Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 366/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2021r. sprawy ze skargi T. r sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie oddalenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy", "SKO") postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a.") , art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia [...]Sp. z o.o. w [...] ( dalej: "skarżący", "spółka"), od postanowienia Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") z dnia [...]lipca 2019 r. znak: [...]o nie uwzględnieniu zarzutu, postanowiło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Postanowieniem z dnia [...]lipca 2019 r. Prezydent [...] na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7, 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm., dalej: "u.p.e.a."), uznał za niezasadne zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku; niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; błędu co do osoby zobowiązanego; braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.; zgłoszone przez ww. spółkę, w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych w postanowieniu tytułów wykonawczych.

Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła w terminie spółka [...]Sp. z o.o. w [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, skarżonym postanowieniem z dnia [...]listopada 2019 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy

Kolegium wskazało, że jak stanowi art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10. a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Następnie SKO wskazało, że jak stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl także orzecznictwa sądowego publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego ani logicznego uzasadnienia, dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych osoby, która pozostawiła pojazd w takiej strefie. Odmienna wykładnia przepisów, nakazującą w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje w ocenie SKO racjonalnego uzasadnienia, pomijając względy praktyczne, a także prawne, związane z takim ustalaniem (np. konieczność rozstrzygania sporów pomiędzy właścicielem, a wskazaną przez niego osobą lub osobami) - które jako wynikające z czynności cywilnoprawnych powinny być rozstrzygane przez sądy cywilne w procesach o zwrot uiszczonej opłaty dodatkowej.

Dalej organ przypomniał, że pojazdy o numerach rejestracyjnych [...]i [...]stanowią własność skarżącej Spółki. Spółka nie wskazała osoby korzystającej z tych pojazdów. Wystawiono cztery tytuły wykonawcze: z dnia [...].10.2018 r., z dnia [...].09.2018 r., z dnia [...].08.2018 r., z dnia [...].07.2018 r. W każdym tytule wykonawczym jako wierzyciel jest wskazany Prezydent [...], a jako organ egzekucyjny też Prezydent [...]. Tytuł jest opatrzony w tym zakresie stosownymi pieczęciami. Tak więc, oznaczono prawidłowo wierzyciela i organ egzekucyjny. Brak jest więc podstaw do uwzględnienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Opłaty dodatkowe wystawiono w dniach [...].08.2016 r., [...].05.2017 r., [...].01.2017 r., [...].04.2017 r., [...].06.2017 r. i [...].06.2017 r i [...].07.2017 r. Obowiązek uiszczenia tej opłaty przedawnia się zaś z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata lub kara winna zostać uiszczona (art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych). Organ odwoławczy stwierdził zatem, że nie może być mowy w sprawie o przedawnieniu.

Następnie SKO wyjaśniło, że zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki. Zawiadomienie to spółka odebrała w dniu [...]lutego 2019 r. Zastosowanie tego środka było zatem dopuszczalne. Spółka w dniu [...]maja 2017 r. otrzymała też upomnienia w dniach [...]kwietnia 2017 r., [...]czerwca 2017 r. i dwa w dniu

[...]lipca 2018 r., a więc przed wszczęciem postępowanie egzekucyjnego. W każdym z wcześniej wspomnianych tytułów wykonawczych określono też prawidłowo kwotę należności, jej podstawę prawną i datę jej powstania. Brak jest więc zdaniem SKO podstaw do uwzględnienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.a. W ocenie organu, w tych okolicznościach, twierdzenia skarżącego zawarte w zażaleniu nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem materiał dowodowy wyraźnie wskazuje na zasadność nałożenia opłaty dodatkowej. Kolegium zaznaczyło, że jest też związane wypowiedzią wierzyciela, który nie stwierdził bezzasadności nałożenia opłaty dodatkowej. Nadto, Kolegium nie jest uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium organ I instancji słusznie nie uznał zarzutów skarżącego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Kolegium postanowienie złożyła spółka [...]sp. z o.o. w [...].

Wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...].11.2019 r., zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy, mimo złożenia przez spółkę zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zdaniem skarżącego tytuły wykonawcze zawierają błędy formalne, ponieważ jako wierzyciela podano Biuro Podatków i Egzekucji, a nie Prezydenta [...], natomiast w tytule wykonawczym nie podano organu wystawiającego tytuł wykonawczy. Spowodowało to trudności w ustaleniu

do kogo kierować zarzuty. Ponadto Spółka postawiła zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, w postanowieniu organu odwoławczego, w którym przywołując art. 13. 1. 1, SKO twierdzi, że przepis ten dotyczy właściciela pojazdu, gdy tymczasem w przywołanym przepisie jest mowa o korzystającym z dróg publicznych i to oni są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych. Dodatkowo w uzasadnieniu skarżonego postanowienia SKO nie wskazało, czy przywołuje się art. 13. 1. 1. punkt a) w strefie płatnego parkowania, czy punkt b) w [...]strefie płatnego parkowania oraz pominięto wyjaśnienie różnicy w nazwie strefy która w [...] brzmi, Strefa Płatnego Parkowania Niestrzeżonego. W tej sytuacji powoływanie się na orzeczenia Sądów Administracyjnych z innych miast jest błędem, gdyż w uzasadnieniu nie podano jakie regulaminy Stref Płatnego Parkowania obowiązują w tych miastach. Strefa Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w [...] funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz.2068 ze zm.) oraz wydanej w jej wykonaniu Uchwały Nr [...][...]z dnia [...]czerwca 2008 r. W Uchwale tej jest mowa o kierującym pojazdem - użytkownikiem pojazdu, a nie o właścicielu i dlatego tytuł wykonawczy, nie mógł dotyczyć Spółki [...]sp. z o.o., która jest właścicielem pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie SKO nie narusza prawa.

Skarga w znacznej części, stanowi powtórzenie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga zatem, że

w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych, skarżący jako zobowiązany wniósł zarzuty, które zaskarżonym postanowieniem SKO zostały uznane za nieuzasadnione. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zobowiązany we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego może zgłosić zarzuty, inicjujące postępowanie, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie o ich dopuszczalności, a następnie zasadności bądź bezzasadności, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn, aniżeli konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w ww. przepisie, uniemożliwia odniesienie się do nich przez organ egzekucyjny w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów. Dotyczy to także zarzutów, które zobowiązany podniesie z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Oznacza to, że nie jest możliwe podnoszenie przez zobowiązanego nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Dotyczy to także postępowania sądowego, albowiem przy kontroli zaskarżonego postanowienia wpływ na wynik sprawy mogą mieć jedynie te okoliczności, które miały charakter relewantny dla rozstrzygnięcia, przesądzając o jego prawidłowości. Powoduje to, że ta argumentacja skargi, która wykraczała poza przedmiot postępowania kształtowany zarzutami zgłoszonymi przez skarżącego w dacie doręczenia mu czterech tytułów wykonawczych, nie mogła zostać przez Sąd uwzględniona jako mająca wpływ na wynik sprawy. Sąd jednak odniósł się do niej z uwagi na ścisłe powiązanie zarzutów skargi z zarzutami zgłoszonymi w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Tytułem przypomnienia, należy wskazać, że podstawą prawną poboru opłat za postój pojazdu na obszarze [...]w [...] jest w szczególności art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm., dalej: "u.d.p."). W myśl tego przepisu "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Art. 13 b ust. 1 u.d.p., doprecyzowuje, że opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Oznacza to więc, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej powstaje, z mocy samego prawa, bez wydawania jakichkolwiek indywidualnych decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych czy innych rozstrzygnięć. Opłata dodatkowa, o której mowa w art. 13f u.d.p., jest funkcjonalnie związana z opłatą za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania uregulowaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., a ustawowe określenie: "za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust.1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową", wskazuje na to, że obowiązek jej uiszczenia wynika z mocy prawa. Na podstawie art. 13b u.d.p. ustawodawca delegował prawo do określenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat przez radę gminy (radę miasta). Zgodnie z art. 13b ust. 7 oraz art. 13f ust. 3 u.d.p. zarząd drogi (w przypadku [...]- ZDM) obowiązany jest do poboru opłaty za postój na obszarze [...] oraz do poboru opłaty dodatkowej, której obowiązek uiszczenia ciąży na kierujących, którzy nie wnieśli stosownej opłaty za postój na obszarze [...]. Podstawą prawną do pobierania opłaty za postój pojazdu na terenie [...]w [...] oraz opłaty dodatkowej (wyszczególnionej w ww. tytule wykonawczym) jest Uchwała [...]Nr [...]z dn. [...]czerwca 2008 roku w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2008 roku Nr [...]poz. [...]z ze zm.).

Całkowicie niezasadny jest zarzut błędu formalnego w tytule wykonawczym, będący w istocie zarzutem prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny ( art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zdaniem skarżącego w tytułach wykonawczych błędnie wskazano jako wierzyciela Biuro Podatków i Egzekucji, a nie Prezydenta [...], natomiast nie podano organu wystawiającego tytuł wykonawczy. Argumentacja ta, jest w ocenie Sądu chybiona.

[...], zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. [...]z późn. zm.), jest gminą, mającą status miasta na prawach powiatu. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 5 u.d.p., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.d.p. zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca.

W [...]zarządem drogi w rozumieniu art. 21 ust. 1 u.d.p., jest Zarząd Dróg Miejskich, działający na podstawie uchwały Nr [...]Rady [...]z dnia [...] kwietnia 1993 roku w sprawie utworzenia Zarządu Dróg Miejskich oraz Uchwały Rady [...]nr [...]z dnia [...] maja 2008 roku w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich (zmienionej Uchwałą Nr [...]Rady [...] z [...] listopada 2010 r. oraz Uchwałą Nr [...] Rady [...]z dnia [...]października 2015 r.). Zarząd Dróg Miejskich jest jednostką organizacyjną [...]nie posiadającą osobowości prawnej, prowadzoną w formie jednostki budżetowej. Zgodnie ze statutem, ZDM jest zarządem drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, przy pomocy którego Prezydent [...]wykonuje swoje obowiązki jako zarządca dróg publicznych krajowych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, wojewódzkich i powiatowych, zwanych dalej "drogami publicznymi" (§ 3 ust. 1 statutu). Zakres zadań ZDM został określony w § 3 ust. 2 statutu i obejmuje w szczególności:

- pełnienie funkcji zarządu drogi na drogach publicznych, o których mowa w ust. 1 oraz

wykonywanie na tych drogach zadań zarządcy drogi określonych w ustawie i innych przepisach prawa, z wyłączeniem zadań przekazanych do realizacji innym jednostkom organizacyjnym [...]i komórkom organizacyjnym Urzędu [...] (pkt 1 statutu),

- realizację zadań w zakresie poboru opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych i drogach gminnych w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego, w tym wykonywanie kontroli uiszczania opłat za parkowanie oraz pobieranie opłat dodatkowych (pkt 3 statutu).

Co istotne, Prezydent [...]pozostaje wierzycielem, zaś zarząd drogi pomaga zarządcy, tj. Prezydentowi [...], wykonywać obowiązki, załatwiać sprawy w jego imieniu. Prezydent [...]jest administracyjnym organem egzekucyjnym, zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a. ZDM został powołany m.in. do pobierania należności z tytułu postoju pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania i prowadzenia postępowań egzekucyjnych, w przypadkach nieuiszczenia tych opłat na podstawie art. 19 § 2 .p.e.a. w związku z art. 13b ust. 7, art. 19 i 21 ust. 1 u.d.p. Zarządca drogi może upoważnić pracowników odpowiednio: urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Skoro ZDM jest jednostką organizacyjną [...], to pracownik ZDM może zostać upoważniony przez Prezydenta [...]do załatwiania spraw w jego imieniu. Prezydent [...]upoważnił imiennie pracownika ZDM do podejmowania w imieniu Prezydenta [...]będącego wierzycielem, czynności w postępowaniach egzekucyjnych w administracji, w zakresie opłat dodatkowych pobieranych w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie [...], w szczególności do wystawiania upomnień oraz tytułów wykonawczych w powyższym zakresie. Dlatego prawidłowo w każdym z tytułów wykonawczych jako wierzyciel figuruje Prezydent [...], a jako organ egzekucyjny Prezydent [...], które jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji wobec skarżącego. Prezydent jest tu jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem.

Nie wystąpiły inne przesłanki mogące stanowić podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności nie nastąpiło przedawnienie obowiązku, bowiem zgodnie z treścią art. 40d ust. 3 u.d.p., obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12 przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Biorąc pod uwagę, że pierwsza opłata wystawiona została przez służby kontrolne ZDM w dniu [...] sierpnia 2016 r., a ostatnia [...]lipca 2017 r., do chwili wszczęcia egzekucji i pobrania należności nie uległy one przedawnieniu. Daty te będą miały jednak znaczenie w związku z argumentacją podniesioną przez skarżącego, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Jest on jednocześnie ściśle związany z zarzutem egzekucyjnym błędu co do osoby zobowiązanego ( art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) Skarżący stoi na stanowisku, że przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. dotyczy korzystających z dróg publicznych i to tylko oni zobowiązani są do ponoszenia opłat, podczas gdy SKO, błędnie przyjęło, że przepis ten dotyczy właściciela pojazdu. Należy zgodzić się ze skarżącym, że przepis ten mówi o "korzystających z dróg publicznych". Skarżący pomija jednak istotną okoliczność, znajdującą potwierdzenie w orzecznictwie, że korzystającym z drogi publicznej może być zarówno właściciel, jak i każda inna osoba, która faktycznie włada danym pojazdem i to niezależnie od tego, czy ma do tego tytuł prawny, czy też weszła bezprawnie w posiadanie pojazdu. Jednocześnie na wierzycielu nie spoczywa obowiązek poszukiwania i wskazania innej osoby, niż właściciel pojazdu, zobowiązanej do uiszczenia opłaty dodatkowej, ma on prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu i w związku z tym to na nim spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej. W sytuacji, gdy korzystającym z drogi publicznej była inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to błąd co do osoby może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat. Oznacza to jednak, że właściciel pojazdu podnosząc zarzut musi udowodnić kto korzystał z drogi publicznej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2762/12, LEX nr 1591843, nie ma żadnych powodów, aby w sytuacji, gdy właścicielem pojazdu jest spółka, nie objąć jej domniemaniem, że to ona jako właściciel pojazdu korzysta z dróg publicznych. Może jednak wskazać na osobę korzystającą z pojazdu i to domniemanie obalić. Warto także odnotować kolejne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 129/11, LEX nr 1080930, zgodnie z którym:

1. Przyjęcie stanowiska, iż spółka z o.o. nie może być uznana za korzystającą z drogi publicznej, bo nie jest możliwe, by mogła ona kierować pojazdem, prowadziłoby tym samym w istocie rzeczy do absurdalnego poglądu, że jest niemożliwe, by tego rodzaju podmiot, np. posiadał rzecz, władał nią czy pobierał z niej pożytki. W rezultacie zatem akceptacja powyższego poglądu oznaczałby zaprzeczenie zasad funkcjonowania osób prawnych w obrocie.

2. Organ egzekucyjny, który nie posiada kompetencji do prowadzenia postępowania, ma prawo domniemywać, iż korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, który może dochodzić swoich racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Powyższe stanowisko Sąd orzekający w sprawie, w pełni akceptuje. Ponadto w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r, sygn. akt I OSK 258/10,LEX nr 647915, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczność, że pojazd zaparkowany został przez osobę fizyczną, nie zmienia faktu, iż właścicielem pojazdu jest nadal Spółka, która odpowiada za ten pojazd. [...] W przypadku zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania, to właśnie Spółka jako właściciel pojazdu korzysta z drogi publicznej, bo to jej pojazd znajduje się w tej strefie".

To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Dowód taki w istocie sprowadza się do wskazania konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie od niej należnych opłat. Jeżeli właściciel pojazdu nie wykaże bezspornie faktu użyczenia pojazdu osobie trzeciej to zasadne jest wówczas uznanie, że to właściciel był korzystającym z drogi w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p. Wierzyciel nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika pojazdu, gdyż to właściciel rozporządza swoją rzeczą, a zatem to on ma wiedzę (a przynajmniej powinien posiadać), kto dysponuje jego rzeczą. Udostępnienie pojazdu do używania innej osobie, nie zwalnia właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Tym samym gdy pojazd odnotowany został na terenie strefy płatnego parkowania niestrzeżonego ([...]) bez uiszczenia opłaty za postój, to na właścicielu pojazdu spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym. Istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej należnej opłaty. Prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma fakt zajmowania przez pojazd miejsca w strefie płatnego parkowania (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu ), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast czyj pojazd to miejsce zajmował.

Warto w tym miejscu podkreślić, że organ dał skarżącemu szansę obalenia powyższego domniemania korzystania z dróg publicznych przez właściciela pojazdu. Zarząd Dróg Miejskich w [...]pismem z [...]marca 2019 r. wystąpił bowiem do Spółki o przedstawienie dowodów na okoliczność użytkowania pojazdów, których dotyczyły opłaty dodatkowe przez osoby trzecie. W odpowiedzi spółka pismem z [...] kwietnia 2019 r. zwróciła się w wnioskiem o dostarczenie dokumentów i podstaw prawnych umożliwiających udostępnienie wierzycielowi danych osobowych osoby faktycznie władającej pojazdem. Pismem [...] maja 2019 r. ZDM podtrzymał stanowisko zawarte w poprzednim piśmie, jednocześnie zobowiązując spółkę do przesłania dokumentów potwierdzających fakt użytkowania ww. pojazdów. ZDM wskazał, że podstawą prawną do przedstawienia danych użytkownika pojazdów jest art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze. Obowiązek ten, dotyczący poboru opłat dodatkowych wynika z art. 13f ust 3 u.d.p. Na tę okoliczność przekazał spółce informację o przetwarzaniu danych osobowych przez ZDM. Jednocześnie przypomniano spółce na każdym etapie postępowania, poprzedzającym wszczęcie egzekucji przez organ egzekucyjny, tj. Prezydenta [...], że była informowana o powstałym zadłużeniu, jednakże nie poczyniła jakichkolwiek kroków, a w szczególności: wskazania faktycznego użytkownika/użytkowników bądź uregulowania należności. Brak jakiegokolwiek stanowiska spółki spowodował przesłanie tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania należności pieniężnych z tytułu opłat dodatkowych, zgodnie z art. 40d ust. 2 u.d.p. Wobec zaistniałej sytuacji zwrotu uregulowanych należności pieniężnych z tytułu opłat dodatkowych może spółka dochodzić we własnym zakresie od użytkownika/ użytkowników pojazdów. ZDM poinformował także, że nie dysponuje drukiem oświadczenia właściciela pojazdu o faktycznym użytkowniku pojazdu. Co więcej, w pouczeniu przesłanych spółce wezwań, zostało zaprezentowane stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażone w wyroku z dnia 25 marca 2009 r. (sygnatura II SA/Sz 1032/08), z którego wynika, że istnieje domniemanie, iż kierującym pojazdem obowiązanym do wniesienia opłaty za parkowanie, a co za tym idzie opłaty dodatkowej, jest jego właściciel. W przypadku, gdy kierującym pojazdem/pojazdami była inna osoba niż właściciel, spółka zobowiązana została do wskazania tejże osoby/osób z imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, z określeniem, w jakim terminie dana osoba korzystała z pojazdu, gdyż w przeciwnym wypadku obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej obciąża właściciela pojazdu. Na zakończenie pisma znak: [...], ZDM ponownie zobowiązał Spółkę do przesłania pełnych danych osobowo-adresowych użytkowników ww. pojazdów wraz z dokumentami potwierdzającymi ich powierzenie. Przedmiotowe pismo zostało odebrane w dniu [...] maja 2019 r., po czym spółka nie zajęła w tej sprawie stanowiska. Z tych powodów nie było żadnych przeszkód by tytuł wykonawczy mógł zostać wystawiony na spółkę jako zobowiązanego. Odnosząc się do kolejnego zarzutu podniesionego w skardze, Sąd stwierdza, że nie ma także wątpliwości co faktu parkowania pojazdów, których dotyczyły opłaty dodatkowe w strefie płatnego parkowania. Ostatnia z tych opłat dotyczyła postoju pojazdu w dniu [...] lipca 2017 r. Obowiązujący wówczas art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. w brzmieniu: "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za:

1) postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania", nie posiadał punktu a) dotyczącego strefy płatnego parkowania i punktu b) dotyczącego śródmiejskiej strefy płatnego parkowania. Zapis ten wprowadzony został art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz.U.2018.1693) zmieniającej ustawę o drogach publicznych z dniem 5 września 2019 r., a zatem podstawa prawna wskazana w uzasadnieniu organu, dotycząca opłat sprzed wspomnianej zmiany ustawy, jest prawidłowa.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.