Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 950/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6m art. 6o
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 3, art. 6m i art. 6o przy zastosowaniu art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję Zarządu A Sp. z o.o. (dalej jako organ I instancji lub Zarząd A) z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla Wspólnoty Mieszkaniowej B w C. (dalej jako strona lub Wspólnota Mieszkaniowa) za każdy miesiąc począwszy od miesiąca lipca 2013 r. do końca lutego 2014 r., oraz wskazaniem terminu płatności powyższej opłaty.

Prezentując stan faktyczny sprawy Kolegium wskazało, że w dniu [...] r. Zarząd A wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. dla Wspólnoty Mieszkaniowej. Jako podstawę do wszczęcia postępowania wskazano brak złożenia w przypisanym terminie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną.

W dniu [...] r. Zarząd A wydał ww. decyzję, w której określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec Wspólnoty Mieszkaniowej oraz wskazał terminy płatności ww. opłaty. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży na właścicielu nieruchomości przy czym pojęcie "właściciela" traktowane jest szeroko w oparciu o przepis art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm., dalej jako Ustawa lub u.c.p.g.). Ponadto wskazano, że w sytuacji gdy nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, na których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd taki nie został wybrany. Podkreślono, że z uwagi na to, iż w niniejszej sprawie taka deklaracja nie została złożona przez osoby sprawujące zarząd Wspólnotą Mieszkaniową, koniecznym było wszczęcie postępowania i wydanie decyzji określającej. Dla określenia kwoty opłaty przyjęto, wobec braku innej informacji, deklaracje złożone przez właścicieli lokali oraz wykaz osób zameldowanych i zastosowano stawkę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób selektywny.

Od decyzji odwołała się Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez dwóch członków Zarządu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji Zarządu A zarzucono m. in. że błędnie wskazała, iż to na osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną spoczywa obowiązek złożenia deklaracji podczas, gdy przepis art. 6m ust. 1 Ustawy jednoznacznie wskazuje w tym zakresie na obowiązek właściciela nieruchomości. Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej obowiązek ten spoczywa na każdym właścicielu wyodrębnionego lokalu. Ponadto zdaniem strony Zarząd A nie ustalił czy we Wspólnocie Mieszkaniowej działa tzw. zarząd powierzony, czy też zarząd jest wykonywany na podstawie rozdziału 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80 z 2000 r., poz. 903 z późn. zm., dalej u.w.l.). W odwołaniu wskazano, że spośród członków Wspólnoty Mieszkaniowej zostały wybrane osoby, które wchodzą w skład organu o nazwie "zarząd" jednak nie jest to ten typ zarządu o którym mowa w art. 18 ust 1 u.w.l. (zarząd powierzony). Zdaniem odwołującej się, wątpliwości budzi również, czy obowiązki osoby sprawującej zarząd, tożsame są z obowiązkami właściciela nieruchomości tj. czy obejmują nieruchomość wspólną czy również nieruchomości lokalowe stanowiące odrębny przedmiot własności. Zdaniem strony chodzi tu wyłącznie o nieruchomość wspólną a nie o wyodrębnione lokale.

SKO ww. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Zarządu A. W uzasadnieniu Kolegium po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz stanowisk organu i stron wskazało, że zgodnie z art. 6c Ustawy gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c Ustawy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h Ustawy).

Na podstawie art. 6m Ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Analogicznie, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

SKO wywodziło, że znamiennym jest, iż pojęcie właściciela nieruchomości zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawy wykracza poza treść przypisywaną pojęciu własności przez Kodeks cywilny. Przez właścicieli nieruchomości, o których mówi Ustawa, należy rozumieć właścicieli w sensie cywilistycznym, jak również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. W pewnych sytuacjach obowiązki obciążające właścicieli nieruchomości przenoszone są na inne podmioty. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 3 Ustawy, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, lub właścicieli, jeżeli zarząd nie został wybrany. Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że przepis ten znajduje wprost zastosowanie do wspólnot mieszkaniowych funkcjonujących na podstawie przepisów o własności lokali. Przepis art. 2 ust. 3 Ustawy odwołuje się niewątpliwie do zasad zarządu nieruchomością wspólną, określonych w art. 18-20 u.w.l. Zasady te są następujące: jeżeli w danym budynku wyodrębniono 7 lub mniej lokali, stosuje się ogólne zasady kodeksu cywilnego dotyczące zarządu nieruchomością wspólną (art. 19 u.w.l.), jeżeli wyodrębniono więcej niż 7 lokali, zarządzanie nieruchomością może być wykonywane przez: zarząd składający się z osób fizycznych będących lub niebędących właścicielami lokali (art. 20 u.w.l.), zarządcę (osobę fizyczną lub prawną) wybraną w drodze umowy lub uchwały sporządzonej w formie aktu notarialnego (art. 18 u.w.l.).

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że ustawa o własności lokali posługuje się pojęciami "zarząd" , "zarządca", "zarządzanie nieruchomością", natomiast w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach używa się pojęcia "osoby sprawujące zarząd" oraz "zarząd". W ocenie SKO pomimo tych rozbieżności, należy przyjąć, że przepis art. 2 ust. 3 Ustawy ma zastosowanie zarówno do zarządu, o którym mowa w art. 20 u.w.l., jak i zarządcy z art. 18 tejże ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy liczba wyodrębnionych i niewyodrębnionych lokali nie jest większą niż 7 a właściciele nie powierzyli zarządu osobie fizycznej lub prawnej (na zasadzie art. 18 u.w.l.), obowiązki właścicielskie w zakresie składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami obciążają bezpośrednio właścicieli lokali. Przyjmując zasadę racjonalnego ustawodawcy, należy uznać, iż ratio legis przywołanego przepisu art. 2 ust. 3 Ustawy było nałożenie na osoby zarządzające nieruchomością wspólną formalnych obowiązków obciążających właścicieli nieruchomości.

SKO podzieliło pogląd Zarządu A, co do tego, że przepis art. 2 ust. 3 Ustawy znajduje zastosowanie do wspólnot mieszkaniowych, w których wybrano zarząd lub zarządcę. Kolegium podkreśliło, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia ze Wspólnotą Mieszkaniową, gdzie na podstawie art. 20 w związku z art. 18 ust. 3 u.w.l., uchwałą właścicieli lokali mieszkalnych powołany został zarząd, co w konsekwencji powyższego oznacza, że spełnione są przesłanki zastosowania art. 2 ust. 3 Ustawy wobec zarządu Wspólnoty.

W ocenie SKO w sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 ust.3 Ustawy. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z wymienionym przepisem, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów u.w.l. lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Jednym z obowiązków nałożonych przez Ustawę, na właścicieli nieruchomości, jest obowiązek złożenia do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m Ustawy). Właściciel nieruchomości (lokalu) będzie zatem zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie, sam. Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z obligatoryjnym, bądź fakultatywnym członkowstwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 586/13).

W dalszej części swojego wywodu Kolegium zastrzegło, że inną kwestią jest odpowiedzialność osób sprawujących zarząd wspólnoty mieszkaniowej za nieuiszczanie bądź uiszczanie w nieprawidłowej wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnym za wspólnotę mieszkaniową. SKO stwierdziło, że przepisy Ustawy nie regulują zasad odpowiedzialności członków zarządu w razie nie uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Również ustawa o własności lokali nie rozstrzyga tych kwestii. Zgodnie z art. 6q Ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się wprost przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej O.p.). Kolegium jednocześnie podkreśliło, że w obecnym stanie prawnym nie da się wywieść, że osoby sprawujące zarząd są odpowiedzialne swoim majątkiem za nieuiszczanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ani z przepisów art. 21 § 1, § 2 i § 3 O.p. ani z przepisów regulujących odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe (art. 107 - art. 119 O.p.) takiej odpowiedzialności nie sposób uzasadnić.

SKO podkreśliło, że nie ma wątpliwości, iż osoby sprawujące zarząd nieruchomością ustanowione bądź powołane zgodnie z treścią art. 18 u.w.l. nie są zobowiązane do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi poszczególnych właścicieli lokali we własnym imieniu a jedynie w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Zdaniem Kolegium nie da się wywieść, że zarząd bądź zarządca nieruchomości ma ponosić odpowiedzialność za działania lub zaniechania właścicieli lokali, z którymi nie łączy go żaden stosunek prawny i na których postępowanie nie ma wpływu. Kolegium podkreśliło, że z ustawy o własności lokali można wywieść, iż wydatki związane z utrzymaniem porządku i czystości, a więc także gospodarowanie odpadami komunalnymi, obciążają tylko właścicieli lokali. Opłaty związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, analogicznie do innych bieżących opłat związanych z utrzymaniem lokali i nieruchomości wspólnej, są generowane przez właścicieli lokali i tylko oni powinni być za nie odpowiedzialni. Właścicieli nieruchomości należy zatem zakwalifikować jako podatników opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Analogicznie w przypadku budynków wielolokalowych, podatnikami są poszczególni właściciele lokali, o czym świadczy m. in. okoliczność, że przesłanką powstania obowiązku uiszczania opłaty jest zamieszkiwanie, którą to przesłankę odnosić należy do poszczególnych lokali, nie zaś do nieruchomości wspólnej lub budynku wielolokalowego jako takiego. W ocenie SKO użyty w przepisie art. 2 ust 3 Ustawy zwrot ("obciążają") należy interpretować nie jako sposób przeniesienia obowiązków właścicieli nieruchomości na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną i sposób zwolnienia z tych obowiązków właścicieli lokali, ale jako zwrot, na mocy którego osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną wykonują obowiązki właścicieli lokali, nie stając się jednocześnie adresatami tych obowiązków. Tak więc art. 2 ust. 3 Ustawy nie zwalnia właścicieli lokali z ich obowiązków, aczkolwiek wykonanie tych obowiązków powierza osobom sprawującym zarząd nieruchomościami wspólnymi. Osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną mają więc obowiązek obliczyć wysokość opłaty, która ciąży na właścicielach lokali, wypełnić i złożyć za nich deklarację oraz uiścić na rzecz gminy przekazane przez właścicieli lokali środki na pokrycie należnej opłaty.

W dalszej części uzasadnienia SKO podkreśliło, że za prawidłowe uznało również określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres poprzedzający wydanie decyzji, co w praktyce sprowadziło się do wskazania konkretnego okresu czasu, za jaki określona opłata została wyliczona.

W tym zakresie Kolegium wywodziło, że ustawodawca nowelizując ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nakazał stosować wprost ustawę - Ordynacja podatkowa, która w zakresie procedury podatkowej przewiduje szereg trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Są to: wznowienie postępowania (art. 240 i nast. O.p.), stwierdzenie nieważności decyzji (art. 247 i nast. O.p.), uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych (art. 253, art. 254, art. 255 O.p.) czy wreszcie wygaśniecie decyzji (art. 258 O.p.). Jednocześnie SKO podkreśliło, że żaden z wymienionych trybów nie mógłby być zastosowany wobec decyzji określającej opłatę z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w postaci takiej jaką posiada zaskarżona decyzja, gdyby stała się ona decyzją ostateczną i jednocześnie zaszłaby zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość opłaty. Kolegium, dla przykładu podawało, że mogłoby to być zmiana ilości osób zamieszkujących dany lokal, zmiana wysokości stawki opłaty a nawet złożenie deklaracji przez zobowiązanego. Kolegium wskazało, że Ustawodawca pominął bowiem w Ustawie możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej w sytuacji, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania. Inne tryby weryfikacji decyzji, w sytuacji jak opisana powyżej nie miałyby zastosowania, natomiast możliwość zmiany bądź uchylenia takiej decyzji w trybie art. 255 O.p., została wyłączona, gdyż istniałaby jedynie wtedy gdyby skutki wystąpienia tych okoliczności, o których mowa powyżej zostałyby uregulowane w przepisach Ustawy, obowiązujących w dniu wydania decyzji.

SKO akcentowało, że stoi na stanowisku, iż decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi winna obejmować, z przyczyn podanych powyżej, okres czasu sprzed jej wydania. Oznacza to, że de facto decyzja określać będzie zaległość za niezapłacone, bądź określać zapłacone, ale niezadeklarowane prawidłowo opłaty. Tylko w takiej sytuacji da się uniknąć kolizji, gdyby decyzja określająca zyskała status decyzji ostatecznej, praktycznie nieweryfikowalnej, a jednocześnie zaistniałaby okoliczność faktyczna, która miałaby wpływ na wysokość opłaty.

W skardze na ww. decyzję SKO z dnia [...] r. strona (dalej jako skarżąca) zarzucała naruszenie przepisów :

1) postępowania t.j. art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), art. 80 K.p.a i art. 107 § 3 K.p.a poprzez nie rozpatrzenie żadnego materiału dowodowego w sprawie, uzasadnienie decyzji w sposób wskazujący, że odwołanie nie zostało w ogóle przeczytane, bo nie odniesiono się do żadnego z zarzutów, natomiast omówiono szczegółowo sprawy, które w odwołaniu w ogóle nie były podnoszone, brak oceny czy okoliczności podnoszone w odwołaniu zostały udowodnione,

2) prawa materialnego t.j. art. 6 o) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, że nieprawidłowo zostały zadeklarowane opłaty za wywóz nieczystości.

Strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut z punktu pierwszego skarżąca podkreślała, że jej zdaniem SKO w istocie nie rozpatrzyło odwołania, bowiem w uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do żadnego z zarzutów odwołania. Strona skarżąca wywodziła, że stan faktyczny sprawy nie był brany pod uwagę a był on taki, że zastosowano się w pełni do wymogów stawianych przy składaniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wspólnota podkreślała, że w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez SKO zawarto nieprawdziwe przedstawienie stanu faktycznego. Strona przypominała, że wszyscy członkowie wspólnoty złożyli deklaracje w sprawie odpadów, które zostały przesłane wraz z pismem przewodnim podpisanym przez członka zarządu wspólnoty oraz podkreślała, że zostały one przyjęte przez Zarząd A oraz podawała, że na podstawie złożonych deklaracji każdy z członków wspólnoty otrzymał indywidualne zawiadomienie o ustaleniu opłaty miesięcznej za gospodarowanie opłatami komunalnymi z podaniem nr konta bankowego, na które należy je wpłacać. Skarżąca podawała również, iż w dniu 18 października 2013 r. do Wspólnoty skierowano pismo z żądaniem podania, czy wspólnota ma wybrany zarząd, a jeżeli tak, to do uzupełnienia lub skorygowania deklaracji ze względu na wątpliwości co do ich poprawności. Skarżąca wyjaśniała również, iż w dniu 5 listopada 2013 r. Wspólnota odpowiedziała na ww. wezwanie oraz podawała, że jeden z członków zarządu Wspólnoty osobiście stawił się w Przedsiębiorstwie Komunalnym, aby wyjaśnić sprawę, a co dawało podstawy do przypuszczeń, że dotychczasowe wyjaśnienia są wystarczające oraz nie pozwalało na uznanie, że nie odpowiedziała na wezwanie. Skarżąca podkreślała, że nie polega na prawdzie twierdzenie, iż wezwanie było bezskuteczne, bo podjęte zostały opisane powyżej działania. Strona akcentowała również, iż nigdy też nie zostało sprecyzowane, na czym polegają wątpliwości, co do poprawności deklaracji, którą przesłano z pismem przewodnim i podpisem członka zarządu Wspólnoty. Strona podkreślała, że SKO nawet jednym zdaniem nie odniosło się do tego zarzutu, wobec czego niewątpliwym jest, że nie rozpatrzono materiału dowodowego w ogóle pomimo, iż w art. 77 § 1 K.p.a. zawarty jest obowiązek wyczerpującego "zebrania i rozpatrzenia materiału".

Zdaniem strony uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że nikt nie przeczytał odwołania Wspólnoty, bo decyzja zawiera omówienie zarzutów zupełnie innych niż te, które podnoszone były w odwołaniu.

W zakresie uzasadnienia zarzutu z punktu drugiego strona podkreślała niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zwłaszcza art. 6 o) poprzez wydanie decyzji o opłatach za okres wstecz, od lipca 2013 r. do lutego 2014 r. poprzez uznanie, że niewłaściwie zostały zadeklarowane opłaty za wywóz nieczystości. Skarżąca podkreślała, że wszyscy mieszkańcy - właściciele lokali, stanowiący wspólnotę mieszkaniową złożyli wymagane deklaracje w terminie, a Zarząd Wspólnoty przesłał je do Zarządu A. Strona podkreślała, że deklaracje te nie budziły żadnych wątpliwości organu ,bo na ich podstawie każdy z właścicieli lokali otrzymał indywidualne zawiadomienie o wysokości opłaty i sposobie jej opłacania, wraz z podaniem nr konta bankowego, na które powinna być wpłacana (kopie 5 zawiadomień przekazano w załączeniu). W ocenie skarżącej powyższe należało uznać za zaakceptowanie złożonych przez członków wspólnoty i podpisanych przez zarząd deklaracji, natomiast, jeżeli deklaracje uznano by za nieprawidłowe, to nie było podstawy do indywidualnych zawiadomień o opłatach. Zdaniem skarżącej indywidualne zawiadomienia o opłatach stanowiły swego rodzaju potwierdzenie prawidłowości złożonych deklaracji Tymczasem obecnie żąda się od skarżącej ponownego wnoszenia opłat za okres wsteczny, w sytuacji, gdy były wnoszone w sposób wyraźnie wskazany przez Zarząd A działający z upoważnienia gminy.

Zdaniem skarżącej nie może być tak, że na skutek działania organów administracji, z których później się one wycofują - ponownie pobiera się opłaty, które były poprzednio naliczane i uiszczane indywidualnie.

Końcowo skarżąca wyjaśniała, że od 1 maja 2014 roku opłaty za wywóz nieczystości są pobierane przez Wspólnotę, na podstawie ponownie złożonej przez zarząd wspólnoty deklaracji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. - ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy jest tylko po części sporny, a jako że został nakreślony przy okazji opisywania stanowisk strony i organów, brak jest w ocenie Sądu konieczności jego powielania. Sąd za prawidłowe uznaje ustalenia jakie w tym zakresie zostały dokonane przez organy obu instancji.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w przypadku budynku wielolokalowego deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, o której mowa w art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.) - zwana dalej u.p.c.g. ma złożyć zarząd wspólnoty czy poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisu powołanej powyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W myśl art. 6c § 1 u.p.c.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 6h u.p.c.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W art. 6m ust. 1 ustawodawca określił, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Jak wynika z powyższego to właściciel nieruchomości ma obowiązek złożenia wskazanej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. na potrzeby tej ustawy, zawarto definicje właściciela nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Ponadto w ust. 3 tego przepisu wskazano, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Z powyższych regulacji zdaniem Sądu wynika, że w przypadku budynków wielolokalowych obowiązek z art. 6m u.p.c.g. jest wykonywany przez osoby wskazane w rozdziale 4 ustawy o własności lokali - zwana dalej u.w.l. Zgodnie z przepisami tego rozdziału, zarząd nieruchomością wspólną właściciele wyodrębnionych lokali mogą powierzyć osobie fizycznej lub prawnej (art. 18 ust. 1 u.w.l.) bądź też sprawować go samodzielnie (art. 19 u.w.l.). W tym drugim przypadku sposób sprawowania zarządu zależy, od wielkości wspólnoty mieszkaniowej. Jeśli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (tzw. mała wspólnota mieszkaniowa). Jeżeli zaś liczba lokali w danym budynku przekracza siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 u.w.l.).

Mając na uwadze zarzuty i wywody strony skarżącej przyjdzie wskazać, że skoro w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia ze Wspólnotą Mieszkaniową, gdzie na podstawie art. 20 w związku z art. 18 ust. 3 u.w.l., uchwałą właścicieli lokali mieszkalnych powołany został zarząd, to w konsekwencji powyższego są spełnione przesłanki zastosowania art. 2 ust. 3 Ustawy wobec zarządu skarżącej Wspólnoty.

Sąd podziela stanowisko SKO, że w sprawie nie doszło do naruszenia tego ostatniego przepisu. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów u.w.l. lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Do obowiązków nałożonych przez Ustawę, na właścicieli nieruchomości, jest obowiązek złożenia do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m Ustawy). Właściciel nieruchomości (lokalu) będzie zatem zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje sam. W przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkowstwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający wspólną nieruchomością.

Tylko wówczas, gdy zarząd nie został wybrany, obowiązki właścicieli nieruchomości obciążają wszystkich właścicieli lokali. Każdy z właścicieli lokali będzie zobowiązany do wykonania obowiązków wynikających z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Będą odpowiedzialni jak dłużnicy solidarni. Wszelkie ujemne konsekwencje związane z niewłaściwym realizowaniem obowiązków, jak podanie fałszywych danych obciążają właścicieli nieruchomości.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej w zakresie naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a., a to już tylko dla tego, że nie miały one zastosowania w sprawie.

Niezależnie jednak od tego przyjdzie wskazać, że na podstawie art. 6g u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., O.p.) z tym, ze uprawnienie organów podatkowych przysługuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W ocenie Sądu organ uprawniony – wydając w przedmiotowej sprawie decyzję o wysokości opłaty w zakresie wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonał ustalenia stanu faktycznego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie tj. informacje z rejestru gruntów, informacje (deklaracje) złożone przez osoby zamieszkujące przedmiotową nieruchomość oraz dokonał wszechstronnej oceny tego materiału dowodowego bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy dały temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, które nie naruszało art. 210 O.p., w tym § 4 ww. przepisu, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu nie doszło w związku z tym do uchybienia ww. przepisom. Podobnie rzecz się ma z zaskarżoną decyzją SKO, które zaakceptowało ustalenia organu I instancji oraz odniosło się do istoty sprawy, a tym samym rozstrzygnięcie Kolegium nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Jeżeli idzie o zarzut naruszenia art. 6 o) Ustawy sprowadzający się do twierdzenia strony skarżącej, że w sprawie doszło do jego naruszenia "poprzez przyjęcie, że nieprawidłowo zostały zadeklarowane opłaty za wywóz nieczystości" to Sąd ze względów wyżej już wyrażonych uznaje go za bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o u.c.p.g.). Skoro zatem w sprawie stwierdzono, że deklarację miał złożyć zarząd, który tego nie uczynił, to brak jest podstaw do twierdzenia, że doszło do zgodnego z prawem wykonania obowiązku złożenia deklaracji i to niezależnie od wszystkich innych okoliczności przedmiotowej sprawy. W tych warunkach faktycznych i prawnych, w ocenie Sądu organ nie naruszył prawa wydając decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W świetle zarzutów i wywodów skargi, podkreślenia wymaga to, że poza granicami sprawy pozostają wcześniejsze działania strony i organu, w zakresie przyjęcia deklaracji nie złożonych przez Zarząd Wspólnoty. Dla oceny legalności działań organów przy wydawaniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji znaczenie ma brak złożenia deklaracji przez podmiot właściwy.

Sąd podziela również stanowisko i rozważania organów w zakresie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres poprzedzający wydanie decyzji, co w realiach przedmiotowej sprawy sprowadzało się do wskazania konkretnego okresu czasu za jaki określona opłata została wyliczona. Przedmiotowa decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie narusza prawa także z tego powodu, że obejmuje jedynie okres czasu sprzed jej wydania, a Sąd podziela wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd SKO w tym względzie. Tego rodzaju rozstrzygnięcie pozwala bowiem na uniknięcie sytuacji, w której z uwagi na zmianę okoliczności mających wpływ na wysokość opłaty doszłoby do kolizji po uostatecznieniu się rozstrzygnięcia, a jednocześnie zaszłyby okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na wysokość opłaty.

Jeżeli idzie o obawy strony co do powstania podwójnego obowiązku uiszczenia opłaty już zapłaconej, to jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że powyższe wykracza poza granice przedmiotowej sprawy. Podkreślić także przyjdzie, że strona niewątpliwie posiada instrumenty prawne, które chronią przed ewentualnym domaganiem się przez organ opłaty już uiszczonej, czego jednak w świetle zaskarżonej decyzji i obowiązującego prawa strona nie powinna się obawiać. Celem przedmiotowego rozstrzygnięcia było bowiem uzyskanie deklaracji od uprawnionego podmiotu, a nie uzyskanie opłaty w podwójnej wysokości, jak to zdaje się sugerować strona skarżąca. Na marginesie sprawy przyjdzie także zauważyć, że poza kognicją sądu są również kwestie materialno-techniczne związane z przedmiotowymi wpłatami, które strony winny wyjaśnić między sobą. W przypadku wykonania obowiązku brak jest podstaw do jego egzekucji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.