Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1069/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 98a ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 1059/07 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1059/07 po rozpoznaniu skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej, skargę oddalił.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Wójt Gminy Świeszyno decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 216, poz. 2603 z późn. zm. – zwanej dalej u.g.n.) oraz § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy w Świeszynie z dnia [...] października 2001 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłat adiacenckich (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 56 poz. 1677), ustalił należną od Z.W. opłatę adiacencką w kwocie 20.736 złotych z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w następstwie jej podziału.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że na wniosek Z. W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. został zatwierdzony podział stanowiącej jego własność działki Nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K.

W oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego ustalono, że wartość działki Nr [...] przed podziałem wynosiła 202.252 zł a wartość nieruchomości po podziale (działki od Nr [...] do [...]) wyniosła 409.611 zł, co daje różnicę badanych wartości wynoszącą 207.359 zł.

Organ I instancji wyjaśnił, że ustalona opłata adiacencka w kwocie 20.736 zł stanowi 10% wzrostu wartości nieruchomości ponieważ taka stawka tej opłaty wynika z uchwały Rady Gminy w Świeszynie z dnia 30 października 2001 r., której postanowieniami Wójt jest związany.

Wójt wyjaśnił dalej, że wskazane w art. 98a ust. 1 u.g.n. przesłanki uzasadniające ustalenie opłaty adiacenckiej zostały spełnione i powołał się m.in. na pkt 8.0 operatu szacunkowego, w którym rzeczoznawca majątkowy na podstawie analizy wartości nieruchomości wynikających z aktów notarialnych wykazał – zdaniem organu – że cena jednego metra kwadratowego działki o dużej powierzchni jest niższa niż cena jednego metra kwadratowego działki o mniejszej powierzchni. W ocenie organu I instancji wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale została ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego w formie operatu szacunkowego zgodnie z przepisami art. 149-159 u.g.n.

Z. W. odwołał się od tej decyzji i zarzucając jej naruszenie przepisów art. 98a i 144 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 98a ust. 1 u.g.n. po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że podział działki [...] o pow. 12.8200h na działki [...] dokonany na wniosek właściciela, tj. Z. W. zatwierdzony został decyzją ostateczną Wójta Gminy Świeszyno z [...] stycznia 2005 r., przy czym działka Nr [...] o pow. 0,1518h przeznaczona została na poszerzenie drogi stanowiącej własność Gminy Świeszyno.

Opłata adiacencka została ustalona przez organ I instancji na podstawie art. 98a ust. 1 u.g.n., który został do niej dodany ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492) i obowiązuje od dnia 22 września 2004 r.

Wydzielenie z działki [...] dziesięciu mniejszych działek sprawiło, że wartość nieruchomości wzrosła z kwoty 202.252 zł do kwoty 409.611 zł co zostało wykazane w operacie szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę. Przy 10 procentowej stawce opłata wynosi 20.736 zł. Rzeczoznawca majątkowy ustalając wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale pominął, jak wynika to z operatu szacunkowego, działkę nr [...] o powierzchni 0,1518ha przeznaczoną na poszerzenie drogi publicznej. Organ nie dopatrzył się zawyżenia wartości działek ujawnionych w operacie szacunkowym. Wskazał, że Konikowo leży na peryferiach Koszalina, a popyt na działki znacznie przewyższa podaż. Grunty, zwłaszcza przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe osiągają tam wysokie ceny. Są to fakty powszechnie znane i dobrze udokumentowane w wycenie nieruchomości.

Kolegium ustosunkowało się także do zarzutu naruszenia art. 98a ust. 2 u.g.n. wyjaśniając, że przypadki dokonania podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego określone zostały w art. 95 u.g.n. Według organu, żaden z wymienionych w tym przepisie przypadków nie wystąpił w niniejszej sprawie. Wprawdzie podział nieruchomości nastąpił w sytuacji braku planu miejscowego, lecz ta okoliczność nie jest tożsama z podziałem niezależnym od ustaleń planu miejscowego. Dlatego w sprawie nie ma zastosowania art. 98a ust. 2 u.g.n.

W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja w żadnym przypadku nie narusza również art. 144 u.g.n., a w szczególności nie narusza ust. 2 tego artykułu. Przepis ten poszerza i w sposób bardziej szczegółowy określa wymienioną w art. 98a ust. 1 kategorię osób zobowiązanych do wnoszenia opłat adiacenckich, zaliczając do niej obok właścicieli także określonych w nim użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych. Z. W. jest właścicielem nieruchomości a nie jej użytkownikiem wieczystym.

Z. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie w związku z błędną wykładnią ust. 2 art. 98a cyt. ustawy oraz niewłaściwe korzystanie przez Wójta Gminy Świeszyno z przewidzianego w tym przepisie uznania administracyjnego, a także naruszenie przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie z niekwestionowanych skargą ustaleń organów obu instancji wynika, że podjęcie zaskarżonej decyzji poprzedzone było ostateczną decyzją podziałową, wydaną na wniosek skarżącego jako właściciela nieruchomości, w czasie obowiązywania uchwały Rady Gminy Świeszyno z dnia 30 października 2001 r. ustalającej na 10 % stawkę opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem. Ustalenie zaś kwoty należnej opłaty nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym ustalona została wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale oraz wynikający z różnicy między tymi wartościami wzrost wartości nieruchomości, tak więc nie ma sporu co do samej zasady, że wynikające, z wyżej wskazanego przepisu, przesłanki do ustalenia opłaty adiacenckiej zostały w przedmiotowej sprawie spełnione.

Sąd pierwszej instancji wskazał przy tym, że istota sporu w sprawie sprowadza się do wykładni art. 98a ust. 2 u.g.n., który w przekonaniu skarżącego powinien mieć w jego przypadku zastosowanie, czego nie uwzględniły organy obu instancji. W ust. 2 art. 98a ustawodawca przewidział wyjątek stanowiąc, że: "Przepisu ust. 1 nie stosuje się przy podziale nieruchomości dokonywanym niezależnie od ustaleń planu miejscowego."

Sąd podniósł przy tym, że skarżący nie dostrzega tego, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zagadnienia podziału administracyjnego nieruchomości wyraźnie rozróżniają sytuację podziału nieruchomości przy braku planu miejscowego (art. 94) od sytuacji, gdy plan miejscowy obowiązuje, lecz podziału tego dokonuje się niezależnie od jego ustaleń (art. 95) i stanowią odpowiednie przesłanki ustawowe dla każdej z tych sytuacji. Dlatego w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec braku planu miejscowego, sprzeczne z prawem byłoby przyjęcie jako podstawy prawnej decyzji podziałowej art. 95, skoro właśnie z ostatecznej i funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Wójta Gminy Świeszyno z dnia [...] stycznia 2005 r. zatwierdzającej podział przedmiotowej nieruchomości wynika, że jej materialną podstawę prawną stanowi art. 94 ust. 1 u.g.n. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu dodatkowy argument podniesiony w skardze, a mianowicie okoliczność, zresztą niesporna, że w wyniku podziału wydzielone zostały działki budowlane pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (jak wynika to z decyzji podziałowej). Wbrew bowiem twierdzeniu Z. W. taki cel podziału nie mieści się w określonej w art. 95 pkt 7 u.g.n. przesłance podziału niezależnie od ustaleń planu miejscowego, aczkolwiek użyte w tym przepisie wyrażenie "wydzielenie działki budowlanej" prima facie może być mylące. Sąd wyjaśnił przy tym, że art. 95 pkt 7 w brzmieniu obowiązującym w dacie ostatecznej decyzji podziałowej interpretować trzeba zgodnie z ustawową definicją "działki budowlanej" zawartą w art. 4 pkt 3a u.g.n. również w brzmieniu z tej daty. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o działce budowlanej, "należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce."

W świetle cytowanej definicji oczywiste, zdaniem Sądu pierwszej instancji, jest to, że wydzielone w wyniku podziału działki gruntu przeznaczone pod zabudowę nie mieszczą się w ustawowej definicji działki budowlanej.

Z powyższych przyczyn stawiany skargą zarzut naruszenia art. 98a u.g.n. należało zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie uznać za chybiony.

Sąd ten podniósł również, że niezasadny okazał się także zarzut przekroczenia przez organy obu instancji granic uznania administracyjnego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji można wywnioskować, skoro Wójt powołał się na związanie uchwałą Rady Gminy w Świeszynie w sprawie ustalenia stawek opłat adiacenckich, że organ ten związanie to rozumiał również jako przejaw woli organu uchwałodawczego tej jednostki samorządu terytorialnego w korzystaniu z przewidzianej ustawą możliwości pobierania opłaty adiacenckiej. Nie przekonuje Sądu argumentacja zarzucająca działanie organu w imię interesów fiskalnych gminy w sytuacji, gdy ratio legis opłat adiacenckich zakłada czerpanie z tego tytułu dochodów przez gminy. W tej sytuacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu znajdujących oparcie w materiałach akt administracyjnych ustaleń organów co do nie zgłaszania przez skarżącego zastrzeżeń do operatu szacunkowego na etapie postępowania przed organem I instancji, nie ma, zdaniem Sądu pierwszej instancji, podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia zasad uznania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przez organy czym się kierowały orzekając opłatę adiacencką lub dlaczego nie odstąpiły od jej ustalenia.

Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, analiza operatu szacunkowego prowadzi do wniosku, że już na etapie ustalania wartości nieruchomości przed podziałem rzeczoznawca uwzględniał jej wyposażenie w infrastrukturę techniczną, a zatem poniesione przez skarżącego na ten cel nakłady zwiększyły już wyjściową wartość nieruchomości, zaś ustawodawca nie przewidział pomniejszania opłaty adiacenckiej lub odstąpienia od niej z tytułu poniesienia takich nakładów przez osobę na wniosek której podział został zatwierdzony.

Podobnie ustawa nie przewiduje odstąpienia od ustalenia opłaty adiacenckiej w przypadku odstąpienia przez właściciela podzielonej nieruchomości od żądania od gminy odszkodowania za działkę wydzieloną na poszerzenie drogi, która z mocy prawa przeszła na własność gminy (art. 98 u.g.n.). Niewątpliwie, gdyby skarżący podnosił na etapie postępowania administracyjnego takie okoliczności, to ich nierozważenie w decyzji ostatecznej, musiałoby prowadzić do dociekania przez sąd czy zaniechanie to stanowiło mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, 107 § 3 K.p.a. jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy zarzut taki Sąd pierwszej instancji uznał za chybiony, skoro strona na tego rodzaju okoliczności nie powoływała się w postępowaniu administracyjnym.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. W. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucając:

1. Naruszenie prawa-materialnego, tj. :art. 98a ust 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy uchwała rady gminy w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenekieh została wydana na podstawie, przepisu art. 98 ust 4 cyt. ustawy ( w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia. 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ), który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją;

2) Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej P.p.s.a.) poprzez niewystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. u.g.n., dodanego w ustawie nowelizującej z dnia 28 listopada 2003 r., obowiązującego od 22 września 2004 r. a więc nie zastosowania środka w celu usunięcia naruszeń prawa, co było niezbędne dla załatwienia sprawy;

b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zgodnie z którą zdaniem Sądu, na organie wydającym decyzję o wysokości opłaty adiacenckiej nie ciąży obowiązek uzasadnienia czym kierował się podejmując decyzję o nałożeniu opłaty skoro Wójt powołał się na związanie uchwałą Rady Gminy w sprawie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej.

Wnoszący skargę kasacyjną, podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 98a ust 1 u.g.n., albowiem organ wydający decyzję o opłacie adiacenckiej jako podstawę określenia jej wysokości powołał uchwałę Rady Gminy Świeszyno z dnia 30 października 2001 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłat adiacenckich, podjętą na podstawie upoważnienia zawartego w art. 98 ust 4 u.g.n., który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP.

W dalszej części skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w Szczecinie na podstawie art. 178 Konstytucji RP, powinien odmówić zastosowania w niniejszej sprawie art. 98a ust 1 u.g.n. oraz zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie stwierdzenia zgodności ww. przepisu z ustawą zasadniczą i na podstawie art. 124 § 1 pkt. 5 P.p.s.a. zawiesić postępowanie z urzędu. Jego zdaniem słusznym jest zarzut dotyczący naruszenia przez WSA w Szczecinie art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Art. 135 nakazuje Sądowi stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, pomimo tego, że skarżący nie zarzucił w skardze niekonstytucyjności przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Sąd bowiem nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Kolejnym zarzutem jaki podniósł skarżący jest naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne wskazanie art. 98a ust 1 u.g.n. zgodnie z którym zdaniem sądu na organie wydającym decyzję o nałożeniu opłaty adiacenckiej nie ciąży obowiązek uzasadnienia czym kierował się podejmując decyzję o jej nałożeniu, skoro Wójt Gminy powołał się na związanie uchwałą Rady Gminy w sprawie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej.

Organ administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa materialnego, które przewiduje uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest zobowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Decyzje takie wymagają szczególnie wnikliwego uzasadnienia z którego powinno wynikać, iż przed uczynieniem ze swego uprawnienia użytku organ orzekający, rozważył wszystkie faktyczne i prawne aspekty sprawy. Obliguje go do tego zasada praworządności - zasada uwzględnienia z urzędu interesu państwowego i społecznego oraz słusznego interesu obywateli określona w art. 7 K.p.a. Brak w decyzji Wójta Gminy Świeszyno wyjaśnień czym kierował się ustalając w niniejszej sprawie opłatę adiacencką świadczy o tym, że działanie organu było podyktowane wyłącznie względami fiskalnymi nie uwzględniającymi słusznego interesu obywatela.

Błędem Sądu, zdaniem skarżącego, było wskazanie art. 98 ust 1 u.g.n. jako podstawy zwolnienia organu, publicznego z obowiązków wynikających z art. 7 K.p.a., skoro jak twierdzi Sąd "Wójt powołał się na związanie uchwałą Rady Gminy w Świeszynie w sprawie ustalenia stawek, opłat adiacenckich, że organ ten związanie to rozumiał również jako przejaw woli tej jednostki samorządu terytorialnego w korzystaniu z przewidzianej ustawą możliwości pobierania opłaty adiacenckiej". Z art. 98 ust 1 u.g.n. wyraźnie wynika, że to "wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji opłatę adiacencką", a nie Rada Gminy, która ustala tylko wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

Samą zaś decyzję o skorzystaniu z możliwości jej ustalenia w stosunku do konkretnego obywatela podejmuje wójt po rozważeniu wszystkich faktycznych i prawnych aspektów, czego w rozstrzygnięciu organu w niniejszej sprawie brak.

Brak rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy a więc tego, że skarżący wydzielił z dzielonego gruntu drogę dojazdową do poszczególnych działek, dokonał nakładów na infrastrukturę techniczną, które to okoliczności mogły mieć wpływ na wzrost wartości działek oraz przekazanie nieodpłatne wydzielonej drogi gminie, mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Tym samym, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjna, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. jest uzasadniony.

W konkluzji skargi kasacyjnej Z. W. wniósł o

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpatrzenia,

2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wg norm przepisanych.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w § 2 art. 183 P.p.s.a. przesłanka skutkująca nieważnością postępowania, co oznacza, że zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku ogranicza się wyłącznie do zarzutów wymienionych w skardze kasacyjnej.

Ponieważ skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany był odnieść się do zarzutów o charakterze procesowym, które sprowadzają się do naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.

Naruszenia przepisów art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej upatruje w niewystąpieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a więc niezastosowaniu środka w celu usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Sądem.

Analogicznej treści zapis zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.).

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie w swej podstawie nie powołuje się na naruszenie żadnego z ww. przepisów prawa, podczas gdy sam art. 134 § 1 P.p.s.a. nie może uzasadniać zarzutu niezwrócenia się przez Sąd I instancji z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Z regulacji zawartej w art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd I instancji nie będąc związany granicami skargi, bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Może więc uwzględnić skargę z innych powodów niż w niej wymienione, może stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, pomimo że skarżący wnosił o jej uchylenie. Postawienie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skutecznego zarzutu niewystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego wymagało powiązania art. 134 § 1 P.p.s.a. z art. 193 Konstytucji RP, czy art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, tego zaś autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Natomiast art. 135 P.p.s.a. w ogóle pozostaje bez związku ze stawianym zarzutem.

Zgodnie z art. 135 Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z cytowanego przepisu wynika dla Sądu Administracyjnego uprawnienie do wydania stosownego orzeczenia a więc np. uchylenia innego aktu niż zaskarżony jeżeli jest on obarczony wadą i spełnione zostały przesłanki określone w art. 135 P.p.s.a.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej to naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że na organie ustalającym wysokość opłaty adiacenckiej nie ciąży obowiązek uzasadnienia jej wysokości.

W istocie ten zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do polemiki z twierdzeniem Sądu, że powołanie się przez wójta na związanie uchwałą Rady Gminy w Świeszynie w sprawie ustalenia stawek opłat adiacenckich, oznacza wole organu do skorzystania z możliwości pobrania opłaty, bez potrzeby uzasadnienia wysokości opłaty. Zarzut skargi kasacyjnej nie jest trafny. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej (por. wyrok NSA z 27 września 2007 er. II FSK 1006/06, Lex nr 3811341).

W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. Natomiast polemika ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w kwestionowanym uzasadnieniu nie może sprowadzać się wyłącznie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, iż skarżący w postępowaniu administracyjnym nie zgłaszał zastrzeżeń do operatu szacunkowego, nie przedłożył też żadnego dowodu, podważającego sporządzony operat.

W wyroku z dnia 7 maja 2008 r. I OSK 998/07, Lex nr 466506 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym w ramach podstawy kasacyjnej z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd nie może badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie otwiera drogi do kwestionowania takiego stanu rzeczy, w którym pominięto określone okoliczności w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia.

Uchybienie takie trzeba bowiem wiązać z wcześniejszym etapem postępowania sądowego i odnoszącymi się do niego stosownymi regulacjami prawnymi (por. wyrok NSA z 8 lipca 2005 r. I FSK 29/05 Lex nr 17998).

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przepisów prawa materialnego – art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to z uwagi na podjecie uchwały w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenckich na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy, który to przepis Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucja RP, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej.

W wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06 OTK-A-2007/4/37 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 98 ust. 4 powinien być rozumiany w ten sposób, że zainteresowany ponosi opłatę pod warunkiem, że uchwała ustalająca stawki opłat weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości, a wysokość opłaty ustalona jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, przeciwne stanowisko powoduje, że uchwała rady gminy uzyskałaby charakter retroaktywny. Trybunał Konstytucyjny wskazał ponadto, że za takim kierunkiem wykładni przemawia także konstytucyjna zasada zaufania do państwa, która wymaga, aby zainteresowany znał dokładną treść i wysokość ciążącego na nim obowiązku daninowego już w chwili zajścia zdarzenia powodującego powstanie takiego obowiązku.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy trzeba przypomnieć, że uchwała Rady Gminy w Świeszynie pochodzi z 30 października 2001 r., podczas gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości została podjęta w dniu [...] stycznia 2005 r.

Oznacza to, że uchwała określająca stawki procentowe zastosowane w niniejszej sprawie obowiązywała na długo przed zatwierdzeniem podziału nieruchomości, a w konsekwencji czego zarzut naruszenia art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest trafny.

Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.