Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 86/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie NSA Teresa Rutkowska WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby 1, uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] P. W. od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] wydanego na podstawie art. 133 ust. 1, art. 135j ust. 1 pkt. 3 ustawy o Policji obwinionego o to że:

1) w okresie od 18 lipca 2005 r. do 2 sierpnia 2005 r. w P. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że prowadząc czynności wyjaśniające w trybie art. 54 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – dalej KPOW (Dz.U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.) w sprawie [...] dotyczącej potrącenia w dniu 30 czerwca 2005 r. w P. na ul. L. A. M. przez nieustalony pojazd marki [...], wykonał czynności w sposób nierzetelny, w szczególności włączył do akt postępowania sporządzony przez siebie protokół przesłuchania w charakterze świadka A. M. z dnia 18 lipca 2005 r., godz. 09:30, sporządzony w G., co do którego przesłuchiwana stwierdziła że w ogóle nie była przesłuchiwania w tej sprawie tego dnia, podpisy nie są sporządzone przez nią oraz zamieszczono w treści przesłuchania nieprawdziwe okoliczności przebiegu zdarzenia, a nadto sfałszował podpisy pokrzywdzonej na tym protokole, przy czym dla ukrycia tego faktu bezprawnie usunął wcześniejszą notatkę służbową z rozpytania A. M.

tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt. 2 i 3 ustawy o Policji

2) w lutym 2005 r. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, iż prowadząc czynności wyjaśniające w trybie art. 54 KPOW w sprawie [...] w sprawie zaprószenia ognia i uszkodzenia drzwi w miejscowości K. 38 gmina P., na szkodę B. M. wykonał czynności w sposób nierzetelny, w szczególności włączył do akt postępowania sporządzony przez siebie protokół przesłuchania w charakterze świadka wykroczenia – pokrzywdzonego B. M. z dnia 4 lutego 2005 r. godz. 11:10, co do którego przesłuchiwany B. M. stwierdził, że nie był przesłuchiwany tego dnia w tej sprawie, podpisy nie są jego, a w dniu 5 lutego 2005 r. włączył do akt postępowania protokół przesłuchania w charakterze świadka E. T., a z dokumentacji służbowej – notatnika służbowego wynika, że czynność tą wykonywał w dniu 4 lutego 2005 r. o godz. 10:00, a nadto sfałszował na tych protokołach podpisy osób rzekomo przesłuchiwanych

tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt. 2 i 3 ustawy o Policji

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Organ odwoławczy ustalił , że wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 811/05 Wojewódzki sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...].

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy Policji w Ł. uznał [...] P. W. winnym czynów wyżej opisanych i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Od orzeczenia tego P. W. złożył odwołanie. Wniósł o jego uchylenie i zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem sądu postępowania karnego. W uzasadnieniu odwołania zakwestionował zebrany materiał dowodowy, stawiane zarzuty i przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Decyzją nr [...] z dnia [...] powołano komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która w dniu 11 grudnia 2006 r. przedstawiła sprawozdanie, w którym wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.

Komendant Wojewódzki Policji po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanowiskiem komisji, stwierdził, że zgodnie z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji – kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 135 ust. 5 powołanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń.

Karalność przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt. 1 i 2 zarzutów z uwagi na fakt iż czyny te zawierają jednocześnie znamiona przestępstw z art. 231 i 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. (Dz.U.97.88.553 ze zm.) następuje po upływie 5 lat oraz 10 lat. Z tych też względów pomimo upływu 1 roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez P. W., jego zachowanie może być przedmiotem oceny w postępowaniu dyscyplinarnym. Zasadność tej tezy potwierdza toczące się przeciwko niemu postępowanie karne.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny oparty na spójnych i logicznych zeznaniach świadków. Również wykonana na zlecenie Prokuratury Rejonowej w Ł. i dołączona do akt postępowania dyscyplinarnego opinia zaprzysiężonego biegłego Sądu Okręgowego w K. z zakresu identyfikacji pisma [...] A. B. przemawia na niekorzyść obwinionego. W konkluzji tej opinii biegły stwierdził, że wszystkie zakwestionowane podpisy świadków na wymienionych w zarzutach protokołach ich przesłuchań zostały nakreślone przez P. W.

Organ II instancji podniósł także, że obwiniony został w dniu 25 października 2006 r. zapoznany z aktami postępowania dyscyplinarnego i pouczony o prawie zgłoszenia wniosku o ich uzupełnienie, z którego prawa nie skorzystał.

Jak podkreślił organ orzekający zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji - w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, które zostało przez organ I instancji przeprowadzone prawidłowo.

Organ odwoławczy podniósł, że stawiane obwinionemu zarzuty, że nie wykonał czynności, które w danych okolicznościach powinien wykonać (przesłuchanie w charakterze świadka A. M. i B. M.) lub wykonał je nienależycie (protokół przesłuchania świadka E. T.) i w celu ukrycia faktu niewykonania czynności sfałszował dokumenty mające znaczenie prawne, a ponadto bezprawnie usunął z akt postępowania dokument (notatkę z rozpytania A. M.) mający wpływ na decyzję w kwestii rozstrzygnięcia podstawy prawnej zakończenia postępowania - zostały potwierdzone w trakcie postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem organu odwoławczego niezachowanie procedur wynikających z § 49 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23.12.2004 roku w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP.05.1.1) przy ustalaniu danych osobowych świadka A.M. budzą szereg wątpliwości i dlatego organ nie dał im wiary, uznając je za przyjętą przez obwinionego linię obrony.

Odnosząc się do podnoszonego przez obwinionego argumentu bezprawnego usunięcia z akt postępowania [...] sporządzonego pisma do pokrzywdzonej A. M. informującego o umorzeniu postępowania o wykroczenie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż niezaakceptowany (niepodpisany) projekt pisma nie jest dokumentem w rozumieniu art. 47 § 8 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz.U.71.12.114 ze zm.) (oraz 115 § 14 Kodeksu karnego), a tym samym nie mógł zostać załączony do akt głównych sprawy o wykroczenie. Zdaniem wyższego przełożonego nie można więc doszukiwać się tu analogii z usunięciem z akt postępowania [...] przez obwinionego notatki służbowej z wcześniejszego rozpytania A. M.

Według organu odwoławczego niezasadny jest zarzut skarżącego, iż nie mógł naruszyć obowiązków służbowych we wskazanym okresie od dnia 18 lipca do dnia 2 sierpnia 2005 roku, gdyż w pierwszych dniach sierpnia udał się na urlop wypoczynkowy. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że w przedmiotowym zarzucie wskazano dwa konkretne zachowania obwinionego (sfałszowanie protokołu przesłuchania świadka oraz usunięcie z akt notatki urzędowej), jednak zebrany materiał dowody nie pozwolił na wskazanie konkretnych dat powyższych zachowań. Przeprowadzone dowody doprowadziły jednak do zakreślenia wskazanego w zarzucie przedziału czasowego, w którym powyższe jego zachowania miały miejsce.

Organ podkreślił także, iż nie jest prawdą, że zarzucono obwinionemu nieprzesłuchanie E. T. W treści zarzutu opisanego w pkt 2 stwierdza się, iż obwiniony tę czynność przeprowadził w dniu 4 lutego 2005 roku (natomiast protokół opatrzony był datą 5 lutego 2005 roku) oraz sfałszował podpis świadka.

W zakresie kwestionowania rzetelności dokumentowania przez skarżącego czynności w jego notatniku służbowym oraz w kartach pracy pojazdów organ stwierdził, iż dokumenty te zostały sporządzone przez niego samego. Ponadto w aktualnie prowadzonym postępowaniu nie ma to znaczenia dowodowego, gdyż fakty te nie są objęte zarzutami.

W zakresie zgłaszanego przez obwinionego wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego Komendant wskazał, iż stosownie do art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, iż postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2004 roku II SA 1561/03 Lex 150843). W tym stanie wniosek obwinionego o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego jest niezasadny.

Odpowiadając na zarzuty obwinionego zawarte w jego odwołaniu, iż organ I instancji nie rozstrzygnął na jego korzyść nie dających się usunąć wątpliwości, a ponadto nie uwzględniono okoliczności przemawiających na jego korzyść organ odwoławczy stwierdził, że jedynymi argumentami przemawiającymi na korzyść obwinionego jest jego dotychczasowa niekaralność za naruszenia dyscypliny służbowej oraz dobra opinia służbowa, jednakże fakt, iż Policję utworzono jako umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu, przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a obwiniony swoim zachowaniem sprzeniewierzył się służbie społeczeństwu i podważył zaufanie jakim go obdarzyli przełożeni i społeczeństwo, tym samym wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do zarzucanych mu czynów.

Na powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] P. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia podniósł, iż przedmiotowe orzeczenie zostało wydane po uprawomocnieniu się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2006 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 811/05. Wyrokiem tym wskazano na szereg nieprawidłowości jaki zawierały uchylone orzeczenia I i II instancji. Sąd wskazał w nim, iż w uzasadnieniu orzeczenia organ winien podać ustalony w orzeczeniu stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, wyczerpująco wskazać dowody na podstawie których ustalenia zostały poczynione, wyjaśnić dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące, a którym odmówił wiary i wskazać przyczyny takiej oceny. Zdaniem skarżącego analizując orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] trudno doszukać się respektowania wytycznych Sądu.

Skarżący wskazał na brak spójności i logiki w przyjętych przez organy, jako uzasadniających stawiane zarzuty, zeznaniach świadków. Podniósł brak dowodów na potwierdzenie stawianego mu zarzutu usunięcia z akt sprawy notatki urzędowej z rozpytania A. M. Zakwestionował zarzucanie mu naruszenia dyscypliny służbowej w ramach prowadzonego postępowania w okresie, w którym nie było ono prowadzone, a nawet w trakcie urlopu wypoczynkowego, na którym skarżący przebywał od początku sierpnia 2005r. W ocenie skarżącego przedstawione argumenty wskazują na to, że prowadzone wobec niego postępowanie zawiera uchybienia naruszające art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji.

P.W. zarzucił również organom niepowiadomienie go o wznowieniu postępowania, po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pomimo ciążącego na przełożonym dyscyplinarnym obowiązku, sprecyzowanym w art. 135 r ust. 6 ustawy o Policji.

Dodatkowo podkreślił, że przesłuchania które były przeprowadzane w obecności [...] J. M., który zgodnie z art. 24 § 1 pkt. 1, 4 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz.U.00.98.1071 ze zm.), podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu od udziału w postępowaniu, ujęto w orzeczeniu jako obciążające obwinionego.

W opinii skarżącego organ powinien uwzględnić przy wydawaniu orzeczeń, iż to on doprowadził do przesłuchania właściwej A. M. i ponownego podjęcia z urzędu postępowania [...], pomimo jego całkowicie bezzasadnego zakończenia przez przełożonego. Tym samym zaistniała przesłanka określona w art. 134 h ust. 3 pkt. 2 ustawy o Policji, pozwalająca karę złagodzić a nie jak postąpiono zwiększyć.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia procedur wynikających z § 49 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r., skarżący stwierdził, iż nigdy z takim dokumentem nie miał styczności, a tym bardziej nie został zapoznany z jego treścią.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. W jej uzasadnieniu wskazał, iż wynikiem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] była m.in. zmiana stawianych obwinionemu zarzutów. Ponownie przeprowadzając postępowanie dyscyplinarne organy obu instancji wykonały wskazane zalecenia Sądu i w sposób wynikający z art. 135j ust. 2 ustawy o Policji, wydały swoje orzeczenia, dokonując w nich wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując dowody które uznały za przekonywujące oraz te którym i dlaczego odmówiły wiary.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne, w którym nie jest on oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 276 Kodeksu karnego pozostaje bez wpływu na ocenę popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego. Postępowania te toczą się niezależnie od siebie i cele ich (wskazane w dwóch różnych aktach prawnych rangi ustawowej) są odmienne. Włączone zaś w oparciu o art. 135e ust. 9 ustawy o Policji odpisy i wyciągi z akt postępowania karnego podlegają ocenie organu w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, które nie jest warunkowane oceną prokuratora czy też sądu karnego. W tym względzie nieuprawnione jest zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 ust. 1 pkt. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza że przesłanka zawieszenia postępowania dyscyplinarnego została określona w art. 135h ust. 3 ustawy o Policji i przyczyną tą może być wyłącznie długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, że organ nie wznowił postępowania dyscyplinarnego w trybie art. 135 r. ust. 6 ustawy o Policji, organ zważył, iż w sytuacji uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzeczeń dyscyplinarnych brak jest podstaw do wznowienia postępowania, gdyż wyrok Sądu ma taki skutek, iż postępowanie dyscyplinarne "wraca do etapu" wszczętego postępowania i w jego toku organ wykonuje zalecenia wskazane przez Sąd.

Organ odwoławczy podkreślił także, że "podjęcie z urzędu" postępowania o nr [...] w zakresie treści zarzutu opisanego w pkt. 1 jest bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że policjant nie podjął starań o zmniejszenie skutków popełnionego przewinienia dyscyplinarnego z własnej inicjatywy.

Komendant Wojewódzki podniósł również, że procedura określona w § 49 zarządzenia Nr 1426 KGP z dnia 23 grudnia 2004 r., aczkolwiek znana dzielnicowemu z 10 letnim stażem nie stanowiła podstawy prawnej zarzutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że sprawa była już przedmiotem rozpatrywania przez WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006roku w sprawie sygn. akt III SA/Łd 811/05 uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarówno zaskarżone orzeczenie jak i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 135e ust. 1 -3 ustawy z dnia 6 września 1990r. o Policji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane przepisy jednoznacznie wskazywały, że w postępowaniu dyscyplinarnym z przesłuchania świadków zawsze należy sporządzić protokół, który winien odpowiadać wymogom określonym w art. 135 e ust. 3,4,5 ustawy o Policji. Forma notatki urzędowej przewidziana została do dokumentowania innych, mniej istotnych czynności postępowania. Podstawę do wydania orzeczenia przez przełożonego dyscyplinarnego daje tylko prawidłowo zebrany i utrwalony materiał dowodowy. Dokumentowanie więc czynności dowodowych polegających na przesłuchiwaniu świadków w formie notatki urzędowej stanowiło naruszenie przepisów postępowania uzasadniające uchylenie orzeczeń obu instancji. Dodatkowo Sąd wskazał, że organ rozpoznając ponownie sprawę powinien podać w swym orzeczeniu ustalony w postępowaniu stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, wyczerpująco wskazać dowody na podstawie których ustalenia zostały poczynione, wyjaśnić dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące, a którym odmówił wiary i wskazać przyczyny takiej oceny.

W świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tym kontekście należy podnieść, że realizację wytycznych Sądu w zakresie prawidłowości udokumentowania czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków, wobec przedawnienia się zarzutów, na poparcie których organy przedstawiały dowody w postaci przesłuchania świadków udokumentowane nieprawidłowo w formie notatki urzędowej należy uznać za bezprzedmiotowe. Pozostałe wytyczne Sądu zostały uwzględnione w wydanych orzeczeniach. Niestety w trakcie ponownie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego organy dopuściły się jednak innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy wyjść od tego, że po uchyleniu przez Sąd orzeczeń obu instancji, po ponownym przeprowadzeniu postępowania Komendant Powiatowy Policji w Ł. orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] uznał obwinionego P. W. winnym naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w punktach 1 i 2 zarzutu i wymierzył mu karę dyscyplinarną "wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe" oraz umorzył postępowanie dyscyplinarne w części dotyczącej punktu 3 zarzutu z uwagi na przedawnienie orzekania w tej sprawie.

W wyniku złożonego przez P. W. odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 135c ust. 2 oraz art. 135d ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji wyłączył [...] M. G. od udziału w postępowaniu przeciwko P. W. i wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego [...] K. M. – eksperta Sekcji Nadzoru nad Postępowaniami Przygotowawczymi Wydziału Dochodzeniowo Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł.

Zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 7,poz. 58 ze zm.) Przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Taką samą władzę dyscyplinarną posiada policjant, któremu powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 32 ust. 1.

W świetle art. 32 ust. 1 cyt. ustawy do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego (ust.2).

Jak wynika z treści art. 135a ust. 1 postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134i ust. 4, prowadzi rzecznik dyscyplinarny. Przełożony dyscyplinarny wyznacza rzeczników dyscyplinarnych na okres 4 lat spośród policjantów w służbie stałej (ust. 2).

Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań.(art. 135e ust.1). Rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego (art. 135i ust.1).

Rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządza sprawozdanie, które:

1) wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego,

2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego ustalonym na podstawie zebranych dowodów,

3) przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo umorzenia postępowania (art.135i ust.7).

Analiza powyższych przepisów wykazuje niezbicie, że rzecznik dyscyplinarny posiada kluczową rolę w postępowaniu dyscyplinarnym. Na nim spoczywa bowiem obowiązek wyjaśnienia sprawy i w tym celu zebrania wszystkich dowodów. Do niego należy więc inicjatywa przeprowadzenia określonych czynności i dowodów oraz ich dokumentowanie. Rzecznik dyscyplinarny odpowiedzialny jest za prawidłowe przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego i przestrzegania zasad stanowiących gwarancję ochrony praw obwinionego. Rzecznik dyscyplinarny został ustawowo upoważniony do przedstawienia wniosków dotyczących uniewinnienia, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo umorzenia postępowania. Tak szerokie prerogatywy rzecznika dyscyplinarnego skutkują z jednej strony postawieniem rzecznikom dyscyplinarnym wysokich wymagań kwalifikacyjnych i etycznych, z drugiej zaś strony w przypadku ewentualnego ich wyłączenia od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym wskazania uzasadnionych przyczyn (art. 135c ust.2 ustawy). W tym miejscu godzi się również podnieść, iż ustawodawca wskazał właściwość przełożonego dyscyplinarnego do wydania postanowienia o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, o czym stanowi art. 135c ust. 5, w świetle którego przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

Jest kwestią bezsporną, że przełożonym dyscyplinarnym w sprawie postępowania dyscyplinarnego dotyczącego P. W. był Komendant Powiatowy Policji w Ł. W tej sytuacji postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o wyłączeniu dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego Komendy Powiatowej Policji w Ł. [...] M. G. i powołanie rzecznika dyscyplinarnego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł., [...] K. M. do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z naruszeniem art. 135c ust. 5 ustawy, co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić również należy, że odwołanie dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego nie zostało w ogóle uzasadnione, mimo wymogu wynikającego z art. 135c ust. 2 ustawy. Stwierdzenie w uzasadnieniu powyższego postanowienia, że wyznaczenie nowego rzecznika dyscyplinarnego jest zasadne w celu rzetelnego i terminowego zabezpieczenia dalszego toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego może stanowić uzasadnienie powołania nowego rzecznika (gdyby dokonał tego organ uprawniony), ale na pewno nie stanowi uzasadnienia odwołania dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego M. G. W ocenie Sądu konieczność wskazania uzasadnionych przyczyn odwołania rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym podyktowana jest właśnie szczególną, bardzo odpowiedzialną rolą rzecznika dyscyplinarnego. Zarzuty stawiane rzecznikowi dyscyplinarnemu, skutkujące jego odwołaniem mogą mieć bowiem wpływ na rzetelność dowodów przeprowadzonych w trakcie prowadzonego postępowania, co może rodzić konieczność nieuwzględnienia ich i prowadzenia postępowania od początku. W przedmiotowej sprawie wyznaczony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji rzecznik dyscyplinarny wywodzący się z rzeczników dyscyplinarnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. wykorzystał natomiast część materiałów dowodowych zgromadzonych przez dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego. Brak więc wskazania przyczyn odwołania dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego może rodzić wątpliwości co do prawidłowości wykorzystania materiałów dotychczasowego postępowania dyscyplinarnego. Należy podkreślić, że postępowanie dyscyplinarne, zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Wyznaczenie więc do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przed organem I instancji rzecznika dyscyplinarnego, zatrudnionego w organie II instancji i powołanego przez wyższego przełożonego jest w opinii Sądu oprócz naruszenia art. 135 c ust. 5 również w pewnym sensie naruszeniem tej zasady.

W ocenie Sądu naruszenie wskazanych przepisów w zakresie kompetencji organu do wyznaczenia oraz wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym oraz brak uzasadnienia tego rozstrzygnięcia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i uniemożliwiają merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Ł. jest konieczne z uwagi na stwierdzeniem prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego powołanego z naruszeniem w/w przepisów i Sąd uznał, że uchylenie tej decyzji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Takie stanowisko Sądu uzasadnia treść przepisu art. 135 p.p.s.a.

Dodatkowo należy podnieść, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny prawidłowo określić podstawę prawną zarzucanych obwinionemu czynów. Zgodnie bowiem z powoływanym przez organy Policji art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy,

3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Zarzucając więc obwinionemu czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 należałoby wskazać przepisy prawa określające nałożenie obowiązków służbowych lub wyposażenie w uprawnienia, a jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wskazać odpowiedni przepis Kodeksu karnego, Kodeksu wykroczeń lub Kodeksu karnego-skarbowego w związku z którym pozostaje przewinienie dyscyplinarne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

l