Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 379/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 1/14 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wr 278/12 w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej, oraz odrzucające wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz w sprawie ze skargi D. W. i M. W. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 178/04 postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 kwietnia 2012 r. D. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 178/04.

W dniu 2 maja 2013 r. D. W. i M. W. złożyli wniosek, zawarty w piśmie datowanym na dzień 30 maja 2013 r., o wyłączenie z urzędu wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w ich sprawach, w tym o sygn. akt II SA/Wr 278/12, wskazując, na "dobro interesu społecznego Rzeczpospolitej Polskiej, ich prawa materialne", bowiem mają w tym również interes prawny. Podnieśli, że Sąd nie chciał przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów z map geodezyjnych na ich koszt i wniosek. Sędziowie WSA znęcali się nad nimi psychicznie i moralnie, dyskryminowali i pozbawiali prawa do obrony. Wskazali, że gdyby sędziowie byli sprawiedliwi i przeprowadzili dowody z dokumentów, sprawy dawno by się skończyły. Skarżący twierdzili, że celowo nie przeprowadzono dowodów z map geodezyjnych. We wszystkich postępowaniach brak było pozwoleń na budowę, aktów własności, rażąco naruszana była Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, brak było rozpraw administracyjnych w każdej sprawie, która toczyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. D.W. oświadczyła, że za skargę złożoną do Prezesa w dniu 20 marca 2013 r., została ukarana przez sędziów: Halinę Kremis, Annę Siedlecką, Olgę Białek.

D. W. i M. W. podali tez sygnatury spraw, w których Sąd nie wezwał ich do opłaty i odrzucił skargi, a ponadto postanowienia WSA we Wrocławiu były wydawane jeszcze przed doręczaniem im postanowień NSA w Warszawie.

Pismem z dnia 19 maja 2013 r., skarżący uzupełnili wniosek o wyłączenie sędziów. Wyjaśnili, że od 2003 r., uczestnicy postępowania Z. chwalili się, że mają wszystko załatwione z Sędziami i od niczego nie musza się odwoływać, bo wszystko załatwi za nich organ i Sąd. Składali już wnioski o wyłączenie sędziów w wielu sprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, ale nie zostały one uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń jakie nieruchomości, gdzie, za ile o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od Agencji Nieruchomości Rolnej we W. i jej Spółki [...] we W.. Zakwestionowali też obiektywizm sędziów w już zakończonych sprawach.

Sędziom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej (błędnie podano nazwisko jako Siedlicka), Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi (błędnie podano nazwisko jako Strzebińczyk), Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi, zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "[...] mafii" powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych we W., w Gminie T., w Starostwie Powiatowym w T., w nadzorze budowlanym. Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość.

W związku ze złożonym wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej także dalej p.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 ww. ustawy).

W kolejnym piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., skarżący uzupełnili wniosek o wyłączenie kolejnych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyjaśniając, że w poprzednim piśmie pominęli ich wskutek błędu. Stronniczość i niesprawiedliwość zarzucili sędziom: Ireneuszowi Dukielowi, Władysławowi Kulonowi, Maciejowi Guzińskiemu (błędnie podano nazwisko jako Gruziński), Maciejowi Miemcowi (błędnie podano nazwisko jako Niemiec), Henrykowi Ożogowi, Julii Szczygielskiej (błędnie podano nazwisko jako Szczygielaska), Alojzemu Wyszkowskiemu (błędnie podano nazwisko jako Wyszykowski), a sędziom: Bogumile Kalinowskiej, Magdalenie Jankowskiej-Szostak (błędnie podano imię jako Małgorzata), Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek (błędnie podano nazwisko jako Ciłek) - zarzucili stronniczość.

W związku ze złożonym wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, o których wyłączenie skarżący zawnioskowali w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

W pismach z dnia 25 lipca 2013 r., 5 sierpnia 2013 r., 20 sierpnia 2013 r. i 31 sierpnia 2013 r. skarżący kolejny raz wnieśli o wyłączenie sędziów, powtarzając te same argumenty, co w poprzednich, opisanych już wyżej, pismach.

W piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli natomiast o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość w ich sprawach, w tym w sprawie sygn. akt II SA/Wr 278/12, wskazując, że mają w tym interes prawny.

Sędzia Daria Gawlak-Nowakowska również oświadczyła pisemnie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II OW 174/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że skoro wniosek o wyłączenie dotyczy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, to brak jest dostatecznej liczby sędziów, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 1/14: oddalił wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/Wr 278/12 sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej oraz odrzucił wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 p.p.s.a. Okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii" oraz interesów innej rodziny, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, czy w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, a także wykorzystywanie instytucji Sądu do celów prywatnych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd podkreślił, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani, szykanowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a.

Ponadto za niedopuszczalny Sąd uznał wniosek o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, ponieważ Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w dniu zgłoszenia wniosku sędzia ten nie orzekał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Od dnia 17 stycznia 2013 r. sędzia ten orzeka bowiem w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. D. W. i M. W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Wskazać należy, że w obydwu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Podnieść należy, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku (i w pismach uzupełniających), jak również w zażaleniu nie wykazali w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania, do czego w istocie sprowadzają się argumenty zawarte zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu. Tego rodzaju okoliczności jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie oddalił wniosek skarżących o wyłączenie wskazanych sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.

Za prawidłowe należy uznać również odrzucenie wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, z uwagi na to, iż sędzia ta nie orzeka już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.