Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1855/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skierowany być musi przeciwko wyrokowi sądu, a nie przeciwko decyzji organu.

TEZY

Zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skierowany być musi przeciwko wyrokowi sądu, a nie przeciwko decyzji organu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Małgorzata Jaśkowska ( spr. ), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Tomasza R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 612/03 w sprawie ze skargi Tomasza R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 16 stycznia 2003 r. (...) w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w U. orzeczeniem z dnia 20 stycznia 2000 r. (...) wymierzył sierż. Tomaszowi R. karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności ze służby za to, że w dniu 26 grudnia 1998 r. w S. działając wspólnie i w porozumieniu z Robertem P. oraz nieustalonymi innymi osobami wziął udział w pobiciu Bolesława K. i Svena G. narażając ich na ciężki uszczerbek na zdrowiu powyżej 7 dni, tj. o przestępstwo z art. 158 par. 1 Kk. Od tego orzeczenia Tomasz R. nie odwoływał się i stało się ono prawomocne. Niezależnie od tego było prowadzone postępowanie karne i Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 8 listopada 1999 r. (...) warunkowo je umorzył. Wyrok ten uprawomocnił się 16 listopada 1999 r.

Komendant Wojewódzki Policji w R. w trybie nadzoru orzeczeniem z dnia 22 marca 2000 r. zmienił prawomocne orzeczenie na karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, zwracając uwagę na fakt przeprowadzenia wcześniej z obwinionym trzech rozmów dyscyplinarnych. Komendant Główny Policji orzeczeniem z 20 kwietnia 2000 r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że warunkowe umorzenie jest równoznaczne z brakiem wątpliwości co do popełnienia czynu, a pozostawienie w służbie policjanta, który rażąco narusza obowiązki godziłoby w ważny interes społeczny.

Tomasz R. kilkakrotnie występował o wznowienie postępowania dyscyplinarnego powołując się na wadę postępowania dyscyplinarnego w postaci przyjęcia w orzeczeniu dyscyplinarnym domniemania winy w oparciu o postanowienie Sądu o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Jako podstawę wznowienia powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2000 r. w którym Trybunał stwierdził, że postanowienie o warunkowym umorzeniu nie może zostać uznane za stwierdzenie winy. Kwestionował też fakt odbycia z nim rozmów dyscyplinujących,

Postanowieniem z dnia 3 września 2002 r. Komendant Główny Policji wznowił postępowanie dyscyplinarne. Zwrócił się do Tomasza R. o przedstawienie nieznanych faktów i okoliczności, które winny być uwzględnione w nowym postępowaniu.

Zainteresowany wskazał, że w Prokuraturze Rejonowej w S. jest prowadzone nadal postępowanie przygotowawcze w sprawie tworzenia fałszywych dowodów. Podkreślił też, że nieprawidłowości w postępowaniu dyscyplinarnym zgłaszał już w swoich wystąpieniach do Ministra i Komendanta Głównego, a jego pełnomocnik złożył w postępowaniu karnym wnioski z tym związane. Nadmienił, iż dwukrotne orzeczenie Sądu Rejonowego, uchylające postanowienie prokuratury, przemawia za tym, że będą sporządzone akty oskarżenia przeciw osobie tworzącej fałszywe dowody w postępowaniu dyscyplinarnym.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia 6 listopada 2002 r. w oparciu o par. 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. 1998 nr 4 poz. 14/ w związku z art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia dotychczasowego orzeczenia z uwagi na brak przesłanek z art. 145 par. 1 i 145a Kpa. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczenie Trybunału dotyczyło innej sprawy a Trybunał orzekł o zgodności z konstytucją wskazanego przepisu Kpk. Postępowanie prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w S. jest zaś dopiero na wstępnym etapie i nie ma stwierdzenia fałszywości dowodu prawomocnym orzeczeniem. Organ podkreślił, że wskazane przez wnioskodawcę argumenty nie wyczerpywały też żadnej z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 145 Kpa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Główny Policji decyzją z dnia 16 stycznia 2003 r. utrzymał w mocy poprzednie orzeczenie. Wskazał, że zakończone postępowanie dyscyplinarne opiera o art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Stanowiło ono obligatoryjną podstawę rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Postępowanie dyscyplinarne było wszczęte w dniu 30 grudnia 1998 r., a więc ponad 10 miesięcy przed uprawomocnieniem się wyroku sądu o warunkowym umorzeniu. Ponadto podstawą faktyczną postępowania dyscyplinarnego był czyn popełniony przez Tomasza R. objęty treścią zarzutu, a nie wyrok skazujący sądu.

Co do sfałszowania notatek o rozmowach dyscyplinujących, zdaniem Komendanta, fakt taki będzie mógł być podstawą wznowienia w przypadku prawomocnego wyroku stwierdzającego fałszerstwo. Nie zachodzą zaś przesłanki z art. 145 par. 2 Kpa. Organ podniósł też, że obwiniony znał materiały postępowania z wcześniejszych etapów,

Decyzję tę Tomasz R. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślił, że postępowanie karne było prowadzone w sposób wadliwy, na co wskazuje oświadczenie Barbary K.-W. o złożeniu fałszywych zeznań przez świadków Wiolettę i Małgorzatę Ś. Wadliwe też było postępowanie dyscyplinarne z uwagi na brak przeprowadzenia rozmów dyscyplinujących.

Podkreślił, że zapoznał się z materiałami i stwierdził, że dołączono do nich jedynie dokumenty przesłane przez niego, organ nie przeprowadzał zaś żadnych innych czynności. W dniu 3 marca 2003 r. dołączył zaś do sądu kserokopię aktu oskarżenia przeciw Edwardowi G., oskarżonemu o to, że poświadczył nieprawdę potwierdzając, że przeprowadził trzy rozmowy dyscyplinujące z Tomaszem R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2004 r. II SA 612/03 oddalił skargę. Wskazał, że jego właściwość wynikała z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./. Stwierdził, że nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa. Nie zachodziła bowiem przesłanka wznowienia z art. 145a Kpa. W powoływanym wyroku z dnia 16 maja 2000 r. P 1/99 Trybunał orzekł bowiem, że art. 342 w związku z art. 341 par. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego /Dz.U. nr 89 poz. 555/, jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji.

Nie wystąpiły też wskazywane przez skarżącego podstawy wznowienia z art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa, nie stwierdzono bowiem fałszywości dowodów, ani orzeczenie dyscyplinarne nie zostało wydane w wyniku przestępstwa /art. 145 par. 1 pkt 2 Kpa/ Stąd też odmowa uchylenia orzeczenia nie naruszała prawa.

O tego wyroku Tomasz R. działający przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną żądając uchylenia orzeczenia sądu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 par. 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nie wskazanie w wyroku stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd, ale ograniczenie się do podzielenia stanowiska uczestnika postępowania oraz naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, przez przyjęcie, że w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności, naruszenie art. 7, 8, 75, 78, 77 i 80 Kpa odnoszące się do sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podał na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, jakie fakty uznał za udowodnione a jakie nie. Według skarżącego rozpatrzył sprawę jedynie w oparciu o twierdzenia uczestnika, a nie przeprowadził całościowego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia sprawy. Skarżący wskazał, że w postępowaniu dyscyplinarnym pojawiły się nieprawidłowości. W toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. sprawie karnej pojawiły się dowody, które mają znaczenie dla postępowania dyscyplinarnego. Sąd ograniczył się w rozważaniach do podstawy wznowienia z art. 145 par. 1 i 2 Kpa, a pominął podstawę z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Skarżący podnosił, że kara została w istocie orzeczona z uwagi na toczone wcześniej rozmowy dyscyplinujące. Wskazywane przez niego nowe okoliczności i materiały uzasadniają, aby przeprowadzić w postępowaniu administracyjnym dowody czy rozmowy te miały miejsce. Oprócz tego wyrok TK jest nie tylko samodzielną podstawą wznowienia, ale jego uzasadnienie jest okolicznością, która jako interpretacja prawa winna być wzięta pod uwagę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzucała ona bowiem Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał przy tym, iż naruszonymi przepisami były art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ powoływanej dalej jako p.p.s.a. oraz art. 7, 8, 75, 77, 78, 80 oraz 145 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./.

Sąd nie dopatrzył się przede wszystkim naruszenia w sprawie art. 141 par. 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym artykułem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok spełniał te wymogi. Wymaga również podkreślenia, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą jego orzekania jest materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Zgodnie z art. 106 par. 3 p.p.s.a. sąd może jedynie wyjątkowo dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Taka potrzeba nie zachodziła w przedmiotowej sytuacji.

Odnośnie naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy podkreślić, że sądy administracyjne działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i zarzut naruszenia przepisów postępowania winien odnosić się do tej ostatniej ustawy. W istocie skarżący powtórzył w skardze kasacyjnej zarzuty skierowane przeciwko decyzji administracyjnej i postępowaniu organów administracyjnych w tej sprawie. Jak podkreślił zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2004 r. /FSK 80/04/ ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 12, zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany być musi przeciwko wyrokowi sądu, a nie przeciwko decyzji organu.

Zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Zasada zawiązania granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany wnioskiem skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia. Odnosi się ona jednak również do podstaw zaskarżenia. Stąd Sąd związany jest podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Determinują one kierunek działalności badawczej NSA, jaką powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd ten nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych innych badań w celu ustalenia innych wad, niż wskazane w skardze kasacyjnej. /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004r s. 259. Skoro zawarte w skardze zarzuty naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego odnosiły się w istocie do postępowania administracyjnego, ich badanie wykraczało poza zakres kognicji określony w art. 183 par. 1 p.p.s.a. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się w sprawie przyczyn nieważności postępowania, wynikających z art. 183 par. 2 p.p.s.a.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 132 i art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.