace i fakt ten odnotować w prowadzonej przez siebie ewidencji.

Od obowiązku wystawienia faktury nie mogła zwolnić skarżącego okoliczność, iż Stanisława P. nie była solidnym rzetelnym kontrahentem, z którym były problemy z wyegzekwowaniem zapłaty za wykonane usługi.

Obowiązek podatkowy w podatku VAT nie jest bowiem związany z momentem zawarcia cywilnoprawnej umowy, lecz z momentem wydania towaru lub wykonania usługi i tylko wyjątkowo z momentem zapłaty - zależnie od tego, co nastąpi wcześniej, chyba że pobrano zaliczkę w wysokości co najmniej połowy ceny. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 1995 r. SA/Po 3015/94 - ONSA 1996 nr 2 poz. 72.

Skoro zatem skarżący nie wykonał w sposób rzetelny obowiązku prowadzenia ewidencji naruszając obowiązki dotyczące określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania to stosownie do przepisu art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT organ podatkowy ma obowiązek określenia wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania, jak również ustalenia podatku przy zastosowaniu stawki 22 procent, przy czym oczywiście nie istnieje możliwość zastosowania obniżenia podatku w trybie art. 19 ustawy o VAT.

Podnoszony w skardze zarzut, iż sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego nie pozwala mu na wywiązanie się z nałożonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego pozostaje bez wpływu na uznanie zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem. Te argumenty mogą być przedmiotem rozważań organów podatkowych w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości zobowiązań podatkowych.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdza aby w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi co skutkować musiało jej oddalenie, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.