Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3611/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 154 poz 1  art. 123 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i zobowiązania do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.M.(dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "organ administracji") z [...] lipca 2015 r. znak [...], utrzymująca w mocy poprzednią decyzję tego organu z [...] kwietnia 2015 r. znak [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. wydanej w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Skarżący złożył w dniu [...] lipca 2011 r. w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w G.W. (dalej: "OT ARR") "Powiadomienie o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC" oraz dwa "Oświadczenia o niezbieraniu/zielonych zbiorach w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC". Jedno z oświadczeń dotyczyło zielonych zbiorów pomidorów w okresie od [...] maja do [...] czerwca 2011 r. na powierzchni [...] ha, zaś drugie niezbierania pomidorów w okresie od [...] maja do [...] czerwca 2011 r. na powierzchni [...] ha.

Decyzją z [...] września 2011 r. Dyrektor OT ARR przyznał Skarżącemu wsparcie finansowe w wysokości 3.247.285,54 zł do [...] ha powierzchni upraw pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór". Następnie [...] września 2011 r. ten sam organ uchylił własną decyzję z [...] września 2011 r. i przyznał Stronie wsparcie do [...] ha powierzchni upraw.

W wyniku wznowionego postępowania administracyjnego, Dyrektor OT ARR decyzją z [...] września 2013 r. uchylił decyzję z [...] września 2011 r. i odmówił Stronie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC stwierdzając, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego.

Po rozpoznaniu odwołania, Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej "Prezes ARR") decyzją z [...] listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi OT ARR.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Dyrektor OT ARR decyzją z [...] grudnia 2013 r. uchylił decyzję z [...] września 2011 r. i odmówił udzielenia wsparcia. Po rozpoznaniu złożonego odwołania ostateczną decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] Prezes ARR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2013 r.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Prezes ARR ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych środków w kwocie 3.224.407,87 zł (811.171,79 EUR), tj. 100% wypłaconego wcześniej wsparcia. Stwierdził, że kwota ta wraz z odsetkami w wysokości określonej dla odsetek od zaległości podatkowych liczonych od dnia 30 września 2011 r. stanowi nienależnie pobrane środki i podlega zwrotowi.

W dniu [...] września 2014 r. została wydana decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2014 r. w części dotyczącej określenia odsetek od nienależnie pobranych środków i ustalająca stawkę do obliczenia odsetek na poziomie 4,5% w stosunku rocznym. Decyzję z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "MRiRW") podpisał Podsekretarz Stanu T.N.

W dniu [...] lutego 2015 r. Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji MRiRW z [...] września 2014 r. zarzucając, że została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Strona zarzuciła także trwałą niewykonalność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., co skutkuje jej nieważnością. W dniu [...] kwietnia 2015 r. MRiRW odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2014 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] lipca 2015 r. MRiRW utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2015 r. Decyzja z [...] lipca 2015 r. została podpisana przez Podsekretarza Stanu T. N. działającego z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W skardze na decyzję z [...] lipca 2015 r. Strona zarzuciła organom rozpoznającym sprawę naruszenie:

1. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Podsekretarza Stanu T. N., który podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie, z uwagi na to, że brał udział w wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r., a tym samym uchybienie zasadzie bezstronności i obiektywizmu orzekania w postępowaniu administracyjnym,

2. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez błędne przyjęcie, że decyzja z [...] września 2014 r. oraz decyzja Prezesa ARR z [...] czerwca 2014 r. nie były niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w sytuacji w której powołane decyzje, z przyczyn prawnych, były obarczone wadą "niewykonalności", a to z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezesa ARR z [...] września 2011 r. o udzieleniu Skarżącemu wsparcia w sektorze owoców i warzyw,

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez błędne przyjęcie, że decyzja z [...] września 2014 r. nie została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem:

a. art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. UE L z dnia 15 czerwca 2011 r.), dalej: "Rozporządzenie nr 543/2011", bowiem art. 123 ust. 1 Rozporządzenia nr 543/2011 nie stanowił podstawy prawnej (kompetencyjnej) do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie określenia odsetek od nienależnie pobranych środków i ustalenia stawki do obliczenia tych odsetek w związku ze wsparciem udzielonym Skarżącemu na podstawie przepisów Rozporządzenia nr 585/2011, a więc brak jest podstaw prawnych do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej i uznania kwestii wysokości odsetek za element rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej,

b. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, ze zm.), dalej: "ustawa o ARR", § 4, 5 i 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw, art. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, art. 84 Rozporządzenia nr 543/2011 - poprzez wydanie decyzji z 16 czerwca 2014 r. bez podstawy materialnoprawnej i w konsekwencji brak jej wyjaśnienia, gdyż powołane jako podstawa decyzji z [...] czerwca 2014 r. przepisy nie odnoszą się do zwrotu pobranych środków lecz do zasad udzielania wsparcia,

c. art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a, ust. 2 i 3 ustawy o ARR, gdyż zachodziła oczywista sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia z [...] czerwca 2014 r., a treścią przepisów prawa, na podstawie których została ona wydana,

d. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. w sytuacji uchylenia decyzją z [...] września 2014 r. decyzji z [...] czerwca 2014 r. wyłącznie w części dotyczącej określenia odsetek od nienależnie pobranych środków i ustalenie stawki do obliczenia tych odsetek na poziomie 4,5 % w stosunku rocznym, tj. orzeczenie jedynie co do części decyzji organu I instancji bez orzeczenia w pozostałym zakresie,

e. art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. przez utrzymanie decyzją z [...] września 2014 r. decyzji z [...] czerwca 2014 r., pomimo niedoręczenia Skarżącemu przez organ I instancji zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie,

f. art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o ARR - poprzez ustalenie w decyzji z [...] września 2014 r. oraz w decyzji z [...] czerwca 2014 r., że kwota nienależnie pobranych przez Skarżącego środków wynosi: 3.224.407,87 zł, w sytuacji gdy stosownie do treści art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, a zatem rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. jest oczywiście niezgodne z zasadami ustalenia należności pieniężnych wynikającymi z tego przepisu.

Strona wniosła o uchylenie decyzji z [...] lipca 2015 r. w całości, uchylenie decyzji MRiRW z [...] kwietnia 2015 r., stwierdzenie nieważności decyzji MRiRW z [...] września 2014 r., a także decyzji Prezesa ARR z [...] czerwca 2014 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę MRiRW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.

O uwzględnieniu skargi przesądził zarzut naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z [...] lipca 2015 r. została podpisana przez pracownika Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Podsekretarza Stanu T. N., który podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie z uwagi na to, że brał udział w wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r., a więc decyzji, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności.

Wskazać należy, że przedmiotem skargi jest wydana w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] kwietnia 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. wydanej w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych środków.

Zarówno decyzja wydana w drugiej instancji w trybie zwykłego postępowania administracyjnego, jak i zaskarżona decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym zostały podpisane przez Pana T. N. Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi działającego z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. prowadzi do wniosku, że T. N. biorąc udział w wydaniu decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków niewątpliwie podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej właśnie decyzji wydanej w postępowaniu "zwykłym". Pod pojęciem: "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć również sytuacje, w których pracownik organu kontroluje w trybie nadzwyczajnym, prawidłowość decyzji wydanej z jego udziałem w trybie zwykłym, pomimo że kontrola decyzji przeprowadzana w trybach nadzwyczajnych ograniczona jest tylko do określonych przesłanek.

Stwierdzić należy, że kontrola decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym ma swoje źródło w tym samym stanie faktycznym, a więc wymaga oceny tych samych okoliczności i dowodów, a czasami nawet ustosunkowania się do tych samych zarzutów, choć stawianych w innych celach. Konsekwentnie przesłanki obligatoryjnego wyłączenia pracownika mają zastosowanie także we wszystkich nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Celem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest bowiem uniknięcie sytuacji, w której ten sam pracownik orzekałby w sprawie i rozpoznawał środek zaskarżenia od decyzji, w wydaniu której brał udział, nawet jeśli zarzut wyłączenia dotyczy decyzji wydanych w dwóch różnych trybach postępowania administracyjnego. Instytucja uregulowane w art. 24 k.p.a. ma stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procesowania" (W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, s.12, oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 sygn. akt lI GPS 2/08, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2007, nr 3, s. 137).

Bezspornym jest, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tj. do pracownika organu upoważnionego do działania w imieniu ministra, ponieważ pracownik ten nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra. Pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje także upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1637/12). Wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie podlega jedynie minister - jako piastun funkcji organu. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie wobec podsekretarza stanu upoważnionego do działania w imieniu ministra, gdyż nie może być on uznany za osobę piastującą funkcję organu.

W świetle przedstawionej argumentacji Sąd podzielił stanowisko Skarżącego co do konieczności uchylenia decyzji z [...] lipca 2015 r. wobec naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zarówno decyzja ostateczna z [...] września 2014 r. wydana w trybie zwykłym, jak i decyzja z [...] lipca 2015 r. wydana w sprawie, to jest w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, zostały podpisane przez Podsekretarza Stanu w MRiRW T. N. działającego z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy wskazać należy, że 61 § 4 k.p.a. stanowi formę realizacji ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Stanowi on zabezpieczenie dla strony i gwarancję zapewnienia jej możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, również poprzez powiadomienie jej, że takie postępowanie się toczy. Zwrócić należy uwagę, że formę realizacji zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu stanowi również przewidziany w art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu w ustalonym stanie faktycznym samo naruszenie art. 64 § 4 k.p.a. nie może doprowadzić o uchyleniu decyzji, ponieważ uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że przed zakończeniem postępowania organy administracji zagwarantowały Skarżącemu czynny udział w tym postępowaniu zawiadamiając go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy zarówno przed wydaniem decyzji w I instancji, jak również decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne jej rozpoznanie.

Także pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne.

Odnosząc się skrótowo do zarzutu trwałej niewykonalności decyzji MRiRW z [...] września 2014 r. oraz decyzji Prezesa ARR z [...] czerwca 2014 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z naruszeniem art. 156 k.p.a. Sąd stwierdza, że fakt wydania decyzji Dyrektora OT ARR z [...] września 2011 r., pierwotnie przyznającej Skarżącemu wsparcie z tytułu kryzysu EHEC nie stanowi przeszkody w wykonaniu decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków.

Skarżący otrzymał przecież ostatecznie wsparcie finansowe na podstawie decyzji z [...] września 2011 r. W wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego decyzja z [...] września 2011 r. została uchylona. Na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. (utrzymującej w mocy decyzję z [...] grudnia 2013 r.) Prezes ARR odmówił przyznania pomocy Skarżącemu. Dla uznania, że odpadła podstawa wypłaty pomocy finansowej wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] września 2011 r.

W rozpoznawanej sprawie brak też było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z naruszeniem – według Strony - art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie Sądu organ administracji wydając decyzję z [...] września 2014 r. nie naruszył wskazanych przepisów art. 104 § 1 k.p.a. i art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011. Przepis art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 stanowi, iż organizacje producentów, zrzeszenia organizacji producentów, grupy producentów lub inne odnośne podmioty zwracają nienależnie wypłaconą pomoc wraz z odsetkami i płacą kary przewidziane w niniejszej sekcji. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 585/2011, o ile przepisy rozporządzenia nie stanowią wyraźnie inaczej, w odniesieniu do organizacji producentów i ich członków stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 i rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, a w odniesieniu do producentów, o których mowa w art. 5, wymienione przepisy stosuje się odpowiednio. Przepis art. 5 odnosi się do producentów niezrzeszonych w organizacjach producentów, dla których dostępny był mechanizm wsparcia z tytułu kryzysu EHEC w 2011 r.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący skorzystał ze wsparcia z tytułu kryzysu EHEC jako producent niebędący członkiem organizacji producentów, dlatego art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 stanowił podstawę prawną nałożenia na Stronę obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranej pomocy wraz z odsetkami naliczanymi według zasad określonych w tym przepisie. W związku z powyższym pogląd Skarżącego, zgodnie z którym brak podstawy prawnej (kompetencyjnej) do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia lub określenia odsetek od nienależnie pobranych środków jest bezpodstawny.

Sąd nie podziela również poglądu Strony, zgodnie z którym w rozpoznawanej sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej, ponieważ przepisy prawne wskazane przez organy administracji jako podstawa prawna decyzji z [...] czerwca 2014 r. nie stanowią o podstawach i przesłankach do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu kwot nienależnie pobranych w ramach wsparcia w sektorze owoców i warzyw z powodu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, lecz określają zasady udzielenia wsparcia.

Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którymi niewskazanie podstawy prawnej lub wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej nie oznacza, że podstawa materialnoprawna do wydania decyzji nie istnieje. Uchybienie polegające na wskazaniu niewłaściwej podstawy prawnej nie jest jednoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną do zwrotu nienależnie pobranych środków w sektorze owoców i warzyw, w tym również w ramach tymczasowego mechanizmu wsparcia z tytułu kryzysu EHEC, jest stosowany wprost bez konieczności wdrażania go w przepisach prawa krajowego art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011. Przepis art. 123 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 stanowi natomiast, że odzyskana pomoc, odsetki i nałożone kary wpłaca się do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG). Oznacza to, że wypłacone nienależnie środki wraz z odsetkami należy odzyskać od beneficjenta pomocy. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ARR wskazuje natomiast organ właściwy do odzyskania tych należności. W decyzji z [...] czerwca 2014 r. organ administracji wskazał podstawę kompetencyjną do ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków, tj. art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ARR i powiązał ten przepis z przepisami odnoszącymi się do mechanizmu, w ramach którego Skarżący otrzymał wsparcie i jednocześnie w ramach którego to wsparcie mu się nie należało. Organ ten powołał również jako podstawę prawną art. 13 ust. 2 ustawy o ARR, który stanowi, że do należności, o których mowa w ust. 1, w tym nienależnie pobranych środków z EFRG stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz art. 13 ust. 3 ustawy o ARR mówiący o tym, że uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 2, przysługują Prezesowi ARR, jako organowi pierwszej instancji i ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych, jako organowi odwoławczemu od decyzji Prezesa ARR.

Nieuzasadniony jest także zarzut sprzeczności rozstrzygnięcia decyzji z [...] czerwca 2014 r. z podstawami prawnymi jej wydania. Wprawdzie Prezes ARR błędnie zastosował art. 13 ust. 2 ustawy o ARR, powtórzyć jednak należy, że do naliczania odsetek od nienależnie wypłaconej pomocy z tytułu kryzysu EHEC nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie ordynacji podatkowej, ale przepisy art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia decyzją MRiRW z [...] września 2014 r. przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. należy zwrócić uwagę, że art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wyraźnie wskazuje zakres możliwości zastosowania tego przepisu. Zgodnie z nim, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten odczytywany literalnie nie przewiduje uchylenia decyzji w części i jednocześnie utrzymania w mocy pozostałej, nieuchylonej części tej decyzji. Niezależnie od tej uwagi wskazać należy, że organ odwoławczy w sposób niebudzący wątpliwości oznaczył, w jakim zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy. Z uzasadnienia, będącego przecież integralną częścią decyzji wynika również, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w całości. Nie sposób zatem podzielić poglądu Skarżącego, iż sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bez jednoczesnego orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części (na podstawie § 1 pkt 1 k.p.a.) może stanowić uchybienie będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego.

Sąd nie podziela również zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o ARR. Prawidłowo organ administracji argumentuje, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o ARR do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Odpowiednie stosowanie oznacza, że przepisy stosuje się wprost, z pewnymi modyfikacjami albo nie stosuje się. W rozpoznawanej sprawie Skarżący uzyskał pomoc finansową w określonej kwocie (bez zaokrąglania do pełnych złotych). Dlatego zwrot nienależnie pobranych środków należy określić w kwocie otrzymanej. Zastosowanie art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej doprowadzić mogło by do sytuacji, że Strona byłaby zobowiązana do zwrotu kwoty wyższej, niż kwota uzyskana tytułem wsparcia. Opisana konstrukcja nie wynika z przepisów określających zasady przyznawania i zwrotu wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustrzeże się uchybienia, skutkującego uchyleniem kontrolowanego aktu. Uwzględni także ewentualne zmiany stanu faktycznego, które pojawić się mogą w toku rozpatrywania sprawy (np. fakt wyeliminowania któregoś z wcześniejszych rozstrzygnięć z obrotu prawnego).

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a.