Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 606/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski,, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 listopada 2017r. sprawy ze skarg A. R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013. oddala skargi.


UZASADNIENIE

A. R. (dalej jako strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia "[...]" r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

z księgi wieczystej nieruchomości nr "[...]" prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych wynika że:

- na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 1 lipca 1994r. prawo do nieruchomości nabyli: A. R. w 1/2 części, G.R. oraz M. R. na zasadzie współwłasności małżeńskiej w ½ części;

- na podstawie umowy - aktu notarialnego z dnia 25 lipca 2008 r. nastąpił podział majątku wspólnego małżonków (KW nr "[...]"Dział II/S), na skutek którego G. R. został współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej oraz współwłaścicielem budynków w ½ części;

- w dniu 28 października 2008 r. zmarł G. R.;

- na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po G.R. z dnia 4 stycznia 2012r. spadek po zmarłym współwłaścicielu G. R. nabyli A.R. oraz M. R.- po 1/2 części należącej wcześniej do zmarłego G. R.;

- w wyniku nabycia spadku A. R. stał się współużytkownikiem i współwłaścicielem nieruchomości w 3/4 częściach, zaś M. R.w ¼ części;

- na podstawie umowy darowizny zawartej w roku 2014 (umowa darowizny z dnia 12 lutego 2014r. "[...]" - akt notarialny) M.R. wyzbył się współużytkowania i współwłasności nieruchomości na rzecz A. R..

Z powyższych ustaleń wynika, że podatnikami, do których skierowana powinna być decyzja wymiarowa za II półrocze 2008r. oraz rok. 2009, 2010, 2011, 2012, 2013. byli A. R. i M.R.. Darowizna jakiej dokonał M. R. na rzecz A.R. nastąpiła dopiero w roku 2014r. a zatem do tego czasu podatnikiem w był również M.R.

Wójt Gminy określił A.R. i M.R. łączne zobowiązanie pieniężne i wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości decyzjami:

- z dnia "[...]" r. w łącznej kwocie – 2.800, zł na rok 2008 (od 1 sierpnia do 31 grudnia 2008 roku). Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r.,

- z dnia "[...]"r. w łącznej kwocie 7.007 zł na rok 2009. Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"

- z dnia "[...]"r. w łącznej kwocie – 11.961, zł na rok 2010; Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".,

- z dnia "[...]"r. w łącznej kwocie – 12.172, zł na rok 2011; Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".,

- z dnia "[...]"r. w łącznej kwocie – 12.523 zł na rok 2012; Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".,

- z dnia "[...]"r. w łącznej kwocie – 13.045, zł na rok 2013; Utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"

Określono podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego o powierzchni 292 m2 oraz podatek od budynków gospodarczych - pozostałych o pow.1.028 m2. Budynki gospodarcze o powierzchni 682,96 m2 zakwalifikowano w decyzji do kategorii budynków położonych na gruntach gospodarstwa rolnego zajętych na prowadzenie działalności rolniczej - ustawowo zwolnionych z obowiązku podatkowego.

Wielkość powierzchni użytkowej obiektów określonych jako budynki gospodarcze organ ustalił na podstawie dokonanych w roku 2005 pomiarów utrwalonych w protokole z oględzin, z którego wynika, że w gospodarstwie rolnym znajdują się następujące budynki: budynek byłej hali nr 2 o powierzchni użytkowej wynoszącej 612 m2, budynek byłej hydroforni o powierzchni 40,96 m2, budynek byłego magazynu paliw o powierzchni - 30 m2. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ budynki te w roku 2008 służyły prowadzonej przez podatników działalności rolniczej i podlegały ustawowemu zwolnieniu podatkowemu. Pozostałe budynki w gospodarstwie to jest: budynek byłej hali nr 1 o powierzchni użytkowej 360 m2, ciąg garaży o łącznej powierzchni użytkowej 174 m2, budynek byłego magazynu o powierzchni użytkowej 240 m2 , budynek byłej portierni o powierzchni użytkowej 10m2, budynek po byłej stacji diagnostycznej o powierzchni użytkowej - 224 m2 i budynek po byłej stacji transformatorowej o powierzchni użytkowej 20 m2 nie służyły prowadzonej działalności rolniczej i nie były wykorzystywane do żadnych celów. W oparciu o poczynione ustalenia istniejący w gospodarstwie Podatników budynek byłego biurowca o powierzchni użytkowej 292 m2 wykorzystywany w części na cele mieszkaniowe organ opodatkował podatkiem od nieruchomości stawkami, jak za budynek mieszkalny.

Jednocześnie organ ustalił, że grunty sklasyfikowane jako użytki rolne o powierzchni 1,7100 ha tworzą gospodarstwo rolne w związku z czym budynki położone na terenie tego gospodarstwa służące działalności rolniczej o łącznej powierzchni wynoszącej 682,96 m2 (612m2 + 40,96 m + 30 m2) podlegają ustawowemu zwolnieniu podatkowemu. Pozostałe budynki pomimo ich położenia na gruntach gospodarstwa rolnego nie mogą być zwolnione z uwagi na to, że nie są zajęte na ten cel.

W takich okolicznościach faktycznych i prawnych budynki niezajęte na cele produkcji rolnej podlegały według organu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek, jak za budynki pozostałe.

Ustalając osoby zobowiązane do zapłaty podatku organ oparł się o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia "[...]". sygn. akt "[...]"na podstawie którego stwierdził, że M.R. i A.R. odziedziczyli po 1/2 części gospodarstwa należącego wcześniej do ich zmarłego brata G. R..

Wnioskiem z dnia 26 października 2016 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji określających łączne zobowiązania pieniężne na rok: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, podnosząc, że zostały one wydane w oparciu o uchyloną przez SKO decyzję za 2005 r. i pominięto kluczowy dowód – akt notarialny nr "[...]"w którym w §6 stwierdzono, że "nabywcy przyjmują osobistą i solidarną odpowiedzialność za terminowe uiszczanie opłat z tytułu wieczystego użytkowania nieruchomości".

Decyzjami z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia:

- "[...]"utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2008 (od 1 sierpnia do 31 grudnia 2008 roku);

- z dnia "[...]"r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2009;

z dnia "[...]"r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. o łącznym zobowiązaniu pieniężnym i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2010;

- z dnia "[...]"r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. o łącznym zobowiązaniu pieniężnym i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2011;

- z dnia "[...]"r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. o łącznym zobowiązaniu pieniężnym i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2012;

- z dnia "[...]"r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"r. o łącznym zobowiązaniu pieniężnym i wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok2013;

W wyniku rozpatrzenia odwołań od powyższych decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia "[...]"r. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, że ustalenia zawarte w akcie notarialnym o warunkach na jakich ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego nie pozostają w związku z ostateczną decyzją o wymiarze podatku od nieruchomości i podatku rolnego (przy czym ten ostatni wynosił 0 (zero) zł z uwagi na klasyfikację gruntów rolnych i zwolnienie ustawowe). Związek ten dotyczy jedynie tytułu prawnego do władania nieruchomością i wynikającego stąd obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości oraz w podatku rolnym.

Organ podkreślił, że obowiązkiem użytkowników wieczystych było (jest) wnoszenie opłaty rocznej z tytułu posiadania tego prawa jako skutku zawarcia umowy cywilnoprawnej tworzącej zatem inny rodzaj obowiązku niż publicznoprawny obowiązek podatkowy. W postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego poza obszarem zainteresowania prawa podatkowego pozostają uregulowania umowy cywilnoprawnej ustanawiającej użytkowanie wieczyste, w takim zakresie w jakim nie dotyczy to tytułu prawnego do nieruchomości. Nie można zatem decyzji podatkowej czynić zarzutu z tego, że w swej treści nie nakłada solidarnego obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przez wszystkich współużytkowników ponieważ nie jest to przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej.

Wskazano, że zarzut ten nie odpowiada też w swej treści żadnej przesłanek wznowienia postępowania podatkowego. Zdaniem Kolegium nie ma również znaczenia uchylenie decyzji za 2005 r. z uwagi na roczny charakter obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym. Podkreślono, że w sprawie nie zaistniała przesłanka merytorycznej oceny obowiązku podatkowego czego domagał się skarżący.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona podniosła, że z aktu notarialnego wynika, iż jedyną opłatą jaką będą ponosić nabywcy jest opłata za wieczyste użytkowanie. Podkreślono, że decyzja podatkowa za rok 2005 została prawomocnie uchylona. W konsekwencji, zdaniem skarżącego powoływanie się przez organ podatkowy na pomiary, oględziny i protokół, który był podstawą wydanych decyzji jest rażącym nadużyciem organu podatkowego.

Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 606/17, I SA/Ol 607/17, I SA/Ol 608/17, I SA/Ol 609/17, I SA/Ol 610/17 i I SA/Ol 611/17 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Ol 606/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżone decyzje i decyzje je poprzedzające, wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. (por. Sł. Presnarowicz, Komentarz do art. 240 Ordynacji podatkowej, Lex 2013). Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne

(por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 240/12, Lex nr 1295748 i z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1211/11, Lex nr 1298438).

W pierwszej kolejności należy ocenić, czy spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (DZ.U. z roku 2012 poz. 749 zm.) - O.p. na którą powołał się w sprawie niniejszej skarżący.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Zdaniem Sądu nie można zaakceptować stanowiska skarżącego co do faktu, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania zdefiniowana w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Zarzuty skierowane wobec decyzji o wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za sporne okresy nie stanowią w niniejszej sprawie przesłanek wznowienia postępowania.

Należy podkreślić, że podatek od nieruchomości ma charakter roczny, a obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W związku z powyższym decyzja dotycząca obowiązku podatkowego na 2005 r. i jej uchylenie nie może rozstrzygać o obowiązku podatkowym na kolejne poszczególne lata.

Wskazać należy, że organ podatkowy nie wydawał decyzji wymiarowych w oparciu o uchyloną decyzję za 2005 r. Z akt sprawy wynika, że podstawą wyliczeń powierzchni w decyzjach wymiarowych jest protokół oględzin budynków z 29 kwietnia 2005 r. Po tym czasie podatnik nie umożliwił organom ponownych oględzin budynków, podając jako powód brak zmian w sposobie korzystania z budynków. W związku z powyższym niezasadne są twierdzenia skarżącego, iż decyzje wymiarowe zostały oparte na fałszywym dokumencie. Wskazany zarzut skierowane wobec decyzji o wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za sporne okresy nie stanowi w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 7 O.p.

Należy podkreślić, że wznowienie postępowania, stwarza możliwość prawną ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością określoną w przepisach prawa. Procedura tego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona jest przepisami art. 240-246 Ordynacji podatkowej.

Zarzuty dotyczące zwykłego postępowania wymiarowego nie mogły okazać się skuteczne w szczególnym trybie wznowieniowym, którego przedmiotem postępowania nie może być ocena prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym.

W postępowaniu procesowym w trybie wznowieniowym, organ może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może zaś dokonywać nowych ustaleń i oceny materiału dowodowego, raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (tak też WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 listopada 2015r. sygn. akt I SA/Rz 701/16).

Z uwagi na to, że w postępowaniu nadzwyczajnym - prowadzonym na wniosek strony, strona ta wyznaczyła granice w jakich ma przebiegać ocena ostatecznej decyzji podatkowej, Kolegium nie ma podstaw do wyjścia poza te granice i do badania z urzędu (w postępowaniu wszczętym na wniosek) innych przesłanek wznowienia postępowania, niż wynikające ze sformułowanych zarzutów.

W ocenie Sadu wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania brak jest też podstaw do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy dotyczącej obowiązku podatkowego za sporne okresy.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii ponoszenia opłat za użytkowanie wieczyste podkreślić należy, iż wskazana okoliczność jest poza obszarem zainteresowania prawa podatkowego i nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Ponoszenie opłaty rocznej z tytułu posiadania prawa użytkowania wieczystego jako skutku zawarcia umowy cywilnoprawnej tworzy inny rodzaj obowiązku niż publicznoprawny obowiązek podatkowy. W postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego poza obszarem zainteresowania prawa podatkowego pozostają uregulowania umowy cywilnoprawnej ustanawiającej użytkowanie wieczyste, w takim zakresie w jakim nie dotyczy to tytułu prawnego do nieruchomości. Nie można zatem w ocenie Sądu zarzucać decyzji podatkowej, że nie nakłada solidarnego obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przez wszystkich współużytkowników, ponieważ nie jest to przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej.

Mają powyższe na uwadze zdaniem Sądu organy nie naruszyły prawa procesowego jak i materialnego i w związku z tym skargi jako bezzasadne podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.