Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 216/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora . Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji legalności robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego - zakwalifikowanego pierwotnie jako budynek gospodarczy - posadowionego na nieruchomości utworzonej z działki ewidencyjnej nr [...] w B. . Asumpt do działań organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego dało wystąpienie sygnalizacyjne M. J. zawarte w piśmie z dnia 23 kwietnia 2013 r. Zawiadamiająca, będąca współwłaścicielką posesji sąsiedniej, zarzuciła, że na przyległym gruncie inwestor w osobie J. J. prowadzi budowę wiaty bez wymaganego pozwolenia na budowę. W oparciu o wyniki oględzin na działce nr [...] w B. przeprowadzonych w dniu 19 lipca 2013 r. organ I instancji przyjął, że inwestor J. J. w maju tego roku wykonał na wzmiankowanej posesji drewnianą wiatę o konstrukcji szkieletowej, opartej na stopach fundamentowych, z dachem pokrytym blachą. Rzeczona wiata zlokalizowana została od strony północnej zabudowań mieszkalno - gospodarczych na działce nr [...]. Analizowany obiekt został z trzech stron odeskowany (przy czym od strony wschodniej i zachodniej został wyposażony nadto w drewniane wrota), zaś od strony przyległego budynku mieszkalno -gospodarczego nie posiadał ściany. Stosownie do wykonanych w toku oględzin pomiarów stwierdzono, że obiekt posiada wymiary w rzucie 8,50 m x 2,90 m. W dniu oględzin w przedmiotowym obiekcie garażowany był ciągnik. Realizacja inwestycji miała nastąpić w oparciu o zgłoszenie Staroście T. zamiaru budowy rzeczonego obiektu, dokonane przez inwestora J. J. w dniu 7 marca 2013 r. i przyjęte przez organ administracji architektoniczne - budowlanej bez sprzeciwu. W świetle przedstawionych okoliczności PINB uznał jednak budowę przedmiotowego obiektu za zrealizowaną w warunkach samowoli budowlanej o znamionach określonych w art. 48 ustawy Prawo budowlane, a to bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji stanął bowiem na stanowisku, że inwestor wykonał w istocie obiekt inny aniżeli objęty zgłoszeniem. W ocenie PINB faktycznie J. J. wybudował obiekt o cechach konstrukcyjnych budynku, a nie wiaty. Organ I instancji wdrożył następnie postępowanie legalizacyjne. Formalnym wyrazem takiej wstępnej oceny sprawy było postanowienie PINB nr [...] z dnia 25 lutego 2014 r., którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane i zobowiązał inwestora do dostarczenia przewidzianych prawem dokumentów, celem rozważenia dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej. Wobec nieprzedłożenia żądanej dokumentacji, organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia 18 listopada 2014 r., którą na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowalnego nakazał inwestorowi J. J. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Po rozpoznaniu odwołania inwestora, Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 22 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia kasacyjnego organ odwoławczy zakwestionował m. in. przyjętą przez organ stopnia powiatowego kwalifikację spornego obiektu jako budynku. Wskazał, iż z uwagi na zastosowaną konstrukcję (brak jednej ściany), obiekt ma cechy wiaty. Po rozpoznaniu skargi M. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/15 uchylił decyzję kasacyjną MWINB nr [...] z dnia 22 czerwca 2015 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd co do zasady podzielił argumentację MWINB co do kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako wiaty. Zwrócił natomiast uwagę, że materiał dowodowy sprawy nie dawał dotychczas wystarczających podstaw do przyjęcia, że na budowę wiaty inwestor winien był legitymować się decyzją o pozwoleniu na budowę. W analizowanym kontekście, zdaniem Sądu, zachodziła konieczność uprzedniego wyjaśnienia rzeczywistej liczby podobnych obiektów już posadowionych na spornej działce w dacie dokonania zakwestionowanego zgłoszenia z dnia 7 marca 2013 r. Kwestia ta miała bowiem determinować, czy na realizację kolejnej - przedmiotowej wiaty wymagane byłoby pozwolenie na budowę, czy też jedynie zgłoszenie, co ostatecznie miało dopiero upoważniać do dokonania właściwej oceny prawnej sprawy. W trakcie prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego w dniu 7 czerwca 2016 r. przeprowadzone zostały kolejne oględziny na działce nr [...] w B. . Z przeprowadzonych podówczas czynności wynikało, że na przedmiotowej działce - poza obiektem objętym postępowaniem -znajdowały się również dwa inne obiekty budowlane (budynek mieszkalno - gospodarczy oraz budynek do przechowywania maszyn i narzędzi rolniczych), które zostały przedstawione i zwymiarowane na szkicu załączonym do protokołu oględzin. W oparciu o poczynione ustalenia, MWINB decyzją nr [...] z dnia 10 sierpnia 2016 r. uchylił decyzję rozbiórkową PINB nr [...] z dnia 18 listopada 2014 r. Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż realizacja spornej wiaty nastąpiła co do zasady legalnie, a fakt zrealizowania wiaty niezgodnie z projektem załączonym do zgłoszenia winien prowadzić do wdrożenia w analizowanym przypadku trybu naprawczego, o którym mowa w art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. Na skutek skargi M. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1299/16 uchylił decyzję kasacyjną MWINB. Na łamach uzasadnienia wzmiankowanego wyroku Sąd wskazał, że pomimo wiążących zaleceń wynikających z wydanego w sprawie już poprzednio wyroku organ odwoławczy nie poczynił rzetelnych ustaleń co do rzeczywistej ilości obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy uwzględnieniu stanu zabudowy działki z daty zgłoszenia, tj. z dnia 6 marca 2013 r. Ta kluczowa kwestia faktyczna miała determinować, czy preferowany przez MWINB tryb zgłoszeniowy przy realizacji spornej wiaty mógł być w ogóle zastosowany.

W ramach prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego, w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy MWINB przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. W wykonaniu zleconych przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 kpa czynności PINB przeprowadził w dniu 20 sierpnia 2019 r. dodatkowe oględziny, celem zaktualizowania i doprecyzowania parametrów obiektu, którego dotyczy postępowanie oraz ustalenia aktualnego stanu zagospodarowania działki nr [...] w B. Nadto na zlecenie MWINB organ I instancji pozyskał udostępnione przez Głównego Geodetę Kraju zdjęcie lotnicze wykonane w dniu 30 kwietnia 2012 r., przedstawiające m. in. działkę nr [...] w miejscowości B. . Wreszcie, na zlecenie MWINB organ I instancji przeprowadził w dniu 9 sierpnia 2019 r. dowód z przesłuchania stron na okoliczność ustalenia stanu zagospodarowania działki nr [...] w B. wedle stanu z dnia 7 marca 2013 r. W poczet materiału aktowego sprawy załączony został również prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II K 193/15, którym orzeczono o umorzeniu wobec J. J. postępowania karnego o czyn z art. 90 Prawo budowlane o znamionach czynności sprawczej obejmujących budowę analizowanej w niniejszym postępowaniu wiaty bez wymaganego pozwolenia na budowę - wobec stwierdzonej znikomej szkodliwości społecznej czynu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzja z dnia 13 grudnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 K.p.a., art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne uchylił decyzję PINB w Z. z dnia 18 listopada 2014 r. i nakazał J. J. rozbiórkę obiektu budowlanego – drewnianej wiaty o wymiarach w rzucie 2,84 m x 8,80 m zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...] w B. D. od strony północnej budynku mieszkalno– gospodarczego, wykonanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena legalności budowli - drewnianej wiaty o wymiarach w rzucie 2,84 m x 8,80 m oraz pozostałych cechach konstrukcyjnych i parametrach scharakteryzowanych bliżej m. in. w protokole oględzin przeprowadzonych na zlecenie organu odwoławczego, zrealizowanej przez J. J. na nieruchomości utworzonej z działki ewidencyjnej nr [...] w B. . Zważyć przy tym przyjdzie, że zarówno sprawstwo skarżącego co do kwestionowanych w sprawie robót budowlanych związanych z budową wiaty na wzmiankowanej wyżej działce, jak i ustalony w sprawie okres realizacji przedmiotowej inwestycji (2013 r.), nie budzą wątpliwości MWINB. Fakt wykonania w tym okresie przedmiotowej budowli przez odwołującego nie był zresztą przezeń kwestionowany w toku sprawy i pozostaje w istocie okolicznością bezsporną. Dalej, jak wynika z treści wpisów zamieszczonych w księdze wieczystej [...], zabudowana sporną wiatą działka nr [...] w B. o powierzchni 695 m2 stanowi własność skarżącego inwestora i jego małżonki M. J.. MWINB dokonał przy tym również sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania i uznał, iż został on w realiach niniejszej sprawy zdefiniowany w sposób co do zasady trafny. Słusznie przyjął bowiem organ I instancji, że do stron postępowania należy zaliczyć - obok inwestora - również drugiego współwłaściciela nieruchomości zabudowanej spornym obiektem (M. J.), a także tych spośród właścicieli nieruchomości sąsiednich, których prawa i obowiązki mogły być kształtowane w efekcie objęcia tych gruntów sferą oddziaływania przedmiotowej inwestycji (działka nr [...] - właściciel M. J.; działka nr [...] - właściciel A. P.; działka drogowa nr [...] - Gmina B. ). Bacząc na przedmiot zaskarżonej decyzji i przechodząc do rozważań związanych z merytoryczną weryfikacją zaskarżonego rozstrzygnięcia MWINB nadmienia, że podstawą materialnoprawną decyzji rozbiórkowej organu I instancji był art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r., podlegającym stosowaniu w zaskarżonej decyzji, "Właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez -wymaganego pozwolenia na budowę". Nadmienić przy tym przyjdzie, że w dacie orzekania przez MWINB przywołaną wyżej zawartość normatywną wyraża przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Brzmienie przywołanego przez PINB przepisu art. 48 ust. 1 po wydaniu zaskarżonej decyzji uległo bowiem dalszym porządkowym zmianom wprowadzanym m. in. ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców. Bacząc przy tym na wprowadzoną w art. 26 ust. 2 przywołanej ustawy nowelizującej zasadę intertemporalną, że od dnia wejścia w życie tej ustawy (tj. od dnia 1 stycznia 2017 r.) do spraw wcześniej wszczętych i niezakończonych należało stosować przepis art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 16 grudnia 2016 r., MWINB za podstawę orzekania przyjął aktualną treść art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego w brzmieniu: "organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej wymagało przy tym od organów nadzoru budowlanego uwzględnienia i zastosowania się do oceny prawnej sprawy zaprezentowanej w niej dwukrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnych wyrokach z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/15 oraz z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1299/16. Organ wskazał, że rzeczony obiekt został wykonany na planie czworokąta, ma konstrukcję szkieletową, opartą na stopach fundamentowych, z dachem pokrytym blachą, wydzieloną w sposób niepełny z otaczającej przestrzeni - trzema ścianami z desek. Zidentyfikowane w toku kilkukrotnych inspekcji roboty budowlane wykonane przez skarżącego inwestora, obejmowały budowę drewnianej wiaty - a to obiektu budowlanego zaliczanego do kategorii normatywnej budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Wyrażona przez orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/15 ocena prawna sprawy obejmowała aprobatę dla tak dokonanej kwalifikacji ustalonego zakresu robót. Zdaniem MWINB taka ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwalnia więc obecnie od konieczności ponownej weryfikacji tych samych okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny prawnej w opisanym powyżej zakresie, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że nie uległy one zmianie w stopniu, który czyniłby zarówno dotychczasowe ustalenia MWINB, jak też ocenę prawną Sądu - nieaktualnymi.

Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadza się do tego, czy zachodziły przesłanki do przyjęcia, że inwestor w celu legalnej budowy przedmiotowej wiaty był zobowiązany do uprzedniego pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też wystarczające było dokonanie przezeń w dniu 7 marca 2013 r. zgłoszenia Staroście Tatrzańskiemu zamiaru budowy wiaty. Przy dokonywaniu oceny, czy realizacja przedmiotowej wiaty wymagała pozwolenia na budowę nie można tracić z pola widzenia podstawowego postulatu wynikającego z zasady legalizmu, że ocena prawna określonych robót budowlanych winna następować na podstawie przepisów aktualnych w okresie ich wykonania, natomiast postępowanie legalizacyjne powinno się toczyć w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jego prowadzenia. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (zob. np. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/2013; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17 - publ. CBOSA). To zważywszy należy wskazać, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, że realizacja spornego obiektu w okolicznościach analizowanej sprawy wymagała od inwestora legitymowania się decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane (w tym obejmujące budowę obiektu budowlanego) można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od zasady legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę zostały wyliczone w sposób wyczerpujący w art. 29 - 31 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w ustalonej przez organ I instancji dacie budowy spornej wiaty (2013 r.), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych), ale jedynie w ściśle określonych przypadkach. Wykonanie takich robót budowlanych obciążone zostało obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, ale wyłącznie w przypadku, gdy powierzchnia zabudowy tego rodzaju obiektów nie przekraczała 25 m2, a łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Niewątpliwie zatem, budowa wiaty o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2 lub też w przypadku, gdy łączna liczba realizowanych obiektów spełniających normatyw powierzchni zabudowy przekraczała dwa na każde 500 m2 powierzchni działki, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy należy wyeksponować, że już z rozważań Sądu zawartych w wyroku z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1299/16 wynikało, że "w dacie zgłoszenia przez inwestora zamiaru budowy wiaty na dz. [...] znajdowały się m. in. garaż blaszany (dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że został on w 2016 r. rozebrany), budynek gospodarczy oraz wiata nad płytą obornikową". Konkluzje Sądu co do stanu zagospodarowania działki nr [...] w dacie dokonania przez inwestora zgłoszenia budowy spornej wiaty potwierdza i rozwija zgromadzony przez MWINB materiał dowodowy. I tak, jak wynika ze zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu wykonanego w dniu 30 kwietnia 2012 r. na przedmiotowej działce zlokalizowane było podówczas pięć obiektów budowlanych o znamionach odpowiadającym rym określonym w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a to: budynek gospodarczy w południowo - zachodniej części działki (oznaczony numerem "2" na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z dnia 20 sierpnia 2019 r. - k. 270 akt PINB), wiata nad płytą obornikową zlokalizowana w północno - zachodniej części działki (stosownie opisana na powołanym wyżej szkicu), garaż blaszany wraz z przyległą doń wiatą - posadowione w południowo - wschodniej części działki (obiekt przekreślony na przywoływanym wyżej szkicu). Na przedmiotowym zdjęciu lotniczym zobrazowano również zadaszenie - w pomocnej części działki, w miejscu obecnie istniejącej wiaty uczynionej przedmiotem postępowania - które -jak wynika z materiału aktowego - zostało rozebrane przed dokonaniem przez inwestora kwestionowanego zgłoszenia. Przedstawione wyżej wnioski co do stanu zagospodarowania działki nr [...], a zwłaszcza liczby podobnych do analizowanej wiaty zabudowań istniejących na spornej nieruchomości w dacie zgłoszenia znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Do zbieżnych wniosków co do ilości obiektów w dacie dokonywania przez inwestora zgłoszenia zamiaru budowy spornej wiaty prowadzą również ustalenia Sądu Rejonowego w Z. poczynione na łamach uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II K 193/15 wydanego w postępowaniu karnym, w którym skarżący inwestor w związku z realizacją spornej wiaty pozostawał pod zarzutem z art. 90 ustawy Prawo budowlane. Także dostarczony przez M. J. materiał zdjęciowy i korespondujące z nim zeznania złożone w dniu 9 sierpnia 2019 r. prowadzą do konkluzji, że w dacie zgłoszenia spornej wiaty w południowo - wschodniej części działki (od strony ulicy) zlokalizowany był, poza drewnianym budynkiem gospodarczym i wiatą nad płytą obornikową, również garaż blaszak z przyległym doń od tyłu dodatkowym zadaszeniem (wiatą), które to obiektu zostały następnie w 2016 r. rozebrane. MWINB miał przy tym na uwadze, że M. J. pozostaje w sporze z inwestorem, co nakazywało daleko posuniętą ostrożność w ocenie jej zeznań. Tym niemniej, w sytuacji, w której zeznania te okazały się spójne z materiałem z nieosobowych źródeł dowodowych (zdjęcia, oględziny), a więc najbardziej obiektywnym, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania wiarygodności zeznań tejże strony. W kontekście przytoczonego wyżej, korespondującego ze sobą materiału dowodowego, MWINB uznał za niewiarygodne i niespójne zeznania złożone przez inwestora J. J. i jego żonę M. J. w dniu 9 sierpnia 2019 r. Właściciele działki zabudowanej sporną wiatą utrzymywali, że w dacie zgłoszenia Staroście T. zamiaru jej budowy, tj. w dniu 7 marca 2013 r., na działce nr [...] zlokalizowana była jedynie wiata w południowo - zachodniej części działki i nie było żadnych innych zabudowań gospodarczych. Treść tych zeznań —jako sprzeczna z pozostałym zgromadzonym w sprawie, omówionym wyżej, materiałem dowodowym ocenionym jako miarodajny i odzwierciedlający rzeczywistość - została przez MWINB uznana za niewiarygodną, ukierunkowaną jedynie na uniknięcie lub umniejszenie odpowiedzialności za zrealizowaną samowolę budowlaną. W analizowanym kontekście należy również zwrócić uwagę, że co do zasady w świetle art. 7 i 77 § 1 K.p.a., to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy. Obowiązek ten nie ma jednak charakteru absolutnego. Stosownie do art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W konsekwencji, dysponując dowodem w postaci dokumentacji fotograficznej przesłanej przez Głównego Geodetę Kraju, zdjęć dostarczonych przez jedną ze stron, których wiarygodność nie budziła wątpliwości, organ odwoławczy miał wszelkie podstawy by — zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów — uznać jedną z dwóch przeciwstawnych wersji lansowanych przez strony za wiarygodną i miarodajną. Ostatecznie, przyjęty wynik roztrząsania wszystkich zgromadzonych dowodów musiał prowadzić do wniosku, że stan zagospodarowania spornej działki był inny niż wskazywali to inwestor i jego małżonka. Podkreślić jednocześnie należy, iż ciążący na organach administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego co do wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla sprawy nie pozbawiał skarżącego możliwości składania wniosków o przeprowadzenie określonych dowodów, czy też samodzielnego przedkładania dowodów na poparcie własnych twierdzeń, szczególnie jeśli leżało to w jego interesie, czego przed organami nadzoru budowlanego jednak nie uczynił. Podsumowując, MWINB uznał w oparciu o zrelacjonowane wyżej wyniki uzupełniającego postępowania dowodowego, że w analizowanym przypadku, przedmiotowa wiata o zinwentaryzowanej powierzchni 24,99 m2 (2,84 m x 8,80 m) w dacie dokonania przez inwestora zgłoszenia Staroście T. zamiaru jej budowy (tj. w dniu 7 marca 2013 r. - vide k. 25 akt PINB) miała stanowić chronologicznie czwarty, a nawet piąty (uwzględniając dodatkowe zadaszenie — wiatę przyległą do blaszanego garażu zlokalizowanego w południowo - wschodniej części działki zobrazowane na zdjęciu lotniczym wykonanym w dniu 30 kwietnia 2012 r. oraz na fotografiach dostarczonych przez M. J.) w kolejności obiekt odpowiadający hipotezie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na działce o powierzchni 695 m2 (a więc nie przekraczającej powierzchni 1000 m2, tj. wymaganej przez ustawodawcę wielokrotności 500 m2 powierzchni działki przypadającej na każde dwa obiekty). Tym samym, budowa spornej wiaty nie była zwolniona z obowiązku pozyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót. Godzi się nadmienić, że do tożsamych wniosków doszedł również Sąd Rejonowy w Z. na łamach uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II K 193/15. W świetle powyższych ustaleń MWINB doszedł równocześnie do przekonania, że w stosunku do przedmiotowej inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, realizowanej bez uzyskania takiego pozwolenia, zastosowanie winny znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego, zawarte w art. 48 ustawy. W realiach analizowanego przypadku skarżący inwestor, dokonując zgłoszenia Staroście T. w dniu 7 marca 2013 r. zamiaru budowy spornej wiaty, zataił przed organem administracji architektoniczno - budowlanej rzeczywistą liczbę podobnych obiektów, które już znajdowały się w tej dacie na nieruchomości mającej stanowić teren kolejnej budowy, celem nieuprawnionego - nie znajdującego podstaw w okolicznościach analizowanego przypadku - skorzystania z łagodniejszej formy reglamentacji prowadzenia robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. W ocenie MWINB wskazuje to na chęć obejścia przepisów o pozwoleniu na budowę. Należy zatem podzielić zapatrywanie PINB, że w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie tryb likwidacji skutków samowoli budowlanej przewidziany w art. 48 - 49 ustawy Prawo budowlane. Na marginesie dotychczasowych rozważań można równocześnie wskazać, iż dokonana przez MWINB, omówiona powyżej odmienna kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego - jako budowli (a nie budynku - jak przyjął to PINB) nie rzutuje na prawidłowość przyjętego przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji trybu likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej uregulowanego w art. 48 ustawy, który w obu wariantach kwalifikacji pozostaje co do zasady tożsamy. Organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania uznał za właściwe wdrożyć procedurę legalizacyjną przed orzeczeniem nakazu rozbiórki. PINB nakazał bowiem skarżącemu - jako inwestorowi spornego obiektu budowlanego wstrzymać roboty budowlane oraz zobowiązał w/w osobę do przedłożenia w celu legalizacji inwestycji: zaświadczenia właściwego organu planistycznego o zgodności przedmiotowej inwestycji z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide postanowienie nr [...] z dnia 25 lutego 2014 r. - k. 47 akt PINB). Postępowanie organu I instancji stanowiło w tym zakresie co do zasady wypełnienie dyspozycji art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Organ I instancji wyznaczył też zobowiązanemu stosowny termin do przedłożenia żądanych dokumentów. Bezspornym pozostaje przy tym, że zobowiązany J. J. nie przedłożył w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów. Nie wnosił też o prolongatę wyznaczonego w tym celu przez PINB terminu. W tym stanie rzeczy organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy. W powyższym kontekście MWINB zauważa, że w niniejszej sprawie w zasadzie nie było podstaw do wdrażania procedury legalizacyjnej. Warunkiem wszczęcia postępowania legalizacyjnego jest bowiem wstępne stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego przesłanek umożliwiających legalizacje obiektu, w tym także przesłanki zgodności obiektu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem w przedmiotowym przypadku zachodziły przesłanki do odstąpienia od wdrożenia procedury legalizacyjnej przed orzeczeniem nakazu rozbiórki. MWINB wskazuje bowiem, że w przypadku spornej wiaty zachodzi nieusuwalna niezgodność samowolnie zrealizowanej budowli z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa i jedynym sposobem likwidacji skutków stwierdzonego bezprawia budowlanego pozostaje jej unicestwienie. Sporny obiekt został bowiem wybudowany z naruszeniem przepisów o warunkach technicznych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowalnego do stanu zgodnego z prawem, co wyklucza możliwość legalizacji obiektu. Jak wynika z treści § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Jak zwróciły na to uwagę orzekające składy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w obu wyrokach zapadłych w sprawie, do przedmiotowej wiaty przepisy wzmiankowanego rozporządzenia o warunkach technicznych znajdują zastosowanie, skoro budowla ta spełnia funkcje użytkowe budynku. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń poczynionych w toku kontroli w dniu 20 sierpnia 2019 r., zmierzona odległość pomiędzy przedmiotową wiatą a najbliższym budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr [...] wynosi ok. 6,93 m (k. 270 akt PINB). Taka lokalizacja spornej wiaty narusza wymogi związane z sytuowaniem obiektów z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe określone w przepisie § 271 wzmiankowanego rozporządzenia, statuujące minimalne wymagania odległościowe w odniesieniu do posadowienia budynków (budowli) ze ścianami rozprzestrzeniającymi ogień względem zabudowań sąsiednich. Zgodnie bowiem z przepisem § 271 ust. 2 w zw. z ust. 1 powołanego rozporządzenia, odległość między sporną wiatą wykonaną z drewna (a więc materiału rozprzestrzeniającego ogień) a budynkiem na działce sąsiedniej nr [...], stanowiącej własność M. J., winna wynosić nie mniej niż 12 metrów. W efekcie, lokalizacja na gruncie analizowanej w sprawie samowolnie wzniesionej budowli pozostaje niezgodna z omówionymi powyżej przepisami techniczno - budowlanymi. Niezgodność ta osiągnęła przy tym stopień uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z § 271 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia oznaczałoby w istocie budowę nowego obiektu budowlanego, tj. nowej wiały w innym miejscu na gruncie. Z przytoczonych względów zbędne było badanie, czy samowolnie pobudowana sporna budowla została pobudowana z naruszeniem innych przepisów rozporządzenia, w tym przepisów § 12 i § 13. Stanowiąca podstawowy warunek pomyślnej legalizacji samowoli budowlanej w trybie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. konieczność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oznacza wymóg doprowadzenia obiektu do pełnej zgodności m. in. z warunkami technicznymi obowiązującymi w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Ten zaś warunek w analizowanym przypadku — z omówionych już względów — okazał się niemożliwy do spełnienia bez uprzedniego unicestwienia wiaty, której dotyczy postępowanie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. J. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 K.p.a. i 77 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co skutkowało:

a/ nieprawidłowym ustaleniem, iż w dacie zgłoszenia robót budowlanych tj.

w dniu 7 marca 2013 roku na dz. ewid. nr: [...] położonej w B. znajdowały się cztery obiekty budowlane tj. budynek gospodarczy,

wiata na płytę obornikową oraz garaż blaszany wraz z przyległą doń wiatą,

co doprowadziło w konsekwencji do przyjęcia, iż łączna liczba obiektów

budowalnych zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości, na każde

jej 500 m2 przekracza dopuszczalne dwa obiekty tego typu i w

konsekwencji do uznania - stosownie do treści obowiązującego w 2013 roku

przepisu art. 29 ust 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane, że wykonanie przez

inwestora obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania wymagało od niego legitymowania się decyzją o pozwoleniu na budowę,

b/ nieprawidłowym ustaleniem, iż ściana wiaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, jak również ściana najbliższego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej pozostają wykonane z drewna i stanowią ściany rozprzestrzeniające ogień i w konsekwencji na nieprawidłowym uznaniu, iż odległość między obiektem budowalnym stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania a najbliższym budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na sąsiedniej nieruchomości tj.

dz. ewid nr [...] położonej w B. - stosownie do treści

przepisu § 271 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – winna wynosić 12 metrów i w konsekwencji przyjęciu, iż doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a tym samym do pełnej zgodności z warunkami technicznymi, możliwe jest tylko przez unicestwienie wiaty, której dotyczy postępowanie.

2/ 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów które polegało na rozstrzygnięcia wszelkich sprzeczności i wątpliwości występujących w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy na niekorzyść inwestora, szczególnie zaś poprzez oparcie ustaleń faktycznych dotyczących zagospodarowania przestrzennego i stanu zabudowy występującego na dz. ew. nr [...] położonej w B. w dacie 7 marca 2013 roku, o fotografię lotniczą, dokumentującą stan faktyczny istniejący na wyżej wymienionej nieruchomości wykonanej niemalże rok wcześniej tj. w dacie 30 kwietnia 2012 roku, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nakazania rozbiórki w części dotyczącej nakazania rozbiórki obiektu budowlanego — drewnianej wiaty o wymiarach 2,84 m x 8,80 m, zlokalizowanej na dz. ewid. nr [...] w B. od strony północnej budynku mieszkalno – gospodarczego.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującego rozbiórkę drewnianej wiaty, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że dokonując zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowego obiektu, inwestor wprowadził w błąd organ administracji architektoniczno-budowlanej, co do rzeczywistego stanu zagospodarowania działki inwestycyjnej tj. liczby znajdującej się na niej wiat i wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, których było już (na datę zgłoszenia) co najmniej cztery na działce o powierzchni 695 m2. Organ I instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki, ponieważ inwestor nie przekazał w wyznaczonym terminie dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu. W ocenie organu II instancji legalizacja obiektu była niedopuszczalna, ponieważ jego usytuowanie jest sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie regulacji dotyczących zabezpieczenia przeciwpożarowego. W ocenie sądu stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.(dalej; ustawa) wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust 1).

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust 2).

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4).

Istotą regulacji zamieszczonej w wyżej przytoczonych przepisach jest umożliwienie inwestorowi zalegalizowania samowoli budowlanej – obiektów zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Legalizacja możliwa jest w razie zgodności samowolnie wykonanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z innymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest przedłożenie przez inwestora w zakreślonym terminie, określonej w tych przepisach dokumentacji i uiszczenie opłaty legalizacyjnej a w razie konieczności także wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 20 października 2017 r. II OSK 299/16).

Jak mowa wyżej, możliwość dokonania legalizacji samowoli budowlanej jest dobrowolna. Podmiot, który bez wymaganego pozwolenia na budowę zrealizował obiekt budowlany, może zastosować się do wezwania organu nadzoru budowlanego i przedłożyć wymagane przepisami dokumenty, doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem i uiścić opłatę legalizacyjną bądź do wezwania się nie zastosować. Konsekwencją nieprzedłożenia wymaganej prawem dokumentacji, niewykonanie nakazanych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem bądź nieuiszczeniem opłaty legalizacyjnej jest orzeczenie nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020 r. II OSK 1595/18 przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez inwestora jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, jednak by mógł on z niego skorzystać, organ musi podjąć wszelkie kroki, by ustalić, że takie postępowanie jest możliwe. Takie działanie organu sprawia, że inwestor może wykonać odpowiednie roboty budowlane i dostosować obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Dopiero gdy inwestor, mając taką możliwość, nie podejmie stosownych kroków, organ nadzoru budowlanego powinien rozstrzygać o wydaniu nakazu rozbiórki danego obiektu budowlanego (por. też wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2019 VII SA/Wa 1586/1 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 12 października 2018 II SA/Łd 517/18).

Jak mowa wyżej, warunkiem umożliwienia inwestorowi legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych jest wstępna ocenia organu nadzoru budowlanego, że legalizacja ta jest możliwa ze względu na przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym i inne przepisy w tym techniczno-budowlane. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r. II OSK 438/18 przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego powinien uwzględnić m.in. wszystkie nieusuwalne przeszkody do jego wydania.

Wskazać w tym miejscu należy, iż do przepisów techniczno-budowlanych zaliczają się także (a w zasadzie w pierwszej kolejności) przepisy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.(dalej; rozporządzenie). Wyjaśnić przy tym należy, iż wprawdzie z regulacji zawartej w § 2 rozporządzenia wynika, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych, to w ocenie sądu przepisy rozporządzenia stosować także należy w postępowaniu legalizacyjnym a brzmienie § 2 rozporządzenia (mowa w nim o stosowaniu przepisów do obiektów projektowanych a nie istniejących) odnosić należy do kwestii oceny względów technicznych istniejących już budynków wybudowanych legalnie. W stosunku do takich obiektów - legalnie wybudowanych, organy nie mają podstaw kierować nakazów doprowadzenia ich do zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi z wyjątkiem kwestii wymogów przeciwpożarowych - co wynika z § 207 ust 2 w związku z § 2 rozporządzenia. Co do postępowania legalizacyjnego prowadzonego czy to w oparciu o przepis art. 48 czy art. 49b czy w końcu art. 50-51 ustawy, przepisy rozporządzenia należy stosować i to brzmieniu aktualnym na dzień wydawania decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r. II OSK 2385/15 oraz z dnia z dnia 2 października 2019 r. II OSK 2474/18). Wniosek taki wypływa też z faktu, że art. 48 ust 2 ustawy wprost mówi o zgodności (samowoli budowlanej) z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Ustawa zaś w art. 7 ust 1 wskazuje, że do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie; 2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Samo zaś rozporządzenie wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zamieszczoną w art. 7 ust 2 ustawy.

Przechodząc do oceny prawnej stanu faktycznego jaki zaistniał w niniejszej sprawie wskazać należy, iż organ prawidłowo przyjął, iż po pierwsze przedmiotowy obiekt nie mógł być legalnie zrealizowany w oparciu o zgłoszenie i wymagał pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Po drugie, że pomimo dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu (aczkolwiek miała być to wiata a nie parterowy budynek gospodarczy) organ był zobligowany wszcząć procedurę w oparciu o przepis art. 48 ustawy i po trzecie, że przedmiotowy obiekt z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie posadowienia z uwagi na przepisy dotyczące zabezpieczenia przeciwpożarowego nie podlegał legalizacji.

Co do kwestii pierwszej. Przepis art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał brzmienie, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Obiekty te objęte były procedurą zgłoszeniową (art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy). Warunkiem możliwości realizacji w oparciu o zgłoszenie obiektu o wymiarach do 25 m2, obojętnie czy była to altana czy wolno stojący parterowy budynek gospodarczy czy też wiata było to, że na działce o powierzchni nie mniej niż 500 m2 nie mogło być zlokalizowanych (już istniejących) dwóch takich obiektów. Z przepisu, który posługuje się pojęciem "na każde 500 m2" wywieść należy bowiem, że jest to minimalny obszar na którym ustawodawca dopuszczał możliwość realizacji zabudowy w oparciu o uproszczona procedurę inwestycyjną. Ponieważ działka na której posadowiono przedmiotowy obiekt przekracza powierzchnią 500 m2 ale jest mniejsza niż 1000 m2, legalnie w oparciu o zgłoszenie można było realizować tylko dwa takie obiekty - obojętnie czy altan czy wolno stojących parterowych budynków gospodarczy czy też wiat. Ustawa zresztą pojęć tych nie definiuje a z przepisu art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy wynika, że chodzi w nim o niewielkie, o lekkiej konstrukcji obiekty mające być posadowione na stosunkowo dużych działkach. Dlatego nazwa przedmiotowego obiektu w świetle brzmienia art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy ma znaczenie drugorzędne. Zaznaczyć przy tym należy, iż sąd nie stoi na stanowisku, że co do zasady nie można realizować na działce o dowolnej powierzchni (także mniejszej nić 500 m2) obiektów, o których mowa w art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy. Oczywiście można, tyle że nie na podstawie zgłoszenia ale w oparciu o pozwolenie na budowę (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. II OSK 1715/13)

Jako w pełni wykazane w ocenie sądu jest ustalenia przez organ, że w chwili realizacji samowoli budowlanej na działce nr [...] było posadowionych co najmniej cztery obiekty kwalifikowane jako objęte dyspozycją art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy. Zarzuty skargi próbujące nieudolnie podważyć wiarygodność tych ustaleń, w żaden sposób nie wpływają na oceną sądu, co do prawidłowości i kompletności ustaleń organu administracji które wykazały, że realizacja przedmiotowego obiektu z punktu widzenia legalizmu była niedopuszczalna. Sąd nie daje wiary nieopartym niczym twierdzeniom, że skarżący dokonał w lutym 2013 r. rozbiórki blaszanego garażu by w okresie późniejszym garaż ten odbudować, po czym ponownie go rozebrać. Skarżący nie próbował nawet uzasadnić irracjonalnego postępowania związanego z dokonywaniem rozbiórki, odbudowy i ponownie rozbiórki obiektu budowlanego w krótkiej perspektywie czasowej. W ocenie sądu skarżący świadomie próbuje wprowadzić w błąd organy w tym sąd rozpoznające sprawę samowoli budowlanej, jakiej się dopuścił. W tych samych kategoriach należy oceniać zapewnienia, że wiata nad płytą obornikową to w istocie nie wiata (zadaszenie nad utwardzonym gruntem) ale ciągnik przykryty plandeką, zakup którego wykazuje dołączoną do skargi umową. Są to gołosłowne, niepoparte żadnymi dowodami twierdzenia (dowód zakupu ciągnika nie wykazuje, że ciągnik ten może z perspektywy zdjęcia lotniczego wyglądać jak zadaszenie płyty obornikowej) stające sprzeczności z dowodami zgromadzonymi przez organ w tym zdjęciem lotniczym wykonanemu w kwietniu 2012 r. w konfrontacji z samym zgłoszeniem o dopuszczenia się przez skarżącego samowoli budowlane dokonanym przez M. J., w którym podnosiła, że na działce skarżącego znajdują się oprócz spornej wiaty także inne obiekty budowlane, co może rzutować na prawidłowość dokonanego przez skarżącego zgłoszenia a także w oględzin dokonanych w dniu 19 lipca 2013 r. przez PINB w Z., podczas których M. J. wskazywała, że "jest to już czwarty budynek na małej działce". Zwrócił na uwagę także tut. sąd rozpoznający sprawę poprzednio, dając w tym zakresie organowi wyraźne wskazania, co do zakresu materiału dowodowego który ma skonfrontować.

Co do braku możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu z uwagi na przepisy techniczno-budowlane w zakresie wymagań dotyczących zabezpieczeń przeciwpożarowych, wskazać należy, iż § 271 rozporządzenia stanowi, iż jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%. W przepisie tym mowa o budynku, którego ściany lub dach są zaliczone do kategorii rozprzestrzeniającego ogień i wymaganej odległości od budynku sąsiedniego a nie dwóch budynkach w tej samej kategorii i odległości między nimi. Istotnym jest, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest zaliczony do tej kategorii a bez znaczenia z jakich materiałów zbudowany jest budynek sąsiedni. Zarzuty skargi są więc bezpodstawne. Organ prawidłowo ustalił wymaganą odległość obiektu będące przedmiotem postępowania od zabudowy sąsiedniej wykazując, iż jest ona za mała by obiekt ten można legalizować.

W końcu kwestia tj. czy postępowanie regulowane przepisem art. 48-49 ustawy można prowadzić w stosunku do obiektu, zgłoszenia którego inwestor dokonał a organ nie wniósł sprzeciwu. Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że skarżący nie załączył do zgłoszenia materiału obrazującego rzeczywisty stan zagospodarowania działki nr [...]. W ocenie sądu w tej sytuacji jedynym prawnie dopuszczalnym sposobem legalnego zwalczania samowoli budowlanej jest wszczęcie postępowania w oparciu o przepisy art. 48-49 ustawy. Nie można bowiem stosować art. 49b bo ten ma zastosowanie do budowy bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej a więc innego stanu faktycznego niż ustalony w niniejszym postępowaniu. Nie można stosować też trybu określonego przepisami art. 50-51 ustawy, bo ten ma zastosowanie do realizacji robót budowlanych nie będących obiektami budowlanymi lub ich częściami. Nie do przyjęcia jest też uznania takiej sytuacji za prawnie dopuszczalną, co uzasadniało by brak działań organu nadzoru budowlanego. Jedyną regulacją na podstawie której, stan ten można zwalczać to regulacja zawarta w art. 48-49 ustawy. Samo zgłoszenie należy uznać za niebyłe. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w uproszczonej (co do zakresu postępowania dowodowego) procedurze, w dodatku mocno ograniczonej czasowo nie może sprawdzać (przynajmniej nie zawsze) prawdziwości składanych przez inwestorów oświadczeń i rzetelność składanych dokumentów. Jeżeli inwestor wprowadza organ w błąd, czego efektem jest brak zgłoszenia sprzeciwu sytuacja jest podobna do braku dokonania zgłoszenia, przynajmniej przez analogię, bo bezpośrednio przepisy sytuacji takiej nie normują (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. II OSK 1715/13).

Dodać też należy, iż w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie przedłożył dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust 3 tj. dokumentacji wymaganej by obiekt zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę zalegalizować.. Stanowiło to też samodzielną podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki, jak zresztą organ ten orzekł. Organ II instancji wyraził jedynie odmienny pogląd prawy uznając samo rozstrzygnięcie za prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 K.p.a orzeczono jak w sentencji.