Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 12/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: SPP - Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Powołane przepisy: article: art. 260
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprzeciwu E. spółki jawnej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt I SPP/Go 12/22 o odmowie przyznania prawa pomocy wydanego w sprawie ze skargi E. spółka jawna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2020 r. na poczet zaległości podatkowej w tym podatku za luty 2017 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 452/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę E. spółki jawnej wniesioną na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia.

W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W nadesłanym formularzu PPPr podniosła, że sytuacja majątkowa Spółki i wspólników jest "dramatyczna". Spółka nie prowadzi działalności, od 12 miesięcy jest zawieszona, a jej wspólnicy są osobami bezrobotnymi. Wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 146.878,57 zł. Stan kasy i rachunków bankowych Spółki wynosi 0,00 zł. Nieruchomość została sprzedana ("nieuczciwie, bezprawnie, z pogwałceniem prawa i rażącym naruszeniem przepisów"), zaś samochody: 18 letnie [...] i 11-letnia [...] - zajęte przez wierzycieli. Opłaty firmy wynoszą 900 zł (opłata za energię). Spółka dodała, że wypowiedziała umowę na dostawę gazu (umowa rozwiązana z dniem [...].02.2022r.) oraz umowę na usługi telefoniczne.

Wspólnicy Spółki M.N. i E.N., w nadesłanych wnioskach PPF, również podnieśli brak możliwości poniesienia jakichkolwiek opłat sądowych. W związku z zawieszeniem prowadzenia działalności gospodarczej, oboje są osobami bezrobotnymi z prawem do zasiłku, każdy po 1.064,06 zł miesięcznie Zasiłek w całości przeznaczają na opłaty mediów, z których zmuszeni są korzystać minimalnie, by móc zaoszczędzić na kosztach i kupić żywność na przeżycie. Z uwagi na wiek i choroby małżonkowie nie są w stanie znaleźć dodatkowego zatrudnienia. Również ich rodzina obecnie nie ma możliwości udzielenia im jakiegokolwiek wsparcia finansowego. Sytuacja z koronawirusem i wzrost cen jeszcze bardziej pogłębiły, i tak trudną, sytuację finansową. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wspólnicy ujawnili, że są małżeństwem, mieszkają razem, i wraz z dorosłym synem – P., prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie są współwłaścicielami domu, każdy w ¼ części oraz mieszkania o pow. 46,80 m², każdy w ⅓ części, obciążonego hipoteką (kredyt hipoteczny spłaca ich córka). Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności i innych wartościowych rzeczy. Syn nie osiąga żadnych dochodów. Po stronie wydatków i zobowiązań małżonkowie wskazali kredyt hipoteczny - rata miesięczna 1.119,69 zł, pożyczka ok. 50.000,00 zł, średniomiesięczne opłaty stałe: ubezpieczenie ok. 150 zł, energia ok. 230 zł, gaz i ogrzewanie ok. 400 zł, woda ok. 140 zł, usługi telefoniczne ok. 90 zł, wywóz śmieci 58 zł, podatek od nieruchomości ok. 40 zł, RTV ok. 60 zł, oprócz tego: żywność, obowiązkowe leki na nadciśnienie.

Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wezwano Spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji, m.in. zestawienia przychodów i rozchodów za 2021 r., ewidencji środków trwałych, dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia oraz prowadzone wobec spółki postępowania egzekucyjne, dokumentów potwierdzających źródło finansowania bieżących wydatków spółki wskazanych w rubryce 10 formularza PPPr, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki oraz jej wspólników z ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość zasiłku dla bezrobotnych wspólników wraz z informacją o sposobie wypłaty środków, zeznań rocznych wspólników, a także informacji, czy E.N. i M.N. korzystają z pomocy finansowej czy rzeczowej ze strony państwa lub osób trzecich (np. rodziny) ze wskazaniem źródła, rodzaju, formy i wysokości tej pomocy za ostatnie trzy miesiące oraz sposobu wypłaty środków (m.in. zaświadczenia, umowy darowizny, oświadczenia darczyńców).

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] maja 2022 r., M.N. oświadczył, że złożone formularze PPPr i PPF szczegółowo przedstawiają "dramatyczną" sytuację majątkową Spółki i jej wspólników. Powtórzył, że Spółka od ponad roku nie prowadzi działalności. Nie ma środków trwałych powyżej 5.000 zł. Z uwagi na spory i trwające postępowania sądowe nie jest w stanie podać wysokości zobowiązań, ale jednocześnie potwierdził, że wobec Spółki są prowadzone egzekucje. Z kolei wspólnicy skarżącej Spółki nie pracują. Jedyny ich dochód - zasiłek dla bezrobotnych nie starcza im na bieżące utrzymanie, na leki. Borykają się z przetrwaniem każdego dnia. Nie mają żadnej możliwości polepszenia swojej sytuacji finansowe, gdyż nikt nie zatrudni na niespełna rok przed emeryturą schorowanych ludzi. Rodzina również nie ma możliwości udzielenia im nawet drobnej pomocy. Wspólnik M.N. dodał, że córka spłaca kredyt mieszkaniowy i reguluje wszystkie opłaty za mieszkanie. Do pisma dołączył kopie: zeznań PIT-36L za 2021 r. wspólników z wykazanym przychodem 5.683,73 zł, kosztami uzyskania przychodu 79.123,02 zł i stratą 73.439,29 zł, decyzji Starosty z [...].07.2021 r. o przyznaniu E.N. i M.N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...].07.2021 r. do [...].04.2022 r. w wysokości 1.489,00 zł przez pierwsze 90 dni i 1.169,30 zł w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku, zawiadomienia o dokonaniu wpisów egzekucji na nieruchomości gruntowej, pisma z [...].03.2022 r. informującego o zamknięciu rachunków Spółki w [...], wniosku Spółki z [...].11.2021 r. o zamknięcie rachunku w [...], informacji z [...].06.2021 r. o rozwiązaniu usługi na telefon Spółki z [...] oraz wniosku Spółki z [...].01.2022 r. o rozwiązanie umowy na dostawę gazu.

Postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. Stwierdził, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia żądania strony. Spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych, tych dotyczących zarówno samej Spółki, jak i jej wspólników. Referendarz sądowy wyjaśnił, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spółki jawnej znaczenie ma nie tylko sytuacja majątkowa i dochodowa spółki, ale także sytuacja majątkowa i finansowa jej wspólników. Stosownie bowiem do art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.), każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Oceniając sytuację wnioskodawcy referendarz podniósł, że Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżąca została postawiona w stan likwidacji, upadłości bądź żeby toczyło się wobec niej postępowanie układowe, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. Jeżeli zatem przedsiębiorca - mimo kłopotów finansowych - prowadzi działalność gospodarczą, to należy przyjąć, że z jakichś względów mu się ona opłaca.

Wbrew twierdzeniom Spółki również okoliczność poniesionej w ostatnim roku podatkowym straty z działalności gospodarczej Spółki, zdaniem referendarza, nie może stanowić przesłanki skutkującej uwzględnieniem jej wniosku. Wyjaśnił przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe, takie choćby jak: zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego, pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. W rozpoznawanej sprawie, pomimo wyraźnej treści wezwania, skarżąca nie przedłożyła jednak żadnych dokumentów księgowych i podatkowych za I kwartał 2021 r., czyli bezpośrednio przed zawieszeniem działalności gospodarczej, m.in. księgi przychodów i rozchodów, deklaracji w podatku od towarów i usług, ewidencji środków trwałych, zestawienia kosztów. Jedynie w formularzu PPPr Spółka ujawniła opłaty za energię w wysokości około 900 zł miesięcznie. Przedłożyła nadto wniosek o rozwiązanie umowy na usługę "Telefon stacjonarny" (usługa dezaktywowana [...].07.2021 r.) i wniosek z [...].01.2022 r. o rozwiązanie umowy na dostawę gazu (brak informacji o sposobie załatwienia wniosku), a także wniosek z [...].03.2022 r. o zamknięcie rachunków Spółki w [...] (pozytywnie rozpatrzony) oraz wniosek z [...].11.2021 r. o zamknięcie rachunku firmowego w [...] (brak informacji o sposobie załatwienia), co jednak nie wyjaśnia w pełni sytuacji finansowej skarżącej Spółki. W ocenie Referendarza dziwi fakt, że skarżąca należycie dbając o własne interesy tak późno, bo dopiero prawie po roku od dnia zawieszenia działalności, podjęła działania w celu zminimalizowania kosztów działalności.

Zdaniem referendarza do oceny sytuacji Spółki nie przyczynił się także brak wykazania stanu majątkowego oraz stanu zadłużenia skarżącej spółki, jak i prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka wskazała jedynie, że posiada dwa kilkunastoletnie samochody - zajęte przez komornika, a nieruchomość została sprzedana, nie przedkładając jednak na tę okoliczność żadnych dokumentów.

Nadto referendarz zaznaczył, że rzetelną ocenę stanu finansowego i majątkowego Spółki uniemożliwia również brak dokumentów dotyczących sytuacji materialnej jej wspólników. Przede wszystkim, pomimo wyraźnej treści wezwania, podobnie jak w wypadku wcześniejszych postępowań, małżonkowie N. nie przedłożyli wydruków z osobistych rachunków i lokat bankowych. Tymczasem, jak ustalono, M.N. posiada przynajmniej jeden rachunek bankowy - z niego bowiem dokonał w rozpoznawanej sprawie przelewu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi.

Niewyjaśniona pozostaje również kwestia "pożyczki ok. 50.000,00 zł" wykazanej w rubryce 11 formularzy PPF. W odpowiedzi na wezwanie referendarza w zakresie ww. pożyczki oraz kredytu hipotecznego małżonkowie wyjaśnili jedynie, że kredyt zaciągnięty został za zakup mieszkania, w którym mieszka córka, i to ona spłaca miesięczne raty kredytu i reguluje wszystkie opłaty.

Wskazane niejasności lub brak danych zdaniem referendarza uniemożliwiają analizę i rzetelną ocenę sytuacji finansowej, majątkowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Spółki, jak i jej wspólników, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy.

Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że wspólnicy nie wykazali również by podejmowali jakiekolwiek starania w celu poprawy swej sytuacji bytowej. Niewystarczające są gołosłowne twierdzenia małżonków N., że z uwagi na wiek i choroby nie są w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Niewyjaśniona pozostaje również sytuacja dorosłego syna małżonków N. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, czy syn – P.N. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, jeśli tak - proszę przedstawić stosowne oświadczenie, jeśli nie - proszę wyjaśnić przyczyny takiego stanu, M.N. jedynie oświadczył, że syn nie jest stroną postępowania, dodając, że choruje.

Ponadto, jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, małżonkowie N. są współwłaścicielami w 2/3 części lokalu mieszkalnego obciążonego hipoteką (w którym mieszka ich córka) oraz w 1/2 części domu mieszkalnego, co do którego nie deklarowali, aby był obciążony hipotecznie, może zatem być źródłem pozyskania dodatkowych środków finansowych, chociażby poprzez jego wynajem, na sfinansowanie kosztów zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego.

Od powyższego postanowienia skarżąca Spółka wniosła sprzeciw domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie jest nieadekwatne do przedstawionych dokumentów, urzędowych formularzy i wyjaśnień skarżącej. Sytuacja majątkowa Spółki i wspólników spółki jest "dramatyczna", gdzie w pełni została udokumentowana.

Dowodem potwierdzającym sytuację Spółki i wspólników są dostarczone do Sądu urzędowe formularze: PPPr wypełniony przez oboje wspólników oraz formularze PPF wypełnione przez oboje wspólników. Zdaniem Strony z przekazanych przez Spółkę i wspólników Spółki urzędowych formularzy bezsprzecznie wynika, iż Spółka i wspólnicy Spółki nie są w stanie ponieść żadnych opłat sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W ocenie skarżącej referendarz sądowy błędnie wskazuje w postanowieniu, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, gdzie faktycznie skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej od prawie 15 miesięcy z powodu strat i braku dochodów. Spółka jest zawieszona, a wspólnicy spółki są zarejestrowani jako osoby bezrobotne.

Zdaniem skarżącej wszystkie przesłane dane w urzędowych formularzach, które Sąd przesłał przedstawiają rzetelnie i szczegółowo bieżącą sytuację skarżącej i wspólników spółki.

Strona wskazała, że Sąd posiada m. in. PIT-36L za rok podatkowy 2021 r. osobno dla każdego ze wspólników oraz PIT/B, z którego wynika strata Spółki w 2021 r., dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanego zasiłku dla bezrobotnych przez oboje wspólników, dokument KW potwierdzający prowadzenie egzekucji wobec Spółki i wspólników, pismo z banku [...] oraz z [...] oraz rozwiązanie umowy na dostarczenie gazu ziemnego i potwierdzenie przyjęcia rezygnacji z usługi telekomunikacyjnej. Wskazali również, że nie mają środków trwałych powyżej 5.000 zł. Wspólnicy spółki oświadczyli również, że nie mają żadnych dodatkowych środków by móc opłacić koszty sądowe.

Nadto z uwagi na obecnie panującą trudną sytuację na rynku związaną z wprowadzeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemicznego, jak również ze znacznym wzrostem cen wszelkiego rodzaju artykułów, energii, gazu, galopującej inflacji, sytuacja Spółki i wspólników jeszcze bardziej się pogłębiła.

W urzędowych formularzach wskazali wysokość kredytu, rat i podkreślili, że córka spłaca kredyt mieszkaniowy i reguluje wszystkie opłaty za mieszkanie. Zdaniem wnoszących sprzeciw referendarz nie ma prawa odnosić się do syna, gdyż nie jest on stroną postępowania i nie ma obowiązku tłumaczyć się na co choruje i jak się leczy. Podkreślili, że referendarz nietrafnie odniósł się co do kosztów, które ograniczyli do minimum.

Dalej skarżąca Spółka wskazała, że licytacja i sprzedaż nieruchomości odbyła się z pogwałceniem procedury i przepisów. Wspólnicy są bezrobotnymi, nie stać ich na prawników, więc musza sami walczyć z ogromną niesprawiedliwością i nierównością. Ich zdaniem referendarz powinien dać wiarę odnośnie przedstawionym informacjom.

Ponadto wskazali, że sytuacja spółki i jej wspólników po 25-letniej nienagannej działalności gospodarczej nie wynika z podjętych przez spółkę niewłaściwych i negatywnych działań w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, lecz jest wynikiem nieuczciwej działalności konkurencji, która naraziła spółkę i wspólników na znaczne szkody majątkowe a wspólnicy spółki w wyniku tych działań i niezgodnych z przepisami działań komornika stali się osobami bezrobotnymi, walczącymi o przetrwanie każdego dnia.

W ocenie skarżącej przedłożone informacje, dostarczone wcześniej dokumenty, urzędowe formularze, oświadczenia świadczą wyłącznie o braku środków na uiszczenie przez Spółkę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia, tym samym stanowią wystarczającą przesłankę do zastosowania instytucji zwolnienia od opłat sądowych, które referendarz sądowy w całości pominął.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 258 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy).

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (a o takie wnioskuje skarżąca) gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające z akt niniejszej sprawy, składanych przez skarżącą dokumentów, oświadczeń oraz złożonego sprzeciwu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzonym na jej wniosek, co oznacza, że zobowiązana była do wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek ten powinien być dla skarżącej zrozumiały, bowiem już wielokrotnie wcześniej składała wnioski o przyznanie prawa pomocy, m.in. w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 29/21, I SPP/Go 58/21, I SPP/Go 59/21, I SPP/Go 79/21, I SPP/Go 80/21 czy I SPP/Go 83/21.

Z uwagi na to, że treść oświadczeń Strony nie była wystarczająca do ustalenia jej rzeczywistych zdolności płatniczych, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., zasadnie wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów (szczegółowo opisanych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia). Pomimo wezwać skarżąca nie nadesłała wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych, dotyczących zarówno samej Spółki, jak i jej wspólników. Słusznie wskazał referendarz sądowy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spółki jawnej znaczenie ma nie tylko sytuacja majątkowa i dochodowa spółki, ale także sytuacja majątkowa i finansowa jej wspólników.

Referendarz prawidłowo ocenił, że Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżąca została postawiona w stan likwidacji, upadłości bądź żeby toczyło się wobec niej postępowanie układowe, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. Jeżeli zatem przedsiębiorca - mimo kłopotów finansowych - prowadzi działalność gospodarczą, to należy przyjąć, że z jakichś względów mu się ona opłaca. Nie kwestionując uprawnienia osoby prawnej do swobodnego kształtowania swojej polityki finansowej w granicach obowiązującego prawa, w tym do zawieszenia działalności gospodarczej, nie do zaakceptowania jest jednak próba przerzucania kosztów prowadzonej działalności – a do takich zaliczyć należy koszty postępowań sądowych - na Skarb Państwa (por. postanowienie WSA w Warszawie z 4 września 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 5/14).

Zdaniem Sądu prawidłowo referendarz wskazał, że do oceny sytuacji Spółki nie przyczynił się także brak wykazania stanu majątkowego oraz stanu zadłużenia skarżącej spółki, jak i prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka wskazała jedynie, że posiada dwa kilkunastoletnie samochody - zajęte przez komornika, a nieruchomość została sprzedana, nie przedkładając jednak na tę okoliczność żadnych dokumentów.

Rzetelną ocenę stanu finansowego i majątkowego Spółki uniemożliwia również brak dokumentów dotyczących sytuacji materialnej jej wspólników. Przede wszystkim, pomimo wyraźnej treści wezwania, podobnie jak w wypadku wcześniejszych postępowań, małżonkowie N. nie przedłożyli wydruków z osobistych rachunków i lokat bankowych.

W ocenie Sądu wskazane niejasności lub brak danych uniemożliwiają analizę i rzetelną ocenę sytuacji finansowej, majątkowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Spółki, jak i jej wspólników, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku. Jak już bowiem wspomniano wyżej, oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca Spółka nie uczyniła. Sąd nie ma zaś obowiązku prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości finansowych, bądź też gdy dane przedłożone przez wnioskodawcę po prostu są niejasne.

Podkreślić należy, że do pozytywnego rozpoznania wniosku spółki jawnej, nie jest wystarczającą podstawą brak możliwości poniesienia przezeń kosztów postępowania. Konieczne jest bowiem jeszcze uprzednie zbadanie, czy na uiszczenie tych kosztów pozwala stan finansowy i majątkowy wspólników tej spółki (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 238/12 oraz powołane tam orzecznictwo). Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca wszystkich stosownych dokumentów w tym zakresie nie przedstawiła. Pomimo wezwania wspólnicy Spółki nie przedłożyli wyciągów z ich rachunków bankowych i lokat.

Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zainicjowanych przez skarżącą Spółkę przed tutejszym Sądem. Także w pozostałych sprawach strona domagała się przyznania prawa pomocy. W wydanych w tym przedmiocie postanowieniach zarówno Sąd jak i referendarz zwracali uwagę, że to na stronie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mimo to skarżąca Spółka nie przedłożyła wszystkich dokumentów pozwalających zweryfikować jej twierdzenia, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wyciągów z rachunków bankowych jej wspólników.

Podkreślić trzeba, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I GZ 390/14). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego jednak skarżąca Spółka w niniejszej sprawie nie wykazała. Stąd referendarz zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ brak było podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Gorzowie Wlkp. z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt I SPP/Go 80/21 (art. 165 p.p.s.a.).

Ubocznie już tylko, należy również zauważyć, że jedyna opłata sądowa obciążająca skarżącą to opłata kancelaryjna od wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wynosząca jedynie 100 zł.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.