Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Wr 2436/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Inspektor Kontroli Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie: WSA Krzysztof Bogusz Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant: ref. stażysta Iwona Drzewiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w S. na wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...]; [...] Nr [...], [...] w przedmiocie dopłat do ulg stosowanych przez przewoźnika autobusowego ODDALA SKARGĘ


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest wynik kontroli wydany przez Inspektora Kontroli w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] i korekty wyniku z dnia [...] w sprawie dopłat do ulg ustawowych stosowanych przez przewoźnika autobusowego, z którym Marszałek Województwa zawarł umowę o przewóz za okres za 2000 r. i I kwartału 2001 r. Wskazana kontrola była zlecona przez Ministerstwo Finansów Departament Kontroli i przez nie koordynowana co oznacza, że musiała być przeprowadzona zgodnie z przewidzianym dla niej programem. W związku z powyższym w punkcie B.II protokołu z badania dokumentów i ewidencji zostały poczynione następujące ustalenia:

Stwierdzono miedzy innymi, iż przewoźnik nie prowadził ewidencji fiskalnej sprzedanych biletów ulgowych osobom uprawnionym do tych biletów. Nie była prowadzona również żadna inna ewidencja sprzedaży tych biletów.

W biletach autobusowych typu EMAR nie zdefiniowano ulg stosowanych zgodnie z zawartymi umowami, chociaż zgodnie z instrukcją obsługi, istniała taka możliwość.

Ustalenia wyżej wskazane spowodowały, że w Wyniku kontroli nr [...] z dnia [...] w części III "Wnioski i wskazania, dotyczące usunięcia nieprawidłowości " w punkcie 1 wystąpiło zalecenie: "zaprowadzić ewidencję fiskalną ulg handlowych ze względu na realizację umów z Polską Izbą Gospodarczą Transportu Samochodowego i Spedycji". Ze względu na fakt, iż powyższe sformułowanie zalecenia zrodziło u kontrolowanego podejrzenie rozszerzenia zakresu kontroli inspektor przychylił się do zarzutu Jednostki wyrażonego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11.06.2001 r. i zmienił brzmienie punktu 1 następująco: "Zaprowadzić ewidencję fiskalną ulg ustawowych w sposób umożliwiający wyodrębnienie ulg handlowych realizowanych w związku z w zawartymi umowami.

Z powodu braku ewidencji ulg handlowych nie można jednoznacznie zdaniem inspektora stwierdzić czy nie zostały one ujęte w grupie ulg ustawowych.

Stwierdzono również w toku kontroli, że jednostka nieprawidłowo sporządzała wnioski o dopłatę do biletów miesięcznych ulgowych i pracowniczych za okres od stycznia do maja 2000 r., zawyżając je o kwotę 58.910,57 zł. Wskazana dopłata przysługuje przewoźnikowi, który faktycznie realizował przewozy i jednocześnie prowadził ewidencję biletów przy pomocy kas fiskalnych a to zgodnie z zapisem § 4 pkt. B lit a i c umowy z dnia 24 lutego 1999 r. zawartej pomiędzy Zarządem Województwa [...] a PPKS [...]. Z ustaleń wynikało zaś, że wspomniana kwota zawyżenia to wartość sprzedaży zrealizowanej przez podatnika na rzecz obcych przewoźników a więc dopłata do sprzedaży tych biletów nie przysługuje.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 czerwca 2001 r. podatnik wskazał, iż naruszenie to polega na zobowiązaniu do zaprowadzenia ewidencji fiskalnej ulg handlowych ze względu na realizację umów z Polską Izbą Gospodarczą Transportu Samochodowego i Spedycji oraz na skorygowaniu wniosków o dopłatę za miesiące od stycznia do maja 2000 r. W uzasadnieniu podatnik wskazuje, że tak sformułowane zobowiązania są przekroczeniem zakresu kontroli, bowiem kontrola powinna obejmować wyłącznie dopłaty do ulg ustawowych refundowanych przez Zarząd Województwa [...] a nie dopłaty do ulg umownych realizowanych na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Kancelarii Sejmu i Senatu za pośrednictwem PIGTSiS. Przewozy umowne nie podlegały refundacji Urzędu Marszałkowskiego. Zdaniem podatnika nawet gdyby kontrolujący był upoważniony do przeprowadzenia kontroli realizacji ulg umownych, to nie był uprawniony do nakazania zaprowadzenia ewidencji w tym zakresie bowiem godzi to w swobodę kształtowania umów.

Również zobowiązanie do skorygowania wniosków o dopłaty za wspomniany okres jest dotknięte błędem, ponieważ jest efektem ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędnej wykładni umowy z Zarządem Województwa [...].

Kontrolujący błędnie zignorował wyniki sprzedaży zaewidencjonowanej przy pomocy kas fiskalnych i zweryfikował je o wartość not księgowych określających hipotetyczne odszkodowanie za ewentualne jednorazowe i sporadyczne przewozy realizowane przez obcych przewoźników na rzecz posiadaczy biletów miesięcznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnosi argumenty tożsame ze wskazanymi w toku postępowania kontrolnego, wnosi o uchylenie pkt. l część III wyniku kontroli - korekta oraz pkt. 2 część III wyniku kontroli.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Kontroli Skarbowej wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonych wynikach kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Zaskarżony wynik kontroli nie narusza zasad prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, zatem brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Faktyczny zakres kontroli prowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej obejmował swoją tematyką dopłaty do ulg ustawowych stosowanych przez przewoźnika autobusowego, z którym Marszałek Województwa zawarł umowę określającą szczegółowe zasady refundacji budżetu państwa kosztów finansowania ustawowych uprawnień do bezpłatnych i ulgowych autobusowych przejazdów pasażerskich osób uprawnionych, realizowanych przez przewoźnika w oparciu o ustawę z dnia 20 czerwca 1992 r, o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego /Dz. U. Nr 54 poz. 254 ze zm./. Z materiału dowodowego wynika, iż wskazana wyżej tematyka i zakres kontroli należało przeprowadzić w oparciu o wytyczne Ministerstwa Finansów Departament Kontroli Skarbowej, które występowało jako koordynator wskazanej kontroli. Koordynacja działań miała na celu zastosowanie przez Urzędy Kontroli Skarbowej w całym kraju ujednoliconych tematyk kontroli, bowiem dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przeprowadzenie stosownej analizy ulg w przewozach autobusowych.

Należało sprawdzić, czy przewoźnik realizuje przewozy ulgowe na podstawie umów cywilnych zawartych przez Polską Izbę Gospodarczą Transportu Samochodowego i Spedycji z firmami i instytucjami dla ich pracowników, członków czy emerytów lub na podstawie innych umów, czy świadczy przewozy ulgowe dla własnych pracowników, emerytów i członków ich rodzin (na podstawie np. uchwały własnego zarządu), lub realizuje w ramach własnej strategii handlowej inne ulgi o charakterze komercyjnym nie objęte ustawą, a także świadczy usługi finansowane z innych źródeł np. przewóz poborowych, bezrobotnych, posłów, senatorów. Jeżeli tak, to w jakiej odrębnej grupie na wydrukach fiskalnych są one ewidencjonowane i czy faktycznie przewoźnik nie występuje o dopłaty dla tej grupy ulg.

Nie ulega wątpliwości, że Inspektor Kontroli Skarbowej nie przekroczył granic zleconej tematyki kontroli, zatem zarzuty skarżącego w tym względzie są nie uprawnione. Samo przeprowadzenie kontroli w zakresie strategii stosowania w ulg nie objętych ustawa, nie godzi w swobodę zawieranych umów bowiem pozostaje bez wpływu na ich treść i zakres. Zawarte w wyniku kontroli zalecenie zobowiązywało skarżącą do ewidencji fiskalnej ulg ustawowych w sposób umożliwiający wyodrębnienie ulg handlowych realizowanych w związku z umowami zawartymi z Polską Izbą Gospodarczą Transportu Samochodowego i Spedycji.

Kolejny zarzut skargi dotyczył przeprowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej korekty wniosków o dopłaty dokonywane przez Zarząd Województwa [...] na podstawie powołanej już wyżej umowy zawartej w dniu 24 lutego 1999 r. Zdaniem skarżącego nieuprawnione było wyliczenie przez kontrolującego rekompensat z tytułu przewozów dokonanych na rzecz innych przewoźników na podstawie wystawianych not księgowych, które były wewnętrznymi dokumentami przewoźnika opartymi na informacjach zawartych w diagramach i procentowym udziale w przewozach na danej linii autobusowej, miały zatem charakter szacunkowy, zryczałtowany i hipotetyczny. Twierdzeniu skarżącego przeczą dokonane przez organ wyliczenia, bowiem wykazane w notach kwoty były identyczne jak te we wniosku o dopłatę.

Nie sporne w sprawie jest, że refundacja z budżetu państwa kosztów finansowania ustawowych uprawnień do bezpłatnych i ulgowych autobusowych przejazdów pasażerskich do biletów miesięcznych przysługiwała przewoźnikowi, który faktycznie przewozy realizował /§ 1 cyt. umowy/. Przewoźnik zobligowany był do prowadzenia ewidencji i sporządzania rozliczenia dopłat do biletów bezpłatnych i ulgowych przy pomocy kas fiskalnych czego nie dopełnił do miesiąca czerwca 2000 r. Prawidłowo uznał kontrolujący, iż skoro dowody z dokumentów wskazują, że skarżący nie wykonał przewozów pasażerskich na kwoty w nich wykazane to dokumenty te są podstawą do dokonywania korekt sprzedaży przez cały okres objęty kontrolą.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że wnioski i wskazania Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczące usunięcia stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości mające między innymi charakter sygnalizacji dla rozliczającego dopłaty z budżetu państwa Zarządu Województwa są prawidłowe i nie uzasadniają zarzutów skargi.