Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 230/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 224
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. S. A. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego we W. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu T. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 237/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] (dalej: Rektor, organ drugiej instancji) oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego (dalej: Dziekan, organ pierwszej instancji) z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia R. S. A. (dalej: strona, skarżący) z listy studentów.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że decyzja o skreśleniu z listy studentów

w oparciu o zastosowaną przesłankę z art. 190 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo

o szkolnictwie wyższym ma charakter uznaniowy. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Oznacza to m.in. konieczność ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w zakresie odnoszącym się do przesłanek skreślenia z listy studentów, a następnie dokonania oceny ich zaistnienia w danej sprawie. Decyzja uznaniowa winna zostać również wyczerpująco uzasadniona z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych oraz zarzutów strony. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – wydane decyzje nie spełniały opisanych wymagań. Poza stwierdzeniem, że skarżący nie czyni postępów w nauce, organ pierwszej instancji nie przytoczył żadnych faktów, które by to potwierdzały. Podobnie uczynił organ odwoławczy, który wskazał jedynie na brak uzyskania zaliczenia semestru/roku

i niedochowanie terminu zaliczenia dwóch przedmiotów. Organy nie wzięły jednak pod uwagę okoliczności, w jakich do tego doszło. W szczególności nie zrobił tego organ drugiej instancji, który był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia całej sprawy,

w tym także odniesienia się do zarzutów skarżącego (zagubienie indeksu, choroba). Ponadto organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w sprawie.

Z tych powodów Sąd uznał, że organy obu instancji nie rozpatrzyły sprawy wszechstronnie, nie zastosowały się do obowiązku wyczerpującego rozważenia

i oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie ujęły kwestii istotnych

w uzasadnieniach wydanych decyzji. Naruszyły tym samym art. 7 – 10, art. 77 § 1, art. 80 – 81 oraz art. 107 § k.p.a.

W ocenie Sądu, niezasadne okazały się natomiast zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz doręczenia decyzji.

Określając wskazania co do dalszego procedowania Sąd podał, że organy będą miały na względzie zaprezentowane w uzasadnieniu wywody oraz dokonają wnikliwej analizy sytuacji zdrowotnej skarżącego. Ustalenia organów winny zostać następnie odzwierciedlone w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a.

Odpis prawomocnego wyroku z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został nadany na adres organu w dniu 21 listopada 2017 r. Skarżący – na swój wniosek – otrzymał zaś odpis prawomocnego wyroku w dniu 14 grudnia 2017 r. (k. [...] i [...] akt sprawy IV SA/Wr 237/17).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Dziekan Wydziału Lekarskiego, działając m. in. na podstawie art. 160 ust. 1, art. 190 ust. 2 pkt 1, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183) - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 26 ust. 5, § 27 ust. 2, § 30 ust. 2, § 35 ust. 3 pkt 1, § 36 ust. 2, § 50 ust. 3 pkt 1 i 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego we W. od roku akademickiego 2015/2016 (uchwała Senatu Uniwersytetu Medycznego we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]), skreślił skarżącego z listy studentów III roku/5 semestru kierunku lekarskiego z powodu braku postępów w nauce poprzez niezaliczenie przedmiotów: [...], [...], [...] oraz wskutek nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie i nieuzyskania zezwolenia na wpis warunkowy lub powtarzanie semestru/roku.

W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił przebieg kształcenia każdego

z przedmiotów, których skarżący nie zaliczył oraz podkreślił, że wyczerpał on już – dopuszczoną w § [...] ust. [...] regulaminu studiów – możliwość dwukrotnego uzyskania zgody w ciągu całego okresu studiów na powtarzanie semestru/roku (chyba, że przyczyną niezaliczenia przedmiotu była długotrwała choroba lub inny ważny wypadek losowy) i miało to miejsce w roku akademickim 2012/2013 oraz 2014/2015.

Poza tym organ dodał, że uzyskanie wpisu warunkowego jest niemożliwe jeśli student nie zaliczył więcej niż dwóch przedmiotów (§ [...] ust. [...] pkt [...] regulaminu studiów). Skarżący zaś nie zaliczył aż trzech przedmiotów.

Organ wskazał również, że w interesie społecznym leży zapewnienie najwyższej jakości kształcenia przyszłych lekarzy. Nie jest więc zasadne umożliwienie zdobycia dyplomu przez osoby, które mimo wielokrotnych prób, nie są w stanie osiągnąć zadowalających wyników w nauce i wywiązywać się ze swoich zobowiązań względem uczelni. W takiej sytuacji interes skarżącego w uzyskaniu zgody na kontynuowanie studiów stoi w sprzeczności z interesem społecznym w postaci wykształcenia kompetentnych i sumiennych absolwentów medycyny.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wyjaśnił, że brak indeksu nie stanowił podstawy odmowy zaliczenia któregokolwiek z wymienionych przedmiotów. Podobnie jak i jego kłopoty zdrowotne, albowiem każdorazowo otrzymywał on zgodę na zmianę terminu zaliczenia.

Mając na względzie powyższe okoliczności organ uznał, że decyzja

o skreśleniu skarżącego z listy studentów była zasadna.

Przedmiotowa decyzja, sporządzona w języku polskim, została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r.

Pismem nadanym w dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się o wydanie mu decyzji sporządzonej w języku angielskim. Decyzję przetłumaczoną przez tłumacza przysięgłego na język angielski skarżący podjął w dniu [...] stycznia 2018 r. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., nadanym w dniu [...] stycznia 2018 r., skarżący odwołał się od decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Oba pisma zostały sporządzone w języku angielskim.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 27 Konstytucji oraz art. 4 i art. 5 ustawy o języku polskim, wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni tłumaczenia przysięgłego sporządzonych i wniesionych przez niego pism z dnia [...] i [...] stycznia 2018 r. pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. Skarżący podjął wezwanie w dniu [...] marca 2018 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2018 r. organ poinformował skarżącego

o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, a pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. pouczył go o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Pismami z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2018 r., sporządzonymi w języku angielskim, skarżący zwrócił się o przetłumaczenie wezwania organu z dnia [...] marca 2018 r. oraz niezwłoczne rozpoznanie jego odwołania.

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018 r., Rektor, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pozostawił bez rozpatrzenia podania strony z dnia [...] i [...] stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu organ podał, że pisma strony były sporządzone w języku angielskim, a jak wynika z Konstytucji językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Zgodnie z ustawą o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim. Regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom. Wyłączenia określone w art. 11 pkt 3 ustawy

o języku polskim dotyczą działalności dydaktycznej i naukowej szkół wyższych, a nie dokonywanych przez nie czynności administracyjnych. Dlatego też skarżący został wezwany do przedstawienia tłumaczenia przysięgłego złożonych dokumentów.

A w związku z tym, że wskazanego tłumaczenia nie przedłożył, wniesione podania należało – zdaniem organu – pozostawić bez rozpoznania.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący – powołując się na art. 37 k.p.a. – wniósł do Rektora ponaglenie na jego bezczynność poprzez pozostawienie wniesionych podań z dnia [...] i [...] stycznia 2018 r. bez rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Rektor po rozpatrzeniu powyższego ponaglenia – zakwalifikowanego jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – uznał je za nieuzasadnione oraz odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację o konieczności sporządzania pism w postępowaniu w języku polskim oraz podkreślił, że przewidziane w ustawie wyjątki (art. 11 pkt 3 ustawy o języku polskim) dotyczą jedynie działalności dydaktycznej, którą należy wyraźnie odróżnić od działalności administracyjnej. Czynności dokonywane w tym zakresie obejmują zaś m.in. prowadzenie postępowań administracyjnych w indywidualnych sprawach studentów. Organ zaznaczył również, że decyzja o skreśleniu z listy studentów nr [...] została wydana w języku polskim, a jej przetłumaczenie na język angielski odbyło się dopiero na wniosek studenta.

Powyższe postanowienie, zawierające pouczenie o prawie do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej, zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2018 r.

W dniu 1 września 2018 r. skarżący nadał skargę do tutejszego Sądu

w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 237/17 zarzucając nieotrzymanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz niepowiadomienie wszystkich jego stron, nieprawidłowe doręczanie pism, brak odpowiedniej podstawy do skreślenia z listy studentów, uniemożliwianie uczęszczania na zajęcia i wglądu do pracy egzaminacyjnej, a także zagubienie i przetrzymywanie indeksu.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonej decyzji", uzyskanie dostępu do napisanych prac, przywrócenie na listę studentów oraz przyznanie odszkodowania.

Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 453/18 jako skarga na decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...].

Zarządzeniem Sędziego z dnia 27 października 2018 r. wezwano skarżącego do podania, czy przedmiotem wniesionej przez niego skargi jest decyzja wydana

w pierwszej instancji przez Dziekana z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], czy bezczynność Rektora w rozpatrzeniu odwołania skarżącego od w/w decyzji Dziekana z dnia [...] grudnia 2017 r., w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że przedmiotem skargi pozostaje wyłącznie decyzja Dziekana z dnia [...] grudnia 2017 r.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżący wskazał, że przedmiotem jego skargi jest decyzja wydana w pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] oraz bezczynność Rektora w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dziekana z dnia [...] grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, że skarżący nie dopełnił niezbędnych formalności, od których dokonania jest uzależnione rozstrzygnięcie sprawy - w postaci przedłożenia odwołania w języku polskim

w określonym w art. 129 § 2 k.p.a. terminie, co oznacza, że organ nie pozostaje

w bezczynności.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wskazał, że Dziekan uwzględnił uwagi Sądu wyrażone w wyroku z dnia 7 września 2017 r., dokonując analizy sytuacji zdrowotnej skarżącego i jej wpływu na postępy w nauce skarżącego oraz wyjaśniając brak wpływu zagubienia indeksu na ocenę postępów

w nauce skarżącego.

Podano, że skarżący nie odwołał się w terminie od przedmiotowej decyzji Dziekana, doręczonej stronie w dniu [...] grudnia 2017 r. Na wniosek skarżącego Dziekanat Wydziału Lekarskiego ds. Kształcenia w Języku angielskim przesłał skarżącemu tłumaczenie przedmiotowej decyzji.

Następnie skarżący wniósł do organu pismo opatrzone datą [...] stycznia 2018 r. oraz pismo opatrzone datą [...] stycznia 2017 r. w języku angielskim. Organ w celu ustalenie treści pism, ich charakteru oraz żądań strony wezwał skarżącego do przetłumaczenia wniesionych pism. Skarżący nie przedłożył Uniwersytetowi tłumaczenia przedmiotowych pism. Tłumaczenie pisma datowanego na [...] stycznia 2016 r., wykonane dnia [...] sierpnia 2018 r., skarżący załączył dopiero do skargi z dnia 30 sierpnia 2018 r.

Rektor zawiadomił stronę o pozostawieniu bez rozpoznania pism datowanych na dzień [...] stycznia 2018 r. i [...] stycznia 2017 r., które mimo wezwania do usunięcia braków formalnych z dnia [...] marca 2018 r. nie zostały usunięte w terminie poprzez przedłożenie wyżej wymienionych pism w języku polskim. Rektor stwierdził, że zgodnie z art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tj. Dz.U.2018.931), język polski jest językiem urzędowym: organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne. Na mocy art. 5 wyżej wymienionej ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Zgodnie natomiast z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze strona, w ocenie organu, winna wnieść podania z dnia [...] stycznia 2018 r. i [...] stycznia 2018 r, w języku polskim, czego, mimo wezwania do usunięcia braków, nie uczyniła. Strona powołuje się na art. 11 ust. 3 ustawy o języku polskim o treści, że przepisy art. 5-10 nie dotyczą działalności dydaktycznej i naukowej szkół wyższych, szkół i klas z obcym językiem wykładowym lub dwujęzycznych, nauczycielskich kolegiów języków obcych, nauczania innych przedmiotów oraz studiów doktoranckich i działalności naukowej w jednostkach naukowych, jeżeli jest to zgodne z przepisami szczególnymi. Przepis ten koresponduje z art. 164 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym zajęcia dydaktyczne w uczelni oraz sprawdziany wiedzy lub umiejętności, a także egzaminy dyplomowe, mogą być prowadzone w języku obcym w zakresie i na warunkach określonych w regulaminie studiów. W języku obcym mogą być również prowadzone sprawdziany wiedzy lub umiejętności w trakcie przyjęć na studia oraz przygotowywane prace dyplomowe. Uczelnia przyjmująca na studia cudzoziemców organizuje dla tych osób zajęcia z języka polskiego. Ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że wyjątek od stosowania języka polskiego przez państwową osobę prawną dotyczy wyłącznie działalności dydaktycznej i naukowej. Działalność dydaktyczna Uczelni stanowi podstawowe zadanie uczelni i zgodnie z art. 13 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - stanowi kształcenie studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej i wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka. Na mocy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2014 r. w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach, postanowienia regulaminu studiów w uczelniach określają warunki i tryb odbywania zajęć dydaktycznych, sposób i tryb odbywania studenckich praktyk zawodowych oraz przygotowywania prac dyplomowych pozwala na określenia w regulaminie studiów rodzajów zajęć dydaktycznych, które to zgodnie z Regulaminem studiów Uniwersytetu Medycznego we W. od roku akademickiego 2017/2018 są prowadzone w formie: 1) wykładów, 2) seminariów,

3) ćwiczeń audytoryjnych, 4) ćwiczeń kierunkowych - nieklinicznych, 5) ćwiczeń

w warunkach symulowanych, 6) ćwiczeń laboratoryjnych, 7) ćwiczeń klinicznych,

8) zajęć praktycznych przy pacjencie, 9) ćwiczeń specjalistycznych - magisterskich, 10) lektoratów, 11) zajęć wychowania fizycznego - obowiązkowego, 12) praktyk zawodowych, 13) e-learningu. Natomiast badania naukowe zdefiniowano w ustawie

z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, zgodnie z którą są to:

a) badania podstawowe - oryginalne prace badawcze eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy

o podstawach zjawisk i obserwowanych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne, b) badania stosowane - prace badawcze podejmowane

w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie

w praktyce, c) badania przemysłowe - badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii,

a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych. Działalność dydaktyczną i naukową uczelni wyższej należy odróżnić od czynności administracyjnych, w ramach których są prowadzone postępowania administracyjne w indywidualnych sprawach studentów. Zgodnie z art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, należy stosować odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W ocenie organu, Postępowanie administracyjne w sprawie skarżącego miało na celu ocenę postępów w nauce na podstawie stwierdzonych

i niepodważonych w odpowiednim trybie wyników w nauce. Uczelnia medyczna, jaką jest Uniwersytet Medyczny we W., nie świadczy działalności dydaktycznej

w zakresie postępowania administracyjnego, a postępowania administracyjne są prowadzone wyłącznie w indywidulanych sprawach przez organy uczelni, na podstawie przepisów k.p.a., co również jednoznacznie odróżnia tą działalność od działalności dydaktycznej prowadzonej przez pracowników uczelni, nieuprawnionych do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach. Jak podnosi się w komentarzu do Ustawy o języku polskim, wyłączenie zawarte w art. 11 pkt 3 dotyczy tylko działalności dydaktycznej. Nie będą zatem nim objęte czynności administracyjne podmiotów w nim wymienionych, w szczególności w zakresie dokumentowania przebiegu nauki oraz wydawanych świadectw i dyplomów. Organ wskazał także, że decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] z dnia została wydana w języku polskim, a stronie, dopiero na jej wniosek, doręczono tłumaczenie decyzji na język angielski.

Podkreślono, że organ w przypadku pisma datowanego na dzień [...] stycznia 2018 r. wniesionego w języku angielskim, musiał ocenić jaki jest jego charakter, tj. czy stanowi ono odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., czy jest wnioskiem

o przetłumaczenie decyzji. Nadmieniono, że skarżący posługuje się językiem angielskim jako językiem nabytym, nie jest to jego język ojczysty. Wobec powyższego organ był zmuszony zażądać, mając także na uwadze przepisy ustawy o języku polskim, tłumaczenia przedmiotowego pisma, które mogło, jeżeli odpowiadałoby wymogom odwołania, nieść skutki prawne. Organ wskazał ponadto, że pismo skarżącego datowane na dzień [...] stycznia 2017 r., zostało wniesione po upływie terminu 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, które nastąpiło dnia [...] grudnia 2017 r., więc nawet gdyby odpowiadały wymogom określonym w ustawie o języku polskim, uchybienie terminu spowodowałoby niedopuszczalność odwołania. Jednakże z uwagi na nieuczynienie zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, tj. niewniesienie przedmiotowych pism w języku polski, po bezskutecznym wezwaniu, organ pozostawił je bez rozpoznania.

Rektor zaakcentował, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż do bezczynności nie dochodzi między innymi wówczas, gdy strona nie dopełniła niezbędnych formalności, od których dokonania jest uzależnione rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji.

Odnosząc się do zarzutów niedoręczania pism w sposób, jaki przewiduje k.p.a. wskazano, że decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r., zawiadomienie z dnia [...] maja

2018 r. oraz postanowienie Rektora z dnia [...] lipca 2018 r. zostały doręczone zgodnie z art. 39 k.p.a., co potwierdzają załączone potwierdzenia nadania i doręczenia pism. Za bezzasadny uznano też zarzut skarżącego o braku poinformowania wszystkich stron o wszczęciu postępowania gdyż, jak zauważono, skarżący był jedyną stroną w sprawie. Dodano też, że wszczęcie postępowania w sprawie miało miejsce dnia [...] października 2016 r. Wyrok WSA z dnia 7 września 2017 r. nie nakazywał dokonania ponownego wszczęcia postępowania, które było cały czas w toku.

W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego podniósł, że wola skarżącego wyrażającego swe niezadowolenie z decyzji została wprawdzie sformułowana w języku angielskim, ale wyraźnie zakomunikowana organowi uczelni. Dla osób wykształconych użycie przez skarżącego słowa "appeal" nie mogło budzić wątpliwości, że zamiarem skarżącego było wdrożenie procedury odwoławczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest bezczynność organu, który pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie skarżącego od decyzji o skreśleniu go z listy studentów z powodu bezskutecznego upływu terminu do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez dostarczenie, w zakreślonym przez organ w wezwaniu terminie, odwołania sporządzonego w języku polskim jako języku urzędowym.

W przedmiotowej sprawie wniesienie skargi na bezczynność poprzedziło złożenie do organu przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym został spełniony wymóg skuteczności złożenia skargi na bezczynność organu.

Oceniając merytorycznie zasadność skargi podkreślić trzeba, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Inaczej ujmując - bezczynność to brak działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa, do którego zalicza się zarówno niewydanie rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) w przewidzianym przepisami terminie, jak również rozstrzygnięcie sprawy w niewłaściwej formie, przy czym za niewłaściwą formę rozstrzygnięcia należy uznać również pozostawienie podania bez rozpoznania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki. Zatem rozważenia wymagało, czy wzywanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma stanowiącego odwołanie znajdowało oparcie w przepisach prawa.

W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że podstawę procesową działania organu, to jest czynności pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, stanowi przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Według art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

W trybie wezwania z art. 64 § 2 k.p.a. mogą być usuwane braki formalne podania wynikające nie tylko z przepisów k.p.a., lecz także wynikające z przepisów ustaw szczególnych, które wprowadzają określone wymagania dla podań. Takim przepisem jest również korespondujący z normą art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącą, że w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski – przepis art. 5 ust. 2 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn., w stanie prawnym sprawy, Dz.U. z 2011 r. Nr 43 poz. 224 ze zm.). Ustawa ta nakazuje w art. 5 ust. 2 formułowanie w języku urzędowym oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom wykonującym zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Oznacza to tym samym, że podania, w tym i odwołania, powinny być sporządzone w języku polskim. Zgodnie z art. 4 tej ustawy językiem urzędowym jest język polski. Sporządzenie podania w języku obcym oznacza, że podanie jest obarczone brakiem formalnym i nie ma znaczenia prawnego, czy treść pisma w tym obcym języku jest lub powinna być zrozumiała dla pracowników organu. W tej sytuacji organ administracji powinien wezwać wnoszącego podanie do usunięcia tego braku przez przedłożenie uwierzytelnionego tłumaczenia podania lub wniesienie podania sporządzonego we właściwym języku.

Generalnie przyjmuje się, że pozostawienie podania bez rozpoznania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, ani postanowienia, lecz następuje w drodze czynności materialno-technicznej organu, o której należy zawiadomić pisemnie wnoszącego podanie z podaniem przyczyn pozostawienia podania bez rozpoznania. W takiej sytuacji wnoszącemu podanie przysługuje ochrona prawna w postaci skargi na bezczynność organu, o której organ powinien pouczyć wnoszącego podanie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, LEX nr 1356405).

W niniejszej sprawie istotne jest również ustalenie, czy nie zachodzą wyjątki od obowiązku posługiwania się językiem polskim określone w art. 11 ustawy o języku polskim. Przepis ten bowiem w pkt 3 stanowi, że przepisy art. 5-10 nie dotyczą działalności dydaktycznej i naukowej szkół wyższych, szkół i klas z obcym językiem wykładowym lub dwujęzycznych, nauczycielskich kolegiów języków obcych, nauczania innych przedmiotów oraz studiów doktoranckich i działalności naukowej w jednostkach naukowych, jeżeli jest to zgodne z przepisami szczególnymi. Przepis dotyczy wyłącznie działalności dydaktycznej i naukowej w zakresie wskazanych podmiotów, a także nauczania innych przedmiotów na podstawie regulacji szczególnej. Działalność dydaktyczna oznacza przekazywanie i weryfikowanie wiedzy w ramach przyjętego systemu nauczania. Działalność naukowa natomiast to z kolei przede wszystkim zarówno samodzielne zgłębianie wiedzy, podwyższanie swoich kwalifikacji, prowadzenie projektów badawczych, jak i prezentowanie wyników badań, na konferencjach naukowych czy w dostępnych publikacjach. (Czarnecki Paweł, Ustawa o języku polskim. Komentarz. LexisNexis 2014). Wyłączenie zawarte w art. 11 pkt 3 dotyczy tylko działalności dydaktycznej i naukowej, wobec czego nie będą zatem nim objęte czynności administracyjne podmiotów w nim wymienionych (vide Mostowik Piotr, Żukowski Wojciech, Ustawa o języku polskim. Komentarz. LexisNexis 2001). Po nowelizacji komentowanego przepisu aktualne brzmienie zastąpiło pojęcie "działalności dydaktycznej" wyrażeniem "kształcenia", co nie zmienia wykładni omawianej normy prawnej, jako nie obejmującej sfery administrowania w indywidualnych sprawach.

W zaprezentowanym zatem kontekście fakt kształcenia studentów uczelni publicznej w języku obcym nie oznacza, że postępowania administracyjne w indywidualnych sprawach tych studentów mogą być prowadzone w języku obcym. Przeciwnie – bez względu na język kształcenia w uczelniach, czynności urzędowe organu uczelni jak i czynności strony (jej oświadczenia składane tym organom) w ramach postępowania w sprawach o charakterze administracji publicznej winny być prowadzone w obowiązującym języku urzędowym jakim jest język polski (to jest zgodnie z art. 5 ust. 2 i art. 4 ustawy o języku polskim). Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 164 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.; obowiązującej w stanie prawnym niniejszej sprawy) zajęcia dydaktyczne w uczelni oraz sprawdziany wiedzy lub umiejętności, a także egzaminy dyplomowe, mogą być prowadzone w języku obcym w zakresie i na warunkach określonych w regulaminie studiów. W języku obcym mogą być również prowadzone sprawdziany wiedzy lub umiejętności w trakcie przyjęć na studia oraz przygotowywane prace dyplomowe. Uczelnia przyjmująca na studia cudzoziemców organizuje dla tych osób zajęcia z języka polskiego. Z normy tej także nie wynika żaden dodatkowy wyjątek w zakresie stosowania języka polskiego jako języka dla czynności urzędowych rozumianych jako wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, co obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy realizujące zadania administracji publicznej lub przez strony postępowań administracyjnych wobec tych organów, a to znamionuje prawną powinność posługiwania się w postępowaniu administracyjnym przetłumaczonymi dokumentami. Godzi się również zauważyć, że podobny zakres regulacyjny jak art. 164 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym mają postanowienia Statutu Uniwersytetu Medycznego we W., przewidując w § [...] jedynie język nauczania (angielski lub polski), podobnie umowa o warunkach odpłatności za studia prowadzone w języku obcym nie przewiduje odmiennych uregulowań, abstrahując już od tego, że nie mogłyby te akty wewnętrzne zmieniać uregulowań ustawowych.

W powyższym świetle trzeba przyjąć, że wezwanie skarżącego przez organ uczelni do usunięcia braku formalnego odwołania sporządzonego w języku obcym poprzez przedłożenie urzędowego tłumaczenia tego pisma procesowego lub jego polskojęzycznej wersji, w wyznaczonym terminie 7 dni, było zgodne z prawem. Bezskuteczny zaś upływ tego termin obligował organ do pozostawienia nie spełniającego tym samym wymogów formalnych odwołania bez rozpatrzenia.

Skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia opisanego braku formalnego odwołania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Mimo jednakże prawidłowo doręczonego wezwania do usunięcia braku formalnego tego środka zaskarżenia, skarżący nie uzupełnił powyższego braku w zakreślonym terminie. Termin upłynął bezskutecznie stąd niemożliwe było nadanie sprawie dalszego biegu poprzez rozpoznanie odwołania. O pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia skarżący został powiadomiony. Lektura akt administracyjnych sprawy wskazuje, że doręczanie pism organu (w tym wezwania do usunięcia braków formalnych oraz zawiadomienia o dokonaniu kontrolowanej czynności pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia) odbyło się w sposób niewadliwy, a przez to wywołało zamierzony skutek prawny.

W tym stanie rzeczy, skoro nie można stwierdzić stanu bezczynności organu, to tym samym skarga podlegała oddaleniu w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.

O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony skarżącej ustanowionemu z urzędu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 68).