Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2130/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] listopada 2010 r. nr [...], w którym to postanowieniu organ odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. przeciwko M.B..

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Burmistrz Miasta i Gminy N. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o wszczęcie egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...].

Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia [...].06.2010 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanej z tytułu zwrotu nadpłaty podatku.

Wobec powyższego w piśmie z dnia [...].09.2010 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., M.B. wniosła o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania toczącego się przez Sądem Rejonowym w W. (sygn. akt. [...]) w sprawie sporu z Burmistrzem Miasta i Gminy N. w zakresie istnienia dochodzonego obowiązku.

Następnie, wniosek zainteresowanej został przekazany organowi właściwemu do jego rozpoznania, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w K.

Postanowieniem z dnia [...].11.2010 r. o numerze [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., po uwzględnieniu stanowiska wierzyciela - Burmistrza Miasta i Gminy N., wyrażonego w postanowieniu z dnia [...].11.2010 r. nr [...] - odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...].

Uzasadnając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności nie pozostających we właściwości Urzędów Skarbowych – zgodnie z treścią art. 23 § 7 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji – możliwe jest wyłacznie za zgodą wierzyciela. Następnie, Dyrektor Izby wyjaśnił, iż pismem z [...].10.2010 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgody na wstrzymanie postepowania egzekucyjnego, wierzyciel zaś w postanowieniu z [...].11.2010 r. nr [...] odmówił wyrażenia przedmiotowej zgody.

Mając na uwadze powyższe organ podniósł, że skoro jest związany stanowiskiem wierzyciela, to zasadnym było wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zainteresowanej.

M.B. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu wskazała na okoliczności sporu z Burmistrzem Miasta i Gminy N. w zakresie zasadności obciążenia należnościami z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego.

Postanowieniem z dnia [...].07.2011 r. nr [...] Minister Finansów uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i umorzył postępowanie w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w części zaś dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na zasadność uchylenia zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i umorzenia postępowania w tym zakresie. Minister Finansów wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. nr [...], wydanym w oparciu o art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M.B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z uwagi na brak ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym żądanie M.B. dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych o ww. numerach było bezprzedmiotowe. Dlatego też, w ocenie Ministra Finansów, zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ww. tytułów wykonawczych należało uchylić, jednocześnie umarzając w tym zakresie postępowanie organu pierwszej instancji. Następnie, mając na uwadze fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił również, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest bardziej korzystną i szerzej pojmowaną instytucją przerwania toku postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie zarówno wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak i zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych, to w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 58 § 2 przywołanej wyżej ustawy, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

Odnośnie zaś utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] Minister wskazał, że stosownie do przepisu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną (w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K.) mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 23 § 7 ww. ustawy dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Minister podkreślił, że w niniejszej sprawie wierzyciel - Burmistrza Miasta i Gminy N. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie mógł zająć stanowiska sprzecznego z wolą wierzyciela, a ponadto nie posiada on również umocowania do ingerowania w stanowiska wyrażane przez wierzycieli i analizowania przyczyn, dla których odmówiono uwzględnienia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak również kompetencji do badania zasadności nałożenia dochodzonego obowiązku. Wobec powyższego – zdaniem organu – zaskarżone postanowienie, w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] należało utrzymać w mocy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Finansów, M.B. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Następnie skarżąca zakwestionowała wymagalność egzekwowanej należności, tj. opłaty za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Wyjaśniła, że posesja została podłączona do kanalizacji miejskiej w 2005 r., a szambo zostało bezprawnie pozostawione przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji w N.. Wskazała na toczący się spór z Burmistrzem Miasta i Gminy N. dotyczący przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz eksploatacji szamba. Dalej zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W. rażące naruszenie prawa, gdyż w jej ocenie nie jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji należności wynikającej z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a ponadto nie podlega ona egzekucji administracyjnej. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Oceniając - w powyższym kontekście - treść skargi, wskazać trzeba, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem Sąd w postępowaniu toczącym się przed organami administracji publicznej nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za tym aby zaskarżone postanowienie usunąć z obiegu prawnego.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Ministra Finansów, w części utrzymującej w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczące odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącej.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że postępowanie egzekucyjne w administracji podlega wstrzymaniu w przypadku zaistnienia przesłanek opisanych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), który stanowi materialno – prawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną są uprawnione do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Natomiast przepis art. 23 § 7 powołanej ustawy określa, że czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, mogą być wstrzymane przez dyrektora izby skarbowej wyłącznie za zgodą wierzyciela. W przedmiotowym przepisie został zatem zawarty zakaz wstrzymania postępowania egzekucyjnego bez zgody wierzyciela. W niniejszej sprawie wierzyciel – Burmistrz Miasta i Gminy N. postanowieniem z dnia [...].11.2010 r. nr [...] odmówił wyrażenia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Przedstawione stanowisko wierzyciela zawierało wyjaśnienia dotyczące zasadniczych powodów odmowy wstrzymania toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż - jak słusznie podnosił organ administracyjny – wierzyciel ma pełną swobodę w zakresie oceny wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, natomiast przedstawiane w tym zakresie stanowisko wierzyciela jest dla organu nadzorującego wiążące. Dodać tutaj należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej został wyposażony w kompetencje w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, jednakże jest to kompetencja subsydiarna w stosunku do tej, która przysługuje wierzycielowi. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]. Trafne jest w tej mierze również rozstrzygnięcie organu II instancji. Odnośnie zaś odmowy wstrzymania przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] to Minister Finansów prawidłowo uchylił postanowienie ww. organu w tej części i umorzył postępowanie w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Powodem takiego działania organu był fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. nr [...], wydanym w oparciu o art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M.B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z uwagi na brak ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym żądanie skarżącej dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych o ww. numerach było bezprzedmiotowe. Dlatego też zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w części dotyczącej ww. tytułów wykonawczych należało – jak to uczynił organ – uchylić i jednocześnie umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie.

W tym miejscu podkreślenia wymaga iż – jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest dla osoby zowbowiązanej bardziej korzystną niż wstrzymanie instytucją przerwania toku postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie zarówno wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak i zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych ale w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 58 § 2 przywołanej wyżej ustawy, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

Odnosząc się natomiast do zawartej w skardze argumentacji dotyczącej zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta i Gminy N. a dotyczących opłaty za opróżnienie zbiornika bezodpływowego jak i wymagalności egzekwowanego obowiązku wskazać należy, iż są to zarzuty merytoryczne, które w tym postępowaniu nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku, tj. wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jak to już wyżej podkreślono wstrzymanie postępowania egzekucyjnego – w myśl obowiązujących przepisów – uzależnione jest od zgody wierzyciela (w niniejszej sprawie Burmistrza Miasta i Gminy N.), który jak wynika z treści postanowienia z [...].11.2010 r. nr [...] zgody takiej nie wyraził. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w K. był związany stanowiskiem wierzyciela i nie mógł wydać decyzji zgodnej z żądaniem skarżącej. Brak jest również podstaw do rozważania zasadności rozpoznawanej skargi ze względu na treść przytoczonych w niej przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ możliwe to jest jedynie w odrębnym od powyższego postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do zarzutu, iż decyzje na podstawie, których wydano tytuły wykonawcze, nie mają oparcia w przepisach prawa, ponieważ WSA w Krakowie uchylił decyzję ustalającą wobec niej obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, wyjaśnić należy, że tytuły wykonawcze nr [...], wydane zostały na podstawie decyzji, która nadal pozostaje w obrocie prawnym. Niezależnie więc od faktu, że w związku z wyrokami WSA w Krakowie syg. akt III SA/Kr 1154/09, II SA/Kr 971/09, II SA/Kr 40/10 decyzje administracyjne wydawane w postępowaniach administracyjnych, których te wyroki dotyczyły zostały umorzone, zarówno organ jak i Sąd w niniejszej sprawie, nie może wziąć ich pod uwagę, gdyż nie dotyczą one decyzji na podstawie, których wydano ww. tytuły wykonawcze.

Mając powyższe na względzie Sąd - stosownie do treści art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.