Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 235/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5, art. 59 ust. 1 pkt 1-5, art 63 ust. 1 pkt 1 lit ai d, pkt 2 lit. a i d, ust. 2, art. 65 ust. 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 102, pkt 103 lit. b, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: par. 138 par. 1pkt 1 i 2, par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 roku sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2014 roku Nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 25 lipca 2013 r. do Burmistrza O. wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej określana w uzasadnieniu jako inwestor), w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji fermy norek na działkach nr [...],[...], [...], w miejscowości P., gmina O.. Do wniosku została dołączona karta informacyjna przedsięwzięcia sporządzona zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie i oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uzyskaniu opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...]2013 r. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] 2013 r., Burmistrz O. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Po rozpoznaniu zażalenia inwestora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę Burmistrzowi O. do ponownego rozpoznania wskazując, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 grudnia 2013 r. brak jest analizy planowanego zamierzenia inwestycyjnego pod kątem zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

Skargi na powyższe postanowienie wywiedli A. P. i Stowarzyszenie "B"j. Skargi te zostały oddalone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2015 r., sygn. IV SA/Po 807/14. Wyrok powyższy stał się prawomocny bez sporządzenia jego uzasadnienia.

W dniu [...] 2014 r. Burmistrz O. wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na "A" Sp. z o.o., w G. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Jednocześnie organ określił zakres raportu, który oprócz spełnienia wymagań określonych w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko powinien zawierać:

1. W zakresie ochrony powietrza:

- należy przedstawić obliczenia zawierające rozprzestrzenienie substancji w powietrzu z uwzględnieniem wszystkich źródeł emisji substancji do powietrza, zorganizowanej jak i niezorganizowanej związanych z realizacją przedsięwzięcia;

- uzyskane wyniki, tj. wartości stężeń substancji w powietrzu, należy przedstawić w formie słownej i graficznej w postaci izolinii rozkładu stężeń;

- do raportu należy dołączyć pismo WIOS w Poznaniu w sprawie aktualnego stanu zanieczyszczenia powietrza w rozpatrywanym rejonie;

- należy opisać przewidywane działania mające na celu ograniczenie negatywu oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na stan powietrza (tzn. należy opisać działania organizacyjne, techniczne i technologiczne służące ograniczeniu emisji odorów do powietrza na poszczególnych etapach procesu technologicznego);

2. Z zakresu hydrogeologii:

- należy przedstawić informacje dotyczące warunków geologicznych i hydrogeologicznych na terenie planowanej lokalizacji inwestycji z uwzględnieniem poziomów wodonośnych, głębokości zalegania pierwszego (gruntowego) poziomu wodonośnego, wód powierzchniowych, cieków wodnych zlewni, do której przynależy teren planowanej inwestycji, Głównych Zbiorków Wód Podziemnych;

- należy przedstawić informacje dotyczące najbliżej położonych ujęć wód podziemnych wraz z ich strefami ochronnymi oraz przedstawienie wpływu planowanego przedsięwzięcia na te ujęcia;

- należy przedstawić przedmiotowe przedsięwzięcie na tle mapy geologicznej.

3. Z zakresu gospodarki odpadami:

- należy określić rodzaje i szacunkowe ilości (w Mg/rok) wszystkich wytwarzanych na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia odpadów, w tym pozostałości z karmienia zwierząt;

- należy szczegółowo przedstawić sposób magazynowania odpadów poszczególnych etapach przedsięwzięcia oraz sposób magazynowania i zagospodarowywania odchodów zwierzęcych;

- należy wskazać sposoby zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż planowane przedsięwzięcie jest wymienione w wymienione w § 3 ust. 1 pkt 103b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego raport może być wymagany.

W toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r., nr [...] wyraził opinię, że przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko z punktu widzenia higienicznego i zdrowotnego nie jest konieczne.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że wykonanie planowanego przedsięwzięcia pod względem higienicznym i zdrowotnym nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska, bowiem realizacja przedsięwzięcia będzie polegać na modernizacji istniejącej fermy norek na działce nr [...], [...], [...] w miejscowości P.. Zmodernizowana ferma norek nie będzie emitować większej ilości zanieczyszczeń do powietrza niż przed modernizacją. Na terenie stosowane będą specjalistyczne preparaty zmniejszające emisję amoniaku. Ponadto na fermie zostanie zmniejszona również obsada norek z 231,5 DJP do 151,25 DJP. Zakres prowadzonych przez inwestora prac modernizacyjnych spowoduje poprawę funkcjonowania istniejącej przedmiotowej fermy.

Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu postanowieniem z dnia [...]2013 r., nr [...]uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu podniósł, iż planowane przedsięwzięcie będzie polegać na modernizacji istniejących wiat do hodowli norek. Z treści karty informacyjnej wynika, że bezpośrednie otoczenie gospodarstwa stanowią lasy, a obszar inwestycyjny położony jest w odległości ok. 400 m od najbliższych zabudowań we wsi P.. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest usytuowane w granicach obszarów szczególnie narażonych (OSN), wyznaczonych w rozporządzeniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 12 lipca 2012r. w sprawie określenia w regionie wodnym Warty w granicach województwa wielkopolskiego wód wrażliwych nu zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz.Urz.Woj.Wielk.2012.3143) oraz w rozporządzeniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2012r. w sprawie określenia wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz.Urz.Woj.Wielk.2012.3193 ze zm.). Dalej Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu wskazał, że analiza karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnienia wykazała, że przyjęta wielkość płyty O.owej będzie wystarczająca do 6-miesięcznego magazynowania odchodów norek wraz ze słomą. Przekompostowany O. będzie przekazywany odbiorcom w celu jego wykorzystania jako pełnowartościowego nawozu naturalnego na użytkach rolnych. Ewentualne odcieki z płyty będą odprowadzane do dwóch zbiorników zlokalizowanych przy płycie obornikowej i będą wykorzystywane do zraszania kompostu. Ścieki bytowe będą odprowadzane poprzez wewnętrzną kanalizację do istniejącego zbiornika bezodpływowego, a następnie będą wywożone przez uprawnioną firmę do oczyszczalni ścieków. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że ścieki technologiczne będą powstawać na etapie eksploatacji inwestycji w związku z myciem silosów, karmiarek i urządzeń oraz pomieszczeń gospodarczych fermy. Ścieki technologiczne będą odprowadzane do zbiornika bezodpływowego skąd będą wywożone przez uprawnioną firmę do oczyszczalni ścieków. Modernizacja istniejącej fermy nie spowoduje zwiększenia ilości odpadów powstających na etapie jej funkcjonowania. W wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji ilość powstających odpadów ulegnie zmniejszeniu z uwagi na zaniechanie produkcji paszy oraz obróbki skór.

Podsumowując organ stwierdził, że Ze względu na planowane rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami oraz biorąc pod uwagę sposób magazynowania i zagospodarowania obornika oraz ewentualnych odcieków z płyty, jak również zmniejszanie obsady ustalono, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na istniejące warunki wodne.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu zauważył także, iż funkcjonowanie gospodarstwa będzie wiązało się z emisją substancji do powietrza. Głównymi źródłami emisji będą procesy chowu norek. Zwierzęta pojone będą przy użyciu szczelnego systemu pojenia, dzięki czemu zostanie zawilgocenie ściółki i co za tym idzie, zmniejszona emisja substancji czynnych zapachowo do środowiska. Odchody zwierząt pod klatkami będą codziennie przykrywane warstwą słomy. Obornik spod klatek będzie sukcesywnie wywożony na płytę obornikową, gdzie również na bieżąco będzie przykrywany słomą.

Reasumując tą część rozważań organ opiniujący stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie będzie stanowić istotnego źródła zanieczyszczenia powietrzn w rejonie zainwestowania.

Dalej Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu wskazał, że analiza karty informacyjnej wykazała, że teren przeznaczony pod przedmiotowi przedsięwzięcie zlokalizowany jest w obrębie obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza Notecka PLB300015 oraz w odległości około 130 m od obszaru mającego znaczenie dlu Wspólnoty K. PLB300037. Ponadto, w odległości około 5,5 km od terenu inwestyqi znajduje się rezerwat przyrody B. . Najbliższe większe cieki w pobliżu inwestycji to: Kanał Kończak odległy o około 400 m i Noteć odległa o około 6 km.

Analizowana inwestycja to przebudowa już funkcjonującej od ok. 40 lat w tym miejscu fermy, która jak wynika z załączonych do karty informacyjnej przedsięwzięcia zdjęć, jest aktualnie słabo zabezpieczona przed ewentualnymi ucieczkami zwierząt z ich terenu. Ryzyko to powinno zostać w znacznym stopniu zminimalizowane poprzez przebudowę fermy i zastosowanie zaproponowanych przez inwestora zabezpieczeń. W związku z powyższym, przy założeniu zastosowania przez Inwestora wszystkich ww. rozwiązań technicznych, które zminimalizują ryzyko wydostania się hodowanych norek z terenu fermy na zewnątrz uznano, że przewidywane oddziaływanie realizacji inwestycji na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza Notecka nie będzie znaczące.

Organ opiniujący stwierdził wreszcie, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie związana z ryzykiem wystąpienia poważnej awarii, a z uwagi na zakres i charakter planowanego przedsięwzięcia inwestycja nie będzie powodowała transgranicznego oddziaływania.

Burmistrz O. przytoczył przy tym uzasadnienie stanowiska obu organów opiniujących.

Z uwagi na to, iż w toku postępowania do Burmistrza O. wpłynęły pisma stron postępowania zawierające sprzeciw wobec planowanej fermy norek organ ten przeprowadził w dniu 12 września 2013 r. wizję terenu inwestycji. Ze względu na stwierdzone w toku oględzin rozbieżności zwrócono się do inwestora o ich wyjaśnienie, a po uzyskaniu wyjaśnień wystąpiono ponownie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu o wydanie opinii dotyczącej obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, z uwzględnieniem nowych dowodów w sprawie. Zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu pismami, odpowiednio z dnia 7 listopada 2013 r. oraz z dnia 19 listopada 2013 r., podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko co do braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji.

Burmistrz O. wyjaśnił dalej, iż przesłuchani w toku postępowania (w dniach 29 sierpnia 2014 r. i 24 września 2014 r.) w świadkowie, tj. W. F., R. M., S. P., D. W. oraz strony postępowania tj. R. P. i J. W. - przedstawiciel Stowarzyszenia "B" wskazali na niezgodność pomiędzy zapisami karty informacyjnej przedsięwzięcia, a stanem faktycznym, dotyczącą odległości najbliższego ujęcia wód podziemnych od terenu planowanej inwestycji, gdyż wg karty informacyjnej wynosi ona 1,5 km, natomiast z zeznań świadków wynika, iż jest to ok. 100-150 m. Ponadto świadek D. W. wskazał na możliwość zanieczyszczenia wód przez odpady i odchody pochodzące z hodowli wielkoprzemysłowej. Obecny podczas przesłuchania świadków W. F. - prezes Zarządu firmy "A" Sp. z o.o. nie zakwestionował zeznań świadków, nie potrafił też wyjaśnić przyczyn wskazanych przez nich rozbieżności. W tej sytuacji organ dał wiarę ww. zeznaniom i ocenił tą okoliczność jako mającą istotne znaczenie w sprawie.

Organ wskazał, iż przez pojęcie wód podziemnych rozumie się wody zalegające pod powierzchnią ziemi na różnych głębokościach, a które dzielą się na wody strefy aeracji i wody strefy saturacji. Tak więc w sytuacji, gdy planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie wsi, która nie posiada sieci wodociągowej, informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia w tym zakresie nie mogą być miarodajne. W ocenie organu bezwzględnie należy dokonać analizy stanu wód gruntowych, zagrożeń dla bezpośrednich ujęć wody pitnej oraz oceny wpływu inwestycji na ww. komponenty środowiska. Powyższe wynika z zeznań świadków dotyczących rozmieszczenia sieci studni, z których mieszkańcy czerpią wodę pitną oraz zeznań stron o płytkim zaleganiu wód podziemnych. Burmistrz O. zaznaczył przy tym, iż takie stanowisko odzwierciedlone jest również na mapie określającej wody podziemne i bilans wodny Polski, która to mapa wskazuje na dużą zasobność wód podziemnych w rejonie Podlesia.

Według Burmistrza O. kolejnym argumentem wskazującym na konieczność przeprowadzenia analizy wpływu planowanej inwestycji na gospodarkę wodną są zeznania świadków W. F., R. M., S. P., D. W. oraz stron postępowania R. P. i J. W. (przedstawiciela Stowarzyszenia "A") o niezgodności zapisów karty informacyjnej przedsięwzięcia ze stanem rzeczywistym odnośnie odległości terenu planowanej inwestycji, która według świadków wynosi ok. 200 m, natomiast karta informacyjne wskazuje odległość 400 m. Obecny podczas przesłuchań W. F. (prezes Zarządu firmy "A" Sp z o.o.) nie zakwestionował zeznań świadków, nie potrafił też wyjaśnić przyczyn wskazanych rozbieżności. W tej sytuacji organ uznał twierdzenia świadków i stron za udowodnione.

Dalej organ zauważył, iż J. W. (przedstawiciel Stowarzyszenia "A") wskazał także na zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców Podlesia spowodowane wytwarzanymi na fermie odorami, a świadek W. F. na brak informacji w karcie informacyjnej przedsięwzięcia na temat róży wiatrów oraz oddziaływania odorowego na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przesłanką do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest wystąpienie emisji i innych uciążliwości. Kwestię tę organ uznał za istotną, również w związku z tym, że karta informacyjna podaje, iż najbliższe zbudowania mieszkalne znajdują się w odległości 400 m od terenu inwestycji, podczas przesłuchani świadkowie twierdzą, iż faktycznie odległość ta wynosi ok. 150 m od granic inwestycji w kierunku zachodnim, a obecny w trakcie przesłuchań prezes Zarządu firmy "A" Sp. z o.o. nie zakwestionował zeznań świadków, nie potrafił też wyjaśnić rozbieżności ani ustosunkować się do powyższego. Również te okoliczności organ uznał za udowodnione. Kwestia ta w ocenie organu jest istotna dla sprawy i zostanie bezspornie rozstrzygnięta po sporządzeniu analizy wielkości emisji wynikającej funkcjonowania przedsięwzięcia, zawartej w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim skalę rozbieżności pomiędzy zapisami karty informacyjnej przedsięwzięcia, a stanem faktycznym, na który wskazywali świadkowie, a którym organ dał wiarę, ponieważ inwestor nie potrafił złożyć wyjaśnień i których to zeznań de facto nie zakwestionował, w ocenie Burmistrza O. rodzą się uzasadnione wątpliwości, a tym samym przesłanki do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu, celem dokonania rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła "A" Sp. z o.o. w G. podnosząc, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane na błędnej podstawie prawnej tj. art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie i oddziaływania na środowisko, ponadto organ błędnie pouczył stronę o braku możliwości wniesienia zażalenia czym naruszono art. 65 ust. 2 tej ustawy.

Zdaniem strony skoro dwa niezależne i uprawnione organy (RDOS oraz PPIS) wydały zgodną opinię co do braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, to wydanie przez Burmistrza O. orzeczenia przeciwnego, zdecydowanie przekracza granice uznania administracyjnego. Burmistrz nie jest związany stanowiskiem organów współdziałających w tej sprawie i do niego należy ostateczna ocena, lecz ocena ta musi być podjęta w oparciu o zasięgnięte opinie oraz o wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy kryteria selekcji, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też brak jest podstaw do przeprowadzenia takiej oceny. Tymczasem zaskarżone postanowienie Burmistrza zostało podjęte nie w oparciu o opinie współdziałających organów, ani też nie w oparciu o kryteria selekcji zawarte w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a zatem jest dowolne i tym samym wadliwe. Organ zamiast podjąć działania wyjaśniające i korygujące, nakazuje wykonać kolejny dokument (raport), któremu będzie można też postawić podobne zarzuty. Nakaz wykonania innego dokumentu nie jest żadnym rozstrzygnięciem przyśpieszającym załatwienie sprawy.

Stawiając powyższe zarzuty inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia, po przytoczeniu podstawy prawnej oraz opisu planowanej inwestycji zawartego w karcie informacyjnej przedłożonej przez inwestora Kolegium stwierdziło, iż planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 punkt 103b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2010.213.1397) należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Dalej organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia dotyczące stosunków wodnych nie wydają się miarodajne i wymagają wyjaśnienia, przede wszystkim poprzez dokonanie analizy stanu wód gruntowych i ewentualnych zagrożeń inwestycji dla bezpośrednich ujęć wód podziemnych. Kolegium podzieliło pogląd, że za przeprowadzeniem analizy stosunków wodnych i wpływu inwestycji na gospodarkę wodną przemawiają również rozbieżności dotyczące odległości terenu inwestycji od ujęć wody oraz od Kanału Kończak. Ponadto, strony postępowania wskazały na płytkie zaleganie wód podziemnych i na położony pod miejscowością P., na głębokości 11-12 m, podziemny zbiornik wodny. Do powyższych zarzutów dotyczących niezgodności karty informacyjnej z rzeczywistym stanem inwestor nie potrafił się odnieść, ani ich nie podważył.

Zdaniem Kolegium niewątpliwie fermy chowu i hodowli zwierząt futerkowych należą do grupy inwestycji emitującej nieprzyjemne zapachy dla mieszkańców otoczenia. Negatywnym aspektem oddziaływania na środowisko ferm zwierząt futerkowych jest emisja z fermy związków odorycznych. W zakresie ochrony powietrza atmosferycznego największą wagę przywiązuje się do problemów związanych z emisją amoniaku, który przyczynia się do zakwaszenia środowiska i niekorzystnie działa na organizm człowieka.

Uciążliwość zapachowa takich inwestycji jest kwestią obiektywnie znaną i może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi. Ten negatywny aspekt oddziaływania planowanej inwestycji na warunki zdrowotne i życia ludzi przyznany został kilkakrotnie w karcie informacyjnej. Podkreślono, że chów norek odbywać się będzie w pawilonach, które nie będą posiadały ścian bocznych, a norki umieszczone będą w klatkach. Odchody zwierząt poprzez siatkę będą spadać na słomę ułożoną na gruncie. Odchody codziennie mają być przykrywane warstwą słomy. Ponadto na płycie obornikowej przechowywany będzie O., który stanowić będzie dodatkowe źródło emisji zanieczyszczeń, zwłaszcza odorów. Kolegium wskazało, że w karcie informacyjnej na str. 39 tego dokumentu zawarto stwierdzenie, że największe oddziaływanie odorotwórcze zamyka się w granicach działek należących do inwestora. Twierdzenie to wydaje się być oczywiste biorąc pod uwagę najbliższą odległość od inwestycji, jednakże jest niewystarczające dla właściwego zobrazowania skali emisji substancji odorotwórczych. Według organu z karty informacyjnej nie wiadomo jakie oddziaływanie odorotwórcze będzie na trenach poza inwestycją (czy nadal duże, czy średnie czy małe). W karcie informacyjnej przedsięwzięcia brak jest dodatkowych informacji, które wydają się być niezbędne dla sporządzenia prognozy zapachowej uciążliwości fermy. Wykonanie takiej prognozy wymaga uwzględnienia statystyki sytuacji meteorologicznych (róży wiatrów), czyli informacji o prawdopodobieństwie występowania w danej okolicy różnych kierunków i prędkości wiatru oraz stanów równowagi atmosfery (decydujących o ruchu zanieczyszczonego powietrza w górę), analizy ukształtowania terenu (np. wysokość zabudowy, stopień zadrzewienia itp.). Z karty informacyjnej nie wynika jakie będzie przewidywalne stężenie zapachowe w każdym punkcie otoczenia fermy w każdej sytuacji, a następnie prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu poza jej obszar oraz przewidziane działania mające na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na stan powietrza. Z tej też przyczyny organ odwoławczy w całości podzielił ocenę dokonaną przez Burmistrza O. w tym zakresie. Kolegium zwróciło uwagę, iż proces hodowlany jest całoroczny, co oznacza, że emisja związków odorotwórczych będzie miała charakter ciągły.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji o nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia raportu z zakresu gospodarki odpadami. Co prawda w karcie informacyjnej przedsięwzięcia zawarto informacje dotyczące odpadów powstałych na etapie prac budowanych i eksploatacji fermy, jednakże określone w pkt 3 zaskarżonego postanowienia kwestie nie zostały dokładnie przedstawione w tym dokumencie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium wyjaśniło, iż obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wydanie decyzji środowiskowej jest zasięgnięcie opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co do zasadności stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ ten nie jest jednak związany stanowiskiem organów współdziałających w tej sprawie, lecz do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o zasięgnięte opinie oraz o wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, kryteria selekcji, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też brak jest podstaw do przeprowadzenia takiej oceny. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ stwierdza uwzględniając uwarunkowania wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy (w niniejszej sprawie emisje i występowanie innych uciążliwości; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych). Tym samym Burmistrz O., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, miał podstawy do poddania w wątpliwość rzetelności danych zawartych w karcie informacyjnej w zakresie ich zgodności ze stanem faktycznym. Twierdzenia stron i świadków odnośnie niezgodności karty informacyjnej ze stanem rzeczywistym i zagrożeń inwestycji dla środowiska i zdrowia ludzi nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez inwestora, ani w inny sposób wyjaśnione. Dlatego też, zasadne było nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie wskazanym w zaskarżonym postanowieniu.

Wyjaśniono także, iż zarzuty podniesione w zażaleniu są słuszne, lecz nie stanowią z podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powołanie się przez organ I instancji na przepis art. 63 ust. 2 ustawy o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zamiast art. 63 ust. 1 tej ustawy, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Strona słusznie wytknęła organowi I instancji błędne pouczenie o braku wniesienia zażalenia od zaskarżonego postanowienia, niemniej uchybienie to został usunięte przez Burmistrza O. postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. o sprostowaniu klauzuli w zakresie przysługującego na postanowienie zażalenia. Ponadto, powyższe uchybienie dotyczące prawidłowego pouczenia o sposobie zaskarżenia postanowienia nie wywołało negatywnych konsekwencji dla inwestora, który z zachowaniem ustawowego terminu złożył zażalenie na postanowienie z dnia 26 września 2014 r.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik spółki "A" Sp. z o.o. w G.

W skardze zarzucono, iż orzeczenie organu I instancji wydane zostało w oparciu o błędną podstawę prawną tj. art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie i oddziaływania na środowisko, zaś SKO w P. potwierdzając, iż taka wada postanowienia organu I instancji zaistniała stwierdziło, że uchybienie to nie powoduje nieważności, co było wadliwe bowiem postępowanie nie toczyło się w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym), lecz w trybie zwyczajnym i stwierdzone naruszenie uzasadniało uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia Burmistrza O.

Dalej odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż organ I instancji błędnie pouczył stronę o braku możliwości wniesienia zażalenia skarżący wskazał, iż także ten zarzut SKO w P. uznało za zasadny, wskazując jednakże, iż błędne pouczenie zostało sprostowane i nie wywołało negatywnych skutków. Ze stanowiskiem tym skarżący nie zgodził się wskazując, iż nie otrzymał żadnej klauzuli o sprostowaniu, a błędne pouczenie mogło zaważyć na sposobie działania pozostałych stron postępowania.

Skarżący zarzucił nadto orzekającym w sprawie organom bojaźliwość oraz wskazał, iż skoro dwa niezależne i uprawnione organy (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny) wydały zgodne opinie co do braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, to wydanie przez Burmistrza O. rozstrzygnięcia przeciwnego przekracza granice uznania administracyjnego.

Skarżący podniósł nadto, iż uzasadnienie postanowienia Burmistrza O. było w jego ocenie nieprzekonujące, bowiem ocena organu winna być podjęta w oparciu o zasięgnięte opinie oraz kryteria wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, tymczasem orzeczenie organu I instancji nie zostało oparte ani o uzyskane opinie, ani o kryteria zawarte w w/w przepisie, co oznacza, iż jest dowolne i wadliwe.

Zdaniem skarżącego nakaz przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oaz sporządzenia raportu był karą za to, że w ocenie organu nierzetelnie sporządzona została karta informacyjna. Przy czym organ zamiast pojąc działania wyjaśniające i korygujące nakazał wykonać kolejny dokument (raport), co nie przyśpieszy załatwienia sprawy.

Zdaniem skarżącego powyższe uchybienia formalne uzasadniają uchylenia zakurzonego orzeczenia przez sąd bez wgłębiania się w ocenę merytoryczną sprawy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania go z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie SKO w P. z dnia [...] 2014 r., którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na modernizacji fermy norek w miejscowości P. na działkach o numerach [...], [...]i [...] i określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Oceniając zaskarżone orzeczenie zauważyć w pierwszym rzędzie trzeba, że stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się obligatoryjnie w przypadku planowania przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1), a przypadku gdy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ocenę przeprowadza się tylko wtedy, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2).

Ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Rozporządzenia to jednoznacznie wskazuje przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W kontrolowanej sprawie bezspornym pozostaje, iż planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą). Jak wynika bowiem z samego wniosku oraz przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia planowana inwestycja to ferma norek o obsadzie stanowiącej równoważnik 151,25 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza) zlokalizowana na terenie obszaru Natura 2000 (k. 43 akt organu I instancji).

Powyższe oznacza, iż inwestycja ta winna może być zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zarówno na podstawie § 3 ust. 1 pkt 102 jak i § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 102 w/w rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie mniejszej niż 210, a nie mniejszej niż 60 DJP, zaś zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b do przedsięwzięć takich zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie mniejszej niż 210, a nie mniejszej niż 40 DJP, jeżeli działalność ta prowadzona będzie między innymi na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, to jest na obszarach Natura 2000.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż bez znaczenia dla oceny przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pozostaje okoliczność, iż wniosek formalnie dotyczył nie budowy lecz modernizacji fermy norek. Jak wynika bowiem z dowodów znajdujących się w aktach sprawy, w tym karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz protokołu z wizji lokalnej z dnia 12 września 2013 r. aktualnie na przedmiotowej fermie działalność hodowlana nie jest prowadzona, a jej podjęcie wymaga dokonania planowanej modernizacji fermy polegającej między innymi na modernizacji 12 istniejących wiat hodowlanych, budowie zadaszeń nad istniejącymi 9 rzędami klatek hodowlanych, wykonania betonowych utwardzeń powierzchni pomiędzy klatkami, wybudowania płyty obornikowej o pow. 560 m2 i dwóch zbiorników bezodpływowych oraz przebudowy względnie rozbiórki istniejących zabudowań (k. 22-23 akt I instancji). Planowana modernizacja stanowić zatem będzie zamierzenie budowlane i co za tym idzie opowiada definicji legalnej przedsięwzięcia określonej w art. 3 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz postanowieniom art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE, z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity Dz.U.UE.L.2012.26.1) gdzie wskazano, iż dla celów niniejszej dyrektywy "przedsięwzięcie" oznacza między innymi wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów.

Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone. Jak wykazano zaś wyżej zmodernizowana ferma norek osiągnąć ma progi określone ust. 1 pkt 102 i pkt 103 lit. b tegoż rozporządzenia. Z regulacji zawartej w § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wynika zatem, że w aktualnym stanie prawnym lista przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać ma charakter otwarty i już sam fakt, że planowane przedsięwzięcie polega na modernizacji, rozbudowie lub przebudowie, może skutkować zakwalifikowaniem przedsięwzięcia do grupy tych, których realizacja będzie wymagała rozważenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Dalej wskazać należy, iż powyższa okoliczność nie oznacza, że w sposób automatyczny powstaje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzje środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji i ochronie środowiska.

Zgodnie z tym przepisem w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniać ma łącznie następujące uwarunkowania:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:

a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,

b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

c) wykorzystywania zasobów naturalnych,

d) emisji i występowania innych uciążliwości,

e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:

a) obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych,

b) obszary wybrzeży,

c) obszary górskie lub leśne,

d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,

e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody,

f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone,

g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,

h) gęstość zaludnienia,

i) obszary przylegające do jezior,

j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej;

3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:

a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,

b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,

c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,

d) prawdopodobieństwa oddziaływania,

e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.

Dokonując wykładni powyższej regulacji zauważyć należy, iż obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy "uwzględnić łącznie" wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Oczywistym jest też, iż dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r., sygn. IV SA/Wa 1404/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. IV SA/Po 1065/12, dostępne na stronie CBOSA).

Podzielić należy także pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1837/11 (dostępny jak wyżej), że materialnoprawne przesłanki na podstawie których organ podejmuje rozstrzygnięcie co do nałożenia lub nie nakładania obowiązku przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, w części odnoszą się do kryteriów nie poddających się jednoznacznemu kwantyfikowaniu (np. "prawdopodobieństwa oddziaływania"), co oznacza, iż nie sposób dokonywać oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji bez odniesienia ich do realiów konkretnego przedsięwzięcia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w uzasadnieniach zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu I instancji wskazano na przesłanki, których wystąpienie stanowiło podstawę nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W szczególności organy obu instancji wskazały na skalę przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu, emisję odorów, emisję amoniaku, na rozbieżności co do odległości inwestycji terenu planowanej inwestycji od najbliższego ujęcia wód podziemnych wynoszącej zdaniem świadków jedynie ok. 100-150 m, a nie 1,5 km jak wskazano to w karcie informacyjnej oraz na płytkie zaleganie wód podziemnych, a wiec na zaistnienie przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a i d oraz pkt 2 lit. a i d ustawy.

Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji spełniły zatem wymóg formalny określony w art. 65 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie zgodnie, z którym uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień.

Ocenę dokonaną w tym zakresie przez organy w pełni podziela orzekający w niniejszej sprawie Sąd, przy czym gwoli kompletnego wyjaśnienia sprawy wskazać należy, iż poza wprost wskazanymi przez organy przesłankami zastosowania regulacji art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w sprawie zaistniały także przesłanki określone w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. c i e, albowiem przedsięwzięcie usytuowane jest w otoczeniu obszarów leśnych sąsiadujących z terenem inwestycji od strony zachodniej i południowej i wschodniej, a obszar modernizowanej fermy znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 i obszaru specjalnej ochrony ptaków "Puszcza Notecka", dla którego to obszaru potencjalnym zagrożeniem jest między innymi składowanie odpadów organicznych (k.28, 32 i 35 akt organu I instancji).

Dalej zauważyć należy, iż podstawowym dowodem w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko była tzw. karta informacyjna przedsięwzięcia przedłożona przez wnioskodawcę.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku pod pojęciem karty informacyjnej przedsięwzięcia rozumie się dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, w szczególności dane o:

a) rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,

b) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,

c) rodzaju technologii,

d) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia,

e) przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii,

f) rozwiązaniach chroniących środowisko,

g) rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,

h) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,

i) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia,

j) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej.

Taką kartę informacyjną przedsięwzięcia w toku postępowaniu wnioskodawca przedstawił, jednakże organy odwołując się do zeznań przesłuchanych w sprawie świadków oraz stanowisk stron postępowania, w tym uczestniczącej w sprawie organizacji społecznej (Stowarzyszenia Naturalne Tereny Doliny Kończaka i Puszczy Noteckiej), powzięły wątpliwości co do zgodności danych zawartych w tejże karcie informacyjnej dotyczących odległości terenu inwestycji od ujęć wodnych i od Kanału Kończak oraz odnośnie płytkiego zalegania wód podziemnych ze stanem faktycznym, jak i co do kompletności zawartych w karcie informacyjnej informacji dotyczących emisji i rozprzestrzeniania się odorów.

Przesłanki powzięcia tychże wątpliwości organy obszernie uzasadniły szczegółowo omawiając zarówno zeznania świadków, jak i oświadczenia stron i wskazując na braki karty informacyjnej odnośnie określenia skali emisji odorów poza teren inwestycji (brak wskazania jakie oddziaływanie odorotwórcze – duże, średnie, czy małe – będzie na terenach poza obszarem inwestycji) oraz brak uwzględnienia w karcie statystyki sytuacji meterologicznych dla danej okolicy (tzw. róży wiatrów).

Ocenę organów co do wystąpienia w sprawie powyższych wątpliwości co do rzetelności i kompletności karty informacyjnej przedsięwzięcia orzekający w sprawie Sąd w całości podziela.

W kontekście zarzutu skargi, iż organ zamiast pojąc działania wyjaśniające i korygujące nakazał wykonać kolejny dokument (raport) uznać należy, iż istota sporu pomiędzy skarżącym, a organami administracji sprowadza się do tego, czy w oznaczonym stanie faktycznym organy powinny ewentualnie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, a nie dojść do przekonania, że w oparciu o przedstawioną kartę informacyjną przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać zaś należy, iż jest on oczywiście nietrafny albowiem organ I instancji zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a. podjął próbę uzupełnienia materiału dowodowego poprzez zwrócenie się do inwestora o wyjaśnienie wątpliwości, czego ten jednakże nie potrafił uczynić.

Co za tym idzie uznać należy, iż skoro tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należało orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pogląd taki jest prezentowany zarówno w literaturze (por. K. Gruszecki, Prawne postawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, Samorząd Terytorialny 2012, nr 3, s. 64), jak i orzecznictwie (por. przywoływany już wyżej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1837/11).

Skoro bowiem na podstawie karty informacyjnej oraz dowodów będących w dyspozycji organu administracji nie można w sposób pewny ustalić, iż konkretne przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, a inwestor nie podejmuje działań zmierzających do wyeliminowania zaistniałych w sprawie wątpliwości, to organ administracji będąc zobowiązany do załatwienia sprawy (rozpoznania wniosku inwestora) w terminie prawem przewidzianym i kierując się właśnie zasadą przezorności powinien nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Nie jest również zasadny zarzut skargi, że organ nie wziął pod uwagę korzystnych dla skarżącego opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane po zasięgnięciu opinii właściwych miejscowo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Organy te występowały w charakterze organów współdziałających, przy czym należy podkreślić, iż choć organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia tych opinii, to tymi opiniami nie jest związany, lecz to do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy kryteria selekcji, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności.

Oceny tej orzekające w sprawie organy dokonały i wyczerpująco ją uzasadniły wskazując na przesłanki jej podjęcia. Podkreślić przy tym należy, iż to na etapie postępowania przed Burmistrzem O., a nie na etapie orzekania przez organy współdziałające ujawniły się wszystkie okoliczności wpływające na ocenę organu co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Szczególnie wyraźnie jest to widoczne na gruncie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, która wydana została w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia i założeniu, iż prawidłowe są wskazywane w tejże karcie informacyjnej odległości terenu inwestycji od najbliższych zabudowań wsi P. i ujęć wody oraz od Kanału K., co do których to okoliczności pojawiły się następnie, w toku postępowania prowadzonego przed Burmistrzem O., niewyjaśnione przez inwestora wątpliwości będące jednymi z przesłanek nałożenia na Sp. z o.o. "A" kwestionowanych w skardze obowiązków. Zauważyć wreszcie trzeba, iż w postanowieniach obydwu organów opiniujących nie odniesiono się szczegółowo do kwestii emisji z obszaru planowanej inwestycji odorów i ich uciążliwości dla okolicznych mieszkańców, które to zagadnienia także stanowiły jedną z przesłanek wydania przez Burmistrza O. postanowienia z dnia 26 września 2014 r. i były w tymże postanowieniu, jak i w orzeczeniu organu II instancji z dnia 23 grudnia 2014 r. obszernie rozważane.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie mogły one skutkować uwzględnieniem skargi.

Zauważyć bowiem trzeba, iż nie jest oparte na prawdzie twierdzenie skarżącego jako postanowienie Burmistrza O. wydane było w oparciu o błędną podstawę prawną, to jest art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Z treści tegoż postanowienia, a w szczególności jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia wynika bowiem w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, iż podstawą prawną jego wydania był art. 63 ust. 1 tejże ustawy przewidujący stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Niewątpliwym błędem organu I instancji było natomiast wskazanie w rubrum postanowienia jako przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Uchybienie to miało jednak charakter oczywistej omyłki pisarskiej, albowiem przepis ten stanowi, iż postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a więc nie pozostaje w jakimkolwiek związku z treścią zapadłego rozstrzygnięcia oraz z treścią jego uzasadnienia i co szczególnie znamienne, nie jest w orzeczeniu Burmistrza O. powoływany nigdzie poza rubrum.

Ewidentna niestaranność organu I instancji odnośnie sformułowania rubrum postanowienia z dnia 26 września 2014 r., choć może być interpretowana jako naruszenie przepisów prawa materialnego, to nie miała jednak jakiegokolwiek wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia polegającego na nałożeniu na stronę określonych i przewidzianych w odpowiednich przepisach prawa obowiązków. Dalej zauważyć należy, iż wadliwość ta została dostrzeżona przez organ odwoławczy, który odniósł się do niej uzasadnieniu swojego orzeczenia, nie zauważając jednocześnie potrzeby orzekania w tym zakresie reformatoryjnie.

Zarzucane w tym zakresie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. w skardze uchybienie może być zatem oceniane jedynie w kontekście naruszenia przepisów postępowania, a istota wątpliwości sprowadza się do oceny czy organ ten prawidłowo orzekł w sposób określony w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., czy też działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. winien uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazania w rubrum jego podstawy prawnej i orzec w tym zakresie co do istoty poprzez wskazanie właściwego przepisu, to jest art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

W ocenie Sądu prawidłowym byłoby orzeczenie w drugi z wskazanych powyżej sposób, to jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., co oznacza, iż orzeczenie Kolegium wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającym na błędnym jego niezastosowaniu.

Zauważyć także należy, iż niezależnie od tego jakiej oceny się w tym zakresie dokona oczywiście wadliwym i niedopuszczalnym orzeczeniem Kolegium byłoby rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. uchylenie przez organ II instancji zaskarżonego orzeczenia możliwe jest bowiem jedynie, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś w kontrolowanej sprawie nie zachodziła żadna z wskazanych w tym przepisie przesłanek, albowiem uchybienie organu I instancji nie miało charakteru naruszenia procedury, a przede wszystkim nie powodowało konieczności uzupełniającego wyjaśniania sprawy.

Przypomnieć jednak w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić, iż skarżąca nie wykazała jaki wpływ na wynik postępowania mogło mieć podnoszone przez nią naruszenie procedury administracyjnej. Takowego chociażby potencjalnego wpływu nie dopatrzył się również z urzędu orzekający w sprawie sąd, w ocenie którego zarówno uchybienie organu II instancji nie tylko nie mogło, lecz także niewątpliwie nie miało jakiegokolwiek istotnego wpływu na wynik sprawy rozumiany jako nałożenie na stronę skarżącą obowiązków określonej treści, co czyni podniesiony zarzut nieskutecznym.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż SKO w P. błędnie oceniło skutki prawne dokonanego przez organ I instancji wadliwego pouczenia strony o braku możliwości wniesienia zażalenia uznając, że uchybienie to nie wywołało negatywnych skutków i pomijając w swoich rozważaniach okoliczność, że błędne pouczenie mogło zaważyć na sposobie działania pozostałych stron postępowania, wskazać natomiast należy, iż także odnośnie tego zarzutu skarżąca nie wykazała jaki wpływ na wynik postępowania mogło mieć podnoszone przez nią niewątpliwe i oczywiste naruszenie procedury administracyjnej przez organ I instancji, szczególnie, że pomimo zaistnienia tego uchybienia skarżąca Spółka brała aktywny udział w postępowaniu i wywiodła w terminie prawem przewidzianym środek zaskarżenia oraz miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. W tym miejscu trzeba nadto wyjaśnić, że skutek w postaci uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które może być wszczęte wyłącznie na wniosek (na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzut ten zgłosi strona pominięta, a więc nie może tego uczynić skutecznie strona uczestnicząca w postępowaniu, jak też nie uwzględnia go sąd administracyjny z urzędu (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 665/07 i z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08 – orzeczenia dostępne jw.). Wobec tego podnoszony w skardze zarzut domniemanego pozbawienia innych stron udziału w postępowaniu nie mógł stanowić skutecznej podstawy uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że wydane w sprawie postanowienia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a organy stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedstawiły jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do skutecznego kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.