Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 328/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : WSA Waldemar Michaldo WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 27 grudnia 2013 r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala


UZASADNIENIE

"M" Sp. z o.o. w K., działający przez pełnomocnika Z. C., złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa zespołu budynków mieszkalno - usługowych przy ul. P. w K. z instalacjami wewnętrznymi (elektryczna, gazowa, wody zimnej, ciepłej wody użytkowej, wodociągowa przeciwpożarowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, odgromowej, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, wentylacji oddymiającej, teleinformatycznej, telefonicznej, systemem sygnalizacji pożarowej, dźwiękowym systemem ostrzegania) z garażem podziemnym (2-kond.) i stacją transformatorową na działkach nr [...] i [...] obręb [...] wraz z rozbudową drogi (ul. P.) na działce nr [...] oraz przebudową sieci gazu średnioprężnego na działkach nr [...] i [...] obr. jw., budowa zjazdu z działki drogowej [...] na działki [...] i [...] obr. jw. oraz budowa zjazdu pożarowego z działki nr [...] na działki nr [...] i [...] obr. jw., budowa układu komunikacji wewnętrznej na działkach nr [...] i [...] obr. jw. obejmującego: ciąg pieszo-jezdny, drogę pożarową, miejsca parkingowe i chodniki, przy ul. P. i ul. L. w K.".

Decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 18 czerwca 2012 r. zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 13 listopada 2012 r. znak: [...].

W wyniku zaskarżenia ww. decyzji Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez S. K. przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 169/13.

Sąd administracyjny stwierdził, że opisany w projekcie budowlanym odcinek "zjazd" z drogi pożarowej jest odcinkiem drogi pożarowej i kwestia dotycząca parametrów tego odcinka drogi wymaga wyjaśnienia. Ponadto zwrócił uwagę, iż nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia przesłaniania, konieczne jest opracowanie czytelnej i miarodajnej analizy przesłaniania. Sąd administracyjny uznał, że opisane braki muszą powodować uchylenie zaskarżonej decyzji, a naprawa stwierdzonego stanu wymaga jedynie uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, które może być przeprowadzone na etapie odwoławczym.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, organ II instancji rozstrzygnięciem z dnia 27 grudnia 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2013 r. Dz. U. poz. 267) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2013 r. Dz. U. poz. 1409) - ponownie rozpatrując odwołania od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] wydanej 18 czerwca 2012 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia dla "M" Sp. z o.o. w K. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa zespołu budynków mieszkalno-usługowych przy ul. P. w K. z instalacjami wewnętrznymi (elektryczna, gazowa, wody zimnej, cieplej wody użytkowej, wodociągowa przeciwpożarowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, odgromowej, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, wentylacji oddymiającej, teleinformatycznej, telefonicznej, systemem sygnalizacji pożarowej, dźwiękowym systemem ostrzegania) z garażem podziemnym (2-kond.) i stacją transformatorową na działkach nr [...] i [...] obręb [...] wraz z rozbudową drogi (ul. P.) na działce nr [...] oraz przebudową sieci gazu średnioprężnego na działkach nr [...] i [...] obr. j.w., budowa zjazdu z działki drogowej [...] na działki [...] i [...] obr. j w. oraz budowa zjazdu pożarowego z działki nr [...] na działki nr [...] i [...] obr. jw., budowa układu komunikacji wewnętrznej na działkach nr [...] i [...] obr. jw. obejmującego: ciąg pieszo-jezdny, drogę pożarową, miejsca parkingowe i chodniki, przy ul. P. i ul. L. w K.", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek inwestora o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji został złożony w okresie ważności decyzji Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z 29 grudnia 2008 r., znak: [...] przeniesionej decyzją Nr [...] z 15 maja 2009 r. znak: [...] (wyjaśnionej postanowieniami: z dnia l kwietnia 2009 r. znak: [...] i z dnia 8 września 2011 r. znak: [...]). Do wniosku o pozwolenie na budowę zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i należące do właściwej izby samorządu zawodowego, co potwierdzono zaświadczeniami o przynależności do tej izby.

W dalszej kolejności Wojewoda ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko; projekt budowlany zawiera stosowne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna; projekt zagospodarowania terenu wykonany został na kserokopii aktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej dla celów projektowych, przyjętej do zasobów geodezyjnych; w projekcie budowlanym określono drugą kategorię geotechniczną obiektu, w prostych warunkach gruntowo-wodnych załączono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz oświadczenia o prawidłowości wykonania i sprawdzeniu projektu budowlanego.

Do projektu budowlanego załączono nadto: warunki Zakładu Energetycznego "[...]" S.A. w K. z 14.04.2009 r. i z 13.06.2011 r. w zakresie przyłączenia obiektów do sieci energii elektrycznej (karta 92-96); warunki przyłączenia do sieci gazowej z 5.07.2011 r. (karta 63, 64); oświadczenia i warunki dotyczące: przyłączenia obiektów do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej - Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (karta 80-82a); opinię Prezydenta Miasta z 27.04.2010 r. ([...]) o bezkolizyjności sieci uzbrojenia terenu i innych obiektów budowlanych z już istniejącymi i projektowanymi innymi przewodami i urządzeniami, z obiektami budowlanymi, (karta 85-87); zezwolenie na usunięcie poszczególnych drzew i zastąpienia innymi drzewami (decyzja Prezydenta Miasta z dnia 21.04.2010 r.).

W części formalnej projektu budowlanego znajdują się oświadczenia i uzgodnienia Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. dotyczące: połączenia działek objętych inwestycją z drogą publiczną tj. ul. L. poprzez zjazd istniejący z tej ulicy do ul. P. i zjazd przeciwpożarowy do ul. L. oraz uzgodnienia w zakresie rozbudowy fragmentu ul. P. na terenie działki inwestora nr [...] (poszerzenie pasa jezdni dz. nr [...]). Inwestor posiada prawo do korzystania z drogi (ul. P. dz. nr [...]) dla potrzeb przedmiotowej inwestycji.

Odpowiadając na argumenty pełnomocnika B. P., odnoszące się do: zasadności "zawieszenia niniejszego postępowania do czasu ustalenia kręgu spadkobierców po L. G." oraz o braku odpowiedzi na wniosek o zawieszenie postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż wniosek o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie wpłynął do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji po zakończeniu postępowania i po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nie zachodzi również przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż skarżąca B. P. – zarządca tymczasowy spadku po nieżyjącym L. G. (jako osoba sprawująca faktyczny zarząd majątkiem masy spadkowej, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] kwietnia 2009 r.), jest osobą legitymowaną na podstawie art. 30 § 5 k.p.a. do działania jako strona niniejszego postępowania i brała w nim udział. Wyznaczony zarządca tymczasowy spadku sprawuje faktyczny zarząd majątkiem masy spadkowej, w skład której wchodzi nieruchomość znajdująca się w obszarze oddziaływania inwestycji, zatem reprezentuje interesy strony niniejszego postępowania administracyjnego.

Wskazano, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym zarządca tymczasowy spadku występuje w postępowaniu jako strona tj. osoba zarządzająca majątkiem masy spadkowej obejmującej nieruchomość, która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w uwzględnieniu wyłącznie uprawnień procesowych takiego zarządcy, tj. sprowadzających się do czynności zwykłego zarządu.

Następnie organ II instancji ustalił, że projekt budowlany (rys. parteru i projekt zagospodarowania terenu), został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w dniu 29 września 2010 r. i pozytywnie zaopiniowany w zakresie spełnienia warunków ochrony ppoż. (pismo z 27 października 2010 r. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. znak: [...]). Drogę pożarową dla projektowanego obiektu pełni droga zaprojektowana wzdłuż zachodniej strony projektowanych obiektów z wjazdem z ul. P.. Pismem z 27 października 2010 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. znak: [...] zaopiniował pozytywnie projekt budowlany z uwzględnieniem wymagań zawartych w "Elaboracie pożarowym". Do postępowania odwoławczego załączone zostało postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej 23 lipca 2013 r. znak; [...] o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny niż podany w § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.07.2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), dopuszczając zmniejszenie szerokości drogi pożarowej. Określone zostały dodatkowe rozwiązania techniczne zapewniające bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynku tj. wykonanie ściany budynku na wysokości parteru przy zbliżeniu do drogi wewnętrznej jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego a także zamknięcie otworów okiennych w ścianie parteru budynku przy zbliżeniu do drogi wewnętrznej poniżej 5 m szkłem hartowanym. Rozwiązania zawarto w projekcie budowlanym.

Podniesiono, że lokalizacja projektowanych obiektów o funkcji mieszkalnej i usługowej została ustalona w decyzji o warunkach zabudowy, jako kontynuacja funkcji zabudowy na działkach sąsiednich. Warunki określone w tej decyzji zgodnie z treścią art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 jednolity tekst) wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu stwierdzono, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowej inwestycji. W projekcie budowlanym zostały zaprojektowane dwa, oddzielone dylatacyjnie budynki o funkcji usługowej na niższych kondygnacjach i mieszkalnej na ostatniej kondygnacji. Decyzja o WZ nie określała proporcji powierzchni jakie miałyby stanowić poszczególne funkcje (mieszkalna i usługowa) w projektowanych obiektach, nie określała również, która z projektowanych funkcji ma być funkcją podstawową, a która ma ją uzupełniać. Dlatego, w ocenie Wojewody, argument odwołania odnoszący się do nieprawidłowych proporcji funkcji projektowanych obiektów nie znajduje uzasadnienia.

W projekcie zagospodarowania terenu zostały wyznaczone linie zabudowy, które zgodnie z ustaleniami decyzji o WZ określono jako nieprzekraczalne (od strony ul. L. w odległości nie mniejszej niż 8,0 m od granicy z działką drogową nr [...] i od strony ul. P. w odległości nie mniejszej niż 6,0 m od działki drogowej nr [...]). Projektowana lokalizacja obiektów nie narusza warunków tej decyzji, od strony ul. L. obiekt usytuowany jest w odległości 8,70 m od granicy z działką drogową nr [...], natomiast najbliżej wysunięta krawędź obiektu od strony ul. P. usytuowana jest w odległości 6,0 m od działki drogowej nr [...]. W projekcie budowlanym spełnione zostały warunki dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy (powierzchnia zabudowy obejmuje 39,75 % powierzchni terenu zatem nie przekracza ustalonej decyzją o WZ powierzchni terenu do 40%) oraz wymaganej powierzchni biologicznie czynnej o wielkości nie mniejszej niż 25 % powierzchni terenu inwestycji (867,30 m2 powierzchni na terenie i dachach stanowi powierzchnię biologicznie czynną tj. 26,89 % powierzchni terenu inwestycji). Nie zostały naruszone ustalenia decyzji o WZ określające wysokości obiektów i ich zróżnicowanie w obrębie obiektów. Obiekty zostały zróżnicowane wysokościowo; od strony ul. P. (północnej) zaprojektowano osiem kondygnacji nadziemnych (7 piętro stanowi kondygnację mieszkalną), zmniejszając liczbę kondygnacji w kierunku strony południowej stopniowo do siedmiu i czterech. Projektowane wysokości obiektów nie przekraczają maksymalnych wysokości określonych decyzją o WZ do 30 m w części północnej od strony ul. L. i stopniowo do 17 m w kierunku strony południowej. Dachy obiektów zaprojektowane zostały jako płaskie.

Poziom parteru ±0,00 zaprojektowany jest na poziomie rzędnej 222,60 m n.p.m. Projektowane obiekty posiadają dwie kondygnacje podziemnych garaży z usytuowanymi w nich miejscami postojowymi (rzut poziomu - II/rys.A1; rzut poziomu - I/rys.A2, proj. budowlanego). Spełnione zostały wymogi "zrealizowania adekwatnej do programu inwestycji ilości miejsc postojowych dla samochodów", zaprojektowano miejsca postojowe w garażu podziemnym w ilości wystarczającej dla zamierzonej funkcji obiektów zarówno dla części usługowej jak i mieszkalnej (131 miejsc postojowych w podziemnym garażu). Dodatkowo na terenie działki zaprojektowano miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych. Jako bezzasadny uznano argument dotyczący "nie rozwiązania w projekcie sprawy śmieci". W parterze budynku zaprojektowano pomieszczenie na śmietniki dostępne z drogi wewnętrznej.

W związku z projektowanym posadowieniem obiektu (dwie kondygnacje podziemne garaży) zaprojektowano ścianę szczelinową (element konstrukcyjny budynku), która stanowi równocześnie zabezpieczenie wykopu fundamentowego. Wg wytycznych zawartych w części konstrukcyjnej projektu budowlanego wykopy pod fundament budynku należy wykonywać ze stopniowym ich pogłębianiem oraz ze szczególną starannością.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że inwestor jest zobowiązany zarówno decyzją, jak i rozwiązaniami zawartymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym do prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa budowlanego prowadzenia robót budowlanych. Brak jest podstawy żądania opracowania dodatkowej ekspertyzy dotyczącej budynków na działkach sąsiednich (§ 206 w związku z 204 § pkt 5 warunków technicznych) gdyż projektowany obiekt nie jest usytuowany w ich bezpośrednim sąsiedztwie (nie przylega do tych budynków). Odległości projektowanego obiektu do budynków na działkach sąsiednich wynoszą: 13,9 m do budynku nr 2f na działce nr [...]; 25,5 m do budynku nr 48 na działkach nr [...] i [...].

Ustalono również, że usytuowanie projektowanych obiektów jest zgodne z wymogami przepisów § 12 i § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obiekty posadowiono w taki sposób, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okien pomieszczeń przesłanianych w budynkach sąsiednich, nie znajduje się obiekt przesłaniający, ponieważ wysokość liczona od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien (pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) tych budynków do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi projektowanego obiektu jest mniejsza od odległości pomiędzy nimi (bud. nr 2F działka [...] i bud. [...] działka [...], 249). Zdaniem Wojewody spełnione zostały wymagania przepisów § 60 ww. rozporządzenia (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 ze zm.). Do akt sprawy załączone zostało opracowanie przedstawiające analizę przesłaniania i zacieniania dla przedmiotowej inwestycji i budynków znajdujących się sąsiedztwie, z którego wynika, że nie następuje ponadnormatywne ograniczenie naturalnego nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w tych budynkach (rys. i analiza karta 170). Opracowanie to wykonane zostało przez autora projektu budowlanego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania do akt sprawy dołączone zostało dodatkowe opracowanie nazwane "Analiza przesłaniania budynku przy ul. L." sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i należące do właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzone zaświadczeniami o przynależności do tej izby. Potwierdza się zgodnie z tym opracowaniem, iż projektowany obiekt usytuowano w taki sposób, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okien pomieszczeń przesłanianych w budynkach sąsiednich, nie znajduje się obiekt przesłaniający, ponieważ wysokość liczona od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien (pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) tych budynków do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi projektowanego obiektu jest mniejsza od odległości pomiędzy nimi.

Na powyższą decyzję S. K. działająca przez pełnomocnika r.pr. P. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej naruszenie:

§ 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 r. Nr 124, poz. 1030), poprzez niezachowanie minimalnej szerokości drogi pożarowej wynoszącej 4 m,

§ 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 r. Nr 124, poz. 1030), t.j. braku spełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku lub uzasadnienia przyjęcia innych rozwiązań,

§ 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez ustalenie zbyt małej odległości planowanego budynku od istniejących już budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, która to odległość nie zapewnia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podał, że droga pożarowa usytuowana po przeciwnej stronie budynku (droga wyjazdowa na ul. L.) nie spełnia warunków drogi pożarowej określonych w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 r. Nr 124, póz. 1030), tj. zachowania minimalnej szerokości drogi pożarowej wynoszącej 4 m. Pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że wyjazd na ulicę L. nie jest drogą pożarową i w związku z tym, nie dotyczą go wymagania określone w 13 ust. 1 w/w rozporządzenia. W ocenie autora skargi twierdzenie to jest błędne, ponieważ cały odcinek od wjazdu z ulicy P. do wyjazdu na ulicę L. stanowi drogę pożarową i w całości powinien spełniać wymagania stawiane przez właściwe przepisy drodze pożarowej. Ze względu na szerokość krótszego boku budynku wynoszącego mniej niż 60 m, droga pożarowa nie musi być poprowadzona z obu stron budynku, jednakże musi ona spełniać warunki określone w § 12 ust. 9 w/w rozporządzenia. Co prawda, na podstawie § 12 ust. 12 w/w rozporządzenia droga pożarowa na odcinku wyjazdowym na ulicę L. może nie spełniać wymagania zachowania odległości minimum 5 m od ściany budynku (przy zachowaniu wymagań klasy odporności ogniowej), ale żaden przepis nie zezwala na odstępstwo od minimalnej szerokości 4 m na tym odcinku drogi pożarowej.

Przepis § 12 ust. 9 w/w rozporządzenia wprowadza wyjątek od warunku zachowania warunku przejazdu bez cofania lub zakończenia drogi pożarowej placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, ale przepis ten w zamian zobowiązuje do zapewnienia innego rozwiązania umożliwiającego zawrócenie pojazdu. Inwestor jest więc ograniczony w swobodzie zapewnienia innego rozwiązania i nie ma on tutaj dowolności w zapewnieniu jakiegokolwiek innego rozwiązania. Inwestor nie proponuje innego sposobu zawrócenia pojazdu, a jedynie proponuje odstępstwo od warunku zachowania szerokości drogi pożarowej minimum 4 m, które to odstępstwo nie jest dopuszczone żadnymi przepisami prawnymi.

W ocenie autora skargi trudno mówić o szczególnym przypadku, gdyż działki nr [...] i [...], na których ma zostać postawiony budynek mają łącznie powierzchnię 1.742 m2. Powierzchnia ta w zupełności wystarcza na swobodne zagospodarowanie jej budynkami o dowolnym przeznaczeniu, zarówno mieszkalnym jak i użytkowym. Obie te działki są niezabudowane i brak jakichkolwiek ograniczeń w swobodnym zaadaptowaniu na zamierzony przez inwestora cel. Swoboda inwestora nie może jednak iść zbyt daleko i przy projektowaniu zamierzenia budowlanego powinien on brać pod uwagę ograniczenia wynikające z powierzchni posiadanych działek oraz wymagania przepisów budowlanych, w tym przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Nie jest zasadnym już na etapie projektowania budynku korzystać z wyjątków od określonych przepisami warunków, tylko dlatego, aby na określonej powierzchni zmieścić budynek o większej powierzchni, niż pozwalają na to obowiązujące przepisy. Oczekiwania inwestora odnośnie maksymalnego wykorzystania powierzchni działki, muszą brać pod uwagę realne możliwości. W rozpatrywanym przypadku, w procesie projektowania budynku, inwestor zbyt optymistycznie określił powierzchnię zamierzenia budowlanego, co spowodowało w konsekwencji, iż zabrakło miejsca dla zaprojektowania drogi pożarowej w wymaganymi przepisami zakresie.

Przepisy przewidują odstępstwa od obowiązujących wymagań tylko dla wyjątkowych wypadków, w szczególności gdy sama działka oraz jej bezpośrednie otoczenie uniemożliwiają jakąkolwiek zabudowę, a nie w przypadku, gdy inwestor chce maksymalnie wykorzystać powierzchnię działki, tak aby zmieścić na niej jak największy budynek. Dotyczyło m. in. adaptacji istniejącego już budynku, ograniczeń wynikających z sąsiedztwa działki czy ze względu na niekorzystny kształt działki. W rozpatrywanym przypadku żadna taka szczególna przesłanka nie zachodzi, w związku z czym brak podstaw dla zastosowania § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 r. Nr 124, póz. 1030).

Oprócz przesłanki pozytywnej, jaką jest występowanie szczególnego przypadku, konieczne jest spełnienie przesłanki negatywnej, polegającej na zachowaniu niepogorszonych warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. Trudno oczekiwać, aby zwężenie drogi pożarowej o jeden metr, z pięciu metrów do czterech metrów nie wpłynęło negatywnie na warunki ochrony przeciwpożarowej. Skoro tak, to nie została spełniona przesłanka niepogorszenia warunków ochrony przeciwpożarowej.

Wskazano, że Elaborat pożarowy z września 2010 r. w pkt 10.16 nie uzasadnia w wystarczającym stopniu, iż zwężenie drogi pożarowej z pięciu do czterech metrów nie wpłynie negatywnie na ochronę przeciwpożarową obiektu.

Odnosząc się do zarzutu nr 3 wskazano, że w sporządzonej na potrzeby decyzji o pozwoleniu na budowę analizie przesłaniania przyjęto, iż najniżej położone okno w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, w budynku położonym na działkach [...] i [...] znajduje się na wysokości 1,90 m ponad poziomem gruntu. Założenia te są błędne, gdyż najniżej położone okno w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi znajduje się przyziemiu, na wysokości 1,50 m poniżej poziomu gruntu. Odwołująca wynajmuje pomieszczenia pod działalność handlowo-biurową. W związku z prowadzoną działalnością, w pomieszczeniach tych przebywają ludzie, (osiem godzin w ciągu doby). Są to więc pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, zgodnie z definicją zawartą w § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r. Nr 75, póz. 690 ze zm.).

Fakt ten, w ocenie skarżącej, znacząco zmienia podstawowe założenia wykonanej przez inwestora analizy przesłaniania i przyjęcie rzeczywiście występującej najniższej wysokości okna w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi (-1,5 m), w miejsce przyjętej przez inwestora w analizie przesłaniania wysokości (1,9 m) znacząco zmieniłoby wyniki analizy przesłaniania. W przypadku przyjęcia rzeczywiście występującej w budynku położonym na działkach [...] i [...] najniższej wysokości okna w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, wykonana przez inwestora analiza przesłaniania przyniosłaby negatywny wynik dla planowanego przez inwestora budynku i wykluczyłaby możliwość postawienia na działkach nr [...] i [...] budynku o założonych w decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2013 r. wymiarach.

Wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 18 czerwca 2012 r. o pozwoleniu na budowę zatwierdzająca projekt budowlany, przewidujący zbyt małą odległość planowanego na działkach [...] i [...] budynku od istniejącego na działkach [...] i [...] budynku jest więc niezgodna z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 się 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270), nazywana dalej jako p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 169/13 uchylił decyzję wojewody [...] z dnia 13 listopada 2012 r., uznając jedynie za uzasadnione zarzuty odnoszące się bezpieczeństwa pożarowego i kwestii przesłaniania. Sąd nie stwierdził innych, istotnych uchybień.

Powyższe skutkuje konicznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10). Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Należy jednocześnie zaznaczyć, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101). Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1328/10 (LEX nr 1104099), w którym stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21.03.2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Przy czym ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.(vide wyr. WSA z dnia 13.03.2014 r., VIII SA/Wa 1013/13).

Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że nie jest ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 169/13. Odnotowania wymaga również to, że po wydaniu ww. orzeczenia nie ziściła się żadna z przesłanek wpływających na utratę mocy wiążącej tego rozstrzygnięcia.

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest weryfikacja, czy organ odwoławczy w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia z dnia 17 kwietnia 2014 r.

Wykonując zalecenie zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Krakowie, Wojewoda wezwał pełnomocnika inwestora do złożenia wyjaśnień odnośnie zgodności inwestycji z przepisami określonymi w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz załączenia do akt sprawy analizy zacieniania i przesłaniania budynków nr [...] i [...] przy ul. L. przez projektowane obiekty, a także o dołączenie do akt sprawy "elaboratu pożarowego", o którym mowa w opinii wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z 27.10.2010 r. wraz z uzgodnieniem rozwiązania drogi pożarowej, o którym mowa w projekcie budowlanym.

Po pierwsze wskazać należy, że WSA w Krakowie w poprzednio wydanym wyroku, wiążącym zarówno organ administracyjny jak obecnie orzekający skład Sądu, stwierdził, że opisywany odcinek drogi pożarowej nie spełnia warunku o jakim mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia. Odnosząc się do przyjętych w projekcie rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, uznał, że mogłyby one zostać zaakceptowane, o ile jednak – stosownie do § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 r. Nr 124, poz. 1030) zostałoby uzgodnione z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej rozpatrzył wniosek z dnia 27 czerwca 2013 r., złożony przez pełnomocnika inwestora, dotyczący zamiennego sposobu doprowadzenia drogi pożarowej do zespołu budynków mieszkalno-usługowych z garażem podziemnym na działce [...] i [...] obr. [...] przy ul. P. w K., z uwagi na niespełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w zakresie:

- szerokości drogi pożarowej w miejscach przebiegu drogi pożarowej innych niż wymienione w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia

w wodę oraz dróg pożarowych,

- klasy odporności ogniowej ścian zewnętrznych budynków w miejscach przebiegu drogi pożarowej innych niż wymienione w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, na tym odcinku oraz 5 m od niego.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r. ww. organ administracyjny wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w sposób inny niż podany w § 12 ust. 12 oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, stosownie do wskazań opracowania pn.: "EKSPERTYZA TECHNICZNA na temat spełnienia wymagań rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U, nr 124, poz. 1030) dotycząca drogi pożarowej do budynku biurowo - mieszkalnego posadowionego przy ul. P. w K." - z miesiąca czerwca 2013 r. tj.:

1) wykonanie ściany budynku na wysokości parteru przy zbliżeniu do drogi

wewnętrznej poniżej 5 m jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

2) zamknięcie otworów okiennych w ścianie powyżej parteru budynku przy zbliżeniu do drogi wewnętrznej poniżej 5 m szkłem hartowanym.

Rozwiązania te, stanowiące właściwie powtórzenie załączonej do akt sprawy ekspertyzy technicznej z czerwca 2013 r. (dot. drogi pożarowej do budynku biurowo – mieszkalnego posadowionego przy ul. P. w K.) zostały zawarte w projekcie budowlanym. Postanowienie to, nie zostało zaskarżone w odrębnym trybie przewidzianym przez prawo, a Sąd nie widzi podstaw do jego kwestionowania z urzędu w toku tego postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast jego rozstrzygnięcie, wydane przez powołany do tego merytorycznie organ, akceptuje pod względem przeciwpożarowym zaproponowane w przedstawionym przez wnioskodawcę projekcie budowlanym, w szczególności w zakresie dopuszczalnych prawem odstępstw od parametrów drogi pożarowej. Podzielić należy argumentację zawartą w piśmie procesowym pełnomocnika uczestnika z 12.09.2014r. odnośnie związania organów architektoniczno-budowlanych wydanym ostatecznym postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 23 lipca 2013 r. (k.241). Podkreślić przy tym należy, że rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie można kwalifikować jako przepisów techniczno-budowlanych wydanych na podstawie art.7 ustawy Prawo budowlane, gdyż rozporządzenie to zostało wydane na podstawie odrębnej ustawy art.13 ust.3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

Ponadto, odnosząc się do drugiego z wymagających wyjaśnienia problemu, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie została wystarczająco rozstrzygnięta kwestia przesłaniania. Po zweryfikowaniu znajdującej się w aktach sprawy "Analizy przesłaniania budynku przy ul. L.", szczegółowo, rzetelnie i miarodajnie odnoszącej się do tej kwestii, należy stwierdzić, że usytuowanie projektowanych budynków jest zgodne z wymogami przepisów rozporządzenia § 12, § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Twierdzenia pełnomocnika skarżącej uznać należy za niczym nieuzasadnioną i nie popartą stosownym dowodem, polemikę ze stanowiskiem organu administracyjnego. Skarżąca bowiem dla poparcia swojej argumentacji nie przedstawiła żadnego specjalistycznego opracowania sporządzonego przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w celu zakwestionowania wniosków płynących z przedłożonej przez inwestora analizy, którą Sąd uznał za kluczowy dowód, pozwalający wyjaśnić sporne kwestie zaciemnienia, ani nawet, że pomieszczenia piwniczne, które miałyby być zacienione przez planowaną inwestycję są przeznaczone na pobyt ludzi. Sama skarżąca podaje w skardze, że chodzi tu o okno w przyziemiu, które znajduje się "na wysokości 1,50 m poniżej poziomu gruntu." Fakt wynajmowania tych pomieszczeń nie przesądza, że są one przeznaczone na pobyt ludzi zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Świadczy tylko o dokonanej przez skarżącą czynności cywilnoprawnej i ewentualnym faktycznym wykorzystywaniu tego pomieszczenia. Kwestie przesłaniania tego pomieszczenia zostały zresztą dodatkowo wyjaśnione przez inwestora (k.242-250).

Na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł o oddaleniu skargi.