Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 111/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119-120, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 44,  art. 58 par. 1 i 2, art. 129
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. [...] II SA/Po 111/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej po rozpatrzeniu wniosku T. K. (dalej jako skarżący) odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] września 2017 r. nr [...]

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w P. otrzymał z Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. sprawozdanie z dnia [...] sierpnia 2016 r. z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego na okoliczność nieprawidłowości stwierdzonych w magazynie mundurowym Aresztu Śledczego w P.. Ze sprawozdania wynikało, że doszło do nieprawidłowości związanych z gospodarowaniem majątkiem Skarbu Państwa oraz do nieuprawnionych logowań i modyfikacji danych w systemie.

Postanowieniem z dnia [...] września 2016r. nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w P. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne o to, iż w dniu [...] lutego 2016r. pełniąc służbę w Areszcie Śledczym w P. na stanowisku starszego instruktora działu kwatermistrzowskiego posłużył się - nie będąc do tego uprawnionym - loginem i hasłem dostępowym innego funkcjonariusza do aplikacji Mundur II. Następnie w tym samym miejscu i czasie, wygenerował - nie będąc do tego uprawnionym - w aplikacji Mundur II w rejestrze "R. I. [...]" dokument pod nazwą "Różnice [...] z dnia [...].02.2016r." i bezprawnie usunął dokument WNM kat. [...] z dnia [...] października 2010 r. czym naruszył dyscyplinę służbową poprzez przekroczenie uprawnień oraz nadużycie zajmowanego stanowiska, działając sprzecznie ze złożonym ślubowaniem.

Decyzją personalną nr [...] z dnia [...] września 2016r. Dyrektor Aresztu Śledczego w P. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] września 2016r. do dnia [...] grudnia 2016r., zawieszenie zostało przedłużone do [...]09.2017r. Skarżący nie odwołał się od decyzji.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. poinformował organ, że w związku ze stanem zdrowia i przebywaniem na zwolnieniu lekarskim nie może się stawić na przesłuchaniu wyznaczonym na [...].09.2016r. Dołączył zwolnienie lekarskie za okres od [...].09 do [...].10.2016r. ze wskazaniem "może chodzić". Postępowanie dyscyplinarne zostało postanowieniem z dnia [...].10.2016r. zawieszone z uwagi na długotrwałą chorobę skarżącego.

W międzyczasie Dyrektor Aresztu Śledczego w P. skierował do Prokuratury Rejonowej [...] w P. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, polegającego na przywłaszczeniu sortów mundurowych o wartości przynajmniej [...] zł, podrabianiu dokumentów w celu użycia ich za autentyczne, wyłudzaniu poświadczenia, nieprawdy przez podstępne wprowadzanie w błąd innych magazynierów oraz wprowadzaniu w błąd innych funkcjonariuszy co do rozporządzania należnymi im sortami mundurowymi.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, o czym zawiadomiono stronę wraz z pouczeniami oraz wezwaniem do zapoznania się z aktami postępowania. W zawiadomieniu wskazano, że powodem wszczęcia postępowania z urzędu jest zbliżający się upływ 12 –sto miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, który nastąpi w dniu [...].09.2017r. W wezwaniu z dnia [...].08.2017r. wskazano, że w sprawie przewidziane jest na dzień [...].09.2017r. zwolnienie skarżącego ze służby w Służbie więziennej. Skarżący nie skorzystał ze wskazanych w pouczeniu uprawnień odebrawszy osobiście korespondencję. Pismem z dnia [...].09.2017r. (data wpływu do organu – [...].09.2017r.) skarżący poinformował organ, że obecny stan zdrowia nie pozwala mu na zapoznanie się w wyznaczonym dniu z aktami postępowania, jak również na wyznaczenie pełnomocnika. Do pisma nie dołączył żadnej dokumentacji.

Decyzją personalną [...] znak [...] z dnia [...] września 2017 r. zwolniono skarżącego z dniem [...] września 2017 r. ze służby w Służbie Więziennej w związku z upływem 12- miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.

Powyższa decyzja została wysłana na adres skarżącego w dniu [...] września 2017 r. i po dwukrotnym awizowaniu (w dniach [...] i [...] września 2017 r.) zwrócona do nadawcy. W związku ze zwolnieniem ze służby przyznano skarżącemu z dniem [...].09.2017r. odprawę, ekwiwalent pieniężny za wykorzystany czas wolny i za niewykorzystany urlop w kwocie ponad [...] zł i w tym dniu kwota ta została przelana na konto skarżącego, wstrzymano wypłatę wynagrodzenia.

Pismem z dnia [...] października 2017r. skarżący złożył do Aresztu Śledczego w P. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] września 2017r. wraz z odwołaniem od ww. decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że o decyzji personalnej [...] dowiedział się dopiero w dniu [...] października 2017r. kiedy doręczono mu wezwanie do zwrotu legitymacji służbowej. Skarżący podał, że w dniu [...] września 2017r. został przyjęty na leczenie do Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrycznego im. O. B. w K., gdzie przebywał do [...] października 2017r. w związku z czym miał ograniczony kontakt z osobami z zewnątrz i nie miał możliwości ustanowienia pełnomocnika, a w konsekwencji złożenia w terminie odwołania. Do pisma dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie od [...].09 do [...].10.2017r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej postanowił odmówić przywrócenia terminu do terminu do wniesienia odwołania.

W pierwszej kolejności organ uznał, że doręczenie nastąpiło w trybie art.44 k.p.a. i było skuteczne. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki wysłanej na adres strony w dniach [...] i [...].09.2017r. termin jej odbioru upłynął [...].10.2017r. Odwołanie nie zostało złożone w terminie 14 dni od w/w daty doręczenia. Zdaniem organu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W okresie od [...].09 do [...].10.2017r. przebywał w szpitalu ale miał wiedzę o toczącym się postępowaniu i wiedział, że [...].09.2017r. zostanie wydana decyzja personalna o zwolnieniu go ze służby, znał bowiem konsekwencje zawieszenia w czynnościach służbowych, a o terminie wydania tej decyzji był poinformowany w piśmie z [...].08.2017r., które odebrał osobiście. Organ uznał, że doręczenie decyzji było skuteczne. W takiej sytuacji możliwe stało się rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazując na przesłanki z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ podał, że przy rozważaniu kryterium winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Choroba może usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle a strona nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Z akt sprawy i karty informacyjnej nie wynika, że choroba skarżącego miała charakter nagły. Skarżący wcześniej znał termin przyjęcia do szpitala, wiedział o toczącym się postępowaniu i świadomie odstąpił od wyręczenia się inną osobą, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika, na co miał czas również przed hospitalizacją. Skarżący nie jest osobą samotną i nie wykazał, że w trakcie pobytu w szpitalu nie było żadnej osoby, którą mógłby się wyręczyć. Z przedłożonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika też, że pacjent leczony jest psychiatrycznie od dwóch lat, hospitalizowany był po raz pierwszy. W opisie stanu psychicznego przy przyjęciu wskazano: "orientacja pełna, kontakt rzeczowy, dobry, nastrój umiarkowanie obniżony, emocje żywe, dostosowane."

Organ uznał, iż strona w żadnej mierze nie uprawdopodobniła, że choroba mogła skutkować brakiem koncentracji w ważnych dla niego sprawach. W ocenie organu nie było również podstaw do stwierdzenia, że istniała możliwość wystąpienia braku świadomego podejmowania przez stronę decyzji w kierowaniu swoim postępowaniem i prowadzeniu swoich spraw.

Mając to na uwadze organ stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła aby uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, co skutkowało odmową do jego przywrócenia. Organ stwierdził, że skarżący nie dochował również 7- dniowego terminu do złożenia wniosku, bowiem uczynił to dopiero [...] października 2017 r. a skoro wskazuje jako przyczynę uchybienia terminu swój pobyt w szpitalu, to ustanie przeszkody winien łączyć z chwilą jego opuszczenia,, tj. [...] października 2017r. Wskazywany przez skarżącego dzień [...] października 2017r.,w którym doręczono mu wezwanie do zwrotu legitymacji służbowej było dniem, w którym uzyskał on potwierdzenie zwolnienia go ze służby z dniem [...].09.2017r., jednak wcześniej wiedział o tym, że i kiedy zostanie wydana decyzja wcześniej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. w całości i zarzucił:

1) obrazę art. 58 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] września 2017r., podczas gdy skarżący, który w okresie właściwym do wniesienia odwołania- pomiędzy [...] września 2017 r. a [...] października 2017 r. przebywał w szpitalu psychiatrycznym na oddziale zamkniętym i nie miał możliwości złożenia odwołania w terminie.

2) naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem przez organ, że skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po upływie 7 dni od daty ustania przyczyny powodującej uchybienie terminowi, podczas gdy przyczyną skutkującą brakiem możliwości wniesienia odwołania był brak wiedzy o wydanej w dniu [...] września 2017 r. decyzji, spowodowany pobytem skarżącego w szpitalu psychiatrycznym i niedoręczeniem mu decyzji.

W uzasadnieniu skarżący podał, że nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy, nie był w stanie ustanowić w trakcie pobytu w szpitalu psychiatrycznym pełnomocnika a nagły przebieg choroby psychicznej, którą jest dotknięty, nie pozwalał mu na branie udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby. Decyzja z [...].09.2017r. nie została mu doręczona, a wiedzę o niej powziął [...].10.2017r.,kiedy otrzymał wezwanie do zwrotu legitymacji służbowej i w terminie 7 dniu, tj. [...].10.2017r. złożył wniosek o przywrócenie terminu. Wbrew temu, co podał organ skarżący nie wiedział, że zostanie wydana decyzja o zwolnieniu go ze służby i nie mógł przewidzieć dokładnej daty wydania decyzji. Wydanie decyzji o zwolnieniu po upływie 12 miesięcy od zawieszenia go w czynnościach służbowych miało charakter fakultatywny. Nawet w przypadku, gdyby mógł się domyślać, że została wydana decyzja to nie widział jaka jest treść jej rozstrzygnięcia i uzasadnienie. Z tych względów wniesienie odwołania i tak byłoby niemożliwe. Zdaniem Skarżącego bieg terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie mógł biec dla skarżącego wcześniej, niż w momencie zapoznania się z treścią decyzji i jej uzasadnieniem. Skarżący nie zgodził się również z ustaleniem, że nie uprawdopodobnił braku winy nie dokonania czynności w określonym terminie. Skarżący od [...].09. do [...]10.2017r. przebywał na oddziale zamkniętym w szpitalu psychiatrycznym, gdzie miał ograniczony kontakt z innymi osobami. Z uwagi na charakter schorzenia, przyjmowanie leków nie mógł on dokonywać żadnych czynności procesowych. W czasie hospitalizacji miał ograniczoną zdolność do rozpoznawania znaczenia podejmowanych przez siebie czynności, co skutkowało niemożliwością wniesienia przez niego odwołania od wydanej decyzji w terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podał, że z pism, które otrzymał [...].08.2017r. miał on wiedzę o planowanym zwolnieniu, jaki o dacie zwolnienia. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Przy braku zamiaru zwolnienia skarżącego ze służby nie byłoby wszczynane postępowanie w sprawie zwolnienia. Nadto organ wskazał, że z pism skarżącego wynikało, że miał świadomość toczącego się postępowania, znał również przepisy pragmatyki służbowej lub co najmniej powinien je znać. O fakcie zwolnienia wiedział wcześniej niż podał w skardze. Z dniem zwolnienia przelano na konto skarżącego kwotę ponad [...] zł, która nie mogła nie zostać zauważona, nadto zaprzestano wypłacania wynagrodzenia. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego, że nie miał on zdolności rozpoznania sytuacji i był pod wpływem leków psychotropowych. Stoi to w sprzeczności z zapisami w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Organ wskazał, że choroba skarżącego nie miała charakteru nagłego, wiedział on kiedy będzie przyjęty do szpitala, znał termin przyjęcia a choroba nie skutkowała brakiem koncentracji w ważnych dla niego sprawach. Zdaniem organu skarżący z premedytacją zrezygnował z przysługujących mu uprawnień procesowych a kontaktu z osobami trzecimi podczas hospitalizacji nie miał uniemożliwionego. Organ wskazał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie może być liczony od dnia, w którym podjął starania o zapoznaniu się z treścią decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym.

Istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy organ prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 14.09.2017r.

Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., zwanej: dalej k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Oczywistym jest, iż regulacja ta ma zastosowanie również w przypadku doręczenia zastępczego.

W niniejszej sprawie decyzja została doręczona w trybie uregulowanym w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem:

§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym warunkiem uznania pisma za doręczone na skutek upływu ustawowego terminu jego przechowywania w placówce pocztowej, w sytuacji niemożności jego doręczenia adresatowi osobiście lub za pośrednictwem dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy domu, jest prawidłowe, dwukrotne pozostawienie adresatowi zawiadomienia o miejscu przechowywania lub złożenia przesyłki. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie treści adnotacji obrazujących przebieg działań związanych z doręczaniem pisma zawartych na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, które dokonywane są przez doręczyciela i pracowników poczty (zob. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz [...]).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w tym adnotacji na kopercie (okoliczność niekwestionowana), przesyłkę awizowano w dniach [...].09 i [...].09.2017r. i zwrócono nadawcy w dniu [...].10. 2017 r. Należy zatem uznać, że zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. decyzja z [...].09.2017r została skutecznie doręczona dnia [...] .10. 2017 r. Decyzja została doręczona na aktualny adres zamieszkania skarżącego. Jak podał organ skarżący nie zamieszkiwał sam. W toku postępowania skarżący nie kwestionował faktu podwójnego awizowania przesyłki na właściwy adres, czy też pozostawienia pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego. Podnosił, że w dacie awizowania przesyłki nie był obecny pod adresem doręczenia, przy czym nieobecność nie miała charakteru trwałego. Fakt, że przesyłka nie została doręczona osobiście skarżącemu nie podważa domniemania skutecznego doręczenia. Jest to bowiem przewidywalny i dopuszczalny skutek tej instytucji.

Termin do złożenia odwołania upłynął więc z dniem [...].10.2017r. Odwołanie w tym terminie nie zostało wniesione. Skarżący odwołanie wniósł wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...].10.2017r.

Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w k.p.a. w art. 58, w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). O przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 59 § 2 k.p.a.), którym w niniejszej sprawie był Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej. W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył odwołanie. Kwestionował ustalenia organu, że nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy oraz, że nie zachował 7 –mio dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłanką, która umożliwia przywrócenie terminu, jest przesłanka "uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku swojej winy w uchybieniu terminowi". Zainteresowany jest więc zobowiązany do uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie (zob. wyr. NSA w Szczecinie z 2.2.2000 r., sygn. SA/Sz 2125/98). W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku (wyr. WSA w Warszawie z 29.3.2006 r., IV SA/Wa 1559/05, Legalis).

Brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. art. wyrok WSA z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 509/17). Do okoliczności faktycznych uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazywał, że brak winy w uchybieniu terminu uzasadnia jego hospitalizacja w zamkniętym oddziale psychiatrycznym w okresie od [...].09 do [...].10.2017r., schorzenie i pobieranie leków. Jak słusznie wskazał skarżący w odwołaniu pobyt w szpitalu i przyjmowanie leków psychotropowych może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu umysłu, co czynić może wiarygodnym twierdzenie o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie nie bez znaczenia jednak pozostają okoliczności wskazane przez organ. Skarżący wiedział bowiem wcześniej o toczącym się postępowaniu o zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. 2017, poz. 631), wiedział o upływie 12 – sto miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, który nastąpić miał [...].09.2017r. i przewidywanym na dzień [...].09.2017r. zwolnieniu ze służby (vide: zawiadomienie i wezwanie z [...].08.2017r., które odebrał osobiście [...].09.2017r.), wiedział o możliwości ustanowienia pełnomocnika, z czego nie skorzystał (vide: pismo skarżącego z [...].09.2017r.). Nie uprawdopodobnił faktu, że hospitalizacja miała charakter nagły i niespodziewany, uniemożliwiający ustanowienie pełnomocnika, choćby do odbioru korespondencji czy uniemożliwiający jakikolwiek kontakt z osobami trzecimi. Nie uprawdopodobnił faktu, że nie mógł tego uczynić przed lub po hospitalizacji. Co istotne – nie uprawdopodobnił braku winy do wniesienia odwołania w otwartym terminie do jego złożenia, który biegł jeszcze przez 11 dni po opuszczeniu przez niego szpitala. Nie wskazał, że po zakończenia hospitalizacji w dniu [...].2017r. nie miał możliwości zapoznania się z pozostawionymi awizami, że pozostawał w stanie wyłączającym możliwość pokierowania swoimi sprawami. Nie wskazał też choćby, że przebywał dalej na zwolnieniu lekarskim, czy też przyjmował leki, które ograniczałyby możliwość świadomego podejmowania decyzji. Nie uprawdopodobnił, że po opuszczeniu szpitala nie był w stanie powziąć wiedzy o wydanej decyzji a miało to miejsce dopiero [...].10.2017r., kiedy został wezwany do zwrotu legitymacji służbowej a nie wcześniej, choćby z uwagi na zaprzestanie wypłacania mu wynagrodzenia czy przelania znacznej kwoty tytułem odprawy i ekwiwalentów.

W tym zakresie zgodzić się więc należy z organem, który wskazał, że w przypadku długiej nieobecności spowodowanej planowaną hospitalizacją Skarżący mógł ustanowić pełnomocnika, który odbierałby korespondencję i w razie konieczności podejmował czynności faktyczne i prawne w sprawie, mógł także udzielić pełnomocnictwa pocztowego do odbioru korespondencji. Tym samym Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Mógł wobec tego ustanowić pełnomocnika wobec dłuższej nieobecności. I choć ustanowienie pełnomocnika jest prawem a nie obowiązkiem strony, to w przypadku uprawdopodobniania braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania brak podjęcia tego typu czynności może być ocenione negatywnie w kontekście badania zachowania obiektywnego miernika staranności jakiej wymagać można od strony należycie dbającej o swoje interesy.

W niniejszej sprawie istotna jest również kwestia upływu siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie, zgodnie z którym za nieuzasadniony uznać należy zarzut skargi, który opiera się na założeniu, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania można odnosić jedynie do zdarzenia, jakim jest (ponowione) doręczenie stronie decyzji organu I instancji, z którą się ona nie zapoznała i o której wydaniu nie wiedziała z powodu zastosowania doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.). Art. 58 § 1 i 2 k.p.a. posługuje się autonomiczną konstrukcją "ustania przyczyny" uchybienia terminu, co powoduje, że także inne zdarzenia, aniżeli doręczenie stronie decyzji w znaczeniu przyjętym w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, może zapoczątkować bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ponowne doręczenie nieznanej stronie decyzji jest formą najbardziej jednoznaczną poinformowania strony o wydaniu decyzji, niemniej ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli tą przyczyną był brak wiedzy o toczącym się postępowaniu, następuje w każdym przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że strona dowiedziała się o wydanym rozstrzygnięciu. Nie jest w tym przypadku wymagane zapoznanie się przez stronę z treścią decyzji i jej uzasadnienia, kluczowe znaczenie ma tu bowiem wyłącznie przypisanie stronie wiedzy o samym fakcie wydania aktu kończącego postępowanie (obejmującej informacje o organie, który wydał decyzję, jej dacie i treści rozstrzygnięcia) – zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2261/16.

W niniejszej sprawie Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, znał termin planowanego zwolnienia ze służby, szpital opuścił [...].10.2017r. - w otwartym terminie do złożenia odwołania, otrzymał przelew na konto znacznej kwoty związanej ze zwolnieniem, zaprzestano mu wypłacania wynagrodzenia. Tym samym niewiarygodne są twierdzenia Strony, że dowiedział się o rozstrzygnięciu dopiero w dniu [...].10.2017r. Złożenie odwołania, jak słusznie wskazał organ nie jest sformalizowane i nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Słusznie również organ uznał, że ustanie przeszkody w uchybieniu terminowi należy liczyć od dnia [...] października 2017 r. Skarżący nie powołał bowiem żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że po powrocie ze szpitala nie miał wiedzy o decyzji, zwłaszcza że miał wiedzę o toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym i karnym, otrzymał awiza i nie mogący ujść jego uwadze przelew związany z wypłata odprawy i ekwiwalentu. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, organ zasadnie uznał, że skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu [...] października 2017 r. złożył podanie po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi.

W związku z tym nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. bowiem organy prawidłowo uznały, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania a wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na względzie należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.