Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 670/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki części budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozpatrywana sprawa dotyczy budynku wybudowanego na terenie działki nr 1 w M.. Budynek ten został wzniesiony legalnie na podstawie decyzji Urzędu Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwoleniu na budowę. Obecnie jego właścicielką jest K. R.

Dnia [...] r. zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie w sprawie legalności rozbudowy przedmiotowego budynku między innymi o taras. Zakończyło się ono wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] r. nakładającego na właścicielkę przedmiotowej nieruchomości obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 29 września 2017 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych, brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową nieruchomość. Wskazano, że wykonanie obowiązków wskazanych w postanowieniu zainicjuje nałożenie opłaty legalizacyjnej, a w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków spowoduje wydanie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku, objętej niniejszym postępowaniem.

Na skutek zażalenia adresatki postanowienia sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] w części dotyczącej terminu spełnienia obowiązków i wyznaczył w tym zakresie nowy termin - 31 stycznia 2018 r., w pozostały zakresie utrzymał ww. postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Gl 1043/17 oddalił skargę strony na powyższe postanowienie.

W związku z upływem terminu określonego w postanowieniu z dnia [...] r. PINB w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] , działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał właścicielce nieruchomości rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego tj. zadaszonego tarasu, zlokalizowanego przy południowej elewacji budynku, na terenie działki nr 1 w M. (obręb [...]).W uzasadnieniu organ przytoczył podstawy prawne swego rozstrzygnięcia, przedstawił przebieg całego postępowania oraz wskazał, że zaistniały w sprawie przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Na skutek odwołania adresatki decyzji sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który zaskarżoną decyzją utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W pełni podzielił ustalenia PINB w C. oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Podkreślił, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie zobowiązujące właścicielkę nieruchomości do przedłożenia, w określonym terminie, dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli. Bezskuteczny upływ tego terminu obligował organ I instancji do wydania nakazu rozbiórki. Powołał się przy tym na wyrok tutejszego WSA w Gliwicach o sygnaturze II SA/Gl 1043/17, w którym Sąd stwierdził, że "wynika z nich w sposób niebudzący wątpliwości, tak jak to ustaliły organy orzekające, że w następstwie zrealizowania tych robót powstał nowy zadaszony taras dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego, względnie iż doszło do odbudowy istniejącego wcześniej w tym miejscu tarasu (po jego wcześniejszej rozbiórce) czyli, że doszło do rozbudowy tego budynku w rozumieniu art 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W żadnym wypadku zrealizowanych wówczas robót polegających, według zeznań skarżącej, na przesunięciu i powiększeniu tarasu o 55 cm, wymienienie wszystkich drewnianych elementów konstrukcyjnych w postaci słupów, zastrzałów, krokwi, wykonaniu nowych punktowych betonowych fundamentów oraz wymianie pokrycia dachu nie można uznać za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. Porównanie wyglądu tarasu na fotografiach z lat [...] - [...] oraz obecnie daje jednoznaczne podstawy do przyjęcia, że mamy do czynienia z całkowicie nowym obiektem, w tym również gdy chodzi o dach i sposób jego połączenia z budynkiem".

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, umorzenia postępowania w sprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła ŚWINB w Katowicach naruszenie:

1) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób pomijający interes społeczny i naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa, co przejawiało się rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżącej wątpliwości dotyczących stanu faktycznego i prawnego,

2) art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zapewnienie wyłącznie w sposób iluzoryczny postępowania dwuinstancyjnego oraz częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, stosując jednak inna kwalifikacje oraz inna podstawę prawna w zakresie spornego obiektu,

3) art. 7, art. 8 , art. 11 , art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, nierozpoznanie twierdzeń, zarzutów i dowodów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu,

4) art. 103 § 2 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że wykonanie wiaty tarasowej nastąpiło są bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała ustalenia organów nadzoru budowlanego. W jej ocenie dobudowana część tarasu stanowi obiekt, którego wzniesienie nie wymaga pozwolenia na budowę. Podkreśliła, że organy powołują się na nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1043/17 z dnia 20 grudnia 2017 r. od którego została wniesiona skarga kasacyjna. Rozstrzygnięcie NSA uchylające powyższy wyrok może zaś zmienić zupełnie jej sytuację prawną.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia [...] tutejszy Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku o sygnaturze II S/Gl 1043/17. Postępowanie to zostało podjęte dnia 21 grudnia 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Ustęp drugi tego artykułu stanowił, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Treść wspomnianego postanowienia określał art. 48 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W ramach wyżej wskazanego postępowania organ czynił kilka ustaleń. Przede wszystkim dotyczyły one legalności zamierzenia. Bezprzedmiotowe było bowiem wszczynanie procedury legalizacyjnej, w sytuacji gdy obiekt wzniesiono zgodnie z prawem. Następnie organ nadzoru budowlanego ustalał, czy obiekt może być zalegalizowany. Warunkiem oczywiście było dostarczenie odpowiedniej dokumentacji (o której mowa w art. 48 ust. 2). Właściciel nieruchomości mógł dostarczyć dokumentację w celu zalegalizowania. Mógł również nie podjąć żadnych działań godząc się na rozbiórkę. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 4 ustawy "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1".

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego są prawidłowe. W sprawie zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to jest ostateczne i prawomocne. Zostało ono bowiem utrzymane w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie tutejszy Sąd wyrokiem o sygnaturze II SA/Gl 1043/17 oddalił skargę właścicielki nieruchomości wyraźnie stwierdzając, że "wynika z nich w sposób niebudzący wątpliwości, tak jak to ustaliły organy orzekające, że w następstwie zrealizowania tych robót powstał nowy zadaszony taras dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego, względnie iż doszło do odbudowy istniejącego wcześniej w tym miejscu tarasu (po jego wcześniejszej rozbiórce) czyli, że doszło do rozbudowy tego budynku w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego". Co istotne, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 2020 r. (sygn. II OSK 1526/18) oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu stwierdził, iż "tak zgromadzony materiał dowodowy nie mógł zatem budzić wątpliwości co do jego wiarygodności i obiektywności, co zarzuca skarżąca. Organy ustaliły, że w wyniku robót budowlanych dokonanych przez skarżącą doszło do powstania nowego zadaszonego tarasu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, względnie, że doszło do odbudowy istniejącego w tym miejscu wcześniej tarasu (po jego wcześniejszej rozbiórce) czyli, że doszło do rozbudowy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane".

Kwestia samowolnej rozbudowy budynku oraz prawidłowości wydanego w sprawie postanowienia zostały przesądzone i Sąd obecnie nie będzie się do nich odnosił.

Termin przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej został określony ostatecznie na dzień 31 stycznia 2018 r. i nie został przez skarżącą dochowany. Organ nadzoru budowlanego był więc zobowiązany, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Zarzuty skargi określone w pkt 1 i 2 odnoszą się do ustaleń w przedmiocie legalności rozbudowy budynku. To zostało już przesądzone w rozpoczętym postępowaniu legalizacyjnym. To samo dotyczy zarzutu oznaczonego pkt 4. Odnośnie zarzutu wskazanego pkt 3 skargi Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień proceduralnych w sprawie. Organy nadzoru budowlanego we wskazanym zakresie (dotyczącym wydania nakazu rozbiórki) wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach rozstrzygnięć obu instancji.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.