Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 426/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 i art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 134 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego [...] w K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. z dnia [...] maja 2020r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. orzekł o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z [...] lutego 2020 r. oddalającą odwołanie Wojewódzkiego Szpitala [...] w K., dotyczące rozstrzygnięcia z [...] sierpnia 2018 r. postępowania w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2023 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresie leczenie uzależnień na obszarze powiatu K..

Jako podstawę zaskarżonej decyzji powołano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm.), dalej: "ustawa", w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy.

W ogłoszeniu o postępowaniu z [...] lipca 2018 r. wskazano m. in., że:

1. maksymalna liczba umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania to jedna,

2. oferty należy składać do 18 lipca 2018 r.

Oferty złożyło trzech oferentów:

1. D.J., D. J. s. c. w K., dalej: "Oferent",

2. Wojewódzki Szpital [...] w K., dalej: "skarżący",

3. P. P..

Oferent na zawarte w pkt VIII.2.4.1 formularza ofertowego pytanie Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji odpowiedział "Tak".

Oferent załączył umowę z [...] lipca 2018 r. zawartą z P. C. na świadczenie usług w zakresie wykonywania superwizji procesów terapii uzależnień w poradniach prowadzonych przez Oferenta, z której wynikało, że od [...] lipca 2018 r. superwizja będzie wykonywana podczas co najmniej 8 zjazdów w ciągu roku.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. komisja konkursowa wezwała Oferenta do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzeniem rozbieżności między odpowiedzią "Tak" na pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1 formularza ofertowego a danymi z formularza ofertowego polegające na nieudokumentowaniu systematycznego zewnętrznego monitorowania procesu terapii uzależnień przez osobę posiadającą wpis na prowadzoną przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych listę osób uprawnionych do prowadzenia superwizji lub przez osobę z listy superwizorów rekomendowanych przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii - co najmniej 8 razy w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, proporcjonalnie do czasu obowiązywania umowy we wskazanym okresie - w lokalizacji, zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów" w zw. z załącznikiem nr 4 - tabela nr 1 - 20. Przedmiot postępowania: leczenie uzależnień stacjonarne Lp. 1 kryterium jakość, kategoria: monitorowanie procesu terapii uzależnień.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. komisja konkursowa podjęła uchwałę w przedmiocie zmiany odpowiedzi udzielanych przez oferentów na pytania ankietowe zawarte w formularzu ofertowym.

W uchwale tej ustalono, że w przypadkach, gdy oferta zawiera sprzeczne, wzajemnie wykluczające się informacje, to jest wtedy, gdy odpowiedź na pytanie ankietowe o charakterze rankingującym stoi w opozycji do pozostałych informacji podanych przez oferenta w innych częściach formularza ofertowego lub w innej części oferty, należy wzywać oferenta do złożenia stosownych wyjaśnień, zaś po ich przyjęciu korygować odpowiednio odpowiedź i odejmować albo dodawać punkty.

Zasady przyjęte w uchwale komisji konkursowej stosowano do wszystkich sytuacji, które spełniały opisane w nich okoliczności w celu zachowania zasady równego traktowania świadczeniodawców wyrażonej w art. 134 ust. 1 ustawy, nie zaś tylko w odniesieniu do Oferenta.

Wydanie powyższej uchwały nie miało wpływu na sytuację skarżącego.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. do komisji konkursowej wpłynęły wyjaśnienia Oferenta na wezwanie z [...] sierpnia 2018 r., w których poinformował, że błędnie zaznaczył odpowiedź "Tak", gdyż prawidłowa odpowiedź brzmi "Nie".

Oferent wniósł o wprowadzenie w jego ofercie zmiany w powyższym zakresie, skutkującej zmniejszeniem liczby punktów za to kryterium z 5 do 0 pkt.

Komisja konkursowa uwzględniła ten wniosek, zmieniając punktację w powyższym zakresie z 5 do 0 pkt, jako że jedynie za spełnienie tego kryterium przyznaje się 5 pkt (§ 3 pkt 4 rozporządzenia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów w zw. z załącznikiem nr 4 - tabela nr 1 - 20. Przedmiot postępowania: leczenie uzależnień stacjonarne Lp. 1 kryterium jakość, kategoria: monitorowanie procesu terapii uzależnień).

W ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania z [...] sierpnia 2018 r. komisja konkursowa poinformowała, że do zawarcia umowy wybrano ofertę Oferenta, który uzyskał [...] pkt, natomiast nie wybrano pozostałych oferentów, z których skarżący uzyskał [...] pkt, zaś P. P. [...] pkt.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył skarżący.

Decyzją z [...] września 2018 r. oddalono odwołanie uznając, że komisja konkursowa zasadnie zmieniła punktację w powyższym zakresie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł skarżący.

Decyzją z [...] listopada 2018 r. utrzymano w mocy decyzję z [...] września 2018 r.

Skarżący wniósł skargę na decyzję z [...] listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Wyrokiem o sygn. akt III SA/Po 7/19 Sąd ten oddalił skargę.

Skarżący wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II GSK 1059/19 m. in.:

1. uchylił zaskarżony wyrok,

2. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2018 r.

W uzasadnieniu swego wyroku NSA wskazał, co następuje.

Oferta, o której mowa w ustawie to oferta w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), dalej: "K.c." (art. 66 § 1 K.c.).

W świetle art. 142 ust. 1-3 w zw. z ust. 5 i art. 148 ustawy oraz § 18 ust. 1 i 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oferta jest wiążąca i po terminie składania ofert nie może podlegać zmianom, w tym w szczególności w zakresie odnoszącym się do warunków oferty objętych (rankingowymi) pytaniami ankietowymi.

Po terminie składania ofert oferty nie może również zmienić komisja konkursowa, gdyż nie ma do tego podstaw prawnych.

Oznacza to, że bez podstawy prawnej komisja konkursowa wydała [...] sierpnia 2018 r. uchwałę dopuszczającą zmiany pierwotnie złożonych ofert.

Komisja konkursowa odrzuca ofertę, gdy zajdą nieusuwalne braki oferty (art. 149 ust. 1 ustawy) albo wzywa do usunięcia jej braków usuwalnych (art. 149 ust. 3 ustawy).

Do braków nieusuwalnych należy brak określony w art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. gdy oferta zawiera nieprawdziwe informacje.

Oferta zawierająca nieprawdziwe informacje, to oferta, której informacje nie korespondują z rzeczywistym stanem rzeczy mającym (mogącym mieć) istotne i miarodajne znaczenie dla oceny spełnienia przez ofertę oczekiwań zamawiającego oraz określonych przez niego warunków jej przyjęcia, a tym samym - na wynik postępowania.

Nie ma znaczenia, czy źródłem nieprawdziwości informacji zawartych w ofercie jest intencjonalność działań oferenta.

Każdy oferent jest ofertą związany i ponosi wszystkie konsekwencje złożenia oferty o określonej treści, w tym również ryzyko jej nieprzyjęcia w sytuacji, gdy nie koresponduje ona z wymogami określonymi przez zamawiającego w ogłoszeniu o otwarciu postępowania, a także ryzyko jej odrzucenia, gdy stanowiąc odpowiedź na ogłoszenie i określone nim warunki zawiera informacje nieprawdziwe, w podanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, a więc informacje, które przedstawiają stan rzeczy w sposób obiektywnie niezgodny ze stanem rzeczywistym.

Jeżeli zatem oferta konkurenta skarżącego w odniesieniu do pytania zawartego w pkt VIII.2.4.1 formularza ofertowego Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji zawierała odpowiedź "Tak", co nie było obiektywnie zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy w tym zakresie, to z uwagi na wszystkie konsekwencje wynikające z wiążącego charakteru tej oferty nie było podstaw, aby tą odpowiedź traktować jako inny niż określony art. 149 ust. 1 ustawy wymóg formalny ani jako brak dokumentacji mogący podlegać usunięciu w trybie art. 149 ust. 3 ustawy.

Zastąpienie w ofercie odpowiedzi "Tak" odpowiedzią "Nie" na pytanie rankingowe nie stanowi sanowania usuwalnych wad formalnych oferty, lecz stanowi jej zmianę, której dokonywanie po terminie składania ofert nie jest dopuszczalne, a żadnych warunków ku temu - w tym w trybie, w jakim miało to miejsce w sprawie - nie może tworzyć również komisja konkursowa.

W efekcie NSA uchylił nie tylko zaskarżony wyrok, ale również obie decyzje organu.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego od rozstrzygnięcia postępowania z [...] sierpnia 2018 r. organ decyzją z [...] lutego 2020 r. oddalił odwołanie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł skarżący.

Decyzją z [...] maja 2020 r. utrzymano w mocy decyzję z [...] lutego 2020 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, co następuje.

Z wyroku NSA wynika, że komisja konkursowa nie miała podstaw prawnych do wydania uchwały z [...] sierpnia 2018 r. i zmiany oferty Oferenta w zakresie odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1 formularza ofertowego Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji z "Tak" na "Nie".

Skutkiem tego jest pozostawienie bez zmiany odpowiedzi "Tak" na powyższe pytanie.

Odpowiedź ta nie może jednak skutkować odrzuceniem oferty Oferenta w trybie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Oferta Oferenta zawierała prawdziwą (tj. zgodną z rzeczywistością) odpowiedź "Tak" na sformułowane przez organizatora konkursu pytanie Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji. Do tej oferty załączono bowiem umowę z [...] lipca 2018 r. zawartą z P. C. na świadczenie usług w zakresie wykonywania superwizji terapii uzależnień w poradniach prowadzonych przez Oferenta, z której wynikało, że od [...] lipca 2018 r. superwizja będzie wykonywana podczas co najmniej 8 zjazdów w ciągu roku.

Pytanie dotyczące superwizji terapii uzależnień zawarte w formularzu ofertowym było nieprecyzyjne, stąd mogło wprowadzić oferentów w błąd. Pytanie to bowiem brzmiało: Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji.

Popełniony przez oferenta błąd był istotny, tj. gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

Stosownie zaś do przepisów rozporządzenia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów powyższy warunek (superwizja terapii uzależnień) winien być w formularzu ofertowym doprecyzowany zgodnie z definicją (wynikającą z § 3 pkt 4 tego rozporządzenia i zawartym w nim załączniku nr 4 - tabela nr 1 - 20. Przedmiot postępowania: leczenie uzależnień stacjonarne Lp. 1 kryterium jakość, kategoria: monitorowanie procesu terapii uzależnień) jako: Udokumentowane systematyczne zewnętrzne monitorowanie procesu terapii uzależnień przez osobę posiadającą wpis na prowadzoną przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych listę osób uprawnionych do prowadzenia superwizji lub przez osobę z listy superwizorów rekomendowanych przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii - co najmniej 8 razy w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, proporcjonalnie do czasu obowiązywania umowy we wskazanym okresie - w lokalizacji.

Trudno za nieprecyzyjność jednego z pytań winić Oferenta, nawet przy uznaniu, że jest profesjonalistą. Co więcej, Oferent [...] sierpnia 2018 r. uchylił się od błędu polegającego na udzieleniu nieprawidłowej odpowiedzi w formularzu ofertowym, a tym samym złożone w formularzu ofertowym oświadczenie odnośnie zapewnienia superwizji terapii uzależnień stało się od początku bezwzględnie nieważne i jako takie nie może wywoływać dla oferenta negatywnych skutków prawnych (art. 84 § 1 K.c.).

Powołanie się na błąd mogło doprowadzić do upadku jedynie części czynności prawnej. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu dotyczy oświadczenia woli w zakresie zadeklarowania w pkt VIII.2.4.1 formularza ofertowego spełniania warunku Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji, nie zaś całej oferty.

Aby podkreślić, że Oferent nie powinien odpowiadać za błąd w pytaniu w formularzu ofertowym, w drodze analogii można również wskazać na bogate orzecznictwo w sprawach odnoszących się do ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.), zgodnie z którym niedopuszczalne jest przerzucenie na wykonawcę (oferenta) odpowiedzialności za błędy wynikające z przyczyn leżących po stronie zamawiającego. Wprawdzie w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych (art. 138 ustawy), nie ma jednak przeszkód, aby w analizie pojęcia występującego na gruncie innej ustawy posłużyć się argumentacją wypracowaną w tej dziedzinie.

Wobec tego nie sposób zarzucić Oferentowi przedłożenia oferty zawierającej nieprawdziwe informacje w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem na niewłaściwie sformułowane w formularzu ofertowym pytanie Oferent odpowiedział zgodnie z prawdą, gdyż na dzień złożenia oferty spełniał warunek, o którym mowa w tym błędnie zadanym pytaniu (zapewniania superwizji terapii uzależnień - w lokalizacji), czego dowodem jest przedłożona umowa z [...] lipca 2018 r.

Komisja konkursowa, mając jednak na uwadze sprecyzowane w rozporządzeniu z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów prawidłowe brzmienie powyższego warunku, słusznie stwierdziła rozbieżność pomiędzy treścią odpowiedzi ankietowej udzielonej przez Oferenta w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego a załączoną umową z [...] lipca 2018 r. W umowie tej zawartej między P. C. a Oferentem w przedmiocie wykonywania superwizji nie ma bowiem udokumentowania zewnętrznego monitorowania procesu terapii uzależnień przez osobę posiadającą wpis na prowadzoną przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych listę osób uprawnionych do prowadzenia superwizji lub przez osobę z listy superwizorów rekomendowanych przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii - co najmniej 8 razy w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, proporcjonalnie do czasu obowiązywania umowy we wskazanym okresie.

O ile zatem zmiana odpowiedzi udzielonej w formularzu ofertowym przez komisję konkursową (z "Tak" na "Nie") była nieprawidłowa, to nieprzyznanie ofercie Oferenta punktów w tym zakresie było zasadne, gdyż faktycznie nie spełniał on warunku określonego w rozporządzeniu z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów.

W związku z powyższym prawidłowe było wezwanie z [...] sierpnia 2018 r. Oferenta do złożenia pisemnych wyjaśnień w opisanym zakresie. Nieprawidłowo zaś jedynie komisja konkursowa wskazała w tym wezwaniu, że na podstawie oświadczenia Oferenta wprowadzi zmiany w ankietach w zakresie zgodnym z oświadczeniem.

W konsekwencji brak podstaw do odrzucenia oferty Oferenta z powyższego powodu.

W postępowaniu komisja konkursowa nie stosuje przepisów K.p.a. Są one stosowane dopiero przez organ rozpatrujący odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu.

Skarżący - Wojewódzki Szpital [...] w K. - wniósł skargę na decyzję organu z [...] maja 2020 r. zarzucając naruszenie:

1. art. 153 p.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy wbrew ocenie prawnej i wbrew wskazaniom wyrażonym w wyroku NSA o sygn. akt II GSK 1059/19;

2. art. 154 ust. 6 w zw. z art. 149 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 139 ust. 4 ustawy i to w zw. z art. 6 K.p.a. polegające na:

a) przyjęciu, że komisja konkursowa posiada uprawnienie do modyfikowania w drodze uchwał norm prawnych wynikających z przepisów rangi ustawowej, wyłączając stosowanie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy;

b) stwierdzeniu ważności podjętej przez komisję konkursową uchwały z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zmiany odpowiedzi udzielanych przez oferentów na pytania ankietowe w formularzu ofertowym;

c) oparciu zaskarżonej decyzji o treść bezprawnej uchwały komisji konkursowej, której nieważność organ powinien był stwierdzić;

3. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.c. przez przyjęcie, że organ jest uprawniony do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia Oferenta złożonego pod wpływem błędu, podczas gdy Oferent oświadczenia takiego nie złożył, a następnie oparcie rozstrzygnięcia o rzekome oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia złożonego pod wpływem błędu;

- które to naruszenia stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W przypadku uznania, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją nieważną, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy przez jego niezastosowanie i uznanie, że prawidłowe było działanie komisji polegające na nieodrzuceniu oferty zawierającej nieprawdziwe informacje;

2. art. 149 ust. 3 ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dokonywanie przez komisję konkursową zmian w treści formularzy ofertowych złożonych przez oferentów jest dopuszczalne w trybie uzupełniania braków formalnych oferty;

3. art. 134 ust. 1 ustawy przez jego błędną wykładnię i uznanie, że działanie komisji polegające na wydaniu po zapoznaniu się z ofertami uchwały premiującej jednego z oferentów wbrew warunkom konkursu i obowiązującym przepisom nie naruszyło zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;

4. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 139 ust. 4 ustawy w zw. z § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że dopuszczalnym było wydanie przez komisję konkursową uchwały sprzecznej z przepisami ustawy i że komisja jest uprawniona do procedowania w oparciu o wydaną przez siebie uchwałę;

5. § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ przez jego niezastosowanie i uznanie, że działanie komisji konkursowej, polegające na samodzielnym dokonywaniu zmian w treści formularzy ofertowych w okresie, gdy oferent pozostaje związany ofertą, jest dopuszczalne;

co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 154 ust. 6 ustawy i wydaniem zaskarżonej decyzji.

Skarżący wniósł:

1. na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2020 r.;

2. ewentualnie, na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy (art. 153 p.p.s.a.).

Oznacza to, że zarówno organ, jak i Sąd, są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 1059/19.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

W myśl art. 139 ust. 1 ustawy zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie (art. 139 ust. 2 ustawy). Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu powołuje i odwołuje komisję konkursową w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 139 ust. 4 ustawy).

Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 ustawy). Kryteria oceny ofert są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy).

Odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty (art. 149 ust. 3 ustawy).

W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 ustawy otwiera zatem postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy. Jak stanowi art. 152 ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej wymieniono w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym - w art. 154.

Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest zatem ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zasady te są określone w przepisach ustawy oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 ustawy.

Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt III SA/Lu 940/14 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").

Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest zatem ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu więc nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Zarzuty skargi koncentrują się nie na tym, że ofercie złożonej przez skarżącego przyznano nieprawidłową liczbę punktów. Bezsporne i niekwestionowane jest bowiem, że uzyskała ona [...] pkt. Z kolei oferta Oferenta uzyskała [...] pkt, a trzeciego oferenta [...] pkt.

Zarzuty te natomiast dotyczą tego, że mimo udzielenia przez konkurenta skarżącego (Oferenta) nieprawdziwej odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego, jego (Oferenta) oferta nie została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, co miałoby - zdaniem skarżącego - wynikać z powyższego wyroku NSA.

Przyczynę tego stanu rzeczy skarżący upatruje w zasadach ustalonych w uchwale komisji konkursowej z [...] sierpnia 2018 r., która w świetle wyroku NSA była wydana bez podstawy prawnej.

Zdaniem skarżącego oferta Oferenta winna zostać odrzucona, a inne rozstrzygnięcie narusza zasadę równości i konkurencyjności.

Kluczową dla rozstrzygnięcia kwestią jest więc to, czy były podstawy do odrzucenia oferty Oferenta.

W ocenie Sądu takich podstaw nie było, a nadinterpretacją wyroku NSA jest twierdzenie, że uznał on, iż oferta Oferenta z powodu podanie nieprawdziwych informacji (odpowiedź "Tak" na pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego) winna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu, że nawet gdyby uznać, że podana przez Oferenta powyższa odpowiedź jest nieprawdziwa, to dotyczy ona kryterium określonego nie w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego, ale kryterium, o którym mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i zawartym w nim załączniku nr 4 - tabela nr 1 - 20. Przedmiot postępowania: leczenie uzależnień stacjonarne Lp. 1 kryterium jakość, kategoria: monitorowanie procesu terapii uzależnień. Kryterium to brzmi: Udokumentowane systematyczne zewnętrzne monitorowanie procesu terapii uzależnień przez osobę posiadającą wpis na prowadzoną przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych listę osób uprawnionych do prowadzenia superwizji lub przez osobę z listy superwizorów rekomendowanych przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii - co najmniej 8 razy w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie, proporcjonalnie do czasu obowiązywania umowy we wskazanym okresie - w lokalizacji. Bezsporne jest, że Oferent tak określonego kryterium nie spełniał, na co wskazuje umowa z [...] lipca 2018 r.

Niemniej jednak, jak zasadnie podniósł organ, pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego nie oddaje treści wskazanego wyżej kryterium, lecz wskazuje jedynie bardzo skrótowo: Superwizja terapii uzależnień - w lokalizacji. Umowa z [...] lipca 2018 r. wskazuje, że Oferent podał prawdziwą odpowiedź na to pytanie ("Tak"), gdyż rzeczywiście określone w pytaniu kryterium spełniał.

Zasadnie zatem organ przyjął, że Oferent nie może ponosić ujemnych konsekwencji działania organizatora konkursu.

Powyższe oznacza, że organ nie naruszył art. 153 p.p.s.a.

Nie jest też zasadne stanowisko skarżącego, jakoby organ uznał ważność uchwały komisji konkursowej z [...] sierpnia 2018 r. Odpowiedź na pytanie zawarte w pkt VIII.2.4.1. formularza ofertowego nie została zmieniona, natomiast w danym zakresie nie przyznano Oferentowi punktów, gdyż w rzeczywistości nie spełniał kryterium, o którym mowa w rozporządzeniu z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów, a jedynie odpowiedział prawdziwie na zadane mu pytanie.

Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. W szczególności nie naruszono § 18 ust. 4 zarządzenia Prezesa NFZ z 14 marca 2017 r. stanowiącego, że po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.

Należy mieć na uwadze, że w ogłoszeniu o postępowaniu wskazano, że maksymalna liczba umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania wynosi jedna. Różnica między liczbą punktów uzyskanych przez ofertę skarżącego ([...]) a ofertę Oferenta ([...]) wynosi [...] i to już po uwzględnieniu braku spełnienia przez Oferenta rzeczywistego kryterium z rozporządzenia z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów.

Wiodącą zasadą obowiązującą w toku całego postępowania, mającego na celu wyłonienie świadczeniodawcy świadczeń, jest obowiązek Funduszu zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i gwarantowania uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1 ustawy). Zasada równego traktowania świadczeniodawców może przejawiać się w różnych aspektach, natomiast przejawem jej realizacji jest stosowanie takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Niedopuszczalne jest stosowanie do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 2394/15 - dostępny w CBOSA). Biorąc pod uwagę powyższe należy podnieść, że wobec wszystkich ofert stosowano te same kryteria i warunki.

Nie są też zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. W szczególności należy wskazać, że organ nie naruszył art. 6 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.c., jako że niezależnie od oceny skuteczności uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, w związku z błędnie zadanym pytaniem, nie było podstaw do odrzucenia oferty Oferenta, a jedynie do nieprzyznania mu punktów przewidzianych w załączniku nr [...] do rozporządzenia z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.