Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1716/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. B. i K. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. i K. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej pod pasy drogowe autostrady [...], położonej w K., gmina P., obręb [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] ha oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że decyzją z dnia [...] września 2005 r. Wojewoda [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność A. B. i K. K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], niezbędnej dla realizacji celu publicznego, jakim jest, zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w brzmieniu nadanym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. – budowa autostrady płatnej [...] dla odcinka od km [...] (rejon ulicy [...]) do km [...] (granica wschodnia b. województwa [...]), tj. na obszarze miasta K. oraz gmin: W., K., N., oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego oraz wydanie, w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia 27 września 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, lecz nie zostało ono dotychczas zakończone decyzją ostateczną, co, zdaniem organu oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, że rozpoczęcie budowy tego odcinka autostrady [...] ma ogromne znaczenie dla społeczności lokalnej, a także znaczenie strategiczne dla regionu Polski Południowej. Włączenie do Unii Europejskiej państw Europy Środkowej i Wschodniej, zdaniem organu, nasila konieczność rozwoju infrastruktury drogowej. Budowa autostrady na tym odcinku będzie kolejnym etapem rozbudowy istniejącej już autostrady [...], która w całości stanowić będzie główny szlak tranzytowy w tej części Europy, zarówno o charakterze krajowym jak i międzynarodowym. Inwestycja ta jest współfinansowana z budżetu Państwa i Funduszu Spójności. Opóźnienie w realizacji inwestycji spowoduje utratę środków finansowych przeznaczonych na ten cel z Unii Europejskiej oraz na zmniejszenie wiarygodności Polski na arenie międzynarodowej.

W myśl art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, decyzji udzielającej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na brak porozumienia z właścicielami przedmiotowej działki w zakresie warunków nabycia nieruchomości na drodze cywilnoprawnej, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Zdaniem organu, ponieważ proces wywłaszczeniowy jest długotrwały, trudno przewidzieć termin jego zakończenia, zatem wobec wymogu wykazania się tytułem prawnym do nieruchomości przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia i niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione.

Ponadto organ stwierdził, iż z załącznika graficznego do decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. ustalającej lokalizację autostrady płatnej [...] jednoznacznie wynika, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha znajduje się w granicach rozgraniczających pas drogowy planowanego odcinka autostrady. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi wyznaczają obszar terenu przeznaczony na cel publiczny jakim jest budowa drogi, zatem nieruchomości znajdujące się na obszarze wyznaczonym decyzją lokalizacyjną podlegają procesowi nabycia ich na rzecz Skarbu Państwa przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w drodze umowy lub w postępowaniu administracyjnym poprzez wywłaszczenie.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. B. i K. K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" pozwalający na udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, art. 11 w związku z art. 108 § 1 i 3 kpa poprzez sporządzenie motywacyjnej części orzeczenia w sposób niepełny, bez należytego przedstawienia przyczyn, dla których zdaniem organu zachodzi uzasadniony przypadek pozwalający na udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, rażące naruszenie art. 7 i art. 8 kpa, poprzez całkowite pominięcie w trakcie postępowania słusznego interesu stron postępowania, a w szczególności tej okoliczności, iż pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, i domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).

Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej pod pasy drogowe autostrady [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości niezabudowanej, przeznaczonej pod pasy drogowe autostrady [...] w ramach zadania współfinansowanego przez Fundusz Spójności, i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.).

Przepis ten stanowi, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe; decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przepisu tego wynika wprost, że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 31 sierpnia 2005 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do tej nieruchomości oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wraz z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wystarczające jest tylko ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Natomiast w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Postępowanie wywłaszczeniowe jest postępowaniem odrębnym, które podlega ocenie co do jego zgodności z prawem w trybie dla niego przewidzianym.

Potrzebę zastosowania rozwiązania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, organy uzasadniły twierdząc, że inwestycja współfinansowana jest przez budżet Państwa oraz Fundusz Spójności. Przedłużający się proces przygotowania inwestycji do realizacji może doprowadzić do cofnięcia przeznaczonych na ten cel środków z Unii Europejskiej. Budowa autostrady ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu Polski południowej. Włączenie do Unii Europejskiej państw Europy Środkowej i Wschodniej nasila konieczność rozwoju infrastruktury drogowej. Budowa autostrady na tym odcinku będzie kolejnym etapem rozbudowy istniejącej już autostrady [...], która w całości stanowić będzie główny szlak tranzytowy w tej części Europy, zarówno o charakterze krajowym jak i zagranicznym. Wnioskodawca wskazał również, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne ze względu na pilną potrzebę rozpoczęcia robót budowlanych.

W świetle przytoczonych wyżej okoliczności nie budzi wątpliwości, iż w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., i że przyjęta przez organ ocena w tym zakresie nie była dowolna, oraz, że budowa autostrady [...] jest realizacją celu publicznego.

Prawidłowo organ uznał, że ponieważ proces wywłaszczeniowy jest długotrwały, wobec wymogu wykazania przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości, celem uzyskania pozwolenia na budowę, zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest uzasadnione.

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.

Skoro zatem zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.