Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 601/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lub ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 194,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: par. 46 ust. 1, par. 10, par. 11,
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ("SKO", "Kolegium") decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] r.

nr [..] w sprawie wymiaru H.K. podatku rolnego

i od nieruchomości na rok 2015 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 3539 zł.

1.2. W uzasadnieniu decyzji SKO powołało przepisy ustawy o podatku rolnym, określające przedmiot, podstawę opodatkowania, obowiązek podatkowy oraz obowiązki podatników w zakresie składania informacji o gruntach.

Kolegium wyjaśniło, że ewidencję gruntów zakładają i prowadzą właściwe starostwa lub urzędy gmin, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.38.454). Wskazało ponadto, że organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji, co oznacza, że nie może przyjąć jako podstawy wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikają z ewidencji.

1.3. Organ ustalił, że H. K.. figuruje jako właściciel i jako samoistny posiadacz gruntów o ogólnej powierzchni 24,2229 ha sklasyfikowanych w ewidencji gruntów symbolem R, PS, S-RI, N. Organ wymienił przy tym szczegółowo numery

i wielkość działek, które wynikają z ewidencji gruntów z 15 lipca 2015 r.

Kolegium wskazało na art. 6c ustawy o podatku rolnym określający warunki wydania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Organ podatkowy w oparciu o obowiązujące przepisy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do powierzchni użytkowej budynku, tj. 10 m² zwolnionej na podstawie Uchwały Rady Gminy w Stopnicy i gruntów oznaczonych symbolem "N" o powierzchni 400 m² zwolnionych z opodatkowania ustawowo.

1.4. W niniejszej sprawie strona złożyła oświadczenia, w zakresie użytkowania gruntów stanowiących własność lub będących w posiadaniu samoistnym strony, przez wskazane w tych oświadczeniach osoby. Kolegium podniosło, że nie kwestionuje okoliczności, że wskazane grunty mogą być faktycznie wykorzystywane przez inne podmioty. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ustalenie osoby podatnika podatku rolnego. Obowiązek podatkowy w podatku rolnym obciąża - i to jest regułą - właściciela lub posiadacza samoistnego gruntów rolnych. Posiadacze zależni płacą podatek tylko wówczas, gdy posiadają grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wydzierżawienie przez rolnika gruntów gospodarstwa nie powoduje przejścia obowiązku podatkowego na dzierżawcę. Od tej zasady istnieje wyjątek, określony w art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym. W przedmiotowej sprawie wyjątek ten nie zaistniał.

Organ dokonując wymiaru podatku nie miał zatem podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

1.5. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 240. poz. 2027) dalej "prawo geodezyjne i kartograficzne", podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ustawa o podatku rolnym w art. 4 ust. 1 pkt 1 również wskazuje, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje w art. 1a ust. 3, że użyte w ustawie określenia: między innymi: użytki rolne, lasy, nieużytki, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób

w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków dotyczy

m.in., rodzajów, powierzchni gruntów czyli wskazują na przedmiot opodatkowania, oraz zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku.

Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie osoba podatnika została ustalona w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów, które to dane są wiążące dla organu podatkowego.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższą decyzję H. K.złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o sprawiedliwe rozpatrzenie "odwołania".

2.2. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że burmistrz bezprawnie wprowadził do rejestrów gospodarstwo, którego tytuły własności ojca i matki skarżącego uchyliła wojewódzka komisja. Wójt bezprawnie zmienił właściciela bez postanowienia sądu. Burmistrz nie chce uznać spadkobierców za samoistnych posiadaczy. Skarżący nie wie na jakiej podstawie uznał jego za samoistnego posiadacza. Sąd Okręgowy

w Kielcach uznał zaś, że skarżący nie prowadzi działalności, że prowadzą ją dzierżawcy, a sąd administracyjny w Warszawie uznał skargę strony za właściwą. Uznał, że starostwo bezprawnie w porozumieniu z wójtem wprowadziło skarżącego do rejestru.

Jednocześnie skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną i nie ma dochodu bo nie prowadzi działalności, a gospodarstwo w Wójczy zajął komornik i skarżący nie ma gdzie mieszkać. Nie jest ponadto prawdą, że burmistrz umorzył mu cały podatek za okres od 1995 r. do 2001 r.

2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz.U. z 2014 r., poz.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie

w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

3.2. Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U.2013.1381) oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2014.849) dalej "u.p.o.l.".

Zgodnie z art. 6c ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie

w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym),

z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie. Podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów. Posiadacze zależni są podatnikami podatku rolnego tylko wówczas gdy posiadają grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi natomiast dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca

z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 ust. 1, art. 4 ust.1 ustawy o podatku rolnym).

Podatnikami podatku od nieruchomości są z kolei m.in. osoby fizyczne będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem

działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych (...) - art. 4 ust. 1 u.p.o.l.

3.3. W niniejszej sprawie organy wymierzając skarżącemu omawiane zobowiązanie podatkowe ustaliły, że skarżący jest właścicielem i samoistnym posiadaczem gruntów o ogólnej powierzchni 24, 2229 ha. Ustalono także, że H. K. jest właścicielem nieruchomości (budynku o powierzchni 10 m²) zwolnionej

z opodatkowania, na podstawie uchwały Rady Gminy S. nr II/6/2014

z 5 grudnia 2014 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w tym podatku na 2015 r. oraz gruntów oznaczonych symbolem N

o powierzchni 400 m², zwolnionych z opodatkowania ustawowo.

Ustaleń w zakresie powierzchni gruntów należących do skarżącego organy prawidłowo dokonały w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. W aktach sprawy znajduje się sporządzony przez administratora systemu i potwierdzony przez pracownika urzędu gminy wypis z rejestru gruntów z 16 lipca 2015 r.

W kontekście powyższych ustaleń w sprawie istotne znaczenie ma treść

art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, na co prawidłowo zwróciło uwagę Kolegium. Zgodnie z powołanym przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów, powierzchni gruntów czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest, co do zasady, uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wyjątkowo tylko organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów

w ewidencji (zob. wyroki NSA z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt

II FSK 1243/08 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie brak takich dokumentów.

Dodatkowo wymaga wyjaśnienia, że ewentualnego kwestionowania prawidłowości wpisu w ewidencji należy dokonywać nie w postępowaniu podatkowym lecz odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Lokalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.38.454 ze zm.) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył do Starosty Buskiego podanie "o zmianę i uchylenie decyzji z 2002 r." mające na celu "zmniejszenie obszaru gruntu" Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy Świętokrzyskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego a Starostą Buskim w zakresie rozpatrzenia tego podania, wskazując jako właściwy pierwszy z tych organów.

Z powyższego wynika (pismo Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 1 września 2015 r.), że skarżący podjął starania

o uaktualnienie zapisów ewidencji w kwestionowanym przez niego zakresie. Brak jest jednak informacji o zakończeniu postępowania i ewentualnym jego wyniku. Z tych względów okoliczność prowadzenia takiego postępowania nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ nie miał bowiem podstaw, na datę orzekania, do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma ponadto okoliczność, że część gruntów skarżącego użytkowana jest przez inne osoby. Jak prawidłowo stwierdziło Kolegium osoby te jako posiadacze zależni (dzierżawcy) nie mogą być bowiem podatnikami podatku rolnego, z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa

w art. 3 ust. 1 pkt 4 lub ust. 3 ustawy o podatku rolnym (pkt 1.4.).

3.4. Podsumowując, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania. Nie dopatrzył się także uchybień w zakresie zastosowanego przez te organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego.

Dodatkowo wymaga wyjaśnienia, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczące stanu zdrowia i sytuacji materialnej skarżącego nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym. Okoliczności te mogą być ewentualnie przedmiotem oceny w sprawie o udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego.

3.5. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.