Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2403/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 55 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... września 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu ...03.2011 r. K. Y. wystąpił za pośrednictwem Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w A. do Wojewody ... z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką polską, J. S.

Decyzją z dnia ...07.2011 r. Nr ... Wojewoda ... odmówił udzielenia Cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż związek małżeński zawarty przez Wnioskodawcę miał na celu obejście przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organ I instancji wskazał, że małżonka zainteresowanego nie zamieszkuje na terytorium Polski.

Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony wystąpił z odwołaniem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (w skrócie: Szef Urzędu), po rozpatrzeniu odwołania decyzją z ... września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, iż konsul Rzeczypospolitej Polskiej w A., przekazując wniosek cudzoziemca Wojewodzie ... zauważył, że zainteresowany ubiegał się o wizę Schengen, jednak nie spełniał wymogów, gdyż nie udokumentował stałego dochodu, zatrudnienia, wykształcenia. W ocenie konsula zawarcie małżeństwa nastąpiło w celu obejścia przepisów, obowiązujących w Polsce i całej strefie Schengen. Ponadto w piśmie z dnia ...04.2011 r. Konsul RP w A. zauważył, że znajomość języka ... przez zainteresowanego jest na poziomie podstawowym.

Jak dodał organ, w aktach sprawy znajduje się dokument z placówki oświatowej z Republiki ..., z którego wynika, że zainteresowany od dnia ...04.2010r. do dnia ...06.2010 r. uczestniczył w kursie języka ..., który ukończył na poziomie podstawowym. W dniu ...04.2011 r. małżonkowie zostali przesłuchani do protokołów. Żona cudzoziemca w siedzibie organu I instancji zeznała, że poznała męża w 2009r. telefonicznie przez Jego wujka, przebywającego w Królestwie .... Z wujkiem Cudzoziemca pracuje brat obywatelki polskiej. Wyjaśniła, że pierwszy raz spotkała się z przyszłym mężem w czerwcu 2010r. w kraju pochodzenia, gdzie pojechała z Jego wujkiem. Uprzednio obywatelka polska utrzymywała kontakt z Cudzoziemcem jedynie za pośrednictwem komunikatora internetowego i telefonicznie. Żona cudzoziemca wyjaśniła, że w trakcie pobytu w Republice ... posiadała wszystkie dokumenty wymagane do zawarcia związku małżeńskiego, a oświadczyny odbyły się dzień przed ślubem. Obywatelka polska była w Republice ... jeden raz przez kila dni, kiedy zawarła związek małżeński. Cudzoziemiec nie zna osobiście rodziny żony, gdyż nigdy nie był poza krajem pochodzenia. Obywatelka polska wyjaśniła, że pracuje w Królestwie ... jako kelnerka i zamieszkuje z bratem. Matka i drugi brat zamieszkują w innej miejscowości. Żona cudzoziemca wyjaśniła, że odbywa jednocześnie zaocznie naukę w liceum ogólnokształcącym w Polsce i po jej ukończeniu zamierza nadal przebywać z rodziną, lecz po przyjeździe męża do Polski, wspólnie zdecydują o przyszłości.

W tym samym dniu został przesłuchany wnioskodawca przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w A.. Cudzoziemiec zeznał, że poznał się z żoną telefonicznie za pośrednictwem jego wujka, u którego pracuje żona. Zainteresowany potwierdził, że przed ślubem nie widzieli się z żoną, a jedynie utrzymywali kontakt telefoniczny i internetowy. Cudzoziemiec faktycznie nigdy nie wyjeżdżał poza granice kraju pochodzenia, a decyzję o ślubie podjął w trakcie pobytu żony w Republice ... Małżonkowie deklarują odbywanie rozmów w języku ... oraz posiadają podstawową wiedzę o sobie, lecz ceremonia zawarcia związku małżeńskiego odbyła się bez udziału rodziny.

W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, przeprowadzono wywiad środowiskowy w deklarowanym miejscu zamieszkania obywatelki Polskiej w trakcie pobytu w kraju tj. w K. przy ul. .. Z informacji sąsiadów wynika, że żona skarżącego jest widywana sporadycznie, gdyż przebywa wraz z rodziną w Królestwie ....

W aktach sprawy znajduje się także pismo zony cudzoziemca, w którym przyznała m.in., że znajomość języka ... przez męża nie jest perfekcyjna, lecz ona zna kilka słów po ..., a mąż uczy się polskiego. Obywatelka polska wyjaśniła, że zbierają własne doświadczenia zawodowe, aby w przyszłości otworzyć wspólną pizzerię w K.

Reasumując, organ stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że przedmiotowy związek małżeński nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca z Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące oraz, że związek ten faktycznie został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Małżonkowie posiadają podstawową wiedzę o sobie, lecz nie spotkali się osobiście przed zawarciem związku małżeńskiego. Po zawarciu tego związku małżonkowie nie spotkali się ponownie, nie zamieszkują w jednym kraju, gdyż żona przebywa z rodziną w Królestwie ..., natomiast cudzoziemiec przebywa w kraju pochodzenia. Z akt wynika, że znajomość języka ... przez cudzoziemca uniemożliwia nawiązanie więzi emocjonalnej, jaka powinna zachodzić pomiędzy małżonkami. Zdawkowe rozmowy małżonków za pośrednictwem komunikatora internetowego, udostępnione przez pełnomocnika Strony nie mogą świadczyć o ich trwalej relacji. Małżonkowie kontaktowali się w celu uzyskania o sobie informacji, nie zaś podtrzymywania więzi małżeńskiej, która de facto dotychczas nie zaistniała. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że małżeństwo zostało zaaranżowane przez wuja cudzoziemca, który jest pracodawcą jego obecnej żony. Trudno dać wiarę wyjaśnieniom małżonków, iż obywatelka polska w trakcie jedynego pobytu w Republice ... "na wszelki wypadek" posiadała przy Sobie dokumenty, wymagane do zawarcia związku małżeńskiego. Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż w sprawie ma znaczenie zależność finansowa żony od wuja cudzoziemca, gdyż świadczy o zawarciu związku dla obopólnych korzyści. Z akt sprawy wynika zatem jednoznacznie, że przedmiotowy związek małżeński został zawarty w celu umożliwienia stronie wjazdu na terytorium strefy Schengen, z obejściem obowiązujących przepisów. zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż przedmiotowy związek małżeński nie uzasadnia zamieszkiwania Cudzoziemca z Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące oraz, że związek ten faktycznie został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, co stanowi przesłanki do odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż zgromadzony materiał dowodowy jest - wbrew jego opinii - wystarczający do stwierdzenia, że celem zawarcia przedmiotowego związku małżeńskiego była próba zalegalizowania pobytu cudzoziemca w Polsce niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Dla organów administracji dowodem potwierdzającym powyższą okoliczność jest sam stan faktyczny sprawy. Małżonkowie zarówno przed, jak i po zawarciu związku małżeńskiego nie widują się, nie zamieszkują wspólnie i nie łączy Ich więź małżeńska. Należy podkreślić, iż organy administracji nie ponoszą winy za brak wspólnego zamieszkiwania małżonków, którzy - jak wynika z ich wyjaśnień - mają zorganizowane życie zawodowe w dwóch różnych państwach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu zarzucił:

1. Art. 57 ust 1 pkt 4 oraz art. 55 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o cudzoziemcach (DZ. U. 2006/234/1694) poprzez przyjęcie, że małżeństwo zostało zawarte dla obejścia przepisów ustawy przy ograniczeniu postępowania do przesłuchania wnioskodawcy i jego żony oraz opinii o poziomie znajomości języka ... u cudzoziemca wyrażonej przez pracownika Konsulatu RP w A. nie posiadającego uprawnień z zakresu filologii angielskiej.

2. Art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a w szczególności poprzez ustalenie poziomu znajomości języka ... u odwołującego w oparciu o subiektywne oceny pracowników organu, którzy w toku postępowania nie udokumentowali poziomu swojej znajomości języka, a nadto naruszenie słusznego interesu obywatela poprzez stawianie zarzutów pełnomocnikowi odwołującego w godzenie w powagę organów administracji z powodu przedstawienia przez niego wyciągów z korespondencji prowadzonej przez cudzoziemca z żoną na okoliczność utrzymywania korespondencji pomiędzy małżonkami, zarzucanie pełnomocnikowi pomówienia w; sytuacji, kiedy brak jest w aktach sprawy danych, co do poziomu znajomości języka obcego u pracownika prowadzącego przesłuchanie odwołującego w placówce dyplomatycznej RP A.,

3. art. 77 par. I k.p.a poprzez nie przeprowadzenie dowodów wskazujących na sytuacje osobową i finansową wnioskodawcy w miejscu jego zamieszkania oraz nie przeprowadzenie dowodu z korespondencji prowadzonej przez małżonków od chwili poznania się do czasu zawarcia małżeństwa i również po zawarciu związku, pominiecie dowodów z postępowania o uzyskanie wizy w placówce dyplomatycznej RP w ....

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa - art. 145 §1 p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do treści art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński zosta! zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Zgodnie z art. 55 ust. 1 w/w ustawy, organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego lub małżonkiem cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie;

4) małżonkowie nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru.

Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b.

Skarżący we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony podawał, że okolicznością uzasadniającą jego pobyt w Polsce jest laki pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Odwołując się do pełnej treści art. 53 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach słusznie organ wskazał, iż okoliczność, na którą powołał się skarżący powinna uzasadniać jego pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarty w wyroku z dnia 17 grudnia 2007 r. sygn. akt (V SA/Wa 2264/07): "(...) sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie stanowi podstawy do udzielenia przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Związek taki musi uzasadniać zamieszkiwanie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zainteresowany nie zamierza w najbliższej przyszłości zamieszkiwać na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a jedynie przyjeżdża w czasie urlopu wypoczynkowego w celu odwiedzin żony i małoletniej córki."

Skarżący w związku małżeńskim z obywatelką polską wprawdzie pozostaje, jednak z akt sprawy wynika, że małżonkowie nie zamierzają prowadzić wspólnego gospodarstwa domowego w Polsce. Zeznania żony skarżącego wskazują, że jej centrum życiowe znajduje się na terytorium Królestwa ..., gdzie mieszka wraz z matką i bratem i gdzie znalazła zatrudnienie u wujka skarżącego. W Polsce żona skarżącego ukończyła w kwietniu 2011 r. zaoczne liceum dla dorosłych i następnie zamierzała przystąpić do matury. Żona skarżącego zeznała, że po ukończeniu w/w szkoły zamierza mieszkać w .... Z zeznań tej osoby wynika, że ostateczna decyzja odnośnie miejsca zamieszkania małżonków nic zapadła. Treść zeznań wskazuje, że wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ma służyć najprawdopodobniej zalegalizowaniu przez skarżącego pobytu w .... Za taką oceną przemawia zwłaszcza fakt, iż w ... żona Skarżącego pracuje, a w tym kraju mieszkają członkowie Jej najbliższej rodziny (matka i dwaj bracia) jak również w ... przebywa wujek Skarżącego, będący jednocześnie pracodawcą jego żony. Okoliczności sprawy nie wskazują, aby związek małżeński, na zawarcie którego Skarżący się powołuje uzasadniał pobyt Skarżącego w Polce przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Słusznie organ zastosował art. 57 ust. i pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Okoliczności sprawy wskazywały, że skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską w celu legalizacji swojego pobytu. Ocena ta została szczegółowo uzasadniona w zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że w zeznaniach małżonków najwięcej wątpliwości budziła kwestia okoliczności, w jakich doszło do zawarcia związku małżeńskiego. Skarżący podał, że decyzję o ślubie podjął 1.5 - 2 miesięcy od pierwszej rozmowy telefonicznej (czyli w końcu września - na początku października 2009r., ponieważ jako datę poznania żony wskazał dzień 05.08.2009r. - datę pierwszej rozmowy telefonicznej). Skarżący zeznał, że żona przyjeżdżając do ... w 2010 r. miała na celu odwiedziny a nie zawarcie ślubu, a oświadczynami była "trochę" zaskoczona. Przesłuchiwana na ten sam temat żona skarżącego zeznała, że męża poznała w czerwcu 2009 r. a przed wyjazdem w czerwcu 2010 r. do ... miała rozmawiać z przyszłym mężem o zawarciu związku małżeńskiego, ale nie było to pewne. Z zeznań żony Skarżącego wynika, iż w związku z rozmową jadąc do ... zabrała dokumenty niezbędne do zawarcia związku małżeńskiego. Treść jej zeznań przeczyła więc wersji wydarzeń prezentowanej przez Skarżącego i nie wskazuje, aby była ona oświadczynami zaskoczona. Obecna żona cudzoziemca jadąc do ... na pierwsze spotkanie z przyszłym mężem była zdecydowana, lub co najmniej brała pod uwagę realną możliwość zawarcia związku małżeńskiego ze Skarżącym pomimo, iż osoby te nigdy wcześniej osobiście się nie spotkały.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodziły dostateczne podstawy do zastosowania w sprawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wykluczało możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 57 ust. 1 powyższej ustawy ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony...") podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia było obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie powyższej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca. C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz: Zakamycze 2005 s. 130- 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r" II SA 3126/00, Lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.).

Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, a zatem oddalił skargę.