Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1465/01
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2003-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 13, par. 15
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz. 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Teza: Zarówno przepisy poprzednio obowiązującego aktu prawnego /rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki - Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm. - par. 13 i par. 15/ nie zawierały, a także aktu prawnego obowiązującego obecnie /rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. nr 75 poz. 690 - par. 12/ nie zawierają całkowitego zakazu lokalizacji obiektów budowlanych przy granicy działki.

TEZY

Zarówno przepisy poprzednio obowiązującego aktu prawnego /rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki - Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm. - par. 13 i par. 15/ nie zawierały, a także aktu prawnego obowiązującego obecnie /rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. nr 75 poz. 690 - par. 12/ nie zawierają całkowitego zakazu lokalizacji obiektów budowlanych przy granicy działki.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teresy i Leona F. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sz. z dnia 8 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie wydania w wyniku wznowienia postępowania nowej decyzji w sprawie o pozwolenie na użytkowanie obiektu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 kwietnia 1996 r. Prezydent Miasta Sz., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ i art. 104 Kpa - nakazał Irenie i Zbigniewowi K.: 1/ przedłożyć pisemną zgodę właściciela przyległej nieruchomości na usytuowanie garażu z tarasem /część rozbudowywanego budynku mieszkalnego/ bezpośrednio przy granicy działki w terminie do dnia 30.06.1996 r., a po spełnieniu tego warunku, 2/ złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie garażu z tarasem wraz z dokumentami wynikającymi z art. 56 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, i ust. 2 Prawa budowlanego, w terminie trzech miesięcy od daty uzyskania zgody, o której mowa w pkt 1.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli Irena i Zbigniew K.

Wojewoda Sz. decyzją z dnia 15 lipca 1996 r., działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wymóg uzyskania zgody sąsiadów na wybudowanie garażu z tarasem, usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki, w sposób znacznie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, jest uzasadniony i posiada podstawę prawną /par. 12 pkt 6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/.

W piśmie z dnia 9.04.2001 r. Irena i Zbigniew K. wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a par. 1 Kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Sz. z dnia 15 lipca 1996 r. Wnioskodawcy wskazali, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00 orzekł, że par. 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Oznacza to, że par. 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia w zakresie określonym w sentencji wyroku, utracił moc obowiązującą z dniem 17 marca 2001 r. i z tym dniem został usunięty z obowiązującego porządku prawnego. Zatem uzasadnione jest wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 14 maja 2001 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 149 par. 1 i art. 150 par. 1 Kpa w zw. z art. 145a par. 1 Kpa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody Sz. z dnia 15.07.1996 r. - wskazując w uzasadnieniu, że wniosek Ireny i Zbigniewa K. o wznowienie postępowania w trybie ar. 145a par. 1 Kpa został złożony z zachowaniem terminu z powołaniem się na ustawową przesłankę wznowienia.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sz., działając na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, w związku z art. 145a Kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/, po wznowieniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Sz. z dnia 15.07.1996 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sz. z dnia 29.04. 1996 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazującą Irenie i Zbigniewowi K. uzyskania pisemnej zgody właściciela przyległej nieruchomości na usytuowanie garażu z tarasem bezpośrednio przy granicy działki oraz złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu wraz z dokumentacją, o której mowa w art. 56 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i ust. 2 cyt. ustawy Prawo budowlane, - uchylił decyzję ostateczną Wojewody Sz. z dnia 15.07.1996 r. i nakazał Irenie i Zbigniewowi K. przedłożenie, w terminie do dnia 15 sierpnia 2001 r., wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, następujących dokumentów: 1/ inwentaryzację architektoniczno-budowlaną garażu z tarasem, wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez osobę z uprawnieniami, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, 2/ inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, 3/ oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 ustawy Prawo budowlane tj. Państwowej Straży Pożarnej i Inspekcji Sanitarnej - w celu doprowadzenia wykonanej samowoli budowlanej - rozbudowy garażu samochodowego, do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji na użytkowanie /zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane/.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja ostateczna Wojewody Sz. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sz. nałożyła na inwestorów dokonanej samowoli budowlanej m.in. obowiązek uzyskania pisemnej zgody właściciela przyległej nieruchomości przy na usytuowanie garaży z tarasem bezpośrednio przy granicy działki.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00 orzekł, że par. 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 17 marca 2001 r., /nr 17 poz. 207/. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne. Wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał Konstytucyjny nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy przez ten przepis, a zatem par. 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia, w zakresie określonym w sentencji wyroku, utracił moc obowiązującą z dniem 17 marca 2001 r. i z tym dniem został usunięty z obowiązującego porządku prawnego.

W związku z powyższym, na wniosek Ireny i Zbigniewa K. zostało wznowione postępowanie w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Sz. Istnieją zatem podstawy do uchylenia decyzji Wojewody Sz. z dnia 15.07.1996 r., w myśl art. 145a Kpa, który stanowi, że "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, runową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja", a także przesłanki wydania decyzji o nałożeniu na inwestorów określonych w sentencji obowiązków. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sz. w przeprowadzonym postępowaniu ustalił, że rozbudowa garażu usytuowanego na granicy działki nie utrudni prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, na której w odległości 2,0 m usytuowany jest garaż murowany /bez otworów od strony przedmiotowej działki/, a rozbudowana w głąb działki część garażu sięga do istniejącego budynku gospodarczego na działce sąsiedniej, wybudowanego na granicy. Usytuowanie przedmiotowego garażu na granicy zostało zatwierdzone w decyzji ostatecznej z dnia 30.11.1992 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Sz. o pozwoleniu na budowę.

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli Teresa i Leon F. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie par. 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/ poprzez przyjęcie poglądu, że samowolę budowlaną Ireny i Zbigniewa K. polegającą na rozbudowie garażu samochodowego należy doprowadzić do zgodności z prawem i uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika wprost, że budynek postawiony jest na granicy posesji będącej własnością Teresy i Leona F. oraz Janiny J. Nie może być zatem wydana decyzja o użytkowaniu obiektu, lecz decyzja nakazująca jego rozbiórkę.

Wskazując na powyższe uchybienie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżący stwierdzili, że nie negują treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jednak nie mogą zgodzić się z wydaną decyzją ponieważ z treści par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r. wynika, że odległość budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów nie może być mniejsza niż 3 metry.

W toku postępowania administracyjnego skarżący wykazywali, że budynek postawiony został na granicy działek, co w znacznym stopniu doprowadziło do obniżenia wartości działki, zaciemnienia jej i braku możliwości swobodnego korzystania z własności. Nadto budynek garażu nie spełnia wymogów określonych w par. 270 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bo nie posiada on oddzielenia przeciwpożarowego od strony skarżących.

Z treści par. 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia wynika, iż można odstąpić od wymogów zawartych w ust. 4 pkt 2, jednak odległość od granicy sąsiedniej musi wynosić co najmniej 1,5 metra. W rozpatrywanej sprawie nie zachowano właściwej odległości, albowiem budynek stoi na granicy działek. W tej sytuacji, skoro Irena i Zbigniew K. nie są w stanie doprowadzić samowolnej budowy garażu do zgodności z prawem, nieuzasadniona jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładająca określone obowiązki na inwestorów, w sytuacji gdy nie ma pranych możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Poza tym inwestorzy od lat użytkują przedmiotowy garaż mimo, że nie uzyskali zgody na jego użytkowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Sąd ten właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu i ustalony stan faktyczny i prawny należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Organ stwierdził, że z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00 o uznaniu par. 12 ust. 6 w zakresie warunku uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, istnieje podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a Kpa.

Skarżący nie kwestionując tego zarzucili jednak naruszenie par. 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 10 poz. 46 ze zm./ przez przyjęcie, że przedmiotowy budynek mógł być postawiony na granicy działek w sytuacji, gdy przepisy prawa wyraźnie regulują odległości w jakich powinny znajdować się budynki.

Zarzut skarżących nie jest zasadny. Przepisy rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. zarówno w brzmieniu poprzednim jak i wynikającym z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie zawierały zakazu budowy bezpośrednio przy granicy działki. Przepis par. 12 ust. 6 po wspomnianym wyroku nadal stanowił, że dopuszczalne jest sytuowanie budynku, z zastrzeżeniem par. 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu /działki budowlanej/ zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej.

Nie jest to bynajmniej sytuacja wyjątkowa i dla pełnego wyjaśnienia tego zagadnienia można wskazać, że zarówno przepisy poprzednio obowiązującego aktu prawnego /rozporządzenia z dnia 14 sierpnia 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - par. 13 i par. 15/ nie zawierały, a także aktu prawnego obowiązującego obecnie /rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - par. 12/ nie zawierają całkowitego zakazu lokalizacji obiektów budowlanych przy granicy działki.

W kwestii drugiego zarzutu podniesionego przez skarżących, a mianowicie konieczności uwzględnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja zawiera wymóg uzyskania przez inwestorów oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego tj. Państwowej Straży Pożarnej i Inspekcji Sanitarnej. Do tego wymogu /par. 270 ust. 2/ nawiązuje też bezpośrednio par. 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r.

W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo i dlatego Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.