Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 784/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1 i ust.3, art. 7 ust. 1 i2 , art. 8 ust.1, art. 36 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 63, art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art.32 ust.2
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art.5 ust.2 lit.a, art.18 ust.6
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski asesor WSA Katarzyna Górska ( sprawozdawca ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019r.w Olsztynie. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. (dalej: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "organ" lub "Dyrektor ARiMR") utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Kierownik KBP") z dnia "[...]", nr: "[...]" w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w pomniejszonej wysokości.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne, które legły u podstaw wydania decyzji organów obu instancji.

Strona w dniu 4 maja 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie na 2017 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do działek rolnych o łącznej powierzchni 47,38 ha położonych w Gminie P.. Wniosek obejmował jednolitą płatność obszarową (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (tzw. płatności za zazielenienie) oraz płatność dodatkową (redystrybucyjną). We wniosku zadeklarowano powierzchnię działek rolnych wynoszącą 47,38 ha.

W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana, wynosi bowiem 47,01 ha, czyli o 0,37 ha mniej niż wskazała strona we wniosku o płatność. Ustalenia powierzchni dokonano na podstawie danych z systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, dalej: "rozporządzenie (UE) nr 1306/2013") tj. w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.

W decyzji z dnia "[...]" Kierownik KBP przyznał stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości 21.479,91 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 4.479,75 zł, a także płatność redystrybucyjną w wysokości 4.731,62 zł.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej w uzasadnieniu decyzji wskazano, że początkowa kwota tej płatności obszarowej wynosi 21.697,47 zł, co wynika z przyjętej powierzchni kwalifikowanej 47,01 ha i stawki płatności wynoszącej 461,55 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego wynoszącego 1,388149%, na podstawie art.8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (dalej: "rozporządzenie (UE) nr1307/2013") oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. Organ wskazał, że na podstawie art.6 ust.2 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie (UE) nr 809/2014") oraz art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (dalej: "rozporządzenie (UE) nr 639/2014") - współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich.

W związku z powyższym ostatecznie organ przyznał stronie płatność w wysokości 21.479,91 zł.

W kwestii płatności za zazielenienie Kierownik KBP wskazał, że zgodnie z art.43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Ponadto zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie (UE) nr 640/2014") - jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatność obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Dlatego za podstawę do przyznania płatności za zazielenienie przyjęto powierzchnię stwierdzoną do jednolitej płatności obszarowej, wynoszącą 47,01 ha.

Wskazano także w decyzji na zawarty w art.46 ust.1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 wymóg, aby, w przypadku, gdy grunty orne obejmują więcej niż 15 ha, co najmniej 5% tych gruntów było obszarem proekologicznym. Wskazano, że w przypadku niewywiązania z tego obowiązku, zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazielenienia zostanie zmniejszony o dziesięciokrotność obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono.

Wyjaśniono, że powierzchnia gruntów ornych uwzględniająca obszary zatwierdzone, wynosi 46,00 ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 0,00 ha, czyli 0%. Organ powołał się na szkic na załączniku graficznym, na podstawie którego zweryfikowano powierzchnię w ramach międzyplonów EFA14b zadeklarowanych na działkach rolnych: Bl, CI, FI, JI, KI. Według organu jest to ta sama powierzchnia, na której zadeklarowane w ramach programu rolno-środowisko-klimatycznego. Wskazując na art.26 ust.2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 organ wskazał, że powierzchnia obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono jest iloczynem 46,00 ha i 5%, wobec czego wynosi 2,3000 ha. W związku z powyższym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o 23,00 ha, czyli o dziesięciokrotność brakującego obszaru proekologicznego.

Dlatego powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie została zmniejszona o 23,00 ha i wynosi 47,01 ha minus 23,00 ha, czyli 24,01 ha. Przy stawce 309,77 zł początkowa kwota płatności za zazielenienie wynosi 7.437,58 zł.

Kwota ta została pomniejszona ze względu na dwie okoliczności. Pierwszą z nich są stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem stwierdzonym, o których mowa w art.28 ust.1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50%, pomoc nie jest przyznawana, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między obszarem wykorzystywanym do obliczania płatności z tytułu zazielenienia, na podstawie zatwierdzonej powierzchni do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną - po zastosowaniu zmniejszeń wynikających z art. 24-27. Przy czym w kampanii 2017 r. kara administracyjna zostaje podzielona przez 5 i ograniczona do 20%. Stosując powyższe zasady organ wyznaczył karę administracyjną w wysokości 2.912,46 zł.

Drugą okolicznością, dla której organ pomniejszył płatność za zazielenienie, była konieczność zastosowania współczynnika korygującego w związku z art.8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. W przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro - kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,388149%. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia (UE) nr 809/2014 oraz art. 3 rozporządzenia (UE) nr 639/2014, współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich.

Ostatecznie organ ustalił płatność za zazielenienie w wysokości 4.479,75 zł.

W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) Kierownik KBP powołał się na art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie którego płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika, nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Zatem płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. Przy zastosowaniu stawki płatności dodatkowej do l ha uprawy w wysokości 177,02 zł początkowa kwota dla płatności dodatkowej to według organu 4.779,54 zł. Organ pomniejszył tę kwotę, analogicznie do płatności za zazielenienie, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego wynoszącego 1,388149%, w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia.

Według organu kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 4.731,62 zł.

Kierownik KBP przyznał także stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 295,93 zł na podstawie art.8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Od decyzji organu pierwszej instancji złożone zostało odwołanie, w którym strona zażądała ponownego przeanalizowania sprawy i wydania decyzji do płatności za zazielenienie w pełnej wysokości. Strona podniosła, że na wszystkich gruntach realizuje program PRŚK, pakiet 1.1 rolnictwo zrównoważone. Od 2015 r. wykonuje szereg praktyk i spełnia zadania, które są wymagane przy działaniach korzystnych dla środowiska i klimatu, takie jak analiza chemiczna gleby, badanie zawartości próchnicy w glebie, stosowanie nawozów w ograniczonym zakresie na podstawie opracowywanych corocznie planów nawozowych, stosowanie zmianowania i dywersyfikację upraw, w tym uprawa roślin wysokobiałkowych i wiążących azot, a także praktyki dodatkowe - przyorywanie obornika, słomy i międzyplony ozime). Natomiast od pierwszego roku realizacji wariantu 1.1. corocznie przyorywuje słomę i obornik pomimo, że obowiązek ten dotyczy konieczności wykonania takiego zabiegu tylko raz w ciągu 4 lat. Ponadto strona wskazała, że w uzasadnieniu decyzji o nieprzyznaniu części płatności wskazane jest, że międzyplon ozimy wykazany jako praktyka dodatkowa nie może być zaliczony jednocześnie jako element EFA, wobec czego strona zwróciła się do organu o uwzględnienie ww. międzyplonów jako elementów EFA. Strona podkreśliła, iż od 2015 r. na wszystkich działkach realizuje praktyki dodatkowe.

Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podkreślając, że powierzchnia do jednolitej płatności obszarowej została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Potwierdził prawidłowość ustaleń Kierownika KBP w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności, a także dokonane w ramach płatności pomniejszenia.

Odnośnie do płatności za zazielenienie potwierdził organ odwoławczy prawidłowość przyjęcia przez Kierownika KBP powierzchni 47,01 ha jako kwalifikującej się do przyznania płatności oraz prawidłowość ustaleń odnoszących się do niespełnienia przez stronę warunku zapewnienia co najmniej 5% gruntów ornych jako obszaru proekologicznego. Wskazał, że w przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie utrzymuje powierzchni obszarów proekologicznych na poziomie minimum 5% powierzchni gruntów ornych, wówczas ma zastosowanie art.26 ust.2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, mówiący, że jeżeli wymagany obszar proekologiczny przekracza zatwierdzony obszar proekologiczny z uwzględnieniem współczynnika ważenia dla obszarów proekologicznych, przewidzianego w art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o dziesięciokrotność obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organ pierwszej instancji co do powierzchni obszaru proekologicznego, który powinien być w gospodarstwie, a którego istnienia nie stwierdzono, tj. stwierdzono, że powinien on wynosić 2,30 ha (46,00 ha x 5%), wobec czego obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o 23,00 ha, tj. o dziesięciokrotność brakującego obszaru proekologicznego. Następnie organ odwoławczy ponownie wyliczył kwotę płatności za zazielenienie, przyjmując 24,01 ha za powierzchnię kwalifikującą się do płatności, co wynika z pomniejszenia o 23 ha, czyli o 10-krotność brakującego obszaru proekologicznego. Kwota wyliczona przez Dyrektora ARiMR jest taka sama, jak kwota, którą wyliczył Kierownik KBP, tj. 4.479,75 zł.

Tym samym Dyrektor ARiMR potwierdził prawidłowość wyliczeń dokonanych przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów odwołania, wskazując, że nie zasługują one na uwzględnienie w kwestii pomniejszenia płatności za zazielenienie ze względu na brak obszaru proekologicznego. Dyrektor ARiMR wskazał, że we wniosku o płatność strona zadeklarowała określone działki rolne do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone z realizacją na w/w działkach rolnych praktyk dodatkowych. Zgodnie z §8 ust.2 lit.b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów - za obszary proekologiczne uznaje się obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli rolnik nie ubiega się o przyznanie do tych obszarów płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z tytułu realizacji zobowiązania, o którym mowa w art. 28 ust.3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, jeżeli w danym roku na tych obszarach rolnik jest obowiązany uprawiać międzyplony w celu realizacji tego zobowiązania.

Organ odwoławczy zauważył, że wskazane przez stronę w Oświadczeniu o powierzchni obszarów proekologicznych obszary EFA nie mogą zostać uwzględnione do wyliczenia obszaru proekologicznego w ramach płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), ponieważ zostały one zadeklarowane w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

W kwestii odstępstwa od stosowania kar administracyjnych organ odwoławczy powołał się na art.64 ust.2 lit.a i d rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013, który mówi, że nie nakłada się kar administracyjnych m.in. w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej lub dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust.1, (nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego), lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby. Zdaniem Dyrektora ARiMR w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstępstwo od stosowania kar administracyjnych. Strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę wskazał skarżący, że realizuje program rolnośrodowiskowy pakiet l Rolnictwo zrównoważone. Zgodnie z wymogami tego pakietu stosuje obowiązkowo odpowiedni płodozmian, dywersyfikację upraw oraz obowiązkowo- dodatkowe praktyki dotyczące polepszenia stanu gleby m. in. przyorywanie słomy oraz sianie poplonów. Zgodnie z informacjami dotyczącymi realizowanego pakietu 1, realizacja tego pakietu oddziaływuje pozytywnie na środowisko i jego ochronę.

Skarżący podkreślił, że corocznie stosuje nawożenie wg planów nawozowych zapobiegając nadmiernemu nawożeniu azotem. Posiada 3 grupy upraw na każdej z działek rolnych w ciągu 5 lat. Zboża w jednym roku nie mogą stanowić więcej niż 65% całkowitych zasiewów upraw na gruntach ornych. Na wszystkich gruntach ornych musi w ciągu 4 lat zrealizować wymów posiania poplonów. Na każdej z tych samych działek musi dodatkowo wykonać przyoranie słomy lub obornika.

Pomimo bardzo skomplikowanych wymogów związanych z tym pakietem decydował się na jego realizację, gdyż w 2015 roku uzyskał informację, że realizowanie tego pakietu zwalnia z dodatkowych wymogów wynikających z nowych zasad przyznawania płatności obszarowych, płatności za zazielenienie. Dotychczasowo otrzymywał płatności za zazielenienie bez zmniejszeń, dlatego nie zgadza się z obecną interpretacją zastosowana przez organy ARiMR i odmową przyznania płatności za zazielenienie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Główne zasady przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. DzU 2016 r., poz.23 ze zm., dalej: "ustawa"). Na podstawie art.7 ust.1 i 2 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347) - wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347), będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, przy czym działka rolna nie może mieć powierzchni mniejszej niż 0,1 ha, nie więcej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art.5 ust. 2 lit.a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Na tej podstawie organ dokonuje weryfikacji organu deklarowanej powierzchni, w drodze kontroli administracyjnej albo kontroli na miejscu, co wynika z art.36 ust.1 ustawy.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną pomniejszenia skarżącemu płatności na 2017 r. w zakresie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienia oraz płatności dodatkowej było stwierdzenie, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, bowiem nie wynosi 47,38 ha, lecz 47,01 ha. Ustalenia kontroli administracyjnej zostały dokonane w oparciu o dane z systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347) tj. w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.

Na tej podstawie organy ustaliły, że dla 5 działek ewidencyjnych o nr: 36/12, 109, 20/3, 198/1 i 2/1 zadeklarowano do JPO odpowiednio: powierzchnię: 0,72 ha, 8,10 ha, 19 ha, 5,60 ha i 1,40 ha. Po weryfikacji przez KBP w oparciu o ww. system informacji geograficznej stwierdziły też, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi odpowiednio dla każdej z działek ewidencyjnych: 0,67 ha, 8,08 ha, 18,89 ha, 5,43 ha i 1,38 ha. Na tej podstawie z każdej z ww. działek wykluczono powierzchnię odpowiednio: 0,05 ha, 0,02 ha, 0,11 ha, 0,17 ha i 0,02 ha. Łącznie KBP uznał powierzchnię 0,37 ha za wykluczoną z JPO, przyjmując za powierzchnię kwalifikowaną 47,01 ha.

Na podstawie art.36 ust.1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 ust.1 ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Przepis art.3 ust.3 ustawy mówi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem wyżej przytoczone przepisu – ust.2 i 3 określają obowiązki organu, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i art.10 Kpa, które nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Skarżący nie podnosi żadnych zastrzeżeń co do sposobu, w jaki Kierownik KBP dokonał ustaleń w zakresie powierzchni kwalifikowanej. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że ustalenia dokonane zostały prawidłowo, zaś ich ocena nie jest dowolna. W decyzjach organy obu instancji przywołały prawidłowe przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie do w przypadku zmniejszenia płatności bezpośrednich wynikającego z weryfikacji zgłoszonej powierzchni. Na ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wpływu nie mogły mieć podnoszone w skardze okoliczności, takie, jak prawidłowa realizacja programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 1. Bowiem rozpatrując wniosek o przyznanie płatności Kierownik KBP zobowiązany był do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepisy te, prawidłowo powołane i przytoczone w decyzji Kierownika KBP, nakazywały mu dokonanie stosownych pomniejszeń płatności, co stanowiło konsekwencję przyjęcia innej powierzchni działek, niż wnikająca z wniosku o płatność. Należy zaważyć, że pewną możliwość przyjęcia obszaru zgłoszonego dają przepisy rozporządzenia (UE) nr 640. W art.18 ust. 6 akapit 2 tego rozporządzenia wskazano, że różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy bezpośredniej ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 lub całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach środka wsparcia obszarowego jest mniejsza lub równa 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy obszarowi zgłoszonemu. Przy czym, zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit 3, akapitu 2 nie stosuje się, w przypadku gdy różnica przekracza 20% całkowitej powierzchni obszaru zgłoszonego do objęcia płatnością. Jednak w rozpatrywanej sprawie różnica między powierzchnią wskazaną we wniosku a powierzchnią ustaloną przez organ wynosiła 0,37 ha, co stanowiło 0,79% różnicy między powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną przez organ. Dlatego organ nie mógł uwzględnić wniosku strony o przyznanie płatności bez pomniejszeń.

W ocenie Sądu pewnym mankamentem decyzji Kierownika KBP jest niezbyt jasno przedstawione wyliczenie płatności za zazielenienie, co w szczególności dotyczy ustalenia obszaru proekologicznego, lecz wyliczona przez ten organ kwota pomniejszenia jest prawidłowa, a ponadto w zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR przedstawił ponowne wyliczenie, w sposób poddający się weryfikacji Sądu.

Nie stwierdziwszy zatem, aby zaskarżona decyzja zawierała wady nakazujące jej eliminację z obiegu prawnego, Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU 2018 poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.