Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 736/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia NSA Irena Kamińska Protokolant Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 146/11 w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I OSK 736/12

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 7 marca 2011 r. W. S. wystąpił o udostępnienie informacji publicznych na temat projektu "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym" poprzez

1) podanie następujących danych:

a) ile osób skorzystało dotąd z projektu;

b) ile osób otrzymało dotąd komputery i jakie;

c) ilu osobom zapewniono dotąd dostęp do Internetu;

2) Wydanie spisu ww. osób;

3) Poinformowanie, czy zapewniony dostęp jest dostępem przewodowym czy bezprzewodowym;

4) Jakie kwoty wydatkowała dotąd na ten cel gmina, a jakie kwoty przewidziała do wydatkowania na rok bieżący.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy K. pismem z dnia 23 marca 2011 r. poinformował, że Gmina K. podpisała umowę na realizację projektu "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym". Okres jego realizacji to lata 2010 - 2013. W chwili obecnej zatem projekt jest w trakcie realizacji. Do chwili obecnej wydatkowano na niego kwotę 101.088 zł, w tym dofinansowanie: 85.924,80 zł oraz środki własne: 15.163,20 zł. Na rok 2011 Gmina zaplanowała wydatki na realizację projektu zgodnie z harmonogramem w kwocie 5.271.285,33 zł, w tym dofinansowanie: 4.398.300, 56 zł oraz środki własne 872.984,77 zł. Odpowiedziano wnioskodawcy również, że informacje o realizacji projektu zawarte są na stronie internetowej Gminy.

W skardze na bezczynność Wójta Gminy K. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. S. wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 7 marca 2011 r. W uzasadnieniu skargi W. S. zarzucił, że Wójt nie zaprzeczył, iż żądane we wniosku informacje są informacjami publicznymi, usiłował wprowadzić skarżącego w błąd i uniknąć odpowiedzi na kłopotliwe dla niego pytania skarżącego. Ponadto zarzucił, że organ celowo i notorycznie gra na zwłokę, odpowiada wymijająco i odsyła do innych organów.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi bezczynność, gdyż dnia 23 marca 2011 r. udzielono wnioskującemu informację zgodne z wnioskiem. Podkreślił, że projekt jest w trakcie realizacji i wszelkie informacje dotyczące jego efektów (np. o ilości osób które skorzystały z projektu) są bezprzedmiotowe, ponieważ nie istnieją. Informacje te będą możliwe do udostępnienia dopiero po zrealizowaniu projektu. Wskazywanie przez skarżącego, że nie odnalazł na stronie internetowej Urzędu informacji jest zdaniem organu niezrozumiałe, gdyż na stronie internetowej uprzedzono, że "informacje o rozpoczęciu naboru zostaną umieszczone m.in. na stronie internetowej".

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Sąd I instancji wyjaśnił, że na ocenę zarzutu bezczynności wpłynąć musi fakt udzielenia przez Wójta Gminy K. odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 7 marca 2011 r. Pismem z dnia 23 marca 2011 r. udzielono bowiem odpowiedzi na zapytanie skarżącego. Poinformowano, że Gmina K. podpisała umowę na realizację projektu "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym", wskazano okres realizacji oraz kwoty dotychczas wydatkowane. Odpowiedziano wnioskodawcy również, że informacje o realizacji projektu zawarte są na stronie internetowej Gminy. Zatem wbrew stanowisku skarżącego, Wójt Gminy K. udzielił mu odpowiedzi na wniosek z dnia 7 marca 2011 r. Bezzasadne jest również stwierdzenie skarżącego, że strona internetowa Urzędu nie zawiera informacji, o których istnieniu zapewniono go w piśmie Wójta z dnia 23 marca 2011 r.

Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy projekt "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym" jest w trakcie realizacji, a jej okres przewidziano na lata 2010 - 2013, informacje udzielone w piśmie z dnia 23 marca 2011 r., jak również istniejące na stronie internetowej, są usprawiedliwione i całościowe, biorąc pod uwagę niski stopień zaawansowania realizacji projektu. Trudno wymagać, aby nie wiedząc, ile osób skorzysta z projektu, Gmina mogła nawet przewidywać, jaki rodzaj dostępu do Internetu zostanie zaproponowany. O tym, czy dostęp ten będzie przewodowy czy bezprzewodowy decydują przecież warunki techniczne konkretnego gospodarstwa domowego, w którym zamieszkuje osoba, będąca beneficjentem projektu. Trudno też spodziewać się, że w takiej sytuacji informacje na stronie internetowej będą pełniejsze, niż były w dacie sprawdzenia zawartości strony przez skarżącego. W konsekwencji w dacie składania skargi Wójt Gminy K. – zdaniem Sądu I instancji – nie pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia skarżącemu informacji o projekcie. Bez wątpienia bowiem w dacie składania wniosku z dnia 7 marca 2011 r. oraz skargi do tutejszego Sądu - organ nie miał i nie mógł mieć wszystkich informacji, objętych wnioskiem skarżącego.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącemu informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem skarżącego, a tym samym, że organ nie pozostawał w bezczynności, podczas gdy organ nie udzielił skarżącemu informacji na temat realizacji Projektu, a jedynie informacje o wydanych na ten cel kwotach, zaś w pozostałym zakresie wskazał, że Projekt jest w trakcie realizacji i odesłał skarżącego na stronę internetową Gminy, która nie zawierała żądanych przez skarżącego informacji, a organ nie poinformował skarżącego, że nie posiada takich informacji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że tryb i terminy udostępniania informacji publicznej określone zostały w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a bezczynność organu na gruncie tej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, takiej czynności nie podejmuje, tj. nie udostępnia żądanych informacji w terminie w art. 13 ustawy lub zobowiązany do wydania decyzji odmownej lub umarzającej takiej decyzji nie wydaje.

W piśmie z dnia 23 marca 2011 r. organ udzielił skarżącemu informację jedynie w zakresie kwot wydatkowanych na realizacje projektu. W pozostałym zakresie organ wskazał jedynie, że projekt jest w fazie realizacji, a wszelkie szczegóły znajdują się na stronie internetowej Gminy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie odesłanie do treści internetowej nie może być uznanie za udostępnienie informacji publicznej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Jak bowiem wynika z art. 10 ust. 1 ustawy udostępnienie musi nastąpić w formie, wskazanej przez wnioskodawcę. Organ zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji publicznej tylko wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej. Wójt nie mógł zatem ograniczyć się do wskazania strony internetowej Gminy jako źródła informacji, a powinien przekazać wnioskowane informacje w piśmie z dnia 23 marca 2011 r. Niezależnie od oceny dopuszczalności odesłania, skarżący kasacyjnie wskazał, że strona internetowa Gminy i tak nie zawierała informacji żądanych przez skarżącego, podczas gdy skarżący wnioskował o przedstawienie konkretnych danych na temat realizacji Projektu. Odesłanie do strony informacji mogłoby być uznane za udostępnienie informacji jedynie wówczas, gdyby zawierała ona żądane informacje. Odnosząc się do twierdzenia Sądu I instancji, że stopień zaawansowania realizacji Projektu uniemożliwiał posiadanie żądanych danych, autor skargi kasacyjnej wskazał, że w sytuacji braku danych, organ powinien zawiadomić o tym skarżącego w sposób i formie przewidzianej wnioskiem skarżącego, czego nie uczynił. Organ nie wyjaśnił w piśmie z dnia 23 marca 2011 r., iż nie posiada żądanych informacji, a dane dotyczące beneficjentów powstaną dopiero w roku 2013 po zakończeniu realizacji projektu, nie dopełnił zatem obowiązków przewidzianych w art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie.

Źródłem sporu w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że czy Wójt Gminy K., jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w przedmiocie realizacji projektu "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym" w piśmie z dnia 23 marca

2011 r. na wniosek skarżącego z dnia 7 marca 2011 r. udzielił informacji częściowej, zaś w pozostałym zakresie odesłał wnioskodawcę do strony internetowej Urzędu Gminy, która zdaniem skarżącego kasacyjnej nie zawierała żądanych informacji.

Niewątpliwie informacje dotyczące kwestii realizacji przedmiotowego projektu stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Informacje dotyczące projektu podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie, a zatem na uwadze należy mieć przepis art. 4 ust. 3 ustawy, stosownie do którego obowiązane do udostępnienia informacji są podmioty, będące w posiadaniu takich informacji. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia istotne jest również wyjaśnienie, iż prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1797/10 informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej. Powyższe uprawnia do przyjęcia, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skoro projekt "Rozwój dostępu do Internetu w Gminie K. dla mieszkańców zagrożonych wykluczeniem cyfrowym" jest projektem, którego realizacja została przewidziana na lata 2010-2013, to nie ulega wątpliwości, że na dzień zgłoszenia wniosku projekt ten znajdował się dopiero we wstępnej fazie wdrażania. Wobec powyższego organ nie mógł posiadać i nie posiadał wszystkich informacji objętych żądaniem, gdyż zdarzenia, o których informacji domagał się wnioskodawca – jak wyjaśnił organ – w większości jeszcze nie nastąpiły. Dotyczy to m.in. zagadnień związanych z ilością osób, które skorzystały już z dobrodziejstwa projektu czy też rozwiązaniami technologicznymi, które znalazły zastosowanie. Natomiast w zakresie, w jakim udostępnienie informacji było możliwe, a więc w kwestii wydatkowanych przez Gminę K. na realizację projektu środków pieniężnych informacja została udzielona.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, iż bezczynność organu w warunkach określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Wójt Gminy K. nie pozostawał w bezczynności. Poza sporem pozostaje fakt, iż organ administracji publicznej, którego bezczynność stała się przedmiotem skargi w sposób wyczerpujący wyjaśnił kwestię oczywistego braku informacji w swoim posiadaniu dopiero w odpowiedzi na skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak istotne jest, że taka informacja dotarła do wnioskodawcy i mogła stać się przedmiotem oceny przez Sąd I instancji, który dał wiarę twierdzeniu zawartemu w odpowiedzi na skargę, że organ nie dysponuje informacją co do zdarzeń, które nie wystąpiły.

Jeśli zaś idzie o zarzut skargi kasacyjnej, iż odesłanie wnioskodawcy do strony internetowej Urzędu Gminy nie może być uznane za udostępnienie informacji publicznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona internetowa nie zawiera informacji żądanych przez podmiot zainteresowany nie jest zasadny. Otóż analiza treści pisma Wójta Gminy K. z dnia 23 marca 2011 r., stanowiącego odpowiedź na wniosek W. S. z dnia 7 marca 2011 r. w części dotyczącej odesłania do informacji zawartych na stronie internetowej Urzędu Gminy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być odczytana inaczej jak tylko wskazanie wnioskodawcy jako osobie zainteresowanej uczestnictwem w projekcie, że bieżące informacje o przebiegu realizacji projektu zamieszczane są na tejże stronie. Z treści pisma z dnia 7 marca 2011 r. wynika bowiem, że skarżący kasacyjnie "zgłasza swój udział w ww. projekcie". Nie sposób natomiast przyjąć, że organ odesłał wnioskodawcę do tego źródła w poszukiwaniu informacji o zdarzeniach, które jak już zostało wyjaśnione nie wystąpiły. Rację ma oczywiście skarżący kasacyjnie, iż w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, nie jest dopuszczalne odsyłanie wnioskodawcy do danych zamieszczonych na stronie internetowej podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, która nie jest stroną Biuletynu Informacji Publicznej. Sytuacja taka, jak wyżej powiedziano, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.

Reasumując, skoro pismem z dnia 23 marca 2011 r. Wójt Gminy K. udzielił częściowej informacji na wniosek skarżącego, zaś co do pozostałej części nie dysponował żądaną informacją, to Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę W. S. na bezczynność Wójta Gminy K., a zarzuty naruszenia art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy uznać za bezzasadne.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.Nr 163 poz. 1349).