Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 355/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 216-217,  art. 62 par. 1, 1a, 4,  art. 53 par. 1,3,  art. 55-56
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: SWSA Tadeusz Haberka SWSA Jarosław Horobiowski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 23 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami.

1.1. Przedmiotem skargi A sp. z o. o. z siedzibą we W. (dalej: Strona, Skarżący) jest postanowienie z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. (dalej: Prezydent/ organ I instancji) z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], w którym dokonano zaliczenia wpłaty z dnia 7 listopada 2018 r. w wysokości [...] zł, na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od grudnia 2013 r. do listopada 2014 r. dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] we W..

1.2. Z uzasadnienia powołanego wyżej postanowienia Prezydenta wynika, że na podstawie art. 216 i art. 217 w zw. z art. 62 § 1, § 1a i § 4, art. 53 § 1, 3 oraz art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900; dalej: O.p.) oraz art. 6h, art. 6i, art. 6m oraz art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010) zaliczono wpłatę z dnia 7 listopada 2018 r. w kwocie [...] zł dokonaną przez Spółkę na poczet ww. zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi. Kwota wpłaty została zarachowana na koszty upomnienia w wysokości [...] zł, należność główną w wysokości [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł. Po rozliczeniu ww. wpłaty do zapłaty pozostała kwota [...] zł a przedmiotowa zaległość została w całości uregulowana w wyniku przeprowadzonego w 2019 r. postępowania egzekucyjnego.

1.3. Na skutek wniesionego zażalenia, powołanym na wstępie postanowieniem SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. W uzasadnieniu wskazało, że Spółka złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. w 2018 r. zwiększającą wysokość należnego do zapłaty zobowiązania za okres od lipca 2013 r. do stycznia 2015 r. Poza sporem jest ustalenie, że na rachunku służącym rozliczeniom opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z ww. nieruchomości w dacie dokonania wpłaty widniała zaległość w wysokości [...] zł, której Spółka nie kwestionowała. Zdaniem SKO, Prezydent uwzględnił dyspozycję Spółki i zgodnie ze wskazanym w tytule przelewu, wpłatę dokonaną przez Spółkę zaliczył na poczet zaległego zobowiązania za lata 2013-2015, uwzględnił także dyspozycję w zakresie nieruchomości i okresu, na poczet którego dokonywana była wpłata. Natomiast z uwagi na dokonanie wpłaty po terminie płatności należności organ podatkowy rozksięgował dokonaną wpłatę na zaległość i odsetki w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Zdaniem SKO preferencje Spółki, czy chciałaby uregulować odsetki czy tez wolałaby spłacić całą zaległość podatkową są zatem pozbawione jakiegokolwiek znaczenia i treść składanych w tym zakresie dyspozycji nie jest dla organu podatkowego wiążąca. Niesłusznie zdaniem SKO jest powiązanie przez Spółkę kwestii naliczenia odsetek z przeprowadzonym względem Spółki postępowaniem egzekucyjnym. Odsetki zostały naliczone w związku z różnicami pomiędzy wysokością sumy wpłat indywidualnych w poszczególnych miesiącach od lipca 2013 r. do stycznia 2015 r. a wysokością należnej opłaty., wynikającej ze złożonej przez Spółkę deklaracji. Suma wpłat indywidualnych była niższa od wysokości opłaty należnej, co generowało powstanie zaległości we wskazanym okresie w łącznej wysokości [...] zł. Podkreślono, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych jest aktem o charakterze formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty stosownie do unormowania wynikającego z art. 62 § 1 i 2 O.p. Decydujące zatem znaczenie ma termin wpłaty dokonanej przez zobowiązanego, a ta bezsprzecznie została dokonana przed upływem terminu przedawnienia. Kwestie związane z postępowaniem egzekucyjnym mają jedynie walor informacyjny.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie SKO w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 62 § 4 O.p. polegające na wydaniu postanowienia w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w administracji, co jest działaniem spóźnionym, ponieważ przedmiotowe postanowienie – jak wynika z literalnego brzmienia art. 62 § 4 O.p. – winno zostać wydane po dokonaniu przez Spółkę wpłaty;

- art. 55 § 1 O.p. polegające na wydaniu postanowienia w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej pomimo braku wezwania przez organ podatnika do zapłaty odsetek, podczas, gdy było to wymagane ze względu na to, że egzekucja tych należności mogła być przeprowadzona na podstawie deklaracji, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (art. 3a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2020 r., poz. 1427);

- art. 122 O.p., w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie objawiające się błędnym zaliczeniem przez organ podatkowy dokonanej przez Skarżąca wpłaty na należność główną i odsetki; zaniechaniu przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego co do ustalenia wysokości wpłat indywidualnych dokonywanych przez indywidualnych współwłaścicieli nieruchomości w okresie od lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. ( z terminem płatności do 15 lutego 2015 r.); poprzez zarachowane dokonanej wpłaty na należności uboczne a następnie na należności główne, co przyczyniły się do utrzymania w dalszym ciągu zaległości podatkowej.

Wniesiono o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

3.2. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest prawidłowość sposobu zaliczenia przez organy podatkowe, dokonanej przez Stronę wpłaty na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz naliczonych od tej zaległości odsetek. Wobec argumentacji zaprezentowanej przez Stronę w treści skargi, należy w tym miejscu podkreślić, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia wpłaty Strony, dokonanej tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie zaś prawidłowość przeprowadzonego wobec Strony postępowania egzekucyjnego i jego skutków, co czyni podniesione w tym względzie zarzuty bezpodstawnymi.

Należy zauważyć, że w skardze Spółka neguje możliwość dokonania zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz odsetek za zwłokę, powstałego w związku ze złożeniem przez Spółkę w 2018 r. deklaracji zwiększającej wysokość należnego do zapłaty zobowiązania za okres od lipca 2013 r. do stycznia 2015 r. dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] we W..

Wskazać należy, że tożsamy problem był przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...] czy z dnia [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] wobec tej samej Strony. Wyrażone w nich stanowisko Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje za własne.

3.3. W pierwszej kolejności przeanalizowania wymaga zarzut Strony odnoszący się do nieuwzględnienia przez organy podatkowe indywidualnych wpłat dokonywanych przez współwłaścicieli nieruchomości. Zdaniem Strony w spornym okresie, w stosunku do ww. nieruchomości, wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonywali również jej współwłaściciele. Tym samym, w wyniku dokonywanych wpłat, w stosunku do spornej nieruchomości, zadłużenie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mogło w ogóle nie występować. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom Strony, organy podatkowe uwzględniły indywidualne wpłaty współwłaścicieli nieruchomości, tj. wpłaty mieszkańców dotyczące nieruchomości przy ul. [...] we W., dokonane w okresie od lipca 2013 r. do stycznia 2015 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem raport z zapłat z dnia 7 listopada 2018 r. wraz z poleceniem przeksięgowania ww. wpłat. Pomimo jednak uwzględnienia ww. indywidualnych wpłat, po stronie Skarżącej nadal istniała zaległość z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sporny okres w wysokości [...] zł, którą to kwotę Strona uiściła, jednak bez uwzględnienia odsetek. Zatem za bezzasadny należało uznać zarzut polegający na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia wysokości wpłat dokonanych przez indywidualnych współwłaścicieli nieruchomości, tj. zarzut naruszenia art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p.

3.4. Niezasadnymi okazały się również zarzuty naruszenia art. 62 § 4 O.p. oraz art. 55 § 1 O.p. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. W myśl art. 62 § 1a O.p. jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a (art. 62 § 4 O.p.). W art. 62 § 4a O.p. uregulowano z kolei przypadki, w których postanowienie o zaliczeniu wpłaty wydaje się wyłącznie na wniosek (tj. gdy wpłata w całości pokrywa kwotę główną zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, gdy zaliczenie wpłaty następuje w całości zgodnie z żądaniem podatnika, gdy kwota wpłaty podlegającej zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub kosztów upomnienia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia oraz gdy od wpłat dokonanych po terminie płatności nie naliczono odsetek za zwłokę zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5), co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 55 O.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego (§ 1), zaś jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2).

Uwzględniając powyższe regulacje należy stwierdzić, że wobec dokonania przez Skarżącą zapłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi po terminie płatności – co nota bene było pomiędzy stronami bezsporne - organy podatkowe zasadnie dokonały rozksięgowania wpłaty zarówno na należność główną, jak i odsetki w stosunku, w jakim w dniu wpłaty (7 listopada 2018r.) kwota zaległości pozostawała do kwoty odsetek za zwłokę, gdyż w świetle obowiązujących przepisów miały taki obowiązek. Zatem skoro uiszczona przez Skarżącą kwota nie pokrywała kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, to zasadnym było jej proporcjonalne zaliczenie w myśl art. 55 § 2 O.p.

W razie wpłaty na poczet zaległości podatkowej, dyspozycja podatnika wiąże organ podatkowy, ale z uwzględnieniem ograniczenia przewidzianego w art. 55 § 2 O.p., a zatem nie dotyczy odsetek od zaległości z tytułu tego samego zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy jest bowiem związany sposobem rozliczeń wskazanym w art. 55 § 2 O.p. (por. m.in.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. III SA/Wa 1681/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 marca 2019 r., sygn. I SA/Gl 1087/18; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. I SA/Gd 1078/21, CBOSA). Zatem wola lub intencja Strony bądź organów podatkowych co do sposobu zaliczenia wpłaty, która nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie ma żadnego wpływu na konieczność zastosowania art. 55 O.p. Nadto, jak wprost przewiduje art. 55 § 1 O.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Innymi słowy, to podatnik jest zobowiązany do obliczenia i wpłacenia odsetek za zwłokę od wpłaty dokonanej na poczet ciążącego na nim zobowiązania. Co istotne, naliczenie odsetek następuje bez wcześniejszego działania organu w tym zakresie np. w postaci wezwań, upomnień, pism informacyjnych. Bezzasadnym był zatem zarzut Strony odnoszący się do braku uprzedniego wezwania Strony przez organ I instancji do zapłaty odsetek.

Ponadto, postanowienie wydane na podstawie art. 62 § 4 O.p. ma charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania (tj. w niniejszej sprawie z dniem 7 listopada 2018 r.), a wydane postanowienie, jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. Zatem postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Zaliczenie następuje z mocy prawa (por. m.in.: wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. II FSK 2452/18; wyrok NSA z dnia 5 października 2017 r., sygn. I FSK 2290/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. III SA/Wa 1739/14, CBOSA). Wobec powyższego, późniejsze wydanie postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez Stronę jest bez znaczenia. Powyższe jest również istotne, w kontekście podniesionego przez Stronę zarzutu przedawnienia odsetek. Przypomnieć należy, że kwota [...] zł, zapłacona przez Stronę w dniu 7 listopada 2018 r., dotyczyła zaległości za okres od grudnia 2013 r. do listopada 2014 r. Uwzględniając zatem termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wskazany w art. 70 § 1 O.p., nie sposób stwierdzić aby w momencie dokonania zapłaty przez Stronę, zobowiązanie wraz z należnościami ubocznymi było przedawnione. Zatem i ten zarzut Strony należało uznać za bezzasadny.

Zdaniem Sądu, Strona zdaje się całkowicie pomijać przytoczone powyżej przepisy Ordynacji podatkowej uznając, że dokonanie wpłaty o równowartości należności głównej czyniło całkowicie zadość spoczywającemu na niej zobowiązaniu. Skoro Strona w dniu 7 listopada 2018 r. dokonała zapłaty należności głównej, ale po terminie jej płatności, to jej obowiązkiem było obliczenie i zapłacenie również odsetek od tej kwoty. Skoro jednak tego nie uczyniła, organ I instancji, stosując przepisy O.p. zasadnie dokonał proporcjonalnego zaliczenia uiszczonej przez Stronę kwoty na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty tej kwoty, pozostawała ona do kwoty odsetek za zwłokę. Co istotne, organy podatkowe słusznie podnosiły, że zaliczenie zostało dokonane z uwzględnieniem dyspozycji Strony odnośnie nieruchomości i okresu na poczet którego dokonano wpłaty, nie zaś zgodnie z tą dyspozycją, co oczywiście nie mogło mieć miejsca, gdyż Strona nie uiściła jednocześnie zaległych odsetek. To zaś zarzut dotyczący niedokonania przez organ zaliczenia dokonanej wpłaty zgodnie z dyspozycją Strony oraz zarzut bezzasadnego zaliczenia dokonanej wpłaty częściowo na poczet odsetek, a częściowo na poczet należności głównej podniesione czyni bezzasadnymi.

3.5. Wobec tego, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).