Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 109/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3 i 4, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 1 pkt 3, art. 174,  art. 183 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 § 1, art. 7, art. 8, art. 75 § 1,  art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 13g ust. 1 i ust. 1b, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: § 5 ust. 2 i 3, § 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 35 poz 316
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań  metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędziowie Jan Bała NSA Kazimierz Brzeziński Protokolant Elżbieta Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. - W.P.H.U. "T.-A." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1232/08 w sprawie ze skargi A. T. - W.P.H.U. "T.-A." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 października 2008 r., w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1232/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2007 r. na ul. H. w G. stanowiącej ciąg drogi wojewódzkiej nr [...], po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton, inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę ciągnika siodłowego marki V. o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki K. o nr rejestracyjnym [...] należącego do przedsiębiorcy A. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "T." w I.. Kontrolowany zespół pojazdów, którym kierował kierowca G. K., poruszał się

z ładunkiem drewna na trasie Z. – B. wykonując usługę transportową. W toku czynności kontrolnych dokonano pomiaru nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Ważenia dokonano przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych. Po dokonaniu ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 3,178 t; przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu o 2, 601 t, przekroczenie dopuszczalnego nacisku I pojedynczej osi nienapędowej pojazdu o 2,927 t oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku II pojedynczej osi nienapędowej pojazdu

o 1,751 t. Kierowca podpisał protokół kontroli z adnotacją "do powyższej treści uwag nie wnoszę"

W dniu [...] września 2007 r., w obecności strony, organ dokonał ponownych oględzin kontrolowanego zespołu pojazdów oraz pomiaru zakresu odległości pomiędzy osiami pojazdu i naczepy. Z czynności tej sporządzony został protokół.

Decyzją z dnia [...] września 2007 r. K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. T. karę pieniężną w wysokości 12.900,00 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U.

z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), art. 64 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 3, § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), a także rozporządzenie Ministra Infrastruktury

z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219. poz. 1861) i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11, 5 t (Dz. U. Nr 219. poz. 1860). Organ wskazując właściwe punkty załącznika do ustawy o drogach publicznych, wyjaśnił iż nałożone kary pieniężne odpowiadają stwierdzonym podczas kontroli drogowej w dniu 25 kwietnia 2007 r. przekroczeniom dopuszczalnych nacisków osi na drogę

i przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. T. zarzucił, iż wyniki pomiarów wagi pojazdu oraz nacisków osi były nieprawidłowe i w związku z tym nie mogą być podstawą do wymierzenia kary.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2007 r. nakładającą na A. T. karę pieniężną

w wysokości 12.900 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo

o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, gdyż to właśnie on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Ponadto organ stwierdził, że z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że kierowca zapoznał się

z dokumentami potwierdzającymi legalizację przyrządów pomiarowych i miejsca ważenia oraz nie zgłaszał żadnych uwag i nie sygnalizował, że warunki na miejscu ważenia mogą nie odpowiadać stosownym wymogom.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. A. T. zarzucił organowi naruszenie prawa procesowego poprzez:

- niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie,

- nieuwzględnienie i nieprzeprowadzenie wniosków dowodowych wskazujących na dochowanie należytej staranności przez przedsiębiorcę,

- naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa przez prowadzenie kontroli i postępowań kończących się wymierzaniem kar za jazdę pojazdem nienormatywnym w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego transport drogowy w zakresie przewozu drewna, bez względu na stopień zawinienia przy jednoczesnym braku przepisów precyzujących zasady postępowania, które pozwalałyby na uniknięcie naruszeń i prawidłowe postępowanie ( art. 8 i art. 11 k.p.a.),

- naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, przez nieuwzględnienie i nierozważenie wniosków i zarzutów zgłaszanych przez stronę, co do zgromadzonego w sprawie materiału i nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, jak w szczególności opinia biegłego (art. 10 k.p.a.).

Skarżący zarzucił także:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustawy o drogach publicznych, ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez przyjęcie bezwzględnej odpowiedzialności przewoźnika w wypadku przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu i przekroczenia nacisków na osie, bez względu na odpowiedzialność za zaistniałą sytuację innych podmiotów wykonujących czynności związane z tym przewozem, a także poprzez podwójne wymierzanie kary administracyjnej za "jeden i ten sam czyn" (w wypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu, przewoźnik karany jest jednocześnie za przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu oraz za przekroczenia nacisków na osie), co pozostaje w sprzeczności z zasada praworządności i zaufania obywateli do państwa,

- naruszenie art. 8 i 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

- błędy w ustaleniach faktycznych, w szczególności w zakresie twierdzeń

i okoliczności zawartych na stronie 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, albowiem wbrew wskazaniu zatrzymanie i kontrola pojazdów miała miejsce

w G., a nie we W. przy ul. L.,

- naruszenie prawa procesowego poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do stanu faktycznego w konkretnej sprawie i zgłoszonych w toku postępowania wniosków i zarzutów strony skarżącej ( art. 107 § 1 k.p.a.),

- przewlekłość postępowania odwoławczego i wydanie decyzji

z przekroczeniem terminów określonych dla załatwienia sprawy administracyjnej ( art. 11 k.p.a.).

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, jako naruszających prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zgodnie z art. 61 Prawa o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Z kolei art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13 g ustawy

o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Sąd I instancji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wskazywał na walor dowodowy protokołu z kontroli drogowej na okoliczność stwierdzonego przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżący poza prezentacją własnych twierdzeń, co do wadliwości przebiegu i wyników ważenia, nie przeprowadził dowodu przeciwko treści dokumentów, w oparciu o które wydana została decyzja nakładająca na niego karę pieniężną.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procesowych m. in. z naruszeniem art. 10 k.p.a. Skarżący został zawiadomiony pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. o przysługującym mu prawie czynnego udziału w postępowaniu m.in. o prawie wglądu do materiałów zgromadzonych w sprawie oraz wypowiadania się co do zebranych dowodów.

Zarzut naruszenia zaufania do organów państwa nie mógł znaleźć uznania Sądu, bowiem podnoszona przez skarżącego okoliczność braku winy jest bez znaczenia dla nałożonej kary administracyjnej. Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu, w świetle powołanych wyżej przepisów, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego

wniósł A. T. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, ustawy o drogach publicznych, ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresie ich niezbędnego wyposażenia, poprzez przyjęcie bezwzględnej odpowiedzialności przewodnika w przypadku przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu i przekroczenia nacisków na osie, bez względu na odpowiedzialność innych podmiotów za zaistniałą sytuację, wykonujących czynności związane z tym przewozem, w tym Lasów Państwowych,

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, ustawy

o drogach publicznych, ustawy o transporcie drogowym, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez wymierzenie podwójnej kary administracyjnej za jeden i ten sam czyn, tzn.

w sytuacji, gdy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu, przewoźnik ukarany został również za przekroczenie nacisków na osie, co pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności i zaufania obywateli do organów państwa,

- obrazę przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 10 k.p.a. tj. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i zarzutów zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, zwłaszcza niepowołanie biegłego oraz nieustosunkowanie się do zastrzeżeń strony dotyczących warunków przeprowadzenia pomiaru masy pojazdu wraz z załadunkiem, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- obrazę przepisów prawa procesowego: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uchybienie wyrażonej w tym przepisie zasadzie prawdy obiektywnej oraz uchybienie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie odpowiedniego biegłego na okoliczność dołożenia należytej staranności przez przewoźnika w sytuacji, gdy dowód taki był wnioskowany przez stronę i jednocześnie miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle braku przepisów i norm dotyczących przewozu drewna i posługiwania się w tym zakresie przez stronę opinią I. T. D. z UAM w P., co miało wpływ na treść orzeczenia,

- naruszenie wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez prowadzenie kontroli i postępowań kończących się wymierzeniem kar pieniężnych za jazdę pojazdem nienormatywnym

w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego transport drogowy w zakresie przewozu drewna poprzez nieuzasadnione zobiektywizowanie odpowiedzialności administracyjnej, w sytuacji gdy odpowiedzialność administracyjnoprawna nie ma charakteru absolutnego i nie może być oderwana od stanu prawnego i korespondującego z nim stanu faktycznego,

a wymierzenie kary może nastąpić jedynie po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,

- obrazę art. 76 § 3 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie za dowód w sprawie protokołu kontroli pojazdu i nie dopuszczenie dowodu przeciwnego

w sytuacji, gdy strona nie miała faktycznej możliwości zgłoszenia do niego zastrzeżeń albowiem nie uczestniczyła w tej czynności i nie została wezwana do zgłoszenia swoich zastrzeżeń w odpowiednim terminie przez organ I instancji w sytuacji gdy w czynności sporządzenia dokumentu uczestniczył jedynie kierowca pojazdu - nie będący stroną w sprawie i nie legitymujący się odpowiednim upoważnieniem strony do jej reprezentacji, jak również nie posiadający interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, co niewątpliwie miało wpływ na treść orzeczenia,

- obrazę przepisu art. 77 § 1 k.p.a., który wyraża zasadę oficjalności poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że to strona zobowiązana jest do przedstawiania dowodów, w sytuacji gdy wymieniony przepis nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący

i rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,

- obrazę art. 7 k.p.a., tj. uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę samego protokołu kontroli zwalniał organ odwoławczy i Sąd I instancji z obowiązku wyjaśnienia wątpliwości, tym bardziej że skarżący podnosił, że proces ważenia pojazdu odbywał się

z problemami technicznymi, odmówiono ponownego ważenia, jak również odmówiono wpisania zastrzeżeń kierowcy do protokołu czynności, w sytuacji gdy dokonanie oględzin miejsca i warunków pomiaru masy pojazdu mogło usunąć wątpliwości co do rzetelności pomiaru, co miało wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy,

w szczególności art. 141 § 4, art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c oraz ust. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku, pominięcie okoliczności i dowodów wskazywanych

w toku postępowania, a potwierdzających przeprowadzenie postępowania przez organy I i II instancji z naruszeniem zasad postępowania, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt. 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, a w szczególności nie uwzględnił podnoszonej w toku postępowania przed organami, jak i w postępowaniu przed sądem, konieczności zasięgnięcia opinii biegłego, przesłuchania świadków czy choćby przeprowadzenia oględzin miejsca przeprowadzenia pomiarów w celu ustalenia czy pomiary masy pojazdu zostały przeprowadzone rzetelnie.

Skarżący podkreślił, że obecność kierowcy na miejscu prowadzonej kontroli

i brak zgłoszenia sprzeciwu do protokołu nie jest tożsamy z zaakceptowaniem przez skarżącego ustaleń wynikających z protokołu. Ponadto fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu kontroli przez kierowcę nie zwalniał Sądu z obowiązku wyjaśnienia wskazywanych przez stronę wątpliwości.

W ocenie skarżącego Sąd meriti nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów dotyczących wadliwości procesu pomiarów kontrolowanego pojazdu samochodowego.

Skarżący podkreśla, że dochował należytej staranności, albowiem w braku szczegółowych uregulowań ustawowych i faktycznej możliwości pomiaru masy całkowitej pojazdu po załadunku, posługiwał się miarą objętości

i korespondującą z nią opinią I. T. D. z UAM w P., tak by nie dopuścić do przekraczania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku na poszczególne osie pojazdu.

W tej sytuacji, w braku odmiennych uregulowań prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był dopuścić wnioskowany przez stronę dowód z opinii biegłego, jak również odnieść się w uzasadnieniu wyroku do dowodu w postaci opinii I. T. D. UAM, którą strona dysponuje.

Skarżący wskazał, że pomimo starań strony obecnie występujący stan prawny, w szczególności brak stosownych przepisów regulujących przewóz drewna uniemożliwiają stronie uniknięcie naruszeń przepisów prawa.

W ocenie strony zakwestionowania wymaga również podwójne wymierzenie kary administracyjnej za jeden i ten sam czyn, tzn. po stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu przewoźnik został ukarany za to przekroczenie, jak również za przekroczenie nacisków na osie. Taka praktyka nie koresponduje

z zasadą praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Poza tym praktyka taka jest sprzeczna z przepisami prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta jest na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

Druga podstawa kasacyjna, mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, skonstruowana jest w ten sposób, że w ramach ostatniego w kolejności zarzutu wymieniono naruszone zdaniem skarżącego przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie art. 141 § 4, art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c oraz ust. 3 p.p.s.a. Powiązane z nimi przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 8 , art. 10, art. 76 § 3, art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., wymieniono w obrębie wcześniej wskazanych zarzutów.

Art. 145 p.p.s.a. nie jest podzielony na ustępy, oczywistym jest jednak, że jako naruszone wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 3 p.p.s.a. Spośród tych przepisów w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie nie miały zastosowania żadne przepisy uzasadniające wydanie wyroku stwierdzającego wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Wskazany jako naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny wtedy, jeżeli Sąd I instancji w ogóle nie zawarł w uzasadnieniu orzeczenia któregoś

z wymaganych prawem elementów, względnie wtedy, gdy uzasadnienie sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, na przykład skutkiem nieodniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona wnosząca środek odwoławczy nie zgadza się ze stanowiskiem sądu, że postępowanie administracyjne w zakresie gromadzenia

i oceny dowodów przeprowadzone zostało prawidłowo, w szczególności w części dotyczącej odmowy prowadzenia wnioskowanych dowodów. Nawet błędne stanowisko Sądu w omawianych kwestiach nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia zawiera wymagane elementy konstrukcyjne i możliwa jest kontrola instancyjna.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów k.p.a.

w powiązaniu z przepisami ustawy procesowej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one zasadne.

Strona zarzuca naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, co miałoby nastąpić poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i zarzutów podnoszonych w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział

w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie narusza tego przepisu działanie organu, który kierując się odmiennym od strony stanowiskiem w zakresie celowości prowadzenia dowodów i zasadności zarzutów, nie uwzględnia wniosków strony.

Zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 76 § 3 i art. 77 § 1 k.p.a. pozostają

w ścisłym związku. Odnoszą się do sfery ustaleń faktycznych organów administracji publicznej zaakceptowanych przez Sąd I instancji oraz zakresu odpowiedzialności strony wnoszącej skargę kasacyjną.

Zakres ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyznaczają znajdujące w niej zastosowanie normy prawa materialnego .

Stosownie do art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia w § 3 określa dopuszczalną masę całkowitą i dopuszczalne naciski na osie pojazdów

i zespołów pojazdów.

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje parametrów, do których odnoszono się w trakcie pomiarów ani okoliczności, że zespól pojazdów wjechał na drogę, na której obowiązywały określone przez organ administracji publicznej ograniczenia. Nie twierdziła ponadto by uzyskała pozwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Według regulacji zawartej w art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 40 c tejże ustawy wynika, że w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania

i pobierania kary pieniężnej.

Ustawodawca w art. 13 g ust. 1 b pkt 1 ustawy o drogach publicznych wyraźnie stanowi, że karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

W powiązaniu z cytowaną regulacją zawartą w art. 13 g ust. 1 omawianej ustawy oznacza, że konsekwencją ustalenia przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi

w zezwoleniu jest nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego przejazd. Przedsiębiorca ponosi więc oderwane od przesłanek winy i nienależytej staranności, związane z prowadzeniem działalności w zakresie przejazdów

(przewozów) ryzyko następstw działań lub zaniechań własnych względnie osób wykonujących przejazd w jego imieniu i na jego rzecz. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności, by uzyskać rezultat w postaci zachowania zgodnych z normami: masy pojazdów i nacisku na osie. Należyta staranność nie zawsze pozwala uzyskać wymagany prawem rezultat, co jednak nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności. Stanu prawnego w tym zakresie nie zmienił dodany po wydaniu zaskarżonej decyzji art. 13 g ust. 1 b pkt 2 ustawy o drogach publicznych odnoszący się do odpowiedzialności innych niż dokonujący przejazdu podmiotów, to jest nadawców, załadowców lub spedytorów, którzy odpowiadają pod warunkiem wpływu lub godzenia się na naruszenia. Ustawodawca pozostawiając dotychczasowe warunki odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd potwierdził wolę utrzymania omawianych przesłanek nakładania kar. W tym stanie prawnym nie jest słuszne stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej co do nieuzasadnionego zobiektywizowania czy absolutyzowania kary administracyjnej.

Wobec przedstawionych okoliczności, zasadnicze znaczenie w sprawie mają ustalenia czy rzeczywiście nastąpiło przekroczenie norm dotyczących masy pojazdu

i nacisku na osie.

Minister Transportu i Budownictwa 19 stycznia 2006 r., wykonując upoważnienie zawarte w art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wydał rozporządzenie w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego. Jak wynika z § 6 i § 7 tego rozporządzenia ustaleń faktycznych związanych z kontrolą dokonuje się na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli, której wyniki przybierają formę protokołu. Szczegółowe wymogi formalne dotyczące protokołu określone są w dalszych przepisach. Sąd I instancji słusznie przyjął, że protokołowi kontroli nie można przypisać dalej idących skutków niż właściwe dokumentowi urzędowemu w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Z regulacji zawartej w art. 76 § 1 k.p.a. wynika domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy tego co zostało dokumentem potwierdzone. Istnienie takiego domniemania samo przez się nie wyklucza prowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego, o czym stanowi art. 76 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak konieczności uwzględniania wszelkich wniosków dowodowych zmierzających do podważenia domniemania. Nie zawsze przemawia za dopuszczeniem dowodu zasada prawdy materialnej, ogólnie określona w art. 7 i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. Ustawodawca w art. 75 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę dopuszczania wszelkiego rodzaju dowodów jednakże pod warunkiem, że przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy. W art. 78 § 1 k.p.a. wskazuje natomiast przesłankę znaczenia dowodzonej okoliczności dla sprawy. Możliwa jest też odmowa prowadzenia dowodu na okoliczności wykazane innymi dowodami ( art. 78 § 2 k.p.a. ).

Strona wnosząca skargę kasacyjną podnosi, że jej zdaniem bezpodstawnie odmówiono przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych i oględzin miejsca ważenia pojazdu a także z dokumentu w postaci pisemnej opinii I. T. D. z UAM w P.

Wnioskowane dowody z opinii biegłego i pisemnej opinii I. T. D. z UAM w P. zgłaszane były na okoliczność dołożenia należytej staranności przez przedsiębiorcę, który miał się nią posługiwać przy załadunku drewna i tym samym kierować się zasadami sprzyjającymi zachowaniu dopuszczalnych parametrów w zakresie masy całkowitej załadowanego pojazdu i nacisku na osie. Okoliczność zachowania należytej staranności podmiotu wykonującego przejazd nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż, jak to wykazano, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność na innych niż niezachowanie należytej staranności zasadach. Poza tym dysponowanie opinią I. T. D. z UAM w P., choćby prawidłową, nie oznacza, że załadunku dokonano zgodnie z wytycznymi. Z tego ostatniego powodu dowody nie byłyby przydatne do podważenia domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy okoliczności potwierdzonych protokołem kontroli.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że A. T. podnosi, iż to Sąd I instancji powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Tak rozumiany zarzut jest całkowicie chybiony, jeśli zważyć, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd bierze pod uwagę jedynie fakty powszechnie znane, a jedynym dopuszczalnym środkiem dowodowym są dokumenty ( art. 106 § 3 i § 4 p.p.s.a. ).

Oględziny miejsca ważenia pojazdu miały służyć sprawdzeniu prawidłowości działania samej wagi oraz zgodności urządzenia miejsca pomiarów z wymienionymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisami § 5 ust. 2 i ust. 3 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. ( Dz. U. nr 35, poz. 316 ).

W zakresie sprawności wagi organ administracji publicznej dysponował dokumentem urzędowym w postaci świadectwa legalizacji wagi. Moc dowodowa tego dokumentu nie została przekonywująco podważona. Strona nie wskazała okoliczności mogących świadczyć, że prawidłowość działania wagi była wątpliwa.

W tej sytuacji prowadzenie dowodu zmierzałoby do dowodzenia już wyjaśnionej okoliczności.

Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o miejsce ważenia pojazdu. Zgodność jego urządzenia z wymogami prawa została potwierdzona dokumentami urzędowymi,

w tym z dziedziny geodezji. Również w tym przypadku strona nie przedstawiła okoliczności mogących nasuwać wątpliwości co do właściwego urządzenia miejsca pomiarów, w szczególności w zakresie sposobu ustawienia pomostu wagi oraz wykonania powierzchni jezdni i jej położenia, o czym mowa w wymienionych

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisach.

Strona wnosząca skargę kasacyjną ogólnikowo powołuje się też na konieczność prowadzenia innych jeszcze dowodów, w tym nie wymienionych konkretnie świadków, na okoliczność prawidłowości prowadzenia kontroli i jej wyników. Sama jednak nie współdziała z organem administracji publicznej i nie przedstawiała sprecyzowanych wniosków i środków dowodowych. W tych okolicznościach nie można przyjąć, by obowiązkiem organów administracji publicznej było samodzielne poszukiwanie środków dowodowych zmierzających do obalenia domniemania z art. 76 § 1 k.p.a.

Nie są również zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Oba zarzuty skonstruowane są w ten sposób, że strona wnosząca skargę kasacyjną podnosi, iż z wskazanych aktów prawnych nie wynikają przypisywane sądowi wnioski.

W kwestii określanej przez stronę jako absolutna czy bezwzględna odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Z przedstawionych uwag wynika, że Sąd I instancji nie popełnił błędu w wykładni wskazanych przepisów przyjmując, że podmiot wykonujący przejazd podlega karze również w przypadkach dochowania należytej staranności.

W kwestii "podwójnego karania" za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie strona pomija regulację zawartą w art. 13 g ust. 1 a ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem "Karę (...) ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu.

W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia". Przedstawione unormowanie nie pozostawia wątpliwości, że odpowiada prawu nakładanie, a następnie sumowanie kar za każde stwierdzone przekroczenie dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru. Każde przekroczenie stanowi podlegający karze delikt wynikający z naruszenia odrębnych unormowań i nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że w praktyce przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu łączy się z naruszeniem przepisów dotyczących nacisków na osie.

Z wymienionych powodów oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.