Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1807/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 18 pkt 7, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 30, art. 32
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 617
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki z dnia 9 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Narodowego Centrum Nauki decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmówił przyznania Uniwersytetowi środków finansowych na realizację projektu badawczego pt. [...], o którego realizację ubiegał się Uniwersytet, Wydział [...] i którego kierownikiem miał być dr hab. M. W. Z. - na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz.U. z 2010 r., nr 96, poz. 617 ze zm.), dalej "ustawa o NCN".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek został złożony do konkursu OPUS organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki w ramach finansowania badań podstawowych.

Wniosek spełniał wymagania formalne i został poddany ocenie merytorycznej Zespołu Ekspertów. W wyniku oceny, dokonanej na podstawie kryteriów wskazanych w Regulaminie przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich, wprowadzonym uchwałą Rady Narodowego Centrum Nauki nr [...] z dnia 12 września 2013 r., przedmiotowy projekt badawczy nie został zakwalifikowany do drugiego etapu oceny merytorycznej. Organ wskazał, że szczegółowe uzasadnienie oceny dostępne jest w systemie OSF (Obsługa Strumieni Finansowania) na stronie www.osf.opi.org.pl.

W związku z powyższym, zdaniem organu, należało odmówić przyznania środków finansowych na realizację niniejszego projektu badawczego.

Uniwersytet wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

W odwołaniu wnioskodawca podniósł zarzuty dotyczące oceny Wniosku sporządzonej przez Zespół Ekspertów.

W szczególności podniósł, że w ciągu ostatnich dwóch lat M. Z. złożył dwa wnioski w Konkursach OPUS 4 i OPUS 6 pod tym samym tytułem: [...]. Pierwszy wniosek odrzucono na podstawie recenzji jednego z Ekspertów deprecjonującej jego dorobek na podstawie nierzetelnych bądź błędnych informacji. W odwołaniu przedstawił argumenty podważające negatywną ocenę jego dorobku i w ramach nowego Konkursu złożył ten sam projekt.

W uzasadnieniu kolejnej negatywnej decyzji dorobek nie budzi już zastrzeżeń. Nowy wniosek odrzucono tym razem na podstawie opinii jednego z Ekspertów przedstawiającej projekt - znowu w sposób nie odpowiadający prawdzie i najprawdopodobniej dezinformujący pozostałych Ekspertów - jako przygotowany w sposób niechlujny i niestaranny. Przedstawiona opinia ponadto została sformułowana w taki sposób, że mogłaby dotyczyć dowolnego wniosku z dowolnej dziedziny - nie ma w niej żadnego sformułowania, które świadczyłoby o tym, że dotyczy matematyki (nie mówiąc już o konkretnym dziale). Nie mogła zatem służyć jako podstawa do merytorycznej oceny wniosku przez grono Ekspertów. Zawnioskował o ponowne skierowanie wniosku do oceny przez nowych Ekspertów.

W uzasadnieniu negatywnej oceny pierwszego Wniosku - OPUS (ID [...]) (Tytuł: [...]):

(1) jako słabe strony wniosku wymieniono całościową ocenę aktywności naukowej M. Z., w tym przede wszystkim rzekomo przeciętny charakter publikacji,

(2) nie pojawiły się żadne uwagi krytyczne dotyczące samego projektu, przeciwnie, sam projekt został oceniony wysoko przez Eksperta l. Cytat za recenzją:

Ekspert 2, poza zastrzeżeniem dotyczącym małego związku projektu "z zagadnieniami z głównego nurtu matematyki", także nie zgłaszał uwag negatywnych wobec samego projektu i dwukrotnie podkreślał jego aktualność na tle dotychczasowego rozwoju dziedziny, której dotyczy.

W nowym wniosku - OPUS (ID [...]) (Tytuł: [...]) M. Z. wprowadził pewne poprawki formalne, do listy publikacji dołączył 3 nowe prace, 2 prace w Applied Categorical Structures (impact factor 0,375), 2 prace w Mathematical Structures in Computer Science (impact factor 0,722) oraz jedną pracę w CRM Proceedings, opublikowanych przez prestiżowego wydawcę American Mathematical Society i dołączył projekt w niezmienionej postaci (jako, że nie budził zastrzeżeń Ekspertów).

W uzasadnieniu negatywnej oceny nowego wniosku:

(1) dorobek i działalność naukowa zostały ocenione pozytywnie (przez obu Ekspertów) - można zatem chyba przyjąć, że przedstawione w odwołaniu argumenty zostały przyjęte jako zasadne,

(2) jako słabą stronę wniosku wymieniono tym razem niestaranne przygotowanie wcześniej pod tym względem bardzo pozytywnie ocenionego projektu.

Podsumowanie to zostało dokonane na podstawie recenzji Eksperta l, w której uderzają dwie rzeczy.

Po pierwsze, nie zawiera ani jednego odniesienia merytorycznego. Bez zmienienia jednego słowa mogłaby być opinią o projekcie z każdej dziedziny wiedzy finansowanej przez NCN: od nauk przyrodniczych przez nauki medyczne do nauk społecznych.

Po drugie, uwagi dotyczące rzekomo niestarannego przygotowania projektu czy jego redakcji, nie zostały poparte ani jednym przykładem z wniosku. W poprzednim uzasadnieniu jeden z Ekspertów na podstawie nierzetelnych czy źle sprawdzonych informacji przedstawił w niekorzystnym świetle dorobek M. Z. W nowym uzasadnieniu jeden z Ekspertów w sposób nie odpowiadający prawdzie przedstawia projekt jako niechlujnie i niestarannie przygotowany. Nawet powierzchowne zapoznanie się z wnioskiem wystarczy chyba do potwierdzenia oceny tego samego projektu wystawionej we wcześniejszym Konkursie: projekt został "bardzo dobrze przemyślany i starannie przygotowany". Trudno zatem oprzeć się wrażeniu, że przedstawiona opinia stanowi próbę gołosłownego zdyskredytowania wcześniej już przecież pozytywnie ocenionego projektu w sytuacji, w której trzeba było zweryfikować ocenę dorobku M. Z.

Dodatkowo, w recenzjach projektu w obu Konkursach pojawiają się uwagi dotyczące małego związku projektu "z zagadnieniami z głównego nurtu matematyki". W odwołaniu od decyzji ([...]) z dnia [...] 2013 zwrócono uwagę na to, że publikacje M. Z. z ostatnich 5 lat ukazały się w liczących się w głównym nurcie matematyki czasopismach. Podniesiono także, że obecne badania podstawowe prowadzone w teorii kategorii mają duże znaczenie dla tego, co się dzieje w głównym nurcie badań kategoryjnych. Świadczą o tym m.in. liczne konferencje (częściowy ich wykaz znajduje się we wniosku) oraz tematyka prac czołowych reprezentantów teorii kategorii (częściowy ich wykaz znajduje się w bibliografii załączonej do wniosku).

W nowym uzasadnieniu pojawia się również uwaga o tym, że mało osób w Polsce zajmuje się tą tematyką. Jeśli nawet nie ma aktywnie pracujących matematyków w tej dziedzinie, to są podejmowane wysiłki, by tematyka abstrakcyjnej homotopii i związanych z nią wysoko-wymiarowych kategorii była obecna w Polsce. Wykłady z tej tematyki lub z nią związane to połowa plenarnych wykładów na zorganizowanej przez PTM, AMS, MIM UW, IM PAN w 2013 r. w Warszawie konferencji upamiętniającej 100-lecie urodzin Samuela Eilenberga. Eilenberg był wybitnym polskim matematykiem, wraz S. MacLane'em twórcą Teorii Kategorii i współtwórcą współczesnej algebry homologicznej i topologii algebraicznej - dziedzin leżących u podstaw tematyki, którą M. Z. się zajmuje. Rzeczywiście wyniki matematyków polskich pracujących w Polsce nie były tam obecne (za wyjątkiem jedynie wyniku uzyskanego wraz z prof. M. Makkai z McGill University z Monterealu dotyczącym zbiorów cellularnych, które stanowią bazę jednego z podejść do wysoko-wymiarowych kategorii). Od kilu dobrych lat M. Z. bardzo stara się ten stan rzeczy zmienić, prowadząc seminarium z Teorii Kategorii, promując prac magisterskie i doktorskie dotyczące tej tematyki, opiekując się goszczonymi przez Instytut Matematyki post-docami.

Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Nauki decyzją z dnia 9 lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o NCN, odmówiła przyznania Uniwersytetowi środków finansowych na realizację projektu badawczego pt.: "[...]".

W uzasadnieniu decyzji Komisja wskazała, że jak wynika z art. 18 pkt 7 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o NCN, ocena wniosków złożonych w konkursach organizowanych przez NCN została powierzona Zespołom Ekspertów powoływanym przez Dyrektora NCN, na wniosek Rady NCN.

Zgodnie z zarządzeniem Dyrektora NCN nr [...] z dnia 16 września 2013 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów, zwanym dalej "zarządzeniem", wprowadzonym na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o NCN, ocena merytoryczna wniosków składa się z dwóch etapów (§ 9 ust. 4 załącznika nr 1 do Zarządzenia), przy czym każdy składa się z oceny indywidualnej, a następnie z oceny dokonywanej na posiedzeniu Zespołu Ekspertów:

1) etap l: ocena dokonywana podczas l posiedzenia Zespołu Ekspertów polega na dyskusji ocen indywidualnych i stworzeniu rankingu, zgodnie z którym kwalifikowane są wnioski do II etapu;

2) etap II: ocena dokonywana podczas II posiedzenia Zespołu Ekspertów, polega na dyskusji ocen indywidualnych, dokonywanych przez tzw. ekspertów zewnętrznych,

powoływanych na podstawie art. 11 ust. 11 ustawy o NCN oraz stworzeniu rankingu,

zgodnie z którym wnioski kwalifikowane są do finansowania.

W oparciu o sporządzone oceny Zespoły Ekspertów przygotowują listy rankingowe, które Koordynator Dyscyplin przedkłada do zatwierdzenia Dyrektorowi NCN (art. 24 ust. 1 pkt 6 ustawy o NCN).

Środki finansowe na badania zakwalifikowane do finansowania w drodze konkursów przyznaje Dyrektor w drodze decyzji (art. 33 ust. 1 ustawy o NCN) nie ma on jednak kompetencji do podważania ocen dokonanych przez Zespoły Ekspertów.

W sprawie została zachowana procedura oceny wniosku wynikająca z ustawy o NCN, Regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady NCN nr [...] z dnia 12 września 2013 r., zwanego dalej "Regulaminem", oraz zarządzenia.

Projekt badawczy został oceniony przez członków Zespołu Ekspertów na pierwszym etapie oceny merytorycznej na ocenę 66,50 pkt i nie został zakwalifikowany do II etapu oceny merytorycznej.

Komisja Odwoławcza uznała decyzję Dyrektora NCN za prawidłową.

Wskazała, że Zespół Ekspertów w swojej ocenie opiera się wyłącznie na danych przedstawionych we wniosku. Ocena projektu w poprzednich konkursach nie może mieć żadnego wpływu na ocenę wniosku w następnych konkursach NCN. W kolejnych edycjach Zespoły Ekspertów pracują w różnych składach, oceniając inne wnioski. Zgodnie z § 17 pkt. 4 Regulaminu ocena wniosku dokonywana jest przez Zespół Ekspertów na tle innych złożonych wniosków. W związku z powyższym ocena projektu w różnych edycjach konkursu może być odmienna.

Odnosząc się do zarzutów organ stwierdził, że są one wyłącznie polemiką z autonomiczną oceną ekspertów. Opinie do których odwołuje się strona stanowią jedynie punkt wyjścia do oceny wniosku przez Zespół Ekspertów. Na ich podstawie przeanalizowano wniosek i uzgodniono ocenę końcową. Zgodnie z § 16 pkt 1 Regulaminu do drugiego etapu Zespół Ekspertów kwalifikuje wnioski z najwyższą oceną, których łączna wartość stanowi dwukrotność wszystkich środków finansowych dla tego panelu. Na tle innych zgłoszonych wniosków (§ 17 pkt 4 Regulaminu) nie został on zakwalifikowany przez Zespół Ekspertów do drugiego etapu oceny merytorycznej.

Organ dodał, że z uwagi na brak uchybień formalnych w postępowaniu administracyjnym stanowisko Zespołu Ekspertów było dla Dyrektora Narodowego Centrum Nauki wiążące, ponieważ to Zespołowi Ekspertów prawodawca przyznał prawo do oceny i kwalifikacji projektów badawczych, dlatego nie mógł on wbrew temu stanowisku przyznać wnioskodawcy środków finansowych na realizację projektu badawczego.

Stanowisko analogiczne do przedstawionego powyżej zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3391/05. Choć wyrok ten dotyczył oceny projektów badawczych na gruncie nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2004 r., nr 238, poz. 2390 ze zm.) oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalanych w budżecie państwa na naukę (Dz.U. z 2001 r., nr 146, poz. 1642 ze zm.) to jednak ze względu na zbliżony schemat oceny obowiązujący na gruncie ustawy o NCN, analogiczne zasady do wskazanych w przedmiotowym wyroku, należy przyjąć również w odniesieniu do decyzji Dyrektora NCN podejmowanych na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o NCN.

Z uwagi na fakt, że Komisja Odwoławcza Rady NCN nie dopatrzyła się uchybień w procedurze konkursowej prowadzonej przez organ l instancji, brak jest podstaw do przyznania środków na realizację przedmiotowego projektu badawczego.

Uniwersytet wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji zarzucił naruszenie:

I. art. 30 ust. 1 ustawy o NCN,

II. § 15 Regulaminu,

III. § 3 zarządzenia nr [...] Dyrektora NCN z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów.

Wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z Opinii (w załączeniu), którą sporządził Profesor Matematyki J.M.E. H. z Uniwersytetu Cambridge na okoliczność, że opinia Zespołu Ekspertów została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy o NCN, względnie o powołanie dodatkowych niezależnych ekspertów na okoliczność, że ocena Zespołu Ekspertów nie została sporządzona zgodnie z wymogami wynikającymi art. 30 ust. 1 ustawy o NCN.

W uzasadnieniu zarzutów podniósł, że Uniwersytet już w odwołaniu zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1, 2, 5 ustawy o NCN przez posłużenie się recenzją Eksperta 1, która nie spełnia kryteriów oceny szczegółowo określonych w art. 30 ust. 1 ustawy o NCN. Ocena Eksperta 1 nie zawiera w ogóle odniesienia merytorycznego, a zarzut niestarannego przygotowania projektu, czy jego redakcji nie został potwierdzony jakimkolwiek przykładem, a zatem nie spełnia wymogów szczegółowo i enumeratywnie wymienionych w art. 30 ustawy o NCN.

Skarżący nie podziela poglądu obu instancji, że organy są pozbawione prawa weryfikacji oceny Zespołu Ekspertów. Skarżący stoi na stanowisku, że organy obu instancji mają ustawowy obowiązek sprawdzenia, czy wydane oceny ekspertów spełniają kryteria ustawowe określone w art. 30 ust. 1 ustawy o NCN tzn., czy oceny ekspertów uwzględniają wszystkie kryteria oceny wymienione w cyt. przepisie. Zdaniem skarżącego, ocena wniosku sporządzona przez ekspertów nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy o NCN, a nadto nie była ona uzasadniona - co w ocenie skarżącego - powoduje rażące naruszenie cyt. przepisu.

Ponadto skarżący zauważył niezgodność § 3 ust. 11 zarządzenia Dyrektora NCN z treścią art. 32 ustawy o NCN, ponieważ uniemożliwia wnioskodawcy zdiagnozowanie i ujawnienie konfliktu interesów, a tym samym i wyłączenie eksperta, którego konflikt interesów może dotyczyć.

Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Nauki w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Ponadto wskazała, że Narodowe Centrum Nauki jest agencją wykonawczą powołaną ustawą o NCN do wspierania działalności naukowej w zakresie badań podstawowych. Zadania Narodowego Centrum Nauki określa szczegółowo art. 20 ustawy o NCN.

W ramach realizacji jednego z tych zadań NCN zorganizował konkurs OPUS, którego termin zamknięcia przypadał na dzień 16 grudnia 2013 r. Był to konkurs na finansowanie projektów badawczych, w tym finansowanie zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo - badawczej niezbędnej do realizacji tego projektu. W ramach tego konkursu do panelu ST 1 wpłynął wniosek autorstwa strony skarżącej pt. "[...]", któremu nadano ID [...], nr rejestracyjny (widoczny na teczce aktowej) to [...].

Projekt został uznany przez właściwego Koordynatora Dyscyplin - za spełniający wymogi formalne, określone w ustawie o NCN oraz w stosownych uchwałach Rady Narodowego Centrum Nauki tj. w uchwale nr [...] z dnia 12 września 2013 r. w sprawie warunków przeprowadzenia konkursu "OPUS 6" oraz Regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady NCN nr [...] z dnia 12 września 2013 r. (zwany dalej Regulaminem). Wniosek został poddany ocenie merytorycznej zgodnie z obowiązującymi w Narodowym Centrum Nauki przepisami.

Wniosek złożony przez Uniwersytet w wyniku oceny dokonanej na l etapie oceny merytorycznej nie został zakwalifikowany przez Zespół Ekspertów do II etapu oceny merytorycznej. Należy wyjaśnić, że do II etapu oceny merytorycznej zgodnie z § 16 pkt. 1 Regulaminu Zespół Ekspertów kwalifikuje wnioski z najwyższą oceną, których łączna wartość stanowi dwukrotność wszystkich środków finansowych dla danego panelu. Zespoły Ekspertów po dokonaniu oceny wniosków przygotowują listy rankingowe (na l etapie listy kwalifikacyjne), które Koordynator Dyscyplin przedkłada do zatwierdzenia Dyrektorowi NCN (art. 24 ust. 1 pkt 6 ustawy o NCN). Środki finansowe na badania zakwalifikowane do finansowania przyznaje Dyrektor w drodze decyzji (art. 33 ust. 1 ustawy o NCN).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej "P.p.s.a." sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zarazem art. 3 w § 3 P.p.s.a. stanowi, że Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych ustawach. Takim przepisem szczególnym jest – zdaniem Sądu, art. 33 ust. 4 ustawy o NCN, którym kognicji sądu administracyjnego, poddano skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki, wydane w trybie ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 33 ust. 2 i 3 Komisja Odwoławcza Rady NCN rozpoznając odwołanie od decyzji Dyrektora NCN w przedmiocie odmowy przyznania środków, podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania. Jest to zarazem przepis szczególny względem art. 138 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Przepisy ustawy o Narodowym Centrum Nauki nie wskazują innego kryterium kontroli zaskarżonej decyzji Komisji Odwoławczej Rady NCN niż zgodność z prawem. Z tych względów tylko kryterium zgodności z prawem stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., stanowi wzorzec kontroli zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sprawując tę kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślenie tych zasad kontroli zaskarżonej decyzji jest szczególnie uzasadnione wobec oczekiwań strony skarżącej, że przedmiotem oceny na płaszczyźnie zgodności z prawem będzie także kontrola zasadności ocen przyjętych przez ekspertów w odniesieniu do wniosku strony skarżącej. Oczekiwanie to nie znajduje oparcia w przepisach prawa, gdyż brak przepisu prawa materialnego, który poddawał by ocenie Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki, a wcześniej Dyrektora NCN weryfikację zasadności ocen przyjętych przez ekspertów przy ocenie wniosku.

Z tych samych względów, zdaniem Sądu, kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nie obejmuje weryfikacji prawidłowości ocen ekspertów oceniających wniosek strony skarżącej złożony do konkursu OPUS organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki w ramach finansowania badań podstawowych.

W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Zdaniem Sądu, nie był trafny zarzut nr l i II tj. rażącego naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o NCN. Zdaniem strony skarżącej ocena jednego z Ekspertów (przez stronę skarżącą określanego jako Eksperta 1, który przyznał ocenę pomocniczą 64 pkt.) w sposób rażący narusza art. 30 ust. 1 ustawy o NCN. Strona skarżąca zarzuca dodatkowo, że powyższa ocena nie zawiera odniesienia merytorycznego, a zarzut niestarannego przygotowania projektu nie został potwierdzony jakimkolwiek przykładem, co zdaniem strony skarżącej doprowadziło do rażącego naruszenia ww. przepisu.

Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w art. 30 ust. 1 ustawy o NCN określił kryteria, które uwzględnia się przy ocenie wniosków składanych do NCN. 1) poziom naukowy badań lub zadań przewidzianych do realizacji; 2) nowatorski charakter problemu naukowego, którego rozwiązanie jest proponowane; 3) osiągnięcia naukowe zespołu wykonawców; 4) zasadność planowanych kosztów w stosunku do przedmiotu i zakresu badań; 5) wpływ realizacji projektu badawczego na rozwój dyscypliny naukowej; 6) ocenę wykonania przez wnioskodawcę projektów badawczych uprzednio finansowanych ze środków finansowych na naukę.

Ustawodawca przewidział także w art. 30 ust. 2 ustawy możliwość określenia przez Radę NCN dodatkowych kryteriów. W myśl pkt. 5.3 uchwały Rady NCN nr [...] określającej warunki konkursu OPUS 6:

Przy ocenie wniosku o finansowanie projektu badawczego uwzględnia się w szczególności:

1. spełnianie kryterium badań podstawowych określonych w art. 2 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki;

2. osiągnięcia naukowe kierownika projektu i zespołu wykonawców, w tym publikacje w renomowanych czasopismach naukowych;

3. ocenę wykonania przez kierownika projektu innych projektów uprzednio finansowanych ze środków finansowych na naukę;

4. poziom naukowy badań lub zadań przewidzianych do realizacji;

5. nowatorski charakter projektu;

6. wpływ realizacji projektu badawczego na rozwój dyscypliny naukowej;

7. zasadność planowanych kosztów w stosunku do przedmiotu i zakresu badań;

8. ocenę możliwości realizacji wnioskowanego projektu;

9. sposób przygotowania wniosku, umożliwiający jego rzetelną ocen.

Dodatkowo § 15 Regulaminu przewidział kryterium w postaci zasadności finansowania wniosku w danym konkursie na tle pozostałych wniosków (§15 pkt. 10 Regulaminu). Niewątpliwie to ostatnie kryterium nakazuje oceniać Ekspertom wnioski zawsze w kontekście poziomu naukowego istniejącego w danym konkursie. W konsekwencji ten sam wniosek może być w różnych konkursach oceniany odmiennie, właśnie z uwagi na różny poziom konkurujących w konkursie wniosków.

Treść powyższych zapisów oraz formularz oceny, który zobowiązani są wypełnić Eksperci dokonujący ocen indywidualnych, jednoznacznie potwierdza - wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że w trakcie oceny wniosków składanych do Narodowego Centrum Nauki uwzględnione były wszystkie kryteria, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o NCN.

Ponadto strona skarżąca w argumentacji skargi podnosi, że Ekspert 1 zarzucił niestaranne przygotowanie wniosku grantowego. Powyższe twierdzenie nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Żaden z Ekspertów indywidualnie oceniających omawiany wniosek nie zarzucił stronie skarżącej niestarannego przygotowania wniosku. Podobnego zarzutu nie poczynił także Zespół Ekspertów dokonujący ostatecznej oceny wniosków na podstawie przedłożonych ocen indywidualnych. Wnioskodawcy zostały przedstawione słabe strony wniosku zarówno przez Ekspertów indywidualnych jak również w końcowym stanowisku Zespołu Ekspertów, uzgodnionym po dyskusji mającej miejsce na spotkaniu panelu ST 1 w ramach l etapu oceny merytorycznej. Zespół Ekspertów uwzględnił słabe strony wniosku wskazane przez Ekspertów indywidualnych.

Powyższe potwierdzają dokumenty nr 2, 3, 4 - zawarte w aktach sprawy przedłożonych z odpowiedzią na skargę.

W związku z powyższym nie był trafny zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o NCN.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że zarzut strony skarżącej dotyczy braku rzetelności oceny indywidualnej Eksperta 1.

Sąd pełni podziela stanowisko, że ocena rzetelności i bezstronności opinii przygotowywanych przez Ekspertów należy do ustawowych zadań Koordynatora Dyscyplin, co wynika wprost z treści art. 24 ust. 1 pkt. 5 ustawy o NCN. Jak wynika z akt sprawy, Koordynator Dyscyplin uznał obie indywidualne oceny za rzetelne, obaj Eksperci wypełnili wszystkie pola formularza ocen, oświadczyli przy tym, że między nimi a wykonawcami projektu nie zachodzi konflikt interesów. W ocenie Komisji Odwoławczej Rady NCN brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości oceny dokonanej przez Koordynatora Dyscyplin.

Z uwagi na powyższe nie mogła przynieść argumentacja strony skarżącej, według której organy w postaci Dyrektora NCN oraz Komisji Odwoławczej Rady NCN nie dokonują weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Weryfikacja odbywa się jednakże wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o NCN oraz stosownych aktów autorstwa Rady NCN (Regulamin czy warunki konkursu) czy Dyrektora NCN (zarządzenie).

Należy także podzielić pogląd, że stanowisko Zespołu Ekspertów jest dla Dyrektora NCN wiążące. Zgodnie bowiem z art. 18 pkt. 7 ustawy o NCN to Zespoły Ekspertów powołane przez Dyrektora na wniosek Rady (art. 22 ust. 1 ustawy o NCN) są odpowiedzialne za ocenę wniosków złożonych w konkursach. W związku z powyższym, jeżeli nie stwierdzono uchybień formalnych ani braku rzetelności po stronie Ekspertów, zasadne jest stanowisko, że Dyrektor nie ma kompetencji podważania oceny wynikającej z listy rankingowej i tym samym przyznawania środków finansowych w oderwaniu od stanowiska Zespołu Ekspertów. Stanowiłoby to przekroczenie kompetencji Dyrektora i naruszenie całego szeregu przepisów ustawy o NCN, w myśl której to kompetentni w danej dziedzinie nauk Eksperci decydują o zakwalifikowaniu/niezakwalifikowaniu danego wniosku do finansowania, a nie czyni tego autonomicznie Biuro NCN, kierowane przez Dyrektora. Kompetencją Dyrektora jest weryfikacja formalnej prawidłowości przebiegu procesu oceny, a następnie zakończenie postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnych w oparciu o przedstawioną przez Koordynatorów Dyscyplin listę rankingową.

Nie był również trafny zarzut (nr III) niezgodności § 3 pkt. 11 Zarządzenia Dyrektora NCN nr [...] z art. 32 ustawy o NCN.

Należy przypomnieć, że w ramach realizacji jednego z zadań, które określa szczegółowo art. 20 ustawy o NCN – NCN zorganizował konkurs OPUS, którego termin zamknięcia przypadał na dzień 16 grudnia 2013 r. Był to konkurs na finansowanie projektów badawczych, w tym finansowanie zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo-badawczej niezbędnej do realizacji tego projektu. W ramach tego konkursu do panelu ST 1 wpłynął wniosek autorstwa strony skarżącej pt. "[...]", któremu nadano ID [...], nr rejestracyjny [...]. Zatem do tego konkursu nie miało zastosowanie wskazane w skardze, zarządzenia nr [...] Dyrektora NCN z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów. W tym zakresie obowiązywało zarządzenie Dyrektora NCN nr [...] z dnia 16 września 2013 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów, wprowadzone na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o NCN.

Nie ulega wątpliwości, że kwestionowany przez stronę skarżącą zapis występował zarówno w zarządzeniu nr [...] jak i w zarządzeniu nr [...], jako § 3 pkt. 12. W myśl tego zapisu dane ekspertów oceniających wnioski nie są przekazywane wnioskodawcom. Także powyższy zarzut jest bezzasadny, gdyż kwestionowany przez stronę skarżącą zapis jest konsekwencją treści art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1620). W myśl ww. przepisu dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 nie są udostępniane wnioskodawcom.

Zgodnie zaś z art. 5 pkt. 3 ustawy o zasadach finansowania nauki środki finansowe na naukę przeznacza się na badania podstawowe i inne zadania finansowane przez NCN. W związku z powyższym NCN i jego organy związane są dyspozycją art. 15 ust. 3 ustawy o zasadach finansowania nauki. Obowiązkiem a nie uprawnieniem Centrum jest nieudostępnianie wnioskodawcom danych Ekspertów.

Należy zauważyć, że wobec złożonego przez stronę skarżąca w skardze wniosku dowodowego Sąd postanowieniem wydanym w trakcie rozprawy oddalił ten wniosek na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Należy wskazać, że celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Nie ma podstaw prawnych do tego, aby opracowanie nazwane "opinią" przygotowane przez osobę legitymujące się stopniem naukowym, uznać za dowód uzupełniający z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. Przyjęcie odmiennego zapatrywania przeczyłoby funkcji pełnionej przez środki dowodowe, którymi są opinia biegłego i ekspertyza naukowa. Brak jest przeszkód do posługiwania się nimi na etapie postępowania przed organami administracyjnymi. Korzystania z takich środków nie dopuszczają jednak przepisy P.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub ekspertyzy naukowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym musiałoby podlegać wszelkim rygorom prawnym właściwym dla kontradyktoryjnego modelu procesu sądowego i w żadnym wypadku nie może być utożsamiane wyłącznie z zapoznaniem się z treścią określonego dokumentu prywatnego, zawierającego przygotowany na zlecenie strony pogląd w sprawie. Wobec jednoznacznej treści art. 106 P.p.s.a. nie jest też możliwe "powołanie" przez Sąd jak to określono w skardze, "niezależnych ekspertów".

Z obowiązujących rozwiązań prawnych i przyjętego – zasadniczo – kasacyjnego typu kontroli działalności administracji publicznej wynika, że wobec wyraźnego odróżnienia kontroli administracji publicznej (rozstrzygania sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (załatwiania sprawy administracyjnej), sąd administracyjny nie ma kompetencji do przejęcia sprawy administracyjnej, jako takiej, do jej końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia co do jej istoty. Nie zastępuje więc, ani też nie wyręcza organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań. Sprawa, której przedmiot należy do właściwości określonego organu administracji, z momentem wywołania kontroli sądu administracyjnego, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Istotą kontroli administracji publicznej jest rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej rozumianej jako wywołany przed sądem administracyjnym spór między jednostką (adresatem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej), a organem administracji publicznej (autorem rozstrzygnięcia adresowanego do jednostki), którego przedmiotem jest zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie tego sporu przez sąd administracyjny sprowadza się do wypowiedzi: "zaskarżony akt (czynność) jest/nie jest zgodny z prawem" i w konsekwencji do oddalenia skargi albo wyeliminowania z obrotu prawnego. Rezultatem tego rozstrzygnięcia nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.