Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 303/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 1b, art. 24 ust. 2 i ust. 4, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 16 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędzia WSA Robert Adamczewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2020 roku sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej T. O. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Ak.


UZASADNIENIE

T. O. w dniu 16 grudnia 2019 r. złożyła do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudniania z uwagi na opiekę nad mężem. Do wniosku dołączono między innymi orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. z którego wynika, iż mąż wnioskodawczyni jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 31.01.2021 r. oraz jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy, a także decyzję z dnia [...] r., [...], przyznająca stronie specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad R.O. w wysokości 620 złotych miesięcznie od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. T.O. nie dołączyła do wniosku oświadczenia o tym, iż z związku z ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 17, art. 23, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 z późn. zm., dalej jako u.ś.r.) odmówił T. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad mężem R. O. w okresie od 1 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzją Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z dnia [...] r. przyznano T. O. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem R.O. w wysokości 620,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. Nadto, z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności R.O. z dnia [...] r. nie wynika, że niepełnosprawność powstała do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Tym samym ustalono, że T.O. nie spełnia przesłanek zawartych w powołanych przepisach do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad R. O.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. O. zarzuciła jej 1) nieuwzględnienie okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r., sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; 2) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 z późn. zm.) stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; 3) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez przyjęcie, iż sam fakt, powstania niepełnosprawności R. O. skutkuje brakiem prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony; 4) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez przyjęcie, iż sam fakt pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna skutkuje brakiem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad R.O. za okres od momentu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, powołano się na art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 z późn. zm.). Organ wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez skarżącą wyroku o sygn. akt K 38/13 wyraźnie zaznaczył, iż skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Orzekł o niekonstytucyjności powołanej normy, wskazując, że poprawa stanu prawnego w tym zakresie leży w gestii ustawodawcy, nie zaś organów orzekających w sprawach.

Kolegium dodało, iż organy administracji, zarówno I jak i II instancji - kierując się zapadłym wyrokiem, stosowały przepis art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z 2017r. poz. 1952), w brzmieniu obowiązującym, przestrzegając warunków z niego wynikających (bowiem nie został on przez ustawodawcę uchylony). Kolegium zacytowało fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2017r., sygn. OSK 158/17, a także wskazał na analogiczne stanowiska zajęte w wyrokach NSA z dnia 12 grudnia 2016r., sygn. akt I OSK 1614/16, z dnia 6 lipca 2016r., sygn. I OSK 223/16, z dnia 2 sierpnia 2016r., sygn. I OSK 923/16, z dnia 7 września 2016r., sygn. I OSK 755/16, z dnia 21 października 2016r., sygn. I OSK 1853/16, z dnia 4 listopada 2016r., sygn. I OSK 1578/16, czy z dnia 10 listopada 2017r., sygn. I OSK 1512/16.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło, że w sprawie nie stanowi przeszkody data powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, ani fakt, iż osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art.17 ust.5 pkt 2 lit. a ustawy). Negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie T. O. wnioskowanego świadczenia jest pobieranie przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego, przy braku wniosku strony o rezygnacji z jego pobierania wraz ze złożonym wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba posiadająca zabezpieczenie materialne w postaci dochodu ze specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprost wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń. Przepisy art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych - jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Ustawodawca wprost wyłącza osobę uprawnioną do specjalnego zasiłku opiekuńczego z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy zauważył, iż ani akta sprawy, ani odwołanie nie zawierają oświadczenia o rezygnacji z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Samo złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym braku wskazanego oświadczenia nie jest, wbrew twierdzeniom strony, podstawą do automatycznego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. T. O. dokonała wyboru dwóch świadczeń opiekuńczych (wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dnia 20 sierpnia 2019 r. rozpoznany przez organ I instancji pozytywnie - przyznaniem wnioskowanego świadczenia i kolejny wniosek, będący obecnie przedmiotem rozważań organu odwoławczego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 16 grudnia 2019 r.). W ocenie organu II instancji świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać stronie przyznane bez równoczesnej rezygnacji z przyznanego już pierwszego świadczenia. Tym samym w sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., co skutkowało zasadną odmową przyznania T. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem R. O.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła jej:

1) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy a) poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi kryterium negatywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że sam fakt uzyskania i pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, b) poprzez niezastosowanie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym przyjęcie, że w sytuacji skarżącej nie nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, co z kolei uniemożliwiło skarżącemu dokonanie wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez przyjęcie, iż sam fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, skutkuje brakiem jego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony, b) art. 8 i 9 k.p.a. przez niewypełnienie obowiązku pouczenia skarżącego o treści art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i możliwości dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, powołując się na argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako p.p.s.a.) Sąd uznaje, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad R.O. w okresie od 1 grudnia 2019 r.

Na wstępie należy zważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie słusznie uwzględniło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., o sygn. akt K 38/13 zmienił sytuację prawną opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, w ten sposób, że ocena spełniania przesłanek uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego musi być dokonywana z pominięciem kryterium czasu powstania niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że niepełnosprawność R. O. powstała przed ukończeniem przez niego 18 lat lub 25 roku życia. SKO zasadnie uwzględniło, że zgodnie z ww. wyrokiem art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku. Powyższe stanowisko jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11.04.2018 r., sygn. akt II SA/Rz 298/18 publ. LEX nr 2483850, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2019 r., II SA/Sz 450/19 publ. LEX 2696179).

Należy jednak podnieść, że organ II instancji błędnie jako podstawę odmowy przyznania skarżącej T. O. świadczenia uznał pobieranie przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego, przy braku wniosku o rezygnacji z jego pobierania wraz ze złożonym wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji wskazało, że stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż skarżąca ma prawo do zasiłku dla opiekuna przyznane decyzją Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z dnia [...] r. Wprawdzie z art. 17 ust. 5 u.ś.r. wynika, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jednak powyższy przepis nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku zbiegu uprawnień do m.in. świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Niewątpliwie celem tych regulacji jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania tych świadczeń, co nie wyłącza jednak możliwości przyznania innego świadczenia (zmiany) w przypadku spełnienia warunkujących go przesłanek. Oznacza to możliwość wyboru przez osobę wnioskującą świadczenia korzystniejszego, co uzależnione jest od wcześniejszej rezygnacji ze świadczenia dotychczas otrzymywanego. Tymczasem w zaskarżonej decyzji pozbawiono stronę możliwości wyboru świadczenia korzystniejszego z uwagi na sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna.

Zgodnie z aktualnym stanowiskiem sądów administracyjnych, to po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z nich. Nie do zaakceptowania jest w tym świetle sytuacja, w której korzystniejsze świadczenie przyznawane jest dopiero po dacie złożenia rezygnacji ze świadczenia dotychczasowego (wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 568/19, publ. LEX 2768198). Już sam wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien być potraktowany jako skorzystanie z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, to jest świadczenia pielęgnacyjnego. Aby wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 504/20, publ. LEX 3012172). Tut. Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18, (publ. LEX 2531523), że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego.

Z powyższych względów, wobec naruszenia przez organ I i II instancji art. 27 ust. 5 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach w pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego ustaloną zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. uwzględni stanowisko zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zastosuje środki gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. Może to nastąpić w ten sposób, że wezwie skarżącą do jednoznacznego wypowiedzenia się, czy rezygnuje z dotychczas otrzymywanego świadczenia, w dalszej kolejności ewentualnie przeprowadzi postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. zmierzające do uchylenia decyzji przyznającej to świadczenie i rozpozna wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bądź też jednocześnie (tego samego dnia) dokona przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też rozstrzygnie o tych uprawnieniach w jednej decyzji z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 24 ust. 2 i 4 u.ś.r.

A.B.