Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 114/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20, 22 ust. 1, art. 24  ust. 2a i 2 b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20, 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz.U.2017.2101 z późn. zm.), § 35-39, § 44 pkt 2, §45 ust. 1 i 3 §61- 62 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034 z późn. zm.) oraz art. 104 i 107 kpa po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. N., Starosta orzekł o odmowie aktualizacji danych zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] J, jednostka ew. [...] J w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy działki ewid. nr [...] z działka ewid. nr [...].

Decyzja powyższa została wydana na skutek rozpatrzenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie przebiegu granicy między wskazanymi w rozstrzygnięciu działkami ewidencyjnymi. Organ, uwzględniając zalecenia organu odwoławczego, zawarte w decyzji z dnia [...] 2017 r. [...] ustalił krąg uczestników postępowania, uzupełnił dokumentację stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia i uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przytaczając przepisy ustawy i rozporządzenia, na uzasadnienie rozstrzygnięcia podał, co następuje :

w sprawie brak kompletnej dokumentacji kartograficznej oraz hipotecznej świadczącej o przebiegu granic parcel katastralnych, z których utworzona została działka nr [...], do czasu rozpoczęcia prac scaleniowych. Brak (zagubiony) LWH 1020, w którym powinny znajdować się pgr. l. kat [...] i [...] (parcele z których powstała parcela, a następnie dz. ewid. nr [...]). Jedynym dowodem świadczącym o przebiegu granic parcel jest "kopia mapy katastralnej z notowanym podziałem", stanowiąca zasób Archiwum Państwowego. Granice pgr. l.kat [...] i [...] nie pokrywają się z granicami ewidencyjnymi działki ewid. nr [...]. Po przeanalizowaniu fotokopii dokumentów LWH [...] oraz LWH [...] wystosowano wniosek o wydanie przez Archiwum Narodowe kopii wykazów hipotecznych oraz dzienników zmian w nich powołanych tj. [...] (kopii mapy katastralnej z podziałem), [...] (dokumentacja dotycząca postępowania licytacyjnego celem ściągnięcia wykonanej wierzytelności), [...] (dokumentacja z uchwałą o wykreśleniu egzekucji), [...] (dokumentacja o wykreśleniu egzekucji). W zasobach Archiwum istnieje tylko [...] czyli kopia mapy katastralnej z wrysowaną granicą podziałową wykonaną w styczniu 1916 r. Parcele obciążone były postępowaniami egzekucyjnymi i nie wiadomo w jakim kształcie przetrwały do czasu wszczęcia postępowania scaleniowego w 1945 roku. Materiały ze względu na niekompletność i brak wiarygodności nie mają rozstrzygającego znaczenia w sprawie.

Dokumentacja scaleniowa jest historyczna, archiwalna, nie spełniająca norm obecnie obowiązującego prawa ani standardów. Na jej podstawie nie ma możliwości wprowadzenia żądanych przez stronę roszczeń w trybie prowadzonego przez Starostę postępowania. Powstały przy scaleniu fragment gruntu (parcela/działka ewidencyjna) bez zanumerowania, bez "przehaczenia" na mapie ewidencyjnej "scaleniowej" oraz szkicu polowym nr 11, w sprzeczności do szkicu będącego załącznikiem do protokołu z ustalenia granic parcel, nie wskazuje na przynależność do jakiejkolwiek działki. Ww. istniejące materiały źródłowe operatu EGiB są nie- wiarygodne i wzajemnie niezgodne. Nie można również stwierdzić, iż "przehaczenie" o którym mowa, miało moc prawną, gdyż ówczesne przepisy prawa nie przewidywały takiego rozwiązania co do oznaczenia kilku parcel jednym numerem. Jednakże na byłych terenach katastru austriackiego, powszechnym w stosowaniu były "przehaczenia" parcel zamiast ich podziału, najczęściej powstałe przy tworzeniu dróg lub rowów melioracyjnych - gdy miały przebiegać przez parcelę. Rozwiązanie takie nie znajduje zastosowania w tym przypadku, gdyż grunt do którego rości sobie prawo wnioskodawczyni został rozdzielony od dz. ewid. nr [...] gruntem budowlanym (fragmentem dz. ewid. nr [...]) a nie drogą ani "wodą".

Wskazano na numeryczny opis granic działek [...] i [...], oraz na treść § 62 rozporządzenia, zgodnie z którym pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,001 ha. Pole powierzchni może zostać wyznaczone, ale w przypadku, gdy współrzędne punktów granicznych spełniają wymagania dokładnościowe wskazane w § 61 ust. 1 rozporządzenia który stanowi, że "numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.

Z wyżej wskazanych względów punkty graniczne pozyskane z digitalizacji rastra mapy ewidencyjnej nie spełniały i nie spełniają wymogów dokładnościowych, które pozwoliłyby na obliczenie nowej powierzchni działek ewid. nr [...], [...] i sporządzenia stosownego wykazu zmian podczas przeprowadzonej modernizacji operatu EGiB. Wykaz zmian danych ewidencyjnych stanowiłby podstawę do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a także pozwoliłoby na zmianę powierzchni w operacie ewidencyjnym. Zgodnie z § 46 ust. 3 rozporządzenia zmiany danych opisowych dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków ustalone w wyniku prac geodezyjnych utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych. Przepisy ustawy i rozporządzenia nie zawierają definicji "przywrócenia", dlatego też brak podstaw do przywrócenia pierwotnych danych ewidencyjnych na mapie. Powierzchnie dz. ewid. nr [...] i [...] w części opisowej operatu EGiB w wyniku modernizacji nie uległy zmianie. Działka nr [...] posiada powierzchnię 0,2185 natomiast dz. ewid. nr [...] posiada powierzchnię 0,1629 ha.

Organ uznał że związku z tym, iż właściciele działek ewid. nr [...], [...] nie wnieśli zarzutów do projektu modernizacji EGiB obrębu J w terminach określonych w a/t 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zakresie przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami, operat modernizacji stał się obowiązujący. W zasobie PZGiK brak jest innych niż pochodzące z modernizacji dokumentów spełniających warunki przewidziane w przepisach.

I. S. wprowadził tutejszy urząd w błąd, podając kopię kontraktu kupna i sprzedaży z dnia 19 listopada 1909 r. sporządzonego w J, jako dokument własności dla parcel mających obecnie odpowiadać działce ewid. nr [...], podczas gdy kopia ta zawiera inne parcele niż przedmiotowe, co udowodniło badanie Ksiąg gruntowych gminy katastralnej J założonych w 1887 r. i 1897 r.

Podane w Kontrakcie kupna i sprzedaży, o którym mowa wyżej, pgr. l. kat. [...], [...], [...] widnieją w LWH [...] i wg tui urzędu odpowiadają dz. ewid. nr [...], której E. N. jest obecnie jedyną właścicielką. Natomiast w części A LWH [...] widnieje wpis z 26 lutego 1919 r., iż dokonany został podział pgr. l. kat. [...] na pgr. l. kat. [...], [...] i pgr. l. kat. [...] na pgr. l. kat. [...], [...], oraz że pgr. l. kat. [...], [...] odeszły do LWH [...] (ten sam nr LWH powołany jest w "Rejestrze szczegółowym sprzed scalenia" przy domniemanych współwłaścicielach, tj. K. K., W. S., B. S., Z. S., O. S. i prawdopodobnie odpowiadają dz. ewid. Nr [...]. Tak więc pgr. I. kat. [...], [...] mogące odpowiadać dz. ewid. nr [...] winny znajdować się w LWH [...], którego nie odnaleziono w aktach zarchiwizowanych w Archiwum Narodowym, a nie ja twierdził I. S. w LWH [...].

Obecnie dz. ewid. nr [...] posiada nieuregulowany stan prawny. Brak dokumentu własności, a w księdze wieczystej [...] figuruje pgr. I. kat. [...]. Co dziwi tym bardziej, że dz. ewid. nr [...] granicząca z dz. ewid. nr [...] przez E. N. uwłaszczona, posiada ona AWZ oraz w KW sprostowano jej oznaczenie.

Ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie charakter techniczno-deklaracyjny, a starosta rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z dokumentów mających znaczenie prawne dotyczące danej nieruchomości. Przebieg granic działek ewidencyjnych przyjmuje się wyłącznie na podstawie dokumentacji sporządzonej zgodnie z wymogami § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Pojęcie aktualizacji oraz techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. W postępowaniu ewidencyjnym nie jest rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków rozstrzyganie sporu co do tego, czyją własnością jest sporny pas gruntu. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów. Spór co do przebiegu granicy może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym, tj. w trybie przepisów art. 29-34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ewidencja gruntów nie tworzy bowiem stanów prawnych, lecz je rejestruje.

Dokumenty dostarczone przez I. S. oraz E. N. nie posiadają opisów ani stosownych pieczęci, mapy bez oznaczenia skali, obrębu, niespełniające warunków prawnych ani standardów technicznych, mogących służyć jako podstawa do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w świetle obowiązujących przepisów. Załączona do wniosków dokumentacja stanowić może jedynie dowód w sprawie o uregulowanie własności przed właściwym Sądem lub w postępowaniu rozgraniczeniowym, zgodnie z jednoznacznie zaistniałym sporem granicznym, sygnalizowanym wielokrotnie przez E. N. we wnioskach kierowanych do tut. urzędu. Ponadto nie istnieją żadne inne dokumenty, na podstawie których, w świetle obowiązujących przepisów, możliwe jest wprowadzenie do operatu EGiB, wnioskowanych zmian w toku czynności prowadzonych przez tut. Urząd.

Domniemanie przynależności części dz. ewid. nr [...] do dz. ewid. nr [...] w obliczu posiadanych przez jej właścicieli prawomocnych tytułów prawnych jak: Akt Własności Ziemi [...] oraz Księga Wieczysta [...] nie mogą stanowić podstawy do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w trybie postępowania administracyjnego prowadzonego przez starostę.

Zawarte w petitum żądanie wnioskodawczyni E. N., tj. "przeprowadzenie postępowania w sprawie usunięcia oczywistego błędu w przebiegu granicy między działka [...], a działką [...] w J i doprowadzenie ewidencji do stanu zgodnego ze stanem prawnym" należy uznać za bezpodstawny wniosek o aktualizację danych operatu ewidencji gruntów i budynków.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. N., kwestionując stanowisko organu w całości. W szczególności nie zgodziła się z twierdzeniem, że działka [...] posiada nieuregulowany stan prawny wskazując, że dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta [...], założona na podstawie wniosku Prezydium Rady Narodowej z dnia 6 sierpnia 1963 r. Podstawę prawna wpisu stanowiło orzeczenie zatwierdzające projekt wymiany gruntów w J Nr [...] z dnia 3 marca 1961 r., natomiast podstawę oznaczenia mapa i rejestr gruntów gminy J. Za całkowicie bezzasadne uznała tez twierdzenie, że "przehaczenie" dla nieciągłej działki nie miało mocy prawnej, ponieważ definicja działki jako ciągłego obszaru gruntu została wprowadzona dopiero w 1969 r. zakwestionowała także stwierdzenie, że dokumentacja scaleniowa jest historyczna, archiwalna i nie spełniająca norm obecnie obowiązującego prawa i standardów. Dowodem na zasadność wniosku o aktualizację jest także powierzchnia działek [...] i [...].

Decyzją z dnia 28 listopada 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, co następuje:

Podstawę przedmiotowej aktualizacji stanowić miał wniosek I. S. o "wyprostowanie powierzchni działek błędnie ustalonych w operacie modernizacji gruntów nr [...] z dnia 24.09.1984 r. Mianowicie, działka nr [...] winna być pomniejszona o pow. ok 2 ary, czyli powierzchnie parceli nr [...]. Nie było i nie ma podstaw do włączenia parceli [...] do działki [...], bowiem podstawa ta powinna wynikać z wykazu zmian gruntowych z dnia 30 września 1993 r. sporządzonego przez geodetę W. C. dotyczącego podziału działki nr [....]. Wykaz ten parceli nr [...] nie zawiera. Istniejący stan oparty materiałach geodezyjnych uniemożliwia w chwili obecnej dokonania przeniesienia własności parceli nr [...] przeze mnie jako właściciela hipotecznego". Do wniosku dołączony został odpis z księgi wieczystej nr [...] oraz mapa z danymi ewidencyjnymi sporządzona przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. K. jako załącznik do opinii o uzgodnieniu treści ksiąg wieczystych. Zainteresowany nie przedłożył natomiast dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, realizującej przepis § 85 ust. 2 rozporządzenia. Zatem w świetle przepisów art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b ustawy, Starosta słusznie rozpatrzył ww. wniosek w drodze postępowania administracyjnego

Organ wskazał, że zasadniczą kwestią, którą należało w sprawie rozważyć była możliwość wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w oparciu o dokumenty archiwalne, znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Analizując tę kwestię należy przede wszystkim uwzględnić przepisy rozporządzenia, które normują zagadnienie określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Według § 36 rozporządzenia regułą jest, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, sporządzonej w wymienionych w tym przepisie postępowaniach sądowych i administracyjnych, kończących się wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Wyjątkiem jest natomiast rozwiązanie przewidziane w § 37, §38 i §39 rozporządzenia dopuszczające, aby dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskiwać w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Zatem rozważenia, wyjaśnienia i oceny wymagało, czy w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków istnieją podstawy do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] położonymi w obrębie J w oparciu o dokumenty archiwalne, znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

W operacie ewidencyjnym obrębu J, jedn. ewid. J figuruje działka nr [...] o powierzchni 0,2185 ha stanowiąca własność L. i M. M. oraz działka nr [...] o powierzchni 0,1629 ha stanowiąca współwłasność: Z. F. w 195/50000cz, K. G. w 8900/50000 cz., B. K. w 1/15 cz., E. Ł. w 1/5 cz., E. N. w 1/15 cz., E. P. w 710/50000 cz., M. R. w 1/15 cz., J. S. w 1/10 cz., M. S. w 1/10 cz., W. S. w 1/5 cz., M. W. w 195/50000 cz.

W toku postępowania ustalono, że w latach 1945-1959 na terenie obrębu J prowadzone były prace scaleniowe. W ich wyniku powstała dokumentacja techniczna wraz z mapą ewidencyjną, które zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod kilkoma numerami, przy czym szkice polowe zawarte są w operacie nr [...]. W związku z orzeczeniami Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 3 marca 1961 r. i Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 20 listopada 1960 r. w sprawie zatwierdzenia projektu wymiany gruntów w J ww. operat stał się operatem obowiązującym. Na podstawie mapy ewidencyjnej scaleniowej oraz rejestru gruntów, na wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej założono księgi wieczyste dla parcel objętych scaleniem, w tym dla parceli pgr. l. kat. [...] o pow. 0,1629 ha założono księgę wieczystą nr [...] (obecnie [...]), a dla parceli gruntowej pgr. l. kat. [...] o pow. 0,2185 ha - księgę nr [...] (obecnie [...]). Aktualnie działka nr [...] ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...]). Podkreślić należy, że ww. parcele powstały ze scalenia dawnych parcel katastralnych. Odtworzenie własności parcel przedscaleniowych jest obecnie niemożliwe ze względu na brak mapy katastralnej z okresu sprzed scalenia. W związku z powyższym nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie parcele weszły w skład danej działki.

Ewidencję gruntów dla obrębu J założono w 1971 r. na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków. W niniejszym przypadku oznaczało to jedynie przejście w nazewnictwie z parcel katastralnych na działki ewidencyjne, bez zmian ich oznaczenia oraz bez dokonania pomiarów i zmian przebiegu granic. Powyższe zostało zatwierdzone Obwieszczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Rady Narodowej, które ukazało się 30 października 1971 r. w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej.

W 1981 r. na zlecenie Zjednoczenia Przedsiębiorstw Geodezyjno-Kartograficznych na terenie miasta J, Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne rozpoczęło prace geodezyjne mające na celu rozgraniczenie granic administracyjnych, ustalenie granic i stanu władania wraz z rozgraniczeniem gruntów Skarbu Państwa, stworzenie mapy zasadniczej w skali 1:1000, metodą autogrametryczną oraz inwentaryzację urządzeń podziemnych. Na podstawie powyższych prac przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] został przedstawiony odmiennie od dotychczas uwidocznionego, tzn. działka nr [...] została przedłużona do granicy działki z drogą nr [...]. Operat z przeprowadzonych prac przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], jednak nigdy nie został ogłoszony zgodnie z art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków co oznacza, że ww. operat nie stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków.

W latach 2002-2004 na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J. Zadaniem modernizacji było dostosowanie istniejących danych ewidencyjnych oraz ich uzupełnienie w celu utworzenia pełnego zbioru danych ewidencyjnych zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przez stworzenie numerycznej mapy ewidencji gruntów w systemie EWMapa, założenie ewidencji budynków i lokali oraz aktualizacja użytków gruntowych na terenie J. Ze sprawozdania technicznego sporządzonego z prac modernizacyjnych wynika, że przebieg granic działek został wprowadzony m.in. na podstawie szkiców pomiarowych z operatu [...] (scaleniowych) oraz wektoryzacji map ewidencyjnych.

Z protokołu wyłożenia do wglądu zainteresowanych, projektu operatu opisowo-kartograficznego wynika, że odnośnie działek nr [...] i nr [...] ich właściciele nie składali żadnych ani uwag ani zarzutów. Uczestnicząca w wyłożeniu Pani E. N. zgłosiła uwagi, ale dotyczące działki nr [...]. Natomiast Pan M. M. nie złożył żadnych uwag.

Projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J z dniem 13 grudnia 2004r., o czym Starosta poinformował w Dzienniku Urzędowym Województwa z 7 marca 2005r. Nr 135 poz. 867.

Ze szkicu polowego nr 11 sporządzonego w trakcie scalenia (k. 500 akt sprawy) wynika, że parcela pgr. l. kat. [...] (obecnie działka nr [...]) nie miała dostępu do drogi publicznej. Natomiast bezpośrednio przy drodze na przedłużeniu obecnej działki nr [...] została wydzielona część gruntu, której nie nadano wówczas numeru. Nie sposób jednak obecnie ustalić do kogo powinna należeć wydzielona część gruntu. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie podzielają zatem stanowiska Odwołującej, że "bez żadnego cienia wątpliwości można na podstawie tych dokumentów stwierdzić, że grunt przy drodze jest częścią działki [...], przedstawionej w sposób nieciągły ". Nie można wprawdzie wykluczyć, że w przeszłości mógł zostać popełniony błąd przy przedstawianiu przebiegu granic działek, jednakże w chwili obecnej wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji z tego okresu (sprzed roku 1945) niemożliwe jest "cofanie" się w ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed wymiany gruntów. Należy ponadto z całą stanowczością podkreślić, że organy ewidencyjne nie mają kompetencji do ustalania i kształtowania praw właścicielskich odmiennych niż wynikające z ksiąg wieczystych (z działu II), czy też z innych dokumentów stwierdzających prawo własności (np. akt własności ziemi). Zgodnie z obowiązującym prawem niemożliwe jest rejestrowanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o archiwalne dokumenty, jeżeli do ewidencji wprowadzono zmiany na podstawie późniejszych dokumentów. Należy również podkreślić, że wszelkie spory dotyczące praw właścicielskich są rozstrzygane przez sądy powszechne.

Przepisy ustawy nie przewidują nanoszenia na mapy i wprowadzania do ewidencji gruntów i budynków poprzednich podziałów i numeracji działek. Innymi słowy, jeżeli na przestrzeni lat dokonywano kolejnych podziałów i zmian przebiegu granic, to nie jest możliwe przywracanie poprzedniej numeracji. Zasadę tę sądy administracyjne nazywają "zasadą aktualności", tj. utrzymywaniem operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z Rozdziału 3 (§44 i nast.) rozporządzenia. W szczególności zgodnie z §44 pkt 2 rozporządzenia, zadaniem starosty jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W praktyce oznacza to, że nie ma możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych operatów lub dokumentów dotyczących przeniesienia własności jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów. Co najwyżej możliwe jest prostowanie błędnych zapisów, jeżeli w sposób oczywisty są one niezgodne z aktualnymi (a nie archiwalnymi) materiałami. Przykładowo w ewidencji wpisano numery działek, czy oznaczenia właścicieli - popełniając przy tym oczywiste błędy (np. literowe w imieniu lub nazwisku), co wynika wprost z dokumentów i materiałów źródłowych.

Jeżeli dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące przebiegu granic są niewiarygodne, gdyż jak twierdzą wnioskodawcy są wynikiem popełnionych błędów, to zgodnie § 37 ust. 1 rozporządzenia dane takie pozyskuje się na podstawie geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Dopiero operat powstały w wyniku takich pomiarów, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniający wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 rozporządzenia (§ 85 ust. 2 rozporządzenia) mógłby stanowić podstawę do dokonania zmian zgodnie z oczekiwaniami skarżących. Modyfikacja dotychczasowych zapisów ewidencji mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z -wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych (§ 86 ust. 2 rozporządzenia).

Organ podkreślił rejestrowy charakter ewidencji gruntów i budynków, na co wskazuje definicja ewidencji gruntów i budynków wyrażona w cytowanym już art. 2 pkt 8 ustawy oraz pozostałe przepisy ustawy (art. 20 - art. 24) oraz rozporządzenia, dotyczące jej prowadzenia. Ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno- techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości, a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów. W tym miejscu należy dodać, że na wniosek E. N. z 11 marca 2011 r. Burmistrz Miasta J postanowieniem, znak: [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości obejmujących działki nr [...] i nr [...]. Postępowanie to do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostało zakończone.

Zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy pismem z 8 października znak: [...] Starosta poinformował I. S. o możliwościach rozwiązania zaistniałego sporu: "Jeżeli w obecnym czasie granice stały się sporne, to właściwym do ich ustalenia jest Burmistrz Miasta J (...) Jeżeli natomiast został w Pana ocenie naruszony stan posiadania, to sprawę należy skierować do Sądu Rejonowego". Faktem jest, iż wykonana po scaleniu mapa ewidencyjna w zakresie działki nr [...] różni się od mapy wykonanej w wyniku modernizacji operatu ewidencyjnego. Na tej pierwszej przestawiono bowiem działkę bez oznaczenia. Z kolei na mapie po modernizacji grunt, który stanowił ww. działkę został włączony do działki ewidencyjnej nr [...]. Jednakże należy równocześnie podkreślić, że w chwili obecnej w trybie administracyjnym nie można stwierdzić do kogo ta część gruntu winna zostać przypisana. Jak już wcześniej zauważono ustalenie zasięgu własności należy do sądów powszechnych. Na tym etapie nie jest możliwa "poprawa" operatu ewidencyjnego w trybie aktualizacji w zakresie w jakim żądają wnioskodawcy. Natomiast nie zamyka to zainteresowanym drogi do uregulowania własności przedmiotowego gruntu. Nie stoi to na przeszkodzie, aby zainteresowane strony przedłożyły w przyszłości opracowanie techniczne dokonujące ponownego ustalenia granic przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w przedostatnim akapicie odwołania należy stwierdzić, iż sprawę korupcji, kradzieży i oszustwa Odwołujący winni zgłosić do organów do tego powołanych.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, co do aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym obrębu J. Uznał orzeczenie merytoryczne organu I instancji za prawidłowe, uwzględniające obowiązujące przepisy prawne. Okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione przez organ I instancji. Szczegółowego wyjaśnienia i udowodnienia stanu faktycznego w sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego dokonał również w uzasadnieniu organ odwoławczy. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty uznaje za prawidłowe i wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Na powyższe rozstrzygnięcie E. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 6, 7, 8, 77§1 kpa poprzez niedokonanie wszechstronnej i obiektywnej oceny materiału dowodowego oraz poprzez zaniechanie przez organ czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, podczas gdy w toku postępowania powoływano się na ważne okoliczności faktyczne,

- art. 78 kpa poprzez brak ustosunkowania się organu do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazanych przez stronę;

- §9 ust. 1, §36 ust. 4, §45 ust. 1pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.t.j.2018.1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów przywołanych wyżej należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2017.2101 ze zm.) dalej pgik.

Z przepisu art. 2 ust. 2 pgik wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Informacje powyższe gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające.

Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, zatem nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy pgik nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów, dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Zatem błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione nie do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r., II SA/Rz 565/15, LEX nr 1936277).

Stosownie do art. 24 ust. 2a pgik, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2019.393), dalej egib. Rozporządzenie to posługuje się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego, która następuje z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych - niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, z których wynikają przedmiotowe zmiany (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1, § 47 ust. 1). Dokumenty, które mogą być podstawą zmienionego wpisu określa § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2. Są to m.in. akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjne i kartograficzne. Procedura aktualizacji ma charakter wyłącznie rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 8 grudnia 2009 r. LEX nr 582923). Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Nie można zatem w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. W związku z powyższym należy wskazać, iż z przepisów prawa materialnego, tj. § 44 i § 47 ww. rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, co wynika także z art. 22 ust. 3 pgik. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślenia wymaga też, że zawarte w pgik regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20-26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Konkludując, decyzja o wprowadzeniu zmian (dokonująca aktualizacji operatu ewidencyjnego), z uwagi na deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, nie może prowadzić do zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność.

W sprawie niniejszej, na skutek pisma I. S. z dnia 28 sierpnia 2010r. (k.70), następnie pisma skarżącej z dnia 29 czerwca 2011 r. (k. 80), złożonego w imieniu własnym oraz I. S. i pozostałych uczestników postępowania, a następnie na skutek uwzględnienia przez WINGiK zażalenia skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę, (postanowienie WINGiK z dnia [...] 2011 r. k. 2,3 akt adm.), wszczęto postępowanie w przedmiocie aktualizacji przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] (nieprecyzyjnie określił organ w zawiadomieniu "w zakresie działek nr [...] i [...], k., 7).

Skarżąca domagała się usunięcia oczywistego błędu w przebiegu granicy między działkami [...] i [...] położonymi w J i doprowadzenie ewidencji do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając wniosek podała, że stan prawny wpisany do ksiąg wieczystych wynika z decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 6 czerwca 1962 r. zatwierdzającej scalenie gruntów a przebieg granicy zatwierdzony tą decyzją jest wyraźnie zaznaczony na mapie ewidencyjnej poscaleniowej oraz na mapie zasadniczej. W trakcie modernizacji w 2005 r. popełniono poważny błąd, który stał się powodem sporu granicznego, ponieważ strona przeciwna usiłuje wykorzystując ów błąd, zająć cudzą własność.

Jako podstawę żądanej zmiany skarżąca wskazywała decyzję Ministra Rolnictwa z dnia 6 czerwca 1962 r. zatwierdzającą scalenie gruntów, dane wynikające z mapy poscaleniowej oraz mapy zasadniczej i mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji, szkic polowy z 1945 r., dane wynikające z kontraktu kupna sprzedaży przedmiotowej działki w 1902 r. Wskazywała także podobnie jak I. S., na fakty istotne Jej zdaniem, dotyczące sposobu i zakresu użytkowania działki nr [...] przez Jej Babcię Z. S., istniejące "przehaczenie" świadczące o przynależności części parceli leżącej przy drodze do części parceli nieprzylegającej do niej, oddalonej od drogi, oraz powierzchnię działki nr [...].

Wobec takiej treści żądania, wskazać należy, że poza powołanym wyżej § 12 rozporządzenia egib, określającym dokumenty będące podstawą wpisu praw do gruntów, budynków i lokali, organy winny były mieć na uwadze treść §§ 36 i 45 rozporządzenia egib. Zgodnie z § 45 rozp. egib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu : 1. Zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2. ujawnienia nowych danych ewidencyjnych oraz 3. wyeliminowania danych błędnych. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z § 36 przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Jak wynika z powyższej regulacji, podstawy aktualizacji ewidencji, w tym aktualizacji dotyczącej przedstawiania przebiegu granic zostały określone w ww. przepisach ustawy pgik oraz powyższych przepisach rozporządzenia egib w sposób ścisły. Wynika z nich, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji ma charakter sformalizowany - strona domagająca się aktualizacji danych ewidencyjnych winna przedłożyć odpowiedni do treści złożonego wniosku o aktualizację dokument mieszczący się w kategorii dokumentów wymienionych w ww. przepisach rozporządzenia egib.

Odnosząc treść powołanych wyżej regulacji oraz istoty ewidencji gruntów i budynków do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy należało uznać, że zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu.

Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy niezastosowania przepisów : § 9 ust. 1, § 36 ust. 4 i § 45 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia egib. Zarzut ten jest nieuzasadniony. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia egib, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy a wyznaczonego żądaniem skarżącej wynika, że przepisu tego organy nie stosowały, gdyż jego treść nie miała jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii przebiegu granicy między działkami [...] i [...]. Przepis ten stanowi definicję działki ewidencyjnej. Przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było jednak ani połączenie w jedną działkę ewidencyjną ciągłych obszarów gruntu jednorodnych pod względem prawnym, ani rozdzielenie gruntów niejednorodnych prawnie tak, aby każda działka spełniała warunek jednorodności pod względem prawnym. Trudno więc domniemywać, na czym miałaby polegać wadliwość zaskarżonej decyzji z powodu niezastosowania powyższego przepisu. Nadmienić tylko ubocznie należy, że zmiana przebiegu granicy w sposób żądany przez skarżącą prowadziłaby w istocie do ustalenia, że sporna część obecnej działki [...] zmieniłaby właściciela, tworząc odrębną działkę, ponieważ nie stanowiłaby ona ciągłego obszaru gruntu z obecną działką [...]. W stanie faktycznym sprawy nie ma to jednak znaczenia prawnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 36 pkt. 4 rozporządzenia egib stwierdzić należy, jak już wyżej wskazano, że w ewidencji gruntów nie można wprowadzać zmian na podstawie wcześniejszych, historycznych już dokumentów. Zmiana może być wprowadzona na podstawie dokumentów sporządzonych po dokonanym już wpisie w ewidencji gruntów, a który to wpis ma być przedmiotem zmiany. Stąd też niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia § 36 pkt 4 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, albowiem dokumentacja dotycząca scalenia pochodzi z lat 1945- 1959 a operat scaleniowy stał się operatem obowiązującym od 3 marca 1961 r. Nadto po scaleniu były dokonywane czynności prawem przewidziane, mające wpływ na aktualny stan ewidencji. Jak zasadnie też stwierdził organ, dokumentacja scaleniowa jest historyczna, archiwalna i nie spełnia norm obecnie obowiązującego prawa i standardów, zaś powstały przy scaleniu fragment gruntu (sporna część) bez oznaczenia, bez "przehaczenia" na mapie ewidencyjnej scaleniowej nie wskazuje na przynależność do jakiejkolwiek działki. Szczegółowo omawiając treść znajdujących się w zasobie dokumentów, także i tych na które powoływała się skarżąca, organ ustalił prawidłowo, że istniejące materiały żródłowe są niewiarygodne i wzajemnie niezgodne. Dodatkowo wskazać należy, że mapa ewidencyjna, na którą powołuje się skarżąca oraz mapa zasadnicza (k. 85, 86 akt adm.) ), zostały sporządzone w wyniku sporządzenia operatu nr [...]. Operat ten jednak nigdy nie został ogłoszony zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Jak stanowił § 6 ust. 1 Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. 1969.11.98), po założeniu dla jednostki ewidencyjnej operatu ewidencji gruntów na obszarach dotychczas nie objętych katastrem gruntowym bądź po zastąpieniu ewidencją dotychczasowego operatu katastru gruntowego, organ do spraw geodezji prezydium wojewódzkiej rady narodowej dokona obwieszczenia przewidzianego w art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr. 6, poz. 32). Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 dekretu o ewidencji gruntów i budynków : "o założeniu i o terminach założenia ewidencji lub o zastąpieniu dotychczasowego operatu katastru gruntowego i budynkowego nową ewidencją na poszczególnych obszarach państwa, prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rady Narodowej m.st. Warszawy i m. Łodzi) podają do wiadomości publicznej drogą obwieszczeń w dziennikach urzędowych właściwych wojewódzkich rad narodowych". Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że ogłoszenie, o którym w nich mowa było koniecznym warunkiem, aby operat stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków. Skoro mapy na które powołuje się skarżąca były częścią operatu, który nigdy nie został ogłoszony w sposób prawem przewidziany to znaczy, że nie były one nigdy mapami obowiązującymi (k. 86, 87 akt adm.). Nie może więc być skuteczne powoływanie się przez skarżącą na ich treść, w szczególności na sposób wykazania przebiegu granicy między działkami [...] i [...].

Odnosząc się kolejno do zarzutów skargi, należało uznać, że niezasadny jest także zarzut naruszenia § 45 ust. 1 pkt. 3) rozporządzenia egib. Stawiając powyższy zarzut skarżąca kwestionuje w istocie nie tylko wynik kontrolowanego postępowania ale i jego przebieg, nadal twierdząc, że aktualny sposób przedstawienia granicy wynika tylko i wyłącznie z błędu popełnionego przez organy w toku modernizacji. W związku z tym wskazać należy, że organy dokonały zgromadziły i dokonały szczegółowej analizy dokumentacji pozostającej w zasobach i tej także, na którą powoływała się skarżąca uzasadniając swoje żądanie. Analiza ta zmierzała w istocie do ustalenia, czy przebieg granicy przedstawiony na aktualnej mapie ewidencyjnej jest odzwierciedleniem znajdujących się w zasobie dokumentów, mogących stanowić podstawę jej wykazania i czy nie jest obarczony – jak twierdziła skarżąca - błędem. Należy więc wskazać, że co prawda w pojęciu aktualizacji ewidencji mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, jednak aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ewidencyjny nie jest władny w drodze usuwania błędów, uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór graniczny. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w §§ 12, 36 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Zdecydowanie nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2016 r., II SA/Rz 1541/15, Lex nr 2097088). Jedyny więc wyjątek w którym organ prowadzący ewidencję może niejako "powrócić do przeszłości" to skorygowanie oczywistej omyłki, czyli jasnej i prostej niezgodności pomiędzy wpisem do ewidencji a dokumentem, na podstawie którego ten wpis nastąpił. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było więc w ogóle możliwe aby przebieg granicy "korygować" na podstawie ewentualnie istniejącego błędu, oczywiście w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu przepis § 45 ust. 1 pkt. 3) rozporządzenia egib, oraz jak rozumiany jest jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art., 6, 7, 8, 77 § 1 i 78 kpa należało uznać, że i te zarzuty nie znajdują w żadnej mierze uzasadnienia. Wbrew twierdzeniom je uzasadniającym, nie można zarzucić organom ani zaniechania zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, ani niedokonania wszechstronnej jego oceny. Wręcz przeciwnie - materiał dowodowy został zgromadzony w sposób staranny, prawidłowy i uwzględniający wytyczne organu odwoławczego z decyzji z dnia 2 marca 2017 r. a także przedmiot postepowania. Organ I instancji zgromadził wszelkie dostępne, pozostające w zasobach, także archiwalne dokumenty, oraz dokumenty pozostające w zasobach Archiwum Państwowego i prawidłowo je ocenił. Ocenił także dokumenty, na które powoływała się skarżąca. Ocena ta jak zarzuca skarżąca nie jest obiektywna, co w niniejszej sprawie oznacza prawdopodobnie, że nie została przeprowadzona zgodnie z oczekiwaniami skarżącej. Natomiast Sąd stwierdza, że jest ona wynikiem prawidłowego stosowania przepisów ustawy i rozporządzenia wykonawczego, a także uwzględnienia utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej przesłanek skutecznego żądania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej wskazuje też, że organy dokonały analizy zgromadzonego materiału z uwzględnieniem treści żądania i analiza ta objęła wszystkie zgromadzone w sprawie dokumenty.

Niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów Sąd zważył :

Nie ulega wątpliwości, że skarżąca ani żaden ze współwłaścicieli działki nr [...] nie przedłożyli w toku postępowania administracyjnego dokumentu, na podstawie którego organ prowadzący ewidencję byłby zobowiązany do odmiennego iż aktualne, określenia przebiegu granicy między działkami [...] i [...] a więc dokumentu wytworzonego w postępowaniach, o których mowa w § 36 rozporządzenia egib. Rejestr odzwierciedla stan aktualny, a nie służy ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Sąd podkreśla, że zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa, aktualizacja danych ewidencyjnych dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Tak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 10 lutego 2003 r., II SA 1478/01 (LEX nr 156384), także WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 6 marca 2006 r. IV SA/WA 2170/05 (LEX nr 222265) i 20 czerwca 2006 r. IV SA/Wa 721/06 (LEX nr 2352292), również WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. II SA/Bk 636/07 (LEX nr 480114). W każdym więc przypadku : prawidłowo przeprowadzonej modernizacji, czy też modernizacji dotkniętej błędami (nie oczywistymi omyłkami możliwymi do sprostowania) skarżąca lub którykolwiek ze współwłaścicieli działki nr [...], dla wykazania innego przebiegu granic musieliby przedłożyć organowi dokumentację, o której mowa w § 36 rozporządzenia, gdyż powoływanie się na dokumentację archiwalną, nie spełniająca aktualnych wymogów a nadto jak słusznie i prawidłowo stwierdził organ, zawierającą istotne sprzeczności, nie mogło być podstawą uwzględnienia żądania skarżącej. Zważyć przy tym należy, że skarżąca zapoznając się z projektem operatu opisowo-kartograficznego sporządzonym w trakcie modernizacji, nie zgłaszała żadnych uwag dotyczących przebiegu granicy między działkami [...] i [...] a jedynie uwagi dotyczące działki nr [...]. (k. 100 akt adm.). Sąd podkreśla nadto, że z akt sprawy administracyjnej bezsprzecznie wynika, że w sprawie mamy do czynienia ze sporem granicznym, o czym świadczy fakt wszczętego 3 października 2011 r. postępowania o rozgraniczenie działek [...] i [...] obecnie zawieszonego (z powodu trwających czynności wyjaśniających, dotyczących ew. "grubego błędu" w numerycznej ewidencji gruntów Miasta J, k. 365 akt adm.), co skarżąca całkowicie pomija. Spór ten nie jest jak twierdzi skarżąca sporem wynikłym po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji w 2004r. ale sięga czasów o wiele bardziej odległych (k. 53-57 akt adm. - pismo "Informacja w sprawie działki nr [...], przedłożona przez stronę). Zasadnie więc wskazał organ I instancji, że dokumentacja, na którą powołuje się skarżąca może stanowić jedynie dowód w sprawie o uregulowanie własności przed sądem powszechnym, lub w sprawie o rozgraniczenie. Także organ odwoławczy zasadnie uznał, że w chwili obecnej nie jest możliwa "poprawa" operatu w trybie aktualizacji, co jednak nie zamyka drogi do uregulowania własności przedmiotowego gruntu. W tej sytuacji, wobec sformalizowanego charakteru postępowania mającego za przedmiot aktualizacją ewidencji na wniosek uprawnionego podmiotu i wobec nie przedłożenia stosownego do regulacji § 12 i § 36 rozporządzenia dokumentu, należało uznać, że organ odwoławczy nie naruszył prawa utrzymując w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. odmawiającą aktualizacji danych zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] J, jedn. dotyczących przebiegu granicy działki ewid. nr [...] z działką ewid. nr [...].

Zauważyć jedynie należy, co słusznie podnosi skarżąca, że nieprawidłowe jest twierdzenie organu I instancji, iż działka [...] nie ma uregulowanego stanu prawnego. Ustaleniu stanu prawnego nieruchomości służą księgi wieczyste. Przez stan prawny nieruchomości rozumie się prawa rzeczowe i prawa obligacyjne podlegające wpisowi w księdze wieczystej, zatem stan prawny nieruchomości wynika z treści wpisów. Stan ten kształtują jedynie wpisy odnoszące się do praw lub ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomości, czyli wpisy dotyczące praw (działy II i III). Natomiast wpisy dotyczące oznaczenia nieruchomości (w dziale I-O księgi wieczystej) nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i o tyle mają znaczenie dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, o ile służą identyfikacji przedmiotu własności. Działka [...] ma założoną księgę wieczystą. Podstawą jej założenia był wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej złożony w następstwie orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej z dnia 3 marca 1961 r., iż operat "scaleniowy" stał się operatem obowiązującym. Na tej podstawie, oraz na podstawie mapy ewidencyjnej scaleniowej oraz rejestru gruntów założono księgę wieczystą nr [...] (obecnie KW NR [...]) dla Dz. LK. [...] (nie dla działki ewidencyjnej). Z tego względu błędne było twierdzenie organu I instancji, że działka [...] ma nieuregulowany stan prawny. Nie może o tym w żadnej mierze świadczyć brak AWZ dotyczącego tej działki. Z treści dokonanego wówczas wpisu, oraz z treści mapy scaleniowej nie wynika jednak, aby sporna część, obecnie przedstawiona w granicach działki [...], należała do współwłaścicieli działki [...]. Świadczy o tym szkic polowy nr 11 wykonany w grudniu 1945 r. oraz brak jakiegokolwiek oznaczenia spornej części gruntu na mapie wykonanej po scaleniu, który miałby świadczyć o jego przynależności do działki nr [...]. Twierdzenie to – słusznie - nie zostało jednak powielone przez organ odwoławczy. Należało więc uznać, że nie miało ono wpływu na wynik kontrolowanego postępowania, tym bardziej, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał na okoliczności i podstawy założenia księgi wieczystej dla działki [...].

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że sprawa dotyczy zasięgu prawa własności. Dokonanie aktualizacji ewidencji w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] w oparciu o inne, niż wymienione w § 36 rozporządzenia źródła danych ewidencyjnych byłoby z nim sprzeczne a także naruszałoby podstawowe zasady prowadzenia ewidencji i jej istotę, wynikające z przepisów ustawy.

Zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Materiał dowodowy jest kompletny i został zgromadzony w sposób wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy odniósł się do argumentów przytoczonych przez skarżącą w odwołaniu. Jej uzasadnienie odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. - jest szczegółowe, w ocenie Sądu wyczerpujące, zawiera przedstawienie zgromadzonych dowodów i ich omówienie, powołuje się na treść obowiązujących przepisów pgik, oraz rozporządzenia egib, które zostały w sposób prawidłowy zastosowane.

W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.