Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 711/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 126 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na postanowienie 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz G. M. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.) odmówił przyjęcia zażalenia złożonego przez obrońcę [...] G.M. (zwanego dalej obwinionym lub skarżącym) na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną nagany.

Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, referentowi Referatu [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. W dniu 22 września 2016 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa adw. P.L. do reprezentowania go w postępowaniu dyscyplinarnym w charakterze obrońcy.

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] ukarał skarżącego karą dyscyplinarną nagany. W pouczeniu wskazał, że "od orzeczenia obwinionemu przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [...], w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia". Jednocześnie w pouczeniu tym organ zaznaczył, że w razie doręczenia obwinionemu i ustanowionemu obrońcy niniejszego orzeczenia w różnych terminach, termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.

Skuteczne doręczenie ww. orzeczenia obwinionemu nastąpiło w dniu 10 listopada 2016 r. (zgodnie z art. 132 § 1 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji), natomiast jego obrońcy - w dniu 14 listopada 2016 r.

W dniu 21 listopada 2016 r., bezpośrednio do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], obrońca obwinionego wniósł odwołanie od ww. orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił przyjęcia tego odwołania z uwagi na złożenie go po upływie terminu do jego złożenia. Postanowienie to doręczono obrońcy obwinionego w dniu 27 grudnia 2016 r. Obwiniony nie podjął w terminie dwukrotnie awizowanego postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], które zwrócono do organu.

Zachowując termin określony w art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego, w dniu 2 stycznia 2017 r. obrońca obwinionego złożył kierowany do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [....], za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [....], wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], załączając odwołanie od przedmiotowego orzeczenia.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (zwany dalej organem pierwszej instancji) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowego orzeczenia. W pouczeniu wskazał, że na postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Komendanta Głównego Policji, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] doręczono obrońcy obwinionego w dniu 30 stycznia 2017 r., natomiast postanowienie adresowane do obwinionego zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 26 stycznia 201 7 r.

W dniu 6 lutego 2017 r. obrońca obwinionego wniósł do Komendanta Głównego Policji zażalenie z dnia [...] lutego 2017 r. na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości i wnosząc o jego zmianę oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia.

Zaskarżonemu postanowieniu obrońca obwinionego zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego, a mianowicie art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego, mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie, że zaistnienie niezależnej od obrońcy przeszkody, w terminie przewidzianym do dokonania czynności procesowej, nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia. Obrońca obwinionego zarzucił nadto, że pouczenie zostało wypełnione w sposób błędny, a raczej w ogóle nie zostało wypełnione. Jednocześnie podniósł, że uchybienie terminowi zawitemu z winy obrońcy (w tym wypadku z powodu błędnego zapatrywania prawnego obrońcy) stanowi przyczynę od strony (obwinionego) niezależną w rozumieniu art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego i uprawnia organ do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dalszej części uzasadnienia obrońca zaznaczył, że intencją zarówno obrońcy jak i samego obwinionego, było wniesienie odwołania od zaskarżonego orzeczenia. W tym przedmiocie, obwiniony zdał się jednak na swojego obrońcę, który z przyczyn od siebie niezależnych, uchybił zachowaniu ustawowego terminu, co nie może mieć wpływu na sytuację obwinionego. Ponadto obrońca obwinionego wskazał, że z uwagi na brak kontaktu z obwinionym i jednocześnie brak odpowiedniego zawiadomienia obrońcy (o dacie doręczenia orzeczenia obwinionemu), obrońca w sposób błędny policzył termin do wniesienia środka odwoławczego.

Powołując treść art. 135o ust. 1 pkt 1 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji Komendant Główny Policji wyjaśnił, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem zawitym, co wynika z treści art. 122 § 2 Kodeksu postępowania karnego, a to z kolei oznacza, że wniesienie zażalenia po upływie terminu zawitego jest bezskuteczne. Natomiast w myśl art. 135f ust. 1 ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej (art. 135f ust. 6 ustawy o Policji).

Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] doręczono obrońcy obwinionego w dniu 30 stycznia 2017 r., natomiast skuteczne doręczenie przedmiotowego postanowienia obwinionemu nastąpiło w dniu 26 stycznia 2017 r., zatem ustawowy termin do wniesienia zażalenia byłby zachowany, gdyby zażalenie zostało złożone osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji lub nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej nie później niż w dniu 2 lutego 2017 r. Tymczasem zażalenie na ww. postanowienie organu pierwszej instancji obrońca obwinionego wniósł w dniu 6 lutego 2017 r., a zatem 4 dni po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do sporządzenia i wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.

Wobec powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 135o ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie stało się prawomocne, i odmówił przyjęcia odwołania, z uwagi na treść art. 135k ust. 3 ustawy o Policji.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez adw. P.L, zarzucił postanowieniu:

1. naruszenie przepisów postępowania karnego, a mianowicie art. 126 § 1 k.p.k., mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez uznanie, że niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy jest przyczyną zależną od skarżącego i nie jest wystarczającą podstawą uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art 135f ust. 6 ustawy o Policji, ponieważ pouczenie zawarte w doręczonym obrońcy orzeczeniu, zostało wypełnione w sposób błędny, a raczej w ogóle nie zostało wypełnione.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenie o zwrocie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; ewentualnie, o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie wskazuje się, że zaniechanie obrońcy jest sytuacją niezależną od oskarżonego, co oznacza w sprawie, że uchybienie obrońcy stanowi przyczynę od obwinionego (skarżącego) niezależną i nie powinno się pozbawiać go możliwości rozpoznania jego sprawy. Zatem uchybienie terminowi zawitemu z winy obrońcy (z powodu błędnego zapatrywania prawnego obrońcy) stanowi przyczynę od strony niezależną w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. i uprawnia organ do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. kontroli sądowoadministracyjnej podlegają rozstrzygnięcia, które takiej kontroli poddane są na mocy przepisów szczególnych. Takim przepisem jest art. 138 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że na orzeczenie dyscyplinarne i postanowienia kończące postępowanie w sprawie służy skarga do sądu administracyjnego. Ustalenia zatem wymaga, jaki charakter ma postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, kwestia związana z uchybieniami strony w zakresie dochowania terminów ustawowych do dokonania czynności procesowych nie może być utożsamiana z załatwieniem sprawy. Oznacza to, że wszelkie sprawy proceduralne związane ze sprawą główną ale nie mające przełożenia na treść rozstrzygnięć merytorycznych, zakończone wydaniem postanowienia, nie kończą sprawy w rozumieniu art. 138 ustawy o Policji. Bez wątpienia postanowieniem kończącym sprawę w danej instancji jest postanowienie o odmowie przyjęcia do rozpoznania odwołania. W skardze na takie postanowienie można podnieść zarzuty związane z nieuwzględnieniem przez organ postępowania dyscyplinarnego wniosku o przywrócenie terminu.

Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu jest natomiast postępowaniem wpadkowym, które kończy się wydaniem postanowienia niekończącego głównego nurtu sprawy, a odmowa przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu na wniesienie odwołania, to kolejny - trzeci tor sprawy, postępowanie wpadkowe w postępowaniu wpadkowym, stąd też skarga powinna ulec odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., z uwagi na wystąpienie innych przyczyn.

W sytuacji przyjęcia skargi przez Sąd, organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia. W ocenie organu zarzuty oraz treść uzasadnienia skargi odbiegają od przedmiotu zaskarżenia, ponieważ skarga w części wstępnej odnosi się do postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przyjęcia zażalenia. Natomiast zarzuty skierowane są do postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], zatem, w ocenie organu, nie sposób odnieść się merytorycznie do skargi, ponieważ argumentacja zaprezentowana przez stronę nie przystaje do przedmiotu sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący po raz drugi w tej samej sprawie popełnia tożsamy błąd polegający na wniesieniu środka zaskarżenia z uchybieniem terminu, którego genealogia wynika z błędnego rozumienia treści pouczenia zawartego w orzeczeniu dyscyplinarnym nr [...]. Nadto, niezrozumiałe jest dla organu przekonanie pełnomocnika skarżącego o obowiązku umieszczania w pouczeniu daty, z której ma wynikać, kiedy orzeczenie dyscyplinarne zostało doręczone obwinionemu.

Komendant Główny Policji podkreślił też, że skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] mimo, że postąpił tak w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w [...].

Organ odwoławczy zaakcentował także, że przepisem, który został zastosowany przez Komendanta Głównego Policji był art. 135k ust. 3 ustawy o Policji. W skardze nie pojawia się jednak nawet namiastka zarzutu skierowanego do ww. przepisu, stąd też uzasadniony jest wniosek, że skarga, mimo wymienienia postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], dotyczy innego rozstrzygnięcia, od którego skarga nie przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkują koniecznością jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] wydane na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.) o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną nagany.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" zawarta jest materialnoprawna regulacja odpowiedzialności policjantów oraz regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Są to unormowania pełne w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Ustawa o Policji nie odsyła w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również art. 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstawy do stosowania przepisów tego Kodeksu do postępowania dyscyplinarnego. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest bowiem sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną zawartą w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt l OSK 472/06, Lex nr 290653).

Przepis art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową. Takim przepisem szczególnym jest art. 138 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zaskarżone postanowienie odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nie mieści się w katalogu aktów podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Przez pojęcie postanowień kończących postępowanie w sprawie, o których mowa w art. 138 ustawy o Policji należy rozumieć postanowienia, które odgrywają rolę z punktu widzenia dalszego biegu postępowania w sprawie. Ich wydanie (wynikające z rozmaitych przyczyn) uniemożliwia dokończenie postępowania bądź też realizację toku instancji przez wniesienie odwołania.

W komentarzu do art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (A. Kabat, Lex 2017) jako przykłady postanowień kończących postępowanie wymieniane są: postanowienie o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a. oraz art. 228 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej), postanowienie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uchybieniu terminowi do złożenia wymienionego wniosku (art. 134 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a.), o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zażalenia lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 59 § 2 K.p.a., art. 59 § 2 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej), a także przewidziane w art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

Zaskarżone postanowienie odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania zamyka skarżącemu drogę do realizacji toku instancji w postępowaniu dyscyplinarnym, gdyż uniemożliwia mu wniesienie odwołania.

Skarżący nie mógł kwestionować tego postanowienia poprzez wniesienie skargi do sądu na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...], ponieważ postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] listopada 2016 r. było następcze w stosunku do tego postanowienia, a ponadto skarżący nie kwestionował faktu, że wniósł odwołanie po terminie, lecz wskazywał jedynie we wniosku o przywrócenie terminu na to, że niedotrzymanie tego terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

W tej sytuacji jako niezasadny należy ocenić wniosek organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zaskarżalność do sądu postanowień wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy policji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie była dotychczas kwestionowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1287/15 opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc zaś do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że postępowanie dyscyplinarne policjantów uregulowane jest co do zasady w ustawie o Policji. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego zastosowanie ma zatem art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Stosownie do tego przepisu jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, strona w terminie zawitym 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. Przywrócenie terminu do wniesienia zaskarżenia może więc nastąpić tylko wtedy, gdy jednocześnie z wnioskiem zostanie wniesiony dany środek prawny. Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku jest natomiast wykazanie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.

W postępowaniu dyscyplinarnym, tak jak w postępowaniu karnym, zasady przywracania uchybionego terminu zostały zatem uregulowane nieco odmiennie niż w innych procedurach. W art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego ustawodawca odwołał się do przyczyn niezależnych od strony a nie okoliczności niezawinionych przez stronę. Takie rozwiązanie jest niewątpliwie świadomym zamysłem racjonalnego ustawodawcy. Jeżeli ustawodawca w postępowaniu karnym i w postępowaniu dyscyplinarnym zamierzałby ograniczyć możliwość przywrócenia uchybionego terminu wyłącznie od wykazania, że strona nie dokonała czynności procesowych bez swej winy, to przepisowi art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego nadałby identyczną treść jaką na przykład zawiera art. 168 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, ewentualnie w ustawie o Policji przewidziałby odesłanie do odpowiedniego stosowania w omawianym zakresie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego a nie Kodeksu postępowania karnego. Skoro ustawodawca zdecydował, że w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów w zakresie dotyczącym między innymi terminów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego a w Kodeksie tym przedmiotowa instytucja została uregulowana w sposób określony w art. 126 § 1, to oczywistym jest, że przesłanki przywrócenia obwinionemu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego należy oceniać pod kątem warunków tam sprecyzowanych oraz z uwzględnieniem poglądów orzecznictwa i doktryny wypracowanych na gruncie art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego a nie innych procedur, w tym przepisów postępowania cywilnego.

Dodać należy, że zaniechanie działania obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym i w postępowaniu karnym nie można oceniać identycznie jak zaniechanie działania pełnomocnika strony w każdym postępowaniu, ponieważ pełnomocnik strony nie jest ograniczony działaniem na korzyść swego mocodawcy. Dlatego też każda jego czynność podjęta w granicach umocowania wywołuje określone skutki prawne, nawet niekorzystne dla strony. Status prawny pełnomocnika strony jest jednak inny niż obrońcy. Obrońcę uznaje się przede wszystkim za przedstawiciela procesowego obwinionego lub oskarżonego. Na obrońcy ciąży nakaz ściśle ukierunkowanego sposobu postępowania. Obrońca powołany jest bowiem do niesienia pomocy obwinionemu lub oskarżonemu. Obowiązek ten powinien spełniać zgodnie z zasadami prawa procesowego, a zatem zaniedbania lub niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez obrońcę nie mogą szkodzić ani obwinionemu ani oskarżonemu, zwłaszcza wówczas, gdy ci żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę nie ponoszą. W art. 135f ust. 4 ustawy o Policji przewidziano, że w postępowaniu dyscyplinarnym obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Podobną zasadę ustanowiono też w art. 86 § 1 Kodeksu postępowania karnego, stanowiąc, że obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego. Z tych względów w orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie zwraca się uwagę na to, że oskarżony czy obwiniony nie mogą ponosić żadnej winy za zaniedbania swego obrońcy, albowiem negatywne zachowanie się obrońcy, wyrażające się między innymi w zaniechaniu złożenia środka odwoławczego w terminie zawitym, nie jest równoznaczne z negatywnym zachowaniem się strony. Dlatego przyjąć trzeba, że niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy powinno uzasadniać przywrócenie stronie uchybionego terminu. Okoliczność ta stanowi bowiem przyczynę niezależną w rozumieniu w art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego, nawet jeżeli wniosek o przywrócenie terminu wnosi w imieniu oskarżonego (obwinionego) obrońca, który terminowi pierwotnie uchybił. Zaniechania obrońcy stanowią zawsze przyczynę niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., bez względu, czy są skutkiem zaniedbania obrońcy, czy też jego celowego działania, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy są one efektem uzgodnionej z oskarżonym rezygnacji z podjęcia określonej czynności procesowej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt V KK 448/07 Biul. Pk 2008/2/51, oraz S. Steinborn, Lex komentarz do art. 126 Kodeksu postępowania karnego).

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym ustanowił obrońcę. Nawiązany w ten sposób stosunek obrony obejmował zarówno obronę merytoryczną przed stawianymi obwinionemu zarzutami jak też obronę proceduralną, czyli wykorzystanie instrumentów procesowych. Skoro obwiniony ustanowił obrońcę, to zasadnie mógł zakładać, że obrońca ten będzie prowadził jego sprawę z należytą starannością, w tym podejmie uzgodnione wcześniej czynności zmierzające do uruchomienia w terminie postępowania odwoławczego. Działania obrońcy nie pozbawiają obwinionego aktywności procesowej. Nie oznacza to jednak, że obwiniony zawsze zobligowany jest do działania samodzielnie i niezależnie od swego przedstawiciela procesowego. Nie można zatem oczekiwać by obwiniony sam, niezależnie od obrońcy, musiał dokonywać niezbędnych czynności procesowych z zachowaniem stosownych terminów, niejako nie licząc na ich dokonanie przez swego obrońcę, a w razie uchybienia terminowi do ich przedsięwzięcia zobowiązany był wykazać - dla przywrócenia mu zawitego terminu - leżące tylko po jego stronie, a przy tym niezależne od niego, powody opóźnienia i to z wyłączeniem możliwości powołania się na fakt uchybienia terminowi zawitemu przez jego obrońcę. Podważałoby by to w ogóle sens funkcjonowania instytucji obrony (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt V KK 448/07, Lex 467450 i z dnia 10 stycznia 2000 r. sygn. IV KKN 32/99, Lex 39913).

Stwierdzić zatem należy, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego obrońca skarżącego tłumaczył, że uchybienie terminu spowodowane było błędnym obliczeniem przez obrońcę terminu do wniesienia środka odwoławczego. Biorąc pod uwagę ww. orzecznictwo i piśmiennictwo, zaniedbania obrońcy w sprawie są oczywiste, jednakże skutki takich nieprawidłowych działań nie mogą obciążać obwinionego i pozbawiać go możliwości weryfikacji kwestionowanego orzeczenia dyscyplinarnego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ powinien po raz kolejny rozważyć argumenty zawarte we wniosku skarżącego o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, mając na uwadze ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17 (siedemnaście) złotych, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).