Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1393/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na skutki postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego zajęto cały jej majątek. Zaznaczyła w szczególności, że nie prowadzi ona obecnie żadnej działalności gospodarczej. Ponadto wykazuje stratę, wobec czego nie posiada środków pozwalających jej opłacić koszty sądowe. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 4.000.000 zł, a wartość jej środków trwałych 5.841.741,70 zł. Spółka, jak wskazano we wniosku, w ubiegłym roku obrotowym wykazała stratę w kwocie 4.341.561, 56 zł, a stan posiadanych przez nią dwóch rachunków bankowych jest zerowy.

Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie m.in. zeznania podatkowego

w podatku dochodowym od osób prawnych złożonego przez skarżącą za ubiegły rok, kopii jej ostatnich raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące oraz wyciągów

z wszystkich rachunków bankowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

Odpowiadając na wezwanie, strona skarżąca w piśmie z dnia 11 października 2013 r. wyliczyła nadesłane przez siebie dokumenty źródłowe, uwzględniając kopię zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012 r. oraz kopię raportów kasowych, których jednak nie przedłożyła. Przedstawiła natomiast kserokopie: deklaracji dla podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień i październik 2013 r. (w sierpniu i we wrześniu wykazano zerową podstawę opodatkowania tym podatkiem, z kolei w maju podstawa ta wyniosła 65.094 zł, w czerwcu – 10.770 zł, a w październiku – 220.000 zł), wyciągów

z jednego z rachunków bankowych skarżącej za czerwiec i – w dwóch egzemplarzach – za sierpień bieżącego roku (saldo rachunku w tym okresie wynosiło 65 zł), wyliczenia automatów do gry, które stanowiły przedmiot zajęcia egzekucyjnego w czerwcu bieżącego roku (strona zajmuje się organizacją gier na takich automatach) i zobowiązań niezapłaconych na ten miesiąc oraz dokumentów księgowych. W szczególności w bilansie wskazano po stronie pasywów ujemną wartość kapitału własnego (22.199.565,90 zł na 31 grudnia 2012 r. oraz 25.801.177,15 zł na 30 czerwca 2013 r.) oraz wysokie zobowiązania, tak długoterminowe (12.753.938,20 zł na 31 grudnia 2012 r. oraz 11.069.193,19 zł na 31 marca 2013 r.), jak i krótkoterminowe (18.886.372,43 zł na 31 grudnia 2012 r.

i 19.314.853,54 zł na 31 marca 2013 r.), po stronie aktywów radykalne zmniejszenie stanu środków pieniężnych w kasie i na rachunkach (z 2.312.592,45 zł w dniu 31 grudnia 2012 r. do 1.239,20 zł w dniu 31 marca 2013 r.), zaś w rachunku zysków

i strat w ujęciu porównawczym m.in. zmniejszenie przychodów ze sprzedaży

(z 209.445.238,25 zł w dniu 31 grudnia 2012 r. do 48.698,12 zł w dniu 31 marca 2013 r.), ale i kosztów działalności operacyjnej (z 194.496.361,11 zł w dniu 31 grudnia 2012 r. do 47.439.317,84 zł w dniu 31 marca 2013 r.); w obu przypadkach odnotowano wysoką stratę netto (4.340.915,35 zł w dniu 31 grudnia 2012 r.

i 3.600.963,04 zł w dniu 31 marca 2013 r.).

Spółka wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w ponad trzydziestu sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, lecz wszystkie jej wnioski zostały oddalone, ostatnio postanowieniem Sądu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 624/13.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.

Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez osobę prawną, inaczej niż jest to

w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy może, a nie musi, być bowiem przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373).

Odnotować również wypada, że w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zastrzeżono, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej uzależnione jest od wykazania przez nią braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa w rozpatrywanej materii należy zatem do strony, która powinna dowieść, że przesłanka ta została spełniona, przedstawiając stosowną dokumentację źródłową (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 324/13 LEX nr 1335108). Minimum staranności procesowej, jakiej można od niej oczekiwać, sprowadza się zaś do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, w szczególności przedłożenia wszystkich dokumentów, które zostały w wezwaniu wymienione.

Tymczasem skarżąca Spółka wykonała takie wezwanie w sposób wybiórczy, nadsyłając tylko część materiału dowodowego niezbędnego dla pełnej oceny jej najogólniej rozumianej sytuacji majątkowej. Materiał ten nie obejmuje zresztą także dokumentów wskazanych w piśmie z dnia 11 października 2013 r., tj. zeznania podatkowego skarżącej za ubiegły rok oraz jej raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące. Szczególnie brak tego ostatniego dowodu nie może pozostawać bez wpływu na wynik postępowania w przedmiocie prawa pomocy, skoro miał on dostarczyć informacji na temat transakcji gotówkowych podejmowanych przez Spółkę w tym czasie oraz stanu jej kasy. Jest on tym bardziej znamienny, że skarżąca nie przedłożyła również wyciągów ze wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w tym okresie za ich pośrednictwem Przedstawiła wszak wyciąg tylko z jednego z dwóch podanych we wniosku rachunków bankowych, i to kończący się na sierpniu bieżącego roku.

Wyklucza to analizę jakichkolwiek płatności realizowanych przez Spółkę

w ostatnim czasie, a tym samym weryfikację jej twierdzenia, że nie wykonuje ona już działalności gospodarczej. Co więcej, twierdzenie to pozostaje w sprzeczności

z treścią deklaracji dla podatku od towarów i usług za październik 2013 r., w której odnotowano znaczną podstawę opodatkowania tym podatkiem, czyli obrót wykazany przez Spółkę. Oznacza to przepływ sporych środków pieniężnych, który musiał być odnotowany bądź w raporcie kasowym, bądź w wyciągu z rachunku bankowego. Nie można też tracić z pola widzenia, że także w uzasadnieniu przywołanego już postanowienia z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 624/13 Sąd skonstatował, iż skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, choć

w mniejszych rozmiarach niż wcześniej. W tym kontekście przywołać wypada pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11 (LEX nr 898871), zgodnie z którym jeżeli przedsiębiorstwo nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje

w obrocie gospodarczym, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego nawet pomimo trudności w tym zakresie.

Dostrzeżone mankamenty materiału dowodowego, tj. jego znaczne luki oraz niespójność z oświadczeniami zamieszczonymi we wniosku, uniemożliwiają ustalenie aktualnej sytuacji Spółki, a co za tym idzie wykluczają przyznanie jej prawa pomocy.

Bez wpływu na tę konkluzję pozostaje reszta dokumentacji nadesłanej przez Spółkę, choćby z tego powodu, że najświeższe informacje, jakie z niej wynikają, pochodzą sprzed pół roku. Ponadto dokumenty te były już przedmiotem rozważań we wspomnianych wyżej innych postępowaniach w przedmiocie prawa pomocy. Sąd, np. w powołanym postanowieniu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 624/13, uznał, że takie odzwierciedlone w nich okoliczności jak wysokie zadłużenie spółki, duża strata z działalności gospodarczej oraz ograniczenie skali tej działalności, nie przesądzają automatycznie o utracie płynności finansowej

i o spełnieniu przesłanek uprawniających do zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd zaznaczył zresztą, że wartości te mają w części charakter bilansowy, nierzadko stanowiący wynik uwzględnienia kosztów niepieniężnych, niezwiązanych, jak odpisy amortyzacyjne, z koniecznością ponoszenia realnych wydatków. Brak jakichkolwiek powodów, by w rozpatrywanej sprawie te same dokumenty źródłowe oceniać odmiennie z punktu widzenia jednakowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przeciwnie, wnioski strony o przyznanie prawa pomocy powinny być w identycznych okolicznościach faktycznych rozstrzygane jednolicie.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe uwagi, na podstawie art. 246

§ 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.