Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 131/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175, art. 176 ust. 3, art. 181 ust. 1, art. 207 ust. 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 6 art.  art. 7, art. 11, art. 107 par. 3, art. 127 par. 3.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] z dnia 24 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] na rzecz P. R. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 października 2012 r., P. R. wystąpiła do Uczelnianej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013.

Decyzją z dnia 8 listopada 2012 r., nr [...], Uczelniana Komisja Stypendialna, działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3 i art. 175 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późń. zm.) oraz § 22 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] (zwanego dalej Regulaminem), nie przyznała P. R. wnioskowanego stypendium rektora dla najlepszych studentów. W uzasadnieniu decyzji Komisja wskazała, że wnioskodawczyni do wniosku dołączyła także załączniki wraz z dokumentacją potwierdzającą wysoką średnią ocen oraz osiągnięcia naukowe. Stwierdziła, że ustalona – na podstawie złożonych dokumentów – punktacja w wysokości 95 punktów dała P. R. 11 pozycję na liście rankingowej 3 roku studiów stacjonarnych, na kierunku [...]. W związku z tym, że stypendium rektora dla najlepszych studentów zostało przyznane do pozycji 10 listy rankingowej, stąd postanowiono nie przyznać P. R. wnioskowanego stypendium.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P. R., wnosząc o zmianę rozstrzygnięcia, poprzez przyznanie jej stypendium. Podniosła, że Komisja nie wykazała, aby osoby znajdujące się na pierwszych 10 pozycjach uzyskały większą ilość punków. W ubiegłym roku akademickim otrzymała stypendium rektora mając jedynie 70 punktów, natomiast obecnie, przez pracę i zaangażowanie poprawiła swoje wyniki a jednak odmówiono jej stypendium, co jest dla niej krzywdzące. Uznała, że zmiana Regulaminu poczyniona pod koniec września 2012 r. spowodowała zaostrzenie kryteriów i pozbawiła ją "praw gwarantowanych poprzednim regulaminem." Dodała, że przedmiotowy Regulamin stanowi prawo dla wszystkich osób pobierających naukę w szkole a działania szkoły związane z jego zmianą są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a także sprzeczne z ideą prawa. Zdaniem odwołującej, takie działanie organu jest bezprawne, wbrew zasadzie "nie działania prawa wstecz."

Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzję z dnia 24 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Odwoławcza Komisja potwierdziła ilość uzyskanych punktów przez stronę. Podkreśliła, że P. R. nie kwestionowała ustalonej wielkości 95 punktów, nie negowała też sposobu, metody i poprawności budowania listy rankingowej. Zgodnie z Regulaminem, stypendium dla najlepszych studentów może otrzymać do 10% studentów, którzy uzyskali największą liczbę punktów w swojej grupie rankingowej. Podkreślono, że "Uczelniana Komisja Stypendialna działając zgodnie z § 22 ust. 4 Regulaminu podjęła decyzję, że w roku akademickim 2012/2013 stypendium rektora dla najlepszych studentów otrzyma 22 studentów kierunku [...]. Będzie to 10 osób na trzecim roku studiów stacjonarnych, 9 osób na drugim roku studiów stacjonarnych oraz 3 osoby na trzecim roku studiów niestacjonarnych, zajmujących najwyższe pozycje na utworzonych listach rankingowych." Dodano, że Regulamin zawiera górną granicę udzielania możliwej pomocy materialnej studentom za osiągnięte wyniki, która zależy od możliwości budżetowych Uczelni. "Uczelniana Komisja Stypendialna biorąc pod uwagę podział dotacji na pomoc materialną dla studentów oraz chcąc utrzymać stawkę stypendium dla najlepszych studentów na poziomie 450 zł ustaliła granicę, o której mowa na poziomie 5,5% studiujących na danym kierunku. Te propozycje zachowała Uczelniana Komisja Stypendialna ustalając miejsca w rankingach gwarantujące otrzymanie stypendium." Na tę okoliczność przywołano jako dowód: porozumienie z dnia 4 kwietnia 2012., zestawienie liczby studentów PWSZ w [...], zestawienie liczby studentów uprawnionych do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Organ zaakcentował, że uzyskują stypendia rektora dla najlepszych studentów ci, którzy w przygotowanych rankingach znajdują się na najwyższych pozycjach i do pozycji ustalonej ilości tych stypendiów. Strona znalazła się na 11 miejscu przy 10 gwarantującym jego otrzymanie.

W skardze z dnia 27 lutego 2013 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, P. R. wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie § 22 Regulaminu z dnia 27 września 2012 r., zamiast odpowiednich postanowień poprzednio obowiązującego oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 – 9, art. 11 i 12, art. 35 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem skarżącej, skoro w poprzednim okresie otrzymała stypendium rektora dla najlepszych studentów mając 70 punktów, to była przekonana, że otrzyma je także - mając 95 punktów - na kolejny rok akademicki tj. rok 2012/2013. Uczelnia natomiast zmieniła zasady przyznawania stypendiów i otrzymane wyniki (95 punktów) nie uprawniają ją do otrzymywania wnioskowanego stypendium. Dodała, że o zmianie Regulaminu, stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora PWSZ z dnia 27 września 2012 r., nr [...], nie została powiadomiona. Gdyby była uprzedzona, to mogłaby zdobyć więcej punktów uprawniających do uzyskania stypendium. "Dodatkowe punkty bowiem łatwo je uzyskać podejmując dodatkowe kursy," ale będąc przekonaną, że nie jest jej to potrzebne, nie podejmowała takich czynności. Zdaniem skarżącej, przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium zmieniono reguły gry w jej trakcie (a w zasadzie nawet po jej zakończeniu). Stwierdziła, że zgodnie z zasadami logiki jak również zasadą pewności prawa oraz związaną z nią zasadą ochrony uzasadnionych oczekiwań, skoro kwalifikacje studentów do otrzymania stypendium oceniane są przy uwzględnieniu zdarzeń mających miejsce w okresie przeszłym, to podstawą do ich oceny powinny być kryteria obowiązujące w tym okresie. Ocena wniosku wg. Regulaminu z 2012 r., to naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), czyli naruszenie normy art. 6 K.p.a. Takie postępowanie powoduje brak zaufania do organów i stosowanego przez nie prawa. Podważa to więc nie tylko art. 8 K.p.a., ale także zaufanie do całego systemu prawnego. Odmowa przyznania stypendium powinna wynikać z konkretnego przepisu prawa, a skarżąca nie miała wiedzy, na jakiej podstawie Uczelniana Komisja Stypendialna przyjęła, że przyzna stypendia rektora tylko 5,5% studentów na danym kierunku. W przepisie § 22 ust. 3 Regulaminu i w art. 174 ust. 4 ustawy jest mowa wyłącznie o tym, że stypendium będzie przyznane nie więcej niż 10% studentów na danym kierunku. Podniosła, że w Regulaminie nie znalazła podstaw wskazujących, że Uczelniana Komisja Stypendialna jest uprawniona do decydowania o przyznawaniu stypendium rektora oraz o możliwości decydowania o tym, ile osób uzyska stypendium na danym kierunku.

Dodała, że doszło również do naruszenia art. 12 i art. 35 ust. 1 K.p.a. Wskazała też, iż decyzja organu odwoławczego nie została wywieszana na tablicy ogłoszeń zgodnie z § 36 Regulaminu, lecz organ przesłał ją na adres strony. W przypadku zaś decyzji organu I instancji, miało miejsce jej wywieszenie na tablicy. Zasygnalizowała, że chciała składać odwołanie w dziekanacie, ale jej omówiono przyjęcia, zatem nadała je za pośrednictwem poczty. W jej ocenie, takie zachowanie organu narusza zasady z przepisów art. 6 - 9 K.p.a. Uznała, że decyzja organu I instancji nie zawiera rzeczywistego uzasadnienia, które składa się z 3 zdań, ograniczających się do wskazania dokumentów jakie złożyła, które miejsce na liście rankingowej uzyskała i że w związku z tym stypendium jej się nie należy, czym naruszono zasady z art. 6, 8, 10 i 11 K.p.a. Wskazując z kolei na porozumienie z dnia 4 kwietnia 2012 r. podniosła, że dotyczy ono pomocy wyłącznie na rok 2012, nie obejmuje roku 2013 "a właśnie na rok 2013 przypada większa część stypendium". Ponadto w pkt. 6 tego porozumienia, na odwołania (od decyzji Uczelnianej Komisji) Odwoławczej Komisji przeznaczono do 54.960 zł, a więc kwotę wystarczającą dla przyznania 13 stypendiów rocznych rektora.

W odpowiedzi na skargę z dnia 28 marca 2013 r., Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, uznając, że rozstrzygnięcia w tej sprawie są prawidłowe, zaś twierdzenia skarżącej maja charakter ocenny i nie przystają do rzeczywistości ani do stanu prawnego.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte. Dodała, że obie Komisje stypendialne działały z przekroczeniem upoważnienia wynikającego z § 33 Regulaminu.

Na wezwanie Sądu o przedłożenie uzupełnionych akt administracyjnych, organ wraz z pismem procesowym z dnia 24 maja 2013 r., przedłożył m.in. zarządzenia Rektora PWSZ w [...] w sprawie: wprowadzenia Regulaminu; zmiany składu Uczelnianej Komisji Stypendialnej oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej; przekazania uprawnień Uczelnianej Komisji Stypendialnej; protokoły z posiedzeń obu Komisji; Statut PWSZ w [...] i Regulamin organizacyjny. W piśmie tym zawarte zostało również wyjaśnienie, że "Wg środków przyznanych na 2012 r. ten wskaźnik procentowy Rektor w porozumieniu z Uczelnianą Radą Samorządu Studenckiego ustalił na poziomie 5,5%."

W kolejnym piśmie procesowym - stanowiącym odpowiedź na żądanie Sądu przesłania kompletnych akt, co do przyznania stypendium na poziomie 5,5% studiujących na danym kierunku - organ wskazał wysokość środków funduszu pomocy materialnej dla studentów na rok akademicki 2012/2013, w tym z przeznaczeniem na stypendia rektora dla najlepszych studentów. Przywołując § 1 ust. 6 oraz § 22 ust. 4 Regulaminu organ stwierdził, że "rzeczone 5,5% studentów PWSZ w [...] uprawnionych do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów wynika z procedur ich wyliczania wskazanych w prawie wewnętrznym Uczelni (..). Rektor w porozumieniu z Uczelnianą Radą Samorządu Studenckiego tej propozycji nie wylicza, wskazując jedynie globalną kwotę środków przeznaczonych na to stypendium."

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 126 z późń. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Podkreślić należy także, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. podstawą wyrokowania są akta sprawy. Przy czym wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, nie daje możliwości zastępowania organów administracji publicznej w procesie administrowania. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania mógł oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia uchylić zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest utrzymana w mocy odmowa przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013.

Rozpoznając niniejszą sprawą, Sąd nie podzielił ustalonego przez Odwoławczą Komisję Stypendialną stanu faktycznego i prawnego, i tym samym uznał wadliwość rozpatrzenia mającego wpływ na ostateczny wynik postępowania o przyznanie P. R. stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę, iż określone przepisem art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012, poz. 572 - zwanej dalej ustawą) stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest jedną z ustawowych form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel z budżetu państwa. W myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. W przepisie tym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "może otrzymać", co oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, czyli może lecz nie musi być ono przyznane. Dalszych materialnoprawnych przesłanek tej pomocy nie określają przepisy ustawy, bowiem ustawodawca w art. 186 ust. 1 ustawy przenosi kompetencję do ustalania tych przesłanek na rektora wyższej uczelni. Przywołany przepis stanowi, iż szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. W niniejszej sprawie, Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] wypełniając powyższe upoważnienie ustawowe ustanowił "Regulamin przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWSZ w [...]" i Regulamin ten wprowadził zarządzeniem z dnia 27 września 2012 r., określając w jego § 3, że wchodzi w życie z dniem 1 października 2012 r.

Z przywołanych powyżej regulacji wynika, że podstawą rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów są nie tylko przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym, mającym swoje umocowanie w tej ustawie.

W przypadku stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest ono przyznawane na wniosek studenta przez rektora - art. 176 ust. 1 ustawy. Rozstrzygnięcie organu o przyznaniu bądź odmowie przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją administracyjną w indywidualnej sprawie studenta, a zatem na zasadzie art. 207 ust. 1 ustawy, do tych decyzji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne, co przesądza przepis art. 207 ust. 2 ustawy. Na zasadzie art. 176 ust. 2 ustawy, od decyzji rektora, przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tym przypadku - stosownie do art. 207 ust. 2 ustawy - stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 K.p.a. Powyższe kompetencje ustawowe rektor może przekazać innym podmiotom. Przeniesienie kompetencji rektora powoduje przejęcie kompetencji do rozstrzygania sprawy z zakresu właściwości jednego organu do właściwości innego. W myśl art. 176 ust. 3 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego rektor przekazuje uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, komisji stypendialnej, a w zakresie rozpatrywania wniosku, o którym mowa w ust. 2, odwoławczej komisji stypendialnej. Komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, powołuje rektor spośród studentów delegowanych przez właściwy organ samorządu studenckiego i pracowników uczelni. Komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne są organami kolegialnymi, a ich decyzje podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 4 ustawy).

Zaznaczyć też przyjdzie, że na zasadzie art. 207 ust. 3 ustawy, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przysługuje (wobec decyzji wydanej w pierwszej instancji przez komisję stypendialną) do odwoławczej komisji stypendialnej uprawnionej w zakresie rozpatrywania tego środka zaskarżenia. W myśl art. 207 ust. 1 i 4 ustawy, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną w sprawie stypendium rektora dla najlepszych studentów, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.).

Postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów powinno zachować cechy postępowania administracyjnego i respektować ogólne reguły tego postępowania zawarte w Dziale I Rozdziału 2 K.p.a. Organy uczelni jednoosobowe jak i kolegialne nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z 13 października 2011 r., I OSK 1304/11, LEX nr 1069584). Dlatego też, w realizacji ogólnych reguł postępowania konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i własnego interesu strony (art. 6 i 7 K.p.a.), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Organy prowadzące postępowanie administracyjne, na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i winny dołożyć należytej staranności w wyjaśnianiu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia (art. 11 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest między stronami, że wniosek skarżącej z dnia 10 października 2012 r. spełniał wymogi formalne określone w Regulaminie, a zatem skutecznie zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek strony o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zdaniem Sądu, właściwość organu do rozpoznania wniosku przez Uczelnianą Komisję Stypendialną WSZ w [...] wynikała ze znajdującego się w aktach sprawy zarządzenia Rektora WSZ z dnia 17 sierpnia 2012 r., (poprzedzonego dochowaniem trybu z art. 175 ust. 4 ustawy), którym przekazane zostało tej Komisji uprawnienie w zakresie rozpatrywania wniosków o pomoc materialną, na zasadzie art. 176 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu Uczelniana Komisja podała motywy rozstrzygnięcia, wskazując w sposób ogólny na: wniosek wraz z dołączoną dokumentacją; uzyskaną punktację przez skarżącą; pozycję na liście rankingowej na kierunku [...], która uprawniała do przyznania stypendium (10) i tę jaką otrzymała skarżąca (11). Z kolei, we wniosku o ponowne rozpoznanie, nazwanym odwołaniem, skarżąca kwestionując tę decyzję domagała się jej weryfikacji w zakresie stanu prawnego i faktycznego, bowiem uznała zapadłe rozstrzygnięcie za krzywdzące. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 3 ustawy, przysługuje - wobec decyzji wydanej w pierwszej instancji przez komisję stypendialną - do odwoławczej komisji stypendialnej uprawnionej w zakresie rozpatrywania tego środka. Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a., do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei - na zasadzie art. 140 K.p.a. - odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest wprawdzie odwołaniem, ale wykazuje wiele podobieństw do odwołania, stąd powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje, zasady ogólne, wiążące się z postępowaniem dwuinstancyjnym w administracji. W postępowaniu w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie powoduje, iż objęta nim decyzja traci charakter ostateczności, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym i skutkuje zagwarantowaniem stronie (studentowi) prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, a decyzja wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy stanowi nowe oraz samodzielne rozstrzygnięcie sprawy.

Oceniając decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej, Sąd uznał, iż decyzję tę należy wyeliminowana z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie zachodziła potrzeba skontrolowania właściwości organu, bowiem w indywidualnej sprawie, załatwianej w postępowaniu administracyjnym, właściwości organu administracji publicznej do dokonywania czynności, którą kształtuje się sytuację prawną adresata decyzji, nie można domniemywać. Natomiast w tej sprawie, o ile, co do decyzji wydanej przez Uczelnianą Komisję Stypendialną można się było odnieść w przedmiocie jej właściwości, to w tej kwestii nie można poczynić oceny, co do Odwoławczej Komisji Stypendialnej, bowiem w aktach sprawy brak jest dokumentu wskazującego na uprawnienie tej Komisji do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie (art. 176 ust. 3 ustawy). Dokumentu z przywołanego przepisu nie może zastąpić postanowienie § 35 Regulaminu. Wprawdzie, w aktach sprawy znajduje się zarządzenie Rektora WSZ z dnia 17 sierpnia 2012 r., ale dotyczy ono wyłącznie składu osobowego tej Komisji. Skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej potwierdza także protokół posiedzenia z dnia 24 stycznia 2013 r. W tym stanie faktycznym, Sąd pozbawiony został możliwości dokonania oceny w zakresie właściwości organu.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zauważyć trzeba, że powieliła ona motywy jakie legły u podstaw podjęcia decyzji przez Uczelnianą Komisję o nie przyznaniu skarżącej wnioskowanego stypendium, pomimo kwestionowania ich przez skarżącą. Organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpoznanie, jest zobowiązany do przeprowadzenia powtórnego postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty oraz winien ustosunkować się do zarzutów zawartych przez stronę we wniosku. W niniejszej sprawie, z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ zbadał czy wskazane przez Uczelnianą Komisję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym. Przyjęto wprawdzie stanowisko, że w sprawie o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013, o jakie wniosła skarżąca, będzie miał zastosowanie Regulamin z dnia 27 września 2012 r, a nie poprzednio obowiązujący, jednakże w motywach rozstrzygnięcia zabrakło wyjaśnienia tej okoliczności. Takie ogólnikowe stwierdzenie w żadnej mierze nie może być uznane za odpowiadające wymogom należytego uzasadnienia prawnego.

Słuszny okazał się także zarzut strony, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano, iż Uczelniana Komisja Stypendialna jest upoważniona do zadecydowania o granicy 5,5% liczby studentów każdego kierunku, uprawnionych do przedmiotowego stypendium, tj. w przypadku III roku studiów stacjonarnych na kierunku [...] - 10 osób. W tej materii, zdawkowe stwierdzenie o zależności w/w puli od możliwości finansowych nie poparte wyliczeniami lub danymi świadczącymi o ich wielkościach jest niewystarczające, zwłaszcza w sytuacji, kiedy na tę okoliczność organ w swoim rozstrzygnięciu przywołał: porozumienie z dnia 4 kwietnia 2012 r. w sprawie podziału dotacji w 2012 r., (tutaj kwota na przedmiotowe stypendium wynosi 1 008 000 zł); zestawienie liczby studentów oraz zestawienie uprawnionych. Skoro liczba osób uprawnionych do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów - w liczbie nie większej niż 10 % liczby studentów każdego kierunku studiów - uzależniona jest nie tylko od ilości studentów, ale w szczególności od możliwości finansowych Uczelni, to należy je wykazać, bowiem to one uzasadniają i wyznaczają limity pomocy materialnej dla studentów. Regulamin stanowi o liczbie nie przekraczającej 10 %, zatem w tej sytuacji, przyjęcie mniejszej liczby, bo wynoszącej 5,5 % wymaga uzasadnienia przyjętego stanowiska. Odnotować też można, że na wielkość limitu (puli) uprawnionych do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów ma również wpływ wysokość (stawka) stypendium, którą ustala rektor w porozumieniu z URSS (§ 24 ust. 1 Regulaminu). Bez odniesienia się do w/w okoliczności, w związku z postanowieniem § 1 ust. 6, § 22 ust. 3, ust. 9 i § 24 ust. 1 Regulaminu oraz art. 174 ust. 4 i art. 181 ust. 1 ustawy, należało uznać, że w sposób nieprawidłowy organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, pozbawiając tym samym skarżącą poznania i zrozumienia działań podjętych w wyniku złożonego przez nią wniosku, co stanowi naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Stąd też brak przedstawienia okoliczności faktycznych i wskazania podstawy co do przyjętej granicy liczby 5,5% studentów, uniemożliwia dokonanie oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja pozostawia wątpliwości co do tego, jakie względy rozstrzygały o negatywnym załatwieniu sprawy, dlatego decyzję tę należy uznać za dowolną. Decyzja w sprawie stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją uznaniową, która wymaga zobiektywizowanego uzasadnienia, czyli obowiązkiem organu jest pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z rzeczywistością oraz właściwe ustalenie podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W przypadku negatywnego rozstrzygnięcia należy wykazać, że wydanie innej decyzji w istniejącym stanie prawnym i faktycznym było niemożliwe.

Odnotować też przyjdzie, że przytoczona argumentacja w piśmie procesowym organu, mająca uzasadnić trafność podjętego rozstrzygnięcia w sprawie, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., nie może uzupełnić uzasadnienia ani go zastąpić. Podjęta zatem próba wyjaśnienia stanowiska przyjętego przez organ w piśmie procesowych - w odpowiedzi na żądanie Sądu dostarczenia brakujących akt - pozostaje w tej sprawie bez znaczenia.

Mając na uwadze powyższe rozważania nie można przyjąć, że poczynione przez Odwoławczą Komisję Stypendialną ustalenia faktyczne są pełne a organ zebrał i rozpatrzył całokształt materiału dowodowego, dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny oraz załatwił sprawę stojąc na straży praworządności, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a.). W ocenie Sądu, opisane w tej sprawie uchybienia procesowe, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik, skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 lit c P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na dyspozycji art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono według art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań poczynionych przez Sąd, w szczególności winien wskazać swoją właściwość, a w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia na uprawnienie podmiotu oraz na jakiej podstawie i w jaki sposób, w oparciu o jakie dokumenty i wielkości, dokonano wyliczenia limitu 5,5% uprawnionych studentów. Organ winien też podać motywy zastosowania w tej sprawie spornego Regulaminu z 2012 r.