Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1300/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 35 i art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23) - zwanej dalej K.p.a. w związku art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2016.722) po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: skarżąca) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu z budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Z, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Decyzją z dnia [...] 2014 r. Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Z. Organ odwoławczy uchylił wówczas zaskarżoną decyzję uznając, iż organ meldunkowy nie wyjaśnił przedmiotowej sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, tj. nie ustalił rzetelnie, czy skarżąca opuściła dobrowolnie i trwale przedmiotowy budynek oraz ze względu na liczne uchybienia proceduralne.

W szczególności organ I instancji prowadząc ponownie sprawę dołączył do akt przedmiotowej sprawy jedynie odpis zwykły księgi wieczystej [...], który jako właścicieli wskazał: E. Z. oraz J. Z. Z dokumentu tego nie wynika, czy powyższy odpis dotyczy budynku nr [...] w Z. Dodatkowo organ dołączył protokół "z części eksmisji" z dnia 29 września 1998 r., sygn. akt [...] oraz przesłuchał dwóch świadków bez udziału stron postępowania. Zatem organ meldunkowy nie wykonał zaleceń organu odwoławczego, tj. nie ustalił stron postępowania, nie przeprowadził rozprawy administracyjnej z udziałem stron oraz świadków, nie wezwał stron do przedłożenia protokołu wykonania eksmisji przez komornika sądowego (przedłożony protokół komorniczy świadczy, iż eksmisja nie została wykonana, została odroczona), nie przeprowadził także oględzin budynku w miejscowości Z. G z udziałem stron postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2016 r., orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego z Z.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła błędne przyjęcie przez organ I instancji, że nie przejawia woli zamieszkiwania w Z, poprzez ustalenie tego faktu w oparciu o zeznania świadków, którzy zostali wskazani przez J. Z. Nadto skarżąca zarzuciła organowi meldunkowemu naruszenie przepisów proceduralnych tj.: art. 7 i art. 77 K.p.a., oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Skarżąca domagała się zmiany decyzji i oddalenia wniosku o wymeldowanie ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 25 lipca 2016 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 28, art. 25 ust. 1, art. 35 oraz art. 69 ustawy o ewidencji ludności oraz wskazał, że postępowanie o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego z budynku nr [...] w Z zostało wszczęte w dniu 7 stycznia 2013 r. na wniosek J. Z., który poinformował, że skarżąca została eksmitowana z przedmiotowego budynku w 1996 r. do swojego domu położonego w Z nr [...] i przez 16 lat nie dokonała obowiązku wymeldowania się z budynku nr [...] w Z.

Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, organ I instancji, przede wszystkim musi wyjaśnić kwestę legitymacji J. Z. do występowania w niniejszej sprawie jako strony postępowania - wnioskodawcy. W aktach sprawy znajduje się odpis zwykły księgi wieczystej [...], który jako właścicieli wskazuje: E. Z. oraz J. Z., natomiast z dokumentu tego nie wynika, czy powyższy odpis faktycznie dotyczy budynku nr [...] w Z. Do akt dołączono także: postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 18 czerwca 1986 r., sygn. akt [...], na podstawie którego spadkobiercami po E. Z. są: W. i M. Z. oraz J. Z. i A. S.; postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 24 września 1992 r., sygn. akt [...] stanowiące, że spadkobiercą po M. Z. została A. S.; postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 18 marca 1993 r., sygn. akt [...], na podstawie którego spadkobiercami po W. Z. są: J. S. i M. W., jednak z żadnego z powyższych postanowień nie wynika co wchodziło w skład masy spadkowej po osobach zmarłych. Organ I instancji winien zatem uzupełnić materiał dowodowy o aktualny odpis księgi wieczystej budynku nr [...] w Z w celu ustalenia faktycznego kręgu stron postępowania. Organy obowiązane są bowiem do pełnego wyjaśnienia kwestii legitymacji procesowej stron do występowania w postępowaniach administracyjnych.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy powołał treść art. 28, art. 10, art. 75 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 81, art. 67 § 1, art. 68 K.p.a. oraz wskazał, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 28 ust. 4ustawy). Zameldowanie osoby w lokalu jest więc jedynie potwierdzeniem ustalonego faktu. Celem ewidencji ludności jest zatem odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby, której obowiązek meldunkowy dotyczy, tj. miejsce skoncentrowania najważniejszych spraw życiowych, częstotliwość pobytu w miejscu stałego zameldowania wraz z powodami, dla których tam bywa. O takiej kwalifikacji pobytu przesądza możliwość ustalenia, że osoba tam mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Wojewoda dodatkowo wskazał, że w okresie od 25 sierpnia 2014 r. do dnia wydania decyzji przez Wójta Gminy, tj. do 9 czerwca 2016 r. ani raz organ prowadzący postępowanie nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy ze wskazaniem nowego terminu jej załatwienia. Ponadto w okresach od dnia 16 lipca 2014 r. do dnia 11 czerwca 2015 r. i od dnia 26 czerwca 2015 r. do dnia 9 czerwca 2016 r., tj. do dnia wydania zaskarżonej decyzji organ I instancji pozostawał w bezczynności i nie podejmował żadnych czynności administracyjnych w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda zobowiązał organ I instancji aby prowadząc ponownie niniejszą sprawę meldunkową wyjaśnił, czy skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu dobrowolnie i trwale, a jej życie skoncentrowało się w nowym miejscu. W szczególności organ meldunkowy winien:

- wystąpić do Policji o udzielenie informacji, czy w budynku w miejscowości Z dochodziło do interwencji Policji, a jeśli tak to z czyjego zgłoszenia, jakie były przyczyny i jak zakończyły się te interwencje,

- wezwać skarżącą do przedłożenia dokumentów świadczących o niedobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego budynku (postanowienie Policji, Prokuratury, Sądu),

wezwać J. Z. do przedłożenia protokołu eksmisji A. S. z przedmiotowego oraz aktualnego odpisu z księgi wieczystej ze wskazaniem budynku, którego dotyczy,

przeprowadzić dowód z oględzin przedmiotowego budynku z udziałem wszystkich stron postępowania,

- przeprowadzić rozprawę administracyjną stosownie do przepisu art. 89 § 1 k.p.a. (tj. wszystkich osób, których zeznania mogą przyczynić się do ustalenia miejsca zamieszkania i skoncentrowania swoich spraw życiowych A. S., a także inne osoby, które mogą posiadać wiedzę, na temat okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez wymienioną i jej córki.

Organ odwoławczy, podkreślił także, że skarżąca winna ze swej strony wykazać większe zainteresowanie prowadzoną sprawą meldunkową, czynnie uczestniczyć w każdym stadium postępowania, aby mogła bronić swoich interesów oraz uczynić wszystko, aby umożliwić organowi I instancji przeprowadzenie dowodów na okoliczność jej zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania pod wskazanym adresem. Powołując się na treść art. 10 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a., organ odwoławczy zaznaczył, że to po stronie skarżącej leży obrona praw i interesów zarówno jej jak i jej córek.

Kończąc, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 10, art. 28, art. 36, w związku z art. 35 § 3, art. 67, art. 68, art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 89, art. 107 § 3 w związku z art. 9 K.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podkreślił, że nie można było zlecić organowi I instancji uzupełnienia postępowania w trybie art. 136 K.p.a., gdyż zakres koniecznych wyjaśnień i ewentualne przeprowadzenie tych ustaleń, również naprawienie stwierdzonych uchybień proceduralnych naruszałoby określoną w przepisie art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- błędne ustalenie stanu faktycznego, dokonane tylko na podstawie dowolnie wybranych dowodów i uznanie, że skarżąca nie mieszka w Z, w sytuacji gdy nawet sam J. Z. oraz organy Gminy uznają, że skarżąca zamieszkuje i jest zameldowana w Z nr [...], natomiast na potrzeby postępowania o wymeldowanie przyjmują, iż nie zamieszkuje pod tym numerem,

- naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., poprzez pominięcie istotnych dowodów którymi organ dysponował lub które mógł uzyskać z urzędu, a tego nie uczynił,

- naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zeznań świadków i J. Z.,

- naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dokonywanie oceny wszystkich dowodów wyłącznie pod z góry ustaloną tezę, w sytuacji gdy swobodna ocena dowodów prowadzi do wniosku, iż brak jest przesłanek do wymeldowania skarżącej,

- naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji gdy brak podstaw do wymeldowania skarżącej.

Z tych powodów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody z dnia 25 lipca 2016 r. oraz decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. i oddalenie wniosku o wymeldowanie

W odpowiedzi na skargę Wojewoda w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718.), zwana dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według określonego ww. przepisach kryterium zgodności z prawem, Sąd uznał, że przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych powodów uchylił zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Obecnie Kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla on zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie:

1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,

2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 stanowi bowiem wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne jest – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa, a motywy wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody nie uzasadniały wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W szczególności Wojewoda zobowiązał organ meldunkowy do:

- wystąpienia do Policji o udzielenie informacji, czy w budynku w miejscowości Z dochodziło do interwencji Policji, a jeśli tak to z czyjego zgłoszenia, jakie były przyczyny i jak zakończyły się te interwencje,

- wezwania skarżącej do przedłożenia dokumentów świadczących o niedobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego budynku (postanowienie Policji, Prokuratury, Sądu),

- wezwania J. Z. do przedłożenia protokołu eksmisji A. S. z przedmiotowego budynku oraz aktualnego odpisu z księgi wieczystej ze wskazaniem budynku, którego ten odpis dotyczy,

przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowego budynku z udziałem wszystkich stron postępowania,

- przeprowadzenia rozprawy administracyjnej stosownie do przepisu art. 89 § 1 k.p.a. (tj. wszystkich osób, których zeznania mogą przyczynić się do ustalenia miejsca zamieszkania i skoncentrowania swoich spraw życiowych A. S., a także innych osób, które mogą posiadać wiedzę, na temat okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez wymienioną i jej córki).

Podkreślić należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji był przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2015.388), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny, rejestrowy. W konsekwencji wymeldowanie nie niweczy żadnych praw rzeczowych bądź obligacyjnych skarżącej do przedmiotowego lokalu. Natomiast realizacji tych praw skarżąca dochodzić może jedynie na drodze postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym. Jeżeli zatem dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy.

Istotą postępowania ewidencyjnego jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie przez organ administracji publicznej, czy skarżąca faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Oczywiście należy ustalić także czy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny.

Podkreślić jednak należy, że wyrokiem z dnia 10 sierpnia 1994 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy nakazał A. S. opróżnienie z rzeczy i opuszczenie wraz z osobami ich prawa reprezentującymi budynku mieszkalnego położonego w Z pod nr [...] w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku. W wyroku tym Sąd zakazał pozwanej A. S. wykonywania jakichkolwiek aktów posiadania na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w Z. Odpis tego wyroku, wraz z klauzulą wykonalności z dnia 10 maja 1995 r., został dołączony do akt administracyjnych. Nadto do akt dołączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 5 grudnia 1996 r., z klauzula wykonalności, w którym Sąd upoważnia wierzyciela J. Z. do usunięcia z dz. ew. [...] i [...] położonych w Z znajdujących się tam ruchomości należących do dłużników (m. in. A. S.) na koszt dłużników oraz protokół sporządzony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 29 września 1995 r. sygn. akt [...].

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym poprzednio obowiązującej ustawy, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu. Dlatego w takim wypadku nieistotne jest badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w nim – na skutek wykonania prawomocnego wyroku sądu. W takim przypadku ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 23 marca 2010r., II OSK 579/09, Lex nr 597705; z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 46/10, Lex nr 953076; z dnia 20 maja 2011r., II OSK 915/10, Lex nr 992665; z dnia 29 lutego 2012r., II OSK 2387/10, dostępny: http//orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu strony w spornym lokalu (wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07). Orzecznictwo to pozostaje aktualne w odniesieniu do obecnie obowiązującej ustawy.

W przedmiotowej sprawie eksmisja skarżącej została wykonana przez komornika sądowego na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 1994 r. sygn. akt [...]. Zostało to udokumentowane przez protokół sporządzony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 29 września 1995 r. sygn. akt [...]. Jeżeli było to niewystarczające dla organu odwoławczego, postepowanie dowodowe w tym zakresie organ odwoławczy mógł uzupełnić. Protokół eksmisji z dnia 28 czerwca 2000 r. sporządzony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym został w późniejszym czasie dołączony do akt sprawy przez organ administracyjny. Wynika z niego jednoznacznie, że A. S. wydała przedmiotowy budynek w Z nr [...] opróżniony z rzeczy.

Zdaniem Sądu zbędne było również zobowiązanie organu meldunkowego do dołączania aktualnego odpisu z księgi wieczystej ze wskazaniem budynku. Eksmisja w stosunku do A. S. został orzeczona z budynku położonego w Z nr [...]. W księdze wieczystej właściciel nieruchomości nie ma obowiązku ujawniania budynku. Zatem jeżeli organ odwoławczy koniecznie chciał uzyskać informację na jakich działkach położony jest przedmiotowy budynek mógł się zwrócić do Urzędu Gminy o wydanie stosownego zaświadczenia. Takie zaświadczenie zostało dołączone do akt w okresie późniejszym przez organ I instancji.

Uwzględniając zatem powyżej powołane orzecznictwo sądowoadministracyjne uznać należy, iż dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zamiar i wola skarżącej przebywania w przedmiotowym lokalu, gdyż sam fakt dokonania komorniczych czynności egzekucyjnych polegających na opróżnieniu przedmiotowego lokalu z rzeczy stanowiących własność skarżącej i wydania opróżnionego lokalu właścicielowi budynku jest wystarczający dla ustalenia, że nastąpiło ustanie pobytu skarżącej w tym lokalu, co z kolei jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o jej wymeldowaniu. W konsekwencji uznać należy za całkowicie niezasadne zalecenia organu odwoławczego aby organ meldunkowy:

- wystąpił do Policji o udzielenie informacji, czy w budynku w miejscowości Z dochodziło do interwencji Policji, a jeśli tak to z czyjego zgłoszenia, jakie były przyczyny i jak zakończyły się te interwencje,

- wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów świadczących o niedobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego budynku,

- przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowego budynku z udziałem wszystkich stron postępowania oraz przeprowadził rozprawę administracyjną wzywając na nią wszystkie osoby, które mogą przyczynić się do ustalenia miejsca zamieszkania i skoncentrowania swoich spraw życiowych A. S., a także innych osób, które mogą posiadać wiedzę, na temat okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez wymienioną i jej córki.

Z powyższych rozważań wynika, że organ II instancji niezasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji na podstawi art. 138 § 2 K.p.a. Jego zastrzeżenia były bowiem błędne i wynikały z ewentualnych wątpliwości, które mogły zostać usunięte w ramach uzupełniającego i nieskomplikowanego postępowania dowodowego.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd uwzględnił treść art. 134 § 2 p.p.s.a., tj., zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, jednak z uwagi na fakt, że przedmiotem orzekania była decyzja kasacyjna organu odwoławczego, na podstawie której skarżąca nie nabyła żadnego prawa, Sąd nie działał na niekorzyść skarżącej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda uwzględni przedstawione powyżej poglądy prawne, a w razie potrzeby przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.