Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 864/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32a i art. 92 a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 15zzzw pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] sierpnia 2022 roku numer[...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. w Ł. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do tut. sądu przez spółkę "T." Sp. z o.o. w R. (zwaną dalej: "Skarżącą" lub "Spółką") jest decyzja Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022r. nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2022r. na drogowym przejściu granicznym w B. zgłosił się do kontroli granicznej na kierunku wjazdowym do Polski obywatel Białorusi – I. K., kierujący samochodem ciężarowym marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą marki SCHMITZ o nr rej. [...] (pojazdy zarejestrowane na terytorium Polski). Kierowca dokonywał międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego rzeczy na rzecz skarżącej Spółki. Podczas kontroli paszportowej kierowca przedstawił m.in.: wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...] na blankiecie o numerze TW [...] oraz świadectwo kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydane w dniu [...] kwietnia 2021r. na podstawie licencji wspólnotowej o numerze [...] i ważne do dnia [...] maja 2022r., poświadczające jego zatrudnienie w skarżącej Spółce. Ustalenia powyższej kontroli wpisane zostały do protokołu kontroli drogowej z dnia [...] lipca 2022 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2022 r. poinformowano skarżącą Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie ujawnionego, podczas kontroli, naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, pouczając jednocześnie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Następnie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w B., działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 180 z późn. zm., zwanej dalej: "utd"), nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, tj. za naruszenie art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ stwierdził, że świadectwo kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej nr [...], wydane dla kierowcy wykonującego kontrolowany transport w dniu [...] kwietnia 2021r., utraciło ważność w dniu [...] maja 2022r. i nie ma żadnych podstaw prawnych do stwierdzenia, że jego ważność została przedłużona.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca Spółka domagając się jej uchylenia w oparciu o art. 15zzzw pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych. Wyjaśniła, że przypadku gdy ważność świadectwa kierowcy upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii, a tak było w przedmiotowej sprawie, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później. W ocenie Spółki skoro organ I instancji nie zastosował się do powyższego przepisu, pomimo, że zachodziły podstawy, to konieczna jest ponowna analiza przepisów obowiązującego prawa i umorzenie skarżonego postępowania.

Komendant P. Oddziału Straży Granicznej w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2022r. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny prawnej identycznie jak organ pierwszej instancji. Nawiązując do art. 87 ust. 1 pkt 4 i art. 32a utd oraz art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE L 2009.300.72 z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009"), wyjaśnił, że zasadą jest, że wykonywanie międzynarodowego przewozu wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz świadectwa kierowcy w sytuacji, gdy kierowca jest obywatelem państwa trzeciego. Dalej, powołując się na art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia, wskazał, że świadectwo kierowcy wydawane jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwu członkowskiego, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwu członkowskiego, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Organ podkreślił jednocześnie, że świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 ww. rozporządzenia). W Polsce organem wydającym świadectwu kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej jest Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Nawiązując, do powyższych regulacji, organ II instancji doszedł do wniosku, że ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego jasno wynika, że w dniu [...] lipca 2022 r. międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywała skarżąca Spółka na podstawie licencji nr [...] oraz, że w dniu kontroli kierowca będący obywatelem państwu trzeciego nie posiadał ważnego świadectwu kierowcy wydanego ww. Spółce. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca Spółka w odwołaniu od decyzji organu I instancji nieprawidłowo wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/267 z dnia 16 lutego 2021 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów, świadectw, licencji i zezwoleń, przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach ustawodawstwa dotyczącego transportu oraz przedłużenia niektórych okresów, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2020/698 (Dz.U.UE.L.2021.60.1, zwanego dalej: "rozporządzeniem (UE) 2021/267"). Zgodnie bowiem z art. 32a utd do kierowcy niebędącego obywatelem państwu członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy. Tymczasem rozporządzenie (UE) 2021/267 w art. 7 "przedłużenie terminów przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1072/2009“ wyraźnie wskazuje w pkt 2, iż niezależnie od art. 5 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, ważność świadectw kierowcy, która w przeciwnym razie zgodnie z tym przepisem upłynęłaby w okresie między dniem 1 września 2020 r. a dniem 30 czerwca 2021 r., uznaje się za przedłużoną o okres 10 miesięcy. Jednakże, jak podkreślił organ II instancji, dotyczy to tylko uprawnień których data ważności, zgodnie z treścią dokumentu kończyłaby się w okresie pomiędzy 1 września 2020r., a 30 czerwca 2021r., co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem bezsprzecznie, że w przedmiotowej sprawie kierowca wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy, co potwierdza protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2022r. opisujący stwierdzone naruszenie. Dodatkowo organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania dowodowego dokonał sprawdzeń w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, skąd w dniu [...] sierpnia 2022 r. otrzymał informację, że skarżąca Spółka, na dzień [...] lipca 2022 r. nie posiadała ważnego świadectwa kierowcy dla I. K. Za wykonywanie zaś międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowymi lp. 3.3 przewiduje karę pieniężną w kwocie 5 000 złotych.

Skargę do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik ukaranej Spółki, zarzucając zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez organ II instancji i utrzymanie w mocy decyzji z dnia 25 sierpnia 2022r. nakładającej na Skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 PLN, na podstawie błędnego przekonania, że Skarżąca spółka popełniła naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, podczas gdy Skarżąca spółka, działając na podstawie art. 15zzzw pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, z późn. zm., dalej w skrócie: "UCovid-19"), legalnie wykonywała ten przewóz, który w tym przypadku nie stanowił naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd;

b) art. 7, art. 8 §1, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 Kpa, polegające na braku wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy oraz na nieprzeprowadzeniu w całości postępowania dotyczącego ustalenia stanu prawnego sprawy, mającego zastosowanie w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2022r., pomimo iż Skarżąca spółka dwukrotnie, zarówno w wyjaśnieniach przed wydaniem decyzji w I instancji, a następnie w odwołaniu od tej decyzji, wnioskowała o zastosowanie przepisów prawnych obowiązujących w tej dacie, w tym art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 oraz szczegółowo uzasadniała możliwość takiego zastosowania do stanu faktycznego stwierdzonego w ww. dacie kontroli drogowej, co zostało pominięte w ocenie prawnej przeprowadzonej przez organ I i II instancji;

c) art. 6, art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania Skarżącej spółki o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków spółki oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ II oraz I instancji kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, w miejsce automatycznego i lakonicznego uzasadnienia prawnego i cytowania wybiórczego niektórych fragmentów z wyjaśnień i z odwołania strony w zakresie dotyczącym art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19;

d) art. 6 Kpa, polegające na braku działania organu II oraz organu I instancji na podstawie przepisów obowiązującego w RP prawa, przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji w I instancji i wydanie obu tych decyzji z pominięciem mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 oraz - w dniu kontroli także § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027, dalej w skrócie: "rozporządzenie MZ"),

a) art. 15 Kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, polegające na braku dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, tj. najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ II instancji, wobec dwukrotnie zgłaszanych przez Skarżącą spółkę argumentów dotyczących możliwości zastosowania art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 w stanie faktycznym sprawy, stwierdzonym podczas kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2022 r., a tym samym braku rozpatrzenia istoty sprawy i stwierdzenia, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem, czy w stanie faktycznym ustalonym w ww. dacie kontroli, można było zastosować ww. art. 15zzzw pkt 4 UCovid w związku z § 1 rozporządzenia MZ obowiązującym w tej dacie.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (polegający na nałożeniu na Skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 5000 PLN), a mianowicie:

a) art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19, poprzez niezastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, ustalonym przez organ II i I instancji oraz w stanie prawnym obowiązującym w dniu kontroli drogowej, tj. [...] lipca 2022 r. i tym samym stwierdzenie w tym dniu, wobec skarżącej spółki naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy;

b) art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 w związku z § 1 rozporządzenia MZ, poprzez niezastosowanie tych przepisów w stanie faktycznym sprawy, ustalonym przez organ II i I instancji oraz w stanie prawnym obowiązującym w dniu kontroli drogowej, tj. [...] lipca 2022 r. i tym samym brak odniesienia do odwołanego § 1 rozporządzenia MZ stanu epidemii i obowiązującego od dnia takiego odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, uprawniającego, przez kolejne 60 dni do zastosowania w sprawie art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19;

c) art. 32a Utd, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegającą po pierwsze, na przyjęciu, że skoro do kontrolowanego kierowcy - niebędącego obywatelem państwa UE stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy, to tym samym przepisy tego rozporządzenia można zastosować również do oceny prawnej ważności świadectwa tego kierowcy, a co więcej, do oceny prawnej i stwierdzenia naruszenia wobec przewoźnika drogowego to zakresie wykonywania przewozu międzynarodowego przez kierowcę bez ważnego świadectwa, a po drugie na przyjęciu, że przepis ten stosuje się w pierwszeństwie przed innym przepisem krajowym, tej samej rangi - ustawowej, , tj. art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 podczas gdy art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 w związku z § 1 rozporządzenia MZ, stanowi lex specialis wobec art. 32a utd, bowiem epizodyczny i dotyczy sytuacji wyjątkowych, szczególnych, a ponadto niezależnych zarówno od organów l i II instancji, jak i samej Skarżącej spółki;

d) art. 92a ust. 1 utd poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym i stanie prawnym sprawy, stwierdzonym przez organ II i I instancji, Skarżąca naruszyła obowiązki lub warunki dotyczące wykonywanego w dniu [...] lipca 2022 r. międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, podczas gdy spółka nie była podmiotem odpowiedzialnym za naruszenie w sprawie, którego nie nastąpiło, bowiem spółka wykonywała przewóz bez zarzucanego przez ww. organy naruszenia, stosując obowiązujące na terytorium RP przepisy krajowe, zawarte m.in. w art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19;

e) art. 92a ust. 7 utd w związku z Lp. 3.3 Załącznika nr 3 do utd poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w stanie faktycznym oraz w stanie prawnym obowiązującym w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2022 r., polegające na przypisaniu Skarżącej spółce naruszenia, polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, podczas gdy kierowca, stosując art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19, w dacie kontroli drogowej, mógł legalnie wykonywać taki przewóz po terytorium Polski, pomimo nieważnego świadectwa kierowcy, zatem taki stan faktyczny nie stanowił naruszenia, o którym mowa;

f) art. 92c ust. 1 pkt 1 utd polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i stwierdzeniu przez organ II instancji (za organem I instancji) braku istnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy przesłanki takie istniały, bowiem na podstawie art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 nastąpiła "legalna" utrata ważności świadectwa kierowcy, która w okresie przejściowym 60 dni od dnia odwołania stanu epidemii na podstawie § 1 rozporządzenia MZ nie powinna skutkować przypisaniem spółce naruszenia.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty pełnomocnik Spółki wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi jej autorka przywołując treść art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19, obowiązującego na terytorium Polski od dnia 31 marca 2020 r. oraz § 1 rozporządzenia MZ, obowiązujący na terytorium Polski od dnia 16 maja 2022 r., i odnosząc ją do stanu fatycznego sprawy wyprowadziła wniosek, że jeżeli kontrolowane świadectwo kierowcy utraciło ważność w dniu [...] maja 2022 r., a więc w dacie obowiązywania stanu epidemii w Polsce (stan ten został odwołany dopiero w dniu 16 maja 2022 r.), to podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r., niniejsze świadectwo należało uznać za ważne, ponieważ nie upłynął jeszcze okres przejściowy 60 dni, liczonych od dnia odwołania ww. stanu epidemii. Kontrolowany przewóz mógł zatem być jeszcze wykonany przez kierowcę bez ważnego świadectwa kierowcy, a Skarżąca spółka nie popełniła zarzucanego jej w sprawie naruszenia, co zostało całkowicie pominięte przez organ I i II instancji, pomimo dwukrotnego wniosku strony w zakresie zastosowania omawianych przepisów prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym, które określają zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, przy czym jazda pojazdu pomiędzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP. W przedmiotowej sprawie przejazd pojazdu odbywał się z przekroczeniem granic Polski – kierowca przewoził towar z Rosji do Niemiec, co wypełnia definicję międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.

Zgodnie z art. 32a utd do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (zwane dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009"). W art. 3 tego rozporządzenia został wyrażona zasada ogólna, zgodnie z którą wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

Krąg przewoźników, wobec których wymagane jest świadectwo kierowcy, określa art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Są to przewoźnicy, którzy posiadają licencję wspólnotowy (pkt a) oraz albo legalnie zatrudniają w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzystają z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych: oraz w odpowiednich przypadkach na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (pkt b).

Stosownie do treści art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1. Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 tego rozporządzenia, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Jak wynika z kolei z art. 5 ust. 7 tego rozporządzenia świadectwo kierowcy wydawane jest na okres określony przez wydające państwo członkowskie, jednakże nie dłużej niż na 5 lat. Termin ważności świadectwa kierowcy, o jakim mowa w powołanym art. 5 ust. 7 rozporządzenia, został zmodyfikowany na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/267 z dnia 16 lutego 2021r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów, świadectw, licencji i zezwoleń, przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach ustawodawstwa dotyczącego transportu oraz przedłużenia niektórych okresów, o których mowa w rozporządzeniu 2020/698 (zwanego dalej: "rozporządzeniem 2021/267"). I tak zgodnie z art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia niezależnie od art. 5 ust. 7 rozporządzenia nr 1072/2009 ważność świadectw kierowcy, która w przeciwnym razie zgodnie z tym przepisem upłynęłaby w okresie między dniem 1 września 2020 r., a dniem 30 czerwca 2021 r., uznaje się za przedłużoną o okres 10 miesięcy.

Powołane wyżej regulacje krajowe i unijne dotyczące zasad i trybu wydania świadectwa kierowcy oraz jego ważności, miały w niniejszej sprawie bezsprzecznie zastosowanie. Prawidłowość ich użycia w kontrolowanej sprawie nie została też zakwestionowana przez skarżącą Spółkę, która wprost zgodziła się z argumentacją organów w tym zakresie. Organy prawidłowo też uznały, że w stosunku do kontrolowanego kierowcy nie mógł mieć zastosowania omówiony wyżej przepis art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/267. Dotyczy on uprawnień, których ważność zgodnie z treścią dokumentu kończyłaby się w okresie od 1 września 2020r. do 30 czerwca 2021r., tymczasem świadectwo przedstawione przez kontrolowanego kierowcę było ważne od [...] kwietnia 2021r. do [...] maja 2022r., co wykluczało możliwość jego zastosowania do zaistniałego stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem stało się natomiast ustalenie, czy w zaistniałych okolicznościach, tj. wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy przez kierowcę, którego świadectwo utraciło ważność w dniu [...] maja 2022r., miała zastosowanie regulacja art. 15zzzw pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Kwestia zastosowania powyższego przepisu, pomimo, że została dwukrotnie została podniesiona przez skarżącą Spółkę, w toku prowadzonego postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pozostała bez odpowiedzi organu. Organ nie ustosunkował się do powyższego zarzutu nawet w odpowiedzi na skargę.

Tymczasem w ocenie sądu rację ma pełnomocnik Spółki twierdząc, że pomimo, iż świadectwo kierowcy jest dokumentem wymaganym przez przepisy unijne w transporcie międzynarodowym rzeczy i do świadectwa tego, zgodnie z art. 32a utd stosuje się przepisy wyżej omówionego rozporządzenia 1072/2009, to odesłanie to należy potraktować jako zasadę, która nie ma charakteru wyłącznego. Oznacza to, że w wyjątkowych sytuacjach, a z taką niewątpliwie mieliśmy do czynienia w okresie pandemii Covid-19, w pierwszej kolejności należałoby stosować przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a dokładnie art. 15zzzw pkt 4 tej ustawy, a dopiero potem zasadę wyrażoną w art. 32a utd. Tym bardziej, że przepisy te, jako lex specialis, mają charakter wyłącznie przejściowy i tymczasowy. Są to zatem z założenia przepisy o charakterze epizodycznym, przewidziane i niejako "skrojone" przez ustawodawcę na miarę i na czas trwania pandemii. Stąd też, jak trafnie wywiódł pełnomocnik Spółki, stosowanie tych przepisów przez przewoźników drogowych, nie powinno skutkować nakładaniem sankcji w transporcie drogowym, zarówno krajowym, jak i międzynarodowym, wykonywanym na odcinku obejmującym terytorium Polski.

Jak stanowi zaś powoływany przez Spółkę art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19, w przypadku, gdy ważność świadectwa kierowcy upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później. Jak wynika zaś z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022r. stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej został odwołany z dniem 16 maja 2022 r. (tj. z dniem ogłoszenia ww. rozporządzenia).

Wykładnia literalna powyższego przepisu z punktu widzenia sądu jest jasna i prowadzi do konstatacji, że mechanizm przewidziany w art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19, przedłużający ważność świadectwa kierowcy do 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, powinien znaleźć zastosowanie w okolicznościach kontrolowanej sprawy. Przyjęcie odmiennej wykładni, a więc odmowy zastosowania powyższej regulacji w przedmiotowej sprawie, do czego de facto doszło poprzez zaniechanie ustosunkowania się do niej przez organy, jest nie do zaakceptowania punktu widzenia państwa prawa. Tym bardziej, że kontrolowany przejazd miał miejsce na terenie Polski i wykonywała go polska Spółka.

W konsekwencji, skoro ważność świadectw kierowcy została na podstawie art. 15zzzw pkt 4 powołanej UCovid-19, przedłużona na okres 60 dni od 16 maja 2022r., to oznacza, że w czasie kontroli, która miała miejsce [...] lipca 2022r., przedłożone przez kierowcę skarżącej Spółki - świadectwo było jeszcze ważne. Tym samym nie było podstaw do zastosowania art. 92a ust. 1, 3 i 7 utd i nałożenia na skarżącą Spółkę - kary pieniężnej.

W ocenie sądu organ I i II instancji dokonał nieprawidłowej (błędnej) subsumpcji stanu stwierdzonego podczas kontroli (przewóz bez ważnego świadectwa kierowcy) i tym samym błędnie zakwalifikował ten stan, jako wadliwy, naruszając przepisy art. 92a ust. 1, 3 i 7 utd oraz Lp. 3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy. Wobec rzeczywiście obowiązującego stanu prawnego, a nie stanu prawnego uznanego za właściwy przez ww. organy, należy uznać, że pomimo, iż kierowca okazał do kontroli świadectwo kierowcy ważne do dnia [...] maja 2022 r., to na podstawie pominiętego przez ww. organy art. 15zzzw pkt 4 UCovid-19 w związku z odwołaniem stanu epidemii w dniu 16 maja 2022 r., świadectwo to pozostawało ważne w dacie kontroli, a związany z nim stan faktyczny nie powinien stanowić jakiegokolwiek naruszenia zarówno kierowcy, jak i Skarżącej spółki, która mogła w tej dacie legalnie wykonywać kontrolowany międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, o czym orzekł jak w pkt 1 wyroku. Sąd stwierdził jednocześnie, że z wyżej wskazanych przyczyn brak jest podstaw prawnych do kontynuowania postępowania administracyjnego, wobec czego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postępowanie to umorzył (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.