Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 768/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 6, art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2 pkt 5, art. 108 ust. 1, art. 108 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 463
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 463 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi V. B. (V. B.) na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie uzupełnienia aktu małżeństwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda, w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania V. B., decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie dołączenia do aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

V. B. (dalej również: wnioskodawca; skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego adw. P. L.-M., w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w P. o uzupełnienie aktu małżeństwa dotyczącego V. W. i I. B., sporządzonego w rejestrze stanu cywilnego pod nr [...], o informację dotyczącą rozwiązania małżeństwa przez rozwód na podstawie ukraińskich dokumentów urzędowych. Do wniosku załączył poświadczony odpis aktu rozwiązania małżeństwa zarejestrowany w Księdze Rejestracji Aktów Rozwiązania Małżeństw [...] grudnia 1990 r. pod nr [...] (wraz z tłumaczeniem z języka [...] i [...]) oraz uwierzytelnione tłumaczenie (z języka [...]) odpisu zupełnego z Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o małżeństwie.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. (dalej: Kierownik USC w P.; organ I instancji) w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, jednocześnie zobowiązując stronę do złożenia oryginału zagranicznego wyroku rozwodowego wraz z urzędowym tłumaczeniem lub – w przypadku gdyby nie było wiadomo, jaki organ wydał orzeczenie – pełnego wyciągu z państwowego rejestru aktów stanu cywilnego o rejestracji rozwiązania małżeństwa. Pełnomocnik, w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., przedstawił wywód, że działanie Kierownika USC w P. jest niewłaściwe i wskazał tryb w jakim, w jego ocenie, powinna zostać załatwiona przedmiotowa sprawa.

Następnie Kierownik USC w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił dołączenia do aktu małżeństwa, sporządzonego w rejestrze stanu cywilnego pod nr [...], dotyczącego V. W. i I. B., wzmianki dodatkowej o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód na podstawie poświadczonego odpisu aktu rozwiązania małżeństwa wraz z tłumaczeniem oraz uwierzytelnionego tłumaczenia odpisu zupełnego z Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o małżeństwie.

V. B., działając za pośrednictwem swojego pełnomocnika, wniósł odwołanie od tej decyzji, podtrzymując żądanie co do zachodzenia podstaw do uwzględnienia wniosku i dołączenia do aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej.

Wojewoda (dalej: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy) w podstawie decyzji odwoławczej z [...] września 2020 r. wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 108 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 463 ze zm. – dalej: p.a.s.c. w związku z art. 48 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzonej w Kijowie dnia 24 maja 1993 r. (Dz.U. z 1994 r. nr 96, poz. 465 ze zm. – dalej również: Umowa między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej; Umowa).

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Wojewoda przywołał treść art. 2 ust. 2, 5 i 6 p.a.s.c. i stwierdził, że odmowa dołączenia wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Poza tym, odwołując się do art. 22, art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 108 p.a.s.c. przedstawił zasady dołączania wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego na podstawie dokumentów zagranicznych. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że uznawanie wzajemnych dokumentów urzędowych i wyroków sądowych pomiędzy Polską a Ukrainą reguluje Umowa między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej, która w art. 48 ust. 2 normalizuje tryb uznawania orzeczeń, które zostały wydane przez organ inny niż sąd. Stanowi jednocześnie, że prawomocne orzeczenia niemajątkowe w sprawach rodzinnych, wydane przez organy inne niż sądy jednej umawiającej się strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej umawiającej się strony na zasadach określonych w artykułach 50-52, które z kolei określają przesłanki uznania orzeczenia oraz wymogi, jakie powinien spełniać wniosek o uznanie. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że art. 52 Umowy w ust. 1 wprost stanowi, że do uznania i wykonania orzeczenia właściwy jest sąd tej umawiającej się strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane.

Odnosząc rozważania ogólne do stanu faktycznego sprawy, organ II instancji wyjaśnił, że istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy do umieszczenia wzmianki o rozwodzie udzielonym przez organ (a nie przez sąd na [...]) konieczne jest uznanie orzeczenia o rozwodzie przez sąd polski, czy też uznanie następuje ex lege. Zrazem Wojewoda stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i bezsporne jest, że strony aktu małżeństwa zawartego na [...], który na wniosek odwołującego został wpisany w drodze transkrypcji do polskich ksiąg stanu cywilnego, są obywatelami [...], przy czym "orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa V. B. i I. B. zapadło na [...] nie przed sądem, lecz przed państwowym organem rejestracji stanu cywilnego", w związku z czym, w świetle postanowień art. 48 ust. 2 Umowy, orzeczenie o rozwodzie podlega uznaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w artykułach 50-52 tej Umowy. Zdaniem Wojewody, umowa obowiązująca pomiędzy Polską a Ukrainą ma pierwszeństwo zastosowania przed przepisami krajowymi, a jednocześnie umowa ta zawiera odrębne uregulowania dotyczące wzajemnego uznawania przez Rzeczpospolitą Polską i Ukrainę nie tylko orzeczeń sądowych, ale również orzeczeń wydanych przez organy inne niż sądy.

W takich okolicznościach organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że do uznania skuteczności tego orzeczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej winny mieć zastosowanie przepisy art. 48 ust. 2 Umowy, co w praktyce sprowadza się do stwierdzenia, że uznanie to powinno nastąpić przed właściwym sądem. Wobec tego Wojewoda nie zgodził się z zarzutami odwołania dotyczącymi naruszenia prawa materialnego. W ocenie organu II instancji, gdyby kwestia uznania nie została uregulowana odmiennie w wiążącej Polskę umowie z Ukrainą, zastosowanie znalazłyby przepisy krajowe. Jednakże Umowa w art. 48 ust. 2 reguluje tryb uznawania orzeczeń, które zostały wydane przez organ inny niż sąd, na zasadach określonych w art. 50-52. Wojewoda dodał, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jej postanowienia mają pierwszeństwo przed przepisami Prawa o aktach stanu cywilnego.

Organ odwoławczy końcowo stwierdził, że z uwagi na to, iż dokument przedłożony przez wnioskodawcę, tj. odpis zupełny z [ukraińskiego] Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o małżeństwie, nie jest rozstrzygnięciem organu państwa obcego, nie może stanowić podstawy dołączenia żądanej wzmianki o rozwodzie; natomiast [ukraiński] Akt rozwiązania małżeństwa będzie mógł stanowić podstawę dołączenia wzmianki o rozwodzie do aktu małżeństwa, dopiero po uznaniu takiego orzeczenia przez sąd powszechny w Polsce.

W skardze na decyzję Wojewody V. B., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 24 ust. 2 pkt 5 oraz art. 108 ust. 2 p.a.s.c. w związku z art. 15 Umowy między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej poprzez ich niezastosowanie; w tym względzie skarżący podniósł, że organ winien był dołączyć wzmiankę dodatkową na podstawie ukraińskiego aktu stanu cywilnego (odpisu aktu rozwiązania małżeństwa), który jest dokumentem urzędowym i nie podlega w Polsce legalizacji, a jest uznawany przez sam fakt tego, że jest na [...] dokumentem urzędowym;

- art. 48 ust. 2 Umowy poprzez jego niepoprawne zastosowanie, gdyż "organ uznał ukraiński akt stanu cywilnego wystawiony w następstwie zarejestrowania oświadczenia małżonków o rozwiązanie małżeństwa za orzeczenie organu innego niż sąd, przy czym akt stanu cywilnego nie jest orzeczeniem, a jedynie dokumentem urzędowym stwierdzającym, że organ stanu cywilnego w Symferopolu przyjął oświadczenie małżonków o rozwiązaniu małżeństwa, złożone w ukraińskim USC, zarejestrował ten fakt, sporządził odpowiedni odpis aktu stanu cywilnego i go wydał".

Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego domagał się "uchylenia skarżonej decyzji, skierowania sprawy do ponownego rozpoznania i nakazania, w formie rekomendacji przez sąd, dołączenia spornych wzmianek dodatkowych o rozwodzie (...) [jego] Mandanta".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał "w pełnym zakresie" dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (zob. zarządzenia z dnia [...] stycznia 2021 r. – k. 47, 54 akt sąd.). Sąd zapewnił przy tym stronom możliwość dodatkowego wypowiedzenia się w sprawie, z czego strony nie skorzystały.

Zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Kierownika USC w P. zostały wydane na podstawie art. 2 ust. 6 i art. 108 p.a.s.c. w związku z art. 48 Umowy między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej. Wobec tego przypomnieć należy, że – jak słusznie zauważył Wojewoda, rejestracja stanu cywilnego następuje w formie aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 p.a.s.c.). Natomiast czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, innych niż akty stanu cywilnego, w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialnotechnicznej (art. 2 ust. 5 p.a.s.c.), przy czym formę decyzji przewidziano wprost przy odmowie dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego (art. 2 ust. 6 p.a.s.c.). Odmowa dołączenia do transkrybowanego aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej o rozwodzie, w tym wypadku wymagała rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z regułą ogólną, wyrażoną w art. 22 p.a.s.c., rejestracji stanu cywilnego dokonuje się na podstawie dowodów potwierdzających prawdziwość zgłoszonych danych. W przypadku uznania tych dowodów za niewystarczające, stan faktyczny ustala się w postępowaniu wyjaśniającym. Według przepisu art. 24 ust. 1 p.a.s.c. wpis wpływający na treść lub ważność aktu stanu cywilnego dołącza się do aktu stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej. Wzmiankę dodatkową dołącza się m.in. na podstawie odpisów zagranicznych dokumentów stanu cywilnego lub innych dokumentów pochodzących od organów obcego państwa, niewymagających uznania (art. 24 ust. 2 pkt 5 p.a.s.c.). Z kolei tryb dołączania wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego na podstawie dokumentów zagranicznych reguluje art. 108 p.a.s.c., w którym zawarte są regulacje szczególne, względem wyżej przywołanych przepisów ogólnych (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 407/13, dotyczący poprzedniego stanu prawnego – dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, kierownik urzędu stanu cywilnego dołącza wzmiankę dodatkową do aktu stanu cywilnego (w drodze czynności materialno-technicznej), jeżeli orzeczenie sądu państwa obcego, lub rozstrzygnięcie innego organu państwa obcego, podlega uznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, wiążących Rzeczpospolitą Polską wielostronnych i dwustronnych umów międzynarodowych lub prawa Unii Europejskiej. Natomiast według ust. 2 art. 48 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego może dołączyć wzmiankę dodatkową do aktu stanu cywilnego, lub zamieścić przypisek przy tym akcie, na podstawie innego dokumentu, niewymagającego uznania, pochodzącego od organu państwa obcego, jeżeli nie jest to sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie tutejszego Sądu okoliczności faktyczne i prawne sprawy uzasadniały odmowę dołączenia do aktu małżeństwa, dotyczącego V. W. i I. B., zarejestrowanego w polskich księgach stanu cywilnego, wzmianki dodatkowej o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód na podstawie aktu rozwiązania małżeństwa przed państwowym organem rejestracji stanu cywilnego na [...], który nie został uznany przez polski sąd za skuteczny na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawy do uczynienia takiej wzmianki nie mógł również stanowić przedstawiony przez wnioskodawcę odpis zupełny z [ukraińskiego] Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o małżeństwie.

Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i w istocie nie jest kwestionowany przez strony postępowania. Istota sporu dotyczy zaś rozstrzygnięcia, czy do umieszczenia wzmianki o rozwodzie skarżącego (taka była treść żądania określona we wniosku) na podstawie orzeczenia państwowego organu ukraińskiego, a nie przez sąd na [...], konieczne jest uznanie takiego orzeczenia przez sąd polski, czy też uznanie to następuje z mocy samego prawa (ex lege). Zdaniem Sądu, wykładnia zastosowanych przez organy administracji publicznej przepisów prawa, odpowiednio omówionych w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji, jest prawidłowa.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, że stronami aktu małżeństwa zawartego na [...], który następnie został wpisany (w drodze transkrypcji) do polskich ksiąg stanu cywilnego, są obywatelami [...]. W konsekwencji dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miały znaczenie przepisy umowy łączącej Polskę i Ukrainę, tj. Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych podpisanej w K. [...] maja 1993 r. (Dz.U. z 1994 r. nr 96, poz. 465 ze zm.). Konsekwentnie też obowiązuje zasada pierwszeństwa prawa międzynarodowego oraz umów międzynarodowych przed przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm. – dalej: k.p.c.) z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego, co wynika z art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 91 ust. 1 i 2 w związku z art. 241 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z art. 98 Umowy między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej. Wobec tego przepisy art. 1145-1149(1) k.p.c., dotyczące uznania orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych, mają zastosowanie wówczas, gdy kwestia uznania zagranicznych orzeczeń nie została uregulowana odmiennie w aktach prawa Unii Europejskiej ani w wiążących [...] umowach międzynarodowych.

Umowa dwustronna zawarta pomiędzy Polska a Ukrainą reguluje kwestię uznania zagranicznych orzeczeń, tak pochodzących od sądów, jak i od innych organów umawiających się stron. Kwestię tę jednoznacznie rozstrzyga art. 48 Umowy, który w ust. 1 stanowi, że prawomocne orzeczenia niemajątkowe w sprawach cywilnych, a w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej również orzeczenia nieprawomocne, o ile są wykonalne – wydane przez sądy jednej umawiającej się strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej umawiającej się strony, bez przeprowadzenia postępowania o uznanie, jeżeli sądy drugiej umawiającej się strony nie wydały wcześniej prawomocnego orzeczenia w tej samej sprawie ani też nie były wyłącznie właściwe na podstawie niniejszej umowy, a w wypadku braku takiego uregulowania w umowie - na podstawie prawa wewnętrznego tej umawiającej się strony. W sposób oczywisty przepis ten dotyczy orzeczeń sądowych. Natomiast w ust. 2 art. 48 przewiduje, że prawomocne orzeczenia niemajątkowe w sprawach rodzinnych, wydane przez organy inne niż sądy jednej umawiającej się strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej umawiającej się strony na zasadach określonych w art. 50-52. Z art. 48 Umowy wyraźnie wynika, że ust. 1 dotyczy orzeczeń wydanych przez sądy, a ust. 2 orzeczeń wydanych przez organy inne niż sądy.

Z miejsca też należy zastrzec, że argumentacja pełnomocnika skarżącego co od zastosowania w sprawie przepisu art. 15 tej Umowy jest z gruntu chybiona. Trzeba podkreślić, że powołany w skardze przepis art. 15 Umowy dotyczy uznawania dokumentów wydanych (sporządzonych lub uwierzytelnionych) przez właściwy organ jednej z umawiających się stron, które przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków formalnych posiadają moc na terytorium drugiej umawiającej się strony bez potrzeby legalizacji. Dotyczy to także odpisów i tłumaczeń dokumentów, które uwierzytelnił właściwy organ (ust. 1). Dokumenty, które na terytorium jednej z umawiających się stron traktowane są jako dokumenty urzędowe, uważane są za takie również na terytorium drugiej umawiającej się strony (ust. 2). Jest to przepis ogólny względem szczegółowego przepisu art. 48 Umowy, dlatego też nie może mieć zastosowania do wydanego przez organ inny niż sąd orzeczenia niemajątkowego w sprawach rodzinnych, tj. aktu rozwiązania małżeństwa (wraz z tłumaczeniem), wydanego przez właściwy ukraiński urząd stanu cywilnego. To właśnie przedmiotowy akt (orzeczenie innego organu niż sąd), jak wynika z jego treści, stanowił podstawę dokonania [...] grudnia 1990 r. odpowiedniego wpisu w Księdze Rejestracji Aktów Rozwiązania Małżeństw (wpis nr [...]). Również treść odpisu zupełnego z Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli [[...]] potwierdza taki stan rzeczy, wskazując jako podstawę wpisu ten sam akt (nr [...] i datę wprowadzenia: [...] grudnia 1990 r.).

Zdaniem Sądu, przedłożony przez wnioskodawcę dokument urzędowy w postaci odpisu aktu rozwiązania małżeństwa, stanowi orzeczenie rozwodowe pochodzące od innego organu [...] niż sąd. Sam pełnomocnik skarżącego, we wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r., wyjaśnił, że "uzupełnienie [polskiego] aktu małżeństwa polegać ma na wprowadzeniu do aktu informacji o tym, że (...) [jego mocodawca] jest rozwiedziony". W przekonaniu Sądu organy administracyjne zasadnie uznały, że tego rodzaju orzeczenie rozwodowe podlega uznaniu na terytorium Polski na zasadach określonych w art. 50-52 Umowy. Co oczywiste, uznanie takie w stosunku do przedmiotowego orzeczenia nie miało miejsca. Wobec tego, przedmiotowy akt nie mógł stanowić podstawy do uczynienia żądanej wzmianki na podstawie art. 108 ust. 1 p.a.s.c. Gdyby kwestia uznania nie została uregulowana odmiennie w wiążącej [...] umowie z [...] zastosowanie znalazłyby przepisy krajowe, ale Umowa dwustronna w art. 48 ust. 2 reguluje także tryb uznawania orzeczeń, które zostały wydane przez organ inny niż sąd. W takiej sytuacji postanowienia tej umowy mają pierwszeństwo, co wyłącza stosowanie trybu uznania ex lege przewidzianego w art. 1145 i nast. k.p.c. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1228/18, dostępny jw.).

Sąd nie podzielił przy tym argumentacji pełnomocnika skarżącego – opartej na akcentowaniu różnic pomiędzy polskim a ukraińskim prawodawstwem dotyczącym aktów stanu cywilnego, jak również pomiędzy polskim i ukraińskim prawem rodzinnym –

co do tego, że omawiany akt rozwiązania małżeństwa stanowi ukraiński dokument urzędowy, "który nie podlega w Polsce procedurze legalizacji i ma być uznany". Wobec czego "stanowić ma podstawę wpisu w polskich aktach stanu cywilnego jako zagraniczny akt stanu cywilnego (zagraniczny dokument urzędowy)" na podstawie art. 108 ust. 2 p.a.s.c.

Co się zaś tyczy przedstawionego uwierzytelnionego tłumaczenia odpisu zupełnego z Krajowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli [Ukrainy] o małżeństwie, dokument ten jest wprawdzie dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 15 Umowy, jednakże jest jeszcze przepis art. 108 ust. 2 p.a.s.c. W ocenie Sądu, dokonanie wzmianki na podstawie przedmiotowego dokumentu stanowiłoby obejście przepisów art. 108 ust. 1 p.a.s.c. i art. 48 ust. 1 Umowy pomiędzy Polską a Ukrainą w sprawie pomocy prawnej. Pogląd ten należałoby odpowiednio odnieść do sytuacji, gdyby akt rozwiązania małżeństwa zarejestrowanego w Księdze Rejestracji Aktów Rozwiązania Małżeństw z [...] grudnia 1990 r. pod nr [...] uznać nie za orzeczenie, o którym mowa w art. 108 ust. 1 p.a.s.c., lecz za dokument urzędowy, o którym mowa w art. 108 ust. 2 p.a.s.c.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wykształcił się pogląd, że uznanie zagranicznych aktów stanu cywilnego (a zatem tych wskazanych w art. 24 ust. 2 pkt 5 p.a.s.c.) i przyznanie im mocy dowodowej, niezależnie od dokonania ich transkrypcji, nie jest tożsame z bezwarunkowym uznawaniem ich skutków prawnych (por. poglądy przedstawione w wyroku NSA z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2372/13, dostępnym jw.). Z kolei w wyroku z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1434/16 (dostępnym jw.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "ze swojej istoty wypis z rejestru ludności nie stanowi podstawy do zmiany danych osobowych, a jedynie odzwierciedla treść prowadzonego rejestru. Nie może więc to być dokument, o jakim mowa w art. 24 ust. 2 pkt 5 i art. 108 ust. 2 p.a.s.c., a więc taki, który nie wymaga uznania". Tym samym klauzulę porządku publicznego stosuje się do oceny skutków prawnych jakie wywołuje zagraniczny akt stanu cywilnego (por. wyroki NSA z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 475/12 oraz 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1298/13, dostępne jw.).

W niniejszej sprawie wprawdzie nie zostało to odrębnie omówione przez organy obu instancji, jednakże z łącznego stanowiska tych organów można wywieść wniosek, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą być uznane za te, o jakich mowa w art. 24 ust. 2 pkt 5 i art. 108 ust. 2 p.a.s.c. W szczególności Kierownik USC w P. w uzasadnieniu swojej decyzji sygnalizował pewne rozbieżności dotyczące wskazania przez stronę podstawy rozwiązania małżeństwa wnioskodawcy. Wspomniał bowiem, że "wcześniej, w sprawie dotyczącej transkrypcji aktu małżeństwa Pana V. B., Pan P. L.-M. twierdził, że małżeństwo jego mocodawcy zostało rozwiązane przez Sąd w S. " i "gdyby tak było, to uznaniu przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego mogłoby podlegać jedynie orzeczenie sądu ukraińskiego, jednak takiego dokumentu strona nie dostarczyła". W takich też okolicznościach zostało wydane przez organ I instancji wezwanie z dnia [...] lipca 2020 r. Organ I instancji wyjaśnił też, w jakich okolicznościach mógłby zastosować art. 108 ust. 4 p.a.s.c., umożliwiając skarżącemu wystąpienie do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie, czy orzeczenie organu państwa obcego podlega albo nie podlega uznaniu.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły postępowania ani też nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podsumowując, skoro zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania tych aktów z obrotu prawnego, to tym samym skarga jako bezzasadna i podlegała oddaleniu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.