Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 480/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 110 w art 110 z
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2019r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku E. P. (Skarżąca). W celu wyegzekwowania dochodzonych należności, wezwaniem z dnia [...] stycznia 2016r. dokonano zajęcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o numerze [...], położonego przy ul. [...] we [...], należącego do M. P.. W tym kontekście organ powołał się na wyrok Sądu Okręgowego we [...] z dnia [...] listopada 2014r. sygn. akt [...], który uznał za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] umowę darowizny przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] lipca 2009r., zawartą między Skarżącą i K. P. a M. P., w celu wyegzekwowania należności pieniężnych na rzecz Skarbu Państwa.

W związku z nieuregulowaniem należności organ egzekucyjny, po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu do zapłaty, przystąpił do czynności związanych z opisem i oszacowaniem zajętej nieruchomości. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości został doręczony Skarżącej w dniu [...] marca 2018r. W dniu [...] stycznia 2019r. odbyła się pierwsza licytacja podczas której żaden z licytantów nie zaoferował ceny wywołania, w związku z czym w dniu [...] marca 2019r. sporządzono obwieszczenie o drugiej licytacji przedmiotowej nieruchomości, której termin wyznaczono na dzień [...] maja 2019r.

Obwieszczenie o licytacji zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2019r. natomiast w dniu [...] kwietnia 2019r. pełnomocnik złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. Uzasadniając skargę pełnomocnik zarzucił nieumieszczenie w treści obwieszczenia o licytacji zapisu o przysługującym Stronie prawie jako osoby trzeciej do użytkowania przedmiotowego lokalu. Stwierdził, iż ujawnienie tego prawa jest konieczne, gdyż ma to istotny wpływ na realną wartość przedmiotu licytacji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] skargę oddalił.

W złożonym zażaleniu Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania poprzez: nieumieszczenie w obwieszczeniu o licytacji przysługującego jej prawa jako osoby trzeciej do użytkowania przedmiotowego lokalu; doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi w przededniu wyznaczonego terminu licytacji, celem utrudnienia złożenia zażalenia oraz oddalenie skargi, pomimo tego, że przedmiotowo identyczna skarga znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", mających zastosowanie w sprawie. Podkreślił, że zasadnicze wątpliwości interpretacyjne, związane są z początkiem terminu do złożenia skargi na czynności organu egzekucyjnego, dotyczące obwieszczenia o licytacji tzn. czy termin ten należy liczyć od wywieszenia na tablicy ogłoszeń, czy też od doręczenia obwieszczenia uczestnikom postępowania. W ocenie Dyrektora termin ten należy liczyć dla uczestników postępowania od momentu doręczenia im obwieszczenia W niniejszej sprawie obwieszczenie o licytacji zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu [...] kwietnia 2019r. Skarga została nadana w placówce który pocztowej w dniu [...] kwietnia 2019r. Zatem został zachowany 14 - dniowy termin do złożenia niniejszego środka prawnego.

Oceniając obwieszczenie o drugiej licytacji przez pryzmat przepisu art. 110w § 3 u.p.e.a. organ stwierdził, że zawiera ono wszystkie wymagane elementy. Ponadto w dniu [...] kwietnia 2019r. obwieszczenie zostało doręczone uczestnikom postępowania oraz w dniu [...] marca 2019r. Urzędowi M. [...], Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we [...] i Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego we [...] wraz ze stosownymi wezwaniami zgodnie z art. 110w § 4 u.p.e.a. Wykonując dyspozycję § 5 wskazanego artykułu obwieszczenie o licytacji zostało również należycie, na co najmniej 30 przed terminem licytacji upublicznione, przez umieszczenie na tablicach ogłoszeń urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego - Urzędu M. [...] (od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] maja 2019r.) oraz Urzędu Skarbowego we [...] (od dnia [...] marca 2019r. do dnia [...] maja 2019r.), a także zostało zamieszczone w lokalnej prasie w dniu [...] marca 2019r.

Za bezzasadny organ uznał zarzut nieumieszczenia w obwieszczeniu o licytacji przysługującego K. P. i E. P. prawa jako osób trzecich do użytkowania przedmiotowego lokalu. Organ wskazał, że w obwieszczeniu powinno znaleźć się jedynie wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika nieujawnione w księdze wieczystej i niezgłoszone na 3 dni przed licytacją, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. Taka informacja została umieszczona w obwieszczeniu z dnia [...] marca 2019r. Natomiast organ egzekucyjny nie jest zobligowany do umieszczenia zgłoszonych praw w obwieszczeniu o licytacji. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny czy zgłoszone prawo zostało uwzględnione, pozostało w mocy, czy też wygasło, następuje dopiero w momencie sporządzania planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji.

Ustosunkowując się do zarzutu doręczenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019r. dzień przed terminem licytacji organ wyjaśnił, iż złożenie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie stanowi podstawy do odwołania licytacji.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał jednocześnie, iż w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego z dnia [...] listopada 2018r., organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Zatem skarga na obwieszczenie o licytacji nie została rozpatrzona merytorycznie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019r., które obecnie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

W złożonej do tut. Sądu skardze Strona zrzuciła naruszenie zasad postępowania poprzez:

- pominięcie kwestii wpisania do ogłoszenia o licytacji lokalu mieszkalnego praw Skarżącej wynikających z ustaw i przepisów odrębnych, co do których funkcjonowania nie jest wymagane umieszczenie ich w księdze wieczystej, gdyż samo powołanie księgi wieczystej nie jest obowiązkiem prawnym podmiotu tych praw, a zatem brak wpisu tych uprawnień do ksiąg wieczystych nie ma znaczenia dla ich istnienia w sferze podmiotowej,

- doręczenie zaskarżonego postanowienia w przededniu wyznaczonego terminu licytacji, o godzinie 14:45, celem utrudnienia stronom złożenia środków odwoławczych, pomimo, że skargę na obwieszczenie o licytacji wniesiono dnia [...] kwietnia 2019 r.,

- oddalenie skargi, pomimo że przedmiotowo identyczna skarga złożona przed datą licytacji znajduje się w rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na skutek skargi wniesionej przez strony.

Uzasadniając złożoną skargę pełnomocnik Skarżącej powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu z dnia [...] maja 2019r. Podniósł, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego może zostać obciążone innymi prawami osób trzecich, bez konieczności ujmowania ich w księdze wieczystej, z uwagi na brak obowiązku jej założenia. W związku z tym, brak umieszczenia praw osób trzecich w księdze wieczystej, nie powoduje ich wygaśnięcia "ex lege" w momencie wszczęcia egzekucji z tego lokalu. Wskazał również, iż Skarżąca zamieszkując za zgodą M. P. w lokalu objętym postępowaniem egzekucyjnym, posiada status tzw. "lokatora głównego", co wynika z przepisów prawa spółdzielczego oraz regulaminu spółdzielni. W konsekwencji, nabycie lokalu może nastąpić tylko wraz z obciążającymi je prawami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm. , dalej jako: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. Zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Obwieszczenie o drugiej licytacji z dnia [...] marca 2019r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2019r. Skarga na czynność organu egzekucyjnego polegającą na obwieszczeniu o drugiej licytacji nieruchomości, nadano w dniu [...] kwietnia 2019r., a zatem w terminie określonym w powołanym wyżej przepisie u.p.e.a.

Przedmiotem oceny w trybie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, są przepisy dotyczące sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak też doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. Skarga na czynności dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje także na zaniechanie dokonania przez organ egzekucyjny określonych czynności dotyczących obwieszczenia. W niniejszym postępowaniu ocenie podlega zatem czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny, badana tylko pod kątem zgodności z przepisami regulującymi procedurę jej zastosowania, a więc badanie dotyczy tylko formalnej prawidłowości dokonanej czynności.

Tryb dokonania obwieszczenia o licytacji regulują przepisy art. 110w u.p.e.a. Zgodnie z § 3 powołanego artykułu o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:

termin i miejsce licytacji;

oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;

oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;

firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;

wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;

czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;

wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;

wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.

W myśl § 4 tego artykułu obwieszczenie o licytacji doręcza się;

uczestnikom postępowania;

właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji;

osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Natomiast § 5 powołanego przepisu stanowi, iż obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej na 30 dni przed jej terminem, a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż [...] zł - także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości.

Oceniając obwieszczenie o drugiej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] we [...] z dnia[...] marca 2019r. w świetle przepisu art. 110w § 3 u.p.e.a. stwierdzić należy, iż organ prawidłowo uznał, ze zawiera ono wszystkie wymagane elementy (k. 1-4 akt admin.).

Odnosząc się do zarzutu nieumieszczenia w obwieszczeniu o licytacji przysługującego K. P. i E. P. prawa jako osób trzecich do użytkowania przedmiotowego lokalu wskazać należy, że przepis art. 110w § 3 u.p.e.a. wymienia elementy jakie powinno zawierać obwieszczenie o licytacji. Nie ma wśród nich praw osób trzecich do nieruchomości, będącej przedmiotem egzekucji. W obwieszczeniu powinno znaleźć się jedynie wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika nieujawnione w księdze wieczystej i niezgłoszone na 3 dni przed licytacją, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. Taka informacja została umieszczona w obwieszczeniu z dnia [...] marca 2019r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadnie wyjaśniono, że organ egzekucyjny nie jest zobligowany do umieszczenia zgłoszonych praw w obwieszczeniu o licytacji. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny czy zgłoszone prawo zostało uwzględnione, czy pozostało w mocy, czy też wygasło, następuje dopiero w momencie sporządzania planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji.

Ustosunkowując się do zarzutu doręczenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019r. dzień przed terminem licytacji wyjaśnić należy, iż organ prawidłowo wskazał, że złożenie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie stanowi podstawy do odwołania licytacji. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne winno być prowadzone efektywnie i możliwie szybko. Znajduje to odzwierciedlenie w konkretnych regulacjach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności, przepisy tej ustawy przewidują określoną chronologię czynności egzekucyjnych, w której czynności podejmowane wcześniej stanowią przygotowanie i podstawę dla czynności późniejszych. Zarazem, statuując prawo uczestników postępowania do kwestionowania prawidłowości poszczególnych czynności, przepisy powołanej ustawy nie przewidują, poza wprost wskazanymi przypadkami, aby zaskarżenie dokonanej czynności miało wpływ na dalszy tok egzekucji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu orzekania przez organ w sytuacji gdy identyczna co do treści skarga została już wniesiona do tut. sądu wyjaśnić należy, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego z dnia [...] listopada 2018 r., z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Zatem jak słusznie wskazał organ skarga na obwieszczenie o licytacji nie została rozpatrzona merytorycznie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], które obecnie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Skargą z dnia [...] kwietnia 2019 r. wniesioną na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a., Skarżąca nie kwestionowała sposobu lub terminu dokonania publicznego obwieszczenia o licytacji ani dokonanych (bądź niedokonanych) doręczeń obwieszczenia określonym podmiotom. Dla porządku należy jednak odnotować, że w aktach sprawy znajdują potwierdzenie wyjaśnienia przedstawione w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tj. że:

- zgodnie z art. 110w § 2 i § 4 pkt 1 i 2 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji doręczone zostało pełnomocnikowi zobowiązanej, Urzędowi M. [...], KRUS we [...],

- zgodnie z art. 110w § 5 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji zostało wywieszone na tablicach ogłoszeń Urzędu M. [...], Urzędu Skarbowego we [...]; o licytacji ogłoszono też w lokalnej prasie.

Konkludując, w ocenie Sądu, obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości zostało dokonane zgodnie z prawem. Organ działał zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jak o tym stanowi art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia oraz zawiera argumentację organu z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony.

Wobec powyższego, z braku podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.