Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 743/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 25  ust. 1,  art. 25  ust. 2 pkt 6,  art. 4  ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta D. (dalej: "organ", "organ

I instancji") z dnia [...] r. nr [...], w powołaniu na podstawę prawną art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 9 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 z późn. zm., dalej: "ustawa"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w pkt 1 decyzji: uznał kwotę wypłaconych K. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") świadczeń wychowawczych w okresie od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. w wysokości 9.000 zł przyznanych Informacją z dnia [...] r. nr [...] za nienależnie pobrane świadczenie, które wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie podlega zwrotowi, w pkt 2 decyzji: zobowiązał Stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia

w wysokości 9.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi w sposób opisany w sentencji decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił dokonane w sprawie ustalenia. Prawo do świadczenia wychowawczego zostało przyznane na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. na K.K. oraz od 1 października 2019 r. do

31 maja 2021 r. na K.K. Informacja zawierała pouczenie o obowiązku zgłaszania zmian mających wpływ na prawo do świadczeń. W dniu [...] r. Strona złożyła do organu prośbę o uchylenie prawa do w/w świadczenia w związku z rozwodem i zmianą miejsca zamieszkania dzieci, przedkładając oświadczenie, że od rozwodu nie zamieszkuje z synami oraz kserokopię orzeczenia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. [...] (prawomocność z dniem 6 lutego 2020 r.). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylono prawo Strony do świadczenia wychowawczego. Matka małoletnich M. K. w przedłożonym w dniu [...] r. oświadczeniu wskazała, że świadczenie za sporny okres zostało spożytkowane na bieżące potrzeby dzieci, a środki zostały przekazywane przez organ bezpośrednio na rachunek bankowy, którego była właścicielem. Organ ustalił, że do wskazanego rachunku bankowego miała dostęp zarówno M. K. jak i Strona. Przy tak poczynionych ustaleniach faktycznych oraz przywołanej podstawie normatywnej decyzji tj. art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1 oraz art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy organ stwierdził, że od czasu rozwodu dzieci zamieszkiwały z matką, zatem Strona nie spełniała kryteriów określonych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, które uprawniałoby do pobierania przedmiotowego świadczenia, w rezultacie świadczenie wychowawcze za okres od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. zostało uznane przez organ za nienależnie pobrane, o czym rozstrzygnięto w opisanej wyżej decyzji

W treści odwołania z dnia 3 marca 2021 r. Strona zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki tych przepisów, a także naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy przez organ, nieodniesienie się do okoliczności przekazania i wykorzystania świadczenia w spornym okresie na zaspokojenie potrzeb małoletnich dzieci, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zawarcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji precyzyjnego i zrozumiałego dla stron wyjaśnienia umożliwiającego realizację zasady ogólnej przekonywania, art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji błędne uznanie, że Strona uchybiła obowiązkowi poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania i wskazała swój rachunek bankowy do przekazywania środków, w sytuacji gdy pouczenie nie zawierało jednoznacznego wyjaśnienia w tym zakresie, oraz błędne uznanie, że Strona wprowadziła organ w błąd oświadczeniem co do właściciela rachunku bankowego, w sytuacji gdy Strona wskazywała rachunek bankowy na druku wręczonym przez pracownika organu. Odwołujący podkreślił w uzasadnieniu, że dokonał zmiany dyspozycji wypłat poprzez podanie rachunku bankowego, do którego dostęp posiadała tylko matka małoletnich a jego współuprawnienie do rachunku wynikało jedynie z niedokonania na ten dzień podziału majątku wspólnego.

Nie pobrał świadczeń w całości ani w części, ani też nie przeznaczył na cel niezgodny z ustawą, natomiast kwestia przekazywania środków na rachunek bankowy matki dzieci została ustalona pomiędzy byłymi małżonkami w drodze porozumienia. Ponadto zauważył, że nakaz zwrotu pozbawiłby małoletnie dzieci należnych im świadczeń, bowiem matka małoletnich nie ma uprawnienia do złożenia wniosku o wypłatę świadczeń za miniony okres. Przy tak sformułowanej argumentacji Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r.

o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy tożsamy z ustalonym przez organ I instancji, następnie wskazał na podstawę prawną decyzji art. 25 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 2 ustawy oraz podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji w przedmiocie zaistnienia, w rozpoznawanej sprawie, przesłanek nienależnie pobranych świadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy. Organ odwoławczy zaakcentował, że warunek wspólnego zamieszkiwania

i pozostawania przez dziecko na utrzymaniu matki lub ojca musi zostać spełniony jednocześnie, nie wystarczy, jedynie wspólne zamieszkiwanie dziecka z matką albo ojcem, bądź tylko pozostawanie na utrzymaniu matki lub ojca, a jak wynika z akt sprawy w okresie od 1 marca 2020 do 30 lipca 2020 r. dzieci zamieszkiwały wraz z matką. Wyjaśnił, że istotne znaczenie ma fakt wspólnego zamieszkania dzieci z matką, nie zaś przekazywanie świadczenia na konto matki i jego wykorzystania na bieżące potrzeby dzieci. Decyzja została doręczona w dniu 19 kwietnia 2021 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 18 maj 2021 r.). Ponowił zarzuty prezentowane w treści odwołania, ponadto zarzucił naruszenie art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez doprowadzenie przez organ do nierówności wobec prawa w stosunku do dzieci Skarżącego i zarazem ich dyskryminacji na skutek pozbawienia ich prawa do świadczeń wychowawczych, tylko dlatego, że na skutek rozwodu Skarżący nie zamieszkiwał z dziećmi, przy czym przekazał prawo do świadczeń ich matce, wnosząc do organu o wpłatę środków na rachunek, do którego matka małoletnich miała dostęp i wyłącznie ona pobierała przedmiotowe świadczenie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał także argumentację przedstawioną w odwołaniu, podkreślając, że wyłącznym dysponentem środków była matka małoletnich dzieci, która potwierdziła wskazaną okoliczność stosownym oświadczeniem, a środki wydatkowano zgodnie z ich przeznaczeniem, Skarżący natomiast w spornym okresie nie pobrał żadnych środków, w rezultacie zobowiązanie do zwrotu oznacza pozbawienie uprawnionych małoletnich należnych im świadczeń. Zaakcentował, że organ rozpoznający sprawę nie uwzględnił pozostawania małoletnich w okresie od marca do listopada 2020 r. na utrzymaniu obojga rodziców, a samo ustalenie zmiany miejsca zamieszkania na skutek prawomocnego wyroku nie może mieć w tym zakresie decydującego znaczenia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, wskazując, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem dzieci zamieszkiwały z matką, natomiast fakt przekazywania świadczenia na jej rachunek, podobnie jak ich wykorzystywanie na bieżące potrzeby, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia

[...] r. nr [...] odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Kolegium z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję organu

I instancji.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Gl 743/21, na wniosek Skarżącego złożony w skardze, wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji podnosząc, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do jej zapłaty, co w realiach niniejszej sprawy wiąże się z niebezpieczeństwem powstania dla Skarżącego oraz jego rodziny znacznej szkody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności przywołania wymaga treść przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Wspomniana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów proceduralnych oraz błędnej wykładni przepisów prawa materialnego uzasadniających ich uchylenie w całości.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącą w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie wraz z pouczeniem (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W myśl art. 25 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Zgodnie z powołanym przez organy orzekające w sprawie art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia, natomiast stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy - świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje

i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a.

W niniejszej sprawie decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. uchylono Skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego przyznane Informacją z dnia 24 [...] r. na K.K. od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. oraz na K. K. od 1 października 2019 r. do 31 maja 2021 r. (karta nr 17 akt administracyjnych). Następnie organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Na skutek przeprowadzonego postępowania uznał kwoty wypłaconego świadczenia wychowawczego w okresie od 1 marca 2020 r. do

30 listopada r. za nienależnie pobrane i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 9.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi w sposób opisany w sentencji wydanej decyzji.

Kluczową zatem kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stało się ustalenie, czy Skarżący był uprawniony do pobrania świadczenia wychowawczego na małoletnich synów w okresie od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r., a jednocześnie czy organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że kwoty opisane w sentencji zaskarżonej decyzji są nienależnie pobranymi świadczeniami wychowawczymi w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy.

W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja okazały się wadliwe. Wydanie bowiem decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego, nie uprawniało organu do niejako automatycznego uznania świadczeń za nienależnie pobrane w danym okresie,

z pominięciem oceny czy środki przyznane i wypłacone, na podstawie przyznanego uprzednio prawa do świadczenia wychowawczego, zostały wykorzystane zgodnie z celem, jaki został przez ustawodawcę określony dla tego rodzaju świadczeń. Cel ten został wskazany w treści art. 4 ust. 1 ustawy. Stosownie do przywołanego przepisy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. I chociaż świadczenie przysługuje podmiotom wskazanym w ust. 2 tego przepisu, tj. na gruncie niniejszej sprawy – matce lub ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na ich utrzymaniu, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a ustawy regulującym sytuację opieki naprzemiennej, to jednak przedmiotowe świadczenie służy dziecku. W rezultacie, zdaniem Sądu, szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia pozostaje ustalenie, na jaki cel zostało przeznaczone świadczenie wypłacone z tego tytułu. Tylko poczynienie takich ustaleń uprawnia do oceny czy świadczenie było nienależnie pobrane w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy. Ma to swoje konsekwencje w stwierdzeniu, że w sytuacji ustalenia przez organ przeznaczenia środków pochodzących ze świadczenia wychowawczego na "pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem" małoletnich synów Skarżącego, uzasadniałoby dalsze ustalenie – braku zaistnienia przesłanki mającej stanowić podstawę do uznania świadczeń za nienależnie pobrane. Skoro bowiem świadczenie zostałoby spożytkowane na zaspokojenie potrzeb dzieci, na które zostało przyznane, to żądanie zwrotu tych świadczeń byłoby nie do pogodzenia z ratio legis przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie pozostaje bez znaczenia, że świadczenie za sporny okres nie może już zostać przyznane na rzecz matki małoletnich, na co wskazuje zarówno Skarżący (str. 4 skargi) jak również matka małoletnich w treści złożonego oświadczenia wskazując że złożenie przez nią nowego wniosku o przyznanie świadczenia nastąpiło dopiero w grudniu 2020 r. (karta nr 22 akt administracyjnych), co w rezultacie oznaczałoby faktyczne pozbawienie dzieci wsparcia finansowego, o którym mowa w przepisach ustawy,

i pozostawałoby w sprzeczności z koniecznością uwzględniania dobra rodziny zawartą w art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP. Powyższe stanowisko zyskuje oparcie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lutego 2021 r. II SA/Gl 1151/20, z dnia 28 kwietnia 2021 r. II SA/Gl 188/21, z dnia 7 lipca 2021 r. II SA/Gl 47/21, z dnia 15 lipca 2021 r. II SA/Gl 572/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 września 2021 r. II SA/Gl 648/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 września 2021 r. II SA/Gl 621/21, (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sąd zwraca przy tym uwagę, że w aktach administracyjnych załączonych do sprawy znajdują się, istotne dla czynionych rozważań, następujące dokumenty: oświadczenie M. K z dnia [...] r. w przedmiocie otrzymania środków na rachunek bankowy matki małoletnich, spożytkowania środków na bieżące potrzeby dzieci, złożenia nowego wniosku o przyznanie świadczenia dopiero w grudniu 2020 r. (karta nr 22 akt administracyjnych), oświadczenie Skarżącego z dnia [...] r. w przedmiocie wpływu środków na rachunek bankowy matki małoletnich, spożytkowania środków na bieżące potrzeby dzieci, wyjaśnienia, że wskazany rachunek bankowy do dnia podziału majątku wspólnego 18 listopada 2021 r. był rachunkiem wspólnym rodziców małoletnich (karta nr 21 akt administracyjnych), kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. XVII

C 1297/19 (w pkt 2 wyroku wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi powierzono matce pozostawiając ojcu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci, karta nr 15-16 akt administracyjnych). Z analizy wskazanych dokumentów wynika, że rodzice małoletnich ustalili sposób przekazywania środków z tytułu świadczenia wychowawczego na wskazany w aktach rachunek bankowy, z którego zgodnie z ich oświadczeniami korzystała matka małoletnich. Jak wskazuje Skarżący w odwołaniu oraz uzasadnieniu skargi dokonał zmiany dyspozycji w zakresie rachunku bankowego dla wpłat świadczenia wychowawczego, co znajduje potwierdzenie w przedłożonych do sprawy aktach administracyjnych. Mianowicie w treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia 1 lipca 2019 r. wskazano rachunek bankowy kończący się numerem [...]" (karta nr 6 verte akt administracyjnych), natomiast dyspozycją zmiany rachunku bankowego dla wpłat świadczenia wychowawczego z dnia [...] r. podano rachunek bankowy kończący się numerem [...]" (karta nr 11 akt administracyjnych). Skoro zatem Skarżący powołuje się na wskazana zmianę rachunku zasadne byłoby, w kontekście faktycznego dysponowania środkami z tytułu świadczenia wychowawczego, ustalenie przyczyny, dla której zmiana rachunku nastąpiła raptem trzy tygodnie od podania pierwotnego numeru rachunku bankowego, jednocześnie na ponad siedem miesięcy przez okresem objętym niniejszym postępowaniem, który rozpoczyna się od [...] r., tym bardziej że Skarżący oświadczył, iż wskazany rachunek bankowy do dnia podziału majątku wspólnego 18 listopada 2021 r. był rachunkiem wspólnym rodziców małoletnich (karta nr 21 akt administracyjnych). Matka małoletnich potwierdziła natomiast w treści złożonego oświadczenia, przeznaczenie środków na bieżące potrzeby dzieci (karta nr 22 akt administracyjnych). Jak zaakcentowano powyżej istotne pozostaje kto czerpał korzyści z tych środków. Powyższe nie stało się jednak przedmiotem rozważań organów I i II instancji. Sąd zwraca uwagę, że organy nie odniosły się do twierdzeń Skarżącego podnoszonych w tym zakresie w odwołaniu, a dotyczących sposobu wydatkowania otrzymanych środków oraz dysponowania nimi wyłącznie przez matkę małoletnich. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organy powinno uwzględnić przedłożone przez Stronę dokumenty, organy powinny dokonać ich oceny, a w przypadku wątpliwości zwrócić się do Strony o przedłożenie innych dokumentów pozostających w jej dyspozycji, a które mogą mieć znaczenie dla końcowego jej rozstrzygnięcia. Organy nie dokonały jednak ustaleń w tym zakresie, całkowicie pomijając cel przeznaczenia środków przyznanych w ramach świadczenia wychowawczego, nie czyniąc co do powyższego w rezultacie żadnych ustaleń, nie dokonując oceny wymienionych dowodów zgromadzonych w sprawie a dotyczących istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że okoliczność, czy Skarżący faktycznie dysponował otrzymywanym świadczeniem możliwa jest to ustalenia na podstawie stosownych dokumentów bankowych, m.in. w zakresie dostępu Skarżącego do bankowości elektronicznej, posiadania karty płatniczej do rachunku czy też dokonywania osobistych zleceń z tego rachunku w spornym okresie, na co nie zwrócił uwagi Stronie. W ocenie Sądu powyższe okoliczność wymagały dokładniejszych ustaleń. Mając to na względzie Sąd stwierdził, że w sprawie nie wyjaśniono okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny, czy zaistniała podstawa do uznania, że świadczenie wychowawcze wypłacone Skarżącemu było nienależnie pobrane.

W ocenie Sądu, organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej w art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy. Sąd doszedł w rezultacie do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stanowiącego warunek niezbędny wydania decyzji, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, jako że dokonanie oceny na podstawie niekompletnego materiału dowodowego bądź nie w pełni rozpatrzonego uznać należy za dowolne, oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanki nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W rezultacie, w ocenie Sądu, zasadne stało się zastosowanie uprawnień kasatoryjnych zarówno w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu I instancji.

W odniesieniu natomiast do zarzutów skargi, Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie niedostatecznego pouczenia Skarżącego, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Skarżący został pouczony o konieczności informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego (karta numer 6 verte akt administracyjnych), co nie oznacza jak chce Skarżący, aby wszystkie sytuacja objęte obowiązkiem informowania organu miały zostać wprost wskazane w pouczeniu (str. 4 skargi).

Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Organ winien ustalić czy świadczenie wychowawcze w spornym okresie zostało w całości spożytkowane zgodnie z celem na jaki zostało przyznane, tj. czy znalazło przeznaczenie w wydatkach związanych z wychowywaniem dzieci, w tym z opieką nad nimi i zaspokojeniem ich bieżących potrzeb życiowych, w tym celu dokonując oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z regułami procedury administracyjnej, rozważając przy tym zgłaszane przez Skarżącego okoliczności związane z faktycznym przeznaczeniem świadczenia wychowawczego, a także ewentualnie rozważając zwrócenie się do Skarżącego i matki małoletnich o uzupełniające wyjaśnienie zachodzących wątpliwości, w tym braku dostępu do rachunku bankowego wskazanego w dyspozycji z dnia 23 lipca 2019 r., a następnie dokonać oceny przesłanek warunkujących uznanie świadczenia za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy uwzględniając wykładnię poczynioną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.

Na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekając na posiedzeniu niejawnym z urzędu poczynił ustalenia w zakresie przysługujących Stronie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącemu niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, w tym koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.