Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3036/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2000-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
Teza: Określenie "objęcie w trwałe zagospodarowanie" zostało użyte w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ tylko w odniesieniu do gruntów obejmowanych w dzierżawę lub użytkowanie z Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, natomiast nie odnosi się ono w żadnym wypadku do gospodarstwa posiadanego już przez podatnika.

Do określenia powierzchni tego gospodarstwa ma zastosowanie definicja zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy, z której wynika, że do powierzchni gospodarstwa zalicza się grunty będące w posiadaniu podatnika, niezależnie od tytułu posiadania, a więc nie tylko grunty stanowiące własność podatnika lub objęte przez niego w trwałe zagospodarowanie.

TEZY

Określenie "objęcie w trwałe zagospodarowanie" zostało użyte w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ tylko w odniesieniu do gruntów obejmowanych w dzierżawę lub użytkowanie z Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, natomiast nie odnosi się ono w żadnym wypadku do gospodarstwa posiadanego już przez podatnika.

Do określenia powierzchni tego gospodarstwa ma zastosowanie definicja zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy, z której wynika, że do powierzchni gospodarstwa zalicza się grunty będące w posiadaniu podatnika, niezależnie od tytułu posiadania, a więc nie tylko grunty stanowiące własność podatnika lub objęte przez niego w trwałe zagospodarowanie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 4 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie podatku rolnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Sz. decyzją z dnia 21 listopada 1997 r. (...), powołując się na art. 12 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. ustawy o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ - po rozpatrzeniu wniosku Zbigniewa C. o zwolnienie od podatku rolnego odmówił Zbigniewowi C. zwolnienia od podatku rolnego gruntów rolnych o powierzchni 42.23 ha nabytych od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w dniu 9 października 1997 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 22 stycznia 1998 r. (...) - po rozpoznaniu odwołania Zbigniewa C. od wyżej wymienionej decyzji Wójta Gminy Sz. - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie od podatku na okres 5 lat przysługuje tylko w przypadku gdy powierzchnia nowo utworzonego lub powiększonego gospodarstwa po nabyciu gruntów w drodze kupna nie przekracza 100 ha. Ponadto zwolnienie takie nie przysługuje gdy grunty nabyte w drodze kupna były uprzednio objęte przez nabywcę w trwałe zagospodarowanie.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wszczęło na żądanie strony postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 stycznia 1998 r. (...), utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Sz. z dnia 21 listopada 1997 r. (...) dotyczącą zwolnienia gruntów z podatku rolnego.

Decyzją z dnia 18 września 1998 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 248 par. 1 oraz art. 251 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 stycznia 1998 r. (...).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że Zbigniew C., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji wskazał jako podstawę swojego żądania rażące naruszenie prawa, wymienione w art. 247 par. 1 pkt 3 ordynacji podatkowej.

Strona nie podnosiła zarzutu rażącego naruszenia przepisów postępowania i Kolegium nie stwierdziło naruszenia tych przepisów. Wobec tego należało rozważyć czy nie nastąpiło rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym., o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz o ochronie przyrody /Dz.U. nr 91 poz. 409/. W myśl tego przepisu zwolnienie z podatku rolnego przysługuje tylko w przypadku, gdy grunty zostały zakupione w celu utworzenia nowego lub powiększenia już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nie przekraczającej 100 ha.

Zbigniew C. był użytkownikiem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 139,13 ha, a dokupione grunty o powierzchni 42,23 ha nie zwiększyły ogólnej powierzchni gospodarstwa. Zmieniła się tylko struktura własności w ten sposób, że podatnik jest obecnie właścicielem 100 ha, a pozostałe grunty są dzierżawione.

Zwolnienie od podatku rolnego nie może mieć zastosowania do gruntów nabytych przez Zbigniewa C. od ZAWRSP, skoro powierzchnia użytkowanego przez niego gospodarstwa wynosiła i po zakupie nadal wynosi 139,13 ha. Wobec tego nie ma podstaw do uznania, że odmowa zwolnienia rażąco narusza prawo.

Zbigniew C. pismem z dnia 19 października 1998 r. odwołał się od wyżej opisanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 18 września 1998 r., zarzucając tej decyzji rażące naruszenie prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 4 listopada 1998 r. (...) na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 w związku z art. 221 ordynacji podatkowej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że podniesiony przez odwołującego się zarzut niewłaściwego opieczętowania decyzji wydanej przez Wójta Gminy Sz. /pieczątką Urzędu Gminy/ nie może być uznany za przesłankę stwierdzenia nieważności tej decyzji, skoro decyzja została prawidłowo podpisana przez Wójta Gminy pod jego imienną pieczątką. Poza tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją wykładnię przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym zawartą w decyzji z dnia 18 września 1998 r.

Zbigniew C. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 4 listopada 1998 r. (...) oraz poprzedzającej ją decyzji o tej samej sygnaturze z dnia 18 września 1998 r.

Skarżący zarzucił wymienionym decyzjom błędną interpretację art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, który to przepis wymienia wszystkie formy władania gruntami istotne z punktu widzenia tego przepisu, to jest własność, użytkowanie wieczyste oraz długoletnia, czyli co najmniej 10-letnia dzierżawa.

Powoływanie się w kwestii zwolnienia od podatku na definicję gospodarstwa rolnego jest - zdaniem skarżącego - nieporozumieniem, gdyż grunty dzierżawione na okres krótszy niż 10 lat nie podlegają zaliczeniu do obszaru 100 ha, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy.

W przedmiotowej sprawie nie ma także zastosowania przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym, gdyż skarżący wprawdzie użytkował grunty Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które następnie nabył na własność, jednak grunty te nie były w jego trwałym zagospodarowaniu. Skarżący załączył do skargi opinię prawną sporządzoną w Biurze Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 stycznia 1998 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Sz. z dnia 21 listopada 1997 r. o odmowie zwolnienia z podatku rolnego gruntów o powierzchni 42,23 ha, nabytych przez skarżącego w drodze kupna z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, powołał jako podstawę żądania rażące naruszenie prawa /art. 247 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., utrzymującą w mocy decyzję tegoż Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia 22 stycznia 1998 r., nie stwierdził naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające ją decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz Wójta Gminy Sz., zostały wydane zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./. Przepis ten stanowi, że zwalnia się ód podatku rolnego na okres 5 lat grunty lub prawo wieczystego użytkowania gruntów, nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nie przekraczającej - 100 ha, oraz grunty Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa objęte w trwałe zagospodarowanie w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenia gospodarstwa. już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha.

Skarżący nabył na własność w drodze kupna z Zasobu Agencji Własności Rolnej grunty o powierzchni 42.23 ha. Według wyjaśnień skarżącego przedmiotowe grunty poprzednio /do chwili nabycia na własność/ dzierżawił on z Agencji na podstawie umowy zawartej na okres krótszy niż 10 lat. W dacie nabycia wymienionych gruntów skarżący posiadał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 139.13 ha, w skład którego wchodziły grunty stanowiące własność skarżącego oraz dzierżawione przez skarżącego z Zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i od Gminy Sz. Część gruntów dzierżawionych z ZAWRSP skarżący nabył w drodze kupna na własność, powiększając w ten sposób powierzchnię gruntów własnych, co nie wpłynęło jednak na zmianę wielkości powierzchni posiadanego dotychczas gospodarstwa.

Niesporne jest, że powierzchnia gruntów stanowiących własność skarżącego nie przekracza 100 ha /gdyż wynosi 58.52 ha/. Według twierdzeń skarżącego pozostałe grunty /79.11 ha z ZAWRSP i 1.50 ha z Gminy/ nie pozostają w trwałym zagospodarowaniu, gdyż zostały wydzierżawione na okres krótszy niż 10 lat. Okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia w świetle brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Część druga wymienionego przepisu nie dotyczy w ogóle sytuacji skarżącego, gdyż odnosi się ona do sytuacji, gdy grunty z PFZ albo ZAWRSP zostały objęte w trwałe zagospodarowanie. Skarżący natomiast nabył grunty z ZAWRSP w drodze kupna na własność. Jak wskazano wyżej, skarżący posiadał już wówczas gospodarstwo o powierzchni przekraczającej 100 ha. Definicja gospodarstwa rolnego dla celów podatku rolnego zawarta jest w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Skoro zatem w posiadaniu skarżącego znajdowało się gospodarstwo o powierzchni 139.13 ha, nabycie na własność części gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa, a pozostających dotychczas w dzierżawie z ZAWRSP, nie spowodowało ani utworzenia nowego gospodarstwa ani: powiększenia już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nie przekraczającej 100 ha.

Określenie "objęcie w trwałe zagospodarowanie" zostało użyte w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym tylko w odniesieniu do gruntów obejmowanych w dzierżawę lub użytkowanie z PFZ i ZAWRSP, natomiast nie odnosi się ono w żadnym przypadku do gospodarstwa posiadanego przez podatnika. Do określenia powierzchni tego gospodarstwa ma zastosowanie definicja gospodarstwa rolnego zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy, z której wynika, że do powierzchni gospodarstwa zalicza się grunty będące w posiadaniu podatnika, niezależnie od tytułu posiadania, a więc nie tylko grunty stanowiące własność podatnika lub objęte przez niego w trwałe zagospodarowanie.

Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa, wobec czego Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1997 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.