Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 442/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Wojewody D. z dnia 1 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 listopada 2005 r. R. W. wystąpiła do Wójta Gminy D. o wymeldowanie z pobytu stałego w budynku nr [...] położonego w O., byłego męża Z. H. W uzasadnieniu podała, że Z. H. nie zamieszkuje w tym mieszkaniu od 1 kwietnia 2005 r. Nadmieniła, że były mąż jest osobą konfliktową i jak to określiła "jego pobyt lub odwiedziny wiążą się z konfliktem rodzinnym". Jako dowód przedstawiła zaświadczenie sądowo-lekarskie wydane dnia 07.03.2005 r. o obrażeniach ciała, jakie doznała w dniu 06.03.2005 r. jej matka G. D., która została pobita przez swojego byłego zięcia. Ponadto Sąd Rejonowy III Wydział Rodzinny i Nieletnich w D. postanowieniem (sygn. akt III Nsm 443/04) z dnia 27.10.2005 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 29.04.2004r w ten sposób, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi R. i A. H. powierzył R. W., a prawa i obowiązki w tym zakresie Z. H. ograniczył do współdecydowania o istotnych sprawach.

W trakcie postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji uzyskał w dniu 11 grudnia 2005 r. informację z Komisariatu Policji w B., w której stwierdzono, że Z. H. nie przebywa w O. [...] od stycznia 2005 r. Opuszczenie mieszkania nastąpiło po awanturze domowej z byłą teściową G. D. Z. H. nie kontaktuje się z synami, swoje rzeczy osobiste przechowuje w pokoju synów, nie ma kluczy od budynku, nie jest znane aktualne miejsce jego pobytu.

Przesłuchana 9 grudnia 2005 r. G. D. zeznała, iż Z. H. wyprowadził się dobrowolnie na jesieni 2004 r., zabrał rzeczy osobiste, oraz telewizor, betoniarkę i kosiarkę. Stwierdziła, że Z. H. jest osobą konfliktową, w czasie zamieszkiwania często dochodziło do awantur. Potwierdziła fakt pobicia i uszkodzenia ciała (uraz głowy, ręki przez uderzenie metalowym wiadrem). Ponadto nie jest jej znane obecne miejsce pobytu Z. H., jak również nie ma z nim żadnego kontaktu.

W oświadczeniu z dnia 5 stycznia 2006 r. sołtys O. oświadczył, że H. nie mieszka w O., nie widuje go od czerwca 2005 r.

Przesłuchani w dniu 21 lutego 2006 r. J. i J. H. (rodzice Z. H.), zeznali, że nie wiedzą gdzie syn przebywa na stałe. Syn poinformował ich tylko, że nie mieszka w O. od świąt Bożego Narodzenia 2005 r. kiedy to wyprowadził się dobrowolnie zabierając swoje rzeczy osobiste. Ponadto zeznali, że mają kontakt z synem, ponieważ często do nich przyjeżdża, przebywa parę dni (nocuje, stołuje się), spędza święta. Nie ma to jednak charakteru pobytu stałego. Państwo H. poinformowali, że syn wie o prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie, zobowiązali się również do przekazania korespondencji przesyłanej przez Urząd,

W trakcie postępowania wyjaśniającego został także przesłuchany w dniu 7 marca 2006 r. Z. H., zeznał do protokołu, że nie mieszka w O. nr [...] od czerwca 2005 r. W połowie czerwca 2005 r. wyjechał do Niemiec na okres 4 miesięcy w celach zarobkowych. Po powrocie z Niemiec nie zamieszkał już w O. Parokrotnie tylko odwiedzał synów R. i A. W chwili obecnej nigdzie na stałe nie mieszka. Przemieszkuje u swoich rodziców w P. D. lub u znajomych. Strona nie podała adresu znajomych u których przebywa bo jak zeznała cyt. " adresu nie mogę podać w związku ze swoimi sprawami rodzinnymi". Kluczy od budynku w O. nie posiada, rzeczy osobiste zabrał ze sobą. Sprzęt do robót gospodarczych i remontowych ma jeszcze w O. Ponadto zeznał, że dobrowolnie się nie wymelduje, dopóki nie wyjaśni spraw rodzinno-majątkowych z byłą żoną R. H. (obecnie W.). Oświadczył również do protokołu, iż zapoznał się z aktami sprawy, które zebrano w trakcie prowadzonego postępowania.

Następnie Wójt Gminy D. decyzją z dnia 28 kwietnia 2006 r. (Nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu Z. H. z miejsca pobytu stałego w budynku nr [...] położonego w O.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i uzyskane w jego trakcie materiały dowodowe wskazują, że Z. H. opuścił miejsce stałego pobytu. Zatem utrzymywanie zameldowania wobec osoby nie mieszkającej w miejscu zameldowania na pobyt stały byłoby godzeniem się z fikcją meldunkową. Ta sytuacja, zdaniem organu pierwszej instancji, wyczerpuje art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. H. podnosząc, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę spraw byłej małżonki: jej ucieczki z domu, sprawa rozpatrywana jest przez prokuraturę; decyzji komornika o wszczęciu postępowania wobec byłej małżonki. Odwołujący nie wyjaśnił na czym te sprawy polegają oraz nie przedstawił w tym zakresie żadnych dokumentów.

Rozpatrując odwołanie, działający z upoważnienia Wojewody D., Starszy Inspektor Wojewódzki w Wydziale Spraw Obywatelskich i Migracji D. Urzędu Wojewódzkiego, decyzją z dnia 1 sierpnia 2006 r. ([...]), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2006 r. o wymeldowaniu Z. H. z miejsca pobytu stałego w miejscowości O. nr [...].

Zdaniem organu, w świetle obowiązującego prawa oraz ustalonego stanu faktycznego sprawy, Z. H. spełnia przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną na podstawie art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołujący się w trakcie przesłuchania w dniu 7 marca 2006 roku oświadczył do protokołu, iż w spornym lokalu nie zamieszkuje. Nie wskazał natomiast i nie przedstawił przy tym dowodów na stosowanie wobec niego przymusu fizycznego bądź psychicznego. Ta sytuacja oraz zabranie rzeczy osobistych z przedmiotowego lokalu świadczą o trwałym opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Odnosząc się do zgłaszanego przez skarżącego braku kluczy do spornego lokalu organ odwoławczy zauważył, iż Z. H. nie podejmował w wymaganym czasie żadnych środków prawnych, w związku z czym zgodnie z art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego roszczenie o przywrócenie naruszonego posiadania wygasło. Natomiast zawarte w odwołaniu okoliczności dotyczące ewentualnego podziału majątku oraz działań komornika, mimo braku poparcia materiałem dowodowym, nie mają znaczenia dla kwestii meldunkowej. Zdaniem organu odwoławczego, stałe zameldowanie Z. H. w lokalu nr [...] w miejscowości O. stanowi fikcję meldunkową. W tym stanie prawnym i faktycznym zasadne stało się jego wymeldowanie, w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Z. H., wnosząc o zapoznanie się z jego sprawą. Podniósł, że posiada wiele dokumentów pozwalających na wyjaśnienie sprawy o wymeldowanie. Nie wskazał jednak, jakie to dokumenty ani też nie dołączył tych dokumentów do odwołania. Również na rozprawie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wypowiedziane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.), w tym również na decyzje wydawane przez organy meldunkowe. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja nie chybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń.

U podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji legły unormowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z jego postanowieniami, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z tym przepisem, źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, nie ma znaczenia do dokonania tej czynności to czy strona posiadała i nawet aktualnie posiada, czy też utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02, LEX nr 159189).

Dla rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania nie ma więc znaczenia podnoszona przez Z. H. kwestia podziału majątku pomiędzy byłych małżonków, a także wcześniejsza sprawa opuszczenia domu przez byłą małżonkę i podjętego wobec niej przez komornika postępowania. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania (jego opuszczenia).

Ważny dla sprawy wymeldowania jest więc fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Organy meldunkowe trafnie przyjęły, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu w O. nr [...] (miejscu stałego zameldowania). Wskazany przez wnioskodawczynie fakt opuszczenia tego lokalu, potwierdza Komisariat Policji w B., sołtys O. a także przesłuchani świadkowie. Również sam skarżący nie neguje faktu opuszczenia miejsca stałego pobytu. W tym stanie, z punktu widzenia dopuszczalności wydania decyzji o wymeldowaniu Z. H. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego istotne jest rozstrzygnięcie, czy nie zamieszkiwanie w spornym lokalu spełnia przesłankę opuszczenia lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, LEX nr 50123). Rozważając kwestię opuszczenia przez skarżącego lokalu zważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniał, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., V SA 1424/99, LEX nr 79243; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183).

W tej materii, zdaniem składu orzekającego, organy administracyjne prawidłowo oceniły, że opuszczenie lokalu przez Z. H. spełniało przesłankę z art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy.

Wnioskodawczyni, zarówno we wniosku o wymeldowanie jak i przesłuchana w dniu 21 lutego 2006r. oświadczyła, że Z. H. opuścił dobrowolnie mieszkanie w O. nr [...]. Potwierdzają ten fakt rodzice skarżącego. Przesłuchani w dniu 21 lutego 2006 r. J. i J. H., zeznali, że syn poinformował ich, że nie mieszka w O. od świąt Bożego Narodzenia 2005 r. kiedy to wyprowadził się dobrowolnie zabierając swoje rzeczy osobiste. Także skarżący nie zaprzecza, że dobrowolnie opuścił mieszkanie w O. nr [...]. Do protokołu zeznał w dniu 7 marca 2006 r., że w połowie czerwca 2005 r. wyjechał do Niemiec na okres 4 miesięcy w celach zarobkowych. Po powrocie z Niemiec nie zamieszkał już w O. Parokrotnie tylko odwiedzał synów R. i A. Ponadto zeznał, że dobrowolnie się nie wymelduje, dopóki nie wyjaśni spraw rodzinno-majątkowych z byłą żoną. Oświadczył, że kluczy od budynku w O. nie posiada, rzeczy osobiste zabrał natomiast ze sobą. Powyższe ustalenia pozwoliły na uznanie przez ograny administracji, że opuszczenie miejsca stałego pobytu miało charakter dobrowolny i trwały.

Skarżący nie podniósł okoliczności stasowania wobec niego przymusu fizycznego bądź psychicznego uniemożliwiającego mieszkanie w spornym mieszkaniu. Odnosząc się do zgłaszanego przez skarżącego braku kluczy do lokalu, co ewentualnie mogłoby stanowić przeszkodę zamieszania w mieszkaniu w O. nr [...], trafnie organ odwoławczy zauważył, iż Z. H. nie podejmował w wymaganym czasie żadnych środków prawnych, w celu przywrócenia naruszonego posiadania.

W świetle przywołanych wyżej okoliczności przyjąć należy, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji zasadnie ocenił, iż skarżący opuścił lokal w 0. nr [...], w znaczeniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W tym stanie rzeczy, decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. orzekającą o wymeldowaniu Z. H., w oparciu o przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się, odpowiada prawu.

Mając na względzie powyższe, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.