Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 503/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Karol Pachnik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt V SA/wa 2797/08 w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2797/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną przez W. N. decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w dniu [...] czerwca 2004 r. skarżący złożył w Biurze Powiatu G. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, zgłaszając do dopłat trzy działki ewidencyjne o nr [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 161,81 ha. W odrębnym piśmie, załączonym do wniosku, wyjaśnił, iż działka ewidencyjna o nr [...], o powierzchni 2,70 ha wykorzystywanej rolniczo, stanowi jego własność, natomiast dwie pozostałe, o powierzchni 124,58 ha i 34,53 ha użytkowanej rolniczo, położone w gminie K., są przez niego dzierżawione. Jednocześnie skarżący wskazał, iż działki, które dzierżawi, zostały przez właściciela wydzierżawione również innemu producentowi rolnemu – A. Spółce z o.o. w J. Podał, że na spornych gruntach ww. spółka prowadzi uprawy pszenicy. Podał również, że spółce tej wytoczył proces sądowy o ochronę posiadania; sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w G.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., rozstrzygając sprawę ponownie z uwagi na uchylenie pierwotnie wydanej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej Kierownik Biura Powiatowego) przyznał skarżącemu płatność na rok 2004 w łącznej kwocie 1.358,94 zł za użytkowanie działki o nr [...] położonej w gminie N. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu [...] stycznia 2006 r. i nie została w terminie zaskarżona, wobec czego stała się decyzją ostateczną.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. (dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego) stwierdził nieważność ww. decyzji z [...] stycznia 2006 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – w szczególności art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.U.UE.L.03.328.21) oraz art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE Nr L 327 z dnia 12 grudnia 2001 r., s.11).

Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR wydał w dniu [...] lipca 2006 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało uchylone przez NSA wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 349/07), którym także został uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 maja 2007 r. (sygn. IV SA/Wa 375/07) oddalający skargę W. N. na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2006 r.

Orzekając ponownie w sprawie Prezes ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2006 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że ponownie przeprowadził postępowanie odwoławcze w sprawie, uwzględniając tym razem wytyczne zawarte w wyroku NSA.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził, że z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego przyznając decyzją z [...] stycznia 2006 r. płatności do gruntów rolnych do powierzchni 2,70 ha przyjął, że skarżący nie był posiadaczem działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych [...] i [...] o łącznej powierzchni 159,11 ha. Tymczasem w przypadku zawyżenia przez wnioskodawcę powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, należne producentowi rolnemu płatności ulegają stosownej redukcji. Nadto, gdy zawyżenie takie przekracza 50%, na wnioskodawcę nakładane są sankcje finansowe. Zastosowanie tych przepisów jest obligatoryjne. Zmniejszenia i wykluczenia nie mają zastosowania jedynie w przypadkach określonych w art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, gdy rolnik nie ponosi winy za błędy we wniosku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż skarżący był świadomy wykorzystywania spornych gruntów przez spółkę A. Tym samym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego zasadnie stwierdził jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W. N. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez uznanie, że istniały przesłanki umożliwiające stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru – poprzez wskazanie, że organ administracji naruszył powołany przepis, przyznając skarżącemu płatność do działki o nr ewidencyjnym [...], art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 – poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie w zakresie objętym rozporządzeniem przepisów aktu prawnego wskazanego w tym artykule, których stosowanie nie zostało wyłączone, z jednoczesnym zastosowaniem przepisów wyłączonych, art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 – poprzez uznanie, że skarżący miał możliwość częściowego wycofania wniosku o pomoc po dokonanym przez organ administracyjny poinformowaniu skarżącego o nieprawidłowościach we wniosku, art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 – poprzez uznanie, że wobec skarżącego znajdują zastosowanie obniżki i wyłączenia, o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2199/2004, art. 80 Kodeksu cywilnego – poprzez niesporządzenie decyzji w wymaganej formie aktu notarialnego. Skarżący podniósł również, że Prezes ARiMR nie zastosował się do obowiązujących go wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 349/07.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że obie decyzje wydane w niniejszej sprawie, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, tj. decyzja Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] marca 2006 r., wymagały uchylenia z przyczyn proceduralnych.

Sąd podkreślił, że skarżona decyzja została wydana na skutek zapadłego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 349/07. Wyrokiem tym NSA uchylił wyrok Sądu I instancji z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 375/07 oddalający skargę na wcześniejszą decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2006 r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.

Powodem uchylenia przez NSA wyroku Sądu I instancji (a następnie decyzji Prezesa ARiMR) było naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaaprobowanie przez ten Sąd stanowiska przedstawionego w skarżonej decyzji, że istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, podczas gdy brak było uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że takie naruszenie miało miejsce. NSA wskazał, że skoro w kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji – a więc w decyzji z [...] stycznia 2006 r. – właściwe ustalenia nie zostały poczynione, to niedopuszczalne było stwierdzenie jej nieważności po dokonaniu nowych ustaleń faktycznych przez Prezesa ARiMR. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. NSA stwierdził również, że w przyjętym w decyzji z [...] stycznia 2006 r. uzasadnieniu faktycznym przepisy wskazane jako naruszone nie miały zastosowania, a tym samym nie mogło dojść do ich rażącego naruszenia.

W świetle powyższych uwag uzasadnienie skarżonej w niniejszej sprawie decyzji, jak i podjęte rozstrzygnięcie świadczą, zdaniem Sądu, o tym, iż Prezes ARiMR nie zastosował się do ww. oceny prawnej wyrażonej w powyższym wyroku NSA i wskazań co do dalszego postępowania organu. Organ ponownie bowiem przyjął, że zasadne jest stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2006 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów wspólnotowych, pomimo że przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia 2006 r. nie były one stosowane. Nadto, dokonał dodatkowych ustaleń w sprawie w zakresie dotyczącym ewentualnego zastosowania wobec skarżącego art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, chociaż – jak stwierdził NSA – dokonywanie takich ustaleń w tym postępowaniu nadzwyczajnym nie jest możliwe. Z wytycznych NSA nie wynikało, aby organ miał uzupełnić postępowanie w sprawie (i to było powodem uchylenia przez NSA poprzedniej decyzji tego organu). Wręcz przeciwnie – NSA zaznaczył, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Sąd wywiódł, iż będąc również związanym zapadłym w sprawie wyrokiem NSA, uznał, iż decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r. została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchylając jednocześnie decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że orzekając ponownie Dyrektor Oddziału Regionalnego winien mieć na względzie, iż sprawa jako dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2006 r., wszczęta z urzędu w dniu [...] marca 2006 r., winna być rozstrzygnięta z uwzględnieniem wytycznych NSA zawartych w ww. wyroku z 23 stycznia 2008 r.

W skardze kasacyjnej Prezes ARiMR wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy (...) oraz w zw. z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 (...) – poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu g. z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego ani też nie dokonywał żadnych ustaleń co do stanu faktycznego. Stan sprawy, który organ wziął pod uwagę wydając kwestionowaną obecnie decyzję, to dokładnie ten stan, który ustalony został uprzednio przez Kierownika Biura Powiatowego. Nie może być kwestionowany fakt, że to już Kierownik Biura Powiatowego ocenił zakres uprawnień W. N. w stosunku do poszczególnych działek i że znalazło to odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu z dnia [...] stycznia 2006 r. Zdaniem organu zarzucany mu błąd wynika z braku zrozumienia, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego, zawierająca w swym rozstrzygnięciu z konieczności tylko kwotę przyznanych płatności za dany rok, równoznaczna jest z negatywną oceną uprawnień do płatności w stosunku do działek nr [...] i [...]. Orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezes ARiMR badał jedynie, czy na podstawie ustalonego przez Kierownika Biura Powiatowego stanu faktycznego (płatności przysługują do działki [...], nie przysługują do działek [...] i [...]) prawidłowo zastosowane zostały wszystkie przepisy, które w danych okolicznościach winny być zastosowane. Niezastosowanie precyzyjnych, jednoznacznych przepisów, których stosowanie jest w danym stanie faktycznym obligatoryjne, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Teza prezentowana przez Sąd I instancji, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów, które nie były stosowane przy wydawaniu decyzji, jest nie tylko błędna, ale też prowadzi do wniosków sprzecznych z zasadą państwa prawa.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił, że Prezes ARiMR uwzględniając wskazówki z wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2008 r. dokonał jedynie oceny występowania przesłanek zwalniających ze stosowania redukcji płatności, co nie wiązało się z dokonywaniem jakichkolwiek nowych ustaleń faktycznych, a tylko z uzupełnieniem uzasadnienia decyzji tego organu o szerszą argumentację przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego.

Skarżący organ wywiódł, że stanowisko Sądu I instancji determinowane jest wyrokiem NSA z dnia 23 stycznia 2008 r., w którym zakwestionowano legalność powołania się na przepisy art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2419/2001 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2199/2003. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wynikało to z błędnej oceny zakresu przeprowadzonych przez Prezesa ARiMR czynności w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że Prezes ARiMR oparł się w całości na stanie faktycznym ustalonym przez Kierownika Biura Powiatowego. W ocenie skarżącego organu istotą problemu jest zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego, dlatego zasada wynikająca z art. 153 p.p.s.a. nie może być w sposób bezkrytyczny przywoływana, lecz powinna zostać zinterpretowana w taki sposób, że nie uniemożliwia dokonania ponownej oceny sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w sposób odmienny aniżeli we wcześniejszym wyroku wydanym przez ten Sąd.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. N. wniósł o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z regulacji zawartej w art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną w art. 183 § 2 p.p.s.a., która w niniejszej sprawie nie występuje.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że z art. 190 p.p.s.a. wynika, iż Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozwiązania zawarte w art. 153 i 190 p.p.s.a. mają na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu ciążący na organie administracji publicznej i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy lub zmiany stanu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygał już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 349/07, uchylił zaskarżony wówczas wyrok sądu I instancji oraz rozpoznając skargę uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia 13 lipca 2006 r. nr 84/2006. Naczelny Sąd Administracyjny wydał swój wyrok w oparciu o art. 188 p.p.s.a. Oznacza to, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu reformatoryjnym sądu drugiej instancji wiążą w tej sprawie sąd, jak również organ administracji publicznej na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Ponieważ w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny odpowiednie zastosowanie znajduje też art. 190 p.p.s.a., z którego wynika, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez sąd drugiej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r. miał na uwadze to, że została ona wydana na skutek zapadłego w tej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2008 r. Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przede wszystkim stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to w pełni zasługuje na aprobatę.

Uwzględniając powyższe nie można zatem uznać za trafny, sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 oraz w zw. z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2199/2003 polegający na przyjęciu, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2006 r.

Należy bowiem podkreślić, że w powołanym wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił złożoną wówczas skargę kasacyjną, gdyż stwierdził, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. z powodu rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez zaaprobowanie przez WSA stanowiska zaskarżonej decyzji, że istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, podczas gdy brak było uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że takie naruszenie miało miejsce. NSA podkreślił, że Prezes ARiMR błędnie uznał, iż organ I instancji rażąco naruszył wskazane przepisy, gdyż nie zastosował obniżek i wyłączeń, mimo zawyżenia przez wnioskodawcę obszaru objętego wnioskami o przyznanie płatności bezpośrednich. W ocenie NSA zastosowanie wspomnianych redukcji (obniżek) wymaga poczynienia odpowiednich ustaleń faktycznych, co do powierzchni zadeklarowanej i ustalonej w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, a także zbadania czy nie zaistniały przesłanki wyłączające stosowanie obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. NSA jednoznacznie stwierdził, że w kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji takie ustalenia nie zostały dokonane, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. NSA wprost wyraził pogląd, że stwierdzone rażące naruszenia prawa dotyczyło przepisów, których organ I instancji nie stosował wydając kontrolowaną decyzję, zaś stosowanie prawa materialnego następuje na podstawie ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego.

W zaskarżonym obecnie wyroku Sąd I instancji odwołał się do wyżej przedstawionych poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r., podkreślając, że Prezes ARiMR nie zastosował się zupełnie do oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku NSA i wskazań co do dalszego postępowania organu w tym wyroku zawartych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna zawarta w zaskarżonym obecnie wyroku, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., musiała uwzględniać wykładnię wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego dokonaną w orzeczeniu sądu kasacyjnego uchylającym poprzedni wyrok Sądu I instancji i zaskarżoną wówczas decyzję w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym – w zakresie wskazanym na wstępie przedmiotowych rozważań – strona skarżąca mogłaby podważać ocenę prawną wyrażoną w kwestionowanym orzeczeniu tylko poprzez zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. i ewentualnie art. 190 zd. 2 p.p.s.a. (powiązany z odpowiednimi materialnymi podstawami zaskarżenia) przy jednoczesnym wykazaniu, że wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. przestała być dla organu i Sądu I instancji wiążąca z uwagi na zasadnicza zmianę stanu faktycznego lub prawnego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju zarzuty nie zostały zawarte w skardze kasacyjnej. Natomiast sformułowane w tej skardze podstawy kasacyjne co do zasady oparte zostały na wykładni prawa sprzecznej z poglądem wyrażonym już w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co jest niedopuszczalne w świetle art. 190 zd. 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zaznacza, iż zasada wynikająca z art. 153 p.p.s.a. nie może być bezskutecznie przywoływana, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. zakwestionował legalność zaskarżonej wówczas decyzji, co wynikało z błędnej oceny przez WSA zakresu przeprowadzonych czynności przez Prezesa ARiMR. Pomijając już, że formułowanie tego rodzaju zarzutów jest bezskuteczne wobec unormowań wynikających z art. 153 i 190 p.p.s.a., zauważyć należy, że dowodzi przede wszystkim o braku zrozumienia wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wywiódł sąd kasacyjny, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Natomiast Prezes ARiMR tak właśnie postąpił, dokonując w sprawie nowych ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do przyjęcia, że w sprawie zaistniały przesłanki do redukcji płatności. NSA jednoznacznie stwierdził, że w kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Kierownik Biura Powiatowego jej uzasadnienie ograniczył do stwierdzenia, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku oraz zapoznaniu się z dokumentacją, zgodnie z art. 9 k.p.a., przyznaje płatność za rok 2004 za użytkowanie działki o nr ew. [...]. NSA wprost stwierdził, że w omawianej decyzji brak jest jakichkolwiek ustaleń pozwalających na przyjęcie, że w konkretnej sprawie zaistniały podstawy do redukcji płatności. Autor skargi kasacyjnej błędnie zatem przyjmuje, na co zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że w sytuacji gdy w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji przyznano określoną kwotowo płatność za dany rok, a w uzasadnieniu decyzji stwierdza się o uprawnieniach tylko w stosunku do określonej działki, to jest to równoznaczne z negatywną oceną uprawnień do płatności w stosunku do pozostałych działek objętych wnioskiem. Taka argumentacja dowodzi, że umknęła uwadze jej autorowi regulacja zawarta w art. 104 § 2 k.p.a.

Wbrew zarzutom formułowanym w skardze kasacyjnej nie uzasadnia odstąpienia od zasad wynikających z art. 153 p.p.s.a. wskazywanie, że istotą problemu jest zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego. Przede wszystkim istota zagadnienia w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do trafności zastosowania regulacji zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w określonym, ustalonym i skutecznie niezakwestionowanym stanie faktycznym. Kwestia oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związana z koniecznością dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Dlatego też odwoływanie się na uzasadnienie trafności omawianego zarzutu do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest chybione, gdyż powołane w skardze orzeczenia ETS odnoszą się do innej sytuacji faktycznej, a także innego stanu prawnego.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a.