Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 147/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 5, art. 147 § 2, art. 152, art. 161
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 39 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 2, art. 4 ust. 1, ust. 3, art. 12, art. 30 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr XXXI/405/2009 w sprawie upoważnienia dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr XXXI/405/2009 z dnia [...] maja 2009 roku Rada Miejska

, działając na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm. ) upoważniła Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, wskazanych w ustawie z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 z późn. zm. ), w tym do wydawania w tych sprawach decyzji administracyjnych. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, burmistrz jako organ właściwy dłużnika upoważnił w formie pisemnej Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do przeprowadzania wywiadów alimentacyjnych i odbierania oświadczeń majątkowych od dłużników. Natomiast przekazanie temu podmiotowi upoważnienia do dalszych działań wobec dłużników alimentacyjnych, powinno nastąpić w oparciu o uchwałę rady gminy wydaną na podstawie przepis art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz jednostek samorządowych i innych podmiotów o których mowa w art. 9 § 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W skardze wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 , art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Nr 270 z późn zm. ) oraz art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 7 poz. 39 z późn. zm.), Prokurator Okręgowy podnosząc zarzut istotnego naruszenia prawa - art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, polegającego na przekroczeniu przez Radę Miejską upoważnienia ustawowego, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepis art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nie może stanowić podstawy prawnej do upoważnienia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych wskazanych w ustawie z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżący powołał się na orzeczenia wydane w podobnej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 kwietnia 2010 roku sygn. akt II SA/ Go 166/10.

W odpowiedzi na złożoną skargę organ administracji publicznej wniósł

o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono,

że Burmistrz pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku upoważnił Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia postępowania i wydawania decyzji o jakich mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Następnie uchwałą Nr XLVI/588/2010 z dnia [...] sierpnia 2010 roku Rada Miejska, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz art. 8b ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uchyliła stanowiącą przedmiot zaskarżenia uchwałę Nr XXXI/405/2009 z dnia [...] maja 2009 roku w sprawie upoważnienia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych. Tym samym skarga zdaniem organu administracji publicznej stała się bezprzedmiotowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest

pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. ), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

Na samym wstępie należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę w przedmiocie umorzenia postępowania. Uchwała stanowiąca przedmiot zaskarżenia jak wynika z akt sprawy została uchylona uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2010 roku. Z tym też dniem utraciła moc obowiązującą zaskarżona uchwała z dnia [...] maja 2009 roku. Fakt utraty mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały nie oznacza automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Istotą kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest ocena legalności zaskarżonych aktów według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Zważyć należy, iż w chwili orzekania przez Sąd zaskarżona uchwała nie stanowiła już aktu obowiązującego. Jednakże podkreślenia wymaga, iż uchylenie aktu prawnego powszechnie obowiązującego nie oznacza, że przestaje on kształtować stosunki prawne istniejące nadal po dacie owego uchylenia. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 roku w sprawie W 5/94 (OTK 1994, nr 2, poz. 44 ), dokonując wykładni postanowień art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym przyjął, a pogląd ten podziela Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, że zmiana lub uchylenie uchwały dokonane po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę uchwały. W uchwale zaś z dnia 14 lutego 1994 roku w sprawie K 10/93 ( OTK 1994, cz. 1 poz. 7), Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc nawet uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem wyroku, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. Uchylenia uchwały nie można bowiem utożsamiać z uwzględnieniem skargi w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. W tym kontekście istotne jest to, iż skutkiem stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego od chwili podjęcia (ex tunc). Oznacza to zatem uznanie braku skuteczności stosowania aktu od chwili jego podjęcia (wydania). Powyższe rozróżnienie ma zatem niewątpliwie znaczenie z punktu widzenia interesu prawnego adresatów norm prawnych zawartych w zaskarżonej uchwale. Zdaniem Sądu, uchylenia uchwały nie można utożsamiać również z uwzględnieniem skargi opartej na żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały, nie budzi bowiem wątpliwości, iż skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały wywierające skutki od daty uchylenia ( vide: P. Chmielnicki, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2003 roku w sprawie II SA/Wr 854/03. Samorząd Terytorialny z 2005 r., z. 7- 8, poz. 125 ). Za dopuszczalnością orzekania o legalności już uchylonej uchwały jednostki samorządu terytorialnego opowiedział się kilkakrotnie Naczelny Sąd Administracyjny

( wyrok z dnia 22 marca 2007 r., w sprawie II OSK 1776/06 - LEX nr 327767; wyrok

z dnia 27 września 2007 r. w sprawie II OSK 1046/07 - LEX nr 384291). Wskazania wymaga, iż uchwała Nr XXXI/405/2007 w zaskarżonej części istniała w obrocie prawnym przez okres 15 miesięcy i jako powszechnie obowiązujące prawo na terenie gminy w tym czasie wywoływała konkretne skutki prawne wobec członków wspólnoty samorządowej np. umorzenie zaległych alimentów dłużnikowi. Oznacza to,

iż zaskarżona uchwała ma zastosowanie do sytuacji faktycznych zaistniałych przed jej uchyleniem. Nadto podkreślenia wymaga, iż orzeczenie o nieważności uchwały

w wyniku uwzględnienia skargi prokuratora powoduje skutek w postaci wyeliminowania jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a wyrok taki otwiera drogę do realizacji uprawnień wynikających z art. 77 Konstytucji RP. Zgodnie z przepisem art. 147 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, których sąd administracyjny stwierdzi nieważność, albo wydanie go z naruszeniem prawa, podlegają wzruszeniu w trybie określonym

w postępowaniu administracyjnym, albo w postępowaniu szczególnym. Zdaniem Sądu, nie doszło również w niniejszej sprawie do uwzględnienie skargi w całości,

w rozumieniu przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ - jak wskazano - uchylenie uchwały skutkuje od dnia wejścia w życie uchwały uchylającej, natomiast stwierdzenie nieważności eliminuje uchwałę z obrotu prawnego od chwili jej podjęcia.

W konsekwencji brak było podstawy do uznania, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 p.p.s.a.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy głównie interpretacji art. 39 ust. 4 ustawy

o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm. ). Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek

i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Wskazany powyżej przepis ( art. 39 ust. 4 ) upoważnia radę gminy do podjęcia aktu powszechnie obowiązującego na obszarze jej działania (art. 94 Konstytucji RP), skierowanego do nieokreślonego kręgu adresatów, na podstawie którego rada decyduje o organie właściwym (rzeczowo, miejscowo, funkcjonalnie) do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Tak więc, uchwałę wydaną w oparciu o tę podstawę prawną uznać należy za akt prawa miejscowego, ponieważ przekazując kompetencje do władczego działania organowi upoważnionemu, wywołuje także skutki na zewnątrz administracji, wiążąc nieokreślony krąg osób, potencjalnych stron postepowania administracyjnego w danej kategorii spraw, wskazując inny niż określony w ustawie organ właściwy do wydania decyzji administracyjnych w tych sprawach. Jak słusznie zauważono w doktrynie,

a także w orzecznictwie, komentowane upoważnienie - udzielane w drodze uchwały rady gminy - stanowi akt prawa miejscowego, który skierowany został do organu upoważnionego i który wywołuje skutki na zewnątrz, wiążąc potencjalne strony postępowania administracyjnego (por. K. Bandarzewski (w:) K. Bandarzewski,

P. Chmielnicki, P. Dobosz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek - Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, LexisNexis, Warszawa 2004, str. 271; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., II CKN 880/00, Lex nr 4912). Rada gminy uchwałą podjętą na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminy może zatem przekazać kompetencje innemu podmiotowi, ale tylko do władczego działania – do załatwiania indywidulanych spraw z zakresu administracji publicznej. Powoduje to, że organ dotychczasowy określony wprost w ustawie do załatwiania tych spraw traci te kompetencje.

Sąd podziela pogląd skarżącego, że zaskarżoną uchwałą doszło do naruszenia art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, a naruszenie to ma charakter istotny. Dla dokonania prawidłowej wykładni tego przepisu konieczne jest przytoczenie treści ust. 1 art. 39 tej ustawy, zgodnie z którym decyzje w indywidualnych sprawach

z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne (w tym również przepisy gminne) nie stanowią inaczej, a także ust. 2 art. 39 przyznającego wójtowi prawo upoważnienia swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych. Zdaniem Sądu ujęte w art. 39 ust. 4 określenie "indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej" należy odczytywać z uwzględnieniem ust. 1 i 2 art. 39 przedmiotowej ustawy, które wyjaśnianego pojęcia używają w związku z bardzo konkretną formą działania organu administracji, tzn. decyzją administracyjną, określając organy właściwe do wydawania tych aktów oraz regulując sprawę upoważnień do ich wydawania. Do tej właśnie formy działalności organu odnosi się również norma zawarta w ust. 5 art. 39 ustawy

o samorządzie gminnym wskazująca organy właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji administracyjnej.

Przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 z późn. zm. ) nakładają określone obowiązki na organy administracji publicznej oraz przyznają tym organom stosowne uprawnienia. Już na wstępie z całą mocą należy stwierdzić, że prawodawca nie przyznał organowi uchwałodawczemu gminy, jakim jest rada gminy kompetencji do upoważnienia dyrektora miejskiego ośrodka pomocy społecznej do podejmowania wszelkich działań wobec dłużników alimentacyjnych określonych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zauważyć należy, że przepisy tej ustawy nie przyznają kompetencji do realizacji jej zadań organowi uchwałodawczemu gminy,

a organowi wykonawczemu, w tym także do udzielania upoważnienia i to w sposób odmienny niż kwestie udzielenia upoważnień normują przepisy ustawy o samorządzie gminy. Ustawodawca w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

w sposób jednoznaczny zdefiniował pojęcie organu właściwego dłużnika ( art. 2 pkt 9 ) i organu właściwego wierzyciela ( art. 2 pkt 10 ), uprawnionego do wykonywania określonych czynności i podejmowania decyzji. Jest nim wójt, burmistrz lub prezydent miast właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego lub osoby uprawnionej do alimentów. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jednoznacznie reguluje kwestie udzielenia upoważnień do wykonywania zadań objętych jej zakresem przedmiotowym. Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy, postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. W oparciu o przepis art. 12 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może upoważnić swego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inne osoby na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także do wydawania w tych sprawach decyzji.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do zadań organu właściwego dłużnika należy przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie od dłużnika oświadczenia majątkowego.

Oprócz czynności wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, do zadań organu właściwego dłużnika należy wykonywanie czynności wymienionych w art. 3 ust. 7 i 8, art. 5 ust. 1,2,3 i 6, art. 7

ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 31 ust. 4, oraz do wydawania decyzji o umorzeniu należności

( art. 30 ust. 1), o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1,2 i 4 ustawy. I tak do przewidzianych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zadań własnych organu właściwego dłużnika należy;

1/ przekazywanie komornikowi sądowemu określonych informacji oraz realizacja innych zadań ustawowych ( art. 5 ust. 1-3 ),

2/ otrzymywanie określonych informacji od starosty ( art. 5 ust. 1 ),

3/ składanie wniosku o zwrot zatrzymanych prawa jazdy ( art. 5 ust. 6 ),

4/ informowanie organu właściwego wierzyciela oraz komornika sądowego

o podjętych działaniach wobec dłużnika alimentacyjnego oraz o ich efektach ( art. 6 ),

5/ wytaczanie powództw na rzecz obywateli w sprawach o roszczenia alimentacyjne ( art. 7 ust. 1 ),

6/ przedstawianie, za pośrednictwem wojewody, ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego sprawozdań z realizacji zadań przewidzianych w ustawie ( art. 31 ust. 4 ),

7/ umarzanie w drodze decyzji administracyjnej należności , o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1,2 i 4 ustawy ( art. 30 ust. 1 i 3 ).

Stwierdzić należy, iż sprawy wymienione wyżej w pkt 1-6 nie są sprawami indywidualnymi, rozstrzyganymi w drodze decyzji administracyjnej, a są to czynności w znakomitej większości o charakterze materialno-technicznym ( wyjątek stanowi wydanie decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy ). A zatem nie jest dopuszczalne podjęcie na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym uchwały upoważniającej kierownika / dyrektora ośrodka pomocy społecznej do prowadzenia tych spraw. Załatwienie indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej, przepis ten należy interpretować

w kontekście pozostałych postanowień art. 39. Przepis ust. 1, 2 i 5 tego artykułu dotyczą bowiem jak wyżej wspomniano wydania decyzji. Dodać należy, że rada gminy nie może upoważnić kierownika/ dyrektora ośrodka pomocy społecznej także do wydania decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 30 ust. 1 i 3 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż jest to element postępowania

w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W ocenie składu orzekającego, przez analogię do art. 12 ust. 2 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy przyjąć, iż również

w przypadkach, które obejmuje art. 4 ust. 3, jedynie organ wykonawczy określony

w art. 2 pkt 9 uprawniony jest do upoważnienia swoich pracowników, kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także innej osoby na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, do wykonywania określonych czynności oraz wydawania decyzji.

Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznały organowi wykonawczemu gminy uprawnienie do powierzania zadań organu właściwego wierzyciela oraz organu właściwego dłużnika, ściśle określonemu kręgowi osób, stwarzając tym samym możliwość upoważnienia szerszego kręgu podmiotów,

a nie tylko określonych organów jak chce tego przepis art. 39 ust. 4 ustawy

o samorządzie gminnym. Poza tym udzielenie upoważnienia przez organ wykonawczy gminy wywoła taki skutek, że osoba upoważniona będzie mogła wykonywać określone czynności oraz wydawać decyzje w imieniu wójta ( burmistrza, prezydenta ), zaś ten ostatni pozostaje w dalszym ciągu organem właściwym. Tymczasem w myśl art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym upoważnienie rady gminy do załatwiania indywidulanych spraw za zakresu administracji publicznej, stanowiące źródło przekazania kompetencji do władczego działania powoduje, że upoważniony organ wydaje decyzje w swoim imieniu.

Skoro ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów precyzuje zarówno organ właściwy, jak i zakres spraw, które mogą być przekazane kierownikowi ośrodka pomocy społecznej, to rada gminy nie może, po pierwsze zastępować tego organu, a po drugie tego zakresu spraw rozszerzać. Wynika to nade wszystko

z naczelnej zasady prawa administracyjnego, zakazującej domniemania kompetencji. Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Zakazuje się bowiem w prawie administracyjnym, w tym w działalności uchwałodawczej dokonywania wykładni rozszerzającej, oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Tym samym organ właściwy do załatwienia sprawy nie może wyzbyć się swoich uprawnień na rzecz innego organu, inny zaś organ nie może mu odebrać kompetencji wynikających z ustawy, chyba, ze przepis szczególny tak stanowi. Naruszenie tych zasad prowadzi w konsekwencji do naruszenia art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organ władzy publicznej winien działać na podstawie

i w granicach prawa.

Zdaniem Sądu przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 4 ust. 3 i art. 12 ust. 2) stanowią lex specialis w stosunku do art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym i wyłączają jego stosowanie. Po pierwsze dlatego,

że stwarzają możliwość upoważnienia szerszego kręgu podmiotów, a nie tylko określonych organów jak chce tego art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Po wtóre dlatego, że do udzielenia upoważnienia uprawniony jest organ właściwy dłużnika/wierzyciela (czyli organ wykonawczy), a nie rada gminy (organ uchwałodawczy). Po trzecie wreszcie, jeśli chodzi o czynności realizowane przez organ właściwy dłużnika, są to czynności w znakomitej większości o charakterze materialno-technicznym. Tymczasem "załatwianie indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej", o którym mowa w art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym jest tożsame z wydawaniem decyzji administracyjnych. Identyczne stanowisko w rozpoznawanej materii wydaje się być już w orzecznictwie utrwalone

(vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 134/09, LEX nr 553144, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 44/09, LEX

nr 509060, oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia

3 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 103/09 i z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt

IV SA/Gl 409/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

z dnia 27 maja 2009 r., sygn.. akt. 241/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając, że skarga jest zasadna na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Natomiast treść rozstrzygnięcia zawartego

w punkcie 2 sentencji wyroku znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a.