Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1574/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2, art. 48, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 46
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.
article: art. 37, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 12, § 235 ust. 1 i 3, § 271-273
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zmian oraz przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] orzekająca o nakazie wykonania zmian i przeróbek w obiekcie budowlanym celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że PINB [...] przeprowadził postępowanie w sprawie budowy obiektu budowlanego - budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 25 obr. [...] w R. przy Al. [...].

W toku postępowania, w tym przeprowadzeniu czynności kontrolnych oraz rozprawy administracyjnej ustalono, że na ww. działce usytuowany jest obiekt gospodarczy o wymiarach ok. 2,77 x 4,70 m i wysokości ok. 2,20 m do 2,45 m. Obiekt usytuowany jest w granicy z działką nr 26/1 oraz w odległości 11,60 m od granicy od strony zachodniej (Al. [...]). Ściana obiektu od strony wschodniej licuje ze ścianą wschodnią budynku mieszalnego na tej samej działce. Obiekt wykonany jest w różnej konstrukcji, z różnych materiałów. Dach oparty na drewnianych słupkach usytuowanych w narożnikach ścian oraz w połowie długości ścian podłużnych. Wykonany jest w konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową, ze spadkiem w kierunku południowym (środka działki nr 25). Od strony północnej (w granicy z działką nr 26/1) wykonany jest okap z elementów drewnianych (wystająca drewniana konstrukcja) o wysięgu ok. 20 cm. Od strony południowej zamocowana jest rynna oraz prowizoryczne rury spustowe. Ściany te z zewnątrz obite są płytami drewnopochodnymi. Ściana od strony południowej wykonana jest z drewna do połowy jej długości z drzwi i przeszkleniem. Druga połowa obiektu od strony południowej jest otwarta. W obiekcie przechowywane były narzędzia, sprzęt ogrodniczy, drewno na opał. W trakcie rozprawy w dniu 24 lipca 2014 r. ściany zewnętrzne od strony wschodniej, zachodniej i północnej wykonane były z luźno ułożonych pustaków z betonu komórkowego, bez powiązania zaprawą czy klejem. Pustaki te ułożone były luźno na gruncie, bez fundamentów. W trakcie czynności kontrolnych M. K. (właścicielka obiektu) oświadczyła, że obiekt powstał

w latach 1965-1970 r. Nieruchomość została zakupiona przez jej rodziców końcem lat 60-tych, na działce istniał już ww. obiekt. Budynek gospodarczy został wybudowany w okresie PRL przez A. B., poprzedniego właściciela działki.

Organ powiatowy ustalił nadto, że ściana wschodnia przedmiotowego budynku licuje ze ścianą wschodnią budynku mieszkalnego, natomiast budynek który widnieje na mapie ewidencyjnej wg zasobów licuje ścianą zachodnią ze ścianą wschodnią budynku mieszkalnego. Lokalizacja obiektu będącego przedmiotem postępowania nie była tożsama z lokalizacją budynku który widnieje na mapie ewidencyjnej znajdującej się w zasobach geodezyjnych. Z informacji z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] wynikało, że budynek w lokalizacji stwierdzonej podczas czynności kontrolnych nie figuruje i nie figurował w bazie numerycznej oraz analogowej mapy zasadniczej. Z informacji Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] wynikało także, że opracowanie numerycznej mapy zasadniczej dla obrębu 209 [...] – [...] miało miejsce w roku 1998, natomiast modernizacja ewidencji gruntów wraz z założeniem ewidencji budynków w obrębie 209 miała miejsce w 2003 r.

W tych okolicznościach PINB [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzją z dnia [...] października 2014 r. ([...]) nakazał M. K., rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 25 obr. [...] w R. przy Al. [...]. W wyniku złożonego odwołania WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując m. in., że dodatkowych wyjaśnień i ustaleń wymaga sposób połączenia obiektu z gruntem, potwierdzenie czasookresu budowy obiektu, z uwzględnieniem okoliczności mogących się przyczynić do jednoznacznego ustalenia daty budowy (przebiegiem

w rejonie obiektu przyłącza kanalizacji sanitarnej, czy też przyłącza kanalizacji teletechnicznej) oraz w świetle ustaleń czy tego rodzaju obiekty podlegały pomiarom geodezyjnym i naniesieniu na mapy.

Po wykonaniu ww. wytycznych i dokonując ponownej analizy zeznań świadków organ powiatowy jako wiarygodne uznał te potwierdzające datę budowy obiektu w latach 1965-1971 r. Następnie w wyniku przeprowadzonych oględzin

i rozprawy administracyjnej w dniu [...] lutego 2016 r. ustalił, że w porównaniu ze stanem obiektu opisanym w protokole z [...] lipca 2014 r. brak jest luźno ułożonych pustaków. Natomiast w celu wyjaśnienia sposobu połączenia obiektu z gruntem organ dokonał odkrywki przy słupku w narożniku południowo-wschodnim. Stwierdził, że w gruncie zagłębiony jest kątownik stalowy o wymiarach 3x5 cm, który jest przykręcony do drewnianego słupka ściany obiektu. Posadowienie obiektu polegające na wkopaniu w grunt słupków przykręconych do konstrukcji obiektu jest stabilne i trwałe. Odkrywki dokonano w jednym miejscu ponieważ pozostałe ściany przy podłożu były niedostępne.

PINB [...] zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako obiekt budowlany – budynek gospodarczy (art. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane). Ustalił, że wykonany został w latach 1965-1970. W tym okresie obowiązywała ustawa z 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz.46). Zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Nadto zgodnie z § 3 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961 r. Nr 38, poz. 197), przed przystąpieniem do budowy obiektów budowlanych albo do wykonania robót budowlanych lub rozbiórkowych nie wymienionych w § 4 należy w zależności od rodzaju robót: zgłosić powiatowemu organowi państwowego nadzoru budowlanego zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych lub rozbiórkowych albo uzyskać od powiatowego organu państwowego nadzoru budowlanego pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu. Wskazano także, że obszar na którym położona jest przedmiotowa działka na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 23.06.1951 r. w sprawie zmiany granic miast Rzeszów i Nowy Sącz (Dz.U. z 1951 r. Nr 23, poz.269) został włączony z dniem 1 lipca 1951 r. w granice administracyjne miasta [...], a powierzchnia zabudowy przekracza 12 m2.

W związku z tym nie jest to przypadek o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia z 27 lipca 1961 r. W przepisie tym nie wymieniono budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy przekraczającej 12 m2 w granicach administracyjnych miasta jako robót budowlanych, które nie wymagają zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego.

W tak ustalonych okolicznościach organ podał, że na wykonanie przedmiotowego obiektu wymagane było uzyskanie w latach 1965 r. - 1971 r. pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał M. K. wykonanie w terminie do 31 stycznia 2017 r. zmian oraz przeróbek w obiekcie budowlanym - budynku gospodarczym, zlokalizowanym na działce nr 25 obr. [...] w R. przy al. [...], niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami:

1. obciąć okap dachu w/w budynku, wykonany od strony północnej, od działki nr 26/1 obr. [...];

2. ścianę w/w budynku od strony granicy północnej, od strony działki nr 26/1 obr.209, wykonać na własnym fundamencie jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego

o klasie odporności ogniowej REI60, stosując jako materiał pustaki ceramiczne lub cegłę ceramiczną, wykonaną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wysunąć na co najmniej 0,3m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej budynku (wschodniej i zachodniej) zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2m i klasie odporności ogniowej EI60, wykonaną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej EI60, bezpośrednio pod pokryciem (przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia).

Odwołanie od opisanej wyżej decyzji złożyło Stowarzyszenie "[...]" z/s w K. oraz M. K.

Stowarzyszenie "[...]" podało, że decyzja nie może być wykonana, bowiem przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w granicy działki i nie ma możliwości wybudowania ściany od strony północnej na terenie działki nr 25. Nie można także zalegalizować obiektu, który posiada niestabilną, nietrwałą konstrukcję

i który postawiony został bez nadzoru osoby uprawnionej. Zdaniem Stowarzyszenia nieprawdą jest, że budynek w stanie obecnym istniał od 1965 - 1970 roku. W związku ze zmianą stanu faktycznego, czyli pomiędzy datą 24 lipca 2014 r., a 3 lutego 2016 r. należy uznać, że dokonano samowoli budowlanej poprzez stabilizację obiektu budowlanego na gruncie i częściowe powiązanie pustaków i innych materiałów. Zarzuciło pracownikom organu nadzoru budowlanego brak rzetelności, poprzez brak odpowiedniego sprawdzenia stanu faktycznego konstrukcji, brak dokładnego opisu oraz brak nakazu wykonania ekspertyzy budowlanej pod względem zagrożenia zawaleniem obiektu. Stowarzyszenie zawnioskowało o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Natomiast M. K., zarzuciła dokonanie przez organ błędnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako budynku. W jej ocenie przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem lecz wiatą. Wskazała, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, budynek jest to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany

z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Aby dany obiekt mógł zostać zakwalifikowany jako budynek, wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Organ błędnie przyjął, że przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem. Jej zdaniem brakuje połączenia z gruntem w sposób powszechnie praktykowany za pośrednictwem ławy fundamentowej. W jej ocenie organ tak prowadził postępowanie by z materiału dowodowego wynikało, że przedmiotowy budynek jest trwale związany z gruntem. Podkreśliła, że obiekt nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Nie ma ścian w sposób całościowy oddzielający wewnętrzną przestrzeń, w sposób uniemożliwiający wejście do obiektu. Obiekt nie posiada fundamentów, a metalowy kątownik nie przenosi obciążenia konstrukcji na grunt, zatem nie posiada cechy, która pozwalałaby uznać go za fundament. Obiekt powinien być uznany za wiatę. Zawnioskowała o uchylenie decyzji i wydanie decyzji o odmowie nakazania wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej (utrwalonej na płycie CD załączonej do pisma) na okoliczność jej treści, w szczególności na okoliczność posiadania przez przedmiotowy obiekt cech wiaty.

WINB wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko PINB [...] jest prawidłowe, a zarzuty zawarte w odwołaniach nie mogą zostać uwzględnione.

Prawidłowo organ I instancji ustalił, że budynek gospodarczy został wzniesiony bez pozwolenia na budowę wymaganego przepisami obowiązującymi

w okresie jego budowy, a jego budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zasadnie organ powiatowy dokonał oceny zgodności budowy z przepisami, na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę,

a których budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r., na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosowanie mają wyłącznie przepisy art. 37, 40

i 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z 1974r. ze zm.). Oznacza to, że w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego

z przepisami (art. 40, art. 42 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu w oparciu o art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.

WINB podkreślił, że zasadą wynikającą z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest legalizacja samowoli budowlanej, a rozbiórce określonej

w art. 37 ust. 1 podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, dla których stwierdzono wystąpienie okoliczności przewidzianych w pkt. 1 i 2 ust. 1 art. 37.

Dokonując zatem ustaleń w zakresie zaistnienia ww. przesłanek organ wskazał, że nie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wskazano, że działka nr 25 obr. [...] w R. przy Al. [...] jest objęta obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Nr 116/24/2005 "[...]" w rejonie skrzyżowania Al. [...] i Al. [...] w R., (uchwalonego Uchwałą Rady Miasta [....] Nr [...] z [....].01.2007 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z 21.02.2007 r.). Zgodnie z §11 ust.2 pkt 1 lit. b) w/w planu nieprzekraczalna linia zabudowy od granicy planu, od strony publicznej drogi głównej (Al. [...]), znajdującej się poza granicami planu, po stronie zachodniej - dla zabudowy mieszkaniowej, gospodarczej i garażowej wynosi 12m. Zgodnie z §11 ust. 2 pkt 2 w/w planu budynki mieszkalne lub ich części zlokalizowane poza wyznaczoną linią zabudowy mieszkaniowej pozostawia się w dotychczasowym użytkowaniu. Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany - budynek gospodarczy narusza ustalenia obowiązującego w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jest usytuowany

w odległości 11,60 od granicy od strony zachodniej (ul. [...]), czyli mniejszej niż wymaga to w/w plan. W związku z tym dokonano analizy zgodności

z wcześniejszymi planami zagospodarowania przestrzennego. Uprzednio na ww. działce obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Nr [...] Prezydium WRN w [...] z dnia [...] stycznia 1973 r. ogłoszony w Dz. Urz. WRN Nr [...] poz. [....] z dnia [...] lutego 1973 r. Zgodnie z tym planem przedmiotowa działka znajdowała się na terenach istniejącego budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem realizacji garaży samochodowych, a także tymczasowych małych budynków gospodarczych, związanych z prowadzeniem gospodarstw rolnych. Ponadto na terenie obejmującym działkę nr 25 obr. [...] obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalony Uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z 23 czerwca 1992 r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z [...] października 1992 r. Zgodnie z tym planem działka znajdowała się na terenie istniejącej zabudowy jednorodzinnej, na którym dopuszcza się możliwość jej uzupełnienia i przebudowy. Z informacji uzyskanej od Prezydenta Miasta [...] wynikało, że na terenie działki nr 25 obr.[...] nie były wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

W tych okolicznościach WINB stwierdził, że organ powiatowy prawidłowo uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany ze względu na lokalizację nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym.

Dokonując natomiast oceny zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr 25 obr. [....] w R. przy al. [...] narusza przepisy § 271 - 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422), dotyczące ochrony przeciwpożarowej.

Organ wywiódł jednakże, że wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., w postaci spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, nie można wywodzić i opierać na samym usytuowaniu obiektu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, dotyczących wymaganych odległości od granicy działki czy zabudowy sąsiedniej. Do wydania nakazu rozbiórki obiektu w oparciu o w/w podstawę prawną, niewystarczającym jest zwykłe pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, będące wynikiem np. niezachowania przepisów techniczno-budowlanych,

a koniecznym jest zaistnienie pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w stopniu niedopuszczalnym. Powinnością organu w takim przypadku jest jednoznaczne wykazanie, na czym polega zaistnienie takich okoliczności i na czym organ opiera swoje stanowisko. Nie wystarczy samo podanie, że wystąpiło zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne.

Organ podkreślił, że z akt sprawy oraz ustaleń organu I instancji wynika, że

w przedmiotowej sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Budynek gospodarczy użytkowany jest od wielu lat, do roku 2014 r. nie interweniował żaden

z właścicieli działek sąsiednich.

W tych okolicznościach jako słuszne organ odwoławczy uznał, zastosowanie przepisów zawartych w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. celem doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem i zobowiązanie właściciela obiektu do doprowadzenia stwierdzonego stanu do takiego, który nie naruszałby obowiązujących przepisów w zakresie ochrony przeciwpożarowej poprzez wykonanie robót budowlanych wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji organu I instancji

W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniach organ podał, że przedmiot postępowania należy zakwalifikować jako budowlę pełniącą funkcję użytkową budynku. Nadto w granicy z sąsiednią działką budowlaną posiada ścianę wykonaną z materiału rozprzestrzeniającego ogień, a to stwarza zagrożenie pożarowe. Z tych względów należało zastosować przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Odnosząc się zaś do wniosku M. K. dotyczącego przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej utrwalonej na załączonej płycie CD organ powołując się na art. 78 § 1 i § 2 K.p.a. wyjaśnił, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest kompletny i pełny. Nadto zaznaczono, że dokumentacja fotograficzna utrwalona na płycie CD nie może być uznana za dowód w sprawie. Zdjęcia powinny być wydrukowane oraz opisane i w takiej formie przedłożone organowi. Organ nie może we własnym zakresie wydrukować i opisać zdjęć, gdyż nosiłoby to znamiona działania na korzyść jednej ze stron postępowania.

Skargi na tę decyzję złożyli do WSA w Rzeszowie M. K. oraz Stowarzyszenie "[...]" z/s w K., którego to skarga mocą postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1574/16 została odrzucona z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.

Natomiast M. K. – zastępowana przez pełnomocnika r. pr. Ł. C. zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła, że kwestionowana decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organy dokonały błędnej kwalifikacji obiektu objętego postępowaniem. Skarżąca wskazała, że podtrzymuje

w całości zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, bez konieczności ponownego powielania ich w treści skargi. Zaznaczyła, że decyzja organu II instancji zawiera te same uchybienia co decyzja organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie powołując się na przesłanki zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli w omawianym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.

Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem postępowania jest budowa obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr 25, obr. [...] w R. przy Al. [...].

Przedmiotowy obiekt budowlany zakwalifikowany został przez organy jako budynek gospodarczy i taka kwalifikacja w ocenie składu orzekającego zasługuje na akceptację. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 – zwane dalej "P.b. z 1994 r.") przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony

z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wyjaśnić należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych wykształciło stanowisko, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność

i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to, czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania

z podłożem (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 16/17, wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1024/15 – dostępne baza orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W tych okolicznościach ustalenie przez organ w trakcie przeprowadzonych oględzin i rozprawy administracyjnej w dniu [...] lutego 2016 r., że przedmiotowy obiekt posadowiony przy pomocy kątowników stalowych zagłębionych w gruncie przytwierdzonych do drewnianych słupków ściany obiektu co powoduje, że obiekt jest trwale połączony z gruntem, jest stabilny i trwały, uzasadniało uznanie, że przedmiotowy budynek gospodarczy to obiekt budowlany trwale związany z gruntem. Za powyższym przemawia bowiem jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, które same w sobie wskazują, że połączenie to musi być na tyle trwałe, aby było stabilne i przeciwdziałało czynnikom atmosferycznym. W ocenie Sądu sporny obiekt posiada wszystkie cechy budynku.

W tych okolicznościach, wbrew stanowisku skarżącej, przedmiotowego obiektu nie można zakwalifikować jako wiaty.

Przechodząc rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym w sprawie jest, że przedmiotowy obiekt wybudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia.

Organy przyjęły, a ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, że budynek gospodarczy wybudowany został w latach 1965-1971, a na jego wykonanie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 36 ust. 1 ustaw Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 r., zgodnie z którym przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę). Te ustalenia Sąd akceptuje i jako prawidłową w tym zakresie uznaje argumentację organu zawarta w zaskarżonej decyzji.

Konsekwencje wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę reguluje art. 48 obecnie obowiązującej ustawy P.b. z 1994 r. Przepisu tego nie stosuje się jednak do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosuje się natomiast do nich przepisy dotychczasowe, o czym stanowi art. 103 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy.

Ustalenie zatem w rozpatrywanej sprawie, że sporny budynek gospodarczy wybudowany został przed 1995 r., skutkuje zastosowaniem ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. – zwana dalej "ustawą z 1974 r.").

Zasadą wynikającą z przepisów tej ustawy jest legalizacja samowoli budowlanej. Przymusowej rozbiórce określonej w art. 37 ust. 1 ustawy z 1974r. podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie

z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, które:

1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powodują lub w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z art. 40, który stanowi, że

w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Przechodząc zatem do oceny zaistnienia przesłanek z cyt. wyżej art. 37 ustawy z 1974 r. należy zaznaczyć, że przy ocenie spełnienia tej z pkt 1 ust. 1 powołanego przepisu decydujące znaczenie w zakresie przeznaczenia terenu, na którym popełniono samowolę ma stan prawny z chwili orzekania o samowoli, tj. przeznaczenie terenu określone w aktualnie obowiązującym planie miejscowym, jeśli taki został uchwalony. W uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, LEX Nr 140421, NSA przyjął, że "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy".

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji dokonał analizy planów zagospodarowania przestrzennego:

1) obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] "[...]" w rejonie skrzyżowania al. [...] i al. [...] w R., (uchwalonego Uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z [...].01.2007 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z [...].02.2007 r.). Zgodnie z § 11 ust.2 pkt 1 lit.b) w/w planu nieprzekraczalna linia zabudowy od granicy planu, od strony publicznej drogi głównej (al. [...]), znajdującej się poza granicami planu, po stronie zachodniej - dla zabudowy mieszkaniowej, gospodarczej i garażowej wynosi 12m. Zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 2 w/w planu budynki mieszkalne lub ich części zlokalizowane poza wyznaczoną linią zabudowy mieszkaniowej pozostawia się w dotychczasowym użytkowaniu. W tej sytuacji organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany - budynek gospodarczy narusza ustalenia obowiązującego w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jest usytuowany w odległości 11,60 od granicy od strony zachodniej (ul. S.), czyli mniejszej niż wymaga to w/w plan.

Wobec tego dokonano analizy uprzednio obowiązujących:

2) Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr [...] Prezydium WRN w [...] z dnia [...] stycznia 1973 r. (ogłoszonego

w Dz. Urz. WRN Nr [....] poz.4 z dnia [...] lutego 1973 r.) Zgodnie z tym planem przedmiotowa działka znajdowała się na terenach istniejącego budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem realizacji garaży samochodowych, a także tymczasowych małych budynków gospodarczych, związanych z prowadzeniem gospodarstw rolnych, nadto

3) na terenie obejmującym działkę nr 25 obr.[...] obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalony Uchwałą Rady Miasta Rzeszowa Nr XXXV/33/92 z 23 czerwca 1992 r. (opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z [...] października 1992 r.). Zgodnie z tym planem działka znajdowała się na terenie istniejącej zabudowy jednorodzinnej, na którym dopuszcza się możliwość jej uzupełnienia i przebudowy.

Organ ustalił także, że na terenie działki nr 25 obr. [...] nie były wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

Po dokonaniu tej analizy, zdaniem Sadu, organy prawidłowo uznały, że przedmiotowy obiekt budowlany ze względu na lokalizację nie narusza przepisów

o planowaniu przestrzennym. Tym samym, nie zaistniała podstawa do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r.

Natomiast w odniesieniu do oceny przesłanki rozbiórki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. tj. spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, analizując stan sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia tej przesłanki rozbiórki należy brać pod uwagę stan faktyczny w terenie istniejący w czasie budowy danego obiektu, z uwzględnieniem jednak stanu istniejącego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Zaaprobować należy stanowisko WINB, że zaistnienia tej przesłanki nie można wywodzić tylko z samego usytuowania danego obiektu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących wymaganych odległości od granicy działki czy zabudowy sąsiedniej. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu

z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 P.b. z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać,

w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne,

a nie tylko teoretyczne. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń, czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2014 r., sygn. VIII SA/Wa 140/14, LEX nr 1476906).

Analizując sprawę w zakresie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b. z 1974 r. w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych stwierdzić należy, że sporny budynek gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnie nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wyjaśnił WINB istniejący na działce nr 25 w [...] budynek od wielu lat jest użytkowany. Istnieje możliwość zastosowania uregulowań zawartych w art. 40 P.b. z 1974 r. a mianowicie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem

Jedynymi przepisami techniczno-budowlanymi, które narusza przedmiotowy obiekt są te dotyczące ochrony przeciwpożarowej a mianowicie § 12 i § 271-273

i § 235 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W świetle wskazanych przepisów przedmiotowy budynek winien być zlokalizowany z zachowaniem odległości dotyczących ochrony przeciwpożarowej.

W przypadku usytuowania budynku w odległości od granicy działki budowlanej mniejszej niż 3,0 lub 4,0m należy wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego,

a zgodnie z § 235 ust. 1 należy ją wznosić na własnym fundamencie lub na stropie opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej niż od odporności ogniowej tej ściany. Natomiast ust. 3 tego przepisu wskazuje, że

w przypadku budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m i zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego

o szerokości co najmniej 1m i klasie odporności EI 60, bezpośrednio pod pokryciem.

Jak słusznie zauważyły organy usytuowanie przedmiotowego obiektu

w granicy z działką nr 26/1 sprawia, że ściana od strony tej działki winna spełniać wymagania dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Sąd aprobuje stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji, że naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, co musi skutkować niemożliwością orzeczenia o rozbiórce obiektu a zastosowaniem art. 40 P.b. z 1974 r. poprzez nałożenie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i wykonanie wskazanych w sentencji robót budowlanych poprzez obcięcie okapu dachu

i wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w sposób tam wskazany.

Reasumując Sąd stwierdza, że zarówno zastosowanie przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i nałożony obowiązek są prawidłowe.

Z wszystkich tych względów i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.