Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1512/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40d ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz A. Spółki z o.o. w K.kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A." Spółki z o.o. w K. jest postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dna [...] maja 2011 roku , w którym Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie zarzutów wniesionych przez A, Sp. z o.o. z siedzibą K, do postępowania egzekucyjnego . Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym :

Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych zezwolił A, Spółce z o.o. na lokalizację tablicy reklamowo-informacyjnej przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości O. o pcw. 3,60 m2 w terminie od 01-01-2000 do 25-02-2000, ustalając opłatę w wysokości 342,10 zł. Spółka w/w opłaty nie uiściła.

W dniu 14 lutego 2011 r. GDDKiA skierowała do Spółki A. upomnienie domagając się zapłaty kwoty 342,10 zł z odsetkami od dnia 10.05.2000 r. plus kosztów upomnienia 8,80 zł . Upomnienie zostało doręczone Spółce 17.02.2011r. Pismem z dnia 22.02.2011r. A. poinformowała wierzyciela, że uznaje upomnienie za bezprzedmiotowe i przedawnione, a nadto że w stosunku do Spółki nastąpiło zakończenie postępowania upadłościowego po uprzednim zaspokojeniu wierzycieli upadłego w 100 % zgodnie prawomocną listą wierzytelności.

W dniu [...] marca 2011r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który skierował do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., jako podstawę prawną podając art. 40d ust 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz U. z 2007, Nr 19, poz, 115 ze zm.). Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zawiadomieniem z [...] kwietnia 2011 roku, doręczonym w dniu 12 kwietnia 2011 roku, dokonał zajęcia rachunku bankowego ,,A." Sp. z o.o. w K.

W dniu 18 kwietnia 2011 r. Spółka na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. ) skierowała zarzuty wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że po dacie wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za reklamę A." Sp. z o.o. w K. ogłosiła upadłość, a wierzyciel nie dokonał zgłoszenia wierzytelności w toczącym się postępowaniu upadłościowym. Sąd Rejonowy w K. Wydział V Gospodarczy, postanowieniem z dnia [...] września 2010 roku, wydanym w sprawie [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego po uprzednim zaspokojeniu wierzycieli upadłego w całości, zgodnie z ustaloną listą wierzytelności. Nadto Spółka podniosła, że podstawie art. 40 d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z1985 roku, Nr 14 poz. 60 z późniejszymi zmianami) obowiązek uiszczenia dochodzonej opłaty przedawnił się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata winna zostać uiszczona.

Postanowieniem z [...] maja 2011r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie zarzutów. Wskazał, że według wierzyciela przedstawione zarzuty są niezasadne i powinny ulec oddaleniu. Wierzyciel nie został poinformowany o ogłoszeniu upadłości "A." Sp. z o.o. i dlatego wierzytelność ta nie została zgłoszona. Uzyskał natomiast informację o zakończeniu postępowania upadłościowego oraz o nie wykreśleniu Spółki z KRS. Zdaniem wierzyciela chociaż wierzytelność nie została zgłoszona do upadłości, nie oznacza, że uległa ona morzeniu, wobec czego może być skutecznie dochodzona. Ponadto wierzyciel wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłaty ustalonej decyzji z dnia [...] maja 2000 r., wbrew temu co twierdzi zobowiązana Spółka, nie uległ przedawnieniu. Nie obowiązywał wówczas, wskazywany przez zobowiązaną przepis art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), który przewiduje pięcioletni termin przedawnienia tego typu należności. Rozpoczęcie jego obowiązywania to 4 października 2005 r. Przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych ( Dz.U. Nr 179, poz. 1486) wprowadzające tę normę nie przewidują także żadnych przepisów przejściowych. W tej sytuacji, zdaniem wierzyciela, należy przyjąć, iż opłaty i kary wymienione w tym przepisie, których orzeczenie nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej nie podlegają przedawnieniu na jego podstawie. A ponieważ przepisy ustawy o drogach publicznych, obowiązujące w chwili wydania decyzji tj. w maju 2000 r., nie przewidywały instytucji przedawnienia, to skutkować to musi ustaleniem, iż przedmiotowa opłata nie podlega przedawnieniu.

Od powyższego postanowienia strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zarzutach.

Postanowieniem z [...] maja 2011 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu co do braku przedawnienia roszczenia będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego.

Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podtrzymała stanowisko zawarte w zarzutach.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenia. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podkreślić należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzuty oparte są na podstawie przewidzianej w art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. przedawnienie i wygaśnięcie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 15 marca 2011 r.

Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut przedawnienia należy uznać za słuszny. Instytucja przedawnienia wprowadzona została ustawą zmieniającą, która weszła w życie 4 października 2005 r. Do tego dnia przepis ten stanowił, że w przypadku nieterminowego uiszczenia opłat określonych w art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 40 ust. 3, a także opłat wynikających z umów zawieranych zgodnie z art. 22 ust. 2 i art. 39 ust. 7, pobiera się odsetki ustawowe. Opłaty i kary nieuiszczone w terminie podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast przedmiotową nowelizacją między innymi dodano ust. 3 w art. 40d, zgodnie z którym obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych określonych w art. 13g ust. 1, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12 przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Jednocześnie ustawodawca w ustawie zmieniającej nie wprowadził przepisów przejściowych.

Rozstrzygnięciem problemu intertemporalnego zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 884/09. Wskazał, że rozstrzygnięcie tego problemu generalnie polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (zob. J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). Rozwiązanie określone jako bezpośrednie działanie nowego prawa polega na zadecydowaniu przez ustawodawcę, że od chwili wejścia w życie nowych norm należy je stosować do wszelkich stosunków, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju i zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. W wypadku gdy ustawodawca wyraźnie nie rozstrzygnie powyższych kwestii przyjmuje się, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997, s. 49-53). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśli ustawodawca nie wypowiada się w kwestii przepisów przejściowych, to nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy (por. uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, iż pięcioletni okres przedawnienia należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 40d ust. 3 u.d.p., tj. od 4 października 2005 r., także do zdarzeń prawnych które powstały przed ta datą jednak dalej trwających. Nie może bowiem budzić wątpliwości, iż art. 40d ust. 3 u.d.p. wobec braku odpowiednich przepisów przejściowych zaczął obowiązywać z chwilą wejścia w życie i w odniesieniu do zobowiązań zarówno powstałych przed tą datą, których skutki trwają nadal..

Przyjęcie powyższego stanowiska oznacza, że opłata za umieszczenie reklamy przedawniła się z dniem 4 października 2010 roku, zaś tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu [...] marca 2011 roku na już przedawnione roszczenie.

Za niezasadny z kolei należy uznać zarzut wygaśnięcia wierzytelności na skutek niezgłoszenia jej w postępowaniu upadłościowym na listę wierzytelności. Jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy postępowanie upadłościowe zakończyło się na wniosek syndyka postanowieniem Sądu Rejonowego w K. dnia [...] września 2010 r. W toku postępowania upadłościowego nastąpiła całkowita spłata wierzycieli, a po zakończeniu upadłości wspólnicy Spółki podjęli uchwałę w trybie art. 273 kodeksu spółek o dalszym istnieniu spółki. Oznacza to, zdaniem Sądu, że Spółka powinna nadal spłacać wszystkie swoje istniejące wierzytelności, a upadłość nie wywarła w tej sferze żadnych materialnych skutków.

Jednak wobec faktu, że wierzyciel dochodzi przedawnionego roszczenia, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym powinny zostać uznane za uzasadnione, co w konsekwencji zobliguje organ egzekucyjny do umorzenia egzekucji.

Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 a Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.