Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1585/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, , art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) , art. 200, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16 par. 1, art. 156  1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. zmieniającej koncesję z dnia [...] stycznia 1993 r. nr[...] udzieloną O. Sp. z o.o., w części dotyczącej działki nr [...].

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły O. Sp. z o.o., domagając się uchylenia obu w/w decyzji Ministra Środowiska.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 roku wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1395/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje.

Podstawą orzeczenia było naruszenie przez Ministra Środowiska przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, 9, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie zamiaru i rzeczywistej woli strony zwracającej się do organu i w uzasadnionych przypadkach organ winien podjąć stosowne działania w kierunku zmierzającym do ustalenia woli strony. Nadto, skoro organ uznał, iż wnioskodawcom służy legitymacja do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. to winien stanowisko w tym zakresie przedstawić w zaskarżonej decyzji z uzasadnieniem zgodnym z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podniósł także, iż decyzja stwierdzająca nieważność decyzji winna być ściśle w swym rozstrzygnięciu powiązana z rozstrzygnięciem, którego nieważność jest stwierdzona. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku, po rozpatrzeniu wniosku O. sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. zmieniającej koncesję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...] (ze zm.) na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "Ż.", gmina M. i Ł., powiat o., woj. [...], w części dotyczącej działki nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, iż wnioskodawcy pismem z dnia [...] listopada 2011 r. doprecyzowali żądanie wskazując, iż domagają się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. zmieniającej koncesję z dnia [...] stycznia 1993 r., w części dotyczącej działki nr [...]. Zarzucili jej podjęcie z rażącym naruszeniem art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 czerwca 2002 r.) albowiem przedsiębiorca ubiegający się o zmianę koncesji nie wykazał się wymaganym prawem (bądź przyrzeczeniem jego ustanowienia) do położonej w granicach obszaru górniczego działki nr [...], która w chwili obecnej stanowi ich współwłasność.

Minister wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...] w wyniku wniosku O. sp. z o.o., decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., podjętą z powołaniem się na art. 155 k.p.a., dokonał zmiany koncesji z dnia [...] stycznia 1993 r. Niezbędną przesłanką podejmowanej na tej podstawie decyzji jest uzyskanie zgody strony (a jeżeli w sprawie bierze udział więcej, niż jedna strona - uzyskanie zgody wszystkich stron) na dokonanie takiej zmiany. Wniosek O. sp. z o.o. z dnia [...] maja 2002 r. o zmianę wspomnianej koncesji nie zawiera dowodu uzyskania takiej zgody i brak dowodu, że została ona uzyskana w toku postępowania. W konsekwencji organ I instancji podjął decyzję zmieniającą (art. 155 k.p.a.) bez ustalenia, czy spełnione są wymagania niezbędne do dokonania takiej zmiany, co w ocenie Ministra, wypada ocenić jako rażące naruszenie wspomnianego przepisu. Minister uznał, iż poza sporem jest, iż wniosek O. sp. z o.o. nie pozwalał na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy (w tym przypadku - odnoszących się do działki nr [...]). Jeżeli natomiast organ I instancji nie podjął prób wyjaśnienia, do jakiego stopnia wspomniany wniosek dotyczy przedmiotowej działki, to tym samym należy postawić zarzut, że opisana decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. podjęta została z naruszeniem zasad wypowiedzianych w art. 7 oraz 77 k.p.a.

Minister ustalił, iż działka nr [...] powstała z podziału działki [...] stanowiącej w dniu [...] czerwca 2002 r. własność Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa i została sprzedana na rzecz osób fizycznych- P.P., B. P.i J.W.. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. ww. agencja, jako właściciel nieruchomości objętej obszarem górniczym "Ż." powinna jako strona, a zatem podmiot posiadający interes prawny w sprawie, wyrazić zgodę na dokonanie zmiany koncesji. Z akt sprawy wynika, że o toczącym się postępowaniu oraz jego wyniku strona, tj. ww. agencja, nie była informowana i wspomnianej zgody nie wyrażała.

Zdaniem Ministra bez znaczenia pozostaje zarzut, iż wnioskodawcy nie byli stroną zarówno postępowania koncesyjnego, jak i postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Bezspornie wnioskodawcy są natomiast następcami prawnymi Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która w dacie podjęcia wspomnianej decyzji była właścicielem działki, a w konsekwencji mają interes prawny w jej kwestionowaniu albowiem stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Minister uznał za nietrafną ocenę O. sp. z o.o. wyrażoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż decyzja z dnia [...] lutego 2012 nie wskazuje postawy prawnej interesu prawnego wnioskujących gdyż z jej uzasadnienia wynika, że interes prawny wywodzi się z prawa własności nieruchomości (art. 140 k.c.) w związku z art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Zdaniem organu przepis ten znajduje zastosowanie również w przedmiotowej sprawie.

Minister uznał także, iż bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że sp. z o.o. C.(której udziałowcami są wnioskodawcy P. P. i J. W.) ubiega się o koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża kopaliny znajdującego się na działce nr [...] jednakże uzasadnia ona interes prawny tejże spółki w przedmiotowej sprawie.

Minister nie podzielił stanowiska O. sp. z o.o., iż właściciel nieruchomości gruntowej nie ma interesu prawnego w postępowaniach dotyczących przedmiotu jego własności. Stwierdził, iż orzecznictwo trafnie przyjmuje istnienie takiego interesu po stronie właściciela nieruchomości położonej w obszarze górniczym utworzonym koncesją na wydobywanie kopaliny.

Na poparcie tej argumentacji organ wskazał na konkretne orzeczenia sądowoadministracyjne.

Minister podkreślił, iż wnioskodawcy bezspornie żądali stwierdzenia nieważności opisanej decyzji, a nie wznowienia postępowania nią zakończonego. W konsekwencji organ musiał ten wniosek rozpoznać i nie mógł go modyfikować. Za przesłankę rażącego naruszenia prawa organ uznał podjęcie decyzji bez uzyskania zgody strony, a nie bez jej udziału (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Istotą niniejszego postępowania zdaniem organu nie jest ustalenie, z jakich powodów Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., a jedynie to, że nie wyraziła ona zgody na dokonanie wnioskowanej zmiany koncesji

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, O. sp. z o.o., zwane dalej skarżącą, wniosły o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła zarzut nieważność z uwagi na fakt, iż w swojej treści rozstrzygnięcie odnosi się do sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] września 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] stycznia 1993 r. w części dotyczącej działki numer [...] a także, z ostrożności naruszenie

- art. 28 k.p.a. i art. 140 k.c. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. polegające na uznaniu przez Ministra Środowiska, że wnioskodawcy posiadają interes prawny upoważniający ich do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2002 r. i tym samymi uznaniu ich za strony takiego postępowania,

-art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, którymi Minister Środowiska kierował się przy wydaniu zaskarżonej decyzji,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstaw prawnych zaskarżonej decyzji,

-art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy brak było ku temu przesłanek,

-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2002 r. w sytuacji, gdy Wojewoda przy wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nie naruszył prawa,

- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zmiana koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego bez zgody podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu o zmianę, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej koncesję,

-brak powiązania treści zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej z zmieniającą koncesję udzieloną skarżącemu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przypomniała przebieg postępowania administracyjnego oraz rozwinęła podniesione zarzuty wskazując m.in., iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji stanowi nieuprawnioną próbę zmiany granic i powierzchni obszaru górniczego. Podkreśliła, iż powierzchnia obszaru górniczego została ustalona decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnych z dnia [...] stycznia 1993 r. która była już przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności, zakończonej rozstrzygnięciem Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującym w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] września 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] stycznia 1993 r. w części dotyczącej działki numer [...].

Nadto skarżąca, powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa, szeroko wywodziła, iż wnioskującym o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podkreśliła także, iż prawo własności do gruntów objętych koncesją wnioskodawcy nabyli sześć lat po wydaniu decyzji, której weryfikacji w trybie nadzwyczajnym się domagają.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 30 § 4 k.p.a. i podkreśliła, iż przepis ten odnosi się do postępowań w toku.

Ponadto zdaniem skarżącej wnioskodawcy nie wykazali, a Minister Środowiska nie zbadał i nie wyjaśnił, czy i jakie konkretnie uprawnienia właścicielskie zostały naruszone poprzez wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., na skutek wydania której nie zmieniło się nic, co miałyby wpływ na korzystanie przez wnioskodawców z nabytego przez nich prawa własności działki na [...]. Skarżąca zauważyła również, że to nie wnioskodawcy, lecz inny podmiot będący osobą prawną wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża kruszywa naturalnego Ż.

Co więcej organ nie wyjaśnił ani podstawy prawnej, ani też przesłanek, z których jego zdaniem wynika interes prawny ww. podmiotów do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony.

W ocenie skarżącej brak jest nadto podstaw do przyjęcia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. zawiera wymienioną w art. 156 § 2 k.p.a. kwalifikowaną wadę prawną albowiem przy jej wydawaniu nie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 155 k.p.a. -zmiana koncesji nie wymagała uzyskania zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, gdyż podmiot ten nie był stroną postępowania o udzielenie koncesji, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. Niemniej jednak, jedynie hipotetycznie idąc tokiem myślenia Ministra Środowiska, zgodnie z którym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji koncesyjnej, jak i zmiany tej decyzji, wymaga udziału właściciela gruntu wchodzącego w skład obszaru objętego koncesją jako strony postępowania administracyjnego, to takie uchybienie winno zostać usunięte ewentualnie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zaś w trybie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Skarżąca stwierdziła także, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. nie koreluje przedmiotowo z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Tym samym nie wiadomo wobec jakiej części tej decyzji stwierdzono nieważność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Jak to już wyżej wskazano omawiana sprawa była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 roku wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1395/10 uchylił zaskarżone decyzje.

Wyrok, o którym wyżej mowa jest prawomocny, albowiem nie był przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do której złożenia był uprawniony także organ administracji. Tak więc, organ administracji rozpoznając ponownie sprawę był związany oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W szczególności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał w sprawie zastosowanie przepis art. 153 p.p.s.a. W świetle tego przepisu ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Można dodać, iż w świetle stanowiska zajętego w literaturze niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w powołanym przepisie byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a ). (por. A. Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarza, Warszawa 2005, str. 347).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ nie zastosował się do zaleceń zawartych we wskazanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących uzasadnienia przyczyn stwierdzenia nieważności z niezbędną w tym przypadku analizą stanu prawnego w tym obowiązującego w dacie podjęcia decyzji koncesyjnej jak również nie zastosował się do wskazania, iż decyzja stwierdzająca nieważność decyzji winna być ściśle w swym rozstrzygnięciu powiązana z rozstrzygnięciem, którego nieważność jest stwierdzona.

Decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. której organ stwierdził nieważność w części dotyczącej działki nr [...] jest decyzją zmieniającą decyzję o koncesji wyłącznie w zakresie przedłużenia terminu ważności koncesji, ustalenia ilości zasobów złoża i zobowiązania przedsiębiorcy do utworzenia funduszu likwidacji zakładu górniczego. Decyzja ta nie dotyczyła zmiany granic obszaru górniczego, nie określała numeru ewidencyjnego działki natomiast zaskarżona decyzja dotyczy konkretnej działki o nr [...] a zatem nie zawiera żadnego z elementów decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Tymczasem Sąd wskazał organowi, jak już była o tym mowa powyżej, iż decyzja stwierdzająca nieważność decyzji winna być ściśle w swym rozstrzygnięciu powiązana z rozstrzygnięciem, którego nieważność jest stwierdzona, czego jednak Minister nie uczynił. Decyzja poddana kontroli w w/w wyroku Sądu stwierdzała nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. zmieniającej koncesję z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...] udzieloną O. Sp. z o.o., w części dotyczącej działki nr [...] natomiast zaskarżona decyzja różni się jedynie dodaniem "...na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "Ż.", gmina M. i Ł., powiat o., woj. [...]". W konsekwencji decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności nie koreluje przedmiotowo z decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku.

Należy przypomnieć, iż stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych- wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w trybach szczególnych przewidzianych w k.p.a. i w przypadkach przewidzianych w przepisach. Zasada trwałości decyzji administracyjnych zawarta w art. 16 § 1 k.p.a. jest związana z ochroną porządku prawnego oraz z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej a wręcz przeciwnie- muszą być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Tak więc zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez k.p.a. trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (IIIARN 70/95 OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. a zatem nie może rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu w tym trybie zasadniczo różni się od postępowania zwykłego albowiem obowiązkiem organu jest wyłącznie ocena kwestii ściśle prawnych- ustalenie czy kwestionowana decyzja dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji a organ dokonujący nadzoru nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie prawa, które zaważyło na treści decyzji a katalog wad skutkujących nieważnością jest enumeratywnie wyliczony, odwoływanie się do innych, niewymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek jest niedopuszczalne. Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze gdyż prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych a jego cechą jest to, iż treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Inaczej mówiąc-, gdy na pierwszy rzut oka widać, iż nie można było danego przepisu zastosować do konkretnej sytuacji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja (m.in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04 Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. W sytuacji, gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisów prawa, nie można uznać, iż kontrolowane orzeczenie narusza prawo w stopniu "rażącym". Nie można przyjąć, iż jest to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Należy oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa (wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 489/05, Lex 196694; wyrok WSA z 4 kwietnia.2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1174/05, LEX nr 205032; wyrok WSA z 30 stycznia.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1239/05, Lex 206497).

W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4 marca 2004 r. IVSA 3121/02 Lex 156916).

Należy także przypomnieć, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania i nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Obydwa nadzwyczajne tryby postępowania jakimi są postępowanie o wznowienie postępowania i postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie są dla siebie konkurencyjne a poza tym następstwa stwierdzenia nieważności decyzji są znacznie donoślejsze niż wznowienia postępowania. Tak więc nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie, w której zostało wszczęte i toczy się postępowanie o wznowienie postępowania.

W konkluzji należy stwierdzić, iż Minister Środowiska naruszył art. 153 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia jest przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzając postępowanie administracyjne uwzględni przestawione wyżej rozważania.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

.