Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 781/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust.3, ust.3a, ust.3b iust.5
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 138 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adw. M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym [...] zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] maja 2018 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uznającą M. K. (dalej jako "skarżący") za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W związku z pismem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. z dnia 11 stycznia 2018 r. o przyznaniu osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego informującym o wysokości zobowiązań M. K. jako dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa, pracownik organu w dniu 14 lutego 2018 r. podjął próbę przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego ze skarżącym. Do notatki służbowej, informującej o tym zdarzeniu, dołączono niepodpisane pismo, z którego wynika, ze skarżący odmówił udzielenia jakichkolwiek informacji o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej. Z załączonego pisma wynika, że M. Ś.-K. (matka dziecka) od grudnia 2017 r. płaci na synów T. K. i D. K. alimenty pomniejszone o kwotę [...]zł miesięcznie, w związku z tym nie przysługują jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Następnie organ pismem z dnia 19 lutego 2018 r. wezwał skarżącego do stawienia się w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego. Wezwanie zostało odebrane osobiści przez skarżącego w dniu 21 lutego 2018 r. Organ zaznaczył, że skarżący nie stawił się i nie złożył oświadczenia majątkowego, co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uznania skarżącego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 554) powoływanej dalej jako "ustawa".

Dyrektor MOPR w C. pismem z dnia 26 lutego 2018 r. wyjaśnił skarżącemu, że M. Ś.-K. nie ma uprawnień do pomniejszania alimentów o kwotę [...]zł miesięcznie przyznanych dla D. K. i T. K., gdyż wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie III Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III C 1931/14 została zobowiązana do płacenia na rzecz małoletnich tytułem alimentów w kwocie [...]zł miesięcznie na każdego z nich. Jednocześnie poinformował skarżącego, że w przypadku uchylania się od obowiązku alimentacyjnego przez M. Ś.-K. jest on uprawniony na mocy powyższego wyroku do wszczęcia postępowania egzekucyjnego u komornika sądowego, a w przypadku stwierdzenia bezskuteczności przez komornika sądowego, egzekucji świadczeń alimentacyjnych na rzecz uprawnionych D. K. i T. K., może ubiegać się o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Organ uzasadniając decyzję z dnia [...] marca 2018 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka do jej wydania decyzji na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy, ponieważ w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco zasądzonych alimentów. Dodał, że okoliczności te ustalono na podstawie informacji o dokonanych "wpłatach w sprawie egzekucyjnej KMP [...] wydanej w dniu [...] marca 2018 r. przez [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C..

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący oświadczył, że podejrzewa, iż padł ofiarą oszustwa, które MOPR usankcjonował decyzjami. Podkreślił, że skierował wniosek do Prokuratury Rejonowej w C., podając sygnaturę pod jaką zarejestrowano jego sprawę. Skarżący stwierdził, że z tej przyczyny nie jest wskazane, aby udzielał jakichkolwiek wyjaśnień. Ponadto, jak wskazał skarżący, w jego ocenie Dyrektor MOPR poświadczył w decyzji nieprawdę.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka negatywna do uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jaką przewiduje art. 5 ust. 3a ustawy. W ocenie organu, okoliczność ta została przez organ wyjaśniona, na co wskazuje uzyskane od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. zaświadczenie z dnia 19 marca 2018 r. sygn. akt Kmp [...]. Z jego treści wynika, że skarżący w okresie 6 miesięcy nie dokonał żadnych wpłat, a zaległości dłużnika alimentacyjnego wynoszą dla wierzyciela - [...] zł, z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego -[...] zł.

Z uwagi na powyższe przyjąć należy, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających wydanie decyzji skarżący nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% kwoty ustalonych alimentów,

Jak wskazuje organ, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, na okoliczność niestawiennictwa w urzędzie na wezwanie organu z dnia 19 lutego 2018 r., uzasadniających przyjęcie, że we wskazanym terminie nie mógł on z przyczyn nie leżących po jego stronie i od niego niezależnych zgłosić się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. celem złożenia oświadczenia majątkowego i przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Poza tym nie dokonał tych czynności także w terminie późniejszym.

W piśmie z dnia 21 maja 2018 r. znak: [...] Dyrektor MOPR w C. poinformował, że M. Ś.- K. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na D. K. w okresie od 1 lutego 2015 r. do 30 września 2016 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, T. K. w okresie od 1 lutego 2015 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie po [...] zł, W. K. w okresie od 1 lutego 2015 r. do 28 lutego 2017 r. po [...] zł miesięcznie oraz od 1 stycznia 2018 r. do nadal w kwocie po [...] zł miesięcznie. Jednocześnie wskazał, że zaległości z tytułu wpłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wykazane w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 19 marca 2018 r. w sprawie KMP [...] dotyczą powyższych okresów.

W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia skarżącego, że od matki dzieci T. i D. otrzymał alimenty pomniejszone o [...] zł nie stanowią przesłanki uniemożliwiającej przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Jak stwierdził organ, skarżący jest nadal dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 pkt. 3 ustawy, bowiem nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki W. .

Bezspornie, jak wskazuje organ, skarżący nie zastosował się do wezwania i nie stawił się w organie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, została zatem spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Jak wyjaśnia organ, z uwagi na powyższe, uprawniony był zatem do wszczęcia postępowania w sprawie uznania strony za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto, organ pierwszej instancji dysponując zaświadczeniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C., ustalił, że okresie ostatnich 6 miesięcy skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Zdaniem organu, na podstawie powyższego, zasadnym było więc uznać skarżącego, na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W złożonym piśmie zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a., poprzez błędne zastosowanie i uznanie skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, podczas gdy M. Ś.-K., była żona skarżącego, uiszczała do rąk skarżącego alimenty na rzecz synów obniżone o kwotę [...]zł (tj. kwotę w wysokości zobowiązania skarżącego z tytułu alimentów na rzecz córki), dokonując tym samym potrącenia kwoty alimentów, co miało wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., polegającą na uznaniu, że skarżący w sposób bezpodstawny odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, podczas gdy skarżący nie dokonał tych czynności z uwagi na fakt zatrudnienia w MOPR w C. jego byłej żony, z którą pozostaje w konflikcie, obawiając się obiektywnego rozstrzygnięcia postępowania oraz wykorzystania tych danych w celach niezwiązanych z prowadzonym postępowaniem;

3. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., polegające na niewskazaniu w sentencji zaskarżonej decyzji (jak również w decyzji organu I instancji) okresu niewywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych, do którego zaskarżona decyzja się odnosi;

4. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a., polegającego na zaniechaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadzenia z urzędu dowodu na okoliczność zatrudnienia M. Ś.-K. w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w C., który to organ prowadził postępowanie w I instancji, w tym zbadania na jakim stanowisku zatrudniona jest była małżonka skarżącego oraz jakie stosunki służbowe mogły ją łączyć z pracownikami MOPR zajmującymi się sprawą, a w konsekwencji naruszenie zasady działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników.

Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy spełnione zostały przesłanki uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, określone w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 554 z późn. zm. - dalej jako "ustawa").

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych,

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Art. 5 ust. 3a ustawy określa negatywną przesłankę uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowiąc, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Z przepisów ustawy wynika nadto, że wydanie wspomnianej decyzji ma negatywne konsekwencje dla dłużnika alimentacyjnego, albowiem gdy decyzja ta stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika ma obowiązek:

1) złożyć wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 oraz z 2018 r. poz. 20 i 305 z późn. zm.) oraz

2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, skierować wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji (art. 5 ust. 3b ustawy).

Zważywszy na przytoczoną regulację stwierdzić należy, że ustalenia dokonywane w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mają doniosłe znaczenie. Prowadzą bowiem nie tylko do zakwalifikowania dłużnika alimentacyjnego do określonej kategorii dłużników, ale powodują dalsze, poważne konsekwencje. Sformułowanie zawarte w art. 5 ust. 3b ustawy - "jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego", jak też sformułowanie zawarte w art. 5 ust. 5 ustawy – "starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy", są jednoznaczne. Nie pozostawiają organom żadnego luzu decyzyjnego, nakazując określone w ustawie działania.

Bezspornie zatem postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań musi zostać przeprowadzone przez organy z dużą starannością, w celu ustalenia każdej z niezbędnych dla takiego rozstrzygnięcia sprawy przesłanek. Sąd kontrolujący wydane w tej sprawie decyzje powinien mieć natomiast możliwość oceny ustaleń organu dokonanych na podstawie przedstawionych w aktach sprawy dowodów.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, w dniu [...] marca 2018 r. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. zaświadczył o braku dokonanych wpłat w okresie ostatnich 6 miesięcy przez dłużnika M. K. w sprawie KMP [...].

W dniu [...] lutego 2018 r. MOPR w C. wezwał skarżącego do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i do złożenia oświadczenia majątkowego (k- 5 akt adm.). Wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 21 lutego 2016 r., na które skarżący nie zareagował. Pismem organu I instancji z dnia 12 marca 2018 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania o uznaniu skarżącego dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych.

W tym stanie rzeczy, uznając że zostały spełnione przesłanki z ww. przepisów ustawy w dniu 29 marca 2018 r., podjęta została decyzja organu I instancji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Po wniesieniu przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze z własnej inicjatywy uzupełniło materiał dowodowy, wzywając Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. do wyjaśnienia za jakie okresy przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych: T. K., D. K. i W. K. oraz jakiego okresu dotyczą zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wykazane w zaświadczeniu Komornika sadowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt KMP [...].

W odpowiedzi na pismo, Dyrektor MOPR wskazał dokładne okresy i kwotę pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na ww. dzieci, poinformował także, że zaległości z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ciążące na skarżącym wskazane w piśmie Komornika z dnia 19 marca 2018 r. dotyczą wymienionych w tym piśmie okresów.

W uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz szeroko przedstawiło stan faktyczny i wyjaśniło, z jakich przyczyn nie można było uznać, że w sprawie nie zaistniały okoliczności przemawiające za uchyleniem zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji. Skarżący przyznał, że nie udzielił wywiadu alimentacyjnego oraz nie złożył oświadczenia majątkowego, jednak wskazał również przyczynę takiego zachowania, powołując się na skierowanie sprawy do Prokuratury Rejonowej w C., podając sygnaturę pod jaką zarejestrowano jego sprawę.

Zdaniem Sądu, w zaistniałych w sprawie okolicznościach, organ nie zasadnie, przyjął, że zachodzi brak przesłanki negatywnej do wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Z przytoczonego wyżej przepisu art. 5 ust. 3a ustawy, wynika bowiem, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jedynie wówczas, gdy dłużnik ten, przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W ocenie Sądu organ odwoławczy swoje stanowisko o braku zaistnienia, wspomnianej przesłanki negatywnej oparł jedynie na zaświadczeniu Komornika przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 19 marca 2018 r., sygn. KMP [...], co w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wymogi wspomnianych przepisów zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności. Z przepisów tych wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Przypomnieć należy również, że na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 834/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że w warunkach przedmiotowej sprawy należało dogłębnie zbadać sytuację skarżącego kierując się dyrektywami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Biorąc pod uwagę powyższe, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać, że organ nie przeprowadził wystarczająco wnikliwie postępowania dowodowego w celu zbadania, czy rzeczywiście fakt niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego miał miejsce. Organ dokonując ustaleń oparł się wyłącznie na zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w C. z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt KMP [...].

Dokonując natomiast wykładni przepisu art. 5 ust.3a ustawy należy uznać, że przepis ten nie wymaga ustalenia, czy egzekucja jest bezskuteczna, którą potwierdza komornik, ale sprowadza się do ustalenia czy dłużnik alimentacyjny faktycznie nie wykonywał obowiązku alimentacyjnego. W związku z tym, okoliczność niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego nie może być ustalana wyłącznie na podstawie zaświadczenia komornika.

Jak wyjaśnia skarżący, pomiędzy nim, a jego byłą żoną doszło do zawarcia umowy, w wyniku której, M. Ś.-K. pomniejszała alimenty o kwotę [...]zł miesięcznie przyznanych dla D. K. i T. K., gdyż wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie III Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt III C 1931/14 została zobowiązana do płacenia na rzecz małoletnich tytułem alimentów w kwocie po [...] zł na każdego z nich. We wspomnianym wyroku, skarżący z kolei został zobowiązany do uiszczania alimentów na rzecz córki W. K., w kwocie [...]zł miesięcznie. Według twierdzeń skarżącego, wspomniana kompensacja zobowiązań alimentacyjnych byłych małżonków względem dzieci, doprowadziła do zaistniałego stanu rzeczy, tj. na skarżącym ciążą zaległości z tytułu pobierania świadczenia alimentacyjnego z Funduszu alimentacyjnego, przez M. Ś.-K..

Pomimo braku stwierdzonych w piśmie Komornika przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 19 marca 2018 r., wpłat z tytułu zaległości alimentacyjnych ciążących na skarżącym, nie można jednoznacznie przyjąć, że dłużnik nie wywiązywał się z nałożonego na niego zobowiązania względem córki W. K..

Organ dokonując ustaleń stanu faktycznego, powinien się do tego odnieść, poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełaniającego w tym zakresie.

W ocenie Sądu, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy, w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że bezspornie zatem postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań musi zostać przeprowadzone przez organ z dużą starannością, w celu ustalenia każdej z niezbędnych dla takiego rozstrzygnięcia sprawy przesłanek. Sąd kontrolujący wydane w tej sprawie decyzje powinien mieć natomiast możliwość oceny ustaleń organu dokonanych na podstawie przedstawionych w aktach sprawy dowodów.

Rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosuje się do powyższych wskazań. W szczególności przeprowadzi dodatkowe postępowanie dowodowe nakierowane na ustalenie czy skarżący rzeczywiście nie wywiązywał się z nałożonego na niego wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt III C 1931/14 zobowiązania alimentacyjnego względem córki W. K..

Wynik tego postępowania, należycie oceniony i wszechstronnie rozważony, pozwoli na ustalenie stanu faktycznego, który następnie odniesiony zostanie do obowiązujących przepisów prawa. Dopiero wtedy możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy skarżącego można uznać na podstawie powołanych na wstępie rozważań merytorycznych przepisów, za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Ze względu na powyższe uznać należało, że sprawę rozpatrzono w trybie odwoławczym z uchybieniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotne znaczenie dla sprawy. Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). Ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego przyznano łącznie kwotę [...]([...] groszy), na którą składa się kwota [...]zł ([...] złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota [...]zł ([...] groszy) należnego podatku od towarów i usług.