Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 228/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Imperial [...] S.A. w Jankowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Po 95/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Imperial [...] S.A. w Jankowicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić Imperial [...] S.A. w Jankowicach termin do uzupełnienia braków skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi NSA/post.1 – postanowienie "ogólne


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 maja 2006 r. odmówił Imperial [...] S.A. z siedzibą w Jankowicach przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że przedstawione przez pełnomocnika skarżącej zwolnienie lekarskie nie uprawdopodobniło w sposób wystarczający okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. W ocenie Sądu profesjonalny pełnomocnik - radca prawny – zobowiązana była do terminowego i rzetelnego wykonania zarządzenia Sądu wzywającego do usunięcia braków skargi, zwłaszcza, że o obowiązku tym dowiedziała się zanim zachorowała. Jeżeli choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi spółki osobiste wykonanie zarządzenia Sądu, to jej obowiązkiem było zlecenie jego wykonania innej osobie. Sąd podniósł, że z pełnomocnictwa z dnia 8 stycznia 2004 r. wynika, że pełnomocnik skarżącej pełni funkcję kierownika do spraw prawnych, co wskazuje, że w spółce istnieje odrębna komórka zajmująca się tymi sprawami, w której przy właściwej organizacji pracy nie powinno być trudności z wykonaniem zarządzenia Sądu przez innego pracownika w zastępstwie radcy prawnego. Tymczasem pełnomocnik skarżącej nie wykazała by podjęła jakiekolwiek działania, które mogłyby zapobiec uchybieniu terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu lub orzeczenie co do meritum i przywrócenie skarżącej terminu do uzupełnienia braków skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że zachorowała nagle, a objawy choroby (wysoka temperatura i silny ból gardła) oraz kuracja antybiotykowa uniemożliwiały jej wykonywanie obowiązków służbowych, w tym zorganizowanie zastępstwa w celu wykonania wezwania Sądu. Zarządzenie Sądu zostało jej doręczone w dniu 6 marca 2006 r. zatem termin jego wykonania upływał w dniu 13 marca 2006 r. Pełnomocnik skarżącej zamierzała uzupełnić braki skargi w drugiej połowie terminu, lecz uniemożliwiła jej to nagła choroba. Zdaniem pełnomocnika skarżącej nie można uznać, że wstrzymywanie się z dokonaniem czynności do ostatnich dni terminu jest zawinionym działaniem uzasadniającym przyjęcie jej niedbalstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jest zasadne.

Stosownie do art. 86-87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a., przesłankami przywrócenia terminu są: złożenie wniosku w tej kwestii w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, równoczesne dokonanie czynności uchybionej.

Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony, co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.

W literaturze prawniczej i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się między innymi nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wystąpiła wymieniona, niezawiniona przyczyna uchybienia terminowi. Z okoliczności sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków skargi i uiszczenia wpisu sądowego w dniu 6 marca 2006 r. W trakcie biegu terminu, który upływał w dniu 13 marca 2006 r. pełnomocnik skarżącej nagle zachorowała i w okresie od dnia 9 do dnia 14 marca 2006 r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego z zaleceniem leżenia. Objawy choroby – wysoka gorączka (ponad 39º C), silny ból gardła – oraz kuracja antybiotykowa uniemożliwiały pełnomocnikowi normalne funkcjonowanie, w tym komunikowanie się z innymi osobami. W tych okolicznościach należało uznać, że pełnomocnik spółki nie miała realnej możliwości podjęcia czynności procesowej, ani wyręczenia się inną osobą. Nie sposób wymagać, by radca prawny przewidując chorobę, zawczasu wykonała zarządzenie Sądu lub zleciła to komuś innemu.

Na marginesie dodać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyciągnął zbyt daleko idące wnioski z treści pełnomocnictwa z dnia 8 stycznia 2004 r. Wskazanie w nim, że w dacie jego sporządzania radca prawny E. K. pełniła funkcję kierownika do spraw prawnych nie było wystarczające do przyjęcia, że w okresie biegu terminu do uzupełnienia braków skargi, a więc dwa lata później, stan ten trwał i w spółce istniała komórka zajmująca się sprawami prawnymi, którą kierowała pełnomocnik skarżącej, co umożliwiało jej wyręczenie się inną osobą. Nie można przy tym pominąć twierdzeń pełnomocnika skarżącej, że sprawę prowadziła jednoosobowo.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, który w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że nie można poczytać za zawinione działanie strony zwlekanie z dokonaniem czynności procesowej do ostatniego dnia terminu. Nastąpienie zdarzenia uniemożliwiającego zachowanie terminu nawet w ostatnim dniu przed jego upływem musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu i nie można czynić stronie zarzutu, że powinna była dokonać czynności wcześniej (por. postanowienie z 9 października 1986 r., IV PZ 82/86, OSNCP 1988, nr 1, poz. 15 oraz postanowienie z 20 marca 1969 r., III CRN 461/68, LEX nr 6477).

W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nagłą chorobę pełnomocnika skarżącej należało uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu.

W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały także pozostałe przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu. Wniosek w tej kwestii pełnomocnik skarżącej złożyła w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., to jest w dniu 17 marca 2006 r., i jednocześnie dokonała uchybionej czynności.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącej termin do uzupełnienia braków skargi i uiszczenia wpisu od skargi.