Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 86/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na Rektora A w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Rektora A do załatwienia wniosku [...] z dnia 4 lipca 2018 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Rektorowi A grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4) zasądza od Rektora A na rzecz skarżącego [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga [...] na bezczynność Rektora A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący [...], powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, złożył w dniu 4 lipca 2018 r. wniosek, skierowany do Rektora A, o przesłanie na wskazany adres e-mail druków delegacji wraz z rozliczeniem podróży/wyjazdów służbowych, jakie były realizowane w 2017 r. oraz w pierwszym kwartale 2018 r. przez Rektora A. Jednocześnie zwrócił się o przekazanie informacji, czy A otrzymuje dodatkowe środki finansowe (w jakiej wysokości i od kogo) na pokrycie kosztów podróży/wyjazdów służbowych Rektora związanych z uczestnictwem w pracach KRASP.

Pismem z dnia 18 lipca 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, że ze względu na szeroki zakres wnioskowanej informacji oraz okres urlopowy, nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na nią w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, a także, że odpowiedź zostanie udzielona w terminie do dnia 4 września 2018 r., po zestawieniu niezbędnych informacji.

Pismem z dnia 7 września 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Rektora A, skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Domagał się nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; stwierdzenia, że bezczynność organu miała rażący charakter; wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.", lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej przepisem art. 154 § 6 P.p.s.a.; zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pismem z dnia 4 lipca 2018 r., złożonym w biurze organu, powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o udzielenie informacji publicznej. Organ w dniu 18 lipca 2018 r. poinformował go, że ze względu na szeroki zakres wnioskowanej informacji udzielenie jej nastąpi w terminie do 4 września 2018 r. Pomimo jednak upływu tego terminu organ do dnia złożenia skargi nie udzielił żądanej informacji. Skarżący jednocześnie wskazał, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a informacja, o którą się zwrócił ma charakter informacji publicznej. Uzasadniał również, że organ pozostaje w bezczynności, która - w jego ocenie - ma charakter rażącego naruszenia prawa, co z kolei uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Rektor A, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W pierwszym rzędzie organ przedstawił podjęte czynności, które zmierzały do rozpoznania wniosku skarżącego. Następnie wskazał na zakres kognicji sądów administracyjnych oraz przesłanki oddalenia skargi. Wyjaśnił, że w dniu 4 lipca 2018 r. skarżący - działając w imieniu własnym lub jako Przewodniczący Zarządu [...] - złożył w Biurze Rektora A 12 wniosków zawierających 65 pytań w zakresie informacji publicznej. Odnotował, że skarżący jest byłym pracownikiem A, pozostającym w otwartym konflikcie z Rektorem. Zdaniem organu, wniosek skarżącego nie został złożony w celach, jakie legły u podstaw uchwalenia ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz został wniesiony w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi w sądzie pracy, sądzie cywilnym oraz z prywatnego aktu oskarżenia i stanowi nadużycie prawa. Dowodził organ, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż nadużywanie prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy jakiś podmiot podejmuje prawnie dozwolone działania dla osiągnięcia celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Takie działanie lub zaniechanie jest wprawdzie zachowaniem podmiotu "mającego prawo", ale nie służy społecznie uzasadnionym interesom tego podmiotu. Nadto celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Dodatkowo Rektor podniósł, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej. Akcentował, że przedmiotowy wniosek, łącznie z kilkunastoma innymi, nie tylko nie prowadzi do poprawienia funkcjonowania Uczelni, nie służy poprawie jej funkcjonowania, ale w istocie ma być dokuczliwy. W przekonaniu Rektora, w sprawie nie może też być mowy o bezczynności, ponieważ w ustawowym terminie udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. W konsekwencji nie można również uznać, że ewentualna bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem procesowym z dnia 9 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył odpowiedź na stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Dowodził, że dla oceny żądania skarżącego nie mają żadnego znaczenia okoliczności wskazane przez organ. Odnosząc się do twierdzeń organu o konflikcie i toczących się postępowaniach sądowych podał, że postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w [...] orzekł o zakazie rozpowszechniania w jakikolwiek sposób informacji dotyczących wnioskodawcy [...]. Pełnomocnik skarżącego negował również prawidłowość stanowiska procesowego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p., który przewiduje, iż do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadal zwanej w skrócie: "P.p.s.a." Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wyjaśnić też trzeba, że w przypadku gdy skarga dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Dodać jeszcze należy, że stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Z tego względu skarga rozpoznana została w trybie uproszczonym.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Rektora A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 4 lipca 2018 r., w którym skarżący zwrócił się do organu o przesłanie delegacji wraz z rozliczeniem podróży/wyjazdów służbowych, jakie były realizowane w 2017 r. oraz w pierwszym kwartale 2018 r. przez Rektora A, a także domagał się udzielenia informacji, czy A otrzymuje dodatkowe środki finansowe (w jakiej wysokości i od kogo) na pokrycie kosztów podróży/wyjazdów służbowych Rektora związanych z uczestnictwem w pracach KRASP.

W rozpatrywanej sprawie nie ma sporu co do tego, że Rektor A jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Natomiast w kwestii uznania wnioskowanych informacji za posiadające walor publiczny pełnomocnik organu przedstawił w odpowiedzi na skargę niejednoznaczne stanowisko. Nie można jednak nie dostrzec, że wątpliwości w powyższym zakresie nie miał jednak Rektor, który powiadomił skarżącego w piśmie z dnia 18 lipca 2018 r. o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku z dnia 4 lipca 2018 r. do dnia 4 września 2018 r. z uwagi na okres urlopowy i szeroki zakres wnioskowanych informacji. Działanie Rektora znajduje oparcie w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., wedle którego jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie do 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W tym miejscu wskazać należy, że definicja informacji publicznej zawarta została w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i jest nią każda informacja o sprawach publicznych. Informacja publiczna podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. Przykładowy katalog danych stanowiących informację publiczną, które podlegają udostępnieniu, zawiera przepis art. 6 u.d.i.p. Skoro przepis ten zawiera przykładowy katalog spraw, które uznaje się za informacje publiczne, to dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić trzeba także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osobach pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osobach i jednostkach organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Wskazać też przyjdzie, że art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlegają informacje publiczne o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzącym z dysponowania majątkiem publicznym, w tym pożytkach i jego obciążeniach, zaś art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. określa, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku, którym dysponują te podmioty. Prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienie do uzyskania informacji publicznej oraz wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.). Oceniając żądanie skarżącego w kontekście tak szeroko rozumianego pojęcia informacji publicznej, należało uznać, że informacje wymienione we wniosku z dnia 4 lipca 2018 r., jako bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem A oraz pozyskiwaniem i dysponowaniem środkami publicznymi, a także wydatkowaniem i rozliczaniem środków finansowych, są informacjami publicznymi. Również w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że informacje o treści dokumentów związanych z delegacjami służbowymi pracowników podmiotów wykonujących zadania publiczne stanowią informację publiczną, gdyż obrazują sposób wydatkowania środków publicznych, a informacja o tych wydatkach pozwala na ocenę przestrzegania zasady jawności gospodarowania takimi środkami (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 138/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 888/14; wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1837/15; dostępne - jak wszystkie orzeczenia przywołane w wyroku - na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie tego, wniosek skarżącego winien zostać załatwiony w trybie u.d.i.p. Na akceptację zasługuje wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 508/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 80/17).

Podkreślenia wymaga, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Natomiast uwzględniając skargę na bezczynność, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a., sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Badając zasadność skargi na bezczynność, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskiem datowanym na dzień 4 lipca 2018 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej, przy czym w sposób jasny i wyraźny sformułował swoje żądanie, domagając się przekazania konkretnych informacji. Organ nie udzielił jednak wnioskowanej informacji publicznej, nie wydał decyzji odmownej, ani nie poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji. Tymczasem zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Powtórzyć przyjdzie, że w sytuacji gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia - na mocy art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - uprawniony jest do przedłużenia tego terminu maksymalnie o 2 miesiące. W okolicznościach sprawy jedyną czynnością, jaka została podjęta przez organ po otrzymaniu wniosku było powiadomienie skarżącego, że udzielenie informacji nastąpi do dnia 4 września 2018 r. Powyższe pismo nie wyczerpuje jednak żadnej z przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej.

W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawem określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził on postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności w prawem przewidzianym terminie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 28/17; wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2733/15). Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdyż organ nie rozpoznał wniosku w terminie, o którym mowa w art. 13 ustawy. Natomiast celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia przez podmiot zobowiązany do działania czynności lub aktu, wynikających z przepisów u.d.i.p. Skoro Rektor do dnia rozpoznania skargi na bezczynność nie rozpatrzył wniosku skarżącego, to zasadne jest stanowisko, że nadal pozostaje w bezczynności w zakresie jego rozpoznania. W związku z powyższym Sąd zmuszony był, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązać organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 lipca 2018 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku.

W sprawie dokonać należało również oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane ustawowo, a w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt. II OSK 468/13).

W ocenie Sądu, stwierdzona w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej jest znaczny. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dniu 4 lipca 2018 r. i pomimo powiadomienia skarżącego o terminie załatwienia sprawy do dnia 4 września 2018 r., organ do chwili wydania wyroku nie podjął żadnych dalszych czynności w przedmiocie wniosku, a ponadto z odpowiedzi na skargę wynika, że w ogóle nie zamierza ich podjąć. Z kolei podnoszona przez pełnomocnika organu okoliczność, że skarżący nadużywa prawa, składając kilkanaście wniosków z różnymi zapytaniami w przedmiocie informacji publicznej, w świetle obowiązujących przepisów u.d.i.p. nie pozwala na uznanie zasadności tego zarzutu. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje zapatrywanie dopuszczające możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, jednak definiuje owe nadużycie jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 r., s. 146-149; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16). Na gruncie przedmiotowej sprawy brak jest jednak dostatecznych dowodów na potwierdzenie tego, że celem skarżącego występującego o dostęp do informacji publicznej są inne motywy niż troska o dobro publiczne. Z akt sprawy wynika natomiast, że - po pierwsze - organ nie załatwił wniosku strony ani w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ani też w dodatkowym terminie samodzielnie wyznaczonym w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Po drugie zaś, korespondencja skarżącego z organem w żadnym razie nie wskazuje na to, aby organ miał jakieś istotne problemy z załatwieniem złożonych w większej liczbie wniosków, chociażby z uwagi na stopień ich skomplikowania. Dopiero istnienie tego rodzaju okoliczności, w połączeniu z wykazaniem (a nie domniemaniem) realizacji przez wnioskodawcę innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, mogłaby usprawiedliwiać zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1014/18). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa skutkowało wymierzeniem organowi - w punkcie 3 wyroku - grzywny w wysokości pięćset złotych, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wymierzona grzywna jest adekwatna do okresu trwającego stanu bezczynności, oczywistości naruszenia oraz sposobu działania organu.

Na rzecz skarżącego nie zasądzono odpowiedniej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 in fine P.p.s.a., gdyż - zdaniem Sądu - tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków odmowy udostępnienia informacji publicznej. Nadto, nie ma ona charakteru obligatoryjnego, a w rozpatrywanej sprawie, wobec pozostawania organu w stanie bezczynności ze względu na przyjętą wykładnię przepisów prawa, zastosowanie sankcji w postaci nałożenia grzywny w wysokości 500 zł jest w zupełności wystarczające.

O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w wysokości 100 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.