Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 860/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 6 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania Z. W. (dalej: strona, skarżący), od decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wójta Gminy J. (dalej: organ I instancji) w przedmiocie odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na żonę - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; w skrócie "k.p.a.") - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego odwołania i analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że materialnoprawną podstawą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; zwana dalej w skrócie ustawą lub u.ś.r.) który stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie organu odwoławczego należało pominąć bezzasadnie przez organ

I instancji zastosowany przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 uznającego wymieniony przepis za niekonstytucyjny. Także data powstania niepełnosprawności oraz pozostawanie opiekuna i osoby wymagającej opieki

w związku małżeńskim nie stanowi przeszkody do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem, w dalszej kolejności wymagane jest ustalenie, czy strona spełniałaby przesłanki do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Okolicznością niesporną w sprawie jest to, jak stwierdził organ, że żona skarżącego legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, wydanym dnia 16 czerwca 2020 r. (wydruk z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności). Z wydruku tego nie wynika jaka jest przyczyna niepełnosprawności żony skarżącego. W poprzednim orzeczeniu, ważnym do 30 kwietnia 2020 r., przyczyna niepełnosprawności została oznaczona symbolami 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia) i 10 - N (choroby neurologiczne).

Jak argumentował organ odwoławczy, zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest więc udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć, lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku

z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (wyrok NSA z 21 sierpnia

2018 r. sygn. akt IOSK 1124/18 - Lex nr 2588317). A zatem, zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok NSA

z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19 - Lex nr 2755167). Innymi słowy, musi zachodzić bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej (długotrwałej) i bezpośredniej opieki nad osobą jej wymagającą.

I tak, opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. Organy administracji, orzekające w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych nie posiadają medycznej wiedzy specjalistycznej uprawniającej do kwestionowania orzeczeń innych organów orzekających w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jednak mają obowiązek dokonać oceny określonej przesłanki przyznania świadczenia (obowiązek ustalenia tej okoliczności) w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organ zauważył, że do akt sprawy włączona została dokumentacja medyczna, tj. pierwsza i druga strona karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 2017 r., z której wynika, że żona skarżącego od 10 listopada 2017 r. do 1 grudnia 2017 r. przebywała w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym. Rozpoznano u niej udar mózgu niedokrwienny z niedowładem połowicznym lewostronnym znacznego stopnia

i dyzartrią, ostry zespół wieńcowy NSTEMI, hiperlipidemię. Poza tym dołączone zostały zalecenia dla żony skarżącego wydane dnia 17 lipca 2021 r. przez specjalistę chorób wewnętrznych, kardiologa, w którym lekarz wskazał, że pacjentka ma nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie, przebyty zawał serca STEMI 2017 r., przebyty udar mózgu 2017 r, koronografia 22 listopada 2017 r., hipercholesterolemia, nikotynizm. Lekarz zalecił regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze z odnotowywaniem pomiarów oraz dodał, że pacjentka wymaga pomocy osób drugich w codziennych czynnościach.

W zakresie pomocy jakiej udziela skarżący, dołączona została do akt sprawy podpisana przez skarżącego i jego żonę karta czynności wykonywanych podczas opieki (karta sporządzona dnia 17 czerwca 2021 r.). Wynika z niej, że żona skarżącego wymaga pomocy w higienie osobistej (kąpiel, obcinanie paznokci, strzyżenie włosów, mycie protez, mycie zębów, moczenie nóg), smarowanie kremami przeciw odparzeniom, przygotowywanie ubrań, ubieranie, przewracanie na bok (działanie przeciw odleżynom), ćwiczenia fizyczne (np. rozruszanie stawów), mierzenie ciśnienia, podawanie leków, przygotowanie i podanie posiłków, sprzątanie prasowanie, wizyty lekarskie, robienie zakupów, realizacje recept, załatwianie spraw urzędowych, wyjście na spacery, przygotowanie i przynoszenie opału, palenie w piecu, odśnieżanie, czytanie książek i pism urzędowych, ćwiczenia rozwijające mowę, czytanie, pisanie, myślenie, układanie do snu, czuwanie podczas snu.

Dodatkowo dnia 12 lipca 2021 r. przesłuchano skarżącego oraz dnia 22 lipca 2021 r. przeprowadzono w miejscu zamieszkania strony wywiad środowiskowy - część IX. Skarżący dokładnie opisał jak przedstawia się dzień opieki nad niepełnosprawną żoną oraz wskazał w jakich czynnościach jego żoną jest niesamodzielna (wizyta

u lekarza, zrobienie zakupów, przygotowanie posiłków, palenie w piecu oraz przynoszenie opału, mycie i ubieranie się). Źródło danych o zakresie opieki jest więc, w ocenie organu, bezpośrednie i wiarygodne.

Zdaniem Kolegium, mimo posiadania przez żonę skarżącego orzeczenia

o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakres sprawowanej opieki nie wyklucza zarobkowania przez skarżącego w tym choćby częściowego oraz nie wymaga całodobowej jego obecności przy niepełnosprawnej żonie. Zauważono, że skarżący przed 2017 r. (data powstania niepełnosprawności żony), podejmował prace dorywcze, jako pracownik gospodarczy (tak w wywiadzie środowiskowym). Ponadto większość z czynności wymienionych w wywiadzie środowiskowym nie wymaga całodobowej bądź nawet stałej w ciągu dnia obecności strony (przygotowanie ubrań, pomoc w ubieraniu, sprzątanie, pranie, prasowanie, pomoc w kąpieli, obcinanie paznokci, zakupy, wykupienie recepty, wizyty lekarskie, mierzenie ciśnienia, smarowanie kremami przeciw odparzeniom). Niektóre z tych czynności nie muszą być też wykonywane codziennie (zakupy, wizyty lekarskie, wykupienie recept, załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków). Żona skarżącego nie jest osobą leżącą, porusza się w obrębie własnego mieszkania oraz wychodzi na spacery, przy pomocy męża. Co więcej, z oświadczenia sporządzonego własnoręcznie przez skarżącego

z dnia 22 lipca 2021 r. wynika, że cyt. "pomagam żonie w zrobieniu zakupów, przygotowaniu posiłków, ubieraniu się, w porannej i wieczornej toalecie". Nie wymaga ona zatem czynności pielęgnacyjnych a jedynie pomocy i nadzoru w wykonywaniu niektórych z nich. Zakres samodzielności żony skarżącego choć ograniczony, to nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Organ stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nawet w niepełnym wymiarze nie mogą w jakikolwiek sposób zarobkować z uwagi na intensywność sprawowanej opieki i zależność egzystencji osoby niepełnosprawnej od obecności opiekuna. Nie spełnia wymogu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. codzienne ale wyłącznie przez część doby świadczenie pomocy w prowadzeniu

i utrzymaniu w należytym stanie gospodarstwa domowego. Z opisu czynności opiekuńczych nie wynika aby skarżący karmił żonę (przygotowuje bądź pomaga

w przygotowaniu posiłków), nie ubiera ale pomaga w ubraniu się żony. Jego żona nie jest cewnikowana, nie wymaga zmiany pieluch, nie jest osobą leżącą. Okoliczność, że przygotowuje jej posiłki, robi zakupy, wykupuje recepty, pali w piecu, załatwia sprawy urzędowe etc. nie spełnia wymagania z art. 17 ust. 1 u.ś.r., bowiem są to czynności wykonywane w każdym gospodarstwie domowym również przez osoby pracujące,

a więc nie są czynnościami opiekuńczymi. Te ostatnie bowiem są czynnościami wymuszonymi przez rozległy zakres niepełnosprawności danej osoby a nie wiążą się

z zapewnieniem pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Czym innym są czynności opiekuńcze (warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego), a czym innym pomoc świadczona przez część doby. Podobnie, "stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. Nie spełnia tego warunku codzienna pomoc a nie opieka. Opisany w protokole przesłuchania strony zakres sprawowanej opieki z punktu widzenia doświadczenia życiowego, nie oznacza, że skarżący nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zarobkowania choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium nie zakwestionowało osobistego zaangażowania strony w opiekę nad żoną, nie jest to jednak opieka całodobowa o charakterze niezbędnym, wykluczającym jakąkolwiek zawodową aktywność skarżącego. To zaś oznacza, że obiektywnie nie istnieje powód usprawiedliwiający oświadczenie strony o braku możliwości podejmowania zatrudnienia w związku z opieką nad żoną.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący i jego żona posiadają pięcioro dorosłych dzieci, na których w równym stopniu ciążą obowiązki alimentacyjne, a co za tym idzie potrzeba zapewnienia matce opieki bezpośredniej, czy też dostarczania środków na jej zapewnienie i w tym przypadku odległość między miejscami ich zamieszkiwania,

a miejscem zamieszkania ich matki nie stanowi przeszkody w wykonywaniu tego obowiązku.

W skardze od tej ostatecznej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osoba legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skarżący nie odniósł się do treści decyzji Kolegium, przywołał treść przepisów ustawy oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii interpretacji wymogów związanych z uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; poniżej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym małżonką.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; poniżej przywoływana jako "ustawa" lub "u.ś.r).

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ustalone przez organy obu instancji okoliczności faktyczne występujące w przedmiotowej sprawie nie uzasadniają zaspokojenia żądania strony skarżącej. W tej materii organ odwoławczy dokonał niewadliwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Trzeba podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne, przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą i która spełnia przesłanki wskazane w cytowanym przepisie. Świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w na tyle dużym - a wynikającym ze stopnia oraz charakteru niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Konstrukcja normatywna przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza, że omawiane świadczenie nie ma stanowić źródła dochodu dla opiekuna z powodu jakichkolwiek względów, nie ma też zastępować zasiłku dla bezrobotnych etc. Więź zatem między sprawowaniem pieczy nad niepełnosprawną w znacznym stopniu osobą a uniemożliwieniem z tego powodu kontynuowania lub podjęcia zatrudnienia przez opiekuna musi być ścisła i niepodważalna.

Jakkolwiek ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje sprawowania opieki, to jednakże z brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywieść trzeba, że opieka, o której tamże mowa, winna być stała (ciągła) i długoterminowa.

Z brzmienia przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika nadto, że sam fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, tudzież o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie jest wystarczający do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro zaś z komentowanego przepisu wyprowadzić trzeba konkluzję, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, to świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem członka rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11). Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16).

Nie zawsze również ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W prezentowanym świetle, jedną z przesłanek uprawniających danego wnioskodawcę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobiście świadczona przez niego opieka nad osobą niepełnosprawną, przy czym taka opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Oznacza to, że bezsprzecznie musi zachodzić bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem go a sprawowaną opieką.

Zdaniem Sądu organ, na podstawie wyczerpującego, kompletnego materiału dowodowego i przy niewadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wyprowadził trafną konstatację, że taki związek przyczynowo-skutkowy w niniejszej sprawie nie zachodzi a sprawowana przez skarżącego opieka pozbawiona jest takich znamion, które by uniemożliwiały zatrudnienie choćby w częściowym wymiarze. Prawidłowo przeprowadzone czynności procesowe o charakterze dowodowym wskazują, że małżonka skarżącego mimo złego stanu zdrowia, czego organy nie kwestionują, nie jest osobą obłożnie chorą skoro nie jest leżąca, porusza się sama po mieszkaniu i wychodzi na spacery i jest w stanie sama spożywać przygotowane posiłki oraz zażyć lekarstwa, załatwiać sprawy fizjologiczne. Z akt nie wynika by wymagała karmienia, pojenia. Nie potrzebuje pełnej pielęgnacji, wymaga wsparcia tylko przy przygotowywaniu posiłków, ubieraniu się, w porannej i wieczornej toalecie, obcinaniu paznokci, smarowaniu kremami przeciw odparzeniom, mierzeniu ciśnienia, ćwiczeniach fizycznych i usprawniających mowę, zrobieniu zakupów, sprzątaniu, praniu, ogrzewaniu mieszkania, organizacji i asysty przy wizytach lekarskich, realizacji recept, w załatwianiu spraw urzędowych.

W ocenie Sądu, na podstawie dokonanych ustaleń, organ słusznie przyjął, że zakres obowiązków skarżącego związanych z opieką nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, przynajmniej w częściowym wymiarze czasu pracy. Takie czynności jak przygotowywanie posiłków, dawkowanie leków, pomoc przy kąpieli, czynności typowe dla prowadzenia każdego gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, zakupy) czy także umawianie i towarzyszenie podczas wizyt lekarskich, w załatwianiu spraw urzędowych etc. nie mogą być uznane za czynności wymagającej pełnej dyspozycyjności skarżącego. Nie absorbują one na tyle by należało zapewnić podopiecznej ciągłej (całodziennej, stałej) obecności czy też nieustającego nadzoru ze strony skarżącego. Czynności te mogą być wykonane z pewnym wyprzedzeniem czasowym lub też stanowią zasadniczo czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego i nie mogą usprawiedliwiać w powstrzymywaniu się (niepodejmowaniu czy rezygnacji) wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i wiązania braku aktywności zawodowej z koniecznością sprawowania opieki.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy natomiast stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną stoi na przeszkodzie podjęciu pracy zarobkowej i to w jakimkolwiek wymiarze. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego a sprawowaniem przezeń opieki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wyczerpujący i przekonujący, zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., po dokonaniu niewadliwych, wyczerpujących ustaleń zgodnie z reżimem art. 7 i 77 k.p.a., czemu dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, odniosło się do zarzutów odwołania, a Sąd zaprezentowane stanowisko organu i jego argumentację w całości podziela.

Istotna zmiana okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu decyzji ostatecznej może być podstawą do ponowienia wniosku o przyznanie komentowanego świadczenia.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.