Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1357/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt I OSK 1357/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędzia NSA Sędzia del. WSA Irena Kamińska Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. W. od punktu "4" wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2124/12 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2124/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie rozstrzygającym o utrzymaniu w mocy punktu 5 i 6 decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], uchylił punkt 5 i 6 decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie uchylonym nie podlega wykonaniu, oddalił skargę w pozostałym zakresie oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i rozważania:

Pismem z dnia 16 lutego 2011 r. P. S.A. z siedzibą w P. (dalej: P.) wystąpiło do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...], położone w obrębie N., gm. [...], będącej współwłasnością B. W. oraz P. W. w związku z zamierzoną realizacją inwestycji – budową III nitki rurociągu "[...]" wraz z kablem światłowodowym.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości.

Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] orzekł o:

‒ (1) ograniczeniu sposób korzystania z części przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia P. na realizację budowy rurociągu ropy naftowej na powyższej nieruchomości wraz z kablem światłowodowym jako "innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń";

‒ (2) zobowiązaniu B. W. i P. W. do udostępnienia inwestorowi określonych części przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji inwestycji opisanej w ust. 1;

‒ (3) zobowiązaniu P. do przywrócenia przedmiotowej części nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu urządzeń opisanych w ust. 1, przestrzegania podczas realizacji inwestycji obowiązujących przepisów, przyznania i wypłacenia odszkodowania za rzeczywiste szkody powstałe wskutek zajęcia wyżej określonej części nieruchomości w celu realizacji omówionej w ust. 1 inwestycji niezwłocznie po zakończeniu planowanej inwestycji;

‒ (5) zezwoleniu P. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości;

‒ (6) nadaniu w zakresie pkt 5 rygoru natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 124 ust. 1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie P. wykonujące zadania związane ze wskazaną inwestycją realizuje cele publiczne w rozumieniu art. 6 pkt. 2 u.g.n, a ułożenie kabla światłowodowego należy do "innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Ponadto zauważył, że Rada Gminy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2005 r. zatwierdziła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dotyczący wprowadzenia do istniejącego systemu rurociągów naftowych – III nitki rurociągu wraz z kablem światłowodowym, w granicach obszarów objętych ww. planem. Z treści uchwały wynika, iż nieruchomość objęta wnioskiem inwestora została ujęta w tym planie pod budowę III nitki rurociągu. Organ uznał, że wnioskodawca uzasadnił wystarczająco ww. przesłanki wskazując, że dysponuje już prawem do nieruchomości sąsiednich, a jedynie brak dysponowania działkami objętymi wnioskiem blokuje możliwość realizacji inwestycji. Powyższe uzasadnia zezwolenie wnioskodawcy na natychmiastowe zajęcie nieruchomości objętej wnioskiem oraz nadanie decyzji w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał również, że sprawa ustalenia odszkodowania za szkody wyrządzone w czasie budowy rurociągu przesyłającego ropę naftową na części przedmiotowej nieruchomości, to obowiązek ciążący na wykonawcy po zrealizowaniu inwestycji. Dodał, że o ile wysokość odszkodowania nie zostanie uzgodniona między stronami, będzie przedmiotem odrębnego postępowania.

Na skutek wniesionego przez P. W. odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości w trybie przepisu art. 124 u.g.n., jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Dalej organ zauważył, że weryfikowanie kwestii dotyczącej wysokości odszkodowania nie jest przedmiotem postępowania organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n. Postępowanie to dotyczy bowiem wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, po pozytywnym zweryfikowaniu określonych w nim przesłanek. Organ zaznaczył też, że aby była mowa o wyrażonej zgodzie przez właścicieli, musi dojść do zawarcia stosownej umowy, której w rezultacie nie zawarto. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przeprowadzone rokowania ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości nie zostały zakończone podpisaniem umowy cywilnoprawnej. Odnosząc się do zarzutu, że w sprawie nie można mówić o spełnieniu ustawowej przesłanki, tj. braku zgody właściciela nieruchomości, ponieważ nie zostało spełnione ani przez Starostę, ani przez inwestora żądanie wykupu przedmiotowych działek, organ odwoławczy wskazał, że żądanie wykupu nieruchomości w sytuacji określonej w art. 124 ust. 5 u.g.n. ma charakter cywilnoprawny i nie wszczyna postępowania administracyjnego. Organ uznał ponadto, że w świetle zgromadzonych dokumentów, dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właścicieli nieruchomości.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. W. Zarzucił naruszenie: art. 124 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że nie było możliwe uzyskanie zgody skarżącego na wykonanie prac na należącej do niego działce, art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że w sprawie doszło do rokowań, art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia istotnego materiału dowodowego w sprawie i nie rozpatrzenie merytoryczne wszystkich zarzutów skarżącego oraz art. 108 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie została spełniona przesłanka nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W obszernym uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że, w jego ocenie, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie bez dogłębnej analizy podniesionych w nim zarzutów. W szczególności organ drugiej instancji w toku postępowania nie uwzględnił faktu zawarcia umowy z dnia 29 sierpnia 2006 r. między nim a P., w której skarżący zgodził się na wybudowanie na jego działkach rurociągu z linią światłowodową. Pominięcie tej okoliczności stanowi istotne uchybienie organu, jak również naruszenie przepisu art. 77 k.p.a.

W ocenie skarżącego organ nie podjął trudu analizy operatów szacunkowych złożonych skarżącemu przez P., które, w jego ocenie, określały wartość przedmiotowych działek w oderwaniu od realiów rynkowych. Ponadto w trakcie rokowań ze strony P. nie padła żadna możliwa do zaakceptowania przez skarżących propozycja uzyskania od nich zgody na wykonanie prac. W jego ocenie rokowania należy uznać za pozorne, gdyż faktycznie nie zmierzały do osiągnięcia porozumienia i podpisania umowy, a jedynie miały stanowić podstawę ziszczenia się przesłanki braku zgody właścicieli nieruchomości niezbędnej do wystąpienia do starosty o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Skarżący zarzucił również, że doszło do naruszenia przepisu art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności bez uzasadnionej przesłanki w szczególności, że P. od 2006 r. dysponował zgodą skarżącego na wykonanie prac związanych z budową rurociągu na przedmiotowych działkach, a mimo to nie podjął żadnych czynności w tym zakresie. P. nie może się zatem powoływać na okoliczność, że może mu grozić strata w przypadku opóźnienia inwestycji, gdyż na takie opóźnienie wpływ miała jego własna bezczynność. W szczególności skarżący zaznaczył, że organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się merytorycznie do jego uwagi oraz że organ w uzasadnieniu decyzji powinien dokładnie wskazać, które przesłanki ustawowe zaistniały i przesądziły o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem uznał ją za zasadną, ale jedynie w zakresie zezwolenia P. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz w zakresie nadania zaskarżonej decyzji w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności, co, w ocenie tego Sądu, czyniło zaskarżoną decyzję wadliwą wyłącznie w tej części.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nadając rygor natychmiastowej wykonalności powołał się na treść przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. Tymczasem, w ocenie Sądu, przepis ten reguluje inne postępowanie, a mianowicie dotyczące zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, co stanowi odrębną sprawę. Postępowanie takie może być wszczęte dopiero po wydaniu decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie postępowanie toczyło się na podstawie art. 124 u.g.n. Wynika to zarówno z treści wniosku z dnia 16 lutego 2011 r., w którym wyraźnie podano podstawę prawną żądania – art. 124 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.g.n. oraz wskazano treść żądania jako czasowe ograniczenie korzystania z nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. (art.108 § 1 k.p.a.). Z treści rozstrzygnięcia i podanej podstawy prawnej wynika, że organ orzekał (poza rygorem natychmiastowej wykonalności) na podstawie art. 124 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 i ust. 7 oraz art. 132 ust. 6 u.g.n. Wobec tego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. i wywody uzasadnienia odnoszące się do niezwłocznego zajęcia nieruchomości naruszają powyższe przepisy i naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że nie można łączyć tych dwóch postępowań i stosować regulacji z postępowania dotyczącego zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości do postępowania w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości. Z tej przyczyny Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, wskazując jako podstawę swojego działania art. 145 § 1 pkt. 1 a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a.

Uznając skargę w pozostałej części za niezasadną, Sąd pierwszej instancji uznał, że w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Dlatego też ustawodawca określił przesłanki, które muszą być spełnione, aby decyzja taka mogła być wydana. Do przesłanek tych należą, wskazane w art. 124 ust. 3 u.g.n., rokowania, których obowiązek przeprowadzenia ciąży na wnioskodawcy przed złożeniem wniosku. W niniejszej sprawie za bezsporne Sąd uznał, że rokowania nie były skuteczne, gdyż wnioskodawca i skarżący nie doszli do porozumienia. Punktem najbardziej spornym była wysokość odszkodowania. Negatywny wynik rokowań skutkował wystąpieniem przez inwestora z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości strony skarżącej.

Postępowanie wykazało, że P. realizuje cele publiczne w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Prowadzona inwestycja – przebieg rurociągu wraz z infrastrukturą techniczną – jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dotyczącym wprowadzenia do istniejącego systemu rurociągów naftowych III nitki rurociągu wraz z kablem światłowodowym, w granicach obszarów objętych ww. planem.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących ewentualnej szkody, którą w związku z pracami P. ponieść może skarżący, to Sąd podkreślił, że są to zarzuty przedwczesne, które mogą być wzięte pod uwagę po zakończeniu inwestycji.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd pierwszej instancji w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. W., zaskarżając go w części, w której Sąd oddalił skargę, tj. w zakresie pkt. 4 wyroku.

Wskazując na art. 174 P.p.s.a., podniósł następujące zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego:

‒ art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to uchybienie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania;

‒ art. 134 § 4 P.p.s.a. (jak wynika z dalszej treści skargi kasacyjnej – chodzi o § 1 wskazanego przepisu), poprzez brak odniesienia się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ administracyjny prawa materialnego (art. 124 ust. 1) oraz prawa procesowego (art. 7 i art. 77 k.p.a.), które to uchybienie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania;

‒ art. 124 ust. 3 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do rokowań.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu z pozostawieniem temu Sądowi decyzji o kosztach postępowania kasacyjnego.

W obszernym uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł m.in., że Sąd pierwszej instancji ograniczył się w uzasadnieniu wyroku do przestawienia tzw. historii sprawy, a więc stanu faktycznego i prawnego, w którym zostało wydane rozstrzygnięcie organu administracyjnego drugiej instancji. W uzasadnieniu próżno bowiem szukać opisu w jaki sposób Sąd ustalił podany stan faktyczny, w tym czy i w jakim stopniu dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym bardziej stwierdzenia, czy stanowi on również podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w postaci niezawarcia w nim stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi istotne naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a, które to naruszenie stanowi samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że jednym ze sformułowanych w skardze zarzutów wobec decyzji Wojewody [...] była niewłaściwa interpretacja art. 124 ust. 1 u.g.n. i przyjęcie, że nie było możliwe uzyskanie zgody skarżącego na wykonanie prac na należącej do niego nieruchomości. Skarżący w skardze do WSA szeroko uzasadnił swój zarzut m.in. wskazując, iż w świetle znajdujących się w aktach postępowania dokumentów, należy stwierdzić, że ze strony P. nie padła żadna możliwa do zaakceptowania przez skarżących propozycja uzyskania od nich zgody na wykonanie prac przez P.. Wola porozumienia i podpisania umowy musi istnieć po obu zainteresowanych stronach. Brak takiej woli po stronie podmiotu inwestującego i próba uzyskania zgody na inwestycję z naruszeniem słusznego interesu właścicieli nieruchomości powinien stanowić przesłankę dla organu uprawnionego w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. do odmowy wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Tymczasem Sąd pierwszej instancji zaniechał odniesienia się do powyższego zarzutu skarżącego, ograniczając się do wzmianki opisującej przepis art. 124 ust. 1 u.g.n.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd pierwszej instancji tylko w ograniczonym zakresie odniósł się do postawionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że w sprawie doszło do rokowań. Sąd nie odniósł się do wskazanych w uzasadnieniu ww. zarzutu twierdzeń skarżącego, przede wszystkim do zarzutu pozorności rokowań P. ze skarżącym, które z samego założenia nie zmierzały do podpisania porozumienia, ale miały stanowić podstawę do wykazania przez P., że skarżący nie wyraża zgody na ograniczenie go w sposobie korzystania z nieruchomości, co stanowiło warunek wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji przez Starostę. W ocenie skarżącego nie każde prowadzenie rokowań może być uznane za spełniające warunek z art. 124 ust. 3 u.g.n. Za takie nie mogą być na pewno uznane rokowania pozorne. To na podmiocie mającym interes w uzyskaniu zgody na wykonywanie prac na przedmiotowych działkach spoczywał obowiązek wszczęcia i prowadzenia rokowań. Za takowe nie można uznać występowania przez P. z pozycji siły i próby narzucenia swoich warunków, nieakceptowalnych dla skarżących. Pominięcie okoliczności pozorności rokowań, co skutkować powinno odmową uznania ich jako rokowań, o których mówi art. 124 ust. 3 u.g.n., stanowi naruszenie tegoż artykułu, czego konsekwencją powinno być uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanym przez skarżącego zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a. W sytuacji, gdy autor środka odwoławczego zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przepisów prawa procesowego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, bądź też po ustaleniu, czy nie nastąpiło naruszenie innych przepisów procesowych powodujących wadliwość wydanego wyroku przez sąd administracyjny lub aktu przez organ podatkowy, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni prawa lub subsumcji stanu faktycznego do zastosowanego przez sąd przepisu prawa materialnego.

Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak zawartości w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób opisany w zarzucie i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11, dostępne w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt. II FSK 8/09 (ONSA i WSA 2010, z.3 poz. 39) wyrażono pogląd stosownie, do którego przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej – sąd administracyjny nie posiada, co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego, w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest natomiast zbadanie, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd I instancji przyjął, że P. S.A. w Płocku realizuje cele publiczne w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., prowadzona inwestycja – przebieg rurociągu wraz z infrastrukturą techniczną – jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Inwestycja ta, jak przyjął Sąd I instancji, jest prowadzona w granicach obszarów objętych wskazanym planem, określonych w załączniku nr 1 do uchwały, a organ zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. precyzyjnie określił obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa własności, wskazując powierzchnię i terytorialny zakres ograniczenia z odwołaniem się do załącznika graficznego do decyzji, z którego wynika przebieg inwestycji przez nieruchomość skarżącego.

Ponadto Sąd I instancji przyjął, iż w sprawie toczyły się rokowania, rokowania te nie były skuteczne, gdyż wnioskodawca i skarżący nie doszli do porozumienia. W tym zakresie Sąd powołał się na protokół z rokowań z 21 kwietnia 2011 r. oraz na pismo z dnia 9 lutego 2011 r., z którego wynika, że, zdaniem P. W., przedstawione przez inwestora operody są znacząco zaniżone. Negatywny wynik rokowań był podstawą wystąpienia przez inwestora z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej.

Poczynione i przyjęte ustalenia faktyczne, biorąc pod uwagę treść art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Zakres koniecznych ustaleń faktycznych wyznacza bowiem przepis prawa materialnego. Nie sposób zatem podzielić poglądów autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za jego podstawę.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie jest zatem zasadny.

W rozpoznawanej sprawie nie naruszono także art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ prawa materialnego (art. 124 ust. 1 u.g.n.) oraz prawa procesowego (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Zgodnie z powołanym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w wskazanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. skarżący powinna wykazać, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów naruszenia prawa materialnego należy podkreślić, że może ono nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia, to mylne rozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie, to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego, a mianowicie art. 124 ust. 3 u.g.n., co wobec braku skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego, czyni je bezpodstawnymi. Nie można bowiem przy pomocy zarzutu naruszenia prawa materialnego skutecznie zwalczać ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych, w tym przypadku co do kwestii ewentualnej pozorności rokowań, może być podjęta tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.