Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 519/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 R. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.

z dnia [...] nr [...] o uznaniu za niezasadne zrzutów zobowiązanej A Sp. z o.o.

z siedzibą w K., złożonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko tej spółce na podstawie wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...] następujących tytułów wykonawczych:

1) nr [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: styczeń 2004r., luty 2004r., marzec 2004r. i kwiecień 2004r.

2) [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: maj 2004r., lipiec 2004r., sierpień 2004r. wrzesień 2004r.

3) [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2004r. i grudzień 2004r.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:

W dniu 17 listopada 2009r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., działając jako wierzyciel, wystawił przeciwko A Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej Spółką lub Skarżącą) tytuły wykonawcze o numerach: [...],[...] i [...], obejmujące jej zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2004 roku. Zobowiązania podatkowe objęte wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi wynikały z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...], którą orzeczono o odpowiedzialności Spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i określono wysokość przedmiotowego zobowiązania.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ podatkowy nadał wyżej wymienionej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zaś w dniu [...], działając jako organ egzekucyjny, nadał wymienionym tytułom wykonawczym klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Również w dniu 17 listopada 2009r. przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały doręczone Spółce przez poborcę podatkowego.

W dniu 19 listopada 2009r. przedstawiciele Spółki przedstawili poborcy skarbowemu [...] Urzędu Skarbowego w S. dowody zapłaty należności objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi. Na podstawie przedstawionych dokumentów organ egzekucyjny ustalił, że zapłata została dokonana w dniu 18 listopada 2009r. trzema przelewami na rachunek bankowy [...] Urzędu Skarbowego w S.. Ponadto organ egzekucyjny ustalił, że Spółka nie uiściła należnych kosztów egzekucyjnych.

Pismem z dnia 23 listopada 2009r. Spółka, działając przez pełnomocnika - doradcę podatkowego G. N., wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych: [...],[...] i [...]. Organowi egzekucyjnemu zarzucono:

1) pominięcie przy doręczaniu tytułów wykonawczych pełnomocnika, ustanowionego przez Spółkę w postępowaniu podatkowym,

2) nieważność poprzedzającego postępowanie egzekucyjne postępowania podatkowego, przez naruszenie art. 247 i nast. Ordynacji podatkowej.

Skarżąca zarzuciła również zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie tego postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W uzasadnieniu zarzutów Spółka wskazała, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. zwanej dalej ustawą egzekucyjną lub u.p.e.a.) w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego w przypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Dodatkowo podkreśliła, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa pominięcie pełnomocnika w postępowaniu jest równoznaczne z pominięciem strony.

W związku z powyższym doręczenie tytułów wykonawczych bezpośrednio prezesowi zarządu zobowiązanej Spółki było ewidentnie wadliwe.

Pismem z dnia 27 listopada 2009r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wezwał Spółkę o uzupełnienie braków jej pisma z dnia

23 listopada 2009r. (zarzutów), poprzez doręczenie pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu G. N..

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 2 grudnia 2009r. Spółka złożyła pełnomocnictwo z dnia 18 listopada 2009r. upoważniające G. N. do występowania w jej imieniu przed organami egzekucyjnymi wszystkich instancji. Przesyłka zawierająca pełnomocnictwo została wysłana pocztą w dniu 30 listopada 2009r.

W dniu 1 grudnia 2009r. poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości Spółki (mebli znajdujących się w jej siedzibie) na poczet egzekucji tych kosztów. W tym samym dniu tj. 1 grudnia 2009r., na prośbę prezesa zarządu Spółki poborca skarbowy pobrał od zobowiązanej spółki kwotę [...] zł tytułem kosztów egzekucyjnych.

W związku z powyższym, postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] umorzono postępowanie

w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że stało się ono bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny opisał przebieg postępowania egzekucyjnego wskazując, że zostało ono zakończone w dniu 1 grudnia 2009r. Ponadto organ egzekucyjny podniósł, że pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę G. N. wpłynęło do [...] Urzędu Skarbowego w S. w dniu 2 grudnia 2009r., a zatem już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego

w S. uznał za bezzasadne zarzuty wniesione przez Spółkę pismem z dnia

23 listopada 2009r. w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym.

Na powyższe postanowienie A Sp. z o.o. z siedzibą w K., działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego G. N., złożyła w dniu 25 stycznia 2010r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wnosząc o "całkowite uchylenie ze skutkiem ex tunc postępowania egzekucyjnego".

Skarżąca zarzuciła postanowieniu z dnia [...]:

1) pominięcie i zignorowanie przez organ egzekucyjny ustanowionego już wcześniej pełnomocnika Spółki,

2) "zajście przesłanki uzasadniającej wznowienie postepowania poprzedzającego postępowanie egzekucyjne tzn. postępowania jurysdykcyjnego (podatkowego) przez naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej",

3) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego "poprzez przekazanie egzekwowanych należności za pośrednictwem rachunku bankowego."

Uzasadniając powyższe zarzuty strona podniosła, że organ egzekucyjny "całkowicie i zupełnie pominął i nie uwzględnił przywołanego w zarzutach orzecznictwa sądowo-administracyjnego i sądowego oraz utrwalonych poglądów doktryny prawa, poprzestawając jedynie na suchym – pro fiskalnym (literalnym), dosłownym powtórzeniu selektywnie wybranych norm prawnych ustawy egzekucyjnej".

Następnie strona odwołała się do przepisów ustawy z dnia 5 lipca 1996r.

o doradztwie podatkowym, wskazując, że zgodnie z przepisami art. 41 i art. 2 ust. 1a tej ustawy, w postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawach obowiązków podatkowych pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe oraz następców prawnych podatników, płatników lub inkasentów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia

29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa może być również doradca podatkowy. Powołała się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

15 stycznia 2009r. - sygn. akt II FSK 1431/07, w którym wskazano, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym i strona ustanawiająca pełnomocnika musi dopełnić wymogów wynikających z przepisów art. 33 § 2 i § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2008r. - sygn. akt II SA/Po 99/08, w którym stwierdzono, że przepisy dotyczące pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie regulują w sposób wyczerpujący wszystkich problemów wiążących się z tą instytucją i z tych względów konieczne jest sięganie pomocniczo do przepisów art. 95 i nast. Kodeksu cywilnego i oraz art. 86 Kodeksu postępowania cywilnego.

Zobowiązana stwierdziła, że ustanawiając swoich pełnomocników dopełniła wszelkich wymogów wynikających z art. 33 Kpa i innych przepisów.

Odnośnie drugiego z zarzutów zażalenia wskazała, że postępowanie podatkowe, stanowiące podstawę prowadzonego postepowania egzekucyjnego, zostało wznowione postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...]. Zdaniem zobowiązanej wznowienie postępowania podatkowego spowodowało, że "decyzja podatkowa de iure nie zaistniała w obrocie prawnym".

W kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, strona ograniczyła się do stwierdzenia, że "naruszona została zasada stosowania najłagodniejszego środka".

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołał się na art. 33 ustawy egzekucyjnej wskazując, że zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa wart. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27

Następnie, ustosunkowując się do kwestii podniesionych w zarzutach z dnia 23 listopada 2009r. oraz w zażaleniu z dnia 22 stycznia 2010r. organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowe zarzuty tj. doręczenie tytułów wykonawczych wprost prezesowi zarządu Spółki zamiast jej pełnomocnikowi, ustanowionemu do występowania przed organami podatkowymi oraz wznowienia postępowania podatkowego postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...] nie zasługiwały na uwzględnienie.

W przypadku pierwszego z wyżej wymienionych zarzutów organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi kontynuacji postępowania podatkowego. Postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone jest na podstawie ustawy egzekucyjnej, zaś postępowanie podatkowe uregulowane zostało w ustawie Ordynacja podatkowa. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje, zgodnie z art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast z art. 18 ustawy egzekucyjnej, wynika, że jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Organ nadzoru podzielił pogląd wyrażony przez organ egzekucyjny, zgodnie z którym szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, związany z dążeniem do przymusowego doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku, powoduje, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie może się odbyć bez udziału zobowiązanego. O wszczęciu egzekucji administracyjnej zobowiązany powinien zostać poinformowany bezpośrednio przez organ egzekucyjny, a nie przez pełnomocnika. Powołane powyżej argumenty uzasadniają stanowisko, że dopiero od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego możliwe jest ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego. Stanowisko to utrwalone zostało w orzecznictwie. Organ odwoławczy powołał się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2007r. - sygn. akt III SA/Wa 3605/06, w którym wskazano, że brak jest podstaw do kwestionowania prawa zobowiązanego do działania w postępowaniu egzekucyjnym przez pełnomocnika, poza czynnościami wymagającymi jego osobistego udziału, jak np. doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, wszczynające postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem organu odwoławczego nie są prawdziwe twierdzenia Spółki, że w momencie doręczenia tytułów wykonawczych posiadał pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że w dniu 9 lutego 2009r. do [...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pełnomocnictwo z dnia 16 stycznia 2009r. udzielone przez spółkę doradcom podatkowym A. K. i D. G.. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że jego zakres obejmuje reprezentowanie Spółki przed organami podatkowymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Urzędem Statystycznym i urzędem miasta oraz reprezentowanie w trakcie postępowań i kontroli podatkowych i podpisywanie protokołów pokontrolnych zgodnie z art. 281a Ordynacji podatkowej, a także do składania podpisów na deklaracjach podatkowych i ZUS, drukach: NIP, VAT-R i innych podobnych oraz pismach kierowanych w imieniu Spółki do tych instytucji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w zakres tego pełnomocnictwa nie w wchodzi postępowanie egzekucyjne.

Ustosunkowując się do zarzutu, że decyzja podatkowa, będąca podstawą prowadzenia przedmiotowego egzekucyjnego "nie zaistniała w obrocie prawnym", Dyrektor Izby Skarbowej w K. potwierdził, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wznowił postępowanie podatkowe ostateczną Nr [...]. Jednakże ta okoliczność nie powoduje usunięcia z obrotu prawnego decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...] i [...]. Zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie o wznowieniu postepowania, stanowi jedynie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

W odpowiedzi na zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ odwoławczy wskazał, że do dnia 25 listopada 2009r., a więc do dnia wpływu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie zostały zastosowane żadne środki egzekucyjne. Do tego dnia doręczono jedynie tytuły wykonawcze i spisano protokół o stanie majątkowym zobowiązanej Spółki.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.. W skardze pełnomocnik strony wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 2, art. 7 i art. 8 ust. 2 pkt 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez potraktowanie jako nieobowiązujące zasad ustrojowych obowiązujących w demokratycznym państwie prawa,

2) "szeregu norm postępowania poprzedzających postępowanie egzekucyjne w administracji, unormowanych Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie w pierwszej kolejności przepisu art. 240 § 1 pkt 4 tzn. zajściu przesłanki uzasadniającej wznowienie postepowania poprzedzającego postępowanie egzekucyjne tzn. postepowania jurysdykcyjnego (podatkowego)",

2. przepisów prawa procesowego tj. "całego szeregu norm ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego,

3. utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego oraz poglądów doktryny prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości ze skutkiem ex tunc zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postepowania sądowego uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie wcześniej zawnioskowanych dowodów, tj. wszystkich wcześniejszych zarzutów, zażaleń i skarg "składanych w administracyjnym toku instancji".

Skarżąca stwierdziła, że uchybieniem organu egzekucyjnego było doręczenie tytułów wykonawczych z pominięciem ustanowionego wcześniej pełnomocnika. Poborca skarbowy potraktował jako nieobowiązujący przepis art. 18 ustawy egzekucyjnej, a w następstwie tego także przepisy art. 33 § 1 i § 2 Kodeks postępowania administracyjnego, dotyczące pełnomocnictwa. Następnie wskazała, że od dnia doręczenia pełnomocnictwa organowi to pełnomocnik winien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach, w tym o zajęciu prawa majątkowego i o wystawieniu tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 40 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, a pominięcie pełnomocnika w postępowaniu jest równoznaczne z pominięciem strony. Podkreślono, że strona ustanawiając pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. Jeżeli organ administracji publicznej pomija pełnomocnika strony, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich interesów i praw. Zatem, zdaniem Skarżącej, wadliwe było doręczenie tytułów wykonawczych bezpośrednio prezesowi zarządu zobowiązanej spółki, jako osobie niemającej prawnego umocowania do zastępowania zobowiązanego. Dalej podkreślono, że ustanowienie pełnomocnika dla danej sprawy administracyjnej obejmuje umocowanie do dalszej obrony praw, np. w postępowaniu przed sądem powszechnym, a także odnośnie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wskazała, że do instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym należy stosować posiłkowo przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Na poparcie tej tezy Skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Trybunału Administracyjnego z dnia 14.11.1927r. oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2008r. - sygn. akt II SA/Po 99/08. Skarżąca powołała się również na treść art. 41 ustawy o doradztwie podatkowym, wskazujący, że w postępowaniach dotyczących obowiązków podatkowych pełnomocnikiem może być doradca podatkowym. Wskazała, że dopełniono wymogów wynikających z art. 33 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto powołała się na art. 137 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 88 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i wskazała, że należy "przyjąć, że są to pełnomocnictwa procesowe ogólne".

Spółki stwierdziła, że została zmuszona do zapłaty "z pogwałceniem obowiązujących procedur" przez to, że decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto podkreśliła, że postępowanie podatkowe zostało wznowione na skutek wniosku o wznowienie postępowania z dnia 24 listopada 2009r., a zatem decyzja podatkowa nie zaistniała w obrocie prawnym. Następnie wskazała, że jedną z zasad działania administracji jest działanie na podstawie prawa rangi ustawy, zatem chybione jest powoływanie się na rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas Wyd. C.H. Beck Warszawa 2005r., pełnomocnik Spółki wskazała, że przedmiotem zaskarżenia są czynności egzekucyjne. Następnie opierając się na brzmieniu przepisu art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazano, że wykładnia językowa słowniczka do w/w ustawy w zestawieniu z doktryną prawa pozwala przyjąć, że sporządzenie protokołu o stanie majątkowym jest czynnością egzekucyjną, a nie środkiem egzekucyjnym i może być przedmiotem zaskarżenia.

Za rażące naruszenie prawa Spółka uważa dokonanie czynności egzekucyjnych przez poborcę skarbowego w dniu 1 grudnia 2009r, podczas gdy w dniu 18 listopada 2009r. wpłaciła, objęte tytułami wykonawczymi o nr [...],[...],[...] należności wraz z odsetkami. W tej sytuacji nie można było dokonać zajęcia ruchomości ani sporządzać protokołu o stanie majątkowym Spółki, ani też pobierać kosztów egzekucyjnych. Zatem istnieje obowiązek zwrotu kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej.

Skarżąca podkreśliła, że jej pełnomocnicy, tj. A. K. i D. G., byli ustanowieni przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i chybiony jest argument, że pełnomocnictwo udzielone G. N. wpłynęło do organu egzekucyjnego po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca przywołała również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia1998r. - sygn. akt II SA 2801/97, zgodnie z którym badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej z urzędu jest podstawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego, a nie wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem zdaniem Skarżącej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego i wniosek o jej uchylenie jest uzasadniony. Wykonanie tej decyzji spowodowałoby poważne utrudnienia w funkcjonowaniu firmy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł oddalenie skargi. Powtórzył, iż dopiero w dniu 2 grudnia 2009r. do [...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu G. N. przez Spółkę w dniu 18 listopada 2009r. "do występowania w imieniu Spółki przed organami egzekucyjnymi wszystkich instancji w zakresie wszelkich postępowań egzekucyjnych wszczynanych i aktualnie prowadzonych". Oznacza to, że twierdzenia o posiadaniu przez spółkę, w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, pełnomocnika ustanowionego do reprezentowania jej w tym postępowaniu są nieprawdziwe. Ponadto stwierdził, że spisanie protokołu, niebędące środkiem egzekucyjnym zgodnie z art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej w administracji, nie może zastać zaskarżone w trybie art. 33 pkt 8 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej "ppsa") kontrola ta obejmuje postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko, iż pominięcie w postępowaniu pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 2034/97, LEX nr 43050; z dnia 16 czerwca 1998 r. sygn. akt III SA 1597/96, M. Podat. 1999/4/3; z dnia 10 lutego 1887 r. sygn. akt SA/Wr 875/86, ONSA 1987/1/13 oraz B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 1996, s. 232). Pogląd ten odnosi się również do doręczenia rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 450/01; LEX nr 82000).

Jednakże w przedmiotowej sprawie w postępowaniu egzekucyjnym nie miało miejsca pominiecie pełnomocnika Skarżącej. Zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ustawa egzekucyjna nie reguluje kwestii doręczeń. Wobec tego, z mocy art. 18 u.p.e.a. zasady doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji normują przepisy art. 39 - 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 40 § 2 Kpa przewiduje, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w K.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Jednak na stronie lub jej pełnomocniku spoczywa obowiązek powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika. Skuteczność powołania pełnomocnika przed wszczęciem danego postępowania administracyjnego zależeć będzie od powiadomienia o tym fakcie stosownych organów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2008r. – sygn. akt I SA/Kr 1429/07). Natomiast skarżąca nie powiadomiła organu egzekucyjnego tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. o ustanowieniu przez nią doradców podatkowych: A. K. i D. G. pełnomocnikami w postępowaniu egzekucyjnym. Z treści złożonego w dniu 9 lutego 2009r. w [...] Urzędzie Skarbowym w S. pełnomocnictwa z dnia 16 stycznia 2009r. wynika, że wyżej wymienieni doradcy podatkowi są upoważnieni do reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Urzędem Statystycznym i urzędem miasta oraz reprezentowanie w trakcie postępowań

i kontroli podatkowych i podpisywanie protokołów pokontrolnych zgodnie z art. 281a Ordynacji podatkowej, a także do składania podpisów na deklaracjach podatkowych

i ZUS, drukach: NIP, VAT-R i innych podobnych oraz pismach kierowanych w imieniu Spółki do tych instytucji.

Wobec powyższego organ odwoławczy słusznie uznał, że w zakresie przedmiotowego pełnomocnictwa nie mieści się umocowanie do działania w imieniu Skarżącej w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. W dniu wszczęcia tego postępowania organ egzekucyjny nie był również powiadomiony, że pełnomocnikiem Skarżącej w tym postępowaniu była doradca podatkowy G. N.. Pełnomocnictwo upoważniające G. N. do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym, jakkolwiek udzielone w dniu 18 listopada 2009r. wpłynęło do organu egzekucyjnego dopiero w dniu 2 grudnia 2009r.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że doręczenie Skarżącej odpisów tytułów wykonawczych o nr [...],[...] i [...] w dniu17 listopada 2009r. było prawidłowe, gdyż zostało dokonane przez pracownika organu (art. 39 Kpa) i w siedzibie Spółki do rąk obecnego tam członka jej zarządu (art. 45 Kpa).

Niezasadny jest również zarzut Skarżącej naruszenia przepisu art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wobec zajścia "przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania poprzedzającego postępowanie egzekucyjne tzn. postępowania jurysdykcyjnego (podatkowego)".

Okoliczność, że postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia z dnia [...] Nr [...], którą orzeczono o odpowiedzialności Spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz określono wysokość przedmiotowego zobowiązania, nie powoduje, że decyzja zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 tej ustawy wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1. Zatem postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia

i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania zobowiązań podatkowych, określonych ostateczną decyzją, będącą przedmiotem postępowania sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Sąd uznał również, że organy podatkowe nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowią naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych postanowień i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.