Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 378/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2133
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 23% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.C. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2020 r. (nr [...]), przyznającą stronie na sześć miesięcy, począwszy od [...] maja 2020 r., dodatek mieszkaniowy w wysokości 120,56 zł miesięcznie.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte wnioskiem strony z dnia [...] kwietnia 2020 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tego wniosku organ pierwszej instancji ustalił, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 37,34 m2, położonym we W.przy ul. [...]. Miesięczne wydatki strony, ponoszone w związku z zajmowaniem tego lokalu wynoszą 518,62 zł, a po przeliczeniu na powierzchnię normatywną – 486,12 zł. Średnie miesięczne dochody gospodarstwa domowego strony z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniosły 1.827,80 zł.

Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133), wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami mieszkaniowymi przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową lokalu, a 20% dochodu jednoosobowego gospodarstwa domowego.

Na podstawie arytmetycznych wyliczeń organ pierwszej instancji przyjął, że w rozważanym przypadku dodatek mieszkaniowy wyniósł 120,56 zł.

Powyższe ustalenia organ zawarł w decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. (nr [...]), przyznającej stronie dodatek mieszkaniowy do lokalu położonego przy ul. [...]we W., na okres od [...] maja 2020 r. do [...] października 2020 r., w wysokości 120,56 zł. W podstawie prawnej tej decyzji powołano m.in. art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 i art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że wysokość przyznanego jej dodatku mieszkaniowego jest zaniżona, co skarżąca powiązała z zarzutem przyjęcia – jako podstawy wyliczenia dodatku –błędnej wysokości dochodu (w kwocie brutto, a nie netto), wskazując dodatkowo, że od [...] czerwca 2020 r. obowiązują wyższe opłaty za lokal. Do odwołania strona załączyła m.in. zawiadomienie Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2020 r. o wysokości opłat obowiązujących od [...] czerwca 2020 r. (w łącznej kwocie 549,20 zł). W treści odwołania strona nawiązała również do swojego stanu zdrowia podkreślając, że ze względów zdrowotnych nie jest w stanie podjąć pracy. Nadto, wyraziła sprzeciw wobec otrzymanej informacji co do tego, że dodatek mieszkaniowy będzie przekazywany na rachunek organu egzekucyjnego,

Po rozpoznaniu zarzutów odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ drugiej instancji, organ odwoławczy) we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zasady i tryb przyznawania oraz sposób ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepisy te nie przewidują możliwości uznaniowego przyznawania świadczenia, a wysokość przysługującego dodatku mieszkaniowego podlega ścisłemu obliczeniu arytmetycznemu, zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej mieszkania, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek oraz wysokości dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie 3 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym został złożony wniosek. Zaakcentował również, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni dochód na jednego członka rodziny gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza, w gospodarstwie jednoosobowym 175% kwoty najniższej emerytury, wynoszącej (na dzień wydawania decyzji) 1.200 zł brutto. W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z informacją zawartą w sporządzonej przez stronę deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego przyjęto, że dochód za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (z uwzględnieniem podwyżki emerytury od marca 2020 r.) wynosił 5.483,41 zł, co dało miesięcznie kwotę 1.827,80 zł. Przy takiej wysokości miesięcznego dochodu, według art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jednoosobowe gospodarstwo domowe powinno na swój udział w wydatkach mieszkaniowych przeznaczyć 20% tego dochodu, czyli kwotę 365,56 zł. Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób enumeratywny wymienia jakiego rodzaju świadczenia odlicza się od dochodu. Zwrócił uwagę, że nie przewidziano w nim odliczenia od dochodu kwoty ubezpieczenia i kwoty podatku od osób fizycznych, powiększającego dochód netto. W związku z powyższym, dla potrzeb ustalenia dochodu w sprawie należało uwzględnić dochód brutto, czyli kwotę emerytury w wysokości 1.827,80 zł.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu a dotyczącej zmiany – od czerwca 2020 r. – opłat za lokal mieszkalny SKO wyjaśniło, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku, badając zadeklarowany dochód członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wydatki poniesione na zajmowany lokal za ostatni miesiąc, czyli z kwietnia 2020 r. W związku z tym, zmiana wysokości opłat za zajmowany lokal (od czerwca 2020 r.) nie mogła zostać uwzględniona. W ramach dalszej argumentacji organ drugiej instancji podniósł, że w kwietniu 2020 r. wydatki dla lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...]we W., które zostały potwierdzone przez zarządcę budynku, tj. Zarząd Zasobu Komunalnego, Biuro Obsługi Klienta nr [...], wyniosły 518,62 zł. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m2. Strona zajmuje natomiast lokal o powierzchni 37,34 m2. Wskazując na powyższe wyjaśnił, że gdy powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez stronę jest większa od powierzchni normatywnej, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydatki na normatywną powierzchnię oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię (518,62 zł: 37,34 m2= 13,88912; 13,88912 x 35 m2 = 486,12). Wyliczone w ten sposób wydatki wynoszą 486,12 zł.

Dodatek mieszkaniowy, ustalony w wysokości różnicy pomiędzy ustaloną wyżej kwotą wydatków (486,12 zł) a częścią (20%) miesięcznych dochodów strony (365,56 zł) wynosi 120,56 zł i w takiej wysokości został przyznany.

Końcowo organ drugiej instancji poinformował stronę, że przyznanie dodatku mieszkaniowego nie wyklucza ubiegania się przez nią o inne formy pomocy społecznej. W tym celu wymagane jest jednak złożenie odrębnego wniosku.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. strona zaskarżyła decyzję SKO we W. z dnia [...] czerwca 2020 r. podnosząc, że jest ona niesprawiedliwa i krzywdząca, oraz, że nie uwzględnia wszystkich dokumentów w sprawie. W ramach tej argumentacji strona odwołała się do swojej sytuacji finansowej i zdrowotnej.

W odpowiedzi na skargę SKO we W.wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja SKO we W.z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, przyznającej stronie na okres sześciu miesięcy, począwszy od [...] maja 2020 r., dodatek mieszkaniowy w wysokości 120,56 zł miesięcznie, który, zdaniem skarżącej, został przyznany w zaniżonej wysokości.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 2, art. 3, art. 5 -7 i art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (dalej: u.d.m.) oraz regulacje rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1817 ze zm.)

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.m., dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;

2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;

3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;

4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;

5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

W myśl art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Za dochód uważa się natomiast wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, z późn. zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622).

Stosownie do art. 5 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 u.d.m., normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla 1 osoby. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.

Na podstawie art. 6 ust. 1-7 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.

Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami, o których mowa w ust. 3, są czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe.

W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności podane przez wnioskodawczynię i brzmienie przytoczonych przepisów należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie dokonały właściwych ustaleń faktycznych i prawidłowo zastosowały przepisy prawa procesowego i materialnego.

W pierwszej kolejności godzi się podnieść, że – wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej – organy trafnie przyjęły za podstawę ustaleń w sprawie dochód brutto (1.804,47 zł), a nie netto, jak tego oczekiwała skarżąca. Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołują się do dochodu o wartości bezwzględnej, tj. niepomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, czego potwierdzeniem jest choćby pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr [...], w myśl którego, przepis art. 3 ust. 3 nie pozwala przy określaniu wysokości dochodu dla potrzeb ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego na odliczenie od przychodu odprowadzanej składki na ubezpieczenie zdrowotne ani zaliczki na podatek dochodowy.

Przy tej okazji warto też wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z [...] stycznia 2019 r. (I OSK 474/17), gdzie wskazano, że art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, określający kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, stanowi że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Najniższa emerytura, według art. 3 ust. 2 ustawy, obowiązująca w dniu złożenia wniosku to emerytura ogłaszana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy emerytalno-rentowej. Odpowiednia wysokość średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy powiązana została z wysokością najniższej emerytury, która ogłaszana jest w kwocie brutto zawierającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych. Dlatego jako niezasadne ocenił Naczelny Sąd Administracyjny twierdzenia strony skarżącej (w wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 474/17), jakoby przy obliczaniu dochodu należało uwzględnić dochód netto.

W rozpoznawanej sprawie trafnie organy przyjęły zatem za podstawę obliczeń dochód skarżącej w kwocie 1.804,47 zł (brutto), w miejsce postulowanego przez stronę dochodu netto w kwocie 1.519,07 zł. Sama okoliczność, że strona spełniała kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy nie była kwestionowana przez organy orzekające w sprawie.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut pominięcia przez organy faktu, iż od [...] czerwca 2020 r. wysokość opłat za lokal zajmowany przez skarżącą miała wzrosnąć i wynosić kwotę 549,20 zł. Trafnie wskazuje bowiem SKO, że zmiana wysokości wydatków mieszkaniowych, która nastąpiła już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji nie ma wpływu na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Jak wynika bowiem z art. 7 ust. 10 u.d.m., zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 5 u.d.m., dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku Konsekwencją powołanych regulacji jest punkt 12 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1817), który stanowi, że wysokość wydatków mieszkaniowych ustala się w łącznej kwocie równej wydatkom poniesionym przez wnioskodawcę w miesiącu, w którym składany jest wniosek.

Przytoczone przepisy są jednolicie wykładane w orzecznictwie. Wskazuje się, że "Kwota wydatków na mieszkanie przyjmowana do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego powinna odpowiadać wysokości obowiązującej w miesiącu, w którym składany jest wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 381/09), zaś "Ustawowy zakaz modyfikowania wysokości dodatku mieszkaniowego obejmuje okres rozpoczynający się w dniu wydania decyzji przez organ I instancji" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3285/14). W konsekwencji zmiana wysokości wydatków na mieszkanie jedynie wówczas może rzutować na wartość dodatku mieszkaniowego, gdy została wykazana przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.

W rozpoznawanej sprawie strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu [...] kwietnia 2020 r. (data prezentaty). Organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie [...] kwietnia 2020 r. Dlatego też powołana przez skarżącą zmiana wysokości kosztów utrzymania mieszkania, udokumentowana zawiadomieniem z [...] kwietnia 2020 r. (załączonym dopiero do odwołania i dotyczącym zmiany obowiązującej od [...] czerwca 2020 r.) nie mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Z jednej strony bowiem wydatki prognozowane na czerwiec 2020 r. nie obowiązywały w miesiącu złożenia wniosku (kwiecień 2020 r.), z drugiej zaś okoliczność podwyżki opłat mieszkaniowych od czerwca 2020 r. została podniesiona przez stronę dopiero na etapie odwołania, a zatem już w okresie obowiązywania ustawowego zakazu modyfikowania wysokości dodatku mieszkaniowego (art. 7 ust. 10 u.d.m.).

Choć więc organ drugiej instancji nie odwołał się wprost do powołanego przepisu, trafnie SKO skonstatowało, że dla oceny żądania strony miarodajne są wydatki na zajmowany lokal poniesione w kwietniu 2020 r. i zadeklarowane we wniosku.

Warto w tym miejscu dodać, że na tle powołanego już art. 7 ust. 5 u.d.m. w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż data złożenia wniosku wyznacza granice konkretnej sprawy, gdyż wedle rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na dany okres liczony "od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 173/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 422/12). Uwzględnienie okoliczności niepowołanej w dniu złożenia wniosku skutkowałoby więc przekroczeniem granic wyznaczonych wymienioną normą. Stąd też, zważywszy iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem w kwietniu 2020 r., zaś informację o opłatach obowiązujących od [...] czerwca 2020 r. dołączyła do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie było możliwe uwzględnienie podwyżki opłat związanych z zajmowanym przez stronę lokalem, skoro zmiana ta nastąpić miała dopiero od czerwca 2020 r.

W rozpoznawanej sprawie, występując o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal wchodzący w skład zasobu komunalnego, wnioskodawczyni zadeklarowała dochód z trzech miesięcy przypadających bezpośrednio przed zainicjowaniem postępowania na kwotę 5.483,41 zł, co daje sumę 1.827,80 zł miesięcznie. Zważywszy więc, że strona zadeklarowała prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego i biorąc pod uwagę, iż jest to dochód wyższy od 150% najniższej miesięcznej emerytury (wynoszącej od 1 marca 2020 r. 1.200 zł, czyli 1.800 zł przy zastosowaniu ustawowego mnożnika 150%), zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.d.m. dla celów obliczenia dodatku należało przyjąć wydatki poniesione przez beneficjentkę świadczenia na poziomie 20% dochodów gospodarstwa, czyli kwotę 365,56 zł. Odnosząc te obliczenia do kolejnej zmiennej, tj. do powierzchni lokalu zajmowanego przez stronę należy wskazać, iż we wniosku zadeklarowano metraż użytkowy lokalu na poziomie 37,34 m2, co przenosi wartość 35 m2 przewidzianą dla 1 osoby w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. Skoro więc skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zadeklarowała wydatki mieszkaniowe na poziomie 518,62 zł przy powierzchni 37,34 m2, to trafnie organy przyjęły, iż dla powierzchni normatywnej wynoszą one 486,12 zł (518,62 / 37,34 = 13,89914; 13,88914 x 35 = 486,12). Skoro więc wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami mieszkaniowymi przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową lokalu a 20% dochodu jednoosobowego gospodarstwa (art. 6 ust. 1 i 2 u.d.m.) to w rozpoznawanej sprawie dodatek ten wynosi 120,56 zł (1.827,80 zł x 20% = 365,56 zł; 486,12 zł – 365,56 zł = 120,56 zł).

W podsumowaniu dotychczasowych rozważań należy stwierdzić, że w sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia oraz dokonały poprawnych wyliczeń arytmetycznych.

Prawidłowo również określiły początkowy termin przyznania dodatku mieszkaniowego, albowiem z zgodnie z art. 7 ust. 5 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja odpowiadają zatem prawu.

W nawiązaniu do podnoszonej przez stronę argumentacji należy wyjaśnić, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje zagadnienie zadłużenie skarżącej u znajomych lub w instytucjach kredytowo-pożyczkowych. Jak trafnie wskazuje bowiem SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, regulacje dotyczące dodatków mieszkaniowych nie przewidują uznaniowości. Dlatego też wysokość przyznanego dodatku jest wynikiem wyliczenia bazującego na kryteriach ustawowych, takich jak liczebność gospodarstwa domowego, powierzchnia użytkowa lokalu, wysokość wydatków mieszkaniowych w miesiącu złożenia wniosku i wysokość dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku.

Podobnie należało ocenić akcentowane przez stronę w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zagadnienie potrąceń dokonywanych z przyznanego jej dodatku mieszkaniowego. Istotnie, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. MOPS we W. poinformował, że wobec zajęcia dodatek mieszkaniowy będzie przekazywany na rachunek organu egzekucyjnego, w miejsce rachunku zarządcy nieruchomości. Okoliczność ta – co oczywiste – w żaden sposób nie może jednak rzutować na wysokość przyznanego stronie świadczenia. Organy decydujące o dodatku mieszkaniowym nie badają bowiem zasadności oraz sposobu prowadzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych względem uprawnionego. Kwestia zajęcia, jego zasadności i wymiaru nie może rzutować zatem na uprawnienie i wymiar przyznanego wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego.

Końcowo już tylko należy podnieść, że obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na uwzględnienie stanu zdrowia skarżącej jako przesłanki warunkującej wysokość dodatku mieszkaniowego

Kierując się przedstawioną argumentacją, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę w całości, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku.

Zawarte w punkcie II wyroku orzeczenie o przyznaniu kosztów dla pełnomocnika strony wyznaczonego z urzędu znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 250 § 1 p.p.s.a., a także, w treści § 4 ust. 1 i ust. 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).