Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 736/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. M. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 736/09

UZASADNIENIE

1. Dyrektor Oddziału Regionalnego w Rzeszowie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2009 r., nr (...), odmawiającej przyznania płatności z tytułu realizacji pakietu P01b – półnaturalne łąki dwukośne na 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. Z akt administracyjnych i uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika:

W dniu 30 kwietnia 2005 r. A. M. złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek kontynuacyjny w drugim roku zobowiązania o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Wniosek ten obejmował realizację pakietu rolnictwo ekologiczne /S02/ w wariantach: S02a02 – uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 1,44 ha, S02b01 – trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności na powierzchni 104,15 ha,S02b02 – trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 7,24 ha. Pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych /P01/ - działki rolne o łącznej powierzchni 104,15 ha, miał być realizowany w wariancie P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne, wykaszane mechanicznie na powierzchni 104,15 ha. Za realizację wymienionych wariantów otrzymał płatność za 2005 r. w kwocie 92294,82 zł, decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2006 r., nr (...).

3. W dniu 26 kwietnia 2006 r. A. M. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie płatności na pakiet - utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 104,15 ha oraz na pakiet rolnictwo ekologiczne, warianty: uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności, na powierzchni 1,44 ha, trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności na powierzchni 104,15 ha, trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 7,94 ha. W dniu 19 maja 2006 r. A. M. zgłosił zmianę danych do wniosku, zgodnie z którą powiększył wariant półnaturalne łąki dwukośne (P01b) do 112,09 ha. W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono natomiast, iż we wniosku A. M. nie występuje pakiet P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne – wykaszanie mechaniczne, zadeklarowany w roku poprzednim. Wezwany do złożenia wyjaśnień wnioskodawca oświadczył, iż wyżej wymieniony wariant został zamieniony na wariant P01b – półnaturalne łąki dwukośne, co zostało uwzględnione w nowym planie rolnośrodowiskowym.

4. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2007 r., nr (...), A. M. została przyznana płatność na realizację następujących wariantów: P01b – powierzchnia 7,94 ha (do powierzchni, która została po raz pierwszy zadeklarowana do pakietu P01b w 2006 r.), S02a02 – 1,44 ha, S02b01 – 104,15 ha, S02b02 – 7,24 ha, natomiast organ odmówił przyznania płatności w wariancie P01b – powierzchnia 104,15 ha. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2007 r., nr (...).

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Rz 629/07,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji – w części odmawiającej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji w 2006r. pakietu utrzymania łąk ekstensywnych – wariantu PO 1b na łąkach dwukośnych od obszaru przekraczającego powierzchnię 7,94ha.

5. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w , decyzją z dnia (...) lutego 2009 r., nr (...), porównując plany działalności rolnośrodowiskowej na lata 2005-2008 i 2006 – 2008 stwierdził, iż w 2006 r. wnioskodawca realizuje wariant P01b na powierzchni 112,09 ha, z których 104,15 ha były zadeklarowane w 2005 r. do wariantu P01a02. Mając natomiast na uwadze uregulowania wynikające z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2004 r.) nie można w trakcie realizacji pakietu P 01 – utrzymanie łąk ekstensywnych dokonywać zmian wariantów, ponieważ poszczególne warianty uzależnione są od specyficznych warunków ekologicznych terenu, właściwych jedynie dla danego rodzaju łąk. Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu realizacji pakietu PO1b – co do powierzchni działek – 104,15ha, a więc od obszaru przekraczającego powierzchnię 7,94ha.

6. Odwołanie od tej decyzji wniósł A. M.. Odwołujący się podniósł, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia z 2004 r. zgłoszenie zmiany wariantu w pakiecie P01 może być uwzględnione w pierwszym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, jeżeli zmiana wpłynie do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przed naliczeniem płatności. Jego zdaniem sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ zmiana do wniosku została zgłoszona 29 grudnia 2005 r., a decyzja o przyznaniu pierwszej płatności została wydana 22 czerwca 2006 r.

7. Dyrektor Oddziału Regionalnego w Rzeszowie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wspomnianą decyzją z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że A. M. realizuje w swym gospodarstwie plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2008, z deklaracją wariantu P01a02, o czym świadczy chociażby wniosek złożony na rok 2007 oraz rejestr działalności rolnośrodowiskowej na ten rok. Okoliczność ta przesądza więc o zasadności decyzji organu I instancji.

Niezależnie od powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji, iż nie można w trakcie realizacji pakietu P01 dokonywać zmian wariantów, ponieważ poszczególne warianty uzależnione są od specyficznych warunków ekologicznych terenu.

8. Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. M., stwierdzając iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Podkreślił przy tym, że wszelkie przedłożone przez niego dokumenty w niniejszej sprawie są prawidłowe. Zakwestionował także zasadność podnoszonych przez organy zastrzeżeń w tym zakresie. Zaznaczył, iż w jego gospodarstwie realizowany jest plan rolnośrodowiskowy na lata 2006-2008, a nie na lata 2005-2008, a plan ten został zaakceptowany przez Dyrektora Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Skarżący zwrócił uwagę również na fakt, że zmianę do wniosku złożył w dniu 29 grudnia 2005 r., czyli przed przyznaniem płatności, to pierwsza decyzja w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej została wydana w dniu 22 czerwca 2006 r.; w tej więc sytuacji na zmianę wniosku pozwalają stosowne przepisy, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

9. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten, zarówno w literaturze przedmiotu, doktrynie, a przede wszystkim w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, wykładany jest jednolicie w ten sposób, że należy szeroko rozumieć termin: "ocena prawna" jako ocenę dokonanej subsumcji przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji dokonana przez Sąd ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania tak długo wiążą w sprawie sąd i organy jak długo stan faktyczny nie ulegnie zmianie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo nie ulegną zmianie przepisy prawa mające zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, przy czym chodzi o przepisy zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Podkreślenie unormowania zawartego w art. 153 p.p.s.a. jest konieczne, gdyż jak wyżej opisano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Rz 629/07, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia (...) czerwca 2007r. nr (...) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia (...) marca 2007r. nr (...) – w części odmawiającej przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowej z tytułu realizacji w 2006r. pakietu utrzymania łąk ekstensywnych – wariantu PO1b na łąkach dwukośnych od obszaru przekraczającego powierzchnię 7,94ha. Wyrok ten, jest prawomocny od 13 marca 2008r., a to oznacza, że w sprawie ma zastosowanie art. 153 p.p.s.a.

Stan faktyczny sprawy będący podstawą dokonanej subsumcji prawnej nie uległ zmianie i przedstawia się następująco:

W dniu 14 grudnia 2004 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w wniosek A. M. o przyznanie mu płatności z tytułu realizacji w 2004 r. przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a konkretnie za realizację pakietu rolnictwo ekologiczne /S02/ w wariantach:

1) uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 1,44 ha /symbol wariantu S02a02/,

2) trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 132,97 ha /symbol wariantu S02b02/.

Za realizację powyższych wariantów, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w , ostateczną decyzją z dnia (...) lutego 2005 r., Nr (...), przyznał skarżącemu płatność w kwocie łącznej 26555,90 zł.

W dniu 30 kwietnia 2005 r. A. M. złożył do w/w organu wniosek kontynuacyjny /drugi rok zobowiązania/ o przyznanie płatności za realizację w 2005 roku pakietu rolnictwo ekologiczne /S02/ w wariantach:

1) uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności /S02a02/ na powierzchni 1,44 ha,

2) trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności /S02b02/ na powierzchni 7,24 ha.

Poza tym po raz pierwszy zgłosił do realizacji pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych /P01/ w wariancie – półnaturalne łąki jednokośne – wykaszane mechanicznie /P01a02/ na powierzchni 104,15 ha.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r., Nr (...), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w przyznał A. M. płatność za realizację w 2005 r. w/w przedsięwzięcia ronośrodowiskowego w łącznej kwocie 92294,82 zł.

W dniu 26 kwietnia 2006 r. A. M .złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji w 2006 r. n/w przedsięwzięć rolnośrodowiskowych:

1) pakietu rolnictwo ekologiczne /S02/ w wariantach:

a) uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności /S02a02/ na powierzchni 1,44 ha,

b) trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności /S02b01/ na powierzchni 104,15ha,

c) trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności /S02b02/ na powierzchni 7,94 ha,

2) pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych /P01/ w wariancie półnaturalne łąki dwukośne /P01b/ na powierzchni 104,15 ha.

W pierwszym roku realizacji tego pakietu /2005 r./ zgłosił wariant półnaturalne łąki jednokośne – wykaszane mechanicznie, czyli w drugim roku zmienił wariant P01a02 na wariant P01b.

W dniu 19 maja 2006 r. A. M. zmienił wniosek poprzedni z dnia 26 kwietnia 2006 r. w części dotyczącej powierzchni realizacji pakietu łąk ekstensywnych – wariantu półnaturalne łąki dwukośne i podał, że podany wariant będzie realizował w 2006 r. na powierzchni 112,09 ha /poprzednio 104,15 ha/.

Zwiększona powierzchnia o 7,94 ha obejmuje działki I i J, które nie były zgłaszane do tego pakietu w 2005 roku, ani we wniosku z dnia 26 kwietnia 2006 r.

W dniu 30 listopada 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR nowy Plan Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2006-2008 /korekta poprzedniego/ opracowany przez doradcę Z. W. z Ośrodka Doradztwa Rolniczego w B. /k. 14 akt administracyjnych dotyczących 2006 r./.

W planie tym podano, że wariant P01b /łąki dwukośne/ może być realizowany na siedliskach świeżych i wilgotnych, zaliczonych do grupy łąk rajgrasowych oraz kaczeńcowych.

Według w/w doradcy wszystkie łąki zgłoszone przez wnioskodawcę do realizacji wariantu łąki dwukośne są położone na łagodnych stokach górskich powyżej 500 m n.p.m. Są to typowe wielogatunkowe łąki kośne na siedliskach świeżych. Przedmiotowe łąki są położone na terenie Parku Bieszczadzkiego oraz na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Sanu.

Na terenie Parku Bieszczadzkiego występują łąki świeże z dużym udziałem kostrzewy łąkowej i kupkówki, występują też gatunki chronione: podkolan biały, storczyk plamisty, gółka długoostrogowa.

Doradca stwierdził, że przedmiotowe łąki zgłoszone do realizacji wariantu półnaturalne łąki dwukośne powinny być koszone mechanicznie po 15 lipca, a po pierwszym pokosie powinny być przepasane bydłem, owcami i końmi zgodnie z opracowanym planem wypasów. Wypas po pierwszym pokosie powinien być przeprowadzony przy obsadzie nie większej niż 0,5 DJP /dla bydła/ i 0,3 DJP dla owiec. We wskazanym Planie jest zamieszczony plan wypasów.

Natomiast na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Sanu występują łąki świeże mietlicowe z występowaniem ziołorośli sitowych i mięty.

Występują też gatunki chronione: podkolan biały, storczyk plamisty, dziewięćsił bezłodygowy.

Łąki te dotychczas były wykaszane dwa razy w roku z przeznaczeniem na siano.

Pierwszy pokos na przełomie czerwca i lipca, drugi początkiem września.

Doradca zalecił koszenie mechaniczne po 1 lipca.

W opinii z dnia 30 października 2006 r., Wojewoda stwierdził, że przedstawiona przez A. M. działalność rolnośrodowiskowa na lata 2006-2008, obejmująca pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych na działce nr 9/8 położonej w miejscowości C., gmina L., w granicach Parku Krajobrazowego Doliny Sanu jest zgodna z celami ochrony tego Parku oraz celami ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazwą Bieszczady.

Z zaświadczeń z dnia 9 maja 2006 r. i 4 grudnia 2006 r. wydanych przez Bieszczadzki Park Narodowy w wynika, że A. M. prowadzi działalność rolną na gruntach o pow. 104,15 ha, położonych w miejscowości B., T., S., które to grunty dzierżawi od tego Parku.

W zaświadczeniach podano także, że przedłożony Plan Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2006-2008 jest zgodny z rocznymi zasadami ochronnymi oraz celami ochrony Bieszczadzkiego Parku Narodowego i najkorzystniejsze jest przeprowadzanie zabiegów ochronnych polegających na corocznym wykaszaniu traw z usunięciem biomasy, a po usunięciu biomasy tereny te powinny być przepasane i jest to zalecenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Sąd w tym wyroku zauważył, że odmowę przyznania płatności za realizację wariantu półnaturalne łąki dwukośne na obszarze 104,15 ha, organy motywowały następująco:

Zmiana wariantów w pakiecie utrzymanie łąk ekstensywnych może być uwzględniona tylko i wyłącznie w pierwszym roku realizacji i to pod warunkiem, że taka zmiana zostanie zgłoszona przez rolnika przed datą naliczenia płatności. Po zatwierdzeniu płatności i wydaniu decyzji na wniosek złożony po raz pierwszy, zmiany wariantów w ramach w/w pakietu nie mogą być uwzględniane, co wynika z książki procedur pt. Płatności z tytułu realizacji programu ronośrodowiskowego KP-611-2-ARiMR/3/z, która dokładnie opisuje przypadek zmiany wariantów w pakiecie utrzymanie łąk ekstensywnych.

Po drugie, to zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 2004r., pakiet P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych podzielony został na warianty, które odzwierciedlają rodzaje łąk, na których to dany wariant może być realizowany.

Poszczególne warianty są uzależnione od specyficznych warunków ekologicznych terenu właściwych tylko dla danego rodzaju łąki.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r., organ odwoławczy wymienił m. innymi art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm./, zwanej dalej ustawą z 2003 r. oraz § 1 ust. 3 i 4 oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia z 2004 r.

Sąd ocenił, że przedstawiona argumentacja orzekających organów nie ma wyraźnego potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawnych.

Sposób postępowania określony w książce procedur, nie może być stosowany, bowiem zawarte w niej reguły nie są źródłami prawa, mają one charakter wewnętrzny, co zresztą przyznał pełnomocnik organu na rozprawie sądowej.

Stosownie do art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które te akty ustanowiły.

Ustawa z 2003 r., nie zawiera unormowania w przedmiocie zmiany wariantów przy realizacji pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych i tym samym nie określa skutków finansowych dla rolnika w przypadku takiej zmiany. W art. 3 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy zawarta jest natomiast delegacja ustawowa obligująca Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską. Plan, o jakim mowa, ogłasza minister właściwy do spraw rozwoju wsi w drodze obwieszczenia w Monitorze Polskim /art. 3 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy/.

Z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2004 r. wynika, że realizacja pakietów, o jakich mowa w § 1 ust. 2 powinna być zgodna z planem działalności środowiskowej, zaś w przypadku realizacji pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych na obszarze m. innymi parku narodowego lub na obszarze Natura 2000, zgodność planu działalności rolnośrodowiskowej z planem ochrony danego obszaru powinna być potwierdzona stosownym zaświadczeniem przez dyrektora parku narodowego.

Sąd dalej wskazał: w zaświadczeniu z dnia 9 maja 2006 r. Dyrektor Bieszczadzkiego Parku Narodowego w stwierdził, że przedstawiony mu Plan Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2006-2008 jest zgodny z rocznymi zadaniami ochronnymi i celami ochrony Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Z Planu Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2006-2008, opracowanego przez doradcę Z. W. wynika, że łąki dzierżawione przez skarżącego położone na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego umiejscowione są na siedliskach świeżych i wilgotnych. Taka charakterystyka odpowiada wariantowi P01b, który dotyczy łąk dwukośnych, ekstensywnie użytkowanych, występujących na siedliskach świeżych i wilgotnych, zaliczonych do grupy łąk rajgrasowych oraz kaczeńcowych /por. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2004 r./.

Przytoczony w tym planie opis planowanych metod koszenia i zbioru ściętej trawy również odpowiada wariantowi P01b. Wskazany wariant zsynchronizowany jest z ochroną obszaru, na którym te łąki są położone, co potwierdził Dyrektor Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. wynika też, że realizacja pakietów oraz poszczególnych wariantów powinna być zgodna z planem działalności rolnośrodowiskowej. W takim stanie rzeczy orzekające organy przy ocenie zmiany wariantu w ramach pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych powinny przede wszystkim skupić się na ocenie planu działalności środowiskowej, czego nie uczyniły. Skoro tego planu nie kwestionowały, zatem argumentacja organu odwoławczego, iż zmiana wariantów w planach pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych uzależniona jest od warunków ekologicznych, które z kolei zależą od typu łąki, nie mogła stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania płatności, bowiem powyższe dowody wskazują, że zmiana wariantu jest dostosowana do warunków ekologicznych i typu łąki.

Z powyżej przedstawionej oceny prawnej Sądu wynika, że Sąd, wbrew stanowisku organu, wywiódł że zmiana wariantów w pakiecie utrzymania łąk ekstensywnych może być uwzględniona i że w realiach sprawy, skoro organy nie kwestionowały oceny planu działalności środowiskowej to argumentacja organu odwoławczego, że zmiana wariantów w ramach pakietu: utrzymanie łąk ekstensywnych uzależniona jest od warunków ekologicznych, które z kolei zależą od typu łąki, nie mogła stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania płatności, bowiem powyższe dowody wskazują, że zmiana wariantu jest dostosowana do warunków ekologicznych i typu łąki. Oznacza to, że Sąd przesądził, iż z opisanych dowodów wynika, że zmiana wariantu była dopuszczalna z punktu widzenia warunków ekologicznych (typ łąki). Oznacza to również, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy kwestia ta nie może być odmiennie oceniona niż uczynił to Sąd, a wszelkie odmienne próby oceny tych okoliczności i przeciwna ocena możliwości prawnej i faktycznej dokonania zmiany warianty musi być oceniona przez Sąd, w trakcie sądowej kontroli, legalności za bezskuteczną. Sąd podkreśla te konsekwencje prawne wynikające z art. 153 p.p.s.a. w aspekcie fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2009r., gdzie w uzasadnieniu (karta 5 uzasadnienia) organ wskazuje, że z uwagi na to, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 2004r. pakiet PO1 – utrzymanie łąk ekstensywnych podzielony został na warianty, natomiast warianty odzwierciedlają rodzaje łąk, na których to dany wariant może być realizowany i tak w odniesieniu do:

- warianty PO1a O2 półnatrualne łąki jednokośne – wykaszane mechanicznie – zaliczane są do niego: łąki bagienne, łąki trzęsicowe oraz murawy ciepłolubne,

- wariant PO1b – półnaturalne łąki dwukośne – zaliczane są do niego łąki występujące na siedliskach świeżych i wilgotnych, zaliczanych do grup łąk rajgrasowych oraz kaczeńcowych,

zatem w trakcie realizacji pakietu PO1 – utrzymanie łąk ekstensywnych, nie można dokonywać zmiany wariantów, ponieważ poszczególne warianty są uzależnione od specyficznych warunków ekologicznych terenu właściwych tylko dla danego rodzaju.

Powtórzyć należy, że kwestie te znajdują się już pod "ochroną prawną" wynikającą z art. 153 p.p.s.a., o czym Sąd wypowiedział się powyżej w uzasadnieniu. Również za bezskuteczną należy uznać dalszą argumentację organu, że Dyrektor Bieszczadzkiego Parku Narodowego i Wojewoda w swoich opiniach nie wskazują z jakimi typami łąk mamy do czynienia w stanie faktycznym sprawy; stwierdzają jedynie, że koszenie i usuwanie biomasy jest zgodne z celami ochrony danego obszaru. Bezskuteczność tych argumentów wynika z mocy art. 153 p.p.s.a. i z oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 12 grudnia 2007r., że dowody zgromadzone w postępowaniu wskazują, że zmiana wariantu jest dostosowana do warunków ekologicznych i typu łąk.

Powracając do omawianego wyroku z 12 grudnia 2007r. podkreślić należy, że uzasadnienie tego wyroku zawiera również wskazania co do dalszego postępowania, które to wskazania pozostają w adekwatnym związku z oceną prawną dokonaną przez Sąd. Mianowicie Sąd nakazał przy ponownym rozpatrywaniu sprawy sprawdzenie, czy zadania związane z realizacją w 2006r. wariantu PO1b, określone w Planie Działalności Środowiskowej na lata 2006 – 2008, zostały przez skarżącego zrealizowane i w zależności od tego wydania stosownej decyzji w przedmiocie płatności za realizację wymienionego wariantu na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 17 lutego 2009r. stwierdził, że "w 2006 roku beneficjent" realizuje wariant PO1b na powierzchni 112,09ha, z których 104,15ha w roku 2005 były zadeklarowane do wariantu PO1a 02" (graficznie zdanie to w decyzji zostało podkreślone). Dodał, że nie można w trakcie realizacji pakietu PO1 utrzymanie łąk ekstensywnych dokonywać zmian wariantów, ponieważ poszczególne warianty są uzależnione od specyficznych warunków ekonomicznych terenu właściwych tylko dla danego rodzaju łąk. Z przyczyn wyżej wywiedzionych to drugie stwierdzenie jest błędne, a organ I instancji w ten sposób naruszył art. 153 p.p.s.a.

Natomiast organ II instancji w zaskarżonej decyzji z dnia 22 maja 2009r., podał że skarżący realizuje w swoim gospodarstwie Plan Działalności Rolnośrodowiskowej sporządzony na lata 2005 – 2008 z deklaracją wariantu PO1a O2 – półnaturalne łąki jednokośne – wykaszane mechanicznie, co potwierdza wniosek złożony na rok gospodarczy 2007 oraz rejestr działalności rolnośrodowiskowej na rok 2007. W związku z powyższym, jak stwierdził organ II instancji, "prawidłowym wydaje się odmowa płatności (...)". Po raz kolejny powtórzyć należy, że Sąd wskazał w wyroku z 12 grudnia 2007r. konieczność sprawdzenia realizacji w 2006r. wariantu PO1b określony w planie działalności środowiskowej na lata 2006 – 2008. Przypomnieć należy, że według Planu Działalności Środowiskowej na lata 2006 – 2008 wszystkie łąki zgłoszone przez wnioskodawcę do realizacji wariantu łąki dwukośne są położone na łagodnych stokach górskich powyżej 500 m n.p.m. Są to typowe wielogatunkowe łąki kośne na siedliskach świeżych. Przedmiotowe łąki są położone na terenie Parku Bieszczadzkiego oraz na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Sanu.

Na terenie Parku Bieszczadzkiego występują łąki świeże z dużym udziałem kostrzewy łąkowej i kupkówki, występują tez gatunki chronione: podkolan biały, storczyk plamisty, gółka długoostrogowa.

Doradca stwierdził, że przedmiotowe łąki zgłoszone do realizacji wariantu półnaturalne łąki dwukośne powinny być koszone mechanicznie po 15 lipca, a po pierwszym pokosie powinny być przepasane bydłem, owcami i końmi zgodnie z opracowanym planem wypasów. Wypas po pierwszym pokosie powinien być przeprowadzony przy obsadzie nie większej niż 0,5 DJP /dla bydła/ i 0,3 DJP dla owiec. We wskazanym Planie jest zamieszczony plan wypasów.

Natomiast na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Sanu występują łąki świeże mietlicowe z występowaniem ziołorośli sitowych i mięty.

Występują też gatunki chronione: podkolan biały, storczyk planisty, dziewięćsił bezłodygowy.

Łąki te dotychczas były wykaszane dwa razy w roku z przeznaczeniem na siano.

Pierwszy pokos na przełomie czerwca i lipca, drugi początkiem września.

Doradca zalecił koszenie mechaniczne po 1 lipca.

Organ I instancji potwierdził, że skarżący w 2006r. realizował zadanie w wariancie PO1b na powierzchni 112,09ha.

Natomiast rozważania organu II instancji dotyczą wniosku na rok gospodarczy 2007 oraz rejestru działalności rolno-środowiskowej na rok 2007. Ponadto organ ogólnie powołuje się na te dowody bez wyjaśnienia dlaczego treść tych dowodów nie potwierdza, że skarżący w 2006r. nie realizował zadań związanych z wariantem PO1b. Sąd nie może dokonać kontroli tej oceny bo byłby zmuszony dokonywać własnej oceny tych dowodów, do czego nie jest uprawniony bo z mocy art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżone decyzje pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis ten przesądza, że Sąd nie dokonuje własnej oceny dowodów, ale kontroluje czy ocena dokonana przez organ nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Brak umotywowania przez organ swojego stanowiska w zakresie oceny wspomnianych dowodów uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli tej oceny. Organ aby skutecznie stwierdzić, że skarżący nie realizował w 2006r. zadań wynikających z wariantów PO1b musi w sposób konkretny wykazać, że wspomniane przez niego dowody potwierdzają, że skarżący nie realizował zadań wynikających z planu działalności środowiskowej na lata 2006 – 2008. Zauważyć należy, że użycie przez organ sformułowania: "wydaje się" wskazuje na brak przekonania organu co do prawidłowości dokonanej oceny dowodów.

Wątpliwości co do prawidłowości dokonanej oceny przez organ II instancji są tym większe, że organ I instancji dokonał w tym zakresie odmiennych ustaleń, z tym że z uwagi na wzięcie pod uwagę jeszcze innych okoliczności, nie wyciągnął z tych ustaleń prawidłowych wniosków.

Organ II instancji, w sposób oczywisty naruszając przepisy postępowania, nie odniósł się do odmiennych ustaleń organu I instancji (chodzi o realizację wariantu).

W tej sytuacji trafnie w skardze podniósł skarżący, że skoro wyrok sądu z 12 grudnia 2007r. znajduje się w obrocie prawnym, a organ nie wniósł od tego wyroku skargi kasacyjnej, to z mocy art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z tego wyroku.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Sąd nie zastosował arat. 152 p.p.s.a. będąc związanym oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 12 grudnia 2007r., że odmowa przyznania płatności za realizację wariantu PO1b na łąkach położonych na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego nie nadaje się do wstrzymania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy sprawdzą czy zadania związane z realizacją w 2006r. wariantu PO1b określone w planie działalności środowiskowej na lata 2006 – 2008 zostały przez skarżącego zrealizowane, przy czym swoje stanowisko w tym zakresie należycie, stosownie do przedstawionych wyżej uwag Sądu, uzasadnią. W zależności od wyniku poczynionych ustaleń organy wydadzą stosowną decyzję w przedmiocie płatności.

Sąd orzekł również o kosztach postępowania sądowego na które składają się: 200zł - uiszczony wpis od skargi, 240zł wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego – adwokata (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i kwota 17zł – opłata skarbowa od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa.