Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 12/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i § 2pkt 4, art. 52 § 3, art. 146
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: § 2
journal: Dz.U. 2006 nr 59 poz 421
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
article: art. 92 ust. 1, art. 217, art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.G. na czynność Starosty z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. uznaje obowiązek Starosty dokonania zwrotu J.G. części opłat w wysokości po 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych za każdą z niżej wymienionych kart pojazdu: 1. nr [...], nr rej. [...], ..., 352. nr [...], nr rej. [...], III. zasądza od Starosty na rzecz J.G. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. J.G. zwróciła się do Starosty z wezwaniem zwrotu części opłat, w wysokości po 425 zł, za wydanie każdej z 352 kart pojazdów zarejestrowanych w okresie od lipca 2003 r. do maja 2006 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...] organ odmówił dokonania na rzecz wnioskodawczyni zwrotu żądanej nadpłaty. Jednocześnie wyjaśnił, że pojazdy zostały zarejestrowane między czerwcem 2004 r. a kwietniem 2006 r. i wskazał, iż przedmiotowe opłaty pobrane zostały w oparciu o przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, ustalający ją w wysokości 500 zł. Dodatkowo uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. (U 6/04, OTK-A 2006/1/3) odroczył termin utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 r. sankcjonując w ten sposób działania organów administracyjnych podejmowane na jego podstawie. Zdaniem organu brak zatem podstaw do uznania wpłat wnioskodawczyni za nienależne bowiem przepis stanowiący podstawę ich pobrania pozostawał w obrocie prawnym do 15 kwietnia 2006 r. Ponadto organ wyjaśnił, iż wydanie karty pojazdu jest czynnością materialno-techniczną jednocześnie pouczył J.G. o możliwości dochodzenia odszkodowania za pobranie opłat w zawyżonej wysokości na drodze postępowania cywilnego (art. 415 i n. kodeksu cywilnego).

Pismem z dnia [...] marca 2010 r., działający w imieniu wnioskodawczyni pełnomocnik adw. T.S. wezwał Starostę do zapłaty kwoty 149 600 zł tytułem zwrotu nadpłaty za wydanie 352 kart pojazdów pod rygorem wystąpienia na drogę postępowania sądowego.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] marca 2010 r. Starosta podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2007r., dodatkowo podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia.

2. W dniu 29 marca 2010 r. do Starosty wpłynęło, skierowane przez nowego pełnomocnika J.G. - adw. P.M., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia wnioskodawczyni do otrzymania zwrotu części opłat, pobranych przez organ, za wydanie kart pojazdów wskazanych we wniosku z [...] lutego 2007 r. Jednocześnie złożono wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa został ostatecznie wnioskodawczyni przywrócony postanowieniem Starosty z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 59 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.)

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] Starosta udzielił stronie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ, odmawiając uwzględnienia wniosku, ponownie przedstawił dotychczasową argumentację powołując dodatkowo orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące na przedawnienie roszczenia. Pouczył również stronę o możliwości wniesienia skargi w terminie 30 dni od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismo to doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 listopada 2010 r. (kopia dowodu doręczenia znajduje się w aktach administracyjnych przy wskazanym piśmie).

3. W dniu [...] listopada 2010 r. J.G. złożyła skargę na czynność Starosty z [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu objętych wnioskiem. Skarga ta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 stycznia 2011 r. została odrzucona (sygn. akt II SA/Go 860/10). W jego uzasadnieniu wskazano, że niedopuszczalne było zaskarżenie pisma Starosty wydanego w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż w istocie zaskarżoną czynnością w sprawie powinno być pismo Starosty z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...].

4. W dniu 10 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.G. na "czynność Starosty z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu objętych wnioskiem, złożona za pośrednictwem organu w dniu 8 grudnia 2010 r. (data nadania). W skardze wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz uznanie obowiązku organu do zwrotu części opłat za wydanie 352 kart pojazdów, pobranych ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) Wraz ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż konsekwencją uznania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niekonstytucyjny (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04) oraz za sprzeczny z prawem wspólnotowym w dacie jego stosowania przez organ jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa strona miała obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Okoliczność ta, zdaniem pełnomocnika skarżącej, uzasadnia dokonanie przez organ zwrotu stronie dochodzonej kwoty nadpłaty.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano jednak na przeszkody formalne. Zdaniem organu strona powinna wnieść skargę w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi tj. od 23 lipca 2007 r., wobec czego należy uznać ją za spóźnioną. Z tych względów skarga podlega odrzuceniu.

Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem Sądu wydanym na tej rozprawie postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

6. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

7. Kwestią wstępną w tej sprawie jest zachowanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi. Wiąże się to z problemem dopuszczalności sądowoadministracyjnej kontroli żądania zwrotu opłaty za wydanie karty. Tryb ten został zaaprobowany w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. (l OPS 3/07), w której stwierdzono, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uchwale podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się więc na art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a. Wskazano przy tym, iż droga ta jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 35/07).

Przy takiej konstrukcji uprawnienia strony konieczne jest zatem wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a., czyli poprzedzenie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zostało w to w niniejszej sprawie dopełnione. Nie budzi bowiem wątpliwości, że właściwym przedmiotem zaskarżenia jest czynność Starosty z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], którą organ odmówił skarżącej zwrotu części opłat za wydanie 352 kart pojazdu objętych wnioskiem. Zachowanie przez skarżącą terminu, przy skardze wniesionej za pośrednictwem organu dopiero w dniu 8 grudnia 2010 r. (data nadania) wynika z następujących przyczyn. Mianowicie w dniu 29 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wniosek ten ostatecznym postanowieniem wydanym przez Starostę w dniu [...] listopada 2010 r. został uwzględniony, a w jego konsekwencji organ ten w tym samym dniu udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, którą doręczono jej pełnomocnikowi w dniu 10 listopada 2010 r. Z tych względów wniesienie w dniu 8 grudnia 2010 r. skargi na właściwą czynność, to jest czynność z dnia [...] lutego 2007 r., nastąpiło przed upływem 30 dniowego terminu od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Stąd też bezprzedmiotowy był wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Został on zresztą jak wyżej wskazano, cofnięty co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie (art. 161 § 1 w zw. z art. 162 i 166 p.p.s.a.).

Dodać należy, że zgodnie z podzielanym tu stanowiskiem wyrażonym w wyroku siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2011 r. (sygn. FPS 5/10), czternastodniowy termin do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem prawa procesowego. Jak podkreślono bowiem ten środek prawny powinien być tak samo wykorzystywany jak klasyczne środki zaskarżenia, wymienione w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z art. 78 Konstytucji oraz ograniczające ich prawo do sądu, wynikające z art. 45 § 1 Konstytucji, byłoby pozbawienie strony możliwości do uruchomienia sądowej kontroli poprzez przyjęcie, że termin wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. ma charakter terminu prawa materialnego, który nie może zostać przywrócony. W konsekwencji dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w tej sprawie postanowienie uwzględniające wniosek wydane w dniu [...] listopada 2010 r. jest zgodne z prawem.

Wyjaśnić przy tym należy, że wskazywane w odpowiedzi na skargę obliczenie terminu do wniesienia skargi od daty pisma z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie może mieć zastosowania bowiem takiego pisma w aktach sprawy nie ma. W aktach administracyjnych znajduje się jedynie pismo strony z dnia [...] lipca 2010 r., stanowiące zażalenie na postanowienie organu z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które następnie zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Należy także wskazać, że wobec braku tożsamości przedmiotów zaskarżenia:

mianowicie w niniejszej sprawie czynności Starosty z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], zaś w sprawie w sprawie II SA/Go 860/10 czynności Starosty z dnia z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], nie zachodziła przeszkoda wymieniona w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

8. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi problem pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu był przedmiotem powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Jeśli chodzi o skutki tego orzeczenia, na tle zastosowanego przez Trybunał zabiegu polegającego na czasowym odroczeniu terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, stwierdzić należy, iż przepis był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Odnosząc to do kompetencji sądu administracyjnego trzeba zważyć, iż z art. 178 Konstytucji wywodzi się samodzielność sądownictwa administracyjnego w ocenie konstytucyjności prawa wykonawczego. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie istnieje zgodność poglądów o uprawnieniu do takiej kontroli stosowania prawa (por. uchwała NSA z 30 października 2000 r., OPK 13/00, ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 63 oraz wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., l OPS 4/05, ONSAiWSA nr 2, poz. 39).

To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok NSA z 24 lutego 2009 r., l OSK 418/08). Tym samym określenie przez Trybunał innego, niż wynikającego z bazowej reguły walidacyjnej, momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego sądu administracyjnego nie związuje (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., P 10/07, ZNSA. 2008, nr 1; także J. Trzciński, R. Hauser: Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 70 i 85; wyrok NSA z dnia 26 maja 2009 r., II OSK 290/09, LEX nr 505239; wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r., II OSK 179/09, LEX nr 507638, wyrok NSA z dnia 5 maja 2009 r., II OSK 71/09, LEX 507812; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07, LEX nr 357511).

Z tych względów orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym przede wszystkim Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznaje przedmiotowe zagadnienie jednolicie przyjmując, iż czynność polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako wydana bez podstawy prawnej (por. wyroki z dnia 18 czerwca 2008 r., l OSK 52/07; z dnia 17 września 2008 r., I OSK 1340/07, z dnia 24 lutego 2009 r., l OSK 418/08; z dnia 30 czerwca 2009 r., I OSK 939/08; z dnia 25 sierpnia 2009 r., I OSK 1238/08; z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 773/09; z dnia 15 lutego 2010 r., I OSK 842/09; z dnia 17 lutego 2010 r., I OSK 590/09 oraz I OSK 591/09, publikowane w bazie orzecznictwa na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Prowadzi to, w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a., do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności (punkt I wyroku).

9. Jeśli chodzi o naruszenie prawa wspólnotowego to wskazać należy przede wszystkim na sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Art. 90 TWE stanowi zaś, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541). Trybunał ten stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.

10. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma prawo żądać aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Ponieważ uprawnienie skarżącej do zwrotu opłat ponad kwoty wynikające z przepisów prawa (ustawy) ma charakter bezpośredni, a nie podlegało ono konkretyzacji w formie indywidualnego aktu prawnego, zachodziła potrzeba uznania go w treści niniejszego orzeczenia (art. 146 § 2 p.p.s.a.). Podzielić należy bowiem pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu ma charakter publicznoprawny, a więc wynika z przepisów prawa administracyjnego. Sprawa odmowy zwrotu opłaty, jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego, ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, tj. w art. 77 ust. 3 ustawy z Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. Nie istotne jest przy tym, że ten ostatni przepis, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. został uznany za niezgodny z ustawą – Konstytucją oraz ustawą Prawo o ruchu drogowym. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność organu (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a) ma prawo żądać, aby sąd orzekł o istnieniu lub nieistnieniu tego obowiązku. Uprawnienie to ma wpływ na ekonomikę postępowania, przeciwdziałając ponownemu angażowaniu się przez organ w podejmowanie czynności, które mogą zostać dokonane jeszcze w toku postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., I OSK 1735/10).

W tej mierze Sąd uznając obowiązek organu do zwrotu skarżącemu części opłaty za karty pojazdów i ustalając wysokość części podlegającej zwrotowi na poziomie 425 zł za każdą z kart pojazdu, kierował się m.in. treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r. Niewątpliwie uiszczona przez skarżącą kwota 500 zł za wydanie karty pojazdu była zawyżona w stosunku do pobranej, gdyż opłata winna uwzględniać wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją, o których mowa w art. 77 ust. 5 rozważanej ustawy. Powyższe uzasadnia obowiązek organu, który pobrał przedmiotową opłatę do zwrotu skarżącemu różnicy pomiędzy opłatą pobraną a należną z uwzględnieniem wytycznych zawartych w cyt. ust. 5. Pomocnym w zakresie ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi jest też przepis § 1 ust. 1 obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r., zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Zatem różnica pomiędzy opłatą uiszczoną przez skarżącego a opłatą pobieraną na podstawie Rozporządzenia z 2006 r. wynosi 425 zł. Dodatkowym argumentem jest również to, iż w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r. przewidziana opłata za wydanie wtórnika karty pojazdu wynosiła także 75 zł. Kwota w tej samej wysokości wyznaczona została też za wydanie wtórnika karty pojazdu w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r.

O kosztach postępowania określonych w pkt III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a.