Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 752/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 16, art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z aet.2 pkt 11 oraz art. 1 ust. 2 , art. 2 pkt.14 ,16 , art.4 , art.5 , art.28
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 76 par 1 I 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku R. W. z dnia 27 października 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko S. W., urodzone [...] r., odmówił przyznania świadczenia wychowawczego. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 11 oraz art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 14, 16, art. 4, art. 5, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851).

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. J. W. P. [...]), ale na syna S.. Z przedłożonego z wnioskiem wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt XRC [...] wynikało, że Sąd orzekając rozwód wnioskodawcy z A. W. powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką J. W. obojgu rodzicom, zaś miejsce pobytu dziecka ustalił przy matce. Do wniosku dołączono rodzicielski plan wychowawczy który ustalał sposób utrzymywania kontaktów wnioskodawcy z córką. Pismem z dnia 7 grudnia 2017 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpisu orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie córki J. pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych dokumentów poza tymi, które dołączył do wniosku. Z przedłożonego wyroku sądu wynikało, że wnioskodawcy przysługuje pełnia praw rodzicielskich wobec córki, może sprawować nad nią opiekę i decydować o istotnych sprawach dziecka, zobowiązany jest łożyć na jej wychowanie i utrzymanie, ale miejsce zamieszkania córki zostało określone przy matce, nie przy ojcu. Podjęte przez Sąd rozstrzygniecie o opiece nad J. W. jak również rodzicielski plan wychowawczy nie jest orzeczeniem o opiece naprzemiennej rozwiedzionych rodziców. Z uwagi na brak orzeczenia o opiece naprzemiennej organ I instancji uznał, że J. W. nie wchodzi w skład rodziny wnioskodawcy zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Rodzina wnioskodawcy składa się więc z [...] osób, tj. jego, konkubiny i syna S., który jest pierwszym dzieckiem w rodzinie. Przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie uzależnione jest od dochodów rodziny. Z wniosku wynikało, że wnioskodawca nie wnosi o przyznanie takiego świadczenia, zatem rozpoznając sprawę organ nie był w stanie ustalić, czy kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia na pierwsze dziecko zostało spełnione.

W odwołaniu od tej decyzji R. W. wyjaśnił, że w skład jego rodziny wchodzą cztery osoby, tj. on, syn S. W., konkubina A. S., i córka J. W. z poprzedniego związku. Odwołujący się wyjaśnił, że do wniosku o przyznanie świadczenia dołączył niezbędne dokumenty, tj. wyrok rozwodowy wraz z planem rodzicielskim. Nie jest prawdą, że odwołujący się nie sprawuje opieki naprzemiennej nad córką. Organ I instancji nie ustalił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i wydał błędną decyzję. Sąd Okręgowy w S. w wyroku rozwodowym z dnia [...]. pozostawił pełnię praw rodzicielskich nad córką obojgu rodzicom. Określenie miejsca pobytu dziecka przy matce nie przesądza o faktycznie wykonywanej władzy rodzicielskiej, określenie to ma bardziej charakter techniczny niż normatywny. Podczas rozprawy rozwodowej został przedstawiony i zaakceptowany plan rodzicielski który świadczy o sprawowaniu przez rodziców opieki naprzemiennej nad córką. Z planu tego wynika, że opieka sprawowana była naprzemiennie w porównywalnych i powtarzających się okresach. Pojęcie opieki naprzemiennej pierwszy raz pojawiło się w systemie prawnym w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2016 r. Natomiast rozwód orzeczono [...] r. i w tym samym dniu zatwierdzono plan rodzicielski. Czynienie więc automatycznie założenia, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko wówczas, gdy wprost wynika to z orzeczenia sądu, jest błędne i niesprawiedliwe. W toku stosowania przepisów ustawy wykształcił się pogląd w sądownictwie administracyjnym, wedle którego jeżeli rzeczywista opieka nad dzieckiem jest sprawowana w taki sposób, że w powtarzających się okresach każdy z rodziców sprawuje wyłączną opieką, to są podstawy do uznania, że mamy do czynienia z opieką naprzemienną w rozumieniu ustawy. W opiece takiej chodzi o zrównoważenie współuczestnictwa (opieka równoważna) rodziców w wychowaniu dziecka, polegające na stworzeniu koalicji wychowawczej dla osiągniecia wspólnego celu, jakim jest dobro dziecka. I taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Trudno oczekiwać od wnioskodawcy aby składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, dysponował orzeczeniem sądu o opiece naprzemiennej, ale opieka taka rzeczywiści jest sprawowana, co potwierdza oświadczenie byłej żony A. W., dołączone do odwołania. C. J. zalicza się do rodziny obojga rodziców. Wniosek o świadczenie wychowawcze dotyczy drugiego dziecka strony i środki te powinny być przeznaczone na jego potrzeby, na jego leczenie i rehabilitację, ponieważ jest on dzieckiem niepełnosprawnym. Przyznanie świadczenia wychowawczego na syna pozwoli na prawidłowe, w pewnej części, funkcjonowanie rodziny wnioskodawcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazało, że stosownie do treści art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest jednocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego przez rodzica drugi rodzic złoży wniosek o ustalenie prawa o przyznanie świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala, kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej.

Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt XRC [...] Sąd Okręgowy w S. rozwiązał związek małżeński R. W. i A. W. bez orzekania o winie i wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką J. W. powierzył obojgu rodzicom, ustalając jednocześnie miejsce pobytu córki przy matce. Ustalił alimenty na rzecz córki w kwocie [...]zł miesięcznie. Strony jednocześnie ustaliły między sobą rodzicielski plan wychowawczy, w którym ustalono kontakty córki z rodzicami w czasie ferii, świąt, wakacji i weekendów. Analiza art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci prowadzi do wniosku, że aby rodzic mógł uwzględnić dziecko w składzie rodziny, a co za tym idzie wystąpić o przyznanie świadczenia wychowawczego, muszą wystąpić dwie przesłanki, tj. pozostawanie dziecka na utrzymaniu rodzica oraz zamieszkiwanie z nim. Wyjątek w tym względzie wprowadza art. 2 pkt 16 tej ustawy, który dotyczy opieki naprzemiennej, orzeczonej wyrokiem sądu. Zatem jeżeli orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej brak, dziecko może być uznane za członka rodziny tylko jednego rodzica (ojca lub matki). W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym brak definicji opieki naprzemiennej. W rozumieniu potocznym opieka naprzemienna to system sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, w którym to systemie dziecko, po rozstaniu rodziców, przebywa raz u jednego, raz u drugiego rodzica w podobnych okresach czasowych (np. po dwa tygodnie lub po miesiącu). O ustaleniu tak sprawowanej opieki może orzec sąd. W wyroku orzekającym rozwód strony brak postanowienia o opiece naprzemiennej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję R. W. wniósł no jej uchylenie oraz uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że w skład jego rodziny wchodzą cztery osoby, a do wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna przedłożył wszystkie dokumenty niezbędne do przyznania świadczenia. Organy obu instancji nie dołożyły należytej staranności przy ocenie przedłożonych dowodów i nie ustaliły okoliczności faktycznych koniecznych dla wydania decyzji. Skarżący wskazał, że jest osobą rozwiedzioną, wykonującą władzę rodzicielską w pełni nad córką, której miejsce pobytu zostało określone w wyroku rozwodowym przy matce. Nie przesądza to jednak o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Podczas rozprawy rozwodowej w dniu [...] r. został bowiem przedstawiony i zawarty plan rodzicielski świadczący o sprawowaniu przez rodziców J. W. opieki naprzemiennej. Nie było potrzeby by Sąd orzekał o tym w wydanym wyroku, gdyż skarżący i jego była żona doszli do porozumienia w tej sprawie i spisali porozumienie w obecności adwokata, z uwagi na dobro córki. Z porozumienia jasno wynika, że opieka sprawowana jest naprzemiennie. Z uzasadnienia decyzji SKO wynika, że strony ustaliły między sobą plan rodzicielski, w którym ustaliły kontakty córki z rodzicami w czasie ferii, wakacji, świąt i weekendów. Jednak z planu wychowawczego, gdy się go uważnie przeczyta, wynika, że kontakty zostały ustalone także w zakresie codziennego funkcjonowania córki. W decyzji SKO nic nie wspomniano o zwykłych dniach, że w rozliczeniu dwu tygodniowym J. przebywa tyle samo czasu z ojcem i z matką, jeden tydzień z ojcem, jeden z matką. Dokładnie obrazuje to tabela, którą zamieściła była żona skarżącego w złożonym oświadczeniu. SKO w S. w ogóle nie odniosło się do tego dowodu.

W ocenie skarżącego organy orzekające w sprawie naruszyły art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Nie podjęły żadnych kroków celem ustalenia, czy opieka naprzemienna jest rzeczywiście stosowana. Organ odwoławczy nie poczynił żadnych kroków, nie dał zaleceń mających na celu sprawdzenie rzeczywistej sytuacji rodziny, nie zlecił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący wyjaśnił, że w odwołaniu wskazał, iż opiekę naprzemienną po raz pierwszy wprowadzono w ustawie, która weszła w życie 1 kwietnia 2016 r., a rozwód został orzeczony w 2015 r. W tym samym czasie przyjęto plan rodzicielski. W tej sytuacji odmowa uznania, że opieka naprzemienna występuje tylko z tej przyczyny, że nie wynika to wprost z orzeczenia sądu, jest nieracjonalne. Opieka naprzemienna nad córką J. jest sprawowana i córka powinna być zaliczona do obydwu rodzin. Potwierdziła to była żona skarżącego w swoim oświadczeniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. skarżący oświadczył, że przyznano mu świadczenie wychowawcze od [...] r. Podkreślił, że plan wychowawczy zatwierdzony postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. to w rzeczywistości ten sam plan, który był realizowany przez małżonków jeszcze przed rozwodem i został zaakceptowany w wyroku rozwodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.".

Oceniając zaskarżone decyzje w ramach tak zakreślonej kognicji sąd uznał skargę za w pełni zasadną, a jej zarzuty za trafne.

Podstawę materialną zaskarżonych decyzji stanowi ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm.). Kontroli sądu poddane zostały decyzje organów administracji, którymi odmówiono R. W. prawa do świadczenia wychowawczego na syna S. w kresie zasiłkowym [...] uznając, że chłopiec jest pierwszym dzieckiem w rodzinie w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy. Zgodnie z zawartą w powołanym przepisie legalną definicją rodziny, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Poza sporem jest, że skarżący ma jeszcze córkę J. W. z poprzedniego związku. Zarówno Burmistrz [...] jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie przyjęły, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na syna, ponieważ brak jest orzeczenia sądu potwierdzającego sprawowanie nad starszą córką opieki naprzemiennej po rozwodzie z jej matką. Organy podkreśliły, że Sąd Okręgowy w S. wskazał miejsce zamieszkania matki jako miejsce zamieszkania córki skarżącego. Ponadto, sąd ten nie wskazał wprost, że rozwiedzeni rodzice sprawują opiekę naprzemienną nad wspólnym dzieckiem.

Z poglądem organów obu instancji w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że orzeczenie sądu powszechnego i ugoda stron dotycząca sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie zapadły przed wejściem w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdy pojęcie opieki naprzemiennej nie było znane. Po drugie regulacje Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego prowadzą do jednoznacznego wniosku, że "gdy nie zachodzi taka potrzeba, sąd w wyroku rozwodowym nie wkracza w sferę dokładnego regulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami w kwestiach dotyczących sprawowania opieki na dzieckiem (dziećmi), poza orzeczeniem o pozostawieniu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, co w żadnym razie nie oznacza, że w takim przypadku nie dochodzi faktycznie do wykonywania opieki naprzemiennej pomiędzy rodzicami, którzy w taki sposób układają wzajemne stosunki związane z opieką nad dzieckiem (dziećmi), że dzieci naprzemiennie pozostają pod ich wyłączną pieczą". Uznanie za trafne stanowiska, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko wówczas gdy expressis verbis takie orzeczenie znajdzie się w wyroku rozwodowym jest nieracjonalne i niesprawiedliwe wobec rodziców, którzy sami ustalili zasady opieki bez uprzedniej ingerencji sądu. Stanowisko takie zajął m. in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 918/17 (LEX 2201891). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1378/17 (LEX nr 2461331) wyraził pogląd, iż:

1. "Błędne jest stanowisko, że tylko wówczas dziecko jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, zgodnie z orzeczeniem sądu, jeżeli zwrot "opieka naprzemienna" znajduje się wprost w sentencji orzeczenia sądu.

2. Dowodem co do zaistnienia opieki naprzemiennej nie musi być dowód urzędowy (art. 76 § 1 i 3 k.p.a.) - w szczególności w postaci odpisu orzeczenia sądu powszechnego bądź protokołu rozprawy z utrwaloną w nim ugodą, zawartą przed sądem opiekuńczym. Istotne jest, by opieka naprzemienna obojga rozwiedzionych rodziców (fakt rozwodu ustala się na podstawie odpisu prawomocnego wyroku sądu rozwodowego bądź odpisu aktu stanu cywilnego) była "zgodna z orzeczeniem sądu" - zatem nie może zaistnieć wbrew orzeczeniu sądu powszechnego (np. pozbawiającego ubiegającego się o świadczenie wychowawcze władzy rodzicielskiej bądź ustanawiającego zakaz kontaktów tego rodzica z małoletnim dzieckiem)". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu cytowanego orzeczenia zwrócił uwagę, że nieprawidłowa jest wykładnia art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wedle której "ustawodawca przesądził, że ustalenia w zakresie istnienia bądź nieistnienia opieki naprzemiennej dokonuje orzeczeniem sąd powszechny, a nie organy administracji publicznej. Z istoty ustaleń faktycznych wynika, że fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.) ustala się na podstawie dowodów, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinia biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Dowodem takim co do zaistnienia opieki naprzemiennej nie musi być dowód urzędowy (art. 76 § 1 i 3 k.p.a.) - w szczególności w postaci odpisu orzeczenia sądu powszechnego bądź protokołu rozprawy z utrwaloną w nim ugodą, zawartą przed sądem opiekuńczym. Istotne jest, by opieka naprzemienna obojga rozwiedzionych rodziców (fakt rozwodu ustala się na podstawie odpisu prawomocnego wyroku sądu rozwodowego bądź odpisu aktu stanu cywilnego) była "zgodna z orzeczeniem sądu" - zatem nie może zaistnieć wbrew orzeczeniu sądu powszechnego (np. pozbawiającego ubiegającego się o świadczenie wychowawcze władzy rodzicielskiej bądź ustanawiającego zakaz kontaktów tego rodzica z małoletnim dzieckiem)".

NSA podkreślił, że podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych - w tym częstokroć także z aktów prawnych o różnej randze. W uzasadnieniu wyroku z 10 grudnia 2002 r., (P 6/02, OTK-A 2002/7/91 Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego bądź dwu przepisów (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej, zawartej w jednej ustawie), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów. Wykładnię norm należy stosować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych - językowych, systemowych, funkcjonalnych, bez względu na stopień jasności uzyskany w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych.

NSA zwrócił też uwagę na znaczenie wykładni prokonstytucyjnej rozumienia art. 2 pkt 16 omawianej ustawy. Na koniec NSA podkreślił, że "rezultaty wykładni systemowej (art. 2 pkt 16 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2, i art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 58 § 1, 1a, 1b k.r.o. w zw. z art. 5821 § 4, art. 59815 i art. 59822, art. 7562 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z zasadą 3.20 zawartą w zasadach europejskiego prawa rodzinnego dotyczących władzy rodzicielskiej w zw. z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 48, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP i wykładnia celowościowa (wskazana w uzasadnieniu projektu nowelizacji czerwcowej; punkty 1-3 uzasadnienia projektu - druk VII/3104) przemawiają za rezultatem wykładni, zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku".

W ocenie Sądu treść wyroku rozwodowego i rodzicielskiego planu wychowawczego uprawniała organy obu instancji do uznania, że począwszy od [...] r. doszło do ustalenia opieki naprzemiennej obojga rodziców nad małoletnią J. W.. Zastosowana przez organy orzekające w sprawie wykładnia art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w rezultacie której tylko w przypadku zawarcia w orzeczeniu sąd powszechnego sformułowania o opiece naprzemiennej można uznać tę okoliczność za udowodnioną, jest nieuprawniona. Tym bardziej, że na kolejny okres zasiłkowy skarżącemu przyznano świadczenie wychowawcze na syna uznając, że córka Julia wchodzi w skład jego rodziny w sytuacji, gdy rodzicielski pan wychowawczy zatwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt III Nsm [...] z dnia [...] r. w zasadzie nie różni się od rodzicielskiego planu wychowawczego przedłożonego z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna.

Reasumując powyższe rozważania, organy w wyniku błędnego ustalenia, że skarżący nie sprawował opieki naprzemiennej nad córką, bezzasadnie odmówiły mu prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy rozstrzygną o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego, respektując przedstawione w niniejszym uzasadnieniu oceny i wykładnię prawa.