Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 261/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.187 par. 1, art. 191 w zw. z art. 235
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego P. A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Decyzją z [...] maja 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R., dalej: "organ I instancji", po ponownym rozpoznaniu sprawy po wcześniejszym uchyleniu przez Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...].03.2010 r. określił wartość celną używanego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1991 i pojemności skokowej silnika [...] ccm importowanego przez P. A. (dalej: skarżący) ze Szwajcarii, który dokonał zgłoszenia tego samochodu zgłoszeniem celnym z [...] maja 2005 r.

Dyrektor IC przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji do ustalenia wartości celnej metodą tzw. "ostatniej szansy" przyjął wartość rynkową podobnego samochodu z katalogu [...] Część [...] – 2004, tj. z listopada 2004 r. dotyczącą modelu wyprodukowanego

w roku 1990, co nie odpowiada "rozsądnej elastyczności". Uzasadnienie organu

I instancji nie zawierało również wyjaśnienia powodów zastosowania powyższego katalogu, a także organ celny nie ustosunkował się do wniosku strony o wydanie pełnej dokumentacji sprawy.

Stosując się zatem do wytycznych zawartych w uzasadnieniu w/w decyzji organu odwoławczego, organ celny I instancji określił prawidłową wartość celną zaimportowanego przez skarżącego samochodu osobowego, korzystając przy tym

z Systemu [...] 2005 r., z którego wynika, iż wartość rynkowa takiego samego modelu samochodu jak w/w wyprodukowanego w 1991 r. wynosiła w maju 2005 r. [...] PLN. Metodą "ostatniej szansy" organ ustalił zatem wartość celną przedmiotowego samochodu w wysokości [...] PLN, jak również obliczył należności celne przywozowe wynikające z długu celnego stosując stawkę celną 10 % i ustalił kwotę cła w wysokości [...] PLN.

W związku z faktem, iż skarżący uiścił kwotę długu celnego wynikającą

ze zgłoszenia celnego z dnia [...].05.2005 r. ([...] PLN) to prawnie należną niezaksięgowaną kwotą należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego określono na kwotę [...] PLN. Organ odstąpił przy tym

od retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych z uwagi na przekroczenie określonego w art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego.

Zakwestionowanie wartości transakcyjnej wskazanej przez skarżącego

na kwotę [...] franków szwajcarskich, określonej z załączonej umowy zawartej w dniu [...] maja 2005 r. z firmą [...] w R. w Szwajcarii wynikało z tego, że szwajcarskie władze celne poinformowały polskie organy celne o tym, ze firma wskazana jako sprzedawca figuruje w wykazie firm nieistniejących lub nieodnalezionych. W tej sytuacji organ celny uznając na podstawie art. 86 § 1 Prawa celnego w związku z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej informacje organów szwajcarskich za dowód w sprawie przyjął, że skoro firma ta nie istnieje, to tym samym można zakwestionować dane zawarte w umowie wystawionej przez nią. W konsekwencji stosując przepisy art. 29-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, eliminując po kolei metody wyceny organ zastosował metodę ostatniej szansy określoną w art. 31 WKC.

Organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej i kraju pochodzenia samochodu na podstawie art. 165 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami – dalej: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 73 ust. 1 , art. 51 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 – dalej: Prawo celne) i art. 78 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – dalej: WKC), wydając postanowienie z [...] lutego 2008 r., które zostało doręczone skarżącemu pocztą i odebrane przez żonę skarżącego [...] lutego 2008 r.

Organ zapewnił skarżącemu, zgodnie z zasadą czynnego udziału stron

w postępowaniu wynikającą z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, czynny udział

w postępowaniu wyjaśniającym, jak również umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań poprzez powiadomienie jej o toczącym się postępowaniu oraz umożliwiono zapoznanie się

z aktami sprawy. Skarżący przejawiał aktywność w sprawie już od chwili otrzymania postanowienia o wszczęciu postępowania.

W odpowiedzi na pismo skarżącego zawierającego prośbę o przekazanie dokumentacji sprawy, postanowieniem z dnia [...].04.2010 r. organ poinformował stronę o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach wynikających z art. 200 Op wyznaczając 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego. Załączył też wyciąg z systemu [...] informując, że w oparciu o ten katalog zostanie ustalona wartość celna samochodu. Poinformował o odmowie powołania biegłego, oraz o niemożności przesłania kserokopii dokumentacji przesłanej przez Szwajcarskie władze celne, które zastrzegły możliwość doręczania takich kserokopii stronie, co nie sprzeciwia się możliwości wglądu do tych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Skarżący z uprawnień tych nie skorzystał.

2. W odwołaniu wniesionym na powołaną decyzję do Dyrektora Izby Celnej

w W. skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie

z uwagi na szkodliwość społeczną i oparcie jej na niedopuszczalnym kłamstwie zastosowanym w stosunku do jego osoby. Wydanej decyzji zarzucił naruszenia:

- normy wynikającej z art. 7 kpa w zw. z art. 18 kpa poprzez niespełnienie przez Naczelnika UC w R. zasady dokładnego obiektywnego załatwienia sprawy

w zakresie uwzględnienia jego słusznego interesu w sposób rodzący zaufanie lecz

z pominięciem tych okoliczności w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy;

- normy wynikającej z art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronie właściwego pełnego udziału w postępowaniu w przedmiocie braku możliwości wypowiedzenia się w stosunku do dokumentów nadesłanych przez Szwajcarię, które mają istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie;

- naruszenie art. 77 par. 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez przyjęcie przez Naczelnika UC, że umowa kupna z dnia [...].05.2005 r. jest podrobiona, a określona w niej cena zaimportowango samochodu została zaniżona przez skarżącego:

- normy wynikającej z treści art. 3531 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niezasadne kwestionowanie umowy kupna i ceny samochodu;

- normy art. 59 par. 1 ordynacji podatkowej poprzez określenie decyzją zapłaty zobowiązania, które wygasło w oparciu o zgłoszenie celne z dnia [...].05.2005 r. ponieważ zostało uregulowane w zaznaczonym terminie na rzecz Urzędu Celnego w R.;

- normy art. 221 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez zaniechanie w terminie powiadomienia skarżącego przez Naczelnika UC o innej kwocie cła co oznacza, że nie ma podstaw merytorycznych i formalno-prawnych do wydania jakiejkolwiek decyzji i dopłaty należności celnych z uwagi na prekluzję;

- normy art. 24 a par. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 78 par. 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 56 Kc w zw. z art. 353 (1) kc poprzez bezpodstawne kwestionowanie zawartej umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu, co spowodowało dokonanie jego wyceny w oparciu o art. 31 WKC według własnego uznania z pominięciem powołania biegłego rzeczoznawcy do sporządzenia stosownej opinii dla faktycznej wartości pojazdu dla potrzeb UC w R.;

- naruszenie art. 123 par. 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 200 par. 1 poprzez ograniczenie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem ponownie decyzji przez UC

w R.;

- normy z art. 209 par. 3 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że skarżący jest dłużnikiem celnym w rozumieniu tego przepisu z uwagi na brak należytej staranności podczas importu samochodu osobowego ze Szwajcarii;

- przepisów postępowania z art. 122 i 187 par. 1 Op w zw. z art. 262 kodeksu celnego poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym co miało poważny wpływ na treść ponownej decyzji;

- normy z art. 231 Kodeksu karnego przez Naczelnika UC w R. poprzez wydanie kompromitującej, politycznej decyzji jako funkcjonariusz publiczny

na zasadzie obrazy przepisów Kodeksu cywilnego, Op Kodeksu celnego WKC

w stosunku do skarżącego w sposób niedopuszczalny w okolicznościach niniejszej sprawy.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, iż mająca zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie umowa kupna – sprzedaży przedmiotowego samochodu, a która została zakwestionowana przez organy celne, jest jak najbardziej prawidłowa i pozostaje w zgodzie z zasadami Kodeksu cywilnego, gdzie strony mogą kreować stosunek obligacyjny według własnego uznania byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie i zasadom współżycia społecznego. Wskazana umowa spełnia te przesłanki poprzez fakt, iż złożono na niej podpisy, które identyfikują jego osobę oraz właściciela firmy [...], opiewa na datę jej sporządzenia, tj. [...].05.2005 r., wymienia kwotę zakupu – [...] CHF, a co najistotniejsze - stanowiła podstawę wystawienia dokumentów celnych (w tym uiszczonych przez skarżącego opłat celnych), podstawę rejestracji samochodu, czyli została w pełni zaakceptowana przez urzędy państwowe. Jest zgodna także z art. 29 WKC.

Ponadto podnosił, że wywodzenie przez organy celne na podstawie ustaleń szwajcarskich władz celnych odnośnie wykazu firm nieistniejących lub nieustalonych, wśród których znajduje się firma – kontrahent skarżącego, iż firma sprzedawcy nie istnieje, jest nieuzasadnione. Firma widniejąca na fakturze istnieje, ponieważ ma stronę internetową zawierającą wszelkie niezbędne dane służące do jej identyfikacji.

Podnosił również, iż wartość rynkowa pojazdu powinna być ustalona przez biegłego rzeczoznawcę sądowego określonej dziedziny powołanego przez Urząd Celny

w R. z chwilą zakwestionowania zgłoszenia celnego. Wskazał nadto, iż nastąpiło przekroczenie terminu do powiadomienia skarżącego o powstaniu innej kwoty długu celnego.

3.1. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał w istocie argumentację decyzji pierwszoinstancyjnej, rozbudowując prawne uzasadnienie kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej i stosowanie metody ostatniej szansy do określenia wartości celnej.

Odnosząc się do argumentu odwołania organ wskazał, że istniały podstawy

do odmówienia wiarygodności cenie transakcyjnej określonej w umowie kupna

-sprzedaży z dnia [...].05.2005 r. Przedstawiona umowa nie była bowiem wystarczającym dowodem do wykazania, że zadeklarowana cena została faktycznie zapłacona. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego zapłatę, choćby pokwitowania za wpłacone pieniądze. Ustalenie wartości celnej pojazdu

na podstawie wartości rynkowej samochodu [...], rok produkcji 1991 r. w kwocie [...] zł, wynikającej z Systemu [...] 2005 r. uznał za prawidłowe.

Organ II instancji nie podzielił argumentacji skarżącego odnośnie stanu technicznego pojazdu. Wyjaśnił, iż na odwrocie dokumentu SAD funkcjonariusz celny dokonał adnotacji: "stwierdzono używany samochód osobowy [...] bez uszkodzeń zewnętrznych". Podczas trwania rewizji strona mogła zgłosić uwagi co do ewentualnych ubytków, czego nie uczyniła, nadto deklarując w zgłoszeniu celnym w polu 25 SAD środek transportu jako własny napęd uprawnionym było twierdzenie,

iż skoro pojazd przekroczył granice o własnych kołach był sprawnym technicznie.

Organ odwoławczy odparł zarzut odwołania, błędnego ustalenia przez organ

I instancji, że umowa kupna jest podrobiona a określona w niej wartość pojazdu zaniżona wskazując, iż organy celne nie twierdziły w toku postępowania, że dokumenty zostały podrobione a jedynie przeprowadziły dowód na okoliczność bytu prawnego (istnienia) wystawcy rachunku (umowy kupna) uznając niewiarygodność przedłożonych przez skarżącego dowodów w tym zakresie.

Zdaniem organu, podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, materiał ten został wyczerpująco rozpatrzony w granicach dopuszczalnej swobody organu

w ocenie dowodów, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego

i z uprawnień tych nie skorzystał, nie przedstawił dowodów przeciwnych, które skutecznie obaliłyby wartość dowodową pozostałych dowodów w sprawie.

Mając na uwadze dość obszerne zarzuty odwołania stwierdzić należy, iż organ odwoławczy w sposób szczegółowy i wyczerpujący ustosunkował się do każdego

z zarzutów odwołania dając pełny wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia

z wyjaśnieniem przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zarzuty odwołania uznał za w pełni nie uzasadnione.

Organ odwoławczy zawiadamiał skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. (ostatnio raz postanowieniem z [...] października 2010 r.). Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. odmówił sporządzenia kserokopii dokumentów zebranych w toku postępowania odwoławczego stwierdzając, że wykracza poza obowiązki procesowe organu sporządzanie

a następnie przesłanie stronie na jej żądanie kserokopii całego materiału dowodowego, z którym strona nie została wcześniej zapoznana.

Pismem doręczonym organowi już po wysłaniu decyzji, skarżący zgłosił wnioski dowodowe dotyczące napraw samochodu dokonanych wkrótce po jego sprowadzeniu.

4. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej

w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji

oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzuty naruszenia:

1) art. 42 § 1 Kpa w zw. z art. 109 § 1 Kpa w zw. z art. 144 i art. 145 § 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa poprzez nieskuteczne doręczenie skarżącemu postanowienia Naczelnika UC w R. z dnia

[...] maja 2008 r. odnośnie wszczęcia postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej i kraju pochodzenia towaru w postaci samochodu osobowego marki [...] z powodu dokonania odebrania przesyłki poleconej przez nieupoważnionego przez skarżącego pracownika firmy [...] w Ł.;

2) art. 210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 107 Kpa poprzez niewykazanie w treści uzasadnienia decyzji, jakimi przesłankami kierował się organ celny przyjmując za wiarygodne dowody przedstawione przez stronę szwajcarską, nie biorąc pod uwagę dowodów wskazanych przez skarżącego;

3) art. 353 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez niezasadne i niedopuszczalne kwestionowanie umowy kupna z dnia [...].05.2005 r. określającą cenę zakupionego samochodu za kwotę [...] CHF przez Naczelnika UC w R.;

4) art. 10 kpa przez niezapewnienie stronie skarżącej właściwego pełnego udziału w postępowaniu w przedmiocie braku możliwości wypowiedzenia się

w stosunku do dokumentów nadesłanych przez Szwajcarię, które to mają istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie;

5) art. 358 § 1 K.c. poprzez niezdefiniowanie waluty w sentencji decyzji Naczelnika UC w R. z dnia [...].05.2008 r. w sposób właściwy, a to oznacza, że ustalona wartość celna przedmiotowego samochodu wyrażona została tylko cyfrowo, co jest rzeczą niedopuszczalną;

6) art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 24a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez bezpodstawne kwestionowanie zawartej umowy sprzedaży przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym na zasadzie ustalenia wartości pojazdu, tzw. Metoda "ostatniej szansy" określonej w art. 31 WKC w sytuacji kiedy nie powinien on wchodzić w rachubę ponieważ, dla określenia faktycznej wartości samochodu osobowego winien zostać powołany biegły rzeczoznawca do sporządzenia stosownej opinii, co nie zostało dopełnione przez organ celny w okolicznościach niniejszej sprawy;

7) art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez rozpatrzenie przedmiotowej sprawy

w postępowaniu odwoławczym przez Dyrektora IC w W. w sposób zupełnie nieobiektywny bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego skarżącego i pogłębienia zaufania skarżącego do organów Państwa w oparciu o art. 121 § 1 Op i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

8) art. 123 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 200 § 1 powołanej ustawy poprzez celowe ograniczenie stronie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dokumentów nadesłanych przez organy celne Szwajcarii, pomimo zwracanie się przez skarżącego

o odpisy tych dokumentów.

9) art. 73 § 1 Kpa i art. 74 Kpa poprzez zaniechanie przez organy celne I i II instancji "o paragraf 2 przepisu 74 stosownego postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentów organu celnego Szwajcarii skarżącemu

w przedmiotowej sprawie";

10) art. 221 ust. 3 WKC w związku z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezprawne wydanie nowej decyzji po upływie trzech lat od uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w W. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] marca 2008 r., która nie stała się decyzją ostateczną;

11) art. 123 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 200 § 1 powołanej ustawy poprzez celowe ograniczenie stronie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dokumentów nadesłąnych ze Szwajcarii dla Departamentu kontroli Celno-Akcyzowej Ministerstwa Finansów pomimo zwracania się stosowną korespondencją zarówno do Naczelnika UC w R. oraz Dyrektora IC w W., aby dokonał odpisów z nich dotyczących skarżącego indywidualnie, aby nie naruszone zostały prawa osób trzecich co nie zostało spełnione pomimo moich próśb w tej sprawie;

12) przepisów postępowania wynikających z treści art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez brak szczegółowego wyczerpującego rozpatrzenia pod względem faktycznym i merytorycznym przez Dyrektora IC w W. zaskarżonej decyzji UC w R. w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonując jego oceny w sposób dowolny co miało niewątpliwy wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie

13) art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodna ocenę dokumentów dotyczących przedmiotowego samochodu,

a w szczególności:

• umowy kupna z [...].05.2005 r., poprzez uznanie, że zaniżenie ceny stanowi jej podrobienie,

• szwajcarskiego dowodu rejestracyjnego,

• dokumentu deklaracji wystawionego przez szwajcarski urząd celny

z [...].05.2005 r., na którym oddział celny w R. przyłożył swoje pieczątki,

• nie odniesienie się przez Dyrektora Izby Celnej w W. do treści korespondencji skarżącego kierowanej w czasie postępowania,

• tendencyjne, jednostronne dokonanie dokumentów organu celnego Szwajcarii przez obie instancje zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów w zakresie łatania ogromnej dziury budżetowej kosztem skarżącego,

• dokonanie błędnej interpretacji wydruków komputerowych przez organ drugiej instancji.,

• nie uwzględnienie rachunków skarżącego świadczących o naprawach samochodu;

14) naruszenie art. 31 WKC poprzez nieprawidłowe zastosowanie metody ostatniej szansy dla ustalenia wartości celnej,

15) nieprowadzenie postępowania wyjaśniającego wartość pojazdu na podstawie umowy kupna, a podważanie tej umowy w oparciu

o niewiarygodne dokumenty przysłane ze Szwajcarii dla Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowj Ministerstwa Finansów.

4. Rozwijając zarzuty skargi pełnomocnik wywiódł, że odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej musi być udowodniona oraz wynikać z wiarygodnych dowodów. Kwestionowanie materialnej wiarygodności faktury tylko z uwagi na fakt, że inne faktury identycznej lub podobnej nazwy towaru, zakupionego u innego sprzedawcy opiewają na wyższą cenę, bez wyjaśnienia okoliczności kwestionowanego zakupu jest bezpodstawne.

Wskazał, iż podstawą ustalenia wartości celnej pojazdu była cena wyjściowa katalogowa podobnego pojazdu tożsamego pod względem marki, modelu, rodzaju nadwozia, pojemności silnika i roku produkcji. Jednak notowania katalogowe dotyczą modelowego pojazdu, w dobrym stanie technicznym. Tymczasem przedmiotowy samochód z uwagi na uszkodzoną automatyczną skrzynię biegów został sprowadzony do Polski na lawecie. Okoliczność tą potwierdza zapis w polu 18 i 25 SAD oraz adnotacja na rachunku z [...] marca 2005 r. oraz rachunek za transport z [...] marca 2005 r. dołączony w dniu zgłoszenia celnego. Stan techniczny pojazdu ma istotny wpływ na jego wartość, co w przedmiotowym postępowaniu organy celne winny uwzględnić. Podał, iż oprócz powołanych wyżej dokumentów, stan techniczny pojazdu (uszkodzenia) został potwierdzony opinią techniczną (wraz z dokumentacją fotograficzną) złożoną przez uprawnionego rzeczoznawcę. Złożona opinia, pomimo że stanowiła rzetelny dowód w sprawie, nie została przez organ uwzględniona.

Za nieuprawnione uznał także stanowisko organów uznające, że w chwili dokonywania odprawy przedmiotowy pojazd nie posiadał uszkodzeń, co zostało wyprowadzone z adnotacji na dokumencie celnym SAD, iż "towar zwolniono bez weryfikacji" sprzeczna zresztą z notatką stwierdzającą, że pojazd nie posiadał uszkodzeń zewnętrznych.

Podniósł również, że weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru winna przede wszystkim skutecznie podważać wynikające z dokumentów dane. Rażąco niska, w stosunku do wartości towaru cena nabycia, może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru, jednakże sama taka rozbieżność nie przesądza o niewiarygodności deklarowanej ceny. Powszechne jest bowiem oferowanie różnych cen przez różnych, czy nawet tych samych kontrahentów.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację wyrażoną

w zaskarżonej decyzji.

6. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył pismo, w którym polemizował

z argumentacją organu zawartą w odpowiedzi na skargę. Podnosił, że niedopuszczalne było określenie kwot decyzji w "PLN" bowiem nie istnieje prawnie umocowane takie oznaczenie polskiej waluty. Wskazywał też na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczące podatku akcyzowego, z którego wyciągał wniosek, że zastosowanie maksymalnej stawki podatku akcyzowego było nieuzasadnione.

7. Wobec zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącego wątpliwości co do tego, czy osoby podpisujące decyzje obu instancji miały stosowne upoważnienia organów (odpowiednio Dyrektora Izby Celnej w W. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.) Sąd zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w W. o przedstawienie dokumentów potwierdzających stosowne umocowanie. Organ przesłał regulamin organizacyjny Izby Celnej w W., z którego wynikało upoważnienie Pani M. S. do podpisywania decyzji w imieniu Dyrektora Izby Celnej, nie nadesłał jednak żadnych dokumentów, z których wynikałoby upoważnienie Pani E. K. do podpisania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w R. decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona o tyle, o ile jej rozpoznania doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji, jednak z przyczyn innych niż podnoszone w skardze.

8.1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawna.

Po zbadaniu sprawy, w granicach tak określonej kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 143 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej organ może pisemnie upoważnić funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej między innymi do wydawania decyzji. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana (podpisana) przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w R. - Panią E. K. W aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby istnienie upoważnienia dla niej do działania w imieniu organu – Naczelnika Urzędu Celnego w R., dokument taki nie został też złożony przez wezwanego do tego Dyrektora Izby Celnej w W. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej podpis osoby upoważnionej na decyzji jest jednym z jej niezbędnych elementów. Brak takiego podpisu stanowi zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych o nieważności takiej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa, przy czym taki sam jest skutek braku stosownego upoważnienia dla osoby podpisanej na decyzji w imieniu organu. Skoro organ odwoławczy nie dysponował wiedzą co do upoważnienia osoby podpisującej decyzje pierwszoinstancyjną (o czym może świadczyć nieprzekazanie Sądowi żadnej informacji na temat takiego upoważnienia), to znaczy, że nie dokonał oceny istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących ważności decyzji pierwszointatancyjnej, czym naruszył przepisy art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej.

Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku stwierdzenia braku upoważnienia dla osoby podpisującej w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w R., taka wadliwa decyzja rażąco naruszająca prawo powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Dlatego też zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej w pierwszej kolejności będzie zobowiązany ustalić, czy decyzja pierwszoinstancyjna została podpisana przez osobę właściwie umocowaną, a jeśli nie była, to powinna być wyeliminowana

z obrotu prawnego. Stwierdzenie, że decyzja pierwszoinstancyjna była podpisana przez osobę właściwie umocowaną nie zwalnia Dyrektora Izby Celnej z obowiązku przeprowadzenia postępowania drugoinstancyjnego w pełnym zakresie, to jest przy uwzględnieniu art. 229 Ordynacji podatkowej w zakresie wniosków dowodowych skarżącego złożonych po wydaniu uchylonej niniejszym wyrokiem decyzji.

8. 2. Pozostałe zarzuty podnoszone w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu nieskutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, to doręczenie dorosłemu domownikowi skarżącego jest skuteczne

w świetle art. 149 Ordynacji podatkowej. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że doręczenie zostało dokonane innej osobie, to i tak takie uchybienie nie mogłoby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż postanowienie to doszło do wiadomości skarżącego, o czym świadczy fakt, że w ciągu 7 dni od takiego doręczenia ustosunkował się na piśmie do tego postanowienia.

Nieuzasadnione są zarzuty skarżącego co do tego, że organ celny dopuścił się naruszeń przepisów postępowania dotyczących oceny materiału dowodowego. Organy celne oparły się na informacjach szwajcarskich organów celnych o tym,

że wskazany na umowie sprzedaży (rachunku) sprzedawca jest firma nieistniejąca.

Również zarzuty co do tego, że użycie oznaczenia "PLN’ dla określenia wartości kwot podawanych w decyzji w złotych stanowiło o wadliwości decyzji są bezpodstawne. Oznaczenie takie jest powszechnie stosowane od denominacji

z 1994 r. i powszechnie zrozumiałe, jako oznaczenie złotego jako środka płatniczego i waluty w Polsce. Oznaczenie to jest używane w licznych aktach prawnych publikowanych w Dzienniku Ustaw – w tym w ustawach i umowach międzynarodowych.

Nie zasługuje na uwzględnienie cała grupa zarzutów dotycząca niezasadności kwestionowania ceny transakcyjnej zawartej w przedłożonej do zgłoszenia celnego umowie zakupu. Już sama treść umowy budzić może uzasadnione wątpliwości, skoro w znacznej części jest sporządzona w języku niemieckim, a tylko oznaczenie ceny dokonane jest w języku polskim ("sto piętnaście franków"), przy czym waluta nie jest zdefiniowana, bo określenie "frank" nie określa jednoznacznie o jaką walutę chodzi.

Generalnie, stosownie do art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92

z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), przywoływanego dalej - skrótowo - jako rozporządzenie, przewiduje odstępstwo od tej zasady. Stosownie do art. 181a ust. 1 rozporządzenia, jeżeli organy celne - zgodnie

z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną

w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej.

Za uzasadnione należy uznać powzięte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia w Szwajcarii - za określoną kwotę - samochodu, którego wartość celna stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Wątpliwości te dotyczyły bowiem większej liczby przypadków (a nie tylko rozpoznawanej sprawy) i różnych firm występujących w roli zbywców samochodów

i potwierdzających wspomniane dane (także - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - pochodzenie towaru. Następnym - prawidłowym, jeśli zważyć dyspozycje zawarte art. 181a rozporządzenia - krokiem było dokonanie weryfikacji dokumentacji nasuwającej się wątpliwości.

W raporcie administracji celnej, w odniesieniu do firmy [...] - kontrahenta strony skarżącej (według dokumentacji załączonej do zgłoszenia celnego), organy szwajcarskie wyjaśniły, że firma ta nie widnieje w rejestrze handlowym, ani w innych dostępnych zestawieniach. Ponadto wyjaśniono, że w przypadku, gdy przekazywana jest informacja, że jakaś firma jest nie do odnalezienia, oznacza to, że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała, zarówno w bazach danych, a także pod wskazanym adresem.

W świetle takiej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych, polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 181a rozporządzenia wykonawczego nadal istnieją. Skoro bowiem szwajcarskie władze nie były w stanie potwierdzić istnienia na ich rynku firmy zbywcy figurującego w dokumentach dotyczących transakcji, na podstawie której sprowadzony został sporny pojazd, uprawniony i logiczny był wniosek, że także kwota zakupu podana

w sporządzonej w ten sposób dokumentacji nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, należy uznać za chybiony.

Reasumując tę część wywodów: organy celne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, miały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Nie mogło budzić wątpliwości, że metody przewidziane w obu przepisach ułożone zostały w kolejności. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. "a", "b", "c" i "d". Jeśli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi tzw. metoda "ostatniej szansy", regulowana przepisem art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Według art. 30 ust. 2, wartością celną ustalaną na podstawie tego przepisu jest::

wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu

do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary,

dla których ustalana jest wartość celna;

wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu

do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;

wartość kalkulowana (która jest sumą trzech elementów wymienionych

w dalszej części tego przepisu).

W myśl ust. 3 w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dodatkowe warunki i reguły stosowania ust. 2 określane są zgodnie z procedurą Komitetu (chodzi

o Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO). Zdaniem Sądu, uwzględniając postanowienia art. 30, a ponadto wyjaśnienia Komitetu ujęte

w ramach Studium 1.1. ("Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych"), organy celne trafnie przyjęły, że żadna z metod wskazanych

w ust. 2 nie może znaleźć zastosowania w rozpoznawanym przypadku.

W szczególności, organy słusznie uznały za nieuzasadnione zastosowanie metod ustalania wartości w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. "a" i "b" Wspólnotowego Kodeksu Celnego), sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym czasie lub zbliżonym czasie, co towaru dla których ustalana jest wartość celna. Niemożliwe jest bowiem - jak podkreślono w uzasadnieniu obecnie skarżonej decyzji - znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych

do ustalenia wartości pojazdów używanych. Prawidłowo też organy przyjęły,

że kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. "c" Wspólnotowego Kodeksu Celnego) - może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych ilościach i stanie w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. Słusznie wreszcie podkreśliły,

że Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej. Metoda ta (art. 30 ust. 2 lit. "d" Wspólnotowego Kodeksu Celnego) może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej i dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro

w takim stanie nie są one wytwarzane. W konsekwencji należało podzielić zapatrywanie organów obu instancji o potrzebie wykorzystania w sprawie tzw. metody "ostatniej szansy", której ramy zostały zakreślone w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wartość celna jest wówczas ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych

z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz przepisów niniejszego rozdziału (art. 31 ust. 1). W ust. 2 tegoż artykułu wskazano przy tym kryteria niedozwolone przy posługiwaniu się metodą "ostatniej szansy". Mając na uwadze to ostatnie wyłączenie należało podzielić stanowisko organów celnych, które zgodnie

z art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. mogły dokonać wyceny w oparciu o specjalistyczne katalogi lub czasopisma, w którym wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji, do jakich można zaliczyć informator rynkowy "[...]. Taki sposób wyceny nie stanowił zdaniem sądu naruszenia przepisu art. 31 ust. 2 lit. a WKC.

W tej sytuacji należało także uznać za prawidłowy ostateczny sposób wyliczenia wartości celnej spornego pojazdu samochodowego. W trakcie postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał bowiem - mimo, że miał po temu sposobność - żadnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wielkość dokonanej w ten sposób wyceny. Informacje i dowody dotyczące kosztów napraw wpłynęły już po wydaniu decyzji i w sposób oczywisty nie mogły być w niej uwzględnione.

Bezpodstawne są zarzuty niezapełnienia stronie udziału w sprawie. Skarżący był informowany na wszystkich etapach postępowania o możliwości zapoznania się

z dokumentami. Wyjaśnione mu zostały przyczyny odmowy sporządzenia

i doręczenia kserokopii akt. Zgodnie z umowami międzynarodowymi kserokopie pism szwajcarskich władz celnych nie mogły mu być doręczone, co nie stało na przeszkodzie zapoznaniu się z tymi dokumentami w siedzibie organu. Na marginesie należy zauważyć, że to sam skarżący w piśmie z [...] maja 2005 r. wniósł o prowadzenie postępowania celnego przez Urząd Celny w R. dla wygody skarżącego.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organy zasady zaufania (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Decyzja została należycie uzasadniona zgodnie z wymogami art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Materiał dowodowy został należycie zebrany i wyczerpująco oceniony.

Niesłuszne są zarzuty skarżącego co do przedawnienia (art. 221 ust. 3 WKC w związku z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej), gdyż przepis art. 221 ust. 3 WKC stoi jedynie na przeszkodzie określeniu (retrospektywnego zaksięgowania) długu celnego po upływie trzech lat od powstania długu celnego, a nie określeniu wartości celnej. Przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zaś zastosowania do przedmiotowych w sprawie podatków akcyzowego i podatku od towarów i usług, do których stosuje się termin przedawnienia określony w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, to jest 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zarzuty co do podatku akcyzowego są w tej sprawie bezprzedmiotowe, bowiem nie dotyczy ona wysokości podatku, a tylko określenia wartości celnej.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c),

i art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a.