Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 468/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z. F. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 4 listopada 2020 r. nr [...], mocą której organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną G. F. (ur. 24 lutego 1961 r.).

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 28 września 2020 r. Z. F. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną G. F., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 30 kwietnia 2020 r. nr [...], wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

Po przeprowadzeniu postępowania, w tym wywiadu środowiskowego w dniu 15 października 2020 r. Burmistrz [...] wydał w dniu 4 listopada 2020 r. decyzję nr [...], mocą której odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną żoną.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a, ust. 1b pkt 1-2, ust. 5 pkt 1a i ust. 5 pkt 2a, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 29 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 111; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r.").

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem wydania decyzji odmownej był brak spełnienia czterech ustawowych przesłanek, to jest: brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad żoną a rezygnacją z aktywności zawodowej i zarobkowania, brak możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności żony wnioskodawcy, ustalone względem wnioskodawcy prawo do emerytury oraz brak orzeczenia współmałżonka (wnioskodawcy) o posiadaniu znacznego stopnia niepełnosprawności.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w 2018 r. wnioskodawca przepisał gospodarstwo rolne na syna i w wieku 60 lat przeszedł na emeryturę KRUS. Od momentu zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego do dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie podejmował też zatrudnienia. Wnioskodawca nie spełnia zatem warunku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Brak jest bowiem związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad żoną, gdyż wnioskodawca z tej aktywności zrezygnował w związku z przejściem na emeryturę. Co więcej, z przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności G. F. wynika, że niemożliwe jest ustalenie daty powstania niepełnosprawności jednak ustalony stopień niepełnosprawności datuje się dopiero od 21 listopada 2014 r. Niepełnosprawność nie powstała zatem przed ukończeniem przez żonę 18. roku życia lub ukończeniem 25. roku życia w przypadku nauki w szkole lub szkole wyższej, czego wymaga art. 17 ust. 1b wskazanej wyżej ustawy. Wnioskodawca ma również ustalone prawo do emerytury (negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy) jak i sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.).

Po rozpoznaniu odwołania strony, zaskarżoną decyzją z dnia 1 kwietnia 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego po czym wskazał, że z treści wywiadu środowiskowego wynika, iż G. F. wymaga opieki i pomocy w czasie codziennych czynności życiowych. Do końca sierpnia 2020 r. opiekę tę sprawowała córka, jednak w związku ze zmianą miejsca zamieszkania musiała z tej opieki zrezygnować. Z. F. w 2018 r. przepisał gospodarstwo rolne na syna i wieku 60 lat przeszedł na emeryturę rolniczą. Obecnie nie pracuje, sprawuje opiekę nad żoną. G. F. nie chciała sprecyzować, jakie konkretne czynności opiekuńcze wykonuje jej mąż, uważa że wymaga pomocy osoby drugiej podczas większości czynności w ciągu doby. Samodzielnie spożywa posiłki, porusza się na małych odległościach w mieszkaniu, w nocy śpi z aparaturą wspomagającą oddychanie. W domu nie pozostaje sama, ktoś zawsze jej towarzyszy. Do czynności wchodzących w zakres opieki należą: utrzymanie higieny, 3 – krotne w ciągu dnia mierzenie ciśnienia, podawanie insuliny i pozostałych leków, przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, palenie w piecu, towarzyszenie w wizytach lekarskich, przy spacerach i wyjściu do kościoła, załatwianie spraw urzędowych, układanie do snu (zakładanie aparatu) oraz czuwanie. Chora nie wymaga natomiast pomocy w korzystaniu z toalety, nie jest pampersowana,

nie wymaga zapobiegania odleżynom, nie wykonuje ćwiczeń, samodzielnie ubiera się

i samodzielnie zachowuje toaletę intymną.

Organ zważył, że niezależnie od tego, iż prowadzenie gospodarstwa rolnego

nie jest uznane przez ustawodawcę za zatrudnienie lub inną pracę zarobkową,

to w sprawie nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z prowadzenia przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego (przekazaniem gospodarstwa innej osobie

i przejściem na emeryturę z KRUS) a sprawowaniem opieki nad żoną. Jak wynika z akt sprawy przekazanie gospodarstwa rolnego osobie trzeciej nastąpiło w 2018 r.,

w tym roku wnioskodawca nabył też prawo do emerytury, natomiast opiekę nad G. F. do sierpnia 2020 r. sprawowała jej córka, a nie małżonek. Rozbieżność czasowa pomiędzy datą przejścia wnioskodawcy na emeryturę a datą zakończenia sprawowania opieki przez córkę nie pozwala przyjąć za prawdziwe twierdzenia jakoby wnioskodawca był zmuszony zrezygnować z pracy na roli z uwagi na opiekę nad żoną. Wnioskodawca pozostawał bowiem 2 lata na emeryturze przed przejęciem opieki od córki.

Kolegium wskazało, że posiadanie prawa do emerytury jest okolicznością wyłączającą możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazaną expressis verbis w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Akceptując wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w przypadku, gdy emeryt wnosi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, to świadczenie takie może mu przysługiwać po zawieszeniu prawa do emerytury Kolegium wzięło pod rozwagę, czy w sytuacji, gdyby skarżącemu zawieszono prawo do emerytury, w sprawie wystąpiłaby przesłanka związku przyczynowego pomiędzy nieaktywnością zawodową strony a sprawowaną opieką nad małżonką.

Wyjaśniono w związku z tym, że wnioskodawca ma 64 lata, a zatem wiek nie eliminuje go z rynku pracy. Pomimo wystosowanego do wnioskodawcy wezwania, strona nie przedstawiła jednak dowodów mogących uprawdopodobnić zamiar podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca przed emeryturą prowadził własne gospodarstwo rolne, natomiast nie wykazał, iż w okresie

od nabycia prawa do emerytury do momentu przejęcia opieki nad żoną miał zamiar podjąć zatrudnienie. Wynika z tego, że przejęcie opieki nad żoną nie przeszkodziło wnioskodawcy w realizacji zamiaru podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie zrezygnował on też z posiadanego zatrudnienia w chwili przejęcia opieki,

a rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego nastąpiła 2 lata przed rozpoczęciem sprawowania opieki.

Kolegium podniosło, że rozmiar opieki także nie wyklucza podjęcia zajęć zarobkowych w niepełnym wymiarze, bowiem większość opieki polega na pracach domowych, które stanowią zwykłe, rutynowe zajęcia także osób pracujących w pełnym wymiarze czasu pracy. Poza tym w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na czas oznaczony do 30 kwietnia 2021 r. wskazano, że żona wnioskodawcy jest osobą zdolną do pracy w warunkach pracy chronionej, co oznacza, iż nie jest całkowicie niesamodzielna. Wymóg stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób, stanowiący cechę znacznego stopnia niepełnosprawności w tym przypadku nie oznacza automatycznie, że opieka ta wymusza na opiekunie rezygnację z aktywności zawodowej. Wnioskodawca pozostaje nieaktywny zawodowo w związku z przejściem na emeryturę, a nie w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Tym samym związek przyczynowy pomiędzy nieaktywnością zawodową wnioskodawcy spowodowaną przejściem na emeryturę a sprawowaną opieką nie istnieje, co oznacza niespełnienie głównej przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wymienionej

w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że błędnie organ pierwszej instancji ustalił wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. albowiem w sprawie przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania. Norma ta wyłącza bowiem możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż małżonek chorego,

a nie współmałżonkowi sprawującemu opiekę, który ma pierwszeństwo w ubieganiu się o przyznanie świadczenia przed innymi osobami, w tym przed dziećmi chorego. Jedynie w przypadku, gdy współmałżonek sprawujący opiekę posiada również znaczny stopień niepełnosprawności, o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się pozostałe osoby, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Podstawy odmownego rozpatrzenia wniosku nie daje również stwierdzenie

tzw. przesłanki wieku osoby niepełnosprawnej związanej z momentem powstania niepełnosprawności, w tym jej stwierdzenia u osoby dorosłej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wydany w sprawie K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) Kolegium podzieliło linię orzeczniczą sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i stwierdzają

o konieczności uchylenia decyzji.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. F. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 maja 2021 r. nr [...] na okoliczność posiadania przez G. F. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego do dnia 31 maja 2024 r., co jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego nie jest spowodowane koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o znacznym stopniu niepełnosprawności w sytuacji, gdy skarżący pełni stałą, całodzienną opiekę nad niepełnosprawną żoną i z tego względu nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej;

2) prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię

i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez skarżącego, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;

3) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza [...] pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania;

4) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną nie uniemożliwia podjęcia przez skarżącego zatrudnienia, a w konsekwencji brak podejmowania przez organy obu instancji działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej z uwagi na stan zdrowia swojej żony i konieczność stałej nad nią opieki. G. F. ma problemy z kręgosłupem i przez to trudności z przemieszczaniem się, schylaniem, poza tym choruje na: cukrzycę, astmę, nadciśnienie, tarczycę (Hashimoto). Dodatkowo jest po operacji cieśni lewego nadgarstka, prawa ręka też wymaga leczenia i z tego powodu niepełnosprawna ma problemy z ubieraniem się, rozbieraniem, a przede wszystkim z podnoszeniem czegokolwiek. Mimo, iż niepełnosprawna nie jest osobą leżącą na stałe, to do codziennego funkcjonowania konieczna jest jej pomoc drugiej osoby. Z uwagi na ograniczone możliwości wykonywania czynności związane z cieśnią nadgarstków pomoc męża jest niezbędna w codziennym funkcjonowaniu.

W ocenie skarżącego wykładnia pojęcia rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi się odbywać przez pryzmat celu jakiemu świadczenia opiekuńcze służą. Użyte zatem w art. 17 ust. 1 u.ś.r. pojęcie rezygnacji z zatrudnienia należy rozumieć jako niewykonywanie pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, który tego wymaga. Ponadto przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, od wnioskodawcy zależy więc, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek

do przyznania świadczenia o nie wystąpi.

Osobno podkreślono, że pobierana przez skarżącego emerytura jest niższa niż wysokość wnioskowanego świadczenia, które od dnia 1 stycznia 2021 r. wynosi

1.971 zł. Prawidłowa jest zatem teza, że narusza zasadę równości taka wykładnia

art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Wszak zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości.

W przedmiotowej sprawie organ całkowicie pominął okoliczność ustalenia różnicy wysokości świadczeń, to jest emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego,

a w konsekwencji nie rozważył, czy różnica wysokości świadczeń uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę. Organ w ramach przedmiotowej decyzji nie uwzględnił również interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu, w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem oceny Sądu skarżący uczynił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku

z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną.

Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 17 u.ś.r. szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce lub ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny

i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku

ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie Sądu, zestawiając okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy

ze wskazaną regulacją prawną organy orzekające prawidłowo uznały,

że w przedmiotowej sprawie skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki.

Należy w tym miejscu wskazać, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. O rezygnacji z zatrudnienia, czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia (nie podejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r.

W przedmiotowej sprawie takiego związku przyczynowego nie ma. W sprawie nie jest bowiem sporne, że od momentu zakończenia aktywności skarżącego, to jest przekazania gospodarstwa rolnego w 2018 r., skarżący nie był aktywny zawodowo. Od momentu nabycia prawa do emerytury skarżący nie pracował. Jego postawa nie determinuje nadto uznania, że skarżący ma zamiar podjęcia zatrudnienia.

Wskazać należy, że do momentu złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne opiekę nad G. F. sprawowała ponadto córka skarżącego, a nie sam skarżący. Słusznie więc zauważył organ odwoławczy, że rozbieżność czasowa pomiędzy datą przejścia skarżącego na emeryturę a datą zakończenia sprawowania opieki przez córkę nie pozwala przyjąć za prawdziwe twierdzenie jakoby skarżący był zmuszony zrezygnować z pracy na roli z uwagi na opiekę nad żoną skoro pozostawał 2 lata na emeryturze przed przejęciem opieki od córki. Sama zaś możliwość ewentualnego podjęcia zatrudnienia nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Nie kwestionując złego stanu zdrowia małżonki skarżącego i zasadności udzielania jej wsparcia w codziennych czynnościach należy podkreślić, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W kontekście celu istnienia świadczenia pielęgnacyjnego Sąd wskazuje,

że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze,

że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był

w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką a rezygnacją przez skarżącego z podjęcia zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje związek przyczynowy. Przyczyny rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego – jak zasadnie wykazały organy orzekające – są inne. Skarżący ewidentnie zdaje się korzystać z przysługującej emerytury rolniczej bez zamiaru podejmowania dodatkowego zatrudnienia.

Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast, przynajmniej w części, zrekompensować brak dochodu z tytułu zatrudnienia lub pracy zarobkowej osobie,

która zatrudnienia (pracy zarobkowej) nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (zgodnie art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Skoro od chwili przejścia na emeryturę skarżący nie tylko nie pracował, ale przede wszystkim nie podejmował nawet kroków mających na celu znalezienie zatrudnienia, to w tym przypadku nie można mówić o jakiejkolwiek rezygnacji z zatrudnienia.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało też oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił

na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad żoną (która w świetle posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności może sama podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej) i kwestii związanych z możliwością jej samodzielnego funkcjonowania w określonych sferach życia. Pomimo tego, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że żona skarżącego posiada znaczny stopień niepełnosprawności nie sposób jednak przyjąć, aby skarżący z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się żoną, rzeczywiście nie mógł, na tle wynikającej z materiału dowodowego sprawy częściowej samodzielności żony, podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja ta zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.

Mając na uwadze konieczność spełnienia generalnej przesłanki określonej

w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jak i bezsporny fakt pobierania przez skarżącego emerytury wskazać należy, że w realiach sprawy nie ma podstaw do rozważań, czy skarżącemu może być przyznane świadczenie, stanowiące różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieranym świadczeniem emerytalnym. Z tych samych powodów nie ma podstaw by czynić rozważania, czy skarżącemu można przyznać świadczenie pielęgnacyjne z równoczesnym zawieszeniem prawa do ww. świadczenia.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w punktach 1 - 4 petitum skargi za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).