Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1389/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 61 ust.1 pkt 2, art. 110
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr), Protokolant - Daniel Zdzieszyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawa ze skargi K. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

K. S. – obywatel A. – (zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z [...] kwietnia 2008 r. zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając go chęcią wykonywania pracy w Polsce.

Pismem z [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania z uwagi na to, iż na dzień złożenia wniosku wobec Skarżącego stosowany był środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu, wobec czego zachodziła przesłanka z art. 110 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), która zgodnie z art. 61 ust. 1a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jest podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Zażalenie Skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] stycznia 2009 r. uznał za uzasadnione i wyznaczył Wojewodzie [...] dodatkowy termin na załatwienie sprawy. Szef Urzędu w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że wobec Skarżącego nie zachodzi przesłanka z art. 61 ust. 1a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ zapis art. 110 tej ustawy odnosi się do cudzoziemców nie posiadających tytułu pobytowego, a wobec Skarżącego powyższa przesłanka nie zaszła, ponieważ jego pobyt był legalny z uwagi na posiadane zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony.

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1, art. 53 ust. 6 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) – odmówił Skarżącemu wnioskowanego zezwolenia.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Osoba taka zgodnie z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy powinna posiadać m.in. dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP oraz dokumenty potwierdzające posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu. Skarżący na wezwanie organu nie nadesłał wszystkich żądanych dokumentów m.in.: przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę, tytułu prawnego do zajmowanego lokalu wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość ponoszonych kosztów eksploatacyjnych oraz potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy. Tym samym Wojewoda uznał, że Skarżący wypełnił obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wymienioną w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeśli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53 – 53b ustawy o cudzoziemcach. Ponadto Wojewoda stwierdził, że wobec Skarżącego nadal obowiązuje zakaz opuszczania terytorium Polski połączony z zatrzymaniem dokumentu podróży, a zatem zgodnie z art. 53 ust. 6 pkt 2 przepisu art. 53 ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, o którym mowa w art. 110 ustawy o cudzoziemcach.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6, 7, 77 i 107 k.p.a. Stwierdził, że art. 110 ustawy o cudzoziemcach nie dotyczy jego osoby, ponieważ on na terytorium Polski znajduje się legalnie. Nadto wyjaśnił, iż powodem nienadesłania żądanych przez organ dokumentów był brak wiz proceduralnych, który uniemożliwiał pracodawcy wystąpienie o zezwolenie na pracę w toku postępowania oraz dokonanie zameldowania w miejscu zamieszkania i podjęcie pracy zarobkowej. Dodał, że powyższe wynika z zapisów prawa i winne być wiadome organowi, który w swym działaniu z zasady powinien opierać się na istniejącym prawie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 110 ustawy o cudzoziemcach – pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca zatrzymanego, umieszczonego w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia, w stosunku do którego został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub pozbawionego wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, uznaje się za legalny.

Zgodnie z art. 61 ust. 1a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – wniosek złożony przez cudzoziemca o którym mowa w art. 110 pozostawia się bez rozpoznania.

Zdaniem organu II instancji Wojewoda [...] słusznie pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania, natomiast błędnie wskazano w postanowieniu z [...] stycznia 2009 r., że art. 110 ustawy o cudzoziemcach nie odnosi się do Skarżącego. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu złożenia przez Skarżącego wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony tj. [...] kwietnia 2008 r. wobec Skarżącego obowiązywał środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju, tak więc do Skarżącego miał zastosowanie art. 110 ustawy o cudzoziemcach. Dlatego też wniosek Skarżącego powinien być pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 61 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 110 ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi jednak na fakt, że organ I instancji prowadził wobec Skarżącego postępowanie zakończone decyzją z [...] marca 2009 r., zasadnie jest uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji, gdyż kwestia udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie może zostać rozstrzygnięta z uwagi na powyższe regulacje prawne.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej zmianę na jego korzyść. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77, 107 i 134 k.p.a.

W motywach skargi stwierdził, że art. 110 i 53 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, nie pozostawia organom rozstrzygającym swobody interpretacyjnej, ponieważ wprost odnoszą się do cudzoziemców nie posiadających podstawy prawnej pobytu w Polsce, których pobyt uważa się jednak za legalny z uwagi na wypełnienie jednej z przesłanek art. 110. Natomiast okoliczności w jakich składał wniosek Skarżący były inne, ponieważ posiadał legalny pobyt na terytorium RP w postaci zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a wniosek złożył w terminie. Dodał, że jego sprawa nie tylko powinna być rozpatrzona w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, ale również na czas postępowania Wojewoda [...] zobowiązany był wydać mu wizy proceduralne.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę podtrzymał okoliczności faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkania na czas oznaczony cudzoziemca, który przebywa w Polsce legalnie na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i wobec którego zastosowano środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania terytorium Polski, należy pozostawić bez rozpoznania na podstawie (art. 61 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 53 ust. 6 pkt 2 i 110 ustawy o cudzoziemcach) – jak uważa organ – czy też należy go rozpoznać merytorycznie, jak tego żąda Skarżący.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – wniosek złożony przez cudzoziemca o którym mowa w art. 110 pozostawia się bez rozpoznania.

Powyższe przepis stanowi, że aby organ wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony mógł pozostawić bez rozpoznania koniecznym jest znalezienie się przez cudzoziemca w sytuacji o jakiej mowa w art. 110 ustawy o cudzoziemcach.

W myśl art. 110 ustawy o cudzoziemcach – pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca zatrzymanego, umieszczonego w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia, w stosunku do którego został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub pozbawionego wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, uznaje się za legalny.

Sąd zauważa, że przepis art. 110 ustawy o cudzoziemcach odnosi się do cudzoziemców nie posiadających tytułu pobytowego, którzy na terytorium Polski przebywają nielegalnie i został wprowadzony w celu klarownego dla organów państwa i cudzoziemca stanu prawnego, umożliwiając cudzoziemcowi przyznanie praw i ochrony (por. J. Białocerkiewicz, Nowe polskie prawo o cudzoziemcach, Toruń 2003, s. 81). Tak więc nie ma potrzeby, jak też nie jest zasadne zastosowanie tego przepisu wobec cudzoziemca, który przebywa na terytorium Polski legalnie na podstawie ważnego zezwolenia na zamieszkania na czas oznaczony, a w takiej sytuacji znajduje się Skarżący. Oprócz tego za taką interpretacją powyższego przepisu przemawia sam tytuł Rozdziału 10. "Pobyt cudzoziemców w strzeżonym ośrodku lub w areszcie w celu wydalenia". Tak więc rozdział ten nie dotyczy cudzoziemców, którzy posiadają legalny pobyt i nie są zatrzymani (wobec Skarżącego zastosowano jedynie środek detencyjny w postaci zakazu opuszczania Polski).

Ponadto Sąd podkreśla, że ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 818) modyfikując przepis art. 53 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach – zgodnie z którym przepisu ust. 1 (zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi) nie stosuje się do cudzoziemca przebywającym na terytorium RP na podstawie wizy, o której mowa w art. 33, o których mowa w art. 110 oraz posiadających zgodę na pobyt tolerowany – wyraźnie zaznaczył, że wszystkie wyłączone kategorie cudzoziemców posiadają zezwolenie na pobyt o charakterze szczególnym, bądź też ich pobyt uznaje się za legalny z ściśle określonego powodu. Zatem mając na uwadze to, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie jest zezwoleniem na pobyt o charakterze szczególnym, przyjąć należy, że osoba posiadająca takie zezwolenie nie jest objęta hipotezą przepisu art. 110, a w związku z tym nie może mieć do niej zastosowanie przepis art. 53 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wskazać także należy, że inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do sytuacji w której cudzoziemiec, który złożył kolejny wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony i któremu pozostawiono wniosek bez rozpoznania, nie mógłby w praktyce – w przypadku uchylenia środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju – skutecznie ubiegać się o zezwolenie na zamieszkania na czas oznaczony, ponieważ zostałby pozbawiony możliwości terminowego złożenia wniosku na co najmniej 45 dni przed wygaśnięciem dotychczasowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zarzut skargi o błędnej interpretacji w zaskarżonej decyzji art. 110 ustawy o cudzoziemcach jest trafny, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania wobec Skarżącego przebywającego na terytorium Polski legalnie. Z tego względu należało zaskarżoną decyzję uchylić. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, rozpoznając przesłanki materialne z art. 53 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i odnosząc się do zarzutów Skarżącego zawartych w odwołaniu z [...] kwietnia 2009 r.

Sąd jednocześnie zwraca uwagę, iż Wojewoda [...] – zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach – na okres postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony winien wydać cudzoziemcowi wizę krajową, która jak wynika z akt administracyjnych sprawy nie została Skarżącemu wydana.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).orzekł jak w sentencji. Sąd nie uznał za celowe orzeczenie w trybie art. 152 p.p.s.a., bowiem rozstrzygnięciami organu administracji Skarżący nie nabył prawa, a więc decyzja organu nie odnosiła bezpośrednio żadnego skutku w zakresie jego sytuacji prawnej. Sąd nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, z uwagi na brak stosownego wniosku Skarżącego (art. 210 § 1 p.p.s.a.).