Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1702/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 118, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 144
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 8, art. 10
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi ,,A’’ Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych i zakładów wzajemnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] r., którą odmówiono Spółce "A" z siedzibą we W. zmiany – w części dotyczącej lokalizacji punktu prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych oraz zmiany nazwy lokalu - zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na obszarze województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] r.

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Spółka z o.o. "A" wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. wnioskiem z dnia [...] r. o zmianę w trybie art. 155 Kpa zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zmiany punktu prowadzenia gier usytuowanego w Z. na położony w B. Zmianę Spółka uzasadniała względami ekonomicznymi (zbyt wysokie koszty w stosunku do przewidywanych zysków). Dodatkowo Spółka wnioskowała o zmianę nazwy jednego z lokali, w którym urządzane są gry.

Ponieważ w dniu 31 października 2009 r. weszła w życie ustawa o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz.1323), która przeniosła kompetencje w sprawach udzielania zezwoleń i koncesji w zakresie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych na dyrektorów izb celnych (art. 197 pkt 11) przedmiotowy wniosek został przekazany do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej w K., który wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie. Następnie sama Spółka zrezygnowała ze wznowienia działalności we wskazanym punkcie w B., co wymagało dodatkowych wyjaśnień.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącej uwzględnienia wniosku. Jako podstawę prawną wskazał art. 8, art. 118, art. 129 ust. 2 i art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, w skrócie u.g.h.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. i ma zastosowanie do postępowań wszczętych a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie (art. 118). W uzasadnieniu podkreślono, że ustawa o grach hazardowych zezwala na dokonywanie zmian w zezwoleniach na zasadach określonych w art. 135 tej ustawy jednakże w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gier na automatach o niskich wygranych. Z tych powodów niemożliwa była wnioskowana zmiana poprzez wykreślenie z załącznika jednej lokalizacji (Z.) a wpisanie innej (w B.). Druga natomiast zmiana objęta wnioskiem, wynikająca ze zmiany władającego lokalem, w którym urządzane są gry nie wymagała zmiany decyzji.

Decyzja ta została utrzymana w mocy kolejną decyzją tego samego organu z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj. naruszenia art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, w związku z § 4,5,8 i 10, w związku z § 2 pkt 1, 1a, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 253a Ordynacji podatkowej, art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 8, art. 118 i art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych, art. 2, art. 7 i art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji w związku z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości poprzez zastosowanie art. 135 u.g.h. mimo braku wcześniejszej jego notyfikacji, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1 i 2, art. 139 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, art. 7, art. 8, art.11, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 ust. 2 o swobodzie działalności gospodarczej poprzez nieuzasadniona zwłokę w rozpatrzeniu wniosku. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że zobligowany jest do rozpatrzenia sprawy na podstawie obowiązujących przepisów czyli ustawy o grach hazardowych, która nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Nie dopatrzył się również naruszeń wskazanych przepisów Kpa, gdyż wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia wymagało ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy i w tym zakresie współdziałania z wnioskodawcą. Podkreślił, że pierwotny wniosek strony był modyfikowany.

Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtarzając zarzuty odwołania. Zarzuciła w niej m.in. naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1 i 2) oraz prawa Unii Europejskiej – art. 8, art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE a także prawa procesowego – Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji mimo, że została wydana z nieuzasadnioną okolicznościami zwłoką, orzecznictwa TSUE , konkretnie wyroków C-267/03, C-194/94, C-170/04, C-103/88 i C-62/00, poprzez zastosowanie art. 135 u.g.h. mimo braku jego notyfikacji.

W obszernym uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie mogą być powoływane przez organy administracji jako podstawa decyzji, gdyż ustawa ta nie została notyfikowana Komisji Europejskiej, mimo że zawierała przepisy techniczne w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy Parlamentu i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L 204 str. 37 ze zm., zwanej dalej dyrektywą nr 98/34) oraz regulacjami Traktatu z dnia 13 kwietnia 2003 r. stwierdzającego, że przepisy unijne mają pierwszeństwo przed krajowymi, a wprowadzone regulacje ograniczają swobodę przepływu usług i ograniczają swobodę przedsiębiorczości. Nadto w okresie II półrocza 2009 r. zamarła praktyka orzecznicza w sprawach związanych z grami na automatach o niskich wygranych.

Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kwestionując charakter techniczny przepisów ustawy o grach hazardowych wskazał, że nie zachodziła konieczność ich notyfikacji Komisji Europejskiej. Odniósł się również szeroko do zarzutów podniesionych w skardze.

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. Sąd zawiesił postępowanie wskazując na skierowane do TSUE pytanie prejudycjalne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiadając na pytania prejudycjalne zadane przez WSA w Gdańsku dokonał interpretacji art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U. L 363, s. 81). Trybunał orzekł w powyższym wyroku, że artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.

Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej, z racji upływu czasu oraz zapadłego orzeczenia TSUE przedstawił zaktualizowane zarzuty skargi, dokonując ich dostosowania do aktualnego stanu wiedzy. Podtrzymał zarzut obowiązku notyfikacji art. 129 i 135 ustawy o grach hazardowych, które mają charakter techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34. Podkreślił, że wyrok Trybunału dotyczy produktu a nie usług a w tej kwestii dane statystyczne potwierdzają istotne ograniczenie ich obrotu, nieracjonalność wstawiania do kasyn automatów o niskich wygranych, kosztów ich przeprogramowania i wprowadzenia ograniczeń na rynku unijnym bez powiadomienia państw członkowskich. Przedłożył również uwagi pisemne Komisji Europejskiej z dnia 5 września 2011 r. przedstawione Trybunałowi Sprawiedliwości w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, informację Ministerstwa Finansów o realizacji ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych w roku 2009 i ustawy o grach hazardowych w roku 2010, dane GUS. Podsumowując swoje wywody zaakcentował, ze liczba eksploatowanych automatów w roku 2009 wynosiła [...] sztuk a po nowelizacji możliwe jest eksploatowanie [...] sztuk. Podobnie liczba punktów gier wynosiła [...] a obecnie dopuszczalne jest funkcjonowanie 52 kasyn. Nie jest również możliwe i opłacalne przeprogramowanie automatów w celu ich wykorzystania w kasynach. Skarżąca spółka nie posiadała zezwolenia na prowadzenie kasyna, gdyby posiadała to i tak mogłaby wykorzystać tylko 70 automatów. Powyższe dowodzi, że wpływ ustawy na rynek automatów był drastyczny i miał istotny wpływ na sprzedaż automatów i spowodował praktyczne wygaśniecie obrotu tym towarem. Legalne dalsze wykorzystanie automatów wymaga ich przeprogramowania, co wymaga nakładów finansowych. Jednocześnie brak notyfikacji art. 135 ustawy o grach hazardowych czyni ten przepis bezskutecznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Obowiązująca do dnia 31 grudnia 2009 r. ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, ze zm.) dopuszczała gry na automatach o niskich wygranych, definiując je jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Gry te, zgodnie z regulacjami powyższej ustawy mogły być prowadzone na podstawie zezwoleń wydawanych przez właściwe organy dla podmiotów, będących właścicielami automatów na okres 6 lat. Zezwolenia te mogły być przedłużone na okres kolejnych 6 lat na wniosek złożony przez podmiot, dla którego zostały wydane. Ustawa przewidywała ograniczenia w zakresie lokalizacji punktów gier na automatach, zakazując ich urządzania w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych, oddalonych co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego. Ustawa nie ustanawiała ograniczeń ilościowych dla punktów gier na automatach.

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm., w skrócie u.g.h.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. stanowi, m.in. co następuje:

Art. 8. Do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 14 ust. 1. Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

Art. 129 ust. 1. Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

2. Postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

3. Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

Art. 135. 1. Zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio.

2. W wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

Art. 138. 1. Zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane.

Art. 144. Traci moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, ze zm.), z wyjątkiem art. 14, art. 15b ust. 1, w zakresie dotyczącym kartonów do gry bingo pieniężne, ust. 2, 4, 4a i 5, art. 15d, art. 16 pkt 2 i 3, art. 18 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 22 i art. 23.

Powyższa ustawa nie została notyfikowana, czego dowodzi brak informacji o dokonaniu notyfikacji z odniesieniem do dyrektywy 98/34. Obowiązek notyfikowania aktów prawnych dotyczy tylko i wyłącznie aktów prawnych zawierających przepisy techniczne.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że Polska implementowała dyrektywę 98/34/WE ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych nowelizując rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. rozporządzenie w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 65, poz. 597). Pierwotne rozporządzenie Rady Ministrów zostało wydane 23 grudnia 2002 r. na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. Wskazana zmiana wprost stanowi, że ma zastosowanie od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (§ 2) i jest transpozycją dyrektywy 98/34/WE. Jak wynika z brzmienia § 13a rozporządzenia "Przy ogłaszaniu aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne zamieszcza się informację o dokonaniu jego notyfikacji z odniesieniem do dyrektywy 98/34/WE (...). Tym samym brak takiej informacji dowodzi, że wnioskodawca ustawy o grach hazardowych uznał, że przedstawiony projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych i nie wymagał notyfikacji (zobacz Druk sejmowy nr 2481 z 12 listopada 2009 r.) i był zgodny z prawem Unii Europejskiej (opinia Sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej z 22 listopada 2009 r.). Odmiennie wyglądała kwestia nowelizacji ustawy o grach hazardowych wprowadzona ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz.779), która zawiera zapis "Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.)."

Powyższa informacja była wykonaniem obowiązku wynikającego z § 13a rozporządzenia wskazanego wyżej, że "Przy ogłaszaniu aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne zamieszcza się informacje o dokonaniu jego notyfikacji z odniesieniem się do dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., ze zm.). Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest zapis pkt 5 i 6 § 2 rozporządzenia, które definiują przepisy techniczne (w tym specyfikacje techniczne i inne wymagania) i akt prawny wyłączający stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów. Definiując to ostatnie pojęcie ustawodawca wskazał, że należy przezeń rozumieć akt prawny, na podstawie którego wprowadza się zakaz przywozu albo zakaz wprowadzenia produktu do obrotu, odmawia się wydania pozwolenia na wprowadzenie produktu do obrotu, wprowadza się obowiązek dokonywania modyfikacji produktu lub wycofuje się produkt z obrotu.

Jednocześnie w § 5 ustawodawca zawarł katalog wyjątków od obowiązku notyfikacji aktów prawnych wyłączających stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów, a w § 10a wyjątki od trybu notyfikacji przepisów technicznych przez koordynatora systemu krajowego.

Tym samym istotne jest ustalenie, jaki charakter mają kwestionowane przepisy na gruncie rozporządzenia wykonawczego i czy regulacje te są zgodne z celem dyrektywy 98/34/WE.

Nie można zapominać, że celem jej wprowadzenia była ochrona zasady swobodnego przepływu towarów, osób, usług i kapitału czyli zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych dotyczących przepływu towarów oraz środków o skutkach równoważnych (pkt 2 Preambuły). Bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczące produktów są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję (pkt 4 Preambuły). Również wymagania inne niż specyfikacje techniczne, dotyczące cyklu życia produktu po wprowadzeniu go na rynek mogą negatywnie wpłynąć na swobodny przepływ tego produktu lub stworzyć przeszkody w prawidłowym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego (pkt 11 Preambuły) i dlatego wymagana jest ocena potencjalnego wpływu proponowanych przepisów na rynek. Należy też pamiętać, że zapisy Preambuły nie mają mocy wiążącej a jedynie wyjaśniają cel i ducha wydanego aktu.

Mając na względzie powyższe oraz sentencję wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11 w sprawie FORTUNA sp. z o.o, GRAND sp. z o.o., FORTA sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Gdyni, z której wynika, że zaskarżone przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 u.g.h.), które mogą powodować ograniczenia a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, stanowią potencjalnie przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 (art. 1 pkt 4- inne wymagania) dyrektywy 98/34/WE, w związku z czym ich projekt winien zostać notyfikowany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit 1 tej dyrektywy. Jednakże Trybunał nie przesądził tej kwestii, gdyż uzależnił uznanie wskazanych przepisów za podlegające notyfikacji, od ustaleń sądu krajowego, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Trybunał przesądził, że nowe przepisy nie doprowadzają do marginalizacji użytkowania automatów do gier o niskich wygranych (pkt 34 wyroku). Natomiast zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń może wpływać bezpośrednio na obrót automatami, jeżeli ograniczeniu temu towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane.

Powyższe stwierdzenie dowodzi, że uznanie danego przepisu za techniczny nie przesądza jeszcze o obowiązku jego notyfikacji, czemu dała wyraz sama Komisja Europejska w piśmie z dnia 5 września 2011 r. skierowanym do Prezesa i Członków Trybunału Sprawiedliwości – uwagi pisemne w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, gdyż dyrektywa 98/34/WE przewiduje zwolnienia z tego obowiązku w art. 10 i art. 9 ust. 7. W tej kwestii Komisja odesłała do ustaleń sądu krajowego składającego pytanie prejudycjalne, który przyjął założenie, że wydaniu nowej ustawy o grach hazardowych nie towarzyszyła pilna potrzeba wywołana przez poważne i nieprzewidziane okoliczności, do której odwołuje się art. 9 ust. 7 dyrektywy (pkt 70 pisma). Jednocześnie w pkt 76-78 Komisja podkreśliła, że TSUE w swoim orzecznictwie dotyczącym gier hazardowych wielokrotnie uznał, że względy wiążące się z przeciwdziałaniem zagrożeniu uzależnienia graczy od hazardu należą do celów, które mogą być uznane za nadrzędne względy interesu ogólnego uzasadniające ograniczenia podstawowych swobód traktatowych. Podkreśliła, że sporne regulacje krajowe, które stanowią ograniczenie swobodnego przepływu towarów, nie muszą koniecznie pozostawać w sprzeczności z prawem unijnym, jeżeli mogą być uzasadnione względami interesu ogólnego wymienionymi w art. 36 TFUE lub wskazanymi w orzecznictwie Trybunału. W przypadku ograniczeń dotyczących użycia produktów służących wyłącznie organizacji gier hazardowych państwa członkowskie zachowują większą swobodę wyboru środków w celu przeciwdziałania uzależnieniu od hazardu (wyrok C-065/05 Komisja/Grecja).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie ma świadomość, że podstawową zasadą obowiązującą w porządku prawnym Unii Europejskiej jest to, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest prawnie wiążące dla sądu krajowego, który zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym (por. wyrok Trybunału w sprawie 29/68 Milchkontor). Sądy państw członkowskich nie powinny przyjmować jednak innej interpretacji prawa wspólnotowego niż wskazana w orzeczeniu TSUE zawierającym wykładnię stosownych przepisów tego prawa. Celem bowiem orzeczenia TSUE jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich (por. Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla. Kraków 2005. str. 812). Nie mogą też abstrahować od innych aktów wydawanych przez Parlament Europejski. Przykładem takiego aktu jest rezolucja z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie uczciwości gier hazardowych nr 2008/2215(1NI), w której Parlament podkreślił, że zgodnie z zasadą pomocniczości i orzecznictwem precedensowym ETS państwa członkowskie mają prawo regulować i kontrolować rynki gier hazardowych zgodnie z ich tradycją i kulturą, w celu ochrony konsumentów przed uzależnieniem, oszustwami, praniem brudnych pieniędzy i ustawianiem gier sportowych, a także myślą o ochronie struktur uzyskiwania środków finansowych powstałych w oparciu o kulturę uprawiania hazardu. Parlament jest zdania, że wszystkie zainteresowane strony również skorzystałyby na prawidłowym monitorowanym i regulowanym rynku gier hazardowych. Zauważył także, że usługi hazardowe należy uważać za bardzo specyficzny rodzaj działalności gospodarczej, a to ze względu na aspekty społeczne i związane z porządkiem publicznym oraz opieką zdrowotną, gdzie konkurencja nie doprowadzi do lepszej alokacji zasobów, co z kolei jest powodem, dla którego hazard wymaga wielowarstwowego podejścia. Parlament zwrócił uwagę na coraz większe zaniepokojenie w związku z możliwością legalnego i nielegalnego dostępu ludzi młodych do gier hazardowych oraz podkreślił potrzebę skutecznego kontrolowania wieku graczy. Podkreślił również, że w szczególności ludzie młodzi mogą mieć trudności z rozróżnieniem takich pojęć jak szczęście, los, szansa i prawdopodobieństwo. Również Rzecznik Generalny w opinii z dnia 17 grudnia 2009 r. wydanej w trybie prejudycjalnym w sprawie C-203/08 i C-258/08 wskazał, że państwa członkowskie mogą ograniczyć organizowanie i urządzanie gier hazardowych na ich terytorium celem ochrony konsumentów przed nadmiernymi wydatkami związanymi z grą oraz celem ochrony porządku publicznego z uwagi na ryzyko oszustw z racji znacznych sum pieniędzy, które gry hazardowe pozwalają zebrać. Ponadto, że konkurencja we wspólnotowym porządku prawnym nie stanowi celu samego w sobie. Jest to narzędzie umożliwiające osiągnięcie celów założonych przez Wspólnotę wymienionych w art. 2 TWE. Wolna konkurencja wspiera harmonijny rozwój działalności gospodarczej i zatrudnienia, a w konsekwencji podwyższa poziom i jakość życia obywateli Unii Europejskiej, jako, że jeśli jest uczciwa, zapewnia postęp technologiczny i poprawia jakość usługi i produktu, gwarantując jednocześnie obniżenie kosztów. Przynosi zatem korzyść dla konsumentów, ponieważ mogą cieszyć się produktami i usługami wyższej jakości po lepszej cenie. Jednakże korzyści te nie sprawdzają się w dziedzinie gier hazardowych. W istocie gry te mogą funkcjonować i trwać jedynie wtedy, gdy uczestnicy gier w swej ogromnej większości przegrywają więcej niż wygrywają. Sama zasada tej działalności, której zarobkowy cel opiera się na atrakcyjności marzenia, prowadzi – poprzez mamienie iluzją ewentualnego wzbogacenia – do zubożenia tych, którzy się jej oddają. Rzecznik Generalny podkreślił, że dokonana przez Trybunał wykładnia zakresu swobód przepływu w dziedzinie gier hazardowych nie powinna zatem prowadzić do narzucania rozwoju, lecz powinna umożliwić im przejęcie ciążącej na nich odpowiedzialności. Stwierdził jednoznacznie, że państwom członkowskim przysługuje swoboda uznania, wystarczająca do określenia wymogów niezbędnych dla ochrony uczestników gier oraz porządku społecznego, przy uwzględnieniu ich specyfiki społeczno – kulturowej (zobacz wyrok WSA w poznaniu z dnia 17.11.2012 r., sygn. akt I SA/Po 574/12, wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gi766/12, www.nsa.gov.pl).

Przedstawiona wyżej argumentacja wprowadzenia nowej regulacji prawnej w ustawodawstwie krajowym, zdaniem Sądu orzekającego uwzględnia zalecenia rezolucji nr 2008/2215(1NI) oraz Rzecznika Generalnego z dnia [...]r., tym bardziej, że usługa gry na automatach o niskich wygranych nie spełnia wszystkich kryteriów usługi społeczeństwa informacyjnego (brak świadczenia na odległość oraz drogą elektroniczną) regulowanej Dyrektywą 98/34/WE, co wyłącza ją spod jej regulacji a w konsekwencji obowiązku notyfikowania (zobacz wyrok NSA z 16.02.2012, sygn. akt II FSK 2266/11, II FSK 2491/11 i II FSK 1099/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa konstatacja powoduje brak sprzeczności prawa krajowego z prawem unijnym.

Mając na względzie powyższe Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie zgadza się z ustaleniem sądu krajowego, który wystąpił z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE o braku pilnej potrzeby nowelizacji regulacji rynku gier hazardowych a w szczególności gier na automatach o niskich wygranych. Pozostaje ono bowiem w sprzeczności z uzasadnieniem ustawodawcy, który przedstawiając projekt ustawy podkreślił, że został on opracowany w związku z "dynamicznie zmieniającym się i rozwijającym rynkiem gier i zakładów wzajemnych", "naprawy obecnego stanu i wzmocnienia kontroli państwowej nad rynkiem gier", "zwiększenia efektywności i skuteczności kontroli", "monitorowanie i regulowanie rynku gier hazardowych w związku z zagrożeniem uzależnienia od hazardu." W uzasadnieniu podkreślił, że wydatki społeczeństwa na gry hazardowe stale rosną. (...) patologiczny hazard został podniesiony do rangi osobnego zaburzenia psychicznego, zdefiniowanego jako "zaburzenie polegające na często powtarzającym się uprawianiu hazardu, który przeważa w życiu człowieka ze szkodą dla wartości i zobowiązań społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych." Problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i nastolatków, które łatwiej wpadają w uzależnienie, jako osoby mniej dojrzałe emocjonalnie. Zagrożenie to jest na tyle wysokie, że niezbędne jest podjęcie radykalnych działań i zastosowania ograniczeń dotyczących tej branży". Również w "ocenie skutków regulacji" wnioskodawca projektu ustawy wskazał, że doprowadzi ona do stopniowej zmiany w strukturze prowadzonej działalności przez podmioty prowadzące działalność w zakresie salonów gry na automatach oraz punktów gry na automatach o niskich wygranych. Część będzie się starała o zezwolenie na prowadzenie kasyna a część podejmie działania w innych obszarach. Systemowe cele polegające na wzroście ochrony społeczeństwa i praworządności przed skutkami hazardu polegają na wprowadzeniu zakazu urządzania gier na wszelkich automatach z elementem masowości poza kasynami, podniesieniu zryczałtowanego podatku od gier z 750 zł do 2000 zł oraz stawki od kasyn do 50%, wzroście kosztów działalności, zmniejszeniu jej rentowności, dostępności do hazardu osób powyżej 18 roku życia. Wnioskodawca ustalił, że maksymalna liczba kasyn nie może przekroczyć liczby 52 (jedno na 650 tyś. mieszkańców), podczas gdy aktualnie funkcjonuje 26 czy 27 kasyn, które mogą zastąpić 282 czynne salony gier. Podkreślił spodziewany spadek zagrożenia uzależnieniem od hazardu, zwłaszcza nieletnich, oraz spowodowanych tym kosztów ochrony zdrowia obywateli – diagnostyka i długotrwała terapia uzależnień (zobacz Druk sejmowy nr 2481).

Błędne i bezpodstawne założenie sądu krajowego powoduje, że wydany wyrok TSUE choć ma znaczenie generalne, co do charakteru kwestionowanych przepisów, nie wyklucza jednak uznania przez sąd krajowy wskazanych przepisów za zwolnione z obowiązku notyfikacji z racji celu ich wydania. Wprowadzone zakazy realizują bowiem cele prospołeczne – ochronę przed uzależnieniami, ochronę nieletnich i walkę z szarą strefą. Wprowadzone regulacje nie skutkują, jak w przypadku Grecji wprowadzeniem całkowitego zakazu prowadzenia gier hazardowych. Ustawa o grach hazardowych nie odbiera przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych możliwości dalszego jej prowadzenia (do daty wygaśnięcia zezwolenia). Zakazuje jedynie zmiany lokalizacji punktów gier, której nie przewidywała także poprzednia regulacja. Również kwestia kontynuacji w zakresie prowadzonej działalności nie jest zabroniona. Ustawa przenosi tę działalność do kasyn, a tym samym podwyższa standard jej prowadzenia. Podnosi wiek osób korzystających z tych usług, gdyż w kasynach, możliwe jest to od lat 18.

W tym miejscu nie sposób nie zauważyć, że we wskazywanym przez stronę skarżącą wyroku C-267/03 w sprawie Lindberg Trybunał podkreślił, że wpływ przepisu technicznego na wymianę handlową wewnątrz Wspólnoty nie jest kryterium branym pod uwagę w świetle dyrektywy 83/189 w celu określenia jej zakresu przedmiotowego, w szczególności w odniesieniu do zawartego w niej obowiązku notyfikacji (pkt 51 i92 wyroku). Podobnie jak stwierdzenie, że większa lub mniejsza wartość produktu lub usługi bądź wielkość rynku produktu czy usługi nie są okolicznościami istotnymi z punktu widzenia obowiązku notyfikacji, który nakłada dyrektywa. Natomiast w orzeczeniu C-433/05 Trybunał stwierdził, że art. 34 i 36 TSUE nie sprzeciwiają się uregulowaniom prawa krajowego, które ze względów ochrony środowiska (...), pod warunkiem, że działają w ramach ciążącego na nim obowiązku, rzeczywiście wykonały swoja kompetencję i w rozsądnym terminie. Podobnie w wyroku C-275/92 Trybunał stwierdził, że do władz krajowych należy ocena, czy konieczne jest ograniczenie działalności w zakresie loterii, czy też jej całkowite zakazanie – pod warunkiem, że zastosowane środki nie będą miały charakteru dyskryminującego. Natomiast w wyroku C-124/97 Trybunał wskazał, że do oceny władz krajowych pozostaje to, czy konieczne jest – w kontekście zamierzonych celów, całkowite lub częściowe zakazanie aktywności polegającej na organizowaniu i udostępnianiu gry na automatach, czy też wyłącznie jej ograniczenie oraz stworzenie mniej lub bardziej surowych mechanizmów kontrolnych. Sam fakt, że państwo członkowskie wybrało system ochrony, który różni się od stosowanego przez inne państwa członkowskie nie może wpłynąć na ocenę nieodzowności takiego systemu oraz proporcjonalności podjętych środków. Środki te muszą być oceniane wyłącznie w odniesieniu do celów zamierzonych przez władze krajowe oraz poziomu ochrony, który władze te zamierzają wypełnić. Tym samym sąd krajowy nie może negować oceny władz krajowych, co do konieczności wprowadzonej nowelizacji rynku gier hazardowych. Również w wyroku C-6/01 wydanym w trybie prejudycjalnym Trybunał uznał za dopuszczalne ograniczenie przez prawodawstwo krajowe prawa do prowadzenia gier hazardowych wyłącznie do kasyn w specjalnych rejonach wyznaczonych przez prawo. Jest także wyłącznie rzeczą władz krajowych, określenie celów, które zamierzają chronić i określenie środków, które uznają za najbardziej właściwe, by cele te osiągnąć i ustanowić zasady dotyczące gier hazardowych, które mogą być bardziej lub mniej surowe.

Z powyższych orzeczeń wynika, że Trybunał w odniesieniu do takich form hazardu, jak gry na automatach, dopuszcza daleko idącą swobodę reglamentacji, aż po jej zakazanie.

Zdaniem Sądu orzekającego nie budzi wątpliwości, że wprowadzane regulacje potwierdzają działanie rządu w celu ochrony życia i zdrowia obywateli, praworządności. Fakt stopniowego (w okresie 6 lat) ograniczenia dostępu do hazardu osób poniżej 18 roku życia umożliwia ich realizację.

Potwierdzeniem zagrożenia hazardem są dane liczbowe wskazane w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 546/12 czy WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/GI 1703/12 i III SA/GI 1713/12 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), z których wynika, że zgodnie ze znowelizowanymi przepisami w 2016 r. w 52 kasynach może być użytkowanych maksymalnie 3 640 sztuk automatów. Natomiast z danych organów administracyjnych wynika, że na koniec 2009 r. zarejestrowanych było 86 059 automatów, spośród których użytkowanych było 53 156 sztuk. Z zestawienia powyższych liczb wynika, że liczba zarejestrowanych automatów jest ogromna, nawet przy założeniu, że nie wszystkie są wykorzystywane do prowadzenia gier. Dowodzi ona, że każdej chwili może grać na automatach 53 156 osób i uzależniać się od hazardu, w tym głównie małoletni. Liczba ta w porównaniu z liczbą 3 640 sztuk automatów użytkowanych w kasynach w roku 2016 jest istotnie większa i potwierdza uzasadnienie wprowadzenia nowelizacji. Nie ma też znaczenia czy w liczbie tej mieszczą się automaty umieszczone aktualnie w kasynach.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie za przekonujące uznaje argumenty uzasadniające ograniczenie użytkowania automatów o niskich wygranych, w oparciu o aktualną liczbę funkcjonowania ich na rynku, tym bardziej, że nie wszystkie zarejestrowane są eksploatowane.

Nie podziela także zarzutu o błędnej implementacji omówionej wyżej dyrektywy 98/34 do polskiego prawa krajowego dokonanej wskazanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 65 poz. 597, dalej rozporządzenie). § 5 rozporządzenia stanowi, że notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne wyłączające stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów, z wyjątkiem aktów:

1) wydawanych po raz kolejny w stosunku do tego samego rodzaju produktu na podstawie tych samych zasad i procedur;

2) mających na celu zapewnienie zgodności z obowiązującym prawem Wspólnoty Europejskiej;

3) podlegających notyfikacji na podstawie odrębnych przepisów;

4) stanowiących część procedury przygotowującej do wydania aktu prawnego wyłączającego stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów;

5) mających na celu ochronę moralności publicznej lub porządku publicznego;

6) dotyczących produktów używanych, które ze względu na utratę swoich cech spowodowanych ich używaniem lub upływem określonego czasu nie mogą być pozostawione w obrocie (pogrubienie Sądu).

Przepisy § 5 pkt 4 - 6 rozporządzenia, wyłączające spod obowiązku notyfikacji konkretnych aktów prawa nie pozostają w sprzeczności z zapisami dyrektywy nr 98/34 i orzecznictwem TSUE, dotyczącym tej dyrektywy. Nie można tym samym, stwierdzić, że nie stanowią prawidłowej implementacji przepisów dyrektywy. Zdaniem Sądu orzekającego regulacja ta nie rozszerza zakresu wyłączeń spod procedury notyfikacyjnej i nie narusza tym samym przepisów dyrektywy. Nadto w skardze nie wskazano, który z przepisów dyrektywy został błędnie implementowany lub interpretacja, którego przepisu krajowego (rozporządzenia) jest sprzeczna lub narusza dyrektywę 98/34, który winien zostać uznany za techniczny i dlaczego.

Podstawową zasadą obowiązującą w porządku prawnym Unii Europejskiej jest to, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest prawnie wiążące dla sądu krajowego, który zwrócił się z pytaniem prawnym (por. wyrok Trybunału w sprawie 29/68 Milchkontor). Sądy państw członkowskich nie powinny przyjmować także innej interpretacji prawa wspólnotowego niż wskazana w orzeczeniu TSUE zawierającym wykładnię stosownych przepisów tego prawa. Celem bowiem orzeczenia TSUE jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich. Konstatacja ta dotyczy wszystkich wyroków TSUE wydanych w podobnych sprawach lub dotyczących wykładni tych samych przepisów. Powyższe wynika z samej treści wyroku C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Należy podkreślić, że wprowadzona nowelizacja nie wyklucza dalszej eksploatacji automatów, będących obecnie automatami do gier o niskich wygranych. Można je użytkować do czasu wygaśnięcia zezwolenia lub certyfikatu, wstawić do kasyna w dotychczasowej postaci lub przeprogramować do używania jako urządzenie do gier zręcznościowych, nie podlegające ustawie o grach hazardowych czy też do gier wysokohazardowych prowadzonych w kasynach. Jednakże, jak wskazał pełnomocnik wstawienie automatów o niskich wygranych do kasyn czyni ich eksploatację nieopłacalną. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że przeprogramowanie automatu stanowi ewidentną, całkowitą zmianę właściwości produktu – będącego uprzednio automatem do gier o niskich wygranych, ale nie wyklucza jego wykorzystania po upływie terminu wynikającego z dotychczasowego zezwolenia i dokonanej kalkulacji ekonomicznej przy jego zakupie. Tym bardziej, że zezwolenia były wydawane na 6 lat, bez gwarancji dalszego przedłużenia. Nie uzasadniały tym samym czynienia kalkulacji z założeniem okresu eksploatacji dłuższym niż 6 lat. Uzyskanie przedłużenia a właściwie nowego zezwolenia było dodatkową korzyścią dla właściciela automatu.

Sąd orzekający zgadza się z twierdzeniem, że wpływ analizowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, zmierzających do ograniczenia i stopniowej likwidacji działalności w postaci gry na automatach o niskich wygranych na sprzedaż takich produktów jest oczywisty. Popyt na rynku polskim na produkty o właściwościach charakterystycznych dla automatów o niskich wygranych musi bowiem ulec gwałtownemu spadkowi, skoro produkty te będą mogły znaleźć legalne zastosowanie w niewielkim ilościowo zakresie - w stosunku do sytuacji sprzed wejścia w życie przepisów ustawy o grach hazardowych. Aby utrzymać w legalnym użytkowaniu inne tego rodzaju produkty niezbędna będzie zasadnicza zmiana ich właściwości, polegająca na przykład na przekształceniu ich w urządzenia do gier zręcznościowych. Jednakże okoliczność ta nie przesądza o obowiązku notyfikacji tych przepisów. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że marginalizacja obrotu w ramach Unii, co podkreślono wyżej nie jest elementem przesądzającym o obowiązku notyfikacji danego przepisu.

Nie ma też wpływu na ocenę charakteru przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych ocena wielkości całego rynku wspólnotowego i to, czy obrót automatami do gier w skali europejskiej uległ istotnym zmianom wskutek wejścia w życie polskiej ustawy o grach hazardowych. Minimalny wpływ na rynek wspólnotowy nie rodzi obowiązku notyfikacji.

Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut skarżącej o bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych ze względu na naruszenie w trakcie uchwalania tego aktu prawnego procedury notyfikacyjnej określonej w Dyrektywie 98/34/WE.

Podsumowując, Sąd orzekający stanął na stanowisku, że zastosowane przez organ przepisy ustawy o grach hazardowych nie podlegały notyfikacji, w tym art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, gdyż wniosek skarżącej dotyczył zmiany zezwolenia (zmiana lokalizacji jednego punktu gier) na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na obszarze województwa [...].

W tym miejscu należy podkreślić, że dyrektywy nie stosuje się do tych środków, które Państwa członkowskie uznają za niezbędne, na mocy Traktatu, dla ochrony osób, a w szczególności pracowników, podczas stosowania produktów, pod warunkiem że środki pozostają bez warunków na produkt (art. 1 pkt 12) a "inne wymagania" zdefiniowane w art. 1 pkt 4 dyrektywy oznaczają wymagania inne niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska, które wpływają na jego cykl życiowy po wprowadzeniu go na rynek, takie jak warunki użytkowania, powtórne przetwarzanie, ponowne zastosowanie lub składowanie, gdzie takie warunki mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj produktu lub jego obrót.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ma wątpliwości, że wprowadzona nowelizacja ma na celu ochronę konsumentów (graczy, użytkowników automatów) i wpływa na obrót automatami. Sama dyrektywa 98/34 nie normuje tej kwestii, co wynika z załącznika nr V "Przybliżony wykaz usług nieobjętych przepisami art. 1 pkt 2 akapit drugi", który wyklucza jej zastosowanie do wymienionych w ust. 1 pkt d) – udostępnienia gier elektronicznych w salonie przy fizycznej obecności użytkownika. Ma zatem pośrednie zastosowanie z racji ochrony zasad traktatowych – swobodnego przepływu towarów, który jednak podlega częściowemu ograniczeniu przez państwa członkowskie w uzasadnionych przypadkach. Powyższe potwierdził Trybunał nawet w orzeczeniu C-217/11. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Ograniczenie tej zasady nie powoduje jednak automatycznie obowiązku notyfikacji zastosowanych przepisów ani nie czyni ich technicznymi. Jak uznał TSUE są one potencjalnie technicznie a sąd krajowy poczyni szczegółowe ustalenia w tym zakresie. Innymi słowy ustali, czy wymagały notyfikacji czyli zweryfikuje ocenę tego obowiązku dokonaną przez wnoszącego projekt nowelizacji ustawy. Sąd orzekający oceny tej dokonał i nie dopatrzył się błędów legislacyjnych. Należy też podkreślić, że nawet wadliwość ustanowienia aktu prawnego nie ma wpływu na każdy z jego przepisów.

Szybkość postępowania ustawodawczego sama w sobie nie może stanowić zarzutu niekonstytucyjności czy niezgodności z dyrektywą. O jego zasadności decyduje weryfikacja w toku postępowań oceniających merytoryczną wartość przepisów ustawy. Istnieje wprawdzie prawdopodobieństwo, że ustawa pośpiesznie rozpatrzona i uchwalona może zawierać błędy, ale nie może to przesądzać oceny zgodności ustawy z Konstytucją czy prawem unijnym.

Obowiązująca ustawa o grach hazardowych w swojej treści nie dopuszcza się ograniczeń naruszających art. 34, art. 49 i art. 56 TFUE. Jej postanowienia nie zakazują prowadzenia działalności hazardowej, a jedynie ograniczają ją wyłączając automaty o niskich wygranych oraz, co do miejsca świadczenia tych usług i wieku uczestników, w celu ochrony ich zdrowia i kontroli przestrzegania warunków urządzania takich gier.

Sąd nie podzielił również zasadności zarzutu naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji, w szczególności art. 2 uznając, że skoro podmiot gospodarczy może nadal prowadzić tę działalność, w miejscach, które sam ustalił, do czasu wygaśnięcia posiadanego zezwolenia, a nowy tryb ich przyznawania jest zbliżony do dotychczasowego, to wywody odwołującej się w zakresie naruszenia zasady ochrony i trwałości praw podmiotowych słusznie nabytych są niezasadne.

Nie doszło do też do naruszenia zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji), bowiem ograniczenia związane z prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zostały dokonane w drodze ustawy. Nadto ustawa o grach hazardowych powstała właśnie z myślą o ochronie interesu publicznego. Potrzeba ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu sprawia, że działalność gospodarcza w tym zakresie powinna być w znacznym stopniu ograniczona i prowadzona w miejscach, gdzie jest możliwość ciągłego sprawowania nadzoru i kontroli nad tą działalnością. Z tej racji zasadnie organ uznał, że nie zawierała przepisów technicznych podlegających notyfikacji.

Ze względu na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych przepisy dotyczące takich zagadnień wyłączono do odrębnego projektu, który został notyfikowany Komisji i uchwalony w maju 2011 r., a który wszedł w życie 14 lipca 2011 r. na mocy ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz.779).

Na koniec Sąd orzekający stwierdza, że nie podziela poglądów o obowiązku notyfikacji Komisji art. 129, art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych wyrażonych w wyrokach tut. Sądu oraz licznych wyrokach WSA w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 557/12) i Poznaniu (II SA/Po 549/10), zwłaszcza prezentujących pogląd o stosowaniu do spraw rozpatrywania wniosków złożonych do 31 grudnia 2010 r. na podstawie ustawy ówcześnie obowiązującej, z pominięciem regulacji z art. 118 i art.144 ustawy o grach hazardowych bądź nakazujących stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej z pominięciem spornych przepisów tej ustawy.

W tej sytuacji zaskarżona decyzja, jako nie naruszająca prawa nie podlegała uchyleniu

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.