Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 475/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43, art. 134, art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17, art. 18
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w G. postępowanie egzekucyjne z należącej do skarżącego nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. W związku z nieuregulowaniem należności, organ egzekucyjny, po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu do zapłaty, przystąpił do czynności związanych z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości. W dniu [...]. sporządzono protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a następnie [...]. dokonano zajęcia przedmiotowej nieruchomości na kolejne tytuły wykonawcze, wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w G.. W dniu [...]. sporządzono obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości.

Pismem z dnia [...]. skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne dotyczące obwieszczenia o licytacji z dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. skargę oddalił. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm. – dalej "K.p.a.") dorosłemu domownikowi w dniu [...].

Pismem z dnia [...]., sprecyzowanym pismem z dnia [...]. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

Zawiadomieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działając w oparciu o przepis art. 15 zzzzzn˛ ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. – dalej "ustawa COVID-19") poinformował skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia i wyznaczył termin 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone przy piśmie z dnia [...]. dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 K.p.a. w dniu [...].

W dniu [...]. (data nadania pisma w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działając w oparciu o przepis art. 59 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm. – dalej "u.p.e.a.") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Natomiast postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działając w oparciu o przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 110z § 3 u.p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie. Natomiast w myśl art. 17 § 1 tej ustawy zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W przedmiotowej sprawie, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]. oddalające skargę na czynności egzekucyjne dotyczące obwieszczenia o licytacji, zostało doręczone dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 K.p.a. w dniu [...]. W związku z tym, 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...]. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 K.p.a. mającego odpowiednie zastosowanie w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczny dni uważa się za koniec terminu. Zażalenie skarżący złożył w dniu [...]. (data nadania w placówce pocztowej), a więc po upływie ustawowego terminu. W myśl bowiem art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia [...] r. - Prawo pocztowe. Organ podkreślił, że termin przewidziany do wniesienia zażalenia jest terminem zawitym, tzn. że nie może być skracany ani przedłużany, a czynność prawna dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Dyrektor wskazał również, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, nie został uwzględniony.

Reasumując organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie został zachowany ustawowy termin do wniesienia zażalenia, który upłynął z dniem [...]. w związku z tym nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia [...] uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie art. 43 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu podniesionego we wniosku skarżącego o przywrócenie terminu z dnia [...]. do wniesienia zażalenia, dotyczącego braku wiedzy przez skarżącego o odebraniu przez jego małżonkę w dniu [...]. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]. 2021r. oraz tego, że małżonka odebrała pismo wiedząc, że skarżący przebywał w tamtym czasie w parodniowej delegacji służbowej.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia [...]. nie miał żadnej wiedzy na temat pisma odebranego przez małżonkę w dniu [...]. Małżonka odbierając pismo w dniu [...]. nie działała jako pełnomocnik skarżącego. Małżonka skarżącego odebrała ww. pismo z premedytacją, chcąc zrobić skarżącemu na złość, wiedząc że skarżący przebywał w tamtym czasie w parodniowej delegacji służbowej. Skarżącego relacje małżeńskie z małżonką są od czasu trwania postępowania egzekucyjnego na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania egzekucyjnego bardzo złe - skarżący żyje z małżonką bowiem w faktycznej separacji od kilku miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Spór pomiędzy skarżącym a organem sprowadza się do ustalenia czy w sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. .

Zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie. (art. 110z § 3 u.p.e.a.). Z treści art. 17 u.p.e.a. wynika, że zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Ponadto w myśl art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zachowanie terminu do wniesienia zażalenia stanowi warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W niezachowania wskazanego terminu, organ odwoławczy jest zobowiązany w świetle art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że regulacja ustanowiona w art. 134 K.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Dopiero po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, LEX nr 2748549). Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie (zażalenie) wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania (zażalenia) merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). W razie przekroczenia terminu organ odwoławczy nie bada zatem odwołania (zażalenia) pod względem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne dotyczące obwieszczenia o licytacji. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. skargę oddalił. Przesyłka zawierająca odpis ww. postanowienia została wysłana na adres wskazany przez skarżącego i skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 K.p.a. w dniu [...]. (k. 28 akt administracyjnych), zatem termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...]. Tymczasem strona nadała zażalenie za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...]., a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art., 17 § 1 u.p.e.a. W tej sytuacji organ prawidłowo w oparciu o przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skoro skarżący złożył zażalenie po upływie terminu do jego wniesienia, to organ nie mógł przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w drodze postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 134 K.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy więc od swobodnego uznania organu administracji publicznej, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Skuteczne uchylenie się od skutków uchybienia terminu możliwe jest natomiast jedynie przy zastosowaniu dopuszczalnych środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu, jednakże w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a prawidłowość powyższego postanowienia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt I SA/Bd 476/21 oddalił skargę na powyższe postanowienie.

Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 K.p.a. wskazać należy, że postanowienie oddalające skargę organ prawidłowo przesłał na adres, który skarżący sam wskazał w skardze z dnia [...]. (k.24 akt administracyjnych). W orzecznictwie sądów administracyjnych jest utrwalony pogląd, że pokwitowanie przesyłki odbioru pisma przez dorosłego domownika jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Miarodajną zatem będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, bez względu na to, czy osoba taka uczyniła jakąkolwiek adnotację, że zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Tak więc istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., II OSK 2334/19). Znajdująca się w aktach poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia potwierdzenia odbioru (k. 28 akt administracyjnych) została prawidłowo wypełniona zatem zarzut naruszenia art. 43 K.p.a. należy uznać za chybiony

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.