Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1697/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1697/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r., sprawy ze skarg M.P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2013 r. Nr [...],[...],[...], w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 4.06.2013 r. nr [...],[...] i [...], dokonał zabezpieczenia na majątku M. P. przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012r. gdzie określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług łącznie wynoszącą za te okresy 825 620, 83 zł plus odsetki.

Rozstrzygnięcia te zapadły wobec ustalenia w toku czynności kontrolnych, iż podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, na których jako wystawca widnieje firma M. Z. B., łącznie na kwoty:

- II kwartał 2012r. netto 537 442,00, VAT: 123 611,66;

- III kwartał 2012r. netto 1 360 341,95, VAT: 312 878,65;

- IV kwartał 2012r. netto 1 691 871,76, VAT: 389 130,52.

Z.B. w trakcie przesłuchania w charakterze kontrolowanego na pytanie czy wystawiał faktury VAT dla firmy M.P. odpowiedział, iż nie wystawiał żadnej z okazanych mu faktur VAT dla jego firmy. Z przesłuchania wynika również, iż Z.B.nie posiada żadnych dokumentów, nie dokonywał żadnych zakupów ani też sprzedaży związanych z działalnością gospodarczą. W związku z powyższym uznano, iż transakcje udokumentowane fakturami VAT, na których jako wystawca widnieje firma M. Z. B. na rzecz firmy M.P. w okresie od II do IV kwartału 2012r. w rzeczywistości nie miały miejsca. Zachodzi więc obawa niewykonania zobowiązania podatkowego za wskazane wyżej miesiące. We wniosku o zabezpieczenie na majątku podatnika przed wydaniem decyzji podatkowej Dział Kontroli Podatkowej w C. wskazał składniki majątkowe, które mogą być przedmiotem zabezpieczenia.

W uzasadnieniach decyzji organ I instancji stwierdził, iż istnieją okoliczności wskazujące na to, iż zobowiązanie podatkowe, które zostanie określone w decyzji z tytułu podatku od towarów i usług za w/w okresy 2012 r. nie zostanie wykonane. Z materiału zebranego w trakcie kontroli wynika, że podatnik nie posiada nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki oraz nie posiada rzeczy ruchomych, które można objąć zastawem skarbowym.

Od decyzji o zabezpieczeniu odwołania złożył M.P., zarzucając naruszenie przepisów prawa poprzez błędną interpretację i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego skutkujące wydaniem wadliwej decyzji, a także niewłaściwe i niedokładne zbadanie materiału dowodowego poprzez brak dokładnego przesłuchania świadków i stron współpracujących, a także uznaniowość i nadinterpretacje. W ocenie odwołującego organ nie wykazał, iż kwestionowane transakcje nie miały miejsca tj. nie przeprowadzono konfrontacji świadków, w sytuacji gdy M.P. był w sprawie osobą poszkodowaną. Nadto podatnik nigdy nie uchylał się od zobowiązań podatkowych i należycie je opłacał.

Decyzjami nr [...],[...] i [...] z 23.08.2013r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniach decyzji wskazano, iż prawidłowo zastosowany został art. 33 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a także wypełniono wymogi określone w art. 33 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy podatnik prowadził działalność gospodarczą od 30.01.2012r. do 31.01.2013r. W chwili obecnej nie uzyskuje dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. W oświadczeniu z dnia 16.05.2013r. i co potwierdza również treść decyzji podał, że ma otwarte dwa rachunki bankowe. Pierwszy w SKOK J., gdzie wpływają świadczenia z tytułu emerytury wypłaconej przez ZUS C. w wysokości 4 080,00 zł. Stan posiadanych środków pieniężnych na rachunku wynosi minus 88 000,00 zł (linia debetowa), obciążenia: zaciągnięty kredyt w wysokości 100 000,00 zł, rata miesięczna 2 400,00 zł. Drugi w PKO BP o/C., gdzie wpływa wynagrodzenie ze stosunku o pracę w wysokości 1 600,00 zł wypłacane przez Konsorcjum Przedsiębiorstw Górniczych i Budowy Szybów S.A. M.. Kredyt w Alior Banku w wysokości 140 000,00 zł, rata miesięczna 1 646,00 zł. Nadto jak wynika z akt sprawy oraz zgromadzonego materiału przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. faktury wystawione w 2012r. przez firmę "M" Z. B. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Zakwestionowane faktury nie dokumentują zawartych transakcji pomiędzy wskazanymi podmiotami, a spełnienie tego warunku przesądza o przyznaniu prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ponadto jak wskazano wyżej i co wynika z akt sprawy działalności gospodarczej podatnik już nie prowadzi. W chwili obecnej nie uzyskuje dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Wpływy środków pieniężnych z tytułu emerytury i wynagrodzenie ze stosunku pracy są obciążone ratami kredytów. Nie posiada nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki oraz rzeczy ruchomych, które można objąć zastawem skarbowym. W świetle powyższych okoliczności zachodzi uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązanie podatkowe za okres II, III i IV kwartał 2012r. w łącznej wysokości 825 620,00 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 54 086,00 zł nie zostanie wykonane. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej fakt ten nabiera kluczowego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem przewidywane zobowiązanie finansowe wobec budżetu państwa pozostaje w takiej proporcji w stosunku do posiadanego majątku, która uniemożliwi w przyszłości zaspokojenie określonego decyzją wymiarową zobowiązania podatkowego dobrowolnie, bądź w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W prowadzonym postępowaniu podatkowym podatnik nie wykazał w żaden sposób, iż jego sytuacja materialna pozwala na pokrycie przewidywanego obciążenia podatkowego.

W odniesieniu do zarzutów co do prowadzonego postępowania, w ocenie organu odwoławczego zebrano cały materiał dowodowy oraz podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności jednak dowodem przemawiającym za wydaniem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego były argumenty wskazane we wniosku z dnia 16.05.2013r. Działu Kontroli Skarbowej Urzędu Skarbowego w C. Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela, w tym przypadku Skarbu Państwa z tytułu wierzytelności podatkowych. Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy w stosunku do postępowania egzekucyjnego i ma jedynie stworzyć pewne gwarancje, iż w przyszłości dojdzie do wykonania określonego zobowiązania podatkowego. Postępowanie to nie zastępuje postępowania podatkowego (wymiarowego) i z nim nie konkuruje. Pozostałe zaś zarzuty mogą być podnoszone w sprawie w zakresie dotyczącym podatku VAT.

Na powyższe decyzje M.P. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez uznanie, że zachodzi uzasadniona obawa że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję;

- art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób właściwy w celu rzetelnego wyjaśnienia sprawy;

- art. 187 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego oraz nie przesłuchanie świadków przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu majątku, oraz

- art. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zajęcie całych wynagrodzeń wpływających na konto i nie uwzględnienie kwoty wolnej od zajęcia od egzekucji potrzebnej do normalnej egzystencji.

Uzasadniając zarzuty skarżący przywołał argumenty wskazane w odwołaniach.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014r. sąd połączył sprawy wynikające z powyższych decyzji o sygn. I SA/Kr 1697/13 do I SA/Kr 1699/13 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 1697/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi. (art. 134 p.p.s.a.) Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skargi nie są zasadne, albowiem dokonana przez sąd kontrola nie doprowadziła do ujawnienia wad przeprowadzonego przez organy postępowania podatkowego, które w istotny sposób rzutowałyby na wynik sprawy.

Dokonując powyższej oceny sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały powołane w uzasadnieniach decyzji przepisy prawa, t.j. art. 33 Ordynacji podatkowej określający przesłanki warunkujące dokonanie zabezpieczenia. Przepis ten umożliwia organom dokonanie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacji, kiedy zachodzi obawa niewykonania takiego zobowiązania, przy czym ustawodawca, przywołując dwa przypadki uzasadniające istnienia takiej obawy tj. trwałego nie uiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz zbywania majątku mogącego utrudnić egzekucję, posłużył się katalogiem otwartym. A zatem zasadniczą przesłanką dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika jest stwierdzenie, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Taka konstrukcja analizowanego przepisu oznacza, że organ dokonujący zabezpieczenia może w każdy sposób wykazywać istnienie uzasadnionej obawy nie wykonania zobowiązania, a więc także okolicznościami innymi, niż te przykładowo wskazane przez ustawodawcę (por. wyrok NSA z 18.10.2012r. sygn. I FSK 1984/11, LEX nr 1233039).

W zasadzie zatem chodzi w takich sytuacjach o dokonanie oceny, czy zaistniała realna uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Określenie przesłanki zabezpieczenia zobowiązania terminem "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania" oznacza, że nie chodzi o jakąkolwiek obawę, ale o obawę poważną, uzasadnioną konkretnymi, zdefiniowanymi okolicznościami sprawy. Jednocześnie ocena sytuacji w tym zakresie powinna być dokonywana na podstawie obiektywnych kryteriów, gdyż tylko wtedy decyzja o zabezpieczeniu podlegająca kontroli sądowej będzie sprawdzalna. Uzasadniona obawa winna mieć swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy. Sam rozmiar uszczupleń podatkowych nie może przy tym sam w sobie stanowić wystarczającej podstawy do twierdzenia, że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Należy ją zatem powiązać z sytuacją finansową podatnika, w tym wielkością jego majątku mogącego pokryć ewentualne przyszłe zobowiązania publicznoprawne, wysokością jego dochodów, stanem majątkowym itp. (por. wyrok NSA z 20.11.2012r. sygn. I FSK 2120/11, LEX nr 1291166).

W ocenie sądu organy w niniejszej sprawie oceny takiej dokonały poprawnie ustalając, iż sytuacja materialna skarżącego cechuje się niewielkimi w stosunku do zobowiązania podatkowego dochodami, przy braku składników majątkowych mogących pokryć w całości, lub choćby w istotnej części tak znaczne zobowiązanie. Skarżący nie posiada nieruchomości, ani też cennych ruchomości. Osiągane przezeń dochody są nadto regularnie pomniejszane spłatą zobowiązań prywatnych tj. rat spłacanych kredytów bankowych. A zatem organy zasadnie uznały, iż na skarżącym spoczywać będzie potencjalnie obowiązek poniesienia określonych znacznych ciężarów finansowych wobec budżetu państwa pozostających w takiej proporcji w stosunku do posiadanego majątku, która uniemożliwi lub znacznie utrudni w przyszłości zaspokojenie określonych decyzjami wymiarowymi zobowiązań podatkowych dobrowolnie bądź w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zobowiązane przekraczające 800 tys. zł w stosunku do miesięcznych dochodów w wysokości około 5 500 zł i zaciągnięty kredyt w wysokości ponad 200 tys. zł).

Ustalenie już tylko powyższych okoliczności zwalnia - w ocenie sądu - organy od konieczności dodatkowego wykazywania, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania. Nie można więc uznać, aby organy podatkowe nie podjęły wszystkich niezbędnych w sprawie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, co przemawia za bezzasadnością podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej.

Niezasadny jest również zarzut, jakoby organy pominęły okoliczność, iż podatnik nigdy nie uchylał się od zobowiązań podatkowych i należycie je opłacał. Jak już wyżej wskazano, powodem wydania przedmiotowych decyzji zabezpieczających było przeanalizowanie stosunku wysokości przewidywanego zobowiązania podatkowego do sytuacji finansowej podatnika, t.j. jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego i ustalenie w tym zakresie ogromnej dysproporcji. Fakt, że podatnik do tej pory uiszczał wymagalne zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, nie oznacza zatem braku podstaw do wydania decyzji zabezpieczającej w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej.

W sprawie dotyczącej dokonania zabezpieczenia organ bada, czy występują przesłanki zabezpieczenia określone w art. 33 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu tym nie wskazuje się składników majątkowych, na których ma być wykonane zabezpieczenie. Wskazanie to następuje dopiero w odrębnym postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W końcu zauważyć należy, że kwestie związane z wymiarem podatku nie mogą być przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania.

Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a, skargi oddalił.

.