Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2048/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o przydział kwatery 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., znak [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz W. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...] Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Rejonowy W. utrzymała w mocy decyzję Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] W. z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie przydziału mjr rez. W.i K. osobnej kwatery stałej w garnizonie W.

Z ustaleń organu wynika, że na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r. mjr W. K. otrzymał osobną kwaterę stałą w N. przy ul. [...].

Od dnia 1 lipca 1998 r. nabył on uprawnienia do emerytury wojskowej.

W dniu[...] września 1998 r.( data prezentaty ) wpłynął do Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Garnizonu W. wniosek mjr rez. W. K. o przydział kwatery w W.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. (Znak sprawy: [...]) Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy nr [...] W. działając na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. oraz art.30 ust.1w związku z art. 21 ust. 4 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368 z późniejszymi zmianami) umorzyła postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej w garnizonie Warszawa dla mjr rez. W. K. uznając powyższe postępowanie za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 w/w ustawy żołnierzowi zawodowemu, od dnia powołania go do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, przysługuje prawo do kwatery. Prawo to przysługuje również żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu w stan nieczynny. Realizacja tego prawa w myśl przepisu art. 24 ust. 1 powołanej ustawy następuje przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. W świetle wyżej cytowanego przepisu art. 22 ust. 5 kwaterę przydziela się w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę, lub za zgodą dowódcy jednostki wojskowej w miejscowości pobliskiej, jeżeli istnieje z niej dogodny dojazd publicznymi środkami transportu do miejsca pełnienia służby. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. mjr W. K. otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w M., tj. w miejscu pełnienia przez niego służby i tym samym zostało zrealizowane przysługujące mu prawo do kwatery. Do dnia 14 listopada 2000 r. obowiązywał przepis § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 320 z późniejszymi zmianami) w świetle, którego osoba uprawniona nie będąca żołnierzem zawodowym mogła składać wniosek o przydział kwatery do dyrektora oddziału Agencji właściwego dla miejsca zamieszkania lub obranego miejsca zamieszkania. Jednakże powyższe rozporządzenie utraciło moc z dniem 14 listopada 2000 r. na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 października 2000 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu rozkwaterowania osób rozwiedzionych ( Dz. U. Nr 92, poz. 1022), zaś obowiązujące obecnie rozporządzenie z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencje Mieszkaniową (Dz. U. Nr 40, poz. 471 z późniejszymi zmianami) jak również wyżej cytowana ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej nie przewiduje możliwości przydziału kwatery dla osób uprawnionych nie będących żołnierzami zawodowymi w wybranej przez nich miejscowości. Ponieważ W. K. zrealizował już swoje prawo do kwatery, to w obecnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do przydziału mu kwatery w wybranej przez niego miejscowości, tj. w W., a wszczęte w tej sprawie postępowanie należało umorzyć. Agencja wydała decyzję w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydania. Wobec zmian okoliczności faktycznych i prawnych sprawy po wszczęciu postępowania administracyjnego, zmiany te musiały zostać uwzględnione przez nią, bowiem w przeciwnym razie decyzja byłaby rażąco sprzeczna z zasadą prawdy materialnej.

Od powyższej decyzji odwołał się W. K. wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, że żaden przepis prawa nie zabrania mu zamiany przyznanej kwatery.

Po rozpoznaniu jego odwołania Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Rejonowy W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzję Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr[...] W. z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie przydziału mjr rez. W. K.osobnej kwatery stałej w garnizonie Warszawa - nie znajdując podstaw do jej zmiany.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa:

1) błędnie zastosowała art.105§1 k.p.a., bowiem nie zaistniała sytuacja bezprzedmiotowości,

2) naruszyła jego konstytucyjne prawo wolnego wyboru miejsc zamieszkania,

3) naruszyła zasadę praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Rejonowy W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności.

W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona , gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty – zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a.

Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nieprawidłowo umorzyła postępowanie powołując się na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe.

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle ,bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało wszczęte , są strony tego postępowania oraz jego przedmiot, zatem organ administracji zobowiązany jest rozpoznać sprawę stosując przepisy prawa obowiązujące w dniu orzekania i orzec merytorycznie w sprawie. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie może uchylić się od wydania decyzji merytorycznej.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 9 marca 2000r. w sprawie sygn. akt. IV SA 12/98 LEX nr 77609 stwierdził :

"Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy."

Ponieważ zaskarżona decyzja Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] W. z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] naruszają przepisy prawa procesowego, dlatego też podlegają uchyleniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.152 poz. 1270) , orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) .