Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3369/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie", "strona skarżąca") zwróciło się do partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość (dalej: "partia polityczna", "podmiot zobowiązany") o udostępnienie informacji:

"1) o wszystkich umowach zawartych przez partię z kontrahentami od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku poprzez podanie strony każdej umowy, przedmiotu umowy, kwoty umowy oraz daty jej zawarcia;

2) historii rachunków bankowych partii ze wszystkich kont od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku;

3) skanów uchwał podjętych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku dotyczących wysokości składek wraz ze zmieniającymi uchwałami;

4) skanów umów i porozumień z innymi partiami politycznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, ruchami politycznymi zawartych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku".

Stowarzyszenie wniosło o przesłanie ww. informacji na podany adres e-mail.

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. (bez numeru) podmiot zobowiązany odmówił udostępnienia informacji przetworzonej, o której mowa w punkcie 1 wniosku, tj. informacji "o wszystkich umowach zawartych przez partię z kontrahentami od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku poprzez podanie strony każdej umowy, przedmiotu umowy, kwoty umowy oraz daty jej zawarcia". Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.".

W uzasadnieniu decyzji podmiot zobowiązany wskazał, że zawnioskowane dane stanowią w oczywisty sposób potencjalny efekt przetworzenia informacji.

Zaznaczył, że wygenerowanie zestawienia danych o wszystkich kontraktach zawartych przez Prawo i Sprawiedliwość z okresu ponad 1,5 roku, według wskazanych przez Stowarzyszenie parametrów, przekracza ramy normalnego sposobu korzystania z informacji publicznej. Wnioskowana informacja ma zatem charakter informacji przetworzonej.

Podmiot zobowiązany zauważył, że przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu adresata wniosku. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny.

Podmiot zobowiązany wskazał, że nie prowadzi zestawienia umów cywilnoprawnych według wskazanych przez Stowarzyszenie kryteriów. O ile Prawo i Sprawiedliwość stosuje się do rygorów ustawy o rachunkowości, ustawy o partiach politycznych, ustawy Kodeks wyborczy, o tyle ani te, ani inne ustawy nie przewidują obowiązku ewidencjonowania umów cywilnoprawnych zgodnie z kryteriami wskazanymi we wniosku. Uwzględnienie wniosku nie polegałoby wyłącznie na podjęciu przez Prawo i Sprawiedliwość automatycznych czynności, lecz wiązałoby się z koniecznością wyszukania dokumentów źródłowych z okresu 1,5 roku, odnalezienia ich w dokumentach archiwalnych (co wiąże się z koniecznością fizycznego przeglądu każdego kontraktu pod kątem weryfikacji, czy nie obejmuje go przedmiotowy zakres wniosku), wydobycia z tych dokumentów informacji ujętych w punkcie 1 wniosku, ich analiza pod kątem wyłączeń ustawowych, a następnie stworzenie zestawienia danych według wskazań Stowarzyszenia. Tego rodzaju działania nie mają charakteru automatycznego i muszą zostać poprzedzone złożonymi czynnościami analitycznymi, intelektualnymi, organizacyjnymi, technicznymi i biurowymi. Wykonanie tych czynności byłoby działaniem czasochłonnym, trwającym co najmniej kilka dni, dlatego też uznać należy, że ich wykonanie spowodowałoby zakłócenie normalnego funkcjonowania służb księgowych partii politycznej.

Zaznaczył również, że informacja prosta staje się informacją przetworzoną w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu czynności na informacji prostej powstaje nowa informacja, która nie była przedtem w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Informacją przetworzoną jest bowiem jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu danego podmiotu.

Na poparcie powyższego stanowiska podmiot zobowiązany powołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Dalej wskazał, iż udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe bez wykazania przez Stowarzyszenie, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Stowarzyszenie zostało poinformowane o konieczności wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, determinującej udzielenie, sporządzenie i udostępnienie informacji przetworzonej. Stowarzyszenie nie podjęło jednak nawet próby wykazania ww. przesłanki. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r., przesłanym drogą elektroniczną, poinformowało jedynie, że informacja objęta punktem 1 wniosku ma charakter informacji prostej.

Zatem wobec niewykazania istnienia przesłanki interesu publicznego, niezbędnej dla udostępnienia informacji przetworzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., istniały podstawy do odmowy udostępnienia ww. informacji w drodze decyzji.

Pismem z dnia 3 września 2021 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. zarzucając naruszenie:

- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa do informacji w sposób naruszający istotę tego uprawnienia w zakresie w jakim nie zachodzą przesłanki z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

- art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do odmowy jej udostępnienia wyrażone w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 i 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co w efekcie uniemożliwia prowadzenie debaty o finansach partii politycznych,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez partię polityczną, iż wnioskowana informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym nie podlega udostępnieniu ze względu na brak wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, podczas gdy informacja ta nie jest informacją publiczną przetworzoną, a co za tym idzie, nie może podlegać ograniczeniu,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 16 ust. 1 i 2 oraz 17 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w sytuacji, gdy okoliczność ta nie została w sposób dostateczny wyjaśniona ani należycie umotywowana, jak wymagają tego przepisy wskazane w niniejszym zarzucie.

W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy pomiotowi zobowiązanemu do ponownego rozpatrzenia; zasądzenie od pomiotu zobowiązanego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W motywach skargi Stowarzyszenie, odwołując się do poglądów orzecznictwa, podniosło w szczególności, że wnioskowana informacja (punkt 1 wniosku) nie stanowi informacji publicznej przetworzonej. Czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, uchwał, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji. W wyniku ich stosowania nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Ponadto czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie mogą się wiązać z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z obowiązku udostępnienia informacji, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej.

Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że podmiot zobowiązany stojąc na stanowisku, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, nie ustalił zakresu koniecznych prac związanych z jej udostępnieniem. Lakoniczne i ogólne uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że mogłoby być przywoływane praktycznie w każdej sprawie o udostępnienie informacji publicznej.

Stowarzyszenie podniosło również, że w przypadku gdy podmiot zobowiązany odmawia udostępnienia informacji publicznej ze względu na przetworzony charakter żądanej informacji, jest zobowiązany samodzielnie ocenić, czy nie zachodzi przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera takiej oceny.

W odpowiedzi na skargę partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość wniosła o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do argumentów skargi partia polityczna wskazała, że sprawozdania finansowe partii są jawne, powszechnie dostępne, a także badane przez biegłych rewidentów wskazywanych przez Państwową Komisję Wyborczą. Debata na temat finansów partii politycznych ma charakter permanentny, gdyż co roku wskutek publikacji rzeczonych sprawozdań podejmowana jest na nowo, bez żadnych ograniczeń.

Nadto partia polityczna wskazała, że udzielając odpowiedzi na wniosek, a następnie wydając decyzję, odnosiła się wyłącznie do aspektów faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. Zarówno na etapie pisma z dnia [...] lipca 2021 r., jak i zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., bardzo szczegółowo, kilkakrotnie wykazała zakres i katalog czynności niezbędnych dla wykonania wniosku, określając przy tym czasochłonność tego procesu i jego wpływ na normlane funkcjonowanie jednostki potencjalnie odpowiedzialnej za wykonanie wniosku. W zaskarżonej decyzji została wskazana podstawa prawna działania partii, rozstrzygnięcie oraz obszerne uzasadnienie z przywołaniem aktualnego orzecznictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Ustawa znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W związku z tym wskazać należy, że partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu, co wprost wynika z art. 4 ust. 2 i ust. 3 u.d.i.p.

Natomiast informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Musi ona przy tym dotyczyć sfery istniejących już danych i faktów i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przykładowy katalog zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Jest nią również informacja odnosząca się do partii politycznych jako podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.

W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA). Przy czym pojęcie "dokumentu" należy rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument w ogólności" należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Niewątpliwie prawo do uzyskania informacji publicznej dotyczy informacji o sprawach publicznych zawartych w dokumentach. Dotyczy to nie tylko informacji zawartych w dokumentach urzędowych (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.), ale również w dokumentach prywatnych. Należy bowiem odróżnić samą informację publiczną od zawierającego ją nośnika.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej finansowanie partii politycznych jest jawne. Powtórzenie tego przepisu stanowi art. 23a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2054), który formułuje zasadę jawności finansów partii odnosząc ją do źródeł finansowania. Z zasady tej wynika zakaz utajniania finansów partyjnych oraz odpowiadający mu nakaz ujawniania informacji finansowych o działalności partii. Jawność finansowania działalności partyjnej traktowana jest jako instrument zwalczania korupcji i innych negatywnych zjawisk, stwarzających zagrożenia dla stabilności politycznej państwa i demokratycznej gry wyborczej. Partie są zatem zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania.

Zagadnienie transparentności działania partii politycznych w zakresie ich finansowania przenosi się wprost na zagadnienie wydatkowania zgromadzonych przez partie środków finansowych. Dlatego też dane dotyczące umów zawartych przez te partie z innymi podmiotami (np. dotyczące przedmiotu tych umów i kosztów związanych z ich wykonaniem) mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, bowiem obrazują cel, na który dana partia wydaje określone środki finansowe. Powyższe zagadnienie, w kontekście przedmiotu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie budzi wątpliwości w świetle poglądów orzecznictwa (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 687/14, z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2497/16; z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt 29/19; publ. CBOSA).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wnioskowana w niniejszej sprawie informacja na temat danych dotyczących umów zawartych przez partię polityczną od dnia 1 stycznia do dnia wykonania wniosku (tj. danych obejmujących stronę umowy, przedmiot umowy, kwotę umowy, datę zawarcia umowy), ma walor informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, powyższe kwestie, co do zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wobec adresata wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz przedmiotu punktu 1 wniosku, nie były sporne w niniejszej sprawie.

Spór sprowadza się natomiast do kwestii charakteru wnioskowanej informacji publicznej - czy jest to informacja publiczna prosta (jak utrzymuje strona skarżąca) czy też przetworzona (jak twierdzi podmiot zobowiązany), której udostępnienie wymaga wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu.

W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że informacja publiczna przetworzona to informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1746/14; publ. CBOSA). W ten sposób staje się niejako nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści lub postaci, chociaż jej źródłem są materiały (informacje) znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15; publ. j.w.). Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych działań, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiąże się zatem z potrzebą odpowiedniego przetworzenia istniejących informacji, co jednak nie zawsze oznacza wytworzenie rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (np. zsumowaniu, zredagowaniu). A więc również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.). Jeżeli więc udostępnienie informacji prostych wymagałoby analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, to działania takie, z uwagi na wymagany nakład pracy, czasochłonność i w związku z tym zakłócenie normalnego toku pracy podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, stanowią podstawę przyjęcia, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną przetworzoną (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1362/17, publ. j.w.).

Przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego jest nieostra i musi być rozpatrywana przez pryzmat każdej konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 2302/00, publ. j.w.). Nie ulega jednak wątpliwości, że pojęcie interesu publicznego obejmuje interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 583/14 (publ. j.w.), każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, iż dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym bądź jest ono dla tego interesu istotne. Konieczne jest bowiem stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13, publ. j.w.). Interes publiczny odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa - podmiotów publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być ono szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator oceny, czy wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, publ. j.w.).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 2 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z uzasadnienia ww. decyzji nie wynika bowiem, z jakich konkretnie powodów podmiot zobowiązany przyjął, że wniosek z dnia [...] czerwca 2021 r. dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji ww. pojęcia, a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego.

Zaskarżona decyzja powinna zawierać argumenty przemawiające za przyjętą przez organ kwalifikacją żądanej informacji. Nie wystarczą w tym zakresie ogólne twierdzenia, lecz konieczne jest powołanie się na konkretne argumenty odnoszące się do zakresu zadań związanych z realizacją indywidualnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W zaskarżonej decyzji podmiot zobowiązany stwierdził m.in. iż "uwzględnienie wniosku (...) wiązałoby się z koniecznością wyszukania dokumentów źródłowych z okresu 1,5 roku, odnalezienia ich w dokumentach archiwalnych (tak naprawdę wiąże się to z koniecznością fizycznego przeglądu każdego kontraktu pod kątem weryfikacji, czy nie obejmuje go przedmiotowy zakres wniosku), wydobycia z tych dokumentów informacji ujętych w punkcie 1 wniosku, ich analiza pod kątem wyłączeń ustawowych, a następnie stworzenie zestawienia danych według wskazań Stowarzyszenia". Podmiot zobowiązany powołał się zatem w sposób bardzo ogólny na konieczność podjęcia ww. czynności stwierdzając jednocześnie, że będą one trwać "co najmniej kilka dni", co w konsekwencji spowodowałoby zakłócenie normalnego toku funkcjonowania służb księgowych.

Podmiot zobowiązany nie przedstawił jednak jakichkolwiek konkretnych danych na poparcie swego stanowiska w kwestii charakteru żądanej informacji. Nie wskazał w szczególności - choćby w przybliżeniu - liczby umów zawartych we wnioskowanym okresie. Nie wyjaśnił również jakimi zasobami ludzkimi dysponuje i ilu pracowników musiałby skierować do ww. zadań. Twierdzenia podmiotu zobowiązanego o potrzebie zaangażowania na co najmniej kilka dni służb księgowych i hipotetycznym negatywnym tego skutku dla funkcjonowania tej komórki organizacyjnej nie poddają się weryfikacji, bowiem nie są oparte na jakichkolwiek wymiernych danych. Przedstawiając tak ogólnikowe stanowisko podmiot zobowiązany w istocie nie wykazał, że objęta wnioskiem informacja publiczna ma charakter przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych, co jednak nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie administracyjnej. Wymogi uzasadnienia decyzji określa art. 107 § 3 k.p.a., mający zastosowanie na podstawie art. 16 ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, iż decyzja musi zwierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zaskarżona decyzja w istocie nie zawiera uzasadnienia faktycznego, nie odnosi się bowiem do okoliczności faktycznych rozpatrywanej, indywidualnej sprawy, lecz zawiera ogólne stwierdzenia dotyczące czynności, które - co do zasady - mogą być podejmowane przez adresata wniosku w przypadku udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.

W tej sytuacji stanowisko podmiotu zobowiązanego odnośnie przetworzonego charakteru informacji objętej punktem 1 wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. należy uznać za co najmniej przedwczesne. Zaskarżona decyzja nie zawiera przekonującej argumentacji dla przyjętego przez partię polityczną stanowiska co do kwalifikacji przedmiotu ww. wniosku. Decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art.11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Odnośnie stanowiska podmiotu zobowiązanego, iż Stowarzyszenie nie wykazało w toku postępowania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji wskazać należy, że na obecnym etapie kwestia ta nie miała przesądzającego znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Kluczowe pozostaje bowiem wyjaśnienie charakteru żądanej informacji publicznej (prosta czy przetworzona). Natomiast wykazanie (bądź nie) kwalifikowanego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będzie istotne w przypadku jednoznacznego wykazania przez podmiot zobowiązany, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna przetworzona.

Ponownie rozpatrując sprawę podmiot zobowiązany uwzględni dokonaną ocenę prawną. Nadto poczyni niezbędne ustalenia faktyczne w celu wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony. W zależności od poczynionych ustaleń podejmie stosowne czynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku.