Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 953/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 25 czerwca 2021 r. o odmowie przyznania R. K. (dalej również jako "strona", "wnioskodawca" lub "skarżący") świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup leków, opłacenie wizyt lekarskich i badań diagnostycznych, zakup środków higienicznych, wózka inwalidzkiego i zakup żywności.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 25 lutego 2021 r. R. K., reprezentowany przez opiekuna prawnego M. R., złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków, opłacenie wizyt lekarskich i badań diagnostycznych, zakup środków higienicznych i wózka inwalidzkiego oraz zakup żywności.

Decyzją z dnia 25 czerwca 2021 r. (nr[...]) wójt Gminy P. odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, wskazując na przekroczenie przez R. K. kryterium dochodowego.

W toku wywiadu środowiskowego opiekun prawny wnioskodawcy oświadczył, że R. K. utrzymuje się z renty w wysokości 703,05 zł miesięcznie i innych dochodów nie posiada. Informacja o wysokości renty została potwierdzona przedłożonym w toku wywiadu zaświadczeniem z ZUS z dnia 22 lutego 2021 r., gdzie wskazano, że kwota renty wyniosła brutto 1200 zł, netto 1025 zł, natomiast kwota do wypłaty - 703,50 zł gdyż została pomniejszona o potrącenia z tytułu alimentów. Na tej podstawie organ podniósł, że już sam tylko wskazywany przez stronę dochód w postaci renty przekroczył zatem kryterium dochodowe wynoszące 701 zł - stosowanie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1358) oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej jako "u.p.s.").

W sprawie ustalono jednak na podstawie dodatkowych informacji uzyskanych z ZUS, że dochód wnioskodawcy w styczniu 2021 r. (miesiąc podpędzający złożenie wniosku) był wyższy i obejmował nie tylko otrzymywaną rentę. ZUS poinformował bowiem organ o kolejnych podmiotach gospodarczych, które zgłosiły R. K. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. W tym zakresie ustalono, że w styczniu 2021 r. R. K. poza rentą uzyskał ponadto dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w firnie A. [...] P. Ł. z siedzibą w R. w wysokości 2069,67 zł. Organ wskazał, że żaden ze składników dochodu za okres od stycznia do lutego 2021 r. nie mógł być przy tym uznany za utracony, ponieważ były one uzyskiwane także w kolejnym miesiącu. Ponadto wskazano, że w marcu 2021 r. wnioskdoawca poza rentą uzyskiwał dochody z firmy B. Pomimo niepełnosprawności wnioskodawcy oraz jego długotrwałej i ciężkiej choroby świadczenie nie mogło mu być więc przyznane z uwagi na znaczne przekroczenie kryterium dochodowego. Kwota uzyskiwanego dochodu przez wnioskodawcę powodowała, że przekroczył on również podwyższone kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, tj. 1051, 50 zł podwyższone na mocy Uchwały Rady Gminy P. z dnia 19 grudnia 2018 r., [...] do 150 % kryterium z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.

W złożonym odwołaniu działający w imieniu R. K. opiekun prawny podkreślił, że wydana przez organ decyzja jest wysoce krzywdząca dla jego podopiecznego, który jest osobą niepełnosprawną, bardzo schorowaną (wymagającą operacji, rehabilitacji, stałej opieki lekarzy specjalistów, kompleksowego leczenia) i jednocześnie osobą w tak trudnej sytuacji finansowej, że nie będzie niedługo miał gdzie mieszkać. M. R. podkreślił, że nie może samodzielnie dłużej utrzymywać podopiecznego, któremu choć należy się wsparcie w ramach systemu opieki społecznej, to jest on traktowany przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej niesprawiedliwie oraz w sposób obraźliwy, dyskryminujący i urągający godności człowieka. W ocenie strony pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nieprawidłowo ustalili, że R. K. uzyskiwał dochody z pracy zarobkowej. Prawdą jest bowiem tylko to, że w styczniu 2021 r. przebywał przez miesiąc w budynku przedsiębiorstwa P. Ł., ale nie w celach zarobkowych, tylko mógł tam pomieszkiwać (ale nie wziął jednak za to żadnych pieniędzy).

Decyzją z dnia 1 października 2021 r. (nr[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w marcu 2021 r. pracownik organu pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, w ramach którego ustalił, że R. K. ma 48 lat, jest kawalerem, ma córkę w wieku 26 lat, z którą nie utrzymuje kontaktu, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w wynajętym pokoju w domu jednorodzinnym (opłaty za mieszkanie wynoszą 1400 zł mieszkanie). R. K. ma średnie wykształcenie, otrzymuje rentę z ZUS, nie pracuje. Renta obciążona jest zajęciem komorniczym z tytułu zaległości alimentacyjnych. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z powodu raka jelita grubego, zwyrodnienia kręgosłupa, schorzeń neurologicznych, schorzeń ortopedycznych. Miesięczne wydatki na leki wynoszą 500 zł. R. K. oświadczył, że wydatki pokrywa z dochodów uzyskanych z wyprzedaży swego majątku. Na podstawie informacji z ZUS - u organ pierwszej instancji ustalił, że w styczniu 2021 r. Pan K. uzyskał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2069,67 zł. Comiesięczna renta, po odliczeniu kwot potrąconych tytułem zaległych alimentów, wynosi zaś 703,05 zł.

Organ odwoławczy ocenił, że dochód strony za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku został wyliczony prawidłowo w związku z czym nie było możliwości przyznania zasiłku celowego w oparciu o art. 39 u.p.s., zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany przepis o charakterze uznaniowym, wymaga bowiem dla rozważania zasadności przyznania zasiłku spełnienia kryterium dochodowego, co wprost wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. W przedmiotowej sprawie dochód za styczeń 2021 r. wyniósł zaś 2772,72 zł, a złożyły się nań dochód z renty oraz dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w firmie A. –P. Ł. Kwota ta niewątpliwie przekroczyła zatem kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, czyli 701 zł, a także podwyższone kryterium dochodowe dotyczące zasiłków celowych na zakup posiłku lub żywności (150 % x 701 zł = 1051,50 zł).

Organ odwoławczy rozważył jednocześnie możliwość zastosowania w sprawie art. 41 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie taki uzasadniony przypadek nie zachodził zważywszy, że R. K. znacząco przekroczył kryterium dochodowe - prawie trzykrotnie w przypadku zasiłku celowego na leki, opłacenie wizyt lekarskich i badań diagnostycznych, zakup środków higienicznych i wózka inwalidzkiego, oraz dwukrotnie w przypadku zasiłku na zakup żywności. Po drugie, pomimo całkowitego ubezwłasnowolnienia, R. K. był w stanie uzyskać dodatkowe środki finansowe, podejmując się pracy zarobkowej.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji, po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zasadnie odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego. Kolegium nie stwierdziło również, by podnoszone w trakcie postępowania zarzuty były uzasadnione i by mogły przemawiać za przyznaniem wnioskowanej pomocy. Dla organu rozpatrującego wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego istotna jest bieżąca sytuacja życiowa i finansowa osoby starającej się o pomoc, przy czym przepisy u.p.s. precyzyjnie wskazują, w jaki sposób należy obliczyć dochód tej osoby. Przekroczenie kryterium dochodowego, w szczególności przekroczenie znaczące, uniemożliwiają przyznanie zasiłku celowego. W niniejszej sprawie organy nie miały również podstaw do zakwestionowania uzyskania przez Pana K. dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę na czas określony w styczniu 2021. Okoliczność tę potwierdza bowiem informacja przekazana organowi pierwszej instancji przez podmiot zatrudniający R. K. a także informacja z ZUS. Argument strony o konieczności uwzględnienia w dochodzie wyłącznie renty w wysokości 703,05 zł nie mógł być zatem uwzględniony.

R. K., działający przez opiekuna prawnego M. R. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W skardze wskazano, że pomimo bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej R. K. jest oszukiwany przez instytucje państwowe, z którymi jego opiekun prawny musi nieustannie walczyć, aby jego podopiecznemu przyznano w końcu obiecywaną i tak potrzebną pomoc, której mu się jednak wciąż odmawia. M. R. zwrócił się tym samym do Sądu "aby nakazał wypłacenie wszystkich pieniędzy wraz z odsetkami ustawowymi, od dnia kiedy to zostały złożone wnioski do GOPS w C., w lutym 2021 r.", ponieważ te pieniądze w ocenie opiekuna prawnego należą się jego podopiecznemu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 16 marca 2022 r. opiekun prawny podniósł, że od 1 kwietnia 2022 r. R. K. pozostaje bez mieszkania bez mieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Jak wskazano wyżej, jedynym kryterium oceny postępowania administracyjnego i wydanych w jego ramach decyzji jest bowiem tylko kryterium zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie ma tym samym kompetencji do oceny zgodności zaskarżonych aktów z zasadami współżycia społecznego. Orzeczenia Sądu nie mogą też zastępować merytorycznych rozstrzygnięć wydawanych w danej sprawie przez uprawnione organy administracji.

Przedmiotem kontroli Sądu strona skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2021 r. utrzymującą decyzję Wójta Gminy P. z dnia 25 czerwca 2021 r. o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup leków, opłacenie wizyt lekarskich i badań diagnostycznych, zakup środków higienicznych, wózka inwalidzkiego i zakup żywności.

Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionego R. K., wniesiony w dniu 25 lutego 2021 r., w którym wskazano, że opiekun wnosi o przyznanie "pomocy finansowej, co miesiąc, to jest zapomogi na zakup leków psychiatrycznych, neurologicznych, ortopedycznych i innych lekarzy specjalistów, zakup środków higieny, zakup wózka inwalidzkiego elektrycznego, środków żywnościowych, korzystania często z lekarzy specjalistów gdzie trzeba robić MRI, TK, EEG - całego ciała i inne rzeczy".

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności - a więc mamy tutaj do czynienia z wyliczeniem otwartym - na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W przedmiotowej sprawie zasadnie tym samym zakwalifikowano skierowane do organu żądanie jako wniosek o przyznanie z pomocy społecznej świadczenia pieniężnego formie zasiłku celowego na wymienione we wniosku z dnia 25 lutego 2021 r. potrzeby, choć dotyczyło ono zarówno aktualnych, jak i przewidywanych na przyszłość potrzeb wnioskodawcy.

W oparciu o art. 8 u.p.s. także to świadczenie jakim jest zasiłek celowy zależne jest od kryterium dochodowego, mimo że przepis art. 39 u.p.s., w którym uregulowano zasiłek celowy tego wprost nie przewiduje.

Jak wynika z treści art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (a zatem także zasiłku celowego), co do zasady, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej to jest: sieroctwa (pkt 2), bezdomności (pkt 3), bezrobocia (pkt 4), niepełnosprawności (pkt 5), długotrwałej lub ciężkiej choroby (pkt 6), przemocy w rodzinie (pkt 7) potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi (pkt 7a), potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności (pkt 8), bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych (pkt 9) , trudności w integracji cudzoziemców (pkt 11), trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego (pkt 12), alkoholizmu lub narkomanii (pkt 13), zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej (pkt 14), klęski żywiołowej lub ekologicznej (pkt 15).

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że R. K. tak jak podnosi we wszystkich pismach na etapie postępowania administracyjnego oraz postępowania przed Sądem jego opiekun prawny - jest osobą bardzo schorowaną, w tym osobą niepełnosprawną. Okoliczności te nie były kwestionowane. Organy przyznały bowiem, że z poczynionych ustaleń wynika, że w sprawie wystąpiły przesłanki udzielania pomocy społecznej wymienione w art. 7 pkt 5 i 6 u.p.s. to jest niepełnosprawność oraz długotrwała i ciężka choroba wnioskodawcy.

Z konstrukcji przedstawionych wyżej przepisów wynika jednak, że choć dla przyznania zasiłku celowego konieczne jest ustalenie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, to jest wnikającej z trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej wnioskodawcy szczególnej potrzeby, aby organ w ogóle rozważył możliwość przyznania zasiłku celowego, konieczne jest ustalenie czy jego przyznanie uzasadnia także ubóstwo danej osoby, co ustala się w oparciu o sformalizowane kryterium wysokości uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu. Tym samym jeżeli kryterium dochodowe nie zostaje spełnione, organ nie ma możliwości przyznania zasiłku na podstawie art. 39 u.p.s. choćby stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiły jednocześnie okoliczności wymienione w art. 7 pkt 2 -15 u.p.s. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Sądu, w sprawie dokonano prawidłowych wyliczeń dotyczących dochodu skarżącego, który jako ustalony na kwotę 2772, 72 zł niewątpliwie nie spełniał kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (701 zł). Kwota ta przewyższyła także kryterium dochodowe obowiązujące dla zasiłków celowych dotyczących zakupu żywności (w kwocie wynoszącej 1051,50 zł). Ponieważ R. K. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego także na tego rodzaju potrzebę, w sprawie zasadnie uwzględniono więc przepisy szczególne dotyczące pomocy w zakresie dożywiania, to jest Uchwałę Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019 -2023 (M.P. z 2018 r., poz. 1007). Zgodnie z tą uchwałą program "Posiłek w szkole i w domu" zapewnia pomoc zarówno osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach, jak i dzieciom, które wychowują się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji. Program przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Zgodnie z częścią III załącznika do Uchwały ust. 2.1 ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w u.p.s. oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s., osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych art 7 u.p.s., w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym. Rada Gminy może w stosownej uchwale podwyższyć kryterium dochodowe powyżej 150% kryterium z art. 8 u.p.s. W przedmiotowej sprawie uwzględniono, że na mocy uchwały Rady Gminy P. z dnia 19 grudnia 2018 r., nr [...] kryterium z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w przypadku zasiłków celowych na zakup żywności zostało podwyższone do 150 % jego zasadniczej podstawy wynikającej z ustawy o pomocy społecznej.

Pomimo, że zarzut ten nie został wprost podniesiony na etapie skargi, w toku postępowania przed organami administracji (odwołanie) strona kwestionowała, aby do wysokości uzyskanego przez nią dochodu mogło być zaliczone wynagrodzenie za pracę, podnosząc, że jednym dochodem uzyskiwanym przez nią jest renta, która po odliczeniu koniecznych potrąceń była stronie wypłacana w wysokości 703,50 zł. Jak zasadnie zauważyły zatem organy, już tylko więc ta kwota, przewyższała kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. W toku postępowania pozyskano przy tym dodatkowe dowody, które dawały podstawę do ustalenia, że na dochód strony poza wykazaną przez nią rentą składało się także wynagrodzenie za pracę. Wbrew ocenie strony, organy nie miały przy tym powodów aby kwestionować wynikające z dokumentów przekazanych im przez ZUS oraz pracodawców skarżącego informacji. Strona nie przedłożyła zaś żadnych dowodów przeciwnych, wskazujących, że w rzeczywistości nie otrzymała żadnych pieniędzy od podmiotów, które oficjalnie wystąpiły do ZUS jako jej pracodawcy, zgłaszając R. K. do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego wykazując wysokość wypłaconego mu wynagrodzenia.

W sprawie ustalono, że R. K. uzyskał następujące dochody:

z tytułu zatrudnienia w A. – P. Ł. na czas określony od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. w wysokości 1884,62 zł w grudniu 2020 r., 2069,67 zł w styczniu 2021 r., 2489,78 zł w lutym 2021 r. - powyższe ustalono na podstawie znajdującego się w aktach spawy zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawionego pracodawcę oraz 3 wydruków z systemu kadrowo-płacowego tego podmiotu, dotyczących wynagrodzenia i zatrudnienia R. K. przez wymienionego pracodawcę;

z tytułu umowy zlecenia zawartej z C. Sp. z o.o. Sp. j. w okresie od 3 sierpnia 2020 r. do 5 listopada 2020 r. oraz w okresie od 18 stycznia 2021 r. do 9 marca 2021 r., wysokości 53,61 zł za styczeń 2021 r. (kwota wypłacona w lutym 2021 r.) - powyższe ustalono na podstawie znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o zarobkach wystawionego przez pracodawcę oraz wystawionych przez niego zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia dotyczących poszczególnych miesięcy;

- z tytułu zatrudnienia w B. Sp. z o.o. na umowę zlecenie w okresie od 22 do 28 lutego 2021 r. w wysokości 774,56 zł (kwota wypłacona w marcu 2021 r.) - powyższe ustalono na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wystawionych rzez pracodawcę 3 zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia oraz zatrudnieniu R. K.

Wskazane informacje o zatrudnieniu i wynagrodzeniu zostały uzyskane od wymienionych wyżej podmiotów, u których pracował R. K. Organ pierwszej instancji uzyskał również informację od ZUS, że w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. do ZUS odprowadzano składki z tytułu zatrudnienia R. K.. W okresie od 18 stycznia 2021 r. do 9 marca 2021 r. oraz w okresie od 22 lutego 2021r. do 28 lutego 2021 r. odprowadzano do ZUS składki z tytułu zatrudnienia R. K. na umowę zlecenie.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Organy prawidłowo zastosowały zatem w ocenie Sądu wskazany przepis poprzez ustalenie dochodu skarżącego w drodze zsumowania jego przychodów ze stycznia 2021 r., bowiem wniosek o przyznanie zasiłku celowego został złożony w dniu 25 lutego 2021 r. W styczniu 2021 r. R. K. otrzymał rentę, pomniejszoną o wyegzekwowane alimenty, w kwocie 703,05 zł. Ponadto otrzymał też wynagrodzenie za pracę z tytułu zatrudnienia na czas określony w przedsiębiorstwie A. – P. Ł. w wysokości 2069,67 zł. Dochód za styczeń 2021 r. obliczony w ten sposób wyniósł 2772,72 zł. Jednocześnie prawidłowo stwierdzono, że nie zachodzą żadne powody, by uznać, że w przypadku R. K. doszło do utraty dochodu. Na czas określony pracował on bowiem do końca lutego 2021 r. Utrata zatrudnienia nastąpiła zatem dopiero w miesiącu złożenia wniosku. W przypadku pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia utrata zatrudnienia nastąpiła w lutym 2021 r. (B. Sp. z o.o.) oraz marcu 2021 r. (C Sp. z o.o.).

Reasumując organy prawidłowo uznały, że przekroczenie kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. wykluczyło możliwość przyznania zasiłku celowego w oparciu o art. 39 u.p.s. Jak wskazano wyżej organ nie był przy tym uprawniony do poszukiwania dowodów, które podważałyby faktyczne zatrudnienie skarżącego, w sytuacji gdy fakt jego zatrudnienia potwierdziły poszczególne zatrudniające skarżącego firmy, co uczyniły bezpośrednio na zapytanie organu, do tego w sytuacji gdy na skutek wskazanego zatrudnienia odprowadzane były rzeczywiste składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co potwierdził ZUS, który te składki otrzymał.

W sprawie rozważono przy tym szczególną możliwość przyznania zasiłku celowego w oparciu o art. 41 u.p.s, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 41 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Kontrola zgodności z prawem tego rodzaju rozstrzygnięć dokonywana przez sąd administracyjny ma tym samym ograniczony zakres. Zdaniem Sądu jest bowiem po pierwsze stwierdzenie, czy organ dokonał rozważenia wystąpienia w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku. Jeżeli zaś stwierdził, że tego rodzaju szczególny przypadek nie występuje, czy zgodnie z wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązkiem zawarł w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienie, z jakich względów przyjął stanowisko przeciwne.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy wywiązał się z tych obowiązków, ponieważ wskazał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że ustalona w sprawie wysokość dochodów tak znacznie przekraczająca kryterium dochodowe spowodowała, że sytuacja wnioskodawcy nie mogła być uznana za mieszczącą się w kategorii szczególnie uzasadnionego przypadku. Zdaniem Sądu jest to zgodne z ideą jakiej generalnie ma służyć pomoc społeczna, to jest pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych osób, które przede wszystkim właśnie z powodu swojego ubóstwa nie są w stanie samodzielnie zapewnić sobie środków na zrealizowanie tych niezbędnych potrzeb, pomimo że aktywnie współpracują z organami pomocy społecznej w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia ubóstwa. Ubóstwo jako okoliczność uzasadniająca przyznanie pomocy społecznej należy jednak postrzegać jako jeden z istotnych wymiarów wykluczenia społecznego. Ujmować je należy zatem jako formę nierówności i utożsamiać z występowaniem nadmiernych rozpiętości w poziomie zaspokojenia potrzeb w społeczeństwie. Tym samym ubogie są te osoby, których poziom zaspokojenia potrzeb jest niższy niż pozostałych członków społeczeństwa. W ocenie Sądu, uzyskiwanie dochodu na poziomie 2772,72 zł nie jest oczywiście dochodem wysokim, ale nie stanowi o ubóstwie, które formalnie w systemie opieki społecznej wyznacza - różnicowane dla osób samotnie gospodarujących i dla osób w rodzinie - kryterium dochodowe. Zdaniem Sądu stosowanie art. 41 u.p.s. powinno zatem odnosić się przede wszystkim do sytuacji, gdy dana osoba nieznacznie przekracza kryterium dochodowe, a jednocześnie wykaże, że w jej sytuacji zachodzą szczególne okoliczności, których w przedmiotowej sprawie nie wykazano. Dostrzec w tym zakresie też trzeba, że jak wynikało z wniosku o przyznanie zasiłku strona wnioskowała w nim o wsparcie finansowe na szereg potrzeb, które w ocenie opiekuna prawnego R. K. zaistnieją w przyszłości. Zasiłek celowy może zaś zostać przyznany w związku z konkretną potrzebą która już istnieje i której doraźne zaspokojenie przez Państwo jest podyktowane trudną sytuacją wnioskodawcy wnikającą z ubóstwa i innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy społecznej wymiennych w art. 7 u.p.s. Zasiłek celowy nie może zatem spełniać funkcji innych świadczeń z pomocy społecznej takich jak zasiłek stały, czy choćby zasiłek okresowy.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał tym samym, nie naruszając granic uznania administracyjnego, że stronie nie może być przyznany zasiłek celowy, ani na podstawie art. 39 u.p.s., ani 41 u.p.s. Jednocześnie prawidłowo poinformowano końcowo stronę, że w przypadku pogorszenia się jej sytuacji (gdy utraci zatrudnienie z tytułu umów o pracę i umów zlecenia) będzie ona mogła złożyć nowy, adekwatny do tej sytuacji wniosek o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Należy przy tym wyjaśnić, że organ drugiej instancji orzeka w oparciu o stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy istniejący w dacie podejmowania rozstrzygnięcia (decyzji).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., stwierdzając, że objęta skargą decyzja odpowiada prawu