Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 372/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 9 ust. 2a, art. 9 ust. 2b, art. 9 ust. 2i
journal: Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

SENTENCJA

Dnia 18 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 roku sprawy ze skargi B. B. i B. B., L. M., H. C. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących B. B. i B. B., L. M., H. C. i A. M. solidarnie kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Starosta [...] stwierdził, że Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. nabył mienie pozostałe po Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z siedzibą w R., która nie dokonała wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, obejmujące nieruchomości:

1) obręb [...], gm. S., działki: nr 17 o pow. 15,73 ha, nr 20 o pow. 3,97 ha, nr 29 o pow. 5,04 ha, nr 37 o pow. 4,98 ha, nr 53 o pow. 9,13 ha oraz nr 98 o pow. 3,77 ha,

2) obręb [...], gm. S., działki: nr 13 o pow. 1,92 ha oraz nr 86 o pow. 3,35 ha,

3) obręb [...], gm. S., działki: nr 157 o pow. 2,03 ha oraz nr 293 o pow. 3,06 ha,

4) obręb [...], gm. S., działki: nr 9/1 o pow. 1,37 ha, nr 10 o pow. 1,54 ha, nr 12/1 o pow. 2,70 ha, nr 13 o pow. 1,15 ha, nr 240 o pow. 5,55 ha, nr 241 o pow. 0,30 ha i nr 273 o pow. 5,26 ha,

5) obręb [...], gm. S., działki: nr 2/4 o pow. 2,03 ha, nr 2/5 o pow. 6,13 ha, nr 24/2 o pow. 2,00 ha, nr 24/3 o pow. 0,50 ha i nr 24/4 o pow. 21,60 ha,

6) obręb [...], gm. S., działki: nr 2 o pow. 6,23 ha oraz nr 3 o pow. 17,46 ha,

nabyte na podstawie aktu notarialnego [...], a stanowiące dotychczas własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z siedzibą w R.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 18 maja 2018 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia 17 maja 2018 r. z prośbą o uregulowanie stanu władania mieniem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z siedzibą w R., gm. S. po śmierci jej prezesa. Starosta [...] w dniu 11 czerwca 2018 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. z zapytaniem, czy Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna, wpisana dotychczas do Rejestru Spółdzielni pod nr [...] została przerejestrowana (wpisana) lub złożyła wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia 31 grudnia 2015 r. W otrzymanej odpowiedzi z dnia 16 lipca 2018 r. Sąd stwierdził brak takiego wpisu lub wniosku. Następnie na podstawie ewidencji gruntów zbadano stan mienia Spółdzielni i ustalono, że na dzień 1 stycznia 2016 r. obejmowało ono działki wymienione w sentencji decyzji. W dniu 10 września 2018 r. Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa mienia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z siedzibą w R. na podstawie art. 9 ust. 2a i ust 2b oraz ust. 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zdaniem organu pierwszej instancji w tym stanie faktycznym i prawnym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z powołanych wyżej przepisów, a w związku z tym przedmiotowe nieruchomości z dniem 1 stycznia 2016 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez B. B., B. B., L. M., H. C. oraz A. M.. Zdaniem skarżących decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołujący wskazali, że są członkami Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W.. W ich ocenie jako członkom Spółdzielni przysługuje im przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa mienia pozostałego po Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. - rozstrzygnięcie to bowiem dotyczy ich interesu prawnego. Na poparcie swego stanowiska przytoczyli art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, zgodnie z którym majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Stwierdzenie nabycia nieruchomości Spółdzielni przez Skarb Państwa wpływa zatem w sposób negatywny na interesy prawne członków spółdzielni, pozbawiając ich możliwości dochodzenia swoich praw wynikających z prawa spółdzielczego i statutu Spółdzielni. Odwołujący podkreślili, że same przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym stwierdzają, że prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. Ustawodawca przyjmuje zatem, że wykreślenie spółdzielni z rejestru dotyczy interesów prawnych jej członków (pozbawia ich prawa udziału w majątku likwidacyjnym, ale już nie innych praw). Zdaniem skarżących jako członkowie Spółdzielni (strony postępowania) nie byli prawidłowo zawiadomieni o wszczęciu postępowania, jego prowadzeniu oraz zakończeniu wymienioną decyzją administracyjną. O decyzji dowiedzieli się w dniu 21 stycznia 2019 r. z ogłoszenia zamieszczonego na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy S., jednak żaden przepis szczególny nie dawał podstaw do zastosowania takiego sposobu zawiadomienia i powinny być w tym zakresie zastosowane ogólne reguły Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec braku prawidłowego i skutecznego zawiadomienia nie brali bez swej winy udziału w postępowaniu. W odwołaniu zastrzeżono również, że wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego był składany i nie został uwzględniony, co uszło uwadze organu pierwszej instancji. Doprowadziło to do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Podniesiony został także zarzut, że przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadzające tak daleko idące skutki prawne za brak zgłoszenia podmiotu do rejestru, jak pozbawienie go bytu prawnego i mienia, naruszają przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w tym art. 2 i 21. Ustawa ta, jako niezgodna w omawianym zakresie z Konstytucją, nie powinna zatem być stosowana.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Organ wyjaśnił, że punktem wyjścia przy ustalaniu kręgu osób, którym można przyznać przymiot strony postępowania, winno być określenie przedmiotu tego postępowania. Dopiero na tej podstawie może nastąpić badanie interesu prawnego, który warunkuje możliwość bycia stroną danego postępowania. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 2a tej ustawy podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Nadto, stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. Dalej organ wskazał, że z pisma z dnia 16 lipca 2018 r. przesłanego przez Sąd Rejonowy w Ł. do Starostwa Powiatowego w Z. wynika, że Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w W. z siedzibą w R. [...] (SR S.) nie została przerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego i nie złożyła skutecznie do dnia 31 grudnia 2015 r. wniosku o wpis do tego rejestru. W świetle powyższego, zgodnie z wcześniej powołanymi przepisami, dnia 1 stycznia 2016 r. spełnione zostały warunki do uznania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. za wykreśloną z rejestru, wygasły prawa jej członków do udziału w majątku likwidacyjnym Spółdzielni, a jedynym podmiotem będącym stroną postępowania stał się Skarb Państwa reprezentowany przez starostę - art. 9 ust. 2j przepisów wprowadzających ustawę o KRS. Zdaniem Kolegium wyklucza to istnienie interesu prawnego po stronie członków spółdzielni, gdyż ich prawa wygasły z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru, tj. co do zasady z dniem 1 stycznia 2016 r. Organ podkreślił, że nawet jednak gdyby przyjąć inną interpretację omawianych regulacji i uznać dopuszczalność wskazania innego obok Skarbu Państwa podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy przedmiotowe postępowanie, to w grę mogłaby tu wchodzić jedynie sama Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w W., jako strona niebędąca osobą fizyczną. Musiałaby ona jednak być przy wnoszeniu odwołania odpowiednio reprezentowana. Z regulacji art. 54 § 1 ustawy z dnia z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1285) wynika, że oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy. Nawet zatem przy takiej wykładni istnienia interesu prawnego nie można się doszukiwać po stronie samych członków spółdzielni, a w szczególności nie można wywodzić go (jak chcą tego odwołujący) z treści art. 3 ustawy - Prawo spółdzielcze stanowiącego, że majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Wobec tego organ stwierdził, że osoby, które złożyły odwołania w przedmiotowej sprawie nie posiadają interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu, a co za tym idzie nie są uprawnione do wnoszenia środków zaskarżenia. Można w ich przypadku mówić jedynie o występowaniu interesu faktycznego, którego istnienie nie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli B. B., B. B., L. M., H. C. oraz A. M., reprezentowani przez r.pr. G. W.. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:

1) art. 28 K.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego do występowania jako strona w sprawie administracyjnej dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. mienia pozostałego po Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z/s w R., a w efekcie do odwołania się od decyzji Starosty [...] nr [...] r., podczas gdy od ustaleń w zakresie stwierdzenia tego nabycia zależą, ich prawa wynikające z ustawy Prawo spółdzielcze (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1285), w tym z art. 1 i 3 oraz art. 148 § 3 i 4 Prawa Spółdzielczego oraz bezpośrednio z przepisów art. 12 i art. 58 oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej;

2) art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn.zm.) w związku, z art. 21 oraz art.12, art. 58 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że na podstawie art. 9 ust. 2b tej ustawy z chwilą wykreślenia Spółdzielni z rejestru wygasają wszelkie prawa członków tej Spółdzielni, a nie jedynie prawa do udziału w majątku likwidacyjnym, w sytuacji gdy nie wynika to jednoznacznie z przepisu, a ponadto przyjęcie takiej wykładni tego przepisu ustawy prowadzi do wywłaszczania nie tylko Spółdzielni, ale i jej członków bez odszkodowania i nie na cele publiczne, naruszenia istoty prawa własności i konstytucyjnej ochrony praw majątkowych skarżących, a także konstytucyjnej wolności zrzeszania się;

3) art. 77 i 107 § 1 pkt 6 K.p.a. polegające na nierozpoznaniu zarzutów naruszenia art. 2 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ich pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami organy postępowania administracyjnego stoją na straży praworządności, zaś pisemne uzasadnienie ma zawierać pełne uzasadnienie prawne;

4) art. 134 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie:

a) w wyniku przyjęcia, że w omawianym przypadku zachodzi oczywisty brak legitymacji procesowej bez przeprowadzenia czynności wyjaśniających,

b) w efekcie naruszeń wskazanych w pkt 1-3 uznanie, że odwołanie skarżących jest niedopuszczalne podczas gdy w stanie faktycznym i prawnym sprawy odwołanie to powinno być rozpatrzone jako odwołanie złożone przez osoby będące stronami w sprawie z racji ich członkostwa w Spółdzielni, stwarzającego szczególne relacje między członkami Spółdzielni a tą Spółdzielnią chronione zasadami konstytucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy tego, czy byli członkowie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. z/s w R., uznanej za wykreśloną z rejestru na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770, dalej: ustawa) mają interes prawny w prowadzonym przez starostę postępowaniu w sprawie stwierdzenia z mocy prawa nabycia przez Skarb Państwa mienia należącego do spółdzielni.

Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w tym WSA w Lublinie w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1005/17; WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 20 marca 2019r. sygn. akt II SA/Gl 1033/18; WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1061/18 - dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pogląd prawny przyjęty w powołanych wyrokach.

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, do czego sąd administracyjny jest uprawniony zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), stwierdzić należy, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 134 K.p.a.

Materialnoprawną podstawą decyzji organu I instancji był przepis art. 9 ust. 2a, 2b i 2i p.w.u.k.r.s. Zgodnie z ust. 2a - Podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku, gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Z kolei zgodnie z ust. 2b - z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. W świetle natomiast ust. 2i - nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Nie ulega wątpliwości, że decyzja, o której mowa w ust. 2i ma charakter deklaratoryjny, gdyż nabycie prawa przez Skarb Państwa następuje z mocy prawa. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu tym, poza organem administracji, nie ma innych stron postępowania. Stroną – zgodnie z art. 28 K.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego.

Niespornym jest, że stroną niniejszego postępowania nie jest już Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w W. z/s w R., która - zgodnie z art. 9 ust. 2b na skutek niezłożenia wniosku o wpis do KRS została uznana zgodnie art. 9 ust. 2a za wykreśloną z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji straciła byt prawny, gdyż spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 11 § 1 Prawa spółdzielczego), a więc traci ją z chwilą wykreślenia z rejestru.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. niezasadnie natomiast przyjęło, że również skarżącym, jako byłym członkom tej spółdzielni, nie przysługiwał przymiot strony w powyższym rozumieniu.

Dla oceny interesu prawnego byłych członków spółdzielni w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma norma zawarta w zdaniu drugim przepisu art. 9 ust. 2 b ustawy, zgodnie z którą ustawodawca wygasza ex lege prawa członków podlegającej wykreśleniu z rejestru spółdzielni, przy czym chodzi tu o prawa "do udziału w majątku likwidacyjnym". Jedynie zatem w zakresie spraw administracyjnych w takich sprawach załatwianych w formie decyzji, które dotyczą udziału w majątku likwidacyjnym członkowie będą pozbawieni interesu prawnego.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 9 ust. 2i cyt. ustawy, w trakcie którego starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości stwierdza, w drodze decyzji, nabycie przez Skarb Państwa własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości będącej mieniem wykreślonej spółdzielni, nie dotyczy prawa członków spółdzielni do udziału w majątku likwidacyjnym. Jego przedmiotem jest uzyskanie przez Skarb Państwa tytułu prawnego do nieruchomości. Nie rozstrzyga się w tym postępowaniu o prawach członków spółdzielni do majątku likwidacyjnego.

W konsekwencji nie można przyjąć, iż przepis art. 9 ust. 2b ustawy pozbawia członków spółdzielni interesu prawnego w takim postępowaniu. Natomiast czym innym jest pytanie, czy interes prawny rzeczywiście oni mają.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 2017, poz. 1560) "majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków", którym "przysługuje prawo rozporządzania swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości (...).". (art. 27 § 1 Prawa spółdzielczego), które realizowane jest w szczególności na etapie likwidacji spółdzielni. To właśnie przepis art. 3 Prawa spółdzielczego jest źródłem interesu prawnego byłych członków spółdzielni w niniejszym postępowaniu.

Wprawdzie, jak to już wskazano z przepisu art. 9 ust. 2b p.w.u.k.r.s., wynika, że prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru, tj. z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak nie oznacza to, że byli członkowie spółdzielni nie mają interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na podstawie tego przepisu. Decyzja ta dotyczy przecież majątku, stanowiącego ich własność. Powinni mieć oni zatem zapewniony udział przy wydawaniu takiej decyzji, choćby z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia przedmiotu tej własności (szczegółowego określenia, co wchodzi w skład nabywanego przez Skarb Państwa mienia).

Nabycie mienia przez Skarb Państwa następuje wszak ex lege, w dacie określonej w art. 9 ust. 2b ustawy (1 styczeń 2016 r.), zaś decyzja wydawana przez starostę jest aktem deklaratoryjnym, stwierdzającym jedynie nabycie mienia z mocy prawa. To czy i w jakim zakresie określone nieruchomości staną się własnością Skarbu Państwa ma dopiero przesądzić w sposób prawnie wiążący podejmowana decyzja. Na tym etapie, kiedy nie ma jeszcze prawnej pewności, czy i w jakim zakresie nieruchomości należące do spółdzielni staną się własnością Skarbu Państwa, byli członkowie mają interes prawny w tym, aby weryfikować ustalenia czynione przez starostę.

Kolegium wydając zaskarżone postanowienie naruszyło zatem art. 28 K.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że stronami postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 9 ust. 2 p.w.u.k.r.s., są członkowie spółdzielni i inne osoby uprawnione do udziału w majątku likwidacyjnym oraz Skarb Państwa jako nabywca prawa własności nieruchomości. Stroną jest podmiot, który chce dochodzić swoich praw majątkowych przeciwdziałając ich uszczupleniu, a zarazem stroną jest Skarb Państwa, który doznaje przysporzenia poprzez nabycie prawa własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po 463/17 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)).

W świetle powyższego rację mają skarżący, że byli członkowie nieistniejącej już Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. mają przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2b i 2i p.w.u.k.r.s., a w konsekwencji uprawnieni byli oni do wniesienia odwołania od tej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.

A. P.