Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 195/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 35 poz 155
law: Ustawa z dnia 22 marca 1991 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] określił Panu B. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie 139.461,00 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a w szczególności:

1) art. 52 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1992 r.o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. zwana dalej "u.p.d.f." poprzez zakwestionowanie przez organ pierwszej instancji ,przysługującego mu zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych,

2) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do Państwa i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

3) art. 180 i art. 187ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.)zwana dalej "ord.pod.", poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

4) art. 197ord.pod. poprzez niepowołanie biegłych celem wydania opinii,

5) art. 121 ord.pod., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

6) art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. sygn.(Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) zwana dalej "Konstytucja" poprzez przekroczenie granic prawa oraz art. 120 ord. pod. poprzez działanie poza określonymi granicami prawa,

7) art. 14a ord.pod. poprzez nie wydanie interpretacji co do zakresu stosowania prawa podatkowego.

Ponadto w piśmie z dnia [...] października 2007r. adresowanym do Dyrektora Izby Skarbowej Odwołujący zarzucił organom podatkowym nierówne traktowanie pracowników Banku w zakresie prawa do skorzystania ze zwolnienia wynikającego z art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f. Jednocześnie powołując się na treść decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...], uchylającą pierwszą wydaną w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzję, podniósł, że zgodnie z zaleceniami tej decyzji należało zbadać, czy przesyłka Nr [...] zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowania znajdowała się w dniu [...] października 2005r. w Urzędzie Pocztowym i czy możliwe było przyjęcie doręczenia zastępczego tej przesyłki zgodnie z art. 150 ord.pod. w tym dniu oraz uznanie za skuteczne wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się w kolejności do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził co następuje:

1)Postanowieniem z dnia [...] września 2005r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Postanowienie to zostało wysłane listem poleconym nr [...]. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., z akt sprawy wynika, że zostało ono skutecznie doręczone Panu w dniu [...] października 2005r., w trybie art. 150 ord. pod. natomiast zarzuty Skarżącego co do niemożności odbioru przesyłki w dniu [...] pażdziernika 2005 r. są nieuzasadnione o czym świadczy zebrany w sprawie materiał dowodowy, przedstawiając w uzasadnieniu decyzji szczegółowo okoliczności doręczenia postanowienia Skarżącemu.

2)Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, iż w jego ocenie dochody ze sprzedaży akcji nabytych przez pracowników Banku nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie powołanego przepisu, gdyż nabycie akcji przez tych pracowników nastąpiło w szczególnym trybie, który nie może być utożsamiany z ofertą publiczną lub nabyciem na rynku regulowanym.

W przepisach prawa, w okresie którego sprawa dotyczy, nie została zawarta definicja legalna "publicznej oferty", niemniej jednak nie budzi wątpliwości, iż pojęcie to było związane z definicją publicznego obrotu papierami wartościowymi i przepisami regulującymi ten obrót.

Zgodnie z obowiązującymi w czasie prywatyzacji Banku w W. S.A. przepisami ustawy z dnia 22 marca 1991r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239 z późn. zm.) zwana dalej "u.o.p.p." publiczny obrót papierami wartościowymi zdefiniowany był jako proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowanie nabycia skierowane jest do więcej niż trzystu osób albo do nieoznaczonego adresata (art. 1 § 1 u.o.p.p.).

Powołując się na doktrynę prawa Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyraził pogląd, iż oferta publiczna to proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Jak wskazuje prof. dr hab. G. Domański oferta publiczna jest więc określoną postacią obrotu publicznego (Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - komentarz s. 101-102, Warszawa 1999). Można zatem stwierdzić, iż definicja obrotu publicznego obejmuje swoim zakresem również pojęcie oferty publicznej. W konsekwencji, jeżeli jakiś stan faktyczny został przez ustawodawcę wyłączony spod pojęcia publicznego obrotu, to jednocześnie nie mógł być zakwalifikowany jako publiczna oferta papierów wartościowych.

Do takich wyjątków należało udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwałe związanym z przedsiębiorstwem.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie budzi wątpliwości, iż prywatyzacja Banku w W. S.A. została dokonana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1990r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 z późn. zm.).zwana dalej "ustawa o prywatyzacji" Jak bowiem wynika z uchwały Nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia akcji Banku w W. S.A. podstawą prywatyzacji tego banku były przepisy wskazanej wyżej ustawy.

Art. 2a ust. 2 tej ustawy o prywatyzacji stanowił jednoznaczną podstawę prawną do prywatyzacji zarówno przedsiębiorstw państwowych jak i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa. Fakt, iż prywatyzacja miała dotyczyć jednoosobowej spółki Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu, znajdował swoje odzwierciedlenie w konieczności uzyskiwania odrębnej zgody na prywatyzację oraz specjalnego, uzależnionego od specyfiki danej spółki trybu udostępnienia akcji pracownikom. Udostępnienie akcji pracownikom Banku nastąpiło w szczególnym trybie, opisanym w specjalnym Regulaminie, który stanowił załącznik do prospektu emisyjnego.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. nabywanie akcji przez pracowników Banku odbiegało w istotny sposób od przewidzianego w prospekcie emisyjnym trybu przewidzianego dla innych niż pracownicy osób. Z kolei sposób określenia kręgu uprawnionych do nabycia akcji, stosowanie preferencji cenowych (pracownicy nabywali akcje po nominale tj. po 4 zł za akcję podczas, gdy cena sprzedaży w ofercie publicznej wynosiła ponad 30 zł) oraz wprowadzenie w Regulaminie ograniczeń w zakresie zbywalności akcji nabywanych przez pracowników, wskazywał na tożsamość procesu udostępniania akcji pracownikom prywatyzowanego Banku z procesami prywatyzacji innych podmiotów państwowych. Jak z powyższego wynika, pracownikom banku udostępniono akcje w procesie prywatyzacji, a zatem ich nabywanie nie stanowiło publicznego obrotu, a w dalszej konsekwencji nie było nabyciem na podstawie oferty publicznej.

Jeżeli bowiem dany stan faktyczny można zakwalifikować jako jeden z przewidzianych wyjątków od publicznego obrotu, to nie może być on uznany za publiczny obrót pomimo posiadania wszystkich cech tego obrotu wskazanych w definicji ogólnej.Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1003/97 Stanowisko powyższe zostało w późniejszych latach potwierdzone wielokrotnie i utrwalone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

3) dodatkowym argumentem świadczącym o tym, iż nabycie akcji Banku nastąpiło w innym niż oferta publiczna trybie jest porównanie treści ust. 1 i 2 art. 23 ustawy o prywatyzacji .W ustępie pierwszym art. 23 ustawy wskazano sposoby udostępnienia akcji w spółkach należących do Skarbu Państwa, a w tym również ofertę publiczną. Z kolei ustęp drugi stanowił, iż Rada Ministrów może wskazać inny niż w ustępie pierwszym tryb udostępnienia akcji. Z powyższego można wyprowadzić wniosek, iż gdyby akcje banku były udostępniane pracownikom w trybie oferty publicznej nie potrzeba byłoby korzystania z delegacji zawartej w ustępie drugim tegoż artykułu ustawy. Udostępnienie więc pracownikom Banku w W. S.A. akcji nastąpiło w szczególnym, innym niż oferta publiczna trybie, a zatem dochody uzyskane z ich sprzedaży nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt. 1 lit. a) u.p.d.f.

4) Ustawa o prywatyzacji ma zastosowanie nie tylko do przedsiębiorstw państwowych ale również do spółek prawa handlowego o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Wydane na podstawie art. 2a ust. 1 i 4 tej ustawy o prywatyzacji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 157, poz. 792 z późn. zm.) zakwalifikowało Banku jako spółkę o takim szczególnym znaczeniu, a tym samym wyznaczyło podstawę prawną i ramy dla prywatyzacji banku. To, że prywatyzacja Banku odbywała się w trybie szczególnym nie zmienia faktu, iż jej podstawę prawną stanowiły przepisy wskazanej ustawy prywatyzacyjnej.

5) nabywanie akcji przez pracowników banku, które następowało w oparciu o Regulamin i przy okazji publicznej oferty innych akcji nie podważa faktu, iż normatywne podstawy takiego trybu stanowiła ustawa o prywatyzacji. Wyłączając spod definicji publicznego obrotu nabywanie akcji w procesie prywatyzacji ustawodawca nie odwołał się do konkretnych ustaw, co świadczy, iż każde nabycie akcji przez pracowników w ramach szeroko rozumianego procesu prywatyzacji, jest wyłączone spod przepisów u.p.o.p.

6)fakt, iż sposób i tryb zbywania akcji pracownikom Banku został przedstawionyw prospekcie emisyjnym nie przesądza o tym, iż nabywanie przez pracowników akcji stanowiło nabycie akcji w publicznym obrocie. Zamieszczenia takiej informacji wymagały bowiem przepisy wykonawcze do ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi dotyczące informacji jakie powinny być zawarte w prospekcie emisyjnym (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 1994r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinien odpowiadać prospekt emisyjny i memorandum informacyjne Dz. U. z 1994 r. Nr 128, poz. 631 i z 1996 r. Nr 126, poz. 591).Jednakże prospekt emisyjny samodzielnie nie określał zasad udostępniania akcji pracownikom, lecz odwoływał się do zamieszczonego w załączniku do prospektu, Regulaminu nabywania akcji przez pracowników Banku w W.,

7) na podstawie jednej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd zwana dalej "KPWiG" mogą - obok akcji przeznaczonych do sprzedaży w drodze publicznej oferty - zostać dopuszczone do publicznego obrotu inne akcje np. imienne uprzywilejowane lub inne, które nie są lub nie mogą być przedmiotem publicznej oferty. Z tego względu nie może być rozstrzygające w niniejszej sprawie również stanowisko Komisji Papierów Wartościowych wyrażone w postanowieniu z dnia 31 marca 2000 r. Nabywanie akcji przez pracowników odbywało się w szczególnym trybie, którego zasady były opisane w odrębnym dokumencie (Regulaminie), który stanowił jedynie załącznik do prospektu. Stanowisko KPWiG nie zawierało ustosunkowania się do faktu, iż nabycie akcji przez pracowników następowało w ramach procesu prywatyzacji banku.

8)Nie ma podstaw, do twierdzenia, że stanowisko organu podatkowego dotyczące przepisów prawa podatkowego, a w szczególności zwolnienia na podstawie art.52 u.p.d.f.stoi w sprzeczności ze stanowiskami innych organów (Ministra Skarbu Państwa, Komisji Papierów Wartościowych i Giełd) wydanymi w sprawach dotyczących sposobu prywatyzacji Banku w W. S.A. Są to odrębne zagadnienia. Nie ma prawnych wymogów konstytuowania stanów przez inne organy, w przypadku interpretacji przepisu art. 52 pkt. 1 lit. a) u.p.d.f.. Stąd też brak jest podstaw prawnych do nadania priorytetu przepisom innych gałęzi prawa w stosunku do prawa podatkowego.

9)zgodnie z wykładnią językową definicji pojęcie "publiczna oferta", według definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (pod redakcją M. Szymczaka Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1996. tom II L-P str. 1022) "publiczny" oznacza dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich. Mówiąc o publicznym charakterze oferty należy mieć zatem na względzie powszechny dostęp do akcji przez ogół społeczeństwa bez względu na ilość osób, do których jest skierowana oferta. Jeśli oferta nie jest skierowana do ogółu społeczeństwa a do konkretnie oznaczonych adresatów, nawet jeśli ich ilość przewyższa 300 osób, to nie sposób mówić o ofercie publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.o.p.p.

Potwierdzenie tego stanowiska znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dn. 18.02.2004 r. Sygn. akt SA/Lu 798/02, wyrok NSA z dn. 27.05.2003 r. Sygn. akt SA/Bk 1403/02, wyrok WSA z dn. 19.05.2004 r. Sygn. akt III Sa 3295/02, wyrok WSA z dn. 22.12.2004 r. Sygn. akt III Sa/Wa 219/04, wyrok WSA z dn. 13.01.2005 r. sygn. akt III SA/Wa 736/04 oraz NSA z dn. 27.04.2006 r. sygn. akt II FSK 697/05).

W omawianej sprawie propozycja dotycząca nabycia akcji została skierowana do ściśle określonego adresata - pracowników Banku w W. S.A. co, w świetle przedstawionych powyżej rozważań, wyklucza nabycie w ofercie publicznej.

10) zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania podatkowego są bezzasadne. Przed wydaniem decyzji organy podatkowe w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, poddając go wszechstronnej ocenie oraz w sposób wyczerpujący wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy. Nie zaistniała również okoliczność uzasadniająca zastosowanie w sprawie art.197 ord. pod.

11)stosownie do art. 14a § 1 ord.pod., w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2007r. zgodnie z właściwością naczelnik urzędu skarbowego na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Z uwagi na toczące się postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

12wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został załatwiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. odrębnym postanowieniem.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:

1) art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f poprzez zakwestionowanie przysługującego Podatnikowi uprawnienia do skorzystanie z prawa do zwolnienia z podatku dochodowego,

2) art. 2 Konstytucji - poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do Organów podatkowych,

3) art. 121 ord.pod. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do Organów podatkowych,

4) art. 7 Konstytucji - poprzez przekroczenie granic prawa oraz art. 120 ord.pod. - poprzez działanie poza określonymi granicami prawa,

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, do roku 1997 (czyli przed udostępnieniem akcji osobom trzecim) Banku S.A. w W. był jednoosobową spółką Skarbu Państwa. Nigdy nie był przedsiębiorstwem państwowym. dniu [...] marca 1997 r. Rada Ministrów zgodziła się w uchwale nr 18 z dnia 25 marca 1997 r.(dalej: uchwała) na prywatyzację Banku oraz na szczególny tryb zbycia części akcji należących do Skarbu Państwa. Na mocy w/w aktu prawnego 7,14% ogólnej liczby akcji Banku została zaoferowana osobom zatrudnionym w tym Banku, po cenie odpowiadającej wartości nominalnej akcji.

Wszelkie szczegóły dotyczące zasad i warunków przydziału akcji pracownikom zostały następnie określone w regulaminie, który uchwaliła Rada Nadzorcza Banku S.A w W. a zatwierdził Minister Skarbu Państwa.

Regulamin w § 1 stanowi - "udostępnienie pracownikom Banku S.A. w W. akcji Banku należących do Skarbu Państwa będzie następowało w ramach oferty publicznej". Regulamin de facto stanowił załącznik do prospektu emisyjnego z dnia 27 marca 1997 r., w którym Minister Skarbu Państwa działając w Imieniu Skarbu Państwa Rzeczpospolitej Polskiej składał pracownikom Banku ofertę nabycia 4.641.000 akcji w ramach "Transzy Pracowniczej" po cenie emisyjnej równej cenie nominalnej 4 złote. W rezultacie przyjęcia wymienionej oferty pracownicy spełniający warunki określone w Regulaminie nabyli akcje Banku w obrocie publicznym.

Termin "obrót publiczny"- zdefiniowano w art. 1 u.o.p.p. i co do zasady oznacza proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Z kolei art. 2 pkt 3a u.o.p.p.stanowi, iż proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego w sposób określony w art. 1 u.o.p.p., nabycia praw z emitowanych w serii papierów wartościowych jest "pierwszą ofertą publiczną".

Żaden z przepisów prawa nie definiuje wprost terminu "oferty publicznej", pomimo tego art. 52 pkt 1 lit. a) posługuje się tym terminem. Doktryna i praktyka obrotu gospodarczego przyjmują jednak, iż pojęcie to mieści w sobie węższy termin "pierwszej oferty publicznej". Według przedstawicieli doktryny pojęcie "oferty publicznej" oznacza określoną postać obrotu publicznego w rozumieniu przepisów prawa papierów wartościowych (G. Domański w: Chłopek, Domański, Jurga, Michalski, Sobolewski "Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi-komentarz" C.H. Beck).

Powyższa argumentacja prowadzi wprost do jednego wniosku - pracownicy Banku, którzy nabyli akcje Banku w ramach 'Transzy Pracowniczej" dokonali tego w ramach obrotu publicznego w ofercie publicznej.

Pogląd ten znalazł odzwierciedlenie w aktach prawnych i pismach wydanych na przestrzeni ostatnich lat przez naczelne organy administracji państwowej.

KPWiG w świetle obowiązujących przepisów była i jest nadal jedynym podmiotem władnym do rozstrzygania o funkcjonowaniu bądź o niefunkcjonowaniu papierów wartościowych w ramach obrotu publicznego. Skoro więc KPWiG zdecydowała o wprowadzeniu akcji pracowniczych do obrotu publicznego (co jest równoznaczne z wystąpieniem oferty publicznej), to fakt ten nie powinien podlegać dyskusji.

Decyzja centralnego organu administracji państwowej jakim jest KPWiG ma niewątpliwie walor decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego powodu powinna być brana pod uwagę przez wszystkie organa podatkowe przy podejmowaniu decyzji. Ponadto działanie Organu Podatkowego nie może w żadnym razie naruszać prawa adresata do realizacji uprawnień przyznanych w drodze decyzji. Pogląd ten potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 14 kwietnia 1999 r. (III SA 7261/98).

Zdaniem Skarżącego przy rozstrzygnięciu sprawy należało również odwołać się do wyroku WSA sygn. III SA/Wa 3884/06, który wyraził pogląd jeżeli tylko akcje nabyte w 1997 r. spełniły warunki określone w art. 4 pkt 8 w zw. z art. 2 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to zostały przez niego nabyte na podstawie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit b) u.p.d.f.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie ma właściwa wykładnia przepisu art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f. W tym bowiem przepisie wprowadzone zostało okresowe zwolnienie od podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży akcji.

Omawiamy przepis w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. został wprowadzony w art. 1 pkt 30 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 137, poz. 638 z późn. zm.) i obowiązywał od 1 stycznia 1997 r. W części mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowił, iż zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 1993 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. dochody ze sprzedaży (...) akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym (...). Zwolnienie to nie miało zastosowania, jeżeli sprzedaż akcji była przedmiotem działalności gospodarczej. Taka sytuacja nie występowała w rozpoznawanej sprawie.

W przepisie tym zostały zatem wprowadzone dwie przesłanki, od których równoczesnego spełnienia mogło dojść do zwolnienia od podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży akcji. Po pierwsze, akcje te muszą być dopuszczone do obrotu publicznego, po drugie, ich nabycie musi nastąpić na podstawie oferty publicznej.

Przesłanki te muszą wystąpić równocześnie wobec tych samych akcji będących przedmiotem sprzedaży, a ich weryfikacja następuje w przypadku ich sprzedaży.

Pierwsza z wymienionych przesłanek, tj. dopuszczenie akcji Banku serii A do obrotu publicznego, nie budzi wątpliwości wobec treści decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] maja 1997 r., Nr [...], wyrażającej zgodę na wprowadzenie do publicznego obrotu akcji Banku S.A. serii A. Decyzja ta podjęta została m.in. w oparciu o przepisy art. 49 § 1, ust. 50a § 1 i art. 51 § 1 u.o.p.p. Przedmiotem sporu w sprawie pozostaje więc ocena spełnienia drugiej z przesłanek - nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a w szczególności zdefiniowania pojęcia "oferty publicznej". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie występuje również w dosłownym jego brzmieniu w innych ustawach dotyczących obrotu papierami wartościowymi (por.: L. Etel, Glosa do wyroku NSA z dnia 29 września 2000 r., sygn. akt III SA 367/00, publ. "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 3, s. 34).

Wyjść należało zatem od wykładni językowej, a wynik tej wykładni skonfrontować z treścią regulacji zawartych w u.o.p.p. Niezależnie bowiem od zastosowanej wykładni nie było dopuszczalne przeprowadzenie sprzedaży, a tym samym nabycie akcji w ofercie publicznej z naruszeniem zasad określonych w tej ustawie (por.: art. 117 § 1 u.o.p.p. wprowadzającego karnoprawną ochronę publicznego obrotu papierami wartościowymi).

Pojęcie "oferta publiczna" z uwzględnieniem reguł wykładni językowej należy rozumieć jako skierowaną i dostępną dla wszystkich gotowość dokonania transakcji (por. przykładowo Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, Wyd. PWN, Warszawa 1968, s. 497 i 678). Pojęcie oferta oznacza bowiem "formalne zgłoszenie, oświadczenie o gotowości dokonania transakcji". Aby tego rodzaju oferta miała charakter publiczny, musi dotyczyć ogółu ludzi i być przeznaczona, dostępna dla wszystkich.

Rozumianą w ten sposób "ofertę publiczną" w odniesieniu do "akcji" będących "papierami wartościowymi", w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.o.p.p. w związku z art. 307 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.), można było przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Przepis art. 1 § 1 u.o.p.p. w początkowej części formułuje wprost definicję "publicznego obrotu" papierami wartościowymi, zawierając jednoczesne kwestie dotyczące "oferty publicznej". Cechami wyróżniającymi publiczny obrót jest proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Ustawodawca jednak pozbawia oferty nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Wynika to z art. 1 § 1 pkt 1 u.o.p.p.

Wbrew zatem wywodom skargi w uzasadnieniu zaskarżonego decyzji, dla oceny spełnienia warunku zwolnienia "nabycia akcji na podstawie oferty publicznej" organy podatkowe prawidłowo odwołały się do przepisów, na podstawie których nastąpiła prywatyzacja Banku S.A. Jednoznaczne bowiem brzmienie art. 1 § 1 pkt 1 u.o.p.p. nakazywało zbadanie, w oparciu o jakie przepisy nastąpiła prywatyzacja tego Banku, w ramach której udostępnione zostały akcje jego pracownikom. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że tryb zbywania akcji pracowniczych nie mógł zostać zaliczony do oferty ogłoszonej publicznie. Uznając zarówno to rozumowanie, jak i przedstawioną konkluzję za prawidłową należy wskazać, iż stosownie do przepisów art. 23 i art. 24 ustawy o prywatyzacji, że jedynie nabycie akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw w trybie art. 23 tej ustawy spełnia wymóg nabycia w drodze publicznej oferty. Natomiast, zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 24 powołanej ustawy, pracownikom prywatyzowanych w tym trybie przedsiębiorstw państwowych przysługiwało prawo zakupu określonej ilości akcji na zasadach preferencyjnych. Zakup tych akcji nie następował w drodze oferty czy rokowań pomiędzy zbywcą akcji a pracownikiem, którego uprawnienie do zakupu akcji na określonych warunkach wynikało z przepisów prawa. Ten szczególny tryb zbycia akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach wynika również z treści art. 45b ustawy o prywatyzacji. Stanowi on, że do zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego, a więc i Banku, mają zastosowanie przepisy art. 23 tej ustawy. Wymieniony przepis w ust. 1 określa tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, który polegał na przetargu, ofercie ogłoszonej publicznie oraz rokowaniach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. W ust. 1 art. 23 użyto nadto sformułowania "z zastrzeżeniem przepisów art. 24". Z kolei w art. 24, jak już zaznaczono, określony został tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach. Treść art. 23 ustawy o prywatyzacji pozwala zatem wysnuć wniosek, iż ustawodawca przewidział i ten czwarty tryb zbywania akcji Skarbu Państwa (akcji tzw. pracowniczych). Określenie trybu i zasad zbywania akcji tzw. pracowniczych, jak trafnie określiły to organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, następowało z uwzględnieniem tych zasad. Wynika to z powołanej jako podstawa prywatyzacji Banku S.A. uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia części akcji Banku w W. Spółka Akcyjna (M.P. Nr 18, poz. 172).

W podstawach tej uchwały powołane zostały przepisy art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b ustawy o prywatyzacji, a "szczególny" tryb zbycia części akcji odnosił się do tzw. akcji pracowniczych wymienionych w § 3 ust. 1 i 2 tej uchwały. Określenie szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę Banku i zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.

Zaoferowane pracownikom Banku S.A. akcje na podstawie uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. zostały im przydzielone na zasadach i warunkach określonych w regulaminie przydziału akcji, co wykluczało ich publiczną ofertę. Z tego względu przyjęty przez Ministra Skarbu Państwa Prospekt Sprzedaży Akcji Banku S.A. obejmował 61.750.000 akcji serii A na ogólną liczbę 65.000.000 wprowadzonych do obrotu publicznego, tj. z wyłączeniem 4.250.000 akcji przeznaczonych w tzw. transzy pracowniczej dla osób zatrudnionych w Banku po cenie równej wartości nominalnej wynoszącej 4 zł.

Wbrew zatem wywodom skargi organ podatkowy dokonał prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f.w związku z art. 1 § 1 u.o.p.p. i doszedł do wniosku, iż udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa na zasadach preferencyjnych akcji pracownikom danej spółki nie było nabyciem tych akcji na podstawie publicznej oferty i w efekcie dochód uzyskany ze sprzedaży w 1999 r. wspominanych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach przyjętych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z kolei odwołanie się przez organ do przepisów art. 23 ust. 1 i art. 24 ustawy o prywatyzacji, jako mających zastosowanie w przypadku udostępnienia akcji pracownikom na zasadach preferencyjnych, nie może być kwestionowane z uwagi na podstawy prawne prywatyzacji Banku S.A. (art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b tej ustawy).

Nie podzielając zatem zarzutów podniesionych w skardze, Sąd w składzie orzekającym podzielił tym samym jednolicie ukształtowany pogląd w orzecznictwie o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f. z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki "nabycia akcji na podstawie oferty publicznej" (por.: wyroki NSA z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1003/97, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 100; z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt III SA 970/00, publ. "Monitor Podatkowy" 2001, nr 11, s. 2; z dnia 28 grudnia 2001 r., sygn. akt III SA 2204/00 niepubl.; z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III SA 3295 niepubl.).

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.)- skargę oddalił