Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1195/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 155 art. 16
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg F. W. i O. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz F. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz O. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] nr [...] Prezydent M. [...], działając na podstawie art. 155 i art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84, art. 87 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku"), a także § 3 ust. 1 pkt 66 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), po rozpatrzeniu wniosku R. W., wydał decyzję zmieniającą ostateczną decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...] orzekając:

1. brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany zapisów punktu IV.3 przedmiotowej decyzji Prezydenta M. [...],

2. wykreślić zapis punktu IV. 3 przedmiotowej decyzji Prezydenta M. [...] o następującej treści: "Dla potrzeb monitoringu należy zamontować w zmodernizowanej przepławce skaner do automatycznego zliczania ryb (np. typu Vaki), zintegrowany z kamerą w najwyższej możliwej komorze przepławki (preferowane komory 1-5); w przypadku braku technicznych możliwości zamontowania okna do celów monitoringu w komorach 1-5, należy takie okno zamontować w górnej lub środkowej części przepławki) np. komory na wysokości elektrowni wodnej), a skaner w jednej z komór 1-3 od strony wody górnej",

3. pozostałe warunki decyzji pozostają bez zmian.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Prezydent M. [...] (zwany dalej "Prezydentem" podniósł, iż na wniosek R. W. z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] prowadzono postępowanie administracyjne w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. przebudowa i remont obiektów stopnia wodnego we [...] (obejmującego m.in. przebudowę przepławki dla ryb) w zakresie rezygnacji z punktu IV. 3, ww. decyzji o następującej treści:

"Dla potrzeb monitoringu należy zamontować w zmodernizowanej przepławce skaner do automatycznego zliczania ryb (np. typu Vaki), zintegrowany z kamerą w najwyższej możliwej komorze przepławki (preferowane komory 1-5); w przypadku braku technicznych możliwości zamontowania okna do celów monitoringu w komorach 1-5, należy takie okno zamontować w górnej lub środkowej części przepławki (np. komory na wysokości elektrowni wodnej), a skaner w jednej z komór 1-3 od strony wody górnej".

Jak wskazano, wnioskowana zmiana związana jest przede wszystkim z brakiem zgody spółki E. W. na wykonanie okien monitoringu w ścianie Elektrowni Wodnej [...]. Uzasadnieniem stanowiska E. jest zagrożenie związane z naruszeniem konstrukcji obiektu, ograniczenie możliwości eksploatacji części urządzeń technologicznych, a przede wszystkim istotny wzrost związanych z tym zagrożeń dla bezpieczeństwa osób i mienia. Brak zgody elektrowni całkowicie uniemożliwia realizację II etapu docelowego monitoringu przepławki. Ponadto próba zamontowania okna monitoringowego wiązałaby się z koniecznością wyłączenia przepławki na okres minimum 6 miesięcy. Zatem droga migracji ryb zostałaby zamknięta, powodując straty dla ichtiofauny, wobec potwierdzonego monitoringiem skutecznego funkcjonowania przebudowanej przepławki.

Prezydent zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgoda strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Niezbędnym zatem do zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo jest spełnienie następujących przesłanek:

. zgoda strony (wnioskodawca składając wniosek o zmianę decyzji taką zgodę wyraził),

. brak przeciwwskazań w przepisach szczególnych - w tym przypadku przepisem szczególnym jest ustawa udostępnianiu informacji o środowisku, której art. 87 stwierdza, że w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przepis art. 155 k.p.a. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

. za jej zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony - w przedmiotowej sprawie obie te przesłanki mają miejsce, zmiana decyzji jest niezbędna dla wnioskodawcy do pozyskania dofinansowania na realizację w ramach projektu POIiŚ (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko) na lata 2014-2020. Starania o włączenie przedmiotowej inwestycji do dofinansowania w ramach projektu POIiŚ na lata 2007-2013 nie powiodły się. Ponadto wnioskodawca potrzebuje zmiany pierwotnej decyzji do uzyskania nowej decyzji -pozwolenia na realizację inwestycji.

Jednocześnie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wprowadza wymóg zastosowania procedury wymaganej przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach również do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie administracyjne, dotyczące zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym uczestniczą te same podmioty, które brały udział w wydawaniu pierwotnej decyzji. W tym przypadku mowa o czterech organizacjach ekologicznych, którym zgodnie z zapisem art. 44 ust, 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przysługuje prawo do uczestnictwa na prawach strony w niniejszym postępowaniu.

Organ administracji wyjaśnił również, iż na początku prowadzenia niniejszego postępowania dokonał błędnej interpretacji cytowanych powyżej przepisów odnoszących się do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wystąpił do wszystkich czterech organizacji ekologicznych o wyrażenie/bądź nie zgody na wnioskowaną zmianę. Przepis art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowiskuwprowadza pewne odstępstwo w jego stosowaniu, a mianowicie ogranicza zakres jego obowiązywania w zakresie konieczności uzyskania zgody na zmianę decyzji innych stron uczestniczących w postępowaniu. Oznacza to, że zmiana decyzji nie wymaga zgody innych stron, niż Wnioskodawcy, który w przedmiotowej sprawie wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r. W związku z tym nie można uwzględnić pisma Fundacji G. z dnia [...] czerwca 2015 r. odnoszącego się do braku wyrażenia zgody na zmianę ww. decyzji Prezydenta.

Planowane przedsięwzięcie w ocenie Prezydenta należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie. Ponadto przedmiotowe przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 66 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako budowle piętrzące wodę inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 35 i 36, na wysokość nie mniejszą, niż 1 m.

Biorąc pod uwagę powyższą kwalifikację stwierdzono, że jest to przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czyli inwestycji, dla których raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany.

Ponadto na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku wystąpiono o opinię dotyczącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...].

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] na podstawie dokumentów przedłożonych w pierwotnym postępowaniu, tj., w latach 2010-2011, pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Po uzupełnieniu przez Inwestora wniosku o kartę informacyjną przedsięwzięcia w opinii z dnia [...] marca 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. wskazał, że dla realizacji planowanej inwestycji, nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Po przeanalizowaniu wszystkich aspektów, w tym także wskazanych wyżej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ orzekający stwierdził, że rezygnacja z budowy okien do monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Stosownie do art. 63 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji środowisku Prezydent w dniu [...] marca 2016 r. wydał postanowienie w którym odstąpił od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zakres przedsięwzięcia, dla realizacji którego wydana została w dniu [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmował:

1. poprawę stanu zagęszczenia korpusu i podłoża zapory czołowej, wykonanie przesłony przeciwfiltracyjnej wzdłuż muru oporowego na lewym przyczółku zapory.

2. rozbudowę automatycznego systemu pomiarowo-kontrolnego stopnia (ASTKZ).

3. remont jazu w zakresie konstrukcji urządzeń mechanicznych i elektrycznych.

4. remont śluzy i awanportów.

5. przebudowę przepławki dla ryb.

Organ administracji stwierdził, że powyższe przedsięwzięcie było już przedmiotem szczegółowej analizy w oparciu o raport oddziaływania na środowisko. Postępowanie zostało zakończone wydaniem w dniu [...] kwietnia 2011 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, natomiast jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, zmiana obejmuje jedynie wykreślenie punktu IV.3. wyżej wskazanej decyzji odnoszącego się do rezygnacji z zamontowania okna do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę.

Rezygnacja z budowy okien monitoringowych zdaniem organu nie spowoduje presji wywieranej na środowisko; nie występują zatem przesłanki do szczegółowej analizy warunków wymienionych w art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ wnioskowana zmiana nie spowoduje m.in. występowania emisji i innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważnej awarii, wielkości i złożoności oddziaływania, czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Zapisy tego artykułu były rozważane podczas wydawania pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie uległy zmianom.

Jak stwierdzono, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne zostało już zrealizowane. Nie wykonano jedynie części robót budowlanych polegających na:

1. wykonaniu okien monitoringowych skuteczności działania przepławki w ścianie filara przepławki od strony hali elektrowni wraz z zabudową okien obserwacyjnych, wydzielenie, zagospodarowanie i wyposażenie pomieszczeń wewnątrz hali elektrowni dla potrzeb prowadzenia docelowego monitoringu migracji ryb,

2. zmodernizowanie progu podpiętrzającego poniżej stopnia, aby był w pełni drożny dla wstępujących wędrówek ryb.

Sama przebudowa przepławki dla ryb została zakończona w sierpniu 2014 r. Ponadto została wyposażona w urządzenia do monitoringu migracji ryb, tj. pułapkę dla odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi ryby oraz skaner do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną. Zakończono także ocenę skuteczności przebudowanej przepławki w odniesieniu do efektywności przepławki przed przebudową.

Zdaniem Prezydenta zamontowanie okna w konstrukcji przepławki ma charakter działania wspomagającego w ramach prowadzonego monitoringu przepływu ryb w przebudowywanej przepławce i nie ma znaczenia dla funkcjonowania samego urządzenia udrażniającego korytarz migracji organizmów wodnych na Wiśle. Do celów monitoringu lub ogólnej obserwacji przepływających ryb zamontowano w przepławce skaner służący do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną oraz pułapkę do odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi ryby, co jest zgodne z pierwotną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Z analizy przedstawionej w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że wykonanie okna do celów monitoringu w ścianie pomiędzy elektrownią, a przebudowywaną przepławką spowoduje bezpośrednie wyłączenie przepławki z eksploatacji (na czas trwania robót) na okres minimum 6 miesięcy. Pociąga to za sobą utratę co najmniej dwóch głównych ciągów migracyjnych ryb anadromicznych, tj. certy, troci i łososia oraz pogorszenie warunków migracyjnych organizmów wodnych. Wykonanie okna monitoringowego wiązałoby się przede wszystkim z możliwością wystąpienia katastrofy budowlanej, której skutek mógłby być nieprzewidywalny zarówno dla środowiska jak i mieszkańców całego regionu, przy czym zainstalowane na przepławce urządzenia do monitoringu (skaner zintegrowany z kamerą podwodną i pułapka) są wystarczające do prowadzenia obserwacji przemieszczających się ryb i dają dużo informacji na temat ich migracji. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są przedłożone przez Inwestora wyniki monitoringu przeprowadzonego w 2015 r.

Prezydent wyjaśnił również, że działki objęte inwestycją w części znajdują się na obszarach, na których obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady M. [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr [...], poz. 2165), a w części na obszarach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązuje. W ww. dokumentach głównym przeznaczeniem obszaru inwestycji jest zabezpieczenie piętrzenia wodnego przed zalaniem terenu. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obszarze dorzecza W., dla którego opracowano Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W., przyjęty uchwałą Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2011 r. (M.P. z dnia [...] czerwca 2011 r" Nr [...], poz. 549). Znajduje się ono w obszarze dwóch jednolitych częściach wód powierzchniowych (JCWP): PLRW20000275999 - Zbiornik [...] i PLRW20002127911 - W. od wypływu ze Zbiornika [...] do granicy Regionu Wodnego Środkowej W.. Są to silnie zmienione części wód, których stan oceniono jako zły. Dla pierwszej z nich: PLRW20000275999 - Zbiornik [...], celem środowiskowym jest osiągnięcie dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego. Dla drugiej PLRW20002127911 - W. od wypływu ze Zbiornika [...] do granicy Regionu Wodnego Środkowej W., celem środowiskowych jest osiągnięcie dobrego potencjału ekologicznego i utrzymanie dobrego stanu chemicznego. Ponadto rzeka W. w analizowanym fragmencie została wyznaczona jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty W. Dolina W. PLH040039. Celem środowiskowym dla szlaku migracji anadromicznego przedmiotu ochrony do obszarów Natura 2000 jest ciągłość ekologiczna wg. wymagań łososia (brak barier > 50 cm). W ww. Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. zapisano, że dla PLRW20000275999 - Zbiornik [...], celem środowiskowym jest osiągnięcie dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego, przy czym, w związku z derogacjami, wynikającymi z art. 4.4. oraz art. 4.7. Ramowej Dyrektywy Wodnej, ze względu na brak możliwości technicznych osiągnięcia celu środowiskowego i planowana modernizacja stopnia, cel ten nie musi być osiągnięty do roku 2015 r.

Rezygnacja z okien w ścianie filara przepławki, w ocenie orzekającego organu nie zwiększa ingerencji człowieka na elementy środowiska przyrodniczego. Niewykonanie robót budowlanych w obrębie filara przepławki zmniejszy presję na środowisko, skracając czas oddziaływania człowieka (hałas, zakłócenia drożności przepławki w okresie wzmożonej migracji ryb przez przepławkę, która przypada na okres wiosenno-jesienny będący terminem realizacji robót budowlanych), które byłyby niezbędne w trakcie wykonywania robót budowlanych na terenie przepławki i w obrębie obiektów E. W.. Rezygnacja z montażu okien monitoringu nie spowoduje zwiększenia ryzyka wystąpienia katastrofy budowlanej. Niewykonanie okien monitoringu nie ma wpływu na migrację ryb przez przepławkę, a to stanowi zasadniczy cel wykonania przebudowy obiektu. Prowadzony po przebudowie przepławki monitoring dowodzi tego, że ryby bardzo dobrze pokonują przepławkę, a także, że zainstalowane urządzenia monitorujące (skaner zintegrowany z kamerą podwodną i pułapką) są wystarczające do prowadzenia obserwacji przemieszczających się ryb oraz do uzyskania informacji na temat ich migracji.

Prowadzone postępowanie, w przekonaniu Prezydenta nie wykazało pogorszenia potencjału ekologicznego ani zagrożenia nieosiągnięciem dobrego potencjału ekologicznego w wyniku zmiany zapisów punktu IV. 3. decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, a rezygnacja z zamontowania okien do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie będzie skutkować zmianą zakresu, charakteru i skali przewidywanych oddziaływań, uwzględnionych w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie wiąże się także z przeprojektowaniem przedmiotowej inwestycji, wprowadzeniem nowych parametrów technicznych i lokalizacji planowanych urządzeń lub koniecznością zastosowania innych rozwiązań budowlanych.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent odniósł się także do stanowiska, które przedstawiła skarżąca Fundacja G. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Fundacja przedstawiła następujące uwagi:

1. zarzut do uzasadnienia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (znak: W..42.302.2015.B..3), w której napisano, że "zamontowanie okna w konstrukcji przepławki ma charakter działania wspomagającego i nie ma znaczenia dla funkcjonowania samego urządzenia udrażniającego korytarz migracji organizmów wodnych na Wiśle". Zdaniem Fundacji taki pogląd jest forsowany przez RZGW w celu uchylenia się od wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie działań łagodzących i monitoringu. Jednocześnie Fundacja stwierdziła, że to zamontowanie kamery podwodnej należy potraktować jako działanie wspomagające i tymczasowe.

W ocenie organu montaż okna do celów monitoringu ryb przez przepławkę był zadaniem zaproponowanym do realizacji dla Inwestora przez organizacje ekologiczne. Nie podważalny jest także fakt, iż Inwestor wyraził zgodę na wpisanie powyższego warunku w decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jednak należy pamiętać, iż na etapie planowania inwestycji nie wszystkie okoliczności muszą być do końca znane, szczególnie przy tak dużej ilości prac do zrealizowania jak przy omawianym projekcie. Ponadto należy mieć na uwadze fakt, iż analizowane okno monitoringowe nie było propozycją samego Wnioskodawcy. Nie oznacza to, iż RZGW lekceważy, czy wręcz uchyla się od spełnienia wszystkich obowiązków nałożonych decyzjami administracyjnymi. W niniejszej sprawie problemem jest brak zgody E. W. na wykonanie okien monitoringu w ścianie elektrowni, co zdaniem specjalistów w tej dziedzinie spowodowałoby naruszenie konstrukcji obiektu, ograniczenie możliwości eksploatacji części urządzeń technologicznych, a przede wszystkim mogłoby skutkować zagrożeniami dla bezpieczeństwa osób i mienia. Brak zgody został wydany dwukrotnie. Oprócz spełnienia powyższego warunku RZGW stara się wywiązać z nałożonych obowiązków względem monitoringu. Jak już wcześniej wspomniano przepławka jest wyposażona w urządzenia takie jak: pułapka dla odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi ryby oraz skaner do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną. Po wykonaniu niezbędnej oceny skuteczności zamontowanych urządzeń do monitoringu ryb okazało się, że urządzenia te spełniają swoja rolę obserwacyjną i naukową. Wobec tego montaż okna monitoringowego ma charakter wspomagający, w odniesieniu do funkcjonującego już na przepławce systemu monitoringu.

2. Zarzut, że RDOŚ w swojej opinii pominął oddziaływanie stopnia [...] na liczne specjalne obszary ochrony siedlisk Natura 2000 poniżej i powyżej stopnia, w których przedmiotem są migrujące gatunki ryb i minogów.

Biorąc pod uwagę charakter rozpatrywanej sprawy, w ocenie organu szczegółowa analiza powyższych zagadnień nie jest konieczna, ponieważ nie będą podejmowane żadne działania na stopniu wodnym [...], które mogłyby mieć wpływ na ochronę migrujących gatunków ryb oraz ochronę siedlisk Natura 2000.

3. Wniosek o włączenie dowodów w sprawie i uwzględnienie w rozstrzygnięciu organu wszystkich pism i dowodów przesyłanych przez Fundacje w ramach postępowań znak: [...] i S.6220.1.2015, m.in. pisma z dnia [...].09.2015 r. oraz przesłanej pocztą elektroniczną prezentacji pokazującej europejskie standardy monitoringu migracji ryb na przykładzie stopnia [...] na Renie.

Przytoczone powyżej znaki spraw dotyczyły prowadzonych postępowań na wniosek RZGW w zakresie:

. S.6220.1.2015 zmiany decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...] z podziałem na obiekty (...) w zakresie przedłużenia terminu realizacji następujących obiektów: modernizacja progu podpiętrzającego (poniżej stopnia), zbudowanie nowej przepławki dla ryb, przeprowadzenie adaptacji śluzy żeglugowej do dnia [...] grudnia 2020 r.,

. S.6220.38.2015 wyjaśnienia wątpliwości co do treści punktu IV.3. decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...] (...) odnośnie zamontowania okna do celów monitoringu ryb przez przepławkę,

a więc dotyczyły zagadnień związanych tematycznie z prowadzonymi postępowaniami.

W ocenie organu wszelkie przedłożone przez Fundację pisma w postaci: opinii, stanowisk, ekspertyz były traktowane jako dowody i uwzględnione w ostatecznym rozstrzygnięciu danej sprawy. Wobec tego dostarczone przez Fundację wyżej wspomniane pisma były przedmiotem poprzednio prowadzonych postępowań, zakończonych w jednym przypadku wydaniem decyzji, a w drugim postanowienia i w niniejszej sprawie nie będą ponownie przytaczane. To samo dotyczy pisma z dnia [...] września 2015 r., na które powołuje się Fundacja, a które odnosi się tylko i wyłącznie do stanowiska Fundacji wyrażonego w sprawie interpretacji zapisów punktu IV.3. i zawierającego sugestie w jaki sposób można by rozwiązać system monitoringu przepławki ryb na stopniu wodnym [...], na przykładzie stopnia [...] na Renie.

W niniejszym postępowaniu organ uwzględnił natomiast dwa pisma przekazane przez Fundację G.; pierwsze pismo z dnia [...] czerwca 2015 r. dotyczące zgłoszonych uwag odnośnie konieczności przeprowadzenia obowiązkowej oceny oddziaływania na środowisko przy każdorazowej zmianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również przedstawionego rozważania na temat właściwości organu do prowadzenia postępowania, zdaniem Fundacji właściwym organem jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska; drugie pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r., które aktualnie jest przedmiotem rozpatrzenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., Prezydent wskazał, iż wydając pierwotną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie objęte wnioskiem zakwalifikowano do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czyli do grupy przedsięwzięć, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Na podstawie uzyskanych opinii organów współdziałających przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w pierwotnym postępowaniu została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko.

Prezydent stwierdził ponadto, że w związku z treścią art. 87 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku organ wydający decyzję zmieniającą uwarunkowania środowiskowe przeprowadza ponowne merytoryczne postępowanie. Tak więc, z uwagi na kwalifikację inwestycji organ uwzględnił zapisy art. 59 ust. 1 lit. b) ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku tj. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ww. ustawy. W wyniku prowadzenia procedury nie zachodziły przesłanki, aby w rozpatrywanym przypadku istniała konieczność przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko.

Ponadto podkreślono, iż przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku nie wskazują, żeby w sytuacji zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obligatoryjnie istniała konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Taki obowiązek bądź jego brak wynika zawsze z przeprowadzonego postępowania. W niniejszej sprawie obowiązek taki nie został nałożony.

Prezydent odniósł się również do kwalifikacji przedsięwzięcia wskazanej przez Fundację, mianowicie do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. § 2 ust. 1 pkt 34 i 35 oraz § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wyjaśnił, że wymieniona wyżej kwalifikacja odnosi się do: portów lub przystani morskich, akwenów portowych (§ 2 ust. 1 pkt 34), jak również do zapór lub innych budowli, do zatrzymywania i gromadzenia nie mniej niż 10 mln m3 nowej lub dodatkowej wody (§ 2 ust. 1 pkt 35). W przypadku omawianego przedsięwzięcia mowa jest o budowli piętrzącej wodę jako budowli hydrotechnicznej, umożliwiającej stałe lub okresowe piętrzenie wody ponad przyległy teren, o wysokości piętrzenia ponad 1 m i o pojemności powyżej 5 mln m3, ale nie przekraczającej 10 mln m3 wody (§ 3 ust. 1 pkt 66 lit. d), dlatego przedstawiona przez Fundację kwalifikacja jest błędna.

Poza powyższym wskazano, że Fundacja wskazała także rozważenie właściwości organu do prowadzenia niniejszego postępowania, czyli regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zgodnie z zapisem art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku regionalny dyrektor jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wskazuje powyższa analiza kwalifikacji, niniejsze przedsięwzięcie w ocenie Prezydenta jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i organem właściwym zarówno do wydania pierwotnej decyzji jak i zmiany tej decyzji jest Prezydent.

4. Zarzut, że RDOŚ w cytowanej opinii zaprezentował pogląd, że "niewykonanie robót budowlanych w obrębie filara przepławki zmniejszy presję na środowisko, skracając czas oddziaływania człowieka" oraz że zamontowanie okna wiązałoby się z "koniecznością wyłączenia przepławki na okres minimum

6 miesięcy", który jest niewiarygodny. Zdaniem Fundacji organ opiniujący bezkrytycznie przyjął argumenty Wnioskodawcy, nie dokonując samodzielnej oceny co do rzeczywistego czasu potrzebnego na zamontowanie okna.

Zdaniem Prezydenta, wydając opinię organ dokonuje analizy przedsięwzięcia wyłącznie z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, a w niniejszej sprawie odniesiono się do ewentualnych uciążliwości (np. emisja hałasu), jakie mogłyby nastąpić w przypadku wykonywania robót budowlanych związanych z montażem okna monitoringowego, czyli odniesienie się do przepisów art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku. Jest to standardowa opinia organu współdziałającego przy procedurze tzw. "decyzji środowiskowych" i nie można w tym przypadku mówić o niewiarygodności takiego stwierdzenia.

Zdaniem Prezydenta RDOŚ w swojej opinii miał prawo powołać się na przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia twierdzenie, że przez minimum 6 miesięcy przepławka musiałaby być zamknięta z powodu wykonywanych prac budowlanych, natomiast karta informacyjna przedsięwzięcia została przygotowana przez osoby wyspecjalizowane i dokonana w niej analiza wpływu planowanych zmian na elementy środowiska przyrodniczego stanowi istotny element rozstrzygnięcia, a organ wydając opinię musi wziąć pod uwagę treść znajdującą się w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i na jej podstawie możliwe jest wydanie odpowiedniej opinii.

W przypadku przyjęcia argumentacji RZGW odnośnie czasu potrzebnego na wykonanie okien monitoringowych, organ opiniujący oparł się na opinii ekspertów ze strony Wnioskodawcy, którzy posiadają wiedzę na temat aspektu technicznego dotyczącego przybliżonego okresu realizacji robót związanych z koniecznością zamknięcia przepławki. Ponadto podkreślono, że organy administracji z zakresu ochrony środowiska nie mogą ingerować w harmonogram prac budowlanych zaproponowanych przez Wnioskodawcę.

5. Zarzut niewykonania działań minimalizujących wpisanych w decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie udrożnienia progu podpiętrzającego dla migracji ryb.

Zdaniem organu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie określa na czym dokładnie prace modernizacyjne progu podpiętrzającego miałyby polegać. W tego rodzaju decyzjach nie wskazuje się sposobu wykonywania prac budowlanych, tylko posługuje się stwierdzeniem, że prace muszą być wykonane w taki sposób, aby próg podpiętrzający był w pełni drożny dla wstępujących wędrówek ryb. Z informacji przekazanych przez RZGW wynika, że w celu udrożnienia progu podpiętrzającego zostały podjęte wszelkie kroki zmierzające do realizacji zadania dotyczącego modernizacji progu, w taki sposób by przedmiotowy próg był w pełni drożny dla wstępujących wędrówek ryb.

6. Wniosek o włączenie do sprawy raportu serii SPR nr [...] Instytutu G. i H. P. W. z lipca 2012 r., powstałego na zlecenie H. w ramach przygotowania dokumentacji projektowej modernizacji stopnia.

Wyżej wspomniany raport w ocenie Prezydenta nie jest dokumentem niezbędnym do podjęcia decyzji w niniejszej sprawie. Należy mieć na uwadze fakt, że raport ten był sporządzony na zlecenie Wnioskodawcy i nie był ani nie jest wymagany w omawianej sprawie. Ponadto należy zważyć na datę sporządzenia powyższego dokumentu, czyli 2012 r., wtedy to Wnioskodawca był na etapie uzyskiwania szeregu decyzji i pozwoleń administracyjnych, cały czas dla planowanego przedsięwzięcia, przy czym na każdym etapie czy to planowania, czy realizacji inwestycji, mogą nastąpić zmiany projektowe, dlatego też nie zachodzą przesłanki, aby treść raportu była uwzględniona w niniejszym postępowaniu.

7. Zarzut, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją prawomocną, a że żadna ze stron, w tym operator elektrowni nie skorzystały ze środka odwoławczego. Zdaniem Fundacji nie zaszły nowe przesłanki tylko mowa jest o braku woli RZGW do zrealizowania w pełni prawomocnej decyzji.

Prezydent zgodził się ze stanowiskiem Fundacji w kwestii prawomocności decyzji oraz faktu, że nikt z wyżej wymienionych stron postępowania nie złożył odwołania, czy nie zgłosił zastrzeżeń co do warunków wpisanych w decyzję. [...] jednak na mocy art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdej chwili uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, dlatego w omawianym przypadku była możliwość zastosowania powyższego zapisu. Nie uwzględniono jednak stanowiska Fundacji dotyczącego braku nowych przesłanek do zmiany decyzji i braku woli RZGW do realizacji postanowień z decyzji, gdyż w niniejszej sprawie pojawiły się nowe okoliczności w postaci ekspertyzy E. W. w sprawie niewyrażenia zgody na zamontowanie okna w celach monitoringu ryb przez przepławkę, co związane jest z warunkiem wpisanym w decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Stąd też konieczne stało się dokonanie zmiany przedmiotowej decyzji w ww. zakresie.

Prezydent podkreślił, iż Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie uchyla się od obowiązku zrealizowania w całości inwestycji zgodnie z warunkami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na skutek zaistniałej sytuacji w temacie braku możliwości montażu okna do celów monitoringu, RZGW zmuszone było do rozwiązania tej problematycznej sytuacji. Wykreślenie z pierwotnej decyzji zapisu dotyczącego montażu okien monitoringowych zdaniem organu nie oznacza, że nie będzie prowadzony monitoring ryb przez przepławkę. W chwili obecnej istnieje możliwość obserwacji ryb z wykorzystaniem zamontowanych urządzeń takich jak: skaner do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z podwodną kamerą i pułapka dla ryb. Jak wynika z danych monitoringu przeprowadzonego od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r. ww. urządzenia są wystarczające do prowadzenia obserwacji przemieszczających się ryb i oraz ich migracji.

Mając powyższe na uwadze Prezydent stwierdził, że wskazane zastrzeżenia Fundacji G. nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji przedłożonej przez Wnioskodawcę, jak również w materiale dowodowym zgromadzonym podczas prowadzonego postępowania, dlatego biorąc pod uwagę otrzymane opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak również fakt, iż rezygnacja z zamontowania okien do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie będzie skutkować zmianami zakresu, charakteru i skali przewidywanych oddziaływań uwzględnionych w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Fundacja wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzji zarzucono naruszenie art. 84 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez pominięcie procedury oceny oddziaływania na środowisko i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zmieniającej prawomocną decyzję poprzedzoną taką procedurą, gdy tymczasem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie poprzedzona oceną oddziaływania na środowisko powinna stwierdzać jedynie brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny i nie może określać żadnych warunków jego realizacji.

Zarzucono ponadto naruszenie art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji dowodów przedstawionych przez Fundację oraz innych dowodów wskazanych przez Fundację w toku postępowania.

Jednocześnie, na podstawie art. 142 k.p.a.Fundacja zaskarżyła w całości postanowienie Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r. o nie nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie Stopnia Wodnego [...] - w zakresie wykreślenia zamontowania okna dla celów monitoringu.

W uzasadnieniu odwołania Fundacja wskazała w szczególności, że wykreślenie przedmiotowego punktu zaskarżonej decyzji oznacza brak możliwości oceny skuteczności działania przepławki oraz innych działań minimalizujących zawartych w decyzji nr [...]. Podniosła, że warunki realizacji przedsięwzięcia, w tym działania służące monitoringowi skutków środowiskowych przedsięwzięcia, zgodnie z ustawą, mogą zostać określone wyłącznie w sytuacji, gdy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzone jest oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Fundacja powołała art. 87 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zmiany decyzji środowiskowej stosowane są odpowiednio przepisy działu V i VI ustawy, co oznacza, że przy zmianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy stosować ten sam tryb postępowania, który przewidziany jest dla jej wydania. Jako dodatkowy argument przemawiający za uchyleniem zaskarżonej decyzji przedstawiono praktyczne zakończenie realizacji przedsięwzięcia, którego decyzja dotyczy.

Argumentując naruszenie art. 75 i 77 k.p.a. Fundacja wskazała, że organ I instancji nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji całego dostępnego materiału dowodowego. Pomimo wniosku Fundacji nie rozpatrzył m. in. raportu serii SPR nr [...] Instytutu G. i H. P. W. z lipca 2012 r., powstałego na zlecenie H. Sp. z o.o. w ramach przygotowywania dokumentacji projektowej modernizacji stopnia, który wskazuje na brak zagrożenia dla stateczności obiektów stopnia poprzez zamontowanie okna monitoringowego w ścianie pomiędzy elektrownią a przepławką. Podniosła, że przywołany dokument jest jedyną ekspertyzą, dotyczącą stateczności budowli opartą o przeprowadzone badania, a został przez organ I instancji odrzucony.

Stwierdzono ponadto, że w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności, a opinia firmy E. W. ("Głos w dyskusji") nie była poparta żadnymi badaniami, więc trudno ją traktować jako obiektywny dowód w sprawie.

Zdaniem odwołującej się, Prezydent nie uwzględnił w wydanym rozstrzygnięciu podnoszonego przez Fundację znaczenia stopnia [...] dla wędrówek ryb w całym dorzeczu W., a monitoring migracji ryb przez stopień ma kluczowe znaczenie dla oceny stanu ochrony gatunków wędrownych ryb i minogów w całym dorzeczu W., w tym łososia Salmo salar, gatunku z zał. II dyrektywy siedliskowej.

Zarzucono także, że uzasadniając zaskarżoną decyzję Prezydent dokonał nieuprawnionej interpretacji treści punktu IV.3 decyzji O. , gdyż w pierwotnej decyzji nie znalazł się zapis dotyczący kamery podwodnej, a z treści pkt IV.3 wynika, że montaż kamery rejestrującej jest powiązany z montażem okna, a zatem zamontowanie kamery podwodnej należy traktować jako działanie tymczasowe, do czasu zamontowania okna i kamery rejestrującej.

Fundacja wnioskowała, aby w postępowaniu odwoławczym uwzględnić wszystkie pisma Fundacji dotyczące okna dla celów monitoringu migracji ryb i minogów przez stopień [...], składanych zarówno w postępowaniu o zmianę decyzji środowiskowej (sygn. S. ) jak i we wcześniejszym postępowaniu, dotyczącym wyjaśnienia wątpliwości zapisu punktu IV.3 przedmiotowej decyzji Prezydenta (sygn. S.6220.38.2015).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, że jedną z kwestii podnoszonych w odwołaniu w niniejszej sprawie jest pominięcie procedury oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji o zmianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy pierwotna decyzja była poprzedzona taką procedurą.

W opinii z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził stanowisko, iż dla zmiany zapisów punktu IV.3 decyzji Prezydenta znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów Stopnia Wodnego we [...], w zakresie zamontowania okna do celów monitoringu, nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podobnie w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podtrzymał swoją opinię z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podniósł w szczególności, że wyrażenie opinii dotyczącej obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z konieczności wprowadzenia zmian w wydanej przez Prezydenta decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zmiany zapisów przedmiotowej decyzji związane są z wykreśleniem z ww. decyzji punktu IV.3 dotyczącego zamontowania okna do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę.

Z opinii RDOŚ w ocenie Kolegium wynika w szczególności, że po zapoznaniu się z załączoną do wniosku kartą informacyjną przedsięwzięcia stwierdzono, iż jest to przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako: "porty lub śródlądowe drogi wodne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 33". Organ ten wskazał, że przed wydaniem niniejszej opinii przeanalizował uwarunkowania wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w tym skalę przedsięwzięcia i możliwe zagrożenia dla środowiska przy istniejącym użytkowaniu terenu, z uwzględnieniem wielkości, prawdopodobieństwa, czasu trwania i zasięgu oddziaływania. W opinii podniesiono, że przedmiotem analizowanego wniosku jest zmiana zapisów punktu IV.3 decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...] w zakresie zamontowania okna do celów monitoringu. RZGW w W. wnioskowało o wyrażenie zgody na rezygnację z zamontowania okien do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę, a RDOŚ w B. wskazała, że zgodnie z informacją podaną w przedłożonej Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, w sierpniu 2014 r. zakończono przebudowę przepławki dla ryb oraz wyposażono w urządzenia do monitoringu migracji ryb tj. pułapkę dla odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi ryby oraz skaner do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną. Wyspecjalizowany organ opiniujący, po przytoczeniu treści punktu IV.3 przedmiotowej decyzji Prezydenta, stwierdził, że zamontowanie okna w konstrukcji przepławki ma charakter działania wspomagającego w ramach prowadzonego monitoringu przepływu ryb w przebudowywanej przepławce i nie ma znaczenia dla funkcjonowania samego urządzenia udrażniającego korytarz migracji organizmów wodnych na Wiśle. Wskazano także, że do celów monitoringu lub ogólnej obserwacji przepływających ryb zamontowano w przepławce skaner służący do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą, co jest zgodne z wydaną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślono ponadto, że jak wynika z informacji przedstawionych w przedłożonej Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, próba zamontowania okna w obecnej chwili wiązałaby się z koniecznością wyłączenia przepławki na okres minimum 6 miesięcy, co pociąga za sobą utratę możliwości migracji ryb w górę rzeki, w tym certy, troci i łososia oraz pogorszenie warunków migracyjnych organizmów wodnych. RDOŚ podzielił argumentację zawartą we wniosku Inwestora o zmianę przedmiotowej decyzji i w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia uzasadniającą potrzebę zmiany decyzji i podsumował, że rezygnacja z budowy okien monitoringu zmniejszy ingerencję w środowisko przyrodnicze przy jednoczesnym zachowaniu możliwości obserwacji ryb z wykorzystaniem zamontowanych już urządzeń tj. skanera do automatycznego zliczania ryb zintegrowanego z kamera podwodną. Dodatkowo, instalacja ta sprawdziła się podczas dotychczasowego prowadzenia monitoringu. W uzasadnieniu opinii stwierdzono także, że w toku przeprowadzonej analizy nie stwierdzono pogorszenia potencjału ekologicznego ani zagrożenia nieosiągnięcia dobrego potencjału ekologicznego w wyniku realizacji prac związanych z przedmiotowym przedsięwzięciem polegającym na przebudowie i remoncie obiektów Stopnia Wodnego we [...], a także w związku ze zmianą zapisów punktu IV. 3 decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie zamontowania okna do celów monitoringu. Wnioskowana zmiana polegająca na rezygnacji z budowy okien monitoringu migracji ryb przez przepławkę, nie wpłynie negatywnie na osiągnięcie celów środowiskowych w obszarze dorzecza, nie skutkuje ona przeprojektowaniem przedmiotowej inwestycji, wprowadzeniem nowych parametrów technicznych i lokalizacji planowanych urządzeń lub koniecznością zastosowania innych rozwiązań budowlanych.

W związku z powyższym, organ specjalistyczny jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uznał, że rezygnacja z zamontowania okien do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie będzie skutkować zmianą zakresu, charakteru i skali przewidywanych oddziaływań, uwzględnionych w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Zdaniem Kolegium należy jednak wskazać, co słusznie podniósł organ I instancji, że w opinii RDOŚ w B. wystąpiło uchybienie polegające na błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 62 ww. rozporządzenia - porty lub śródlądowe drogi wodne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 33. Właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia, zdaniem organu I instancji, które podzielił skład orzekający Kolegium w niniejszej sprawie, to przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 66 lit. d) rozporządzenia, a mianowicie "budowle piętrzące wodę, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 35 i 36 na wysokość nie mniejszą niż 1 m". Jest to kwalifikacja analogiczna do tej jakiej dokonano w przypadku pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] kwietnia 2011 r. Z decyzji tej wynika, że planowana inwestycja wymieniona została w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jako "budowle piętrzące wodę, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 34 lub inne urządzenie mające na celu piętrzenie wody na wysokość nie mniejszą niż jeden metr".

Uchybienie to w ocenie organu II instancji nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ przedsięwzięcie to zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku zostało zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może zostać nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu.

Ponadto Kolegium podkreśliło, że choć organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii, to tymi opiniami nie jest związany i do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy kryteria, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności, przy czym opinie, jako wydawane przez organy wyspecjalizowane, stanowią istotny element przy ocenie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, dlatego nie sposób - bez wyraźnych przesłanek merytorycznych - pominąć ocen dokonanych przez te organy, w tym przypadku zgodnych co do braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W postanowieniu Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r., na mocy którego postanowiono nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany zapisów punktu IV.3 decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów Stopnia Wodnego we [...], przedstawiono uwarunkowania jakie legły u podstaw przyjętego przez organ I instancji stanowiska. Jak wynika z treści omawianego postanowienia, po przeanalizowaniu wszystkich aspektów (przedstawionych następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), w tym opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ I instancji stwierdził, że rezygnacja z budowy okien monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Organ odwoławczy nie znalazł wystarczających argumentów by kwestionować zasadność stanowiska zawartego w postanowieniu Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r., że zmiana decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2013 r. polegająca na rezygnacji z punktu IV.3 decyzji (rezygnacji z budowy okien monitoringu migracji ryb przez przepławkę), nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ani sporządzenia raportu.

W Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia (pkt 2 - Zakres i uzasadnienie przewidywanych zmian w decyzji środowiskowej) wskazano, że powód wnioskowanej zmiany - rezygnacja z zamontowania okna do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę - jest niezależny od R. W.. Wskazano, że w sierpniu 2014 r. zakończono przebudowę przepławki dla ryb oraz wyposażono ją w urządzenia do monitoringu migracji ryb tj. pułapkę dla odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi ryby oraz skaner do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną. Zakończona została ocena skuteczności przebudowanej przepławki, przeprowadzona przez Instytut Rybactwa Śródlądowego w odniesieniu do efektywności przepławki przed przebudową. Poinformowano, że od [...] lipca 2015 r. monitoring prowadzony jest przez wykwalifikowanego pracownika RZGW w W. - Kierownika Nadzoru Wodnego we [...], a wnioski znajdują się w opracowanym przez niego dokumencie pn. "Monitoring migracji ryb przez przepławkę na Stopniu Wodnym we [...] w okresie od 1 lipca do [...] grudnia 2015 r.". Podkreślono, że wyniki monitoringu przebudowanej przepławki, przeprowadzonego w roku 2015 (zarówno przez IRŚ jak i RZGW w W.) wskazują, że spełnia ona podstawowe wymagania ryb dwuśrodowiskowych i jest wykorzystywana przez te gatunki do pokonywania stopnia [...]. Ocena skuteczności przepławki po przebudowie miała być podstawą dla zarządu spółki E. W. S.A. do wyrażenia zgody na realizacje zalecenia decyzji środowiskowej w zakresie "zamontowania okna dla celów monitoringu". Podniesiono, że zatwierdzony do realizacji projekt budowlany i wykonawczy sprowadza się do skomplikowanych rozwiązań ingerujących w konstrukcję ściany filara przepławki od strony elektrowni na wysokości hali generatorów oraz pociąga za sobą konieczność wydzielenia, wyposażenia i adaptacji pomieszczeń wewnątrz hali elektrowni niezbędnych dla zorganizowania stanowiska do monitorowania migracji ryb. Wskazano, że Dyrektor RZGW w W. zwrócił się do E. W. z prośbą o wcześniejsze wydanie zgody na przystąpienie do realizacji zalecenia decyzji środowiskowej w zakresie "zamontowania okna dla celów monitoringu". W odpowiedzi (pismo z dnia [...] marca 2015 r. wraz z uzasadnieniem) prezes zarządu E. W. nie wyraził zgody, uzasadniając swoje stanowisko zagrożeniem jakie to rozwiązanie będzie stanowiło dla bezpieczeństwa ludzi i samego obiektu. W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. ponownie odmówił zgody, wskazując zagrożenia jakie niesie za sobą wykonanie okien monitoringu w ścianie Elektrowni Wodnej [...] - naruszenie konstrukcji obiektu, ograniczenie możliwości eksploatacji części urządzeń technologicznych, a przede wszystkim istotny wzrost związanych z tym zagrożeń dla bezpieczeństwa osób i mienia. W Karcie podkreślono, że RZGW w W. dołożył wszelkich starań, aby doprowadzić do dotrzymania zapisów w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak zgody elektrowni całkowicie uniemożliwia realizację II etapu docelowego monitoringu przepławki, co było powodem wniosku RZGW w W. do Prezydenta M. [...] o wydanie zgody na usunięcie z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku zamontowania okna do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę.

W związku z powyższym, zdaniem składu orzekającego Kolegium, zasadnie Prezydent nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany decyzji polegającej na rezygnacji z budowy okien monitoringu migracji ryb przez przepławkę (postanowienie z [...] marca 2016 r.).

W przedstawionej sytuacji, przedmiotowa zmiana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wymagała więc przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jako, że obowiązek przeprowadzenia takiej oceny nie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (zob. art. 59 ust 1 pkt 2 ustawy). To zaś oznacza, że organ w dalszym postępowaniu nie był obowiązany określać, analizować ani oceniać kwestii wskazanych w art. 62 ust 1 ustawy, tj. m. in. 1) wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, 2) możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ nie był także obowiązany na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy do uzyskiwania dalszych uzgodnień i opinii przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy, w rozpoznawanym przypadku - gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z treści sentencji kwestionowanej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że organ I instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i dokonał wnioskowanej zmiany z racji odpowiedniego zastosowania do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przepisów działu V i VI ustawy (art. 87 ustawy). Poza tym, załącznikiem do rozważanej decyzji, zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy, jest Charakterystyka przedsięwzięcia.

Reasumując organ wskazał, że biorąc pod uwagę otrzymane opinie PPIS we [...] oraz RDOŚ w B., jak również fakt, że rezygnacja z zamontowania okien do celów monitoringu migracji ryb przez przepławkę nie będzie skutkować zmianami zakresu, charakteru i skali przewidywanych oddziaływań uwzględnionych w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Kolegium podkreśliło również, że w sprawie zaistniały przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a. niezbędne do zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo.

Ze względu na to, że postępowanie, w którym stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ma charakter uproszczony i jak wyżej wyjaśniono, nie analizuje się i nie ocenia w jego ramach wpływu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określonym w art. 62 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, to trzeba również stwierdzić, że organ nie był obowiązany prowadzić szerokiego postępowania wyjaśniającego, ani dowodowego. W ocenie Kolegium materiał zgromadzony w aktach sprawy, a w szczególności, Karta Informacyjna Przedsięwzięcia wraz z załącznikami oraz opinie organów opiniujących były wystarczające do wydania postanowienia w trybie art. 63 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji i do wydania zaskarżonej decyzji. Dane w nich zawarte zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Tym samym nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 k.p.a.

Ponadto organ II instancji zauważył, że stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organ nie miał obowiązku zapewniania możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, jako, że w jego ramach nie przeprowadzał oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ informował natomiast strony postępowania o podejmowanych czynnościach i zapewnił stronom możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.).

Powyższe zdaniem Kolegium wskazuje, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa uzasadniającego jej uchylenie lub zmianę. Wydana decyzja znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Oceny dokonane na jego gruncie, iż rezygnacja z zamontowania okien do celów monitoringu ryb przez przepławkę nie spowoduje presji wywieranej na środowisko, są uzasadnione i zbędnym było ponowne przeprowadzenie oceny inwestycji na środowisko, a ponadto nie występują przesłanki do szczegółowej analizy warunków wymienionych w art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ wnioskowana zmiana nie spowoduje m. in. wystąpienia emisji i innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Zapisy tego artykułu były rozważane podczas wydawania pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jak wskazuje organ I instancji nie uległy zmianom.

Rozpatrując zagadnienie potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny zdaniem Kolegium nie można tracić z pola widzenia, iż wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. poprzedzone było przeprowadzeniem oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a wniosek Inwestora o zmianę decyzji dotyczy rezygnacji z zamontowania okna do celów monitoringu ryb przez przepławkę, jednak można zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji i RDOŚ w B., że zamontowanie okna w konstrukcji przepławki ma charakter działania wspomagającego w ramach prowadzonego monitoringu przepływu ryb w przebudowywanej przepławce i nie ma znaczenia dla funkcjonowania samego urządzenia udrażniającego korytarz migracji organizmów wodnych na Wiśle. Przedstawiono ponadto, że monitoring jest prowadzony i został oceniony jako skuteczny, gdyż dla jego celów, jak wielokrotnie wskazywano, zamontowano w przepławce skaner służący do automatycznego zliczania ryb zintegrowany z kamerą podwodną oraz pułapkę do odłowu ryb z ekranami naprowadzającymi.

W ocenie Kolegium treść uzasadnienia decyzji oraz akta sprawy nie pozwalają na stwierdzenie, że organ I instancji naruszył w tym zakresie powołane przez Fundację przepisy art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. Fundacja miała zapewnioną możliwość składania w niniejszym postępowaniu wniosków, uwag czy dowodów, zgłosiła w tym postępowaniu zastrzeżenia i uwagi, do których organ I instancji się odniósł. Nie miał natomiast obowiązku szczegółowego przytaczania i odnoszenia się do pism i wniosków zgłaszanych w toku innych postępowań zakończonych odrębnymi rozstrzygnięciami, choć jak wskazał, organ I instancji wszelkie przedłożone przez Fundacje pisma w postaci: opinii, stanowisk, ekspertyz były traktowane jako dowody i uwzględnione w ostatecznym rozstrzygnięciu danej sprawy. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na jakich dowodach się oparł i jakie przesłankach oparł swoje rozstrzygnięcie i organ odwoławczy nie znajduje podstaw, aby kwestionować zaprezentowane wnioski.

W skardze do sądu Fundacja G. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.

Ponadto Fundacja zaskarżyła w całości i wnioskowała o uchylenie postanowienia Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r. o nie nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie Stopnia Wodnego [...] - w zakresie wykreślenia zamontowania okna dla celów monitoringu.

Zaskarżonej decyzji Fundacja zarzuciła naruszenie:

1. art. 71 ust. 2 oraz art. 84 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez wydanie bez procedury oceny oddziaływania na środowisko decyzji dotyczącej przedsięwzięcia zrealizowanego w oparciu o przepisy dotyczące przedsięwzięć planowanych w zakresie nie samego przedsięwzięcia, a zmieniając istotny fragment prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzonej taką procedurą;

2. art. 107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z art. 7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez brak odniesienia się do części uwag wniesionych odwołaniem od decyzji Prezydenta i nie uwzględnienie przedłożonych dowodów w sprawie, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz brak pełnego odniesienia się do uwag wniesionych przez Fundację przed wydaniem decyzji Prezydenta tj. w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji.

Fundacja zwróciła uwagę na fakt, iż R. W. (dalej: "RZGW") usiłuje usankcjonować uchylanie się od realizacji postanowień ostatecznej i prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...] (dalej jako "dśu"). Starania o zwolnienie z realizacji nałożonych obowiązków w zakresie monitoringu efektywności zastosowanych rozwiązań technologicznych (kształt i parametry zmodernizowanej przepławki) oraz działań ograniczających negatywne oddziaływania, inwestor pierwotnie podjął w trybie art. 113 § 2 i art. 126 k.p.a., domagając się korzystnej dla siebie interpretacji treści dśu. Wprawdzie organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] września 2015 r. (sygnatura S 6220.38.2015) przychylił się do wniosku RZGW, ale po odwołaniu Fundacji i uchyleniu ww. postanowienia przez SKO we [...] ostatecznie zinterpretował brzmienie dśu zgodnie ze stanem faktycznym, wbrew wnioskowi RZGW. Wprawdzie opisane postępowanie w ocenie skarżącej formalnie nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu, ale Fundacja wniosła o włączenie dokumentacji z tamtego postępowania (rozstrzygnięcia organów I i II instancji, odwołanie Fundacji, inne dowody zgromadzone w sprawie, będące w dyspozycji organu I instancji) jako mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

Zaskarżona decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zdaniem skarżącej Fundacji dotyczy przedsięwzięcia zrealizowanego, choć według art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania jest wymagane dla przedsięwzięć planowanych.

Ponadto wskazano, że przedmiotem zmian jest sposób monitorowania negatywnych skutków przedsięwzięcia oraz efektywności podjętych środków łagodzących, a zatem, wbrew treści przedłożonej organowi I instancji Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, postępowanie nie dotyczyło żadnego z 5 elementów przedsięwzięcia wymienionych w dśu. Zgodnie z art. 82 ust. 1 punkt 2 lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nałożenie obowiązku podjęcia działań monitoringowych może nastąpić po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, więc zmiana tych warunków zdaniem skarżącej również takiej oceny wymaga, którego to obowiązku organ I instancji nie dopełnił, a Kolegium w zaskarżonej decyzji usankcjonowało.

Jak wskazano, przedmiotem postępowania w sprawie dśu (zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji) oraz w sprawie zmiany tej decyzji była modernizacja stopnia we [...], a zamontowanie okna dla celów monitoringu stanowiło jedynie jeden z warunków realizacji przedsięwzięcia, więc organy I i II instancji błędnie zakwalifikowały wniosek RZGW jako dotyczący zmiany samego przedsięwzięcia (zarówno wniosek RZGW jak i dśu nie wymieniają okna w ścianie przepławki, jako elementu przedsięwzięcia).

Zdaniem skarżącej wydający decyzję organ II instancji, powielając błędy organu I instancji całkowicie zignorował przedstawione przez Fundację dowody kluczowe dla rozstrzygnięcia wymienione w piśmie do Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym Fundacja wnioskowała o:

1. uwzględnienie jedynej wiarygodnej naukowej ekspertyzy rozstrzygającej o braku wpływu zamontowania okna na stateczność całej budowli piętrzącej, w tym elektrowni (Raport serii SPR nr [...] Instytutu G. W. z lipca 2012 r., powstały na zlecenie H. Sp. z o.o. w ramach przygotowywania dokumentacji projektowej modernizacji stopnia),

2. wzięcie pod uwagę najnowszych europejskich standardów monitoringu migracji ryb przez stopnie wodne na kluczowych rzekach (prezentacja przesłana pocztą elektroniczną do UM [...]),

3. uwzględnienie znaczenia stopnia we [...] dla migracji ryb i minogów w całej zlewni W. oraz dla kilkunastu obszarów sieci Natura 2000, w których organizmy te są przedmiotem ochrony.

Przedstawione w toku postępowań argumenty Fundacji, jej zdaniem nie zostały przez organy I i II instancji rozpatrzone, a do części z nich organy w ogóle się nie odniosły. Najczęściej ograniczano się w uzasadnieniu do prezentacji stanowiska RZGW, bez przedstawienia stanowiska lub komentarza organu, co stanowi jaskrawe naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

O. T. O. P. (OTOP) w złożonej do sądu skardze wniosło o uchylenie w całości decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w całości - na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej "Ppsa"); o uchylenie w całości decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2016 r. (sygn. S.6220.21.2016) na podstawie art. 135 Ppsa i umorzenie dalszego (powtórnego) postępowania administracyjnego w omawianej sprawie na podstawie art. 145 par. 3.

Zaskarżonej decyzji Kolegium Towarzystwo zarzuciło, że została wydana z błędnym zastosowaniem w jej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość wymienionych decyzji organów obu instancji (Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz Kolegium z dnia [...] maja 2016r.), wynikająca z art. 105 § 1 k.p.a. - w związku z błędną wykładnią i zastosowaniem w omawianej sprawie art. 1 pkt 34 lit. e) ustawy z dnia [...] października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r., poz. 1936) - zwanej dalej ustawą "zmieniającą", która z dniem [...] grudnia 2015r. wprowadziła zmianę w treści art. 72 ust. 3 ustawy zmienianej (z dnia [...] października 2008 r.) - gdyż nie sposób było zmienić decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji omawianego przedsięwzięcia, która stała się ostateczną w dniu [...] kwietnia 2011 r. i straciła nieodwracalnie swój ówczesny 4 -letni byt prawny przed dokonaniem wyżej wskazanej nowelizacji.

Zarzucono również naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w związku z art. 72 ust. 1 pkt 6 i 18 oraz art. 87 tej ustawy, gdyż można zmienić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wyłącznie dla przedsięwzięcia planowanego (a nie praktycznie już zakończonego), dla którego nie wydano dotychczas dalszych, wymaganych prawem materialnym, decyzji - w omawianym przypadku: pozwolenia wodno-prawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. To naruszenie prawa również skutkowało bezprzedmiotowością postępowania, w wyniku którego została w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydana zaskarżona w niniejszej skardze ostateczna decyzja Kolegium.

Ponadto zaskarżona decyzja Kolegium w ocenie skarżącego Towarzystwa została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 par. 3 k.p.a., gdyż nie wymieniono w niej wszystkich stron (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) zakończonego ostatecznie postępowania administracyjnego - przykładowo - dzierżawców obwodów rybackich powyżej i poniżej stopnia wodnego [...], którzy w sprawie realizacji przepławki dla ryb posiadają oczywisty interes prawny, jak również spółki E. H. Sp. z o.o. - współwłaściciela modernizowanej zapory we [...]. To naruszenie przepisów postępowania zdaniem strony skarżącej skutkuje tym, że zakończone ostatecznie w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydaniem zaskarżonej decyzji postępowanie administracyjne, zasługuje na wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - gdyż wskazane powyżej strony nie brały w tym postępowaniu udziału, bez własnej winy.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461).

Dokonując kontroli w powyższy sposób, Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa powodującego nieważność zaskarżonych decyzji.

Skarga została uwzględniona z przyczyn zasadniczo w niej niewskazanych, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu, nie będąc związany granicami skargi , w tym podniesionymi w niej zarzutami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W toku legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz – rozszerzając na podstawie art. 135 p.p.s.a. granice rozpoznania i orzekania – także decyzji organu pierwszej instancji Sąd stwierdził, że podlegające weryfikacji orzeczenia zostały wydane z naruszeniem prawa, którego rodzaj oraz stopień uzasadniają ingerencję judykacyjną w ich moc obowiązującą.

Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Prezydenta, który działając na podstawie art. 155 i art. 104 k.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84, art. 87 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także § 3 ust. 1 pkt 66 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, po rozpatrzeniu wniosku R. W., wydał decyzję zmieniającą swoją ostateczną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...]. We wskazanej decyzji zmieniającej Prezydent orzekł:

1. brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany zapisów punktu IV.3 przedmiotowej decyzji Prezydenta M. [...],

2. wykreślić zapis punktu IV. 3 przedmiotowej decyzji Prezydenta M. [...] o następującej treści: "Dla potrzeb monitoringu należy zamontować w zmodernizowanej przepławce skaner do automatycznego zliczania ryb (np. typu Vaki), zintegrowany z kamerą w najwyższej możliwej komorze przepławki (preferowane komory 1-5); w przypadku braku technicznych możliwości zamontowania okna do celów monitoringu w komorach 1-5, należy takie okno zamontować w górnej lub środkowej części przepławki) np. komory na wysokości elektrowni wodnej), a skaner w jednej z komór 1-3 od strony wody górnej",

3. pozostałe warunki decyzji pozostają bez zmian.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy administracji w przedmiotowej sprawie prowadziły postępowanie w trybie art. 155 k.p.a., z którego wynika, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie administracyjne prowadzone w powyższym trybie jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest weryfikacja decyzji ostatecznej, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z wykładni gramatycznej ww. przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji;

2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji;

3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (wystarczy zaistnienie jednej z tych przesłanek).

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że ochrona praw nabytych jest zapewniana przez ustanowienie obowiązku uzyskania zgody strony na wzruszenie decyzji (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 692). Respektowanie tego wymagania jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej, a brak tej zgody stanowi rażące naruszenie prawa (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 692). Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 1981 r., I SA 2408/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 121, uchylenie przez organ administracji decyzji ostatecznej bez zgody strony, która na mocy tej decyzji nabyła prawo, a zatem wbrew zasadzie art. 155, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2.

Zgoda strony (i jej zakres) na uchylenie lub zmianę decyzji musi być udzielona wyraźnie; nie może tu być mowy o domniemanej zgodzie, chociażby za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał "słuszny interes strony" (Komentarz, 1995, s. 372), por. wyrok SN z dnia 14 marca 1991 r., III ARN 32/90, OSNCP 1992, nr 6, poz. 112, w którym stwierdzono, że zgoda strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji, z której czerpie ona swe prawa, nie może być ani dorozumiana, ani domniemana. Tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji państwowej, może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 i w zakresie wskazanym w tej zgodzie (wniosku). W wyroku NSA we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 1985 r., SA/Wr 351/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 36, trafnie przyjęto, że podstawowym warunkiem dopuszczalności zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest zgoda strony, która nabyła prawo, wobec czego granicę dozwolonych zmian w decyzji wydanej na podstawie art. 155 wyznacza treść wyrażonej zgody (por. wyrok NSA w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2000 r., SA/Bk 700/99, ONSA 2001, nr 2, nr 71), w którym stwierdzono, że zgoda stron na zmianę decyzji ostatecznej (art. 155) dotyczy wypowiedzenia się w sprawie weryfikacji uprawnień otrzymanych decyzją ostateczną, a tym samym zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia, wobec czego powinna być rozpatrywana wyłącznie w kategoriach materialnych.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych sprawy, przedmiotowe postępowanie prowadzone było na wniosek R. W. z dnia [...] maja 2015 r., który dotyczył zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...], w części dotyczącej punktu IV.3 w zakresie zamontowania okna do celów monitoringu ryb przez przepławkę, która to zmiana miała li tylko polegać na usunięciu zapisu dotyczącego zamontowania okna. Wniosek został podtrzymany w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] wraz z którym R. W. przekazał organowi I instancji "Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia", która następnie została przekazana wraz z pismami z dnia [...] lutego 2016 r. do RDOŚ w B. i PPIS we [...].

Skoro wniosek R. W. z dnia [...] maja 2015 r., dotyczył zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we [...], w części dotyczącej punktu IV.3 w zakresie zamontowania okna do celów monitoringu ryb przez przepławkę, to rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, polegające na wykreśleniu zapisu całego punktu IV.3. o następującej treści: "Dla potrzeb monitoringu należy zamontować w zmodernizowanej przepławce skaner do automatycznego zliczania ryb (np. typu Vaki), zintegrowany z kamerą w najwyższej możliwej komorze przepławki (preferowane komory 1-5); w przypadku braku technicznych możliwości zamontowania okna do celów monitoringu w komorach 1-5, należy takie okno zamontować w górnej lub środkowej części przepławki) np. komory na wysokości elektrowni wodnej), a skaner w jednej z komór 1-3 od strony wody górnej", stanowiło niewątpliwie wyjście ponad wniosek i tym samym naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej zakresie, w jakim nie została ona objęta granicami postępowania nadzwyczajnego.

Ponadto zauważyć należy, że pomimo wydania rozstrzygnięcia o wykreśleniu zapisu całego punktu IV.3., rozważania orzekających w sprawie organów administracji skupiły się wyłącznie na kwestii montażu okna do celów monitoringu w komorach 1 – 5, natomiast pominięte zostały kwestie dotyczące pozostałych elementów rozstrzygnięcia, które w całości wykreślono tj. chociażby zamontowania w zmodernizowanej przepławce skanera do automatycznego zliczania ryb (np. typu Vaki) zintegrowanego z kamerą w najwyższej możliwej komorze przepławki. Wydano w ten sposób rozstrzygnięcie wychodzące poza zakres wniosku określającego granice toczącego się postępowania nadzwyczajnego, a jednocześnie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia pominięto wszelkie zagadnienia rozstrzygnięcia nie związane z montażem okna do celów monitoringu.

Niezależnie od powyższego wskazać należy w tym miejscu organowi, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania nad jego przebiegiem. I tak, przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei według art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji m.in. czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zadośćuczynił powyższym zasadom poprzez przedwczesną i samodzielną kwalifikację wniosku R. W. z dnia [...] maja 2015 r., jako wniosku o wykreślenie zapisu całego punktu IV.3., podczas gdy z jego treści wcale to nie wynika.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, istnieją wątpliwości, czy organ prawidłowo odczytał wniosek skarżącego oraz czy bez wyjaśnienia, samodzielnie dokonał jego interpretacji. Dlatego też szczególnie istotne jest, aby organ w takiej sytuacji realizował w prawidłowy sposób dyspozycję art. 9 k.p.a. w zakresie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe, a w szczególności wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r. II ARN 40/92, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1989 r. sygn. akt II SA 729/94 opubl. ONSA 1984/2/117).

Zatem przy tak ustalonym stanie faktycznym, organ, w przypadku powzięcia wątpliwości co do zakresu złożonego wniosku, winien wezwać jego autora, aby ostatecznie sprecyzował jego treść. Innymi słowy, w przypadku ewentualnych wątpliwości odnośnie intencji strony, obowiązkiem organu było wezwanie wymienionego do doprecyzowania wniosku z jednoczesnym wyczerpującym poinformowaniem strony o skutkach procesowych podjętej decyzji. Dopiero tak podjęte czynności należy uznać za satysfakcjonujące pod względem przestrzegania podstawowych zasad procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II OSK 410/14).

Zatem nie wywiązując się z powyższych obowiązków, organ naruszył przepis art. 7, art. 8 i art. 9 kp.a. dokonując we własnym zakresie oceny zakresu złożonego wniosku. Samodzielna kwalifikacja żądania, w przypadku niejasnego sfomułowania wniosku, bądź mnogości wniosków, stanowi ponadto naruszenie, wynikającej z art. 61 § 1 i 2 kpa, zasady związania organu administracji treścią wniosku inicjującego postępowanie. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powyższych przepisów, przyjmuje się, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym.

Wobec powyższego uchybienia odnoszenie się do zarzutów skarg na obecnym etapie sprawy należy uznać za przedwczesne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien przede wszystkim, stosownie do powyższych wskazań Sądu, dokładnie określić zakres prowadzonego postępowania.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.