Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1629/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.5, art.21
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
article: art. 145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant st.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 sprawy ze skargi L. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1/ uchyla zaskarżoną decyzję 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego 10 / dziesięć/ zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]września 2003r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) stwierdzono, że L.S. spełnia warunki, o których mowa w art. 21 w/wym. ustawy i w związku z tym przyznano mu uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w ruchu oporu Armii Krajowej – Zrzeszeniu "WiN" w okresie 1 miesiąca.

L.S. złożył wniosek w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzając, że powyższa decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca, gdyż w czasie okupacji służył w Armii Krajowej przez 2 lata (od 1943 r. do 1945 r.) i przeszedł do Armii Krajowej – WiN, gdzie służył od początku 1945 r. do 11 listopada 1955r.

16 września 1946 r. został aresztowany, gdyż brał udział w ataku na budynek UB. Został wywieziony na [...] do L., gdzie spędził ponad 3 miesiące. Na tę okoliczność strona dołączyła do swojego pisma oświadczenie świadka Z.G. Po powrocie z więzienia skarżący w dalszym ciągu działał w konspiracji. Brał udział w akcjach w W.K., J, i K.

W tych warunkach przyznanie uprawnień kombatanckich tylko za 1 miesiąc L.S. uznał za bardzo krzywdzące. Domagał się nadto przyznania mu tych uprawnień od dnia 15 stycznia 1998r. , gdyż w tym dniu złożył dokumenty do Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "Wolność i Niezawisłość" J.K.. Bez jego winy dokumenty te zaginęły.

Decyzją z dnia [...]listopada 2003r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2003r.

W ocenie organu administracji we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności lub dowodów, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Wobec niemożności ustalenia dokładnego okresu pełnienia służby zainteresowanego w Zrzeszeniu "WiN", korzystając z treści art. 5 ustawy o kombatantach (...) ustalono skarżącemu okres działalności kombatanckiej w wymiarze 1 miesiąca. Zdaniem organu w zeznaniach świadków występują rozbieżności co do okresu działalności strony w podziemnej organizacji, a strona tych rozbieżności nie usunęła.

W związku z żądaniem przyznania uprawnień od dnia 15.01.1998r. wyjaśniono, że z treści przepisów art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 omawianej ustawy wynika, iż uprawnienia kombatanckie przysługują od daty uzyskania decyzji je potwierdzającej, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2003r. sygn. akt V SA 3961/02.

L.S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowaną co do wniosków.

Skarżący ponownie wyjaśnił, iż całość dokumentacji wraz z wnioskiem złożył 15.01.1998r. u Prezesa Zarządu Koła WiN J.K. i wyraził w związku z tym zdziwienie, że uprawnienia otrzymał dopiero od 15.09.2003r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania administracyjnego na organie orzekającym spoczywają określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obowiązki dotyczące wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazane normy prawne nawiązują do treści jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady dochodzenia prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. nakładającej na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że organ administracji nie dopełnił wskazanych wyżej obowiązków.

Uznając, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody w postaci pisemnych oświadczeń świadków nie potwierdzają w dostatecznym stopniu podawanego przezeń okresu działalności kombatanckiej (gdyż występują w zeznaniach tych świadków rozbieżności w powyższym zakresie, a strona tych rozbieżności nie usunęła) i przyjmując na podstawie art. 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) okres tej działalności w wymiarze tylko 1 miesiąca, naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia bowiem na czym polegają rzekome rozbieżności w zeznaniach świadków. Wypada w związku z tym zauważyć, że wszyscy świadkowie: L.I., S.C. i Z.G. potwierdzają fakt aresztowania skarżącego w 1946r. i pobytu w więzieniu na [...] w L. Dwaj pierwsi świadkowie mówią o okresie 3 miesięcy, a trzeci o kilku miesiącach. L. I. i St. C. zgodnie też podają, że już od początku 1945 r. L.S. "uczestniczył w działalności oddziału "J[...]". Z.G. mówi ogólnie, iż od 1945 r. L. S. udzielał pomocy partyzantom.

Zeznania świadków zgodne są z danymi podanymi przez L. S. w życiorysie noszącym datę 28 września 2002r.

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ administracji nie może prowadzić do dowolności w tym względzie. Odmawiając określonym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej organ obowiązany jest wskazać przyczyny takiej oceny (art. 107 § 3 k. p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie jest nie przekonujące z omówionych wyżej powodów.

Należy podkreślić, że jeśli organ administracji po analizie pisemnych oświadczeń świadków miał wątpliwości co do okresu działalności kombatanckiej skarżącego czy też w ogóle co do charakteru tej działalności, to winien przesłuchać świadków bezpośrednio i ewentualnie ich skonfrontować, a nadto przesłuchać samą stronę w trybie art. 86 k.p.a.

Powyższe oznacza, że ustalając okres działalności kombatanckiej skarżącego organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zaś ocena zebranego materiału dokonana została z przekroczeniem granic określonych w art. 80 k.p.a.

Wprawdzie kwestię błędnego ustalenia okresu, za który przyznano mu uprawnienia kombatanckie, L.S. podnosił jedynie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a nie uczynił już tego w skardze do sądu administracyjnego, jednakże zgodnie z art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Bezzasadne jest natomiast żądanie skarżącego przyznania mu uprawnień kombatanckich od daty złożenia wniosku w Zrzeszeniu WiN, tj. od 15.01.1998r. Zaskarżona decyzja ani utrzymana nią w mocy decyzja organu administracji z dnia 15 września 2003r. nie określają terminu, od którego stronie przysługują uprawnienia kombatanckie, jednakże należy zgodzić się z wyrażonym w uzasadnieniu decyzji poglądem, iż brak jest podstaw do przyznania tych uprawnień z datą wsteczną. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach (...) dopiero uzyskanie przez stronę decyzji potwierdzającej działalność kombatancką powoduje powstanie tych uprawnień.

Z powodu opieszałości organu w rozpoznaniu jego wniosku skarżący mógł wystąpić wcześniej ze skargą na bezczynność organu.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji winien dokonać wnikliwej oceny zebranego dotychczas materiału dowodowego w sprawie zgodnie z wymogami art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. po jego ewentualnym uzupełnieniu o bezpośrednie przesłuchanie świadków i strony, a także inne dowody, o ile takie się ujawnią.

Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie pozwala na skontrolowanie przez Sąd prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.