Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 10 ust. 1, par. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 7, art. 77, art. 75 par. 1, art. 80, art. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 58, art. 59
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 ust. 2, art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.2013.L.347.549,), art. 15, art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.2014.L.181.48), art. 4, art. 24, art. 25, art. 41 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.2014.L.227.69), art. 47 ust. 1, art. 48 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017r., poz. 562 z późn.zm.), § 2 ust. 1, § 5 ust. 1, § 11 ust. 1, § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r., poz. 370 z późn. zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania B. D. płatności ekologicznej ([...]) na rok 2016.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 1 czerwca 2016r. B.D. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej ([...]) na rok 2016, w którym zadeklarował realizację pakietu 7. uprawy rolnicze po okresie konwersji, na działkach rolnych C1 o pow. 26,66 ha oraz D1 o pow. 6,99 ha.

W gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu.

W dniu 10 lutego 2017r. pełnomocnik strony złożył zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, po rozpoznaniu których wykonawca kontroli podtrzymał ustalenia zawarte w treści raportu z kontroli.

Decyzją z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał stronie płatność ekologiczną ([...]) na rok 2016 w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie 23 585,76 zł.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym podnosząc zarzuty naruszenia:

- art. 7, art. 77, art. 80, art. 6 i art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny z zaniechaniem inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania czy nieprawidłowości jakie ustalił organ są wynikiem zaniedbania rolnika, zawinionego czy też niezawinionego zachowania rolnika oraz bez ustalenia przyczyn rozbieżności w powierzchni działek pomiędzy wartością zgłoszoną we wniosku, a wynikami kontroli poprzez przesłuchanie wnioskodawcy i osób przeprowadzających kontrolę J. W. i G.Z., a także M. R. i geodety A.K., co skutkowało zmniejszeniem przyznanych rolnikowi płatności o kwotę 2 043,36 zł;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa uniemożliwiającego stwierdzenie, dlaczego w ocenie organu I instancji nieprawidłowości jakie zaistniały na zgłoszonych działkach rolnych powstały wskutek zaniedbania rolnika i zostały zakwalifikowane jako zaniedbanie zgodnie z art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014;

- art. 64 ust. 2 pkt d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy nieprawidłowości jakie zostały ustalone w wyniku kontroli przez organ I instancji nie są wynikiem nieumyślnego działania producenta rolnego, które miałoby doprowadzić do zaniedbania z jego strony skutkującego pomniejszeniem kwoty wypłaconej tytułem płatności;

- art. 74 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 w zw. z art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, iż zawyżenie powierzchni rolnej przez wnioskodawcę nastąpiło wskutek zaniedbania, a więc z winy nieumyślnej, podczas gdy wnioskodawca swoim zachowaniem dołożył należytej staranności w celu określenia powierzchni zgłoszonych działek, a zachowanie nie mieści się w zakresie "zaniedbania".

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania wnioskowanych płatności reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Organ powołał treść § 2 ust. 1 oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia i wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej na dany rok oraz zobowiązuje się do przestrzegania warunków przyznania płatności wskazanych w ww. przepisach rozporządzenia oraz wymogów ustanowionych dla realizowanych pakietów. Natomiast rolą organu administracji jest przyznanie płatności, przy czym jest to poprzedzone weryfikacją spełnienia przez rolnika przesłanek przyznania płatności określonych w ww. przepisach. Dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 24 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

W rozpoznawanej sprawie spełnienie warunków przyznania płatności, o których mowa powyżej zweryfikowane zostało w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, a jej wyniki są podstawą pomniejszenia należnych stronie płatności. Kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została w dniach: 28 września 2016r. (działka rolna [...],[...]), 20 października 2016r. (działka rolna [...]) oraz 17 listopada 2016r. (działka rolna [...]), przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i obejmowała weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności działek oraz weryfikację przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej. Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod (w rozpatrywanej sprawie był to pomiar za pomocą urządzenia GPS), odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 41 ust. l Rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. W treści raportu z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin działek znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale graficznych oraz dokumentacji fotograficznej. W toku kontroli sporządzone zostały dokładne szkice obrazujące przebieg granic skontrolowanych działek, na których oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na gruncie, obrazujących sposób użytkowania skontrolowanych działek.

B. D. nie był obecny podczas przeprowadzania czynności kontrolnych, jednak nie wpływa to na wiarygodność dowodu z oględzin. Zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2014, kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni. Jednakże w przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o przyznanie pomocy związanej z produkcją zwierząt gospodarskich lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą lub zobowiązań zgłoszonych zgodnie z art. 14a ust. 5, zapowiedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Zasadą są więc kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Tym samym udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkiem i nie jest wymagany dla ważności wyników z kontroli. Raport z kontroli został doręczony stronie w dniu 25 stycznia 2017r.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych na zgłoszonych do objęcia płatnością ekologiczną działkach rolnych C1 oraz D1 stwierdzono następujące nieprawidłowości:

W przypadku działki rolnej C1, położonej na działkach ewidencyjnych o nr 288 i 289, zgodnie z treścią wniosku, znajduje się uprawa łubinu wąskolistnego o powierzchni 26,66 ha. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 35,97 ha, natomiast uprawa łubinu wąskolistnego zajmuje 25,15 ha tej powierzchni. W wyniku kontroli zastosowano kody pokontrolne: DR13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz DR22, tj. działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną). Z wyjaśnień wykonawcy kontroli na pomniejszenie powierzchni uprawy łubinu złożyły się następujące elementy:

- wyłączenie nr 1 o pow. 0,97 ha i obwodzie 390 m, znajdujące się w części wschodniej działki rolnej, stanowiące teren nieużytkowany i zadrzewiony,

- wyłączenie nr 2 o pow. 0,47 i obwodzie 274 m, znajdujące się w części wschodniej działki rolnej, stanowiące teren nieużytkowany i niewykoszony, staw oraz zadrzewienia i zakrzaczenia wokół niego.

Ponadto w części południowozachodniej działki stwierdzono łąkę, zaś w jej części środkowej tereny niezgłoszone przez rolnika do płatności, wcześniej nieużytkowane, zadrzewione i zakrzaczone, aktualnie przywrócone do użytkowania, na których nie stwierdzono śladów łubinu. Stan gruntu w dniu kontroli zobrazowany został na zdjęciach nr 10-39.

W przypadku działki rolnej D1 w treści wniosku strona zadeklarowała działkę o powierzchni 6,99 ha "żyto ozime" na działce ewidencyjnej nr 289. W wyniku kontroli stwierdzono, że działka rolna D1 ma powierzchnię 7,21 ha oraz zastosowano kody pokontrolne: DR13-, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, DR23, tj. kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, DR53 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Ze szkicu z pomiaru przedmiotowej działki ustalone w toku kontroli granice uprawy na działce pokrywają się z granicami działki rolnej wskazanymi przez stronę na złożonym wraz z wnioskiem załączniku graficznym (za wyjątkiem niewielkiego obszaru położonego w południowej części działki, przy granicy z działką ewidencyjną nr 43/2, na którym stwierdzono teren użytkowany rolniczo i włączono go do powierzchni działki rolnej D1). Działka została zobrazowana na zdjęciach nr 1-9.

W opinii organu odwoławczego zgromadzony w toku czynności kontrolnych materiał dowodowy (zdjęcia oraz szkice z oznaczonym przebiegiem granic działek) potwierdzają ww. ustalenia zawarte w treści raportu z kontroli. W wyniku zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń ustalenia zawarte w treści raportu z kontroli zostały ponownie zweryfikowane, zaś wnioski tej weryfikacji obszernie uzasadnione stronie w treści pisma z dnia 7 marca 2017r.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji strona nie podjęła polemiki z ustaleniami kontroli i wyjaśnieniami wykonawcy kontroli i nie przedstawiła argumentów, które by je podważały. Strona wskazuje jedynie, że nie ponosi winy za stwierdzone nieprawidłowości i wnosi o przesłuchanie inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne oraz uprawnionego geodety, który na zlecenie strony przeprowadził pomiar powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów.

Ustosunkowując się do wniosków strony organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie znajduje uzasadnienia żądanie strony dotyczące przesłuchania osób przeprowadzających czynności kontrolne. Inspektorzy terenowi w sposób szczegółowy przestawili wyniki z przeprowadzonych czynności kontrolnych w treści raportu z kontroli, który strona otrzymała i zobrazowali stan gruntu na sporządzonych szkicach oraz obszernej dokumentacji fotograficznej. Ponadto w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 1 marca 2017r. sporządzona przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne, uszczegóławiająca wyniki kontroli zawarte w treści raportu, której odwzorowaniem jest wystosowane do strony pismo z dnia 7 marca 2017r., w którym wykonawca kontroli wyjaśnił stronie przyczyny powstania rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a obszarem zatwierdzonym w toku czynności kontrolnych.

Odnosząc się natomiast do wniosku strony o przesłuchanie geodety, który przeprowadził pomiar powierzchni gruntów, organ wskazał, że uprawnionymi do przeprowadzania kontroli w zakresie spełnienia kryteriów kwalifikowalność do objęcia płatnością są podmioty, o których stanowi art. 47 ust. 1 oraz art. 48 ustawy PROW 2014-2020 tj. osoby posiadające imienne upoważnienie do wykonywania kontroli wydane przez organ agencji płatniczej oraz inne jednostki organizacyjne dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, którym agencja płatnicza powierzyła przeprowadzanie kontroli. Zatrudniony przez stronę specjalista ds. geodezji przeprowadził pomiar powierzchni działek ewidencyjnych - do czego jest uprawniony. Wyznaczył za pomocą linii granicznych jednorodne obszary gruntu. Nie miał jednak wiedzy na temat jakości gruntów i zasad ich kwalifikowania do płatności. Ponadto zasięg gruntów ornych, przedstawionych na szkicach pomiarowych sporządzonych przez zatrudnionego przez stronę geodetę, różni się od przebiegu granic upraw zaznaczonych przez stronę na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wyniki pomiarów i ustalenia dokonane przez zatrudnionego przez stronę geodetę, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy, tym samym przesłuchanie wnioskowanego przez stronę świadka nie jest uzasadnione.

W związku z powyższym powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wynosiła 33,65 ha, w tym działki rolne: C1 o pow. 26,66 ha, D1 o pow. 6,99 ha. Obszar zatwierdzony w toku postępowania administracyjnego, spełniający kryteria przyznania płatności, wyniósł 32,36 ha, w tym działki rolne: C1 o pow. 25,15 ha, D o pow. 7,21 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a obszarem zatwierdzonym wyniosła 1,29 ha, co stanowi 3,99 % obszaru zatwierdzonego. Kwestię obniżek i włączeń w przypadku zawyżenia deklaracji reguluje art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Zgodnie z cyt. przepisem, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. W niniejszej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku a obszarem zatwierdzonym stanowi tj. 3,99 % obszaru zatwierdzonego, co oznacza, że płatność została stronie przyznana do obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, tj. 29,78 ha. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia stawka płatności za 1 ha, na którym jest realizowany pakiet 7, wynosi 792,00 zł.

Zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 "Nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:

a. niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;.

b. niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c. niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d. dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e. niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f. zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Zdaniem organu odwoławczego powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i na zmianę stanowiska organu nie wpływają argumenty podniesione przez stronę w treści odwołania. W aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Strona nie wskazuje również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. W ocenie organu odwoławczego popełniony przez stronę błąd, polegający na zadeklarowaniu we wniosku powierzchni mniejszej, aniżeli faktycznie użytkowana rolniczo, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Oczywista omyłka to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej - błąd niebudzący wątpliwości. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenia określonych działań kontrolnych, nie może zostać uznana za omyłkę o takim charakterze. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów rolnych stanowi podstawę dla określenia wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy. Powierzchnia gruntów zadeklarowana do pomocy finansowej określa zatem ciężar finansowy tej pomocy, a zatem wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Ponadto wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, że znane mu były zasady w ich całokształcie. W związku z powyższym, w ocenie organ odwoławczego, strona ponosił wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo we wniosku i na zmianę stanowiska organu nie wpływa argumentacja, zgodnie z którą złożenie wniosku o przyznanie płatności zostało poprzedzone przeprowadzeniem pomiarów geodezyjnych zgłoszonych do płatności gruntów.

W ocenie organy odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem jak zostało to powyżej wykazane różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku a obszarem zatwierdzonym w toku postępowania stanowi 3,99% powierzchni obszaru zatwierdzonego.

Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 organ wyjaśnił, że wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Zgodnie z przywołanym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w rozdziale IV zatytułowanym "Obliczanie pomocy i kar administracyjnych związanych z systemami płatności bezpośrednich i środkami rozwoju obszarów wiejskich w ramach zintegrowanego systemu" nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Podane przez beneficjenta ww. informacje powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornych działek.

Organ odwoławczy podzielił natomiast zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji zapisów art. 107 § 3 k.p.a., jednak uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazując na naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 6 i w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny i niedbały z zaniechaniem inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania czy nieprawidłowości jakie ustalił organ są wynikiem zaniedbania rolnika, zawinionego, czy też niezawinionego zachowania rolnika oraz bez ustalenia przyczyn rozbieżności w powierzchni działek pomiędzy wartością zgłoszoną we wniosku, a wynikami kontroli poprzez przesłuchanie osób przeprowadzających kontrolę, a także M. R. i geodety A. K., co skutkowało zmniejszeniem przyznanych rolnikowi płatności o kwotę 2 043,36 zł;

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

b) art. 64 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy nieprawidłowości jakie zostały ustalone w wyniku kontroli przez organ I instancji nie są wynikiem zawinionego działania producenta rolnego, które miałoby doprowadzić do nieprawidłowego wskazania powierzchni działek skutkującego pomniejszeniem kwoty wypłaconej tytułem płatności

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania B. D. płatności ekologicznej ([...]) na rok 2016, w pomniejszonej wysokości.

Istota sporu sprowadzała się zatem do oceny prawidłowości przeprowadzonych kontroli przez inspektorów terenowych oraz czy ustalone nieprawidłowości są wynikiem zawinionego niewypełnienia obowiązków przez skarżącego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 370 ze zm.)

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntu, na którym jest położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha.

Natomiast zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 12 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia).

Z treści powyżej powołanych przepisów wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności ekologicznej jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.

Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013). Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.

W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014). W myśl art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) 73/2009 (Dz.U. U.E. L z 2013 r. nr 347 str. 608, dalej: "rozporządzenie 1307/2013"), "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyższy System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ma zatem na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje swoim zasięgiem wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Sytemu Zarządzania i Kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a ich maksymalna powierzchnia kwalifikowana następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęcia lotnicze bądź satelitarne wykonane w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, tj. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy.

Dodać w tym miejscu należy, że pod pojęciem "posiadania" gospodarstwa rolnego rozumieć należy stan faktyczny, polegający na rzeczywistym i faktycznym użytkowaniu gruntów. Pojęcie to ściśle wiąże się z produkcją rolną, której wspieraniu płatności do gruntów rolnych mają służyć. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 853/08). Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą.

W rozpatrywanej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiła przeprowadzona w dniach od 28 września do 17 listopada 2016 r. kontrola na miejscu. Wyniki weryfikacji terenowej pozwoliły organom na stwierdzenie nieprawidłowości na zgłoszonych do płatności ekologicznej działkach C1 i D1. Na działce rolnej C1 położonej na działce ewidencyjnej nr 288,289 stwierdzono zawyżenie zadeklarowanej powierzchni działki rolnej w stosunku do powierzchni stwierdzonej (kod DR13+). na działce C1 stwierdzono grupę upraw PWB (łubin wąskolistny), na powierzchni 25,15 ha. Powierzchnia wskazana we wniosku 26,66 ha. Powierzchnia ta została pomniejszona względem powierzchni deklarowanej o 1,51 ha. Na pomniejszenie złożyły się następujące elementy:

- wyłączenie nr 1 znajdujące się w części zachodniej działki rolnej, stanowiące teren nieużytkowany i zadrzewiony,

- wyłączenie nr 2 znajdujące się w części wschodniej działki rolnej, stanowiące teren nieużytkowany i niewykoszony, staw oraz zadrzewienia i zakrzaczenia wokół niego.

Ponadto w części południowozachodniej działki stwierdzono łąkę, tereny przywrócone do użytkowania, w jej części środkowej tereny, na których nie stwierdzono śladów łubinu wąskolistnego, zadrzewienia oraz tereny wyłączone z użytkowania i niezgłoszone przez rolnika do płatności, zaś przywrócone do produkcji rolnej, na których nie stwierdzono śladów łubinu.

Podkreślić należy, że stan gruntu w dniu kontroli zobrazowany został na zdjęciach wykonanych na konkretnych działkach oraz na wykonanych szkicach do każdej działki rolnej.

W przypadku działki rolnej D1 w treści wniosku strona zadeklarowała działkę o powierzchni 6,99 ha "żyto ozime" na działce ewidencyjnej nr 289. W wyniku kontroli stwierdzono, że działka rolna D1 ma powierzchnię 7,21 ha oraz zastosowano kody pokontrolne: DR13-, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, DR23, tj. kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, DR53 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Ze szkicu z pomiaru przedmiotowej działki ustalone w toku kontroli granice uprawy na działce pokrywają się z granicami działki rolnej wskazanymi przez stronę na złożonym wraz z wnioskiem załączniku graficznym (za wyjątkiem niewielkiego obszaru położonego w południowej części działki, przy granicy z działką ewidencyjną nr 43/2, na którym stwierdzono teren użytkowany rolniczo i włączono go do powierzchni działki rolnej D1. Działka została zobrazowana na zdjęciach nr 1-9.

Obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku w niniejszym przypadku w roku 2016. Producent rolny winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i to on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.), w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Stosownie do art. 27 ust. 2 ww. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionej regulacji wynika, że w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej płatności obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego zostały w istotny sposób zmodyfikowane w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma wątpliwości, że obowiązki organu zostały ograniczone do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie.

Wobec powyższego, w ocenie sądu organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z zeznań osób przeprowadzających kontrolę oraz geodety, skoro w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy w postaci dokumentacji pokontrolnej (fotografie, szkice konkretnych działek rolnych) sporządzony przez osoby przeprowadzające kontrolę.

Ponadto inspektorzy przeprowadzający kontrolę odnieśli się do pomiarów dokonanych przez zatrudnionego przez stronę geodetę, wskazując, że pomierzył powierzchnię działek ewidencyjnych, do czego jest uprawniony. Natomiast dla prawidłowego określenia powierzchni upraw konieczna jest wiedza na temat jakości gruntów i zasad kwalifikowania ich do płatności. Jednocześnie podkreślono, że zasięg gruntów ornych, przedstawionych na szkicach pomiarowych sporządzonych przez zatrudnionego przez stronę geodetę, różni się od przebiegu granic upraw zaznaczonych przez stronę na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych.

Konkludując należy wskazać, iż przedstawione zarzuty dotyczące zaniechania inicjatywy dowodowej są nieprzekonywujące, a poczynione przez organy ustalenia należy uznać za prawidłowe.

Ponadto wskazać należy, że składając wniosek o płatność skarżący oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem (sekcja IX wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania"). Podkreślić należy, że skutki błędów popełnionych we wniosku o płatność obciążają wnioskodawcę, także w przypadku, gdy przy jego sporządzaniu korzystał z pomocy profesjonalnego doradcy, czy tak jak w tym wypadku geodety. Skorzystanie z pomocy profesjonalisty przy wypełnianiu wniosku, jakkolwiek wskazuje na dobre intencje w zakresie poprawności ubiegania się o płatności, to nie zwalnia wnioskodawcy od odpowiedzialności za błędy popełnione przez profesjonalny podmiot przy sporządzaniu wniosku o przyznanie płatności. Ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża samego wnioskodawcę (por. wyroki NSA z dnia 14 lipca 2015 r. II GSK 1481/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W zaskarżonej decyzji przeanalizowano przypadki, w których rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 wyłącza nakładanie kar administracyjnych. Przepis art. 64 ust. 2 tego aktu stanowi, że nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:

a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Strona twierdzi, że do jej sytuacji odnosi się przypadek wymieniony w pkt d. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zaś wskazał, że w niniejszej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania. Ponownie wymaga podkreślenia, że korzystanie przy sporządzaniu wniosku o płatność z pomocy innych osób nie wyłącza odpowiedzialności aplikującego o pomoc za błędy popełnione przez profesjonalistę.

W tej sprawie trudno wprawdzie mówić o błędach geodety, których dokonał pomiarów w ramach posiadanych uprawnień, ale do prawidłowego wypełnienia wniosku konieczna była dodatkowa wiedza z zakresu zasad kwalifikowania działek do płatności. Nikt poza stroną nie mógł orientować się lepiej, co do tego jaką powierzchnię działki rolnej uprawia i zgłasza do płatności.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył więc art. 64 ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013.

W rozpatrywanej sprawie obszar działek zadeklarowanych we wniosku okazał się inny, niż obszar zatwierdzony w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia (UE) 640/2014. Ponieważ więc różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a zatwierdzoną wyniosła 3,99%, słusznie zastosowano wobec skarżącego art. 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia i nie dopuszczono się jego naruszenia.

Nieuzasadniony jest wobec powyższego zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 , 80 i art. 6 k.p.a. oraz 64 ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

dc