Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2990/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 2 pkt 1-3 , art. 93 ust. 3 i 4, art. 93 ust. 4, art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w miejscowości M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/16 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w miejscowości M. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia dodatku do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w miejscowości M. na rzecz Ministra Środowiska 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/16 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w miejscowości M. na decyzję Ministra Środowiska z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

A. Sp. z o. o. z siedzibą w miejscowości M. wnioskiem z [...] lutego 2015 r. zwróciła się do Ministra Środowiska o zatwierdzenie Dodatku nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S.".

Minister Środowiska decyzją z [...] lutego 2016 r. działając na podstawie art. 93 ust. 3 i 4, w związku z art. 161 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196 ze. zm.), oraz art. 104 k.p.a. odmówił zatwierdzenia wymienionego dodatku do dokumentacji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 3 i 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jeżeli dodatek do dokumentacji geologicznej nie odpowiada wymaganiom prawa, właściwy organ administracji geologicznej odmawia jego zatwierdzenia, a zgodnie z art. 161 ust. 3 pkt 1 tej ustawy do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z dokumentacjami geologicznymi dotyczącymi złóż węgla kamiennego.

W wyniku analizy stwierdzono, iż dodatek do dokumentacji nie spełnia wymogu § 4 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. Nr 291, poz. 1712), gdyż do dodatku do dokumentacji należy dołączyć kopie dokumentów, których treść ma znaczenie dla jego opracowania, w tym kopię decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną. Niniejszy dodatek do dokumentacji powstał w związku z podziałem złoża węgla kamiennego "S.", wydzieleniem złoża węgla kamiennego "S" i koniecznością rozliczenia pozostałych zasobów w złożu.

Organ stwierdził, że decyzja zatwierdzająca dokumentację geologiczną złoża węgla kamiennego "S." stanowić będzie dokument mający znaczenie dla opracowanego dodatku do dokumentacji. Z uwagi na fakt, iż dokumentacja nie spełnia wymagań w zakresie istnienia prawa do wykorzystania informacji geologicznej, na podstawie której ją sporządzono nie może zostać zatwierdzona.

W związku z tym Dodatek nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." nie może zostać zatwierdzony do czasu wydania decyzji zatwierdzającej ww. dokumentację.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zatwierdzenie Dodatku nr [...].

Minister Środowiska decyzją z [...] lipca 2016 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że w równolegle toczącym się postępowaniu w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." Minister Środowiska utrzymał decyzję w sprawie odmowy jej zatwierdzenia z powodu braku prawa do korzystania z informacji geologicznej, według stanu na dzień wydania decyzji. Wynik powyższego postępowania administracyjnego ma bezpośredni wpływ na możliwość zatwierdzenia Dodatku nr [...].

A. spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 marca na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu. Zgodnie z art. 89 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne

i górnicze (Dz. U. z 2015 r., poz. 196, ze zm.), w przypadku dokonywania podziału złoża, dla którego jest wykonana dokumentacja geologiczna, należy sporządzić nową dokumentację dla części złoża przewidzianej do zagospodarowania, dla pozostałej części należy sporządzić rozliczenie zasobów złoża w formie dodatku do dokumentacji geologicznej.

Z akt sprawy przedłożonych przez skarżącą Kopalnię przedmiotowy dodatek do dokumentacji nie spełnia wymogu określonego w § 4 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. Nr 291, poz. 1712).

Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 4 lit. e ww. rozporządzenia do dodatku do dokumentacji należy dołączyć kopie dokumentów, których treść ma znaczenie dla jego opracowania, w tym kopię decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną. Przedmiotowy dodatek do dokumentacji powstał w związku z podziałem złoża węgla kamiennego "S." i wydzieleniem złoża węgla kamiennego "S." oraz koniecznością rozliczenia pozostałych zasobów w złożu.

Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy decydujące znaczenie miało zatem rozpoznanie sprawy w przedmiocie zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S.". Przedłożony w niniejszej sprawie Dodatek nr [...] ma bowiem charakter rozliczeniowy, wynikający z zamiaru wydzielenia ze złoża węgla kamiennego "S." złoża "S.". Sąd zwrócił uwagę, że decyzją z [...] lipca 2016 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w dniu [...] lutego 2016 r. decyzji nr [...] w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S.", orzekł o utrzymaniu mocy zaskarżonej decyzji. Tym samym nie doszło do wyodrębnienia ze złoża "S." - złoża "S.", a w konsekwencji brak jest podstaw do zatwierdzenia Dodatku nr 5.

Zgodnie z art. 93 ust. 3 i 4 ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze, jeżeli dodatek do dokumentacji geologicznej nie odpowiada wymaganiom prawa, właściwy organ administracji geologicznej odmawia jego zatwierdzenia, a zgodnie z art. 161 ust. 3 pkt 1 tej ustawy do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z dokumentacjami geologicznymi dotyczącymi złóż węgla kamiennego.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego o przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. § 4 ust. 2 pkt 4 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz.U. Nr 291, poz. 1712), poprzez uznanie, iż wnioskodawca nie spełnił przesłanki wymaganej w tym przepisie, pomimo że wniosek o zatwierdzenie dokumentacji złożył w okresie przysługiwania mu prawa do informacji geologicznej, zaś po wygaśnięciu umowy o korzystanie z tej informacji nie korzystał z informacji dla celów postępowania, a aktualizacje, do których skarżący został wezwany i których dokonano, poczynione zostały na podstawie wiedzy powszechnej, nie wynikającej z informacji geologicznej będącej przedmiotem umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć (miało) istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia - w toku postępowania przed organem administracji publicznej oraz sądem administracyjnym - stanu faktycznego i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia wyczerpującego materiału dowodowego w toku postępowania przed organem administracji publicznej oraz sądem administracyjnym, w szczególności wobec odmowy dopuszczenia dowodu z zeznań świadka L. J., na okoliczność tego, iż aktualizacje, do których skarżący został wezwany i których dokonano, poczynione zostały na podstawie wiedzy powszechnej, nie wynikającej z informacji geologicznej będącej przedmiotem umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.,

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2016 roku numer [...] stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i dokonując wykładni przepisu § 4 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca spółka składając wniosek o zatwierdzenie Dodatku nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." nie dysponowała dokumentem w postaci decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną złoża kopaliny.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy na wstępie zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, iż przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04), co oznacza obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygniecie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej konstrukcja zarzutów nie odpowiada wyżej zakreślonym wymogom jednak uchwała Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 1, poz. 1 nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

W tym miejscu należy także zauważyć, że w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej jej autor zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 4 ust. 2 pkt 4 lit f rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, odnosząc naruszenie tego przepisu prawa do wniosku o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny w sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania przed organem administracji publicznej był wniosek o zatwierdzenie Dodatku nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S.", a tym samym przedmiotem kontroli sądowej była decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiająca zatwierdzenia dodatku nr [...] do w/w dokumentacji geologicznej.

Z kolei z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor wskazując na spełnienie przez skarżącą spółkę warunków do zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." stwierdza, że spółka spełnia także warunki do uwzględnienia jej wniosku o zatwierdzenie Dodatku numer [...], a więc spełnia warunek, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 4 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny.

W związku z powyższym należy podkreślić, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowił przepis art. 93 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku - Prawo geologiczne i górnicze (dalej jako P.g.g.). Przy czym jednocześnie należy zauważyć, że organ uznał, iż Dodatek numer [...] nie odpowiada wymaganiom prawa z uwagi na nie spełnienie wymogów określonych w § 4 ust. 2 pkt 4 lit e rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny ( brak kopii decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną złoża kopaliny).

Z treści art. 93 ust. 4 P.g.g. wynika, że zmiany dokumentacji geologicznej, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 ustawy, dokonuje się przez sporządzenie dodatku. Do postępowania z dodatkiem do dokumentacji geologicznej stosuje się przepisy ust. 1-3 art. 93 ustawy P.g.g.

Natomiast z treści art. 93 ust. 3 P.g.g. wynika jednoznacznie, że jeżeli dokumentacja geologiczna, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 , nie odpowiada wymaganiom prawa albo powstała w wyniku działań niezgodnych z prawem, właściwy organ administracji geologicznej odmawia jej zatwierdzenia. Oznacza to, że odmowa zatwierdzenia dokumentacji geologicznej (dodatku do dokumentacji geologicznej) może nastąpić jedynie z dwóch powodów wyraźnie wskazanych w treści art. 93 ust. 3 P.g.g. Ustawodawca wskazał, że opisany skutek następuje tylko wówczas, gdy przedłożona dokumentacja geologiczna (dodatek do dokumentacji geologicznej) nie odpowiada wymaganiom prawa albo dokumentacja (dodatek do dokumentacji) powstała w wyniku działań niezgodnych z prawem. Tak więc oczywistym jest, że w przypadku stwierdzenia przez organ administracji geologicznej jednej ze wskazanych przesłanek obowiązkiem organu jest odmowa zatwierdzenia dokumentacji geologicznej (dodatku do dokumentacji geologicznej).

Podkreślić należy, że dla oceny, czy dokumentacja geologiczna bądź dodatek do dokumentacji geologicznej odpowiada wymaganiom prawa uwzględnić należy zarówno regulacje prawne zawarte w ustawie Prawo geologiczne i górnicze jak i regulacje prawne zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, które zostało wydane w oparciu o ustawową delegację wskazaną w art. 97 ust. 1 pkt 1 P.g.g.

Stosownie do treści art. 97 ust. 1 pkt 1 P.g.g. minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące dokumentacji geologicznej złoża kopaliny. Przy czym uwzględniając treść art. 93 ust. 4 w związku z art. 93 ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a także mając na uwadze to, że dodatek do dokumentacji geologicznej zmienia tę dokumentację należy uznać, że warunki określone dla dokumentacji geologicznej winny także odnosić się do dodatku do dokumentacji geologicznej.

W tym stanie rzeczy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji uznał, że w przypadku podziału złoża węgla kamiennego "S." i wydzielenia nowego złoża "S" oraz koniecznością rozliczenia pozostałych zasobów złoża, dla zatwierdzenia Dodatku nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." niezbędne jest dysponowanie przez wnioskodawcę decyzją o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S.". Wskazuje na to treść przywołanego wyżej przepisu § 4 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny w związku z art. 93 ust. 3 i 4 P.g.g.

W związku z powyższym podkreślić należy, ze dopiero pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "S." stworzy nowy stan sprawy umożliwiający ponowne wystąpienie z wnioskiem o zatwierdzenie dodatku do dokumentacji geologicznej złoża kopaliny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.