Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 226/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136; art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 37a ust. 7 zd. drugie; art. 37 a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi L. i B. W. na decyzję Wojewody z dnia [..] nr [..] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Kamieńska


UZASADNIENIE

Dnia [..] Wojewoda wydał - na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) - decyzję stwierdzającą: 1/ nabycie przez Skarb Państwa, z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r. własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w G., oznaczonego geodezyjnie jako działka [..] o powierzchni 0.0140 ha, zapisanego w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w G. KW nr [..], stanowiącego do dnia 31 maja 2003 r. własność L. i B. W., 2/ nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez A. S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w punkcie 1 oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

W sentencji decyzji wskazano też, że nabycie przez Skarb Państwa prawa własności gruntu następuje za odszkodowaniem, zgodnie z treścią art. 37a cytowanej ustawy z dnia 8 września 2000 r. (pkt 3), a uzyskanie przez Skarb Państwa i A. S.A. praw, o których mowa w punktach 1 i 2 decyzji, nie może naruszać praw osób trzecich (pkt 4).

Okres użytkowania wieczystego działki nr [..] ustalony został na 99 lat, od dnia 1 czerwca 2003 r. do 1 czerwca 2102 r. i grunt zajęty pod infrastrukturę kolejową został zwolniony od opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

Decyzja ta jest ostateczna, bowiem Minister Budownictwa - rozpoznający sprawę na skutek odwołania wniesionego przez L. i B. W. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że poruszona w odwołaniu sprawa odszkodowania zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu wszczętym na wniosek dotychczasowego właściciela.

Wnioskiem z dnia 4 maja 2006 r. L. i B. W. wystąpili z takim wnioskiem i Starosta G. - po przeprowadzeniu dowodu z operatu szacunkowego zawierającego wycenę wartości działki nr [..] - decyzją z dnia [..] ustalił na ich rzecz odszkodowanie w kwocie 11.600 zł za nabycie z dniem 1 czerwca 2003 r. działki nr [..] na własność Skarbu Państwa jako gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej z równoczesnym nabyciem prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności urządzeń znajdujących się na gruncie przez A. S.A. oraz zobowiązał wieczystego użytkownika do zapłacenia wnioskodawcom ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się prawomocna.

W uzasadnieniu organ orzekający stwierdził, że "sprawa przysługującego byłemu właścicielowi roszczenia o odszkodowanie i strony zobowiązanej do wypłaty odszkodowania została jednoznacznie rozstrzygnięta w ostatecznej i prawomocnej decyzji Wojewody z dnia [..] (...), od której strona A. S.A. nie wniosła odwołania, a zatem podnoszona przez A. S.A. przesłanka posiadania samoistnego gruntu, w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania, jest bezprzedmiotowa dla tego postępowania i nie będzie przez organ orzekający rozstrzygana.

To stanowisko zakwestionowała w odwołaniu Spółka Akcyjna "A." wskazując, że zgodnie z art. 37 lit. a ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A." Wojewoda potwierdza w drodze decyzji nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, nie zaś prawo poprzednich właścicieli do odszkodowania. Zamieszczony w decyzji Wojewody zapis, iż poprzedniemu właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie o odszkodowanie nie jest jednoznaczne z tym, że odszkodowanie należy się każdemu poprzedniemu właścicielowi. Rozpatrzenie zasadności roszczenia o przyznanie odszkodowania należy zatem do kompetencji Starosty. Spółka nie wniosła odwołania od decyzji Wojewody dlatego, że decyzja ta potwierdziła tylko i wyłącznie fakt nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego, a nie przesądziła sprawy odszkodowania.

Odwołująca się zarzuciła, że Starosta G. odstępując całkowicie od wyjaśnienia posiadania nieruchomości przez A. S.A. i jej poprzedników prawnych, naruszył nie tylko art. 6 i 7 kpa, ale również art. 37 lit. a ust. 7 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym A. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Zlecenie rzeczoznawcy opracowania operatu szacunkowego określającego wartość odszkodowania za przedmiotową działkę jeszcze przed dokładnym wyjaśnieniem zasadności samego wniosku o odszkodowanie narusza przepis art. 7 kpa i "jest ewidentnym naruszeniem zasady prawomocności".

W tej sytuacji odwołująca się wniosła o zastosowanie art. 156 § 1 kpa i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Wojewoda decyzją z dnia [..] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu uznał za bezsporną okoliczność, iż przedmiotowa działka nr [..], jako grunt zajęty pod linię kolejową, z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. stała się własnością Skarbu Państwa. Potwierdzeniem tego jest decyzja Wojewody z dnia [..].

W myśl art. 37 lit. a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przesłanką uwłaszczenia A. S.A. był fakt władania nieruchomością w dniu 23 lutego 2003 r., a więc sprawowanie władztwa nad nieruchomością. Natomiast zupełnie odrębną kwestią jest ustalenie przez właściwy organ administracji uprawnień zainteresowanego do otrzymania odszkodowania za grunt przejęty na własność Skarbu Państwa. Stanowi o tym ust. 7 art. 37a ustawy o brzmieniu "odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym A. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat". Oznacza to, że w odróżnieniu od przepisu art. 37a ust. 1, który posługuje się pojęciem "władania", przepis ust. 7 rozstrzyga kwestię przyznania uprawnień do odszkodowania przez pryzmat przesłanki samoistnego posiadania przez A. gruntów zajętych pod linie kolejowe.

Organ odwoławczy uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jaki charakter miało sprawowane przez A. S.A. władztwo nad sporną nieruchomością. Organ pierwszej instancji nie zażądał od A. S.A. wylegitymowania się dokumentami, które rozstrzygnęłyby jednoznacznie te wątpliwości. Poprzestał na przedłożonych przez Spółkę wypisach z ewidencji środków trwałych i z ewidencji księgowej SARS. W aktach sprawy brak innych dokumentów oraz wyników prowadzonych wspólnie z A. S.A. ustaleń o okolicznościach zajęcia terenu, oraz w przedmiocie istnienia umów o warunkach posiadania.

Skoro ustawodawca w ust. 7 art. 37a zastrzegł wyjątek od zasady ustalania odszkodowania na rzecz poprzednich właścicieli nieruchomości, związany ze spełnieniem przesłanki pozostawania gruntu do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym A. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, to zastrzeżenie to należy respektować i stosować się do niego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie "samoistnego posiadania" jest zdefiniowane w art. 336 k.c. W myśl tego przepisu posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Do kategorii posiadania nie zalicza się dzierżyciela, czyli jakoby zastępcy posiadacza w sferze władania rzeczą. Dzierżyciel może zastępować zarówno posiadacza samoistnego, jak też posiadacza zależnego. O posiadaniu samoistnym rzeczy nie świadczy sama tylko długotrwałość posiadania, ale i zamiar posiadania jej dla siebie. Sprawa kwalifikacji posiadania jest zawsze kwestią faktu, wymagającą dokonania przez organ orzekający odpowiednich ustaleń i wyciągnięcia na ich podstawie prawidłowych wniosków, częstokroć na podstawie domniemania faktycznego.

Wojewoda zwrócił organowi pierwszej instancji uwagę na to, że w czasie obowiązywania konstrukcji tzw. jednolitego funduszu własności państwowej - odnośnie nieruchomości niepaństwowej - przedsiębiorstwo państwowe, nie mogąc samo nabyć własności, mogło wykonywać w stosunku do tych nieruchomości tylko dzierżenie w imieniu Skarbu Państwa (art. 338 k.c.), przy czym posiadaczem samoistnym był Skarb Państwa. Zasada jednolitego funduszu własności państwowej została zniesiona przez ustawę z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11) w następstwie zmiany jego art. 128.

Wojewoda wytknął organowi pierwszej instancji, że twierdzenie Spółki o spełnieniu przez nią przesłanki samoistnego posiadania przedmiotowej działki przez okres wskazany w ust. 7 art. 37a omawianej ustawy odrzucił bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń i z powołaniem wyłącznie na treść decyzji Wojewody z dnia [..], w której treści znalazło się stwierdzenie o nabyciu przez Skarb Państwa prawa własności działki za odszkodowaniem. Tymczasem decyzja nie może stanowić wyłącznego kryterium przy ocenie słuszności przyznania odszkodowania, nie jest bowiem źródłem prawa. Omawiana decyzja, chociaż mówi o przysługiwaniu roszczenia o odszkodowanie i podmiocie zobowiązanym do jego wypłaty, to "jednak nie przesądza odgórnie, że w każdym przypadku odszkodowanie zostanie wypłacone, a ponadto powołując się na art. 37a, nie wyklucza wystąpienia zastrzeżenia określonego w ust. 7. Zbadanie tej kwestii zostało pozostawione Staroście G., który opierając się na przepisach prawa wydaje decyzję".

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na to, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji nie powiadomił stron o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady. Z obowiązkiem wynikającym z art. 10 kpa nie koreluje wzmianka zamieszczona w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, iż "zgodnie z art. 10 kpa, strony miały możliwość zapoznania się z operatem szacunkowym a dodatkowo, na rozprawie administracyjnej z dnia 10 maja 2007 r. miały możliwość zadawania pytań i uzyskiwania wyjaśnień co do treści operatu bezpośrednio od rzeczoznawczy majątkowego".

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Starosty G. organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przypadku gdy zostało wniesione odwołanie w trakcie postępowania odwoławczego, organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156 kpa, z uwagi na inny zakres i charakter jego działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzoru. Dla załatwienia odwołania powinno być podjęte jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 kpa. Odwołanie strony ma zawsze pierwszeństwo przed nadzwyczajnymi środkami prawnymi.

Organ odwoławczy przypomniał, że obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) obciąża nie tylko stronę, ale i organ prowadzący postępowanie. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołała się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwość decyzji.

Zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy uzasadnił rażącym naruszeniem wskazanych norm prawa procesowego.

Decyzja organu drugiej instancji jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez L. i B. W. Skarżący kwestionują potrzebę uchylenia przez Wojewodę decyzji przyznającej im od A. S.A. odszkodowania celem zbadania istnienia po stronie A. S.A. i jej poprzedników prawnych długotrwałego posiadania samoistnego przedmiotowej działki, skoro złożyli dokumenty wskazujące na płacenie od całej działki podatku rolnego od osób fizycznych. Przeprowadzony przez ich działkę odcinek toru kolejowego sprzątają i utrzymują. Skarżący zwrócili też uwagę na zapisy figurujące w księdze wieczystej KW nr [..]; figurują tam jako właściciele nieruchomości, w skład której wchodzi między innymi tor kolejki. Grunt ten objęli "we władztwo i posiadanie" od dnia 17 września 1996 r. Skarżąca Spółka nie reaguje na wielokrotne wezwania do zapłaty odszkodowania za bezumowne użytkowanie gruntu.

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W toku postępowania sądowego skarżący składali dowody potwierdzające - w ich ocenie - na bezzasadność obrony uczestniczki postępowania A. S.A. - w tym m.in. kserokopie dowodów opłacania podatku od działki nr [..], korespondencję prowadzoną ze Spółką, oświadczenia właścicieli sąsiednich działek, wnieśli też o przesłuchanie świadków. Poinformowali, że już za czasów ich poprzedników prawnych przedmiotowa działka obciążona była służebnością drogi na rzecz

B. w G.. Skoro kolej korzystała z tej drogi na tych samych zasadach co B., to nie mogła być uznana za posiadacza samoistnego.

Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezpodstawne jest oczekiwanie skarżących, że Sąd na ich wniosek będzie kontynuował postępowanie dowodowe w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 133 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wydaje wyrok "na podstawie akt sprawy". Oznacza to, że podstawą orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością. Sąd ten rozpatrując skargę na ten akt orzeka o jego zgodności (bądź niezgodności) z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zatem Sąd ten nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, leczy kontroluje legalność decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili jej wydania.

Jak już wcześniej wskazano, przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja organu drugiej instancji uchylająca zaskarżoną przez A. S.A. decyzję Starosty G. ustalająca odszkodowanie na rzecz skarżących. Dla skontrolowania, czy ta decyzja jest zgodna z prawem zbędne jest przeprowadzanie dowodów uzupełniających z dokumentów w trybie art. 106 § 3 ppsa.

Przepis art. 138 § 2 kpa, będący podstawą zaskarżonej decyzji, upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, iż taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, skoro organ I instancji - wychodząc z błędnego założenia, że "sprawa przysługującego byłemu właścicielowi roszczenia o odszkodowanie i strony zobowiązanej do wypłaty odszkodowania została jednoznacznie rozstrzygnięta w ostatecznej i prawomocnej decyzji Wojewody z dnia [..] (...), a zatem podnoszona przez [..] S.A. przesłanka posiadania samoistnego gruntu, w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania, jest bezprzedmiotowa dla tego postępowania (...)" - zaniechał wyjaśnienia, czy zachodzi negatywna przesłanka uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego skarżących określona w art. 37a ust. 7 zd. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.).

Organ I instancji przeoczył, że przepisy art. 37a ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia [..], stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa, z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r. części działki skarżących nr [..] o powierzchni 140 m2 i nabycie z tą datą przez A. S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie - za odszkodowaniem, nie uprawnia organu stwierdzającego nabycie przez te podmioty prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego do orzekania o należnym poprzednim właścicielom odszkodowaniu. Wojewoda w decyzji jedynie potwierdza nabycie przez Skarb Państwa i A. S.A. tych praw (art. 37a ust. 4 omawianej ustawy).

Skoro A. S.A., broniąc się przed wypłatą odszkodowania, powoływała się na negatywną przesłankę uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego skarżących przewidzianą w art. 37a ust. 7 zd. 2 omawianej ustawy, to obowiązkiem organu orzekającego w I instancji o odszkodowaniu było sprawdzenie, czy zarzut ten jest zasadny, a także umożliwienie skarżącym złożenie wyjaśnień i naprowadzenie dowodów na potwierdzenie, że przesłanka negatywna nie występuje. W myśl omawianego przepisu "roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym A. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat".

Organ drugiej instancji nie mógł zastąpić Starosty G. w dokonaniu tych ustaleń, ponieważ z mocy art. 136 kpa jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego. Natomiast gdy - jak w niniejszej sprawie - istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). Takie właśnie rozstrzygnięcie zawarł Wojewoda w zaskarżonej decyzji.

Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji winien mieć na względzie, że jego obowiązkiem jest zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uzna to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie w sprawie.

Dla obrony przed roszczeniem odszkodowawczym byłych właścicieli Spółka Akcyjna A. powinna wykazać, że grunt o powierzchni 140 m2, stanowiący część działki nr [..], pozostawał od maja 1973 r. do 31 maja 2003 r. w samoistnym posiadaniu A. S.A. lub jej poprzedników prawnych - i to nieprzerwanie. Prawidłową definicję samoistnego posiadania wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Wskazał też, jakie z cech odróżniają posiadacza od dzierżyciela.

Z kolei rzeczą poprzednich właścicieli tego gruntu będzie naprowadzenie dowodów wskazujących na niesamoistny charakter tego posiadania i brak przesłanki nieprzerwanego posiadania gruntu przez A. S.A. lub jej poprzedników prawnych przez 30 lat (do końca maja 2003 r.).

Jak już wyżej wyjaśniono, nie wyłącza to obowiązku wyjaśnienia przez organ okoliczności sprawy. Należy też pamiętać o tym, że wyciąganie dla strony negatywnych skutków, w razie nieprzedstawienia przez nią określonych dowodów, jest możliwe po uprzednim zakreśleniu stronie terminu do dostarczenia tych dowodów (por. wyrok NSA z 1.08.2007 r. sygn. I OSK 1516/06 - Lex nr 360142).

Ponieważ skarżący w toku postępowania sądowego wskazywali - na potwierdzenie faktu niesamoistnego posiadania przez A. S.A. i jej następców prawnych - że przedmiotowy grunt pod torem kolejowym kolejki wąskotorowej obciążony był służebnością drogi na rzecz B. S.A., pomocne mogą okazać się między innymi zapisy w księdze wieczystej dotyczącej działki nr [..], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. Księgi wieczyste są jawne, co oznacza, że każdy jego uprawniony do przeglądania akt i otrzymywania z nich odpisów (art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Przy każdej księdze wieczystej prowadzi się akta księgi wieczystej. Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości (art. 28 tej ustawy).

Skoro zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego ani materialnego - skarga podlega oddaleniu (art. 151 ppsa.).

/-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Kwiecińska /-/ B.Kamieńska

MK