Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 844/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 200, art. 229
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. K. – R. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/A. Łaskarzewska /-/E. Brychcy


UZASADNIENIE

Na mocy orzeczenia Prezydium Wojewód zkiej Rady Narodowej z dnia (...) stycznia 1954 r. nr (...) wywłaszczono m.in. położoną w P. parcelę nr (...) o powierzchni 377 m2, która stanowiła część nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...) jako własność Pani K. K. (obecnie K.-R.). Wywłaszczenie nastąpiło w trybie art. 1, art. 10 i art. 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31 – według stanu obowiązującego w dniu wywłaszczenia), na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych.

Na wniosek K. K. – R. z dnia (...) czerwca 2008 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w P. oznaczonej w ewidencji gruntów: działka nr (...) z arkusza mapy (...) obręb P., w skład której wchodzi wywłaszczona parcela nr (...) o powierzchni 377 m2.

Starosta P. decyzją z dnia (...) lipca 2010 r. nr (...) orzekł o odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawczyni nieruchomości oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako parcela nr (...) o powierzchni 377 m2, a stanowiącej obecnie część nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: działka nr (...) z arkusza mapy (...) obręb P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...) jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym "A" S.A. z siedzibą w W. (dalej w skrócie: "A"). W podstawie prawnej decyzji Starosta powołał przepisy art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651).

W uzasadnieniu decyzji Starosta w pierwszej kolejności przedstawił ustalenia poczynione co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Wyjaśniono na podstawie jakich dokumentów ustalono aktualne geodezyjne oznaczenie przedmiotowego terenu, który obecnie wchodzi w skład działki nr (...), znajdującej się w użytkowaniu wieczystym "A" Ustalono, że na podstawie decyzji Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r. Nr (...) grunt Skarbu Państwa położony w P., a pozostający w zarządzie "A", oznaczony geodezyjnie m.in. jako działka nr (...) o pow. 0,4470 ha ark. mapy (...), zapisany w KW (...), stał się z dniem (...) grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego "A" Powyższa decyzja Wojewody wydana została na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz §5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Poczyniono ustalenia odnośnie sposobu wykorzystania i zagospodarowania przedmiotowego terenu. Organ wyjaśnił, iż działka nr (...) o pow. 0,2052 ha zgodnie z wpisem w księdze wieczystej stanowi teren kolejowy. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego wynika, że w obowiązującym w latach 1989 – 2003 planie zagospodarowania przestrzennego Miasta działka ta przeznaczona była pod tereny PKP tory kolejowe i tereny kolejowe. W obowiązującym w latach 1962-1989 planie perspektywicznym działka przeznaczona była pod lasy i zieleń użyteczności publicznej. Gmina poinformowała, że z okresu sprzed 1962 r. brak jest opracowań planistycznych. "A" Oddział Gospodarowania Nieruchomościami poinformowały, iż działka nr (...) zabudowana jest infrastrukturą służącą do obsługi ruchu kolejowego – placem dojazdowym, a dawna działka nr (...) w latach 1954-1964 była wykorzystywana jako teren związany z obsługą linii kolejowej. Z przekazanego przez wykazu środków trwałych wynika, ze na dawnej parceli nr (...) znajdują się: cześć placu dojazdowego, ogrodzenie z przęseł betonowych, wiata rowerowa ogrodzona siatką stalową, słupy oświetleniowe oraz stalowa brama wjazdowa. Na podstawie pisma "B" S.A. z dnia (...) stycznia 2009 r. ustalono, że na działce nr (...) znajduje się budynek schroniska "C" w L., który jest niezbędny dla działalności Spółki "B" S.A. oraz urządzenia podziemne – kable srk.

W toku postępowania nie uzyskano dokumentów z których wynikałoby, iż za wywłaszczoną działkę wypłacone zostało odszkodowanie lub przyznana nieruchomość zamienna, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni.

Starosta następnie wyjaśnił, iż zakres przedmiotowy ustawy o gospodarce nieruchomościami obejmuje także postępowanie o zwrot nieruchomości, której wywłaszczenie nastąpiło w trybie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Organ przytoczył treść przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i uznał, iż w tym przypadku zachodzi przesłanka do odmowy zwrotu nieruchomości, bowiem przed dniem 1 stycznia 1998 r. zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to ujawniono w księdze wieczystej, co wyłącza możliwość zwrotu nieruchomości. Starosta wyjaśnił, że podstawą ujawnienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz "A" była ostateczna decyzja Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r., w następstwie której nieruchomość pozostająca dotychczas w zarządzie Kolei została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz "A" z dniem (...) grudnia 1990 r. Prawo użytkowania wieczystego powstało zatem z mocy samego prawa, a wpis do księgi wieczystej miał charakter deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. W takiej sytuacji roszczenie o zwrot nie przysługuje, choćby zostały spełnione przesłanki z art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tej przyczyny postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. nie uwzględniono wniosków dowodowych zgłoszonych przez wnioskodawczynie i jej pełnomocnika, dotyczących przesłuchania w charakterze świadka dzierżawcy części działki, której dotyczy postępowanie zwrotowe oraz dowodu z opinii biegłego. Przepis art. 229 tej ustawy ustanawia bowiem negatywną przesłankę domagania się zwrotu nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu. Na marginesie organ wskazał, że "A" jest poprzednikiem prawnym podmiotu, na wniosek którego doszło do wywłaszczenia.

K. K. – R. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że decyzja ta narusza art. 27, art. 136 ust. 3, art. 137 i 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 6, art. 7 i art. 107 k.p.a.

Zdaniem skarżącej oddanie gruntu Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste, zgodnie z art. 254 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 158 kodeksu cywilnego, wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, przy czym w myśl art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wymagany w takim przypadku wpis w księdze wieczystej. Z powyższego wynika, że wpis w księdze wieczystej ma znaczenie konstytutywne. Skarżąca podniosła, iż z zebranego materiału nie wynika, że taka umowa została zawarta przez Skarb Państwa z "A" przed dniem 1 stycznia 1998 r. i że przed tym dniem nastąpił wpis tego prawa w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącej z zebranego w sprawie materiału nie wynika, że przedmiotowa działka wchodzi w skład gruntu Skarbu Państwa wymienionego w ust. 1 decyzji Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r., z której uzasadnienia wynika, że wywłaszczona działka nr (...) nie wchodzi w skład gruntu wymienionego w ust. 1 decyzji. Brak jest jakiegokolwiek dowodu, a w szczególności decyzji administracyjnej orzekającej, że ust. 1 decyzji Wojewody obejmuje także przedmiotową działkę. Skarżąca podniosła, że w przepisie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest mowa o ustanowieniu na wywłaszczonej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, co następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego i wymaga wpisu do księgi wieczystej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda decyzją z dnia (...) października 2010 r. Nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż na podstawie analizy akt ustalił stan faktyczny, który następnie przytoczył poprzez wymienienie i opisanie dokumentów zebranych zgromadzonych w ramach postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz czynności procesowych przeprowadzonych przez ten organ. Wojewoda Wlkp. przytoczył treść przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyjaśnił, że w użytym w tym przepisie sformułowaniu "ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego" niewątpliwie mieści się zarówno oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste w drodze umowy (zawartej w formie aktu notarialnego), jak i nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze decyzji administracyjnej lub z mocy ustawy. Wojewoda w tym miejscu odwołał się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2001 r. sygn. akt I SA 2572/99. Nie może zatem budzić wątpliwości, że dyspozycja tego przepisu obejmuje również nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1990 r. Nr 79 poz. 474 ze zm.). Wojewoda wskazał, że przepisy tej ustawy, jak również żadnego innego aktu prawa, nie wymagają wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej powstanie użytkowania wieczystego z mocy prawa. Decyzja wydana przez Wojewodę jedynie potwierdzała stan zaistniały z mocy prawa w określonej dacie, a więc ma charakter deklaratoryjny. Wojewoda wskazał, że wyżej wymienione przepisy, na podstawie których stwierdzono nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą do powstania tego prawa konieczne jest dokonanie wpisu do księgi wieczystej ujawniającego to prawo. W tym przypadku wpis ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Organ odwołał się do stanowiska zawartego w wyroku WSA w Lublinie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 128/10 oraz w wyroku NSA z 25 września 2005 r. sygn. akt I OSK 4/05. Nie podzielając stanowiska skarżącej, iż do powstania prawa użytkowania wieczystego konieczne jest zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej Wojewoda wyjaśnił, że prawo to może powstać na gruncie prawa administracyjnego, a jego nabycie może nastąpić z mocy prawa i nawet nie jest niezbędne w takim przypadku wydanie decyzji administracyjnej. Odwołując się do wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 949/07 Lex nr 496171 Wojewoda podał, że przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 i uniemożliwia dochodzenie zwrotu nieruchomości lub jej części w przypadku, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W rozpatrywanej sprawie prawo użytkowania wieczystego nabyły "A" z mocy prawa z dniem (...) grudnia 1990 r., prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej na wniosek "A" z (...) września 2000 r. na podstawie decyzji Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r. znak (...).

Odnosząc się do zarzutu braku udokumentowania, iż dawna działka nr (...) wchodzi w skład gruntu Skarbu Państwa wymienionego w ust. 1 powyższej decyzji organ II instancji wskazał, iż Starosta w swojej decyzji w sposób szczegółowy omówił przekształcenia geodezyjne, jakie związane były z tą działką od daty wywłaszczenia. Z dokumentów przedłożonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w piśmie z dnia (...) października 2008 r. wynika, że parcela nr (...) odpowiada części działki nr (...), która powstała z podziału działki nr (...).

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organ I instancji był wystarczający do wydania decyzji i został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. K. – R., zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3, art. 137art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i 105 §1 k.p.a. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków, których w tym przypadku nie spełniono. Z tych względów nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania w sprawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 16 lutego 2011 r. skarżąca podniosła, że w tym przypadku przed uwłaszczeniem "A" na wywłaszczonej działce powinno zostać zbadane, czy były właściciel zamierza wystąpić o jej zwrot.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie jest uzasadniona.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651).

Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia formułuje art. 137 ustawy. Jednocześnie jednak, zgodnie z art. 229 ustawy, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, regułą jest bowiem merytoryczne badanie wystąpienia przesłanek określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 229 jest przy tym przepisem przejściowym o charakterze intertemporalnym i odnosi się do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzania w życie nowej regulacji prawnej, a punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów (por. uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r., niepubl.). Przepis ten, określający przypadki, kiedy dawnemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na powstanie z mocy ustawy na przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz "A" Sąd podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w sformułowaniu "ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego" mieści się również zarówno oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste w drodze umowy, jak i nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze decyzji administracyjnej lub z mocy ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2001 roku, sygn. akt I SA 2572/99, niepubl.). Nie są zatem trafne zarzuty skarżącej, iż prawo użytkowania wieczystego może zostać ustanowione wyłącznie w drodze czynności o charakterze cywilnoprawnym (umowa zawarta w formie aktu notarialnego). Dyspozycja przepisu art. 229 ustawy obejmuje bowiem także ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na wywłaszczonej nieruchomości z mocy prawa, w tym także na podstawie przepisów powołanych przez Wojewodę w decyzji z dnia (...) czerwca 2000 r. W odniesieniu do przedmiotowej działki Wojewoda decyzją z dnia (...) czerwca 2000 r. znak (...), wydaną na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, § 4 ust. 6 powołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r., art. 42 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe oraz art. 6a ustawy o transporcie kolejowym, stwierdził nabycie przez "A" z mocy prawa, z dniem (...) grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego weszła wywłaszczona nieruchomość. Prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości na wniosek "A" z dnia (...) września 2000 r.

Zgodnie z powołanym w tej decyzji przepisem art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzenie nabycia, z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675).

Z uwagi na treść przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzić należy, iż zarówno do wydania decyzji potwierdzającej powstanie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości której częścią jest dawna parcela (...), jak i do ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, doszło już po dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (1 stycznia 1998 r.). Na tej podstawie strona skarżąca wywodzi, iż przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał w sprawie zastosowania, bowiem dwie wskazane w tym przepisie przesłanki, tj. ustanowienie prawa i jego ujawnienie w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., muszą wystąpić łącznie.

Odnosząc się do tych zarzutów skargi wskazać należy, iż zarówno decyzja uwłaszczeniowa wydana w opisanym wyżej trybie, jak i wpis potwierdzonego przez nią prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej, mają charakter deklaratoryjny. Decyzja uwłaszczeniowa nie tworzy w tym przypadku nowego stanu prawnego, bowiem stan ten powstał z mocy ustaw. Decyzja stan ten potwierdza. Także wpis prawa do księgi wieczystej nie jest przesłanką konstytutywną dla powstania tego prawa, a nabycie tego prawa nie wymaga wpisu do księgi wieczystej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1992 r. sygn. akt III CZP 71/02 (LEX nr 56748, OSNC 2003/10/133, Wokanda 2003/3/2, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2005 r., I OSK 4/05, niepubl). W świetle powyższego brak wpisu do księgi wieczystej przysługującego "A" prawa użytkowania wieczystego w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania przepisu art. 229 ustawy w przedmiotowej sprawie. Z powyższych względów nie można podzielić zarzutów skargi o naruszeniu przez organ art. 229 ustawy, bowiem wpis prawa użytkowania wieczystego w takim przypadku nie był wymagany. W sytuacji, gdy na wywłaszczonej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot powstało z mocy prawa, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego, okoliczność ta stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wykluczającą badanie merytorycznych uwarunkowań i przesłanek określonych w art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W świetle powyższych wyjaśnień stwierdzić należy, że nawet ustalenie zbędności tej nieruchomości lub jej części na cel wywłaszczenia, nie pozwalałoby na orzeczenie o zwrocie nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Skoro w chwili obecnej przedmiotowe działki pozostają w użytkowaniu wieczystym "A", zbędne było badanie przesłanek określonych w art. 136 i art. 137 ustawy. Z tej przyczyny nie można zakwestionować oddalenia przez organ I instancji wniosków dowodowych złożonych przez stronę skarżącą organowi I instancji.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający dla wydania przez organ decyzji. W szczególności nie zasługują na uwzględnienie te zarzuty skargi, które odnoszą się do niewystarczającego udokumentowania, iż postępowanie zwrotowe dotyczyło dawnej parceli nr (...) oraz, że także tej parceli dotyczy decyzja Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r. znak (...). Należy bowiem podzielić uznanie organów obu instancji, iż z dokumentów przedłożonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w piśmie z dnia (...) października 2008 r. wynika, że parcela nr (...) odpowiada części działki nr (...), która powstała z podziału działki nr (...). W piśmie tym wyjaśniono także, iż parceli nr (...) po założeniu ewidencji odpowiadała działka nr (...), a po odnowieniu ewidencji w roku 1987 parcela ta stanowiła część działki nr (...) z arkusza mapy (...). Decyzja Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r. dotyczy także działki nr (...), nie ma więc wątpliwości, iż w sposób prawidłowy ustalono stan faktyczny i prawny wywłaszczonej nieruchomości, której zwrotu skarżąca domaga się.

Strona skarżąca wywodzi również, iż "A" nie jest osoba trzecią w rozumieniu tego przepisu, jak również, że nie jest następcą podmiotu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Wyjaśnić należy, iż osoba trzecia w rozumieniu powyższego przepisu to każdy podmiot inny aniżeli Skarb Państwa oraz jednostka samorządu terytorialnego. Wskazać także należy, iż "A" jest następcą pod tytułem ogólnym przedsiębiorstwa państwowego "D", tj. podmiotem, który wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki podmiotu, na rzecz którego doszło do wywłaszczenia m.in. dawnej parceli nr (...). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że "A" nosi przymiot osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zakres niniejszego postępowania, prowadzonego ze skargi na decyzję wydaną w rozpatrzeniu sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie obejmuje postępowania zakończonego decyzją Wojewody z dnia (...) czerwca 2000 r. znak (...), którą organ ten stwierdził nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego weszła wywłaszczona nieruchomość. Tym samym zarzuty podnoszone przez skarżącą na rozprawie, a dotyczące braku powiadomienia byłego właściciela o zamiarze oddania wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste "A", nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy, a Sąd zwolniony jest z obowiązku oceny zasadności tego zarzutu.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze, iż orzekając o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten kierunek w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego podkreśla się, że nie ma znaczenia, czy konsekwencją zastosowania tego przepisu winno być umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o zwrot nieruchomości, czy też odmowa jej zwrotu. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że były właściciel nie może otrzymać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wprawdzie poglądy doktryny i orzecznictwa w odniesieniu do rodzaju rozstrzygnięć w razie ustalenia istnienia przesłanek z art. 229 są podzielone, to jednak niesporne jest, że wyłączenie w tym przepisie roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wykluczającą badanie merytorycznych uwarunkowań i przesłanek określonych w art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 542/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. I OSK 679/09 Lex nr 595463).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy