Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 534/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Sędziowie: NSA Marek Kołaczek NSA Eugeniusz Christ Protokolant: Anna Charchuła po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Spółki z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał za niezasadny zarzut Przedsiębiorstwa "A" Spółki z o.o. z siedzibą w S. w części dotyczącej zastosowania byt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 123 k.p.a. oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.).

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny, podkreślając w tych ramach, iż w oparciu o decyzje wymiarowe wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. w kwocie [...] zł oraz z tytułu odsetek od tych zaległości w kwocie [...] zł.

Wyjaśniono dalej, iż zawiadomieniem z dnia [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki ulokowanego w[...].

Następnie organ wskazał, iż w dniu [...] Spółka "A" skierowała do organu egzekucyjnego pismo – uznane jako zarzuty na prowadzone postępowanie, w którym wskazała m.in., na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Mając na uwadze treść powyższego pisma, Naczelnik Urzędu Skarbowego w pierwszej kolejności podniósł, iż art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera katalog enumeratywnie wyliczonych podstaw do wniesienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podniósł, iż organ egzekucyjny związany jest ustawowym katalogiem środków (art. 1a pkt 12 tej ustawy) i musi z nich wybrać środek, który w sposób bezpośredni pozwoli na realizację obowiązku. Organ zwrócił uwagę, iż zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego jest środkiem spełniającym wszystkie zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na to postępowanie Przedsiębiorstwo "A" zarzuciło organowi egzekucyjnemu podjęcie działań zmierzających do doprowadzenia firmy do upadłości, pomimo iż czyni ono starania w celu utrzymania się na rynku. Spółka powołała się nadto na rządowy program likwidacji bezrobocia i wzrostu potencjału gospodarczego, czemu winien sprzyjać "urząd przyjaznemu podatnikowi".

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zażalenia i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Dodatkowo organ zażaleniowy podniósł, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Podkreślono przy tym, iż wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane w konkretnym przypadku, powinien zostać dokonany przez organ egzekucyjny w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych.

Organ zażaleniowy wskazał dalej, iż oceniając stopień uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego należy również mieć na uwadze całość okoliczności sprawy, a w niniejszym przypadku fakt, iż zajęcie rachunku bankowego jest jedynym zastosowanym dotąd środkiem egzekucyjnym, z którego dotychczas nie uzyskano żadnej kwoty. W tej sytuacji, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, mając na uwadze przepisy art. 81 § 4 i § 5 ustawy egzekucyjnej – trudno mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 84 § 4 tej ustawy zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania.

W końcowej części uzasadnienia organ poinformował, iż postanowieniem z dnia [...] nr [...] postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone na wniosek wierzyciela.

Postanowienie to Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc generalnie zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Strona skarżąca wskazywała na bardzo trudną sytuację finansową firmy i działania organów skarbowych (dokonujących wpisów hipotecznych), które odstraszały potencjalnych nabywców posiadanych nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo zauważył, iż podjęcie przez wierzyciela działań mających na celu doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku określonego w decyzji organu podatkowego jest ustawowym obowiązkiem wierzyciela, wynikającym z art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Dodatkowo na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. Prezes skarżącej Spółki – E. E. podtrzymał skargę i potwierdził, iż zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych z za 1999 r. zostały rozłożone na raty, które są na bieżąco regulowane.

Pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę dodając, że w związku z przystąpieniem strony skarżącej do układu ratalnego obejmującego przedmiotowe zaległości, postanowieniem z dnia [...] postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić przede wszystkim należy, iż podstawowym zadaniem organów egzekucyjnych jest ściągnięcie od zobowiązanego dochodzonych zaległości. Strona skarżąca wskazuje jednakże na zastosowanie przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) w sytuacji, gdy firma znajduje się w trudnej sytuacji finansowej (jak podano na rozprawie: z powodu niesolidności kontahentów zalegającymi z płatnościami ).

Wyjaśnić więc należy, iż art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego obrazy miały dopuścić się organy podatkowe, stanowi, iż organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści cyt. przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru.

W rozpatrywanej sprawie jedynym źródłem wykonania obowiązku z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. były spodziewane środki pieniężne z realizacji zajęcia rachunku bankowego. Z analizy akt sprawy wynika, iż wpisy hipoteczne na nieruchomościach posiadanych przez stronę dotyczyły innych zobowiązań podatnika niż wynikające z przedmiotowych tytułów wykonawczych, a nie znany był organowi egzekucyjnemu pozostały majątek Spółki, którego zajęcie zaspokoiłoby wierzyciela w zakresie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r.

Zasadnie więc w stosunku do skarżącej Spółki zastosowano zajęcie rachunku bankowego, będącego, jak wynika z akt sprawy, jedynym środkiem egzekucyjnym, którego zastosowanie mogło okazać się skuteczne.

W tej sytuacji zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, naruszenia zasady celowości działania, zastosowania represji wobec dłużnika nie znajdują uzasadnienia.

Na marginesie należy zauważyć, iż w chwili obecnej postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone, wskutek jego zawieszenia. Skoro więc strona skarżąca przystąpiła do układu ratalnego i z niego się wywiązuje – to nie zachodzi konieczność przymusowego egzekwowania przedmiotowej wierzytelności z rachunki bankowego. Oznacza to, że skarżąca Spółka po spełnieniu wymaganego zobowiązania będzie mogła skutecznie domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W sumie zatem, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko organu egzekucyjnego drugiej instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).