Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 670/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.98
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art.70 ust.3
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie NSA Irena Kamińska del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2048/10 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia działki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2048/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] sierpnia 2010 r. Nr [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pkt 1 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [..] grudnia 1994 r. o wywłaszczeniu działki nr [..], obręb [..], b. gm. kat. P.C. w zakresie, w jakim nieruchomość wywłaszczona odpowiada obecnym działkom nr [..], nr [..], nr [..], nr [..] i nr [..] oraz stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa pkt 1 tej decyzji w zakresie w jakim nieruchomość wywłaszczona odpowiada obecnym działkom nr [..], nr [..], nr [..] i nr [..], a także stwierdzającą nieważność pkt 2 tej decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono, że Kierownik Urzędu Rejonowego w Krakowie powołaną decyzją z dnia [..] grudnia 1994 r., wydaną na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Kraków. nieruchomości będącej własnością J.W. stanowiącej działkę nr [..], o pow. 1 ha 34 a 06 m2, położonej w obrębie [..], b. gm. Kat. P.C., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], z której dalsze racjonalne korzystanie nie jest możliwe ze względu na przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów kanalizacji opadowej i przewodów kanalizacyjnych w projektowanym przedłużeniu ulicy. W pkt 2 decyzji orzeczono o odszkodowaniu na rzecz J.W. za przedmiotową nieruchomość w wysokości [..] zł, natomiast w pkt 3 tej decyzji orzeczono o zobowiązaniu Gminy Kraków do zapłaty ustalonego odszkodowania. W dniu 19 listopada 2008 r. J.W. wniósł do Wojewody Małopolskiego o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [..] grudnia 1994 r. i Wojewoda decyzją z dnia [..] grudnia 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [..] grudnia 1994 r. we wskazanym powyżej zakresie uznając, że kontrolowana decyzja została wydana niezgodnie z art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bowiem przeprowadzenie przewodów kanalizacji opadowej przez działkę nr [..] zostało dokonane na podstawie ugody z właścicielem nieruchomości, bez stosowanego zezwolenia właściwego organu rządowej administracji ogólnej. W wyniku wniesionego odwołania przez Gminę Miejską Kraków oraz przez I.P.-K., T.K., T. Z., K.F., a także przez A.K.-P., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [..] grudnia 2009 r. ze wskazaniem, że okoliczności ustalone w sprawie jednoznacznie potwierdzają, iż niemożność korzystania przez właściciela z nieruchomości nie była wynikiem założenia przewodów kanalizacji opadowej, a późniejszego zanieczyszczenia nieruchomości. Taka okoliczność wykluczała możliwość wywłaszczenia nieruchomości w trybie art. 70 ust. 3 ustawy, dlatego wszczęcie i prowadzenie postępowania o wywłaszczenie nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 70 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Wywłaszczona nieruchomość stanowiąca działkę nr [..] odpowiada obecnie działkom nr [..], nr [..], nr [..], nr [..], nr [..], nr [..], nr [..], nr [..] oraz nr [..]. Właścicielem działki nr [..] jest Gmina Kraków i działka ta znajduje się w pasie drogowym drogi wewnętrznej ulicy [..]. Działka [..] stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] w K.. Właścicielem działki nr [..] jest Gmina Kraków i działka ta znajduje się w pasie drogowym drogi wewnętrznej ulicy [..]. Działka nr [..] stanowi współwłasność w częściach ułamkowych właścicieli wyodrębnionych lokali w budynkach oraz garaży posadowionych na tym gruncie. Działki nr [..] i nr [..], powstałe po podziale działki nr [..], stanowią własność Gminy Kraków, jak również działki nr [..], [..] i [..], powstałe po podziale działki nr [..], stanowią własność Gminy Kraków. Ponadto działki nr [..] i nr [..] znajdują się w pasie drogowym ul. [..] będącej drogą publiczną - powiatową. W stosunku do działek nr [..] i nr [..], stanowiących własność osób trzecich na podstawie aktów notarialnych, wystąpiły zatem nieodwracalne skutki prawne. Również w odniesieniu do działek nr [..] i nr [..] stanowiących drogę powiatową, nie można stwierdzić nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r. o wywłaszczeniu. Jeżeli zaś brak jest podstaw do wywłaszczenia, to również brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania z tego tytułu. Natomiast działki wchodzące w skład dróg wewnętrznych nie są objęte działaniem ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, co oznacza, że nie należą one do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie prawnym, dlatego w odniesieniu do działek nr [..] i nr [..] brak jest przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r.

Oddalając skargę Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 września 2011 r. stwierdził, że zastosowanie trybu wywłaszczenia z art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w sprawie nie zaistniała przesłanka wywłaszczenia wynikająca z tego przepisu, a mianowicie przesłanka niemożności dalszego racjonalnego korzystania z nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe w związku z założeniem i przeprowadzeniem na tej nieruchomości przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 70 ust. 1 ustawy. W decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r. wskazano, że przedmiotowa nieruchomość stała się składowiskiem ziemi, gruzu i zużytych elementów żelbetowych dla prowadzonych w sąsiedztwie robót budowlanych w osiedlu mieszkaniowym M. i osiedlu domków jednorodzinnych przy ul. [..]. W świetle zaś opisanego stanu nieruchomości, faktu docelowego przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. pod planowaną budowę przedłużenia ul. [..], biegły uznał, że rekultywacja wspomnianego terenu dla celów rolniczych jest nieopłacalna i ekonomicznie nieuzasadniona. Zatem teren ten winien być wykupiony przez Gminę z uwagi na komunalny charakter zrealizowanych i planowanych na działce inwestycji. Z akt sprawy wynika również, że przywrócenie terenu nieruchomości do stanu pierwotnego w wyniku składowania na nim gruzu i zanieczyszczenia go ziemią niewiadomego pochodzenia, będzie stanowiło problem finansowy dla Urzędu Miasta Krakowa. W piśmie K.D.I. O. I z dnia [..] stycznia 1994 r. wskazano, że przewidywana kwota na rekultywację nieruchomości może okazać się zbyt mała. Wskazane okoliczności przeczą, jakoby niemożność dalszego racjonalnego korzystania z nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe miała związek z założeniem i przeprowadzeniem na tej nieruchomości przewodów kanalizacji opadowej do oś. M.-Z. i przewodów kanalizacji sanitarnej w projektowanym na przedmiotowej nieruchomości przedłużeniu ulicy [..]. Nie może być w sprawie uznany za determinujący prawidłowość wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego wniosek J.W. z dnia [..] października 1993 r. o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., ponieważ rolą organu było dokładne ustalenie zaistnienia przesłanek wywłaszczenia, tym bardziej, że we wniosku wskazano, że działki straciły jakąkolwiek wartość użytkową na skutek sąsiadujących z nimi inwestycji oraz na skutek tego, że w planach przestrzennych zagospodarowania terenu przewidziane są pod pas zieleni, drogę osiedlową i drogę ogólnomiejską. W tej sytuacji prawidłowo organy oceniły, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [..] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, skoro w sprawie nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 70 ust. 3 ustawy, tj. niemożność dalszego racjonalnego korzystania z nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe w związku z założeniem i przeprowadzeniem na tej nieruchomości przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 70 ust. 1 ustawy. Zgodne z prawem pozostają także ustalenia organów co do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. Akta sprawy potwierdzają, że w stosunku do działek nr [..] (własność Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] w K.) oraz nr [..] (współwłasność w częściach ułamkowych właścicieli wyodrębnionych lokali w budynkach oraz garaży posadowionych na tym gruncie) nastąpiły takie zdarzenia prawne, których skutków organ administracji nie może usunąć mocą własnych orzeczeń. Działki te stanowią własność osób trzecich, a przeniesienie praw do nieruchomości nastąpiło w drodze czynności cywilnoprawnych dokonanych w formie aktu notarialnego. W odniesieniu do działek zajętych pod drogę powiatową – nr [..] i nr [..], prawidłowo organy przyjęły, że nie można stwierdzić nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r., ponieważ według art. 2 a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) drogi powiatowe stanowią własność samorządu powiatu. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Zgodzić się trzeba też z organem, że jeżeli brak jest podstaw do wywłaszczenia, to również brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania z tego tytułu. Brak jest natomiast przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r. w odniesieniu do działek zajętych pod drogi wewnętrzne (działki nr [..] i nr [..]), gdyż nie są one objęte działaniem ustawy o drogach publicznych i co za tym idzie nie należą do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie prawnym.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2048/10 Gmina Miejska Kraków zarzuciła naruszenie:

- art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do wywłaszczenia nieruchomości na podstawie tego przepisu, podczas gdy z całości akt sprawy wynika, iż przyczyną, z powodu której powstała niemożność wykorzystywania nieruchomości na dotychczasowe cele było założenie przewodów kanalizacji oraz kanalizacji opadowej, a okoliczność ta uzasadniała wywłaszczenie nieruchomości na podstawie art. 70 ust 3 powołanej ustawy,

- art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) przez błędną wykładnię i niezastosowanie, poprzez przyjęcie, iż w stosunku do działki [..] nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, a zatem brak było przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do tej działki, podczas gdy nieruchomość ta była przedmiotem obrotu prawnego i ostatecznie podstawą nabycia własności nieruchomości przez Gminę Miejską Kraków był wskazany przepis, a nie decyzja o wywłaszczeniu,

- art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez błędną wykładnię i niezastosowanie, poprzez przyjęcie, iż w stosunku do działek oznaczonych nr [..] i nr [..] wykorzystywanych pod drogi wewnętrzne nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, a zatem brak było przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do tych działek, podczas gdy nieruchomości te zaliczyć należy do dróg publicznych jako, że połączone są z siecią dróg publicznych i są ogólnodostępne, a zatem w stosunku do tych nieruchomości zaszły nieodwracalne skutki prawne i tym samym brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do tych działek.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zebranie w sprawie dowody bezsprzecznie świadczą o tym, iż przyczyną niemożności korzystania przez J.W. w dotychczasowy sposób z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] obręb [..] N.H. było przeprowadzenie w jej granicach przewodów kanalizacyjnych w ramach inwestycji "Kanalizacja do os. M.-Z.". Okoliczności powołane przez Sąd świadczą tylko o tym, że nieruchomość J.W. została zdewastowana, a jej rekultywacja dla celów rolniczych jest nieopłacalna i ekonomicznie nieuzasadniona. Przytoczony przez Sąd fragment wniosku J.W. o wywłaszczenie nie przesądza o tym, co było przyczyną utraty przez jego nieruchomość cech gruntu rolnego, zwłaszcza że w końcowej części tego wniosku znajduje się zapis o wybudowaniu na działce kolektora opadowego, co uniemożliwia "racjonalne użytkowanie działki jako gruntu rolnego". Zebrane w toku postępowania administracyjnego dokumenty jednoznacznie wskazują, że działka nr [..] obręb [..] N.H. wykorzystywana przez J.W. pod uprawy rolno-ogrodnicze została zajęta za jego zgodą pod budowę kanalizacji w związku z realizacją inwestycji "Kanalizacja do os. M.-Z" i na skutek przeprowadzenia na tej nieruchomości przewodów kanalizacyjnych właściciel utracił możliwość dalszego racjonalnego korzystania z niej na cele dotychczasowe. Z przedmiotowego gruntu ściągnięto i wywieziono humus, co stanowiło etap realizacji inwestycji, ale i pierwotną przyczynę utraty przez nieruchomość swych walorów jako gruntu rolnego. Inwestycja zakończyła się wybudowaniem na nieruchomości kolektora opadowego, którego studzienki zostały posadowione na poziomie wyższym od pierwotnego poziomu gruntu. Jak zauważył J.W. we wniosku o wywłaszczenie "rzędne klap dostosowano do projektowanej rzędnej jezdni". Urządzenie na działce nr [..] składowiska ziemi, gruzu i zużytych elementów żelbetonowych dla prowadzonych w sąsiedztwie robót budowlanych nastąpiło już po zrealizowaniu inwestycji i dopełniło jedynie jej skutki. Organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe miał zatem podstawy do uwzględnienia wniosku J.W. o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a tym samym nie dopuścił się jego naruszenia. Sąd I instancji w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska, iż naruszenie art. 70 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ma charakter rażący w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. O braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 156 §1 i §2 kpa świadczy okoliczność, iż Minister Infrastruktury, w oparciu o ten sam materiał dowodowy i stan prawny sprawy przyjął zupełnie inną od Sądu I instancji argumentację prowadzącą do błędnego wniosku, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [..] grudnia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji w części, a w pozostałej części orzeczeniem, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze, gdyż prowadzi ono w konsekwencji do odstąpienia w konkretnej sprawie od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Wywłaszczenie nieruchomości składającej się z działki nr [..] obr.[..] N.H. nastąpiło na wniosek właściciela złożony na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który został potwierdzony pismem J.W. z dnia [..] września 1994 r. J.W. brał czynny udział w postępowaniu wywłaszczeniowym, a od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [..] grudnia 1994 r. nie złożył odwołania. Decyzja ta czyniła zadość żądaniu J.W. o wywłaszczenie działki nr [..] obr. [..] jedn.ewid. N.H., została przez niego w całości zaakceptowana i stała się ostateczna w dniu [..] grudnia 1994 r. Nie można zatem przyjąć, że w związku z jej wydaniem doszło do powstania stanu niemożliwego do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności jako przesłanki warunkującej uznanie decyzji administracyjnej za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. Ostatnio pojawiły się orzeczenia, które prezentują nową wykładnię pojęcia drogi publicznej, zgodnie z którą przy kwalifikowaniu danej drogi do drogi publicznej decydujące znaczenie powinna mieć forma wykorzystania i sposób użytkowania danej drogi, a nie jej administracyjna klasyfikacja. Drogi połączone z siecią dróg publicznych, a przede wszystkim nieprzeznaczone do wyłącznego użytku mieszkańców zamkniętego osiedla, lecz ogólnodostępne, służące nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, którzy mogą korzystać z nich na podobnych zasadach jak z dróg wybudowanych i utrzymywanych przez samorząd lub inny podmiot publiczny należy zaliczyć do dróg publicznych. Na dzień wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury, tj. na dzień [..] sierpnia 2010 r. ulica [..] była drogą ogólnodostępną i stanowiła jedyne połączenie z ulicą [..] (o niewątpliwym statusie drogi publicznej) dla wszystkich osób chcących dojechać do kilkunastu budynków wielorodzinnych i jednorodzinnych usytuowanych przy kilku ulicach dochodzących do ulicy [..]. Gmina Miejska Kraków jako właściciel nieruchomości wchodzących w jej skład miała obowiązek jej utrzymywania. Przyjmując, iż o charakterze drogi decyduje przede wszystkim forma wykorzystania i sposób użytkowania należy uznać, że ulica [..] w K. miała charakter drogi publicznej. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych drogi takie (w całości czy w części) nie mogą stanowić własności osób prywatnych. W związku z tym, jeżeli na wywłaszczonej nieruchomości zostanie urządzona droga publiczna - w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości w trybie art. 156 §1 kpa - nie można orzec o stwierdzeniu nieważności takiej decyzji wskutek zaistnienia przesłanki negatywnej określonej w art. 156 §2 kpa, tj. powstania nieodwracalnych skutków prawnych. W tej sytuacji - zakładając, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [..] grudnia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa - nie można było stwierdzić nieważności tej decyzji w stosunku do działki nr [..] jako wchodzącej w skład drogi publicznej ulicy [..] w K. Natomiast działka nr [..] obr. [..] jedn. ewid. K.-N.H. znajduje się w pasie drogowym ul. [..]. Na dzień [..] sierpnia 2010 r. droga ta miała wszelkie cechy drogi publicznej w znaczeniu funkcjonalnym - była własnością Gminy Miejskiej Kraków, była ogólnodostępna i poprzez ulicę [..] stanowiła jedyny dojazd do ulicy [..]. Dlatego też także w stosunku do tej działki nie można było stwierdzić nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1994 r. z uwagi na powstanie nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 §2 kpa. Ponadto w odniesieniu do tej działki na zaistnienie przesłanki z 156 §2 kpa wskazuje również fakt, że nieruchomość ta była po wywłaszczeniu przedmiotem obrotu prawnego. Działka nr [..] obr. [..] jedn. ewid. K.-N.H. powstała z podziału działki nr [..] obr. [..] jedn. ewid. K.-N.H. Działka nr [..] po wywłaszczeniu została na mocy umowy - aktu notarialnego z dnia [..] lipca 1997 r. Rep. Nr [..] sprzedana przez Gminę Kraków M.S.M.H. w K. i przeniesiona. Decyzją z dnia [..] stycznia 1999 r. Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził podział m.in. działki nr [..] obr. [..] jedn. ewid. K.-N.H. na działki nr [..], [..] i [..] i wskazał, że działka nr [..] jako działka przeznaczona pod drogę przeszła na własność Gminy Kraków w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Działka nr [..] została odłączona z KW [..] i przeniesiona do KW [..]. w której jako właściciela ujawniono Gminę Kraków na podstawie wskazanej decyzji o podziale. Postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2011 r. Sąd Rejonowy dla K.-P. w Krakowie oddalił wniosek J.W. o założenie nowej księgi wieczystej dla działki nr [..] i wpis prawa własności na rzecz wnioskodawcy. W uzasadnieniu sąd stwierdził, iż J.W. przedłożył tylko dokumenty (decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] sierpnia 2010 r.) na okoliczność, że na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu "Gmina Kraków nie nabyła własności przedmiotowych działek, jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność, że Gminie nie przysługuje prawo własności do przedmiotowej działki na podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Działka nr [..] nadal więc figuruje w tej księdze wieczystej, gdzie w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina Kraków na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [..] stycznia 1999 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J.W. wniósł o jej oddalenie popierając argumentację zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi nieporozumienie, skoro Sąd ten w żadnym miejscu zaskarżonego wyroku nie powołał tych przepisów prawa. Nie mógł zatem – jak twierdzi skarżący kasacyjnie – dokonać błędnej wykładni tych przepisów zwłaszcza, gdy w dalszej części skargi kasacyjnej zarzucono także ich niezastosowanie. W myśl art. 174 pk1 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzut kasacyjny niezastosowania wskazanych przepisów nie spełnia zatem wymagań określonych w powołanym art. 174 pkt 1 ppsa.

Również zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, iż przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w przypadku literalnie w nim określonym. Nie można zatem czynić Sądowi zarzutu dokonania błędnej wykładni tego przepisu, skoro jego wywłaszczeniowy charakter nie uprawniał do dokonywania rozszerzającej wykładni.

Z tego względu Sąd pierwszej instancji właściwie uznał, iż okoliczności faktyczne zaistniałe na nieruchomości po założeniu na niej przewodów kanalizacyjnych, przy należytym i wystarczającym ich udokumentowaniu, nie spełniały ustawowego warunku uzasadniającego wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Z art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu wynika bowiem, że jeżeli założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń uniemożliwia dalsze racjonalne korzystanie z nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe, nieruchomość podlega wywłaszczeniu w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie ustalono, iż wywłaszczenie nastąpiło na skutek późniejszych działań na gruncie nie wynikających z założenia na nim przewodów kanalizacyjnych, jako inwestycji, która mogłaby uzasadniać zastosowanie omawianego art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu.

Skarżący kasacyjnie upatruje zatem niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu w błędnym ustaleniu stanu faktycznego, jednak w żaden sposób nie sformułował i nie udokumentował zarzutu kasacyjnego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, których naruszenie mogło doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.