Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 518/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i 22,  art. 14 ust. 1 i 2,  art. 18 ust. 4a, 4b  art. 92a  ust. 1,3,7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Anna Moskała, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 lipca 2020 r. nr BP.501.834.2020.0180.LD5.6658 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lipca 2020 r. (nr BP.501.834.2020.0180.LD5.6658) Główny Inspektor transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 marca 2020 r. (nr WlTD.Dl.I.0152.V1005/l/20) o nałożeniu na P. sp. z o.o. we W. (dalej strona skarżąca, spółka) kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł. Jako podstawę prawną jej wydania organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 i 695, zwanej dalej kpa), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 oraz 2020 r. poz. 875, zwanej dalej utd) oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 8 października 2019 r. w Łodzi miała miejsce policyjna kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (dalej: [...]). Kontrolowanym pojazdem kierował V. B. Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz P. sp. z o.o. W chwili zatrzymania do kontroli, kierowca odpłatnie przewoził pasażera, który zamówił przejazd przy pomocy aplikacji "[...]". Kurs rozpoczął się na ul [...], a zakończył się na ul. [...] w L. Kierowca okazał: prawo jazdy, kartę Polaka, paszport, umowę zlecenia zawartą pomiędzy nim, a P. Sp. z o.o., załącznik Nr 1 do ww. umowy, oświadczenie do umowy oraz aneks nr 1 do ww. umowy. Podczas czynności kontrolnych sporządzono protokoły przesłuchania kierowcy i pasażera w charakterze świadka. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym m.in. z lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do utd. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli.

Pismem z 8 listopada 2019 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie naruszeń stwierdzony w protokole kontroli.

W odpowiedzi na pismo organu I instancji Prezydent Wrocławia wskazał, że na dzień kontroli strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym do której kontrolowany w sprawie pojazd nie został zgłoszony. Strona nie posiadała innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta Wrocławia. Ponadto Główny Inspektor Transportu Drogowego w piśmie z dnia 19 listopada 2019 r. poinformował, że do dnia 18 listopada 2019 r. nie wydano spółce żadnych uprawnień do wykonywania przewozów drogowych osób. W toku postępowania organ I instancji wystąpił także do pasażera kontrolowanego pojazdu o przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty za kontrolowany przejazd, umowy zawarcia przewozu lub wydruku ze smartfona potwierdzającego przyjęcie i wykonanie zlecenia przez aplikację [...]. Przedmiotowe wezwania pozostały jednak bez odpowiedzi

Pismem z dnia 24 stycznia 2020 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził nowe naruszenie nie ujęte w protokole kontroli określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.

Po rozpoznaniu sprawy, Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu 17 marca 2020 r. wydał decyzję nr WlTD.Dl.I.0152.V1005/l/20 o nałożeniu na P. sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenia określone w l.p. 1.5 i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do utd. Odnośnie wskazanego w protokole kontroli naruszenia l.p. 1.1 załącznika nr 3 do utd organ I instancji wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona skarżąca na dzień kontroli posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W konsekwencji nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd. Organ I instancji umorzył postępowanie w tym zakresie.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b utd w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3, art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd.

Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania – zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

Na wstępie organ odwoławczy powołał przepisy, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b utd.

Organ odwoławczy wskazał, że kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka pasażera. Z treści jego zeznań wynikało, że zamówił on usługę przewozu osób za pomocą aplikacji "[...]". Oświadczył, że pojazd nie posiadał kasy fiskalnej, nadto na pojeździe nie było oznaczeń charakterystycznych dla taksówki, a po zakończonym kursie nie otrzymał paragonu. Z zeznań świadka wynikało również, że nie zawierał żadnej umowy przed wykonaniem przewozu, gdyż nie znał wcześniej kierowcy. Po wykonaniu usługi, pasażer uiścił opłatę bezgotówkowo za pomocą aplikacji "[...]" w wysokości 7, 49 zł.

Kontrolujący przesłuchali także w charakterze świadka kierowcę, który zeznał, że w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji "[...]". Świadek podał, że z P. sp. z o.o. podpisał w dniu 2 października 2019 r. umowę zlecenia. Podał, że nie wie czy firma ta posiada licencję na przewóz osób, gdyż nie wyposażyła go w stosowny wypis. Wskazał, że wykonuje przewozy za pomocą aplikacji [...] [...] zainstalowanej na smartfonie. W celu zarejestrowania się musiał dostarczyć do firmy, w której wynajmuje auto P. sp. z o.o. określone dokumenty. Ponadto kierowca zeznał, że pojazd został mu przekazany przez stronę, natomiast właścicielem pojazdu jest leasingodawca M. Sp. z o.o.

W toku przeprowadzonej kontroli drogowej kierowca okazał między innymi, kopię umowy zlecenia z dnia 2 października 2019 r., która została zawarta pomiędzy nim, a stroną skarżącą na wykonywanie przewozów osób fizycznych oraz osób samochodem osobowym przy współpracy aplikacji typu: [...] i [...] z punku "a" do punktu "b". Z tytułu wykonania zlecenia strona miała wypłacić kierowcy wynagrodzenie prowizyjne w wysokości 100% zarobku minus poniesione koszty. Jednocześnie z załącznika nr 1 do tej umowy, wynika że kierowca zobowiązał się do korzystania z pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz zachowania zasad prawidłowej eksploatacji. Pojazd powinien zostać zwrócony stronie w stanie nienaruszonym.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że Urząd Miejski Wrocławia poinformował organ I instancji, że na dzień kontroli strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której kontrolowany pojazd marki [...] nie został zgłoszony. Strona nie posiadała innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta Wrocławia.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że bezspornie wykonawcą przewozu z dnia kontroli była P. Sp. z o.o, będąca stroną przedmiotowego postępowania. Potwierdza to – w ocenie organu – treść umowy zlecenia z dnia 2 października 2019 r. zawarta z kierowcą oraz zeznania kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, bezspornie strona skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego osób. Potwierdzają to zeznania pasażera, który podał, że zamówił usługę przewozu osób za pomocą aplikacji [...] i po jej realizacji uiścił opłatę za pomocą aplikacji w formie bezgotówkowej. Była to więc odpłatna usługa przewozu osób. Organ odwoławczy podkreślił także, że organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego Wrocław, iż strona posiadała uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła kontrolowanego w sprawie pojazdu marki [...].

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd) organ odwoławczy wskazał, że nie ustalił od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. Stwierdził jednak, że od dnia kontroli, tj. 8 października 2019 r. do dnia wydania decyzji w I instancji upłynęło 162 dni, strona nie przedłożyła do dnia wydania decyzji organu II instancji dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji, a zatem organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd.

Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b utd. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą (przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą). Wynika to jednoznacznie z protokołu kontroli drogowej, zdjęć pojazdu wykonanych podczas kontroli oraz z danych znajdujących się w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że kontrolowany przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...]. Zgodnie z art. 781 § 2 kodeksu cywilnego oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Nie oznacza to jednak, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji [...] stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b utd, który dopuszcza przewóz okazjonalny samochodami osobowymi na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 kc, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Nawet gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to zdaniem organu nie jest to umowa zawarta w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b utd, ponieważ oświadczenia te nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd było prawidłowe.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f kpa z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu lVa kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 utd.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...]/[...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę V. B. nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] B.V.;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

4. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącego;

5. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 8 października 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

6. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

7. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

8. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...]/[...];

9. naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że nie posiadała statutu przedsiębiorcy, a ponadto wykonywane czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Strona podkreśliła, że nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...], nie zaś na rzecz kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...], karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz [...]. Zdaniem strony skarżącej, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której Skarżący dokonał jednorazowego przewozu.

Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że jeżeli już organ uznał, że doszło do wykonania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym transport, a więc naruszającym przepisy ustawy z pewnością nie był adresat decyzji - a ewentualnie mógł nim być kierujący.

Strona skarżąca, odwołując się do norm unijnych oraz wyroków sądów administracyjnych, omówiła termin przewozu okazjonalnego i stwierdziła, że nie wykonywała takiego przewozu.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 1842 ze zm).

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty oraz argumenty przedstawione na ich poparcie nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym określone w l.p. 1.5 i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Jak wynika z art. 92 ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W sprawie z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że w dniu 8 października 2019 r. w Łodzi miała miejsce policyjna kontrola drogowa pojazdu marki [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował V. B.. Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz P. Sp. z o.o. W chwili zatrzymania do kontroli, kierowca odpłatnie przewoził pasażera, który zamówił przejazd przy pomocy aplikacji "[...]". Kurs rozpoczął się na ul [...], a zakończył się na ul. [...] w L. Pojazd nie posiadał kasy fiskalnej, nadto na pojeździe nie było oznaczeń charakterystycznych dla taksówki, a po zakończonym kursie pasażer nie otrzymał paragonu. Po wykonaniu usługi, pasażer uiścił opłatę bezgotówkowo za pomocą aplikacji "[...]". Kierowca wykonywał przewóz za pomocą aplikacji [...][...] zainstalowanej na smartfonie. W celu zarejestrowania się musiał dostarczyć do firmy w której wynajmuje auto P. sp. z o.o. określone dokumenty. Z P. sp. z o.o. podpisał w dniu 2 października 2019 r. umowę zlecenia. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie protokołu kontroli oraz protokołów przesłuchania w charakterze świadka kierowcy i pasażera.

Organy ustaliły ponadto, że na dzień kontroli strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której kontrolowany w sprawie pojazd nie został zgłoszony.

Odnosząc się do pierwszego z zarzucanych stronie naruszeń należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

W sprawie ustalono, że wykonywany w dniu 8 października 2019 r., w imieniu i na rzecz strony skarżącej przewóz osób odbywał się pojazdem marki [...], który to pojazd nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do udzielonej mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe naruszenie uzasadniało zdaniem Sądu nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się do drugiego z zarzucanych stronie skarżącej naruszeń wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że w dniu

8 października 2019 r. był wykonywany w imieniu i na rzecz strony skarżącej przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt. 11 u.t.d. (nie był to przewóz regularny, przewóz regularny specjalny ani przewóz wahadłowy). Przewóz wykonywany był pojazdem niespełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Bezsprzeczne bowiem kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą (przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą). Wynika to jednoznacznie z protokołu kontroli drogowej, zdjęć pojazdu wykonanych podczas kontroli oraz z danych znajdujących się w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Co więcej w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, co wynika z zeznań pasażera i kierowcy. Bezspornie usługa przewozu została zamówiona i rozliczona za pośrednictwem aplikacji [...]. Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ odwoławczy odniósł się także do nowego brzmienia art. 18 ust. 4b pkt 2b i stwierdził, że nawet gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to zdaniem organu nie jest to umowa zawarta w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b utd, ponieważ oświadczenia te nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Za chybione w ocenie Sądu uznać należy podniesione zarzuty, co do naruszenia art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a u.t.d w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez stronę skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...]/[...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę V. B. nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. W tym zakresie po raz kolejny przypomnieć należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem wykonywany w dniu 8 października 2019 r. przewóz nie był przewozem, regularnym, regularnym specjalnym, czy też wahadłowym, gdyż nie spełniał warunków, o których mowa w art. 4 pkt 7, 9, 10 u.t.d., to organy procedujące w sprawie zasadnie uznały ten przewóz za przewóz okazjonalny.

Dalej odnosząc się do zarzutu wadliwie ustalonego podmiotu wykonującego przewóz w dniu 8 października 2019 r. podkreślić należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika, iż realizowany przez kierowcę V. B. przewóz, odbywał się w imieniu i na rzecz skarżącego. Powyższe potwierdzają: załączony do akt sprawy protokół kontroli, okazana przez kierowcę umowa zlecenia oraz załączniki do tej umowy w postaci oświadczenia i aneksu nr 1, zeznania kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka. W umowie zlecenia wprost wskazano, że strona skarżąca (zleceniodawca) zleca, a zleceniobiorca (kierowca) zobowiązuje się do wykonania zlecenia w postaci wykonywania przejazdów samochodem osobowym przy współpracy aplikacji [...] i [...].

Z powyższych względów Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5., lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6 u.t.d. poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez stronę skarżącą. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Ponadto szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" określone w art. 4 pkt 6a u.t.d. pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 u.t.d. wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym (por. Wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08; z 4 listopada 2009 r., II GSK 766/09; z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17; WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., II SA/Sz 997/19; wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2010 r., VI SA/Wa 731/10; wyroki WSA w Łodzi z 31 października 2017 r., III SA/Łd 896/17 i z 14 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 1172/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c) u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] B.V. W tym zakresie wskazać należy, iż zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1-3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki [...], którym realizowano przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Co do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, to jest art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. należy wskazać, że wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy pozwalający na wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w dniu 8 października 2019 r. przewozu, roli kierującego pojazdem, jak i roli strony skarżącej. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, że przedsiębiorcą wykonującym przewóz osób była skarżąca Spółka, a kierujący w tym dniu pojazdem świadczył tą usługę w imieniu i na rzecz skarżącego.

Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż kwestia zasad funkcjonowania aplikacji [...], w tym zamawiania usługi przewozu, jak i zasad rozliczeń za wykonany przewóz zarówno z właścicielem aplikacji, firmą skarżącego i kierowcą wykonującym zlecony przewóz była przedmiotem oceny organów obu instancji. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że aplikacje mobilne typu [...]/[...] służą do korelowania kierowców i pasażerów, którzy zamawiają usługę przewozu osób z punktu A do punktu B. Po wskazaniu przez pasażera trasy przejazdu aplikacja mobilna podaje sugerowaną kwotę za usługę. Kwota ta po zakończeniu przewozu może ulec zmianie w razie zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności (np. zmiana trasy przejazdu lub długie oczekiwanie na pasażera). Kierowca, otrzymując zlecenie wykonania przewozu na trasie określonej przez pasażera, może zlecenie przyjąć i zrealizować, lub też je odrzucić.

W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia art. 8 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie było prowadzone w sposób praworządny i sprawiedliwy.

Podobne stanowisko do przedstawionego w niniejszej spawie zostało zaprezentowane m.in. w sprawach o sygn. akt: II SA/Łd 976/20, III SA/Łd 759/20, VI SA/Wa 1860/20, II SA/Sz 733/20, I SA/Bk 150/21.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.