Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2754/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 106
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 101 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 29 pkt 5
journal: Dz.U. 2008 nr 136 poz 856
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej działające w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie wyrażenia pozytywnej opinii dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...] w [...], prowadzonej przez spółkę pod firmą [...] s.c. w osobach E.W. i M. W..

Powyższe uchwały zapadły w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o zaopiniowanie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przez stronę skarżącą apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...] w [...].

Organ nadzoru farmaceutycznego powziął bowiem wiadomość, że w przedmiotowej aptece dokonywano zakupów produktów leczniczych od podmiotów nieuprawnionych oraz dokonywano ich sprzedaży również do podmiotów nieuprawnionych. Powzięto podejrzenie, że apteka dokonywała hurtowego obrotu lekami do czego nie miała uprawnień.

Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] opierając się na ustaleniach poczynionych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...], uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] powołując się na art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich i art. 106 k.p.a. pozytywnie zaopiniowało wniosek o cofnięcie stronie skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...] w [...].

Na ww. uchwałę z dnia [...] kwietnia 2014 r. strona skarżąca [...] sp. z o.o. wniosła zażalenie do Naczelnej Rady Aptekarskiej domagając się uchylenia uchwały organ I instancji i wydania opinii negatywnej w sprawie cofnięcia zezwolenia lub uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania sprawy do organu I instancji do ponownego rozpoznania.

Po zapoznaniu się z zażaleniem Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. w sprawie wyrażenia pozytywnej opinii dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżona uchwała organu I instancji została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] czerwca 2014 r. zaś zażalenie datowane na dzień [...] marca 2015 r. wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2015 r.

W zaistniałej sytuacji Naczelna Rada Aptekarska stwierdziła, że zażalenie wniesiono z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, zaś strona nie zwróciła się o przywrócenie terminu. W tych okolicznościach Naczelna Rada Aptekarska uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014r.

Na powyższą uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] maja 2015 r. [...] Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z przepisami prawa.

Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy i niezasadne przyjęcie, że strona nie dotrzymała terminu do złożenia zażalenia.

Wskazano także, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wyjaśnia sprawy i nie wykazuje, że istotnie doszło do uchybienia terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Dodatkowo zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż te, które wskazuje strona skarżąca. W sprawie niniejszej kontrolą Sądu należało objąć zaskarżoną uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] maja 2015 r. jak też poprzedzającej ją uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] dotyczącą opinii odnośnie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...] w [...].

Sąd stwierdza, że uchwała organu I instancji opiniująca cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" wydana została bez podstawy prawnej. Akt administracyjny dotknięty taką wadą jest nieważny (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o zaopiniowanie sprawy cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przez stronę skarżącą apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" przy ul. [...] w [...].

Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny opisał stwierdzone naruszenia podczas kontroli apteki i wskazał podstawę prawną cofnięcia zezwolenia.

Organ samorządu aptekarskiego (ORA w [...]) zaopiniował pozytywnie wniosek złożony przez organ nadzoru farmaceutycznego, powołując się m.in. na art. 106 k.p.a. Należy jednakże podkreślić, że przewidziany w ww. przepisie tryb współdziałania organów przy wydawaniu decyzji w konkretnej indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej wynikać musi z wyraźnego brzmienia przepisu prawa materialnego, uzależniającego wydanie merytorycznej decyzji od zajęcia stanowiska przez organ współdziałający w drodze zaskarżonego postanowienia (uchwały). Sam przepis art. 106 k.p.a. normuje wyłącznie kwestie proceduralne, stąd nie stwierdza podstawy do wydania postanowienia wyrażającego określone stanowisko. Również wniosek [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] nie daje podstaw do zajęcia merytorycznego stanowiska w tej formie.

Przepisy Prawa farmaceutycznego, które organ nadzoru farmaceutycznego powołał w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. a w szczególności wskazana podstawa cofnięcia zezwolenia tj. art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ww. ustawy nie uzależniają wydania decyzji od zajęcia stanowiska przez organy samorządu aptekarskiego. Przywołany przez Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich stanowi jedynie normę kompetencyjną do opiniowania przez ten organ wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Powyższe stanowisko nie oznacza, aby organ nadzoru farmaceutycznego pozbawiony był możliwości uzyskiwania w prowadzonym postępowaniu opinii i ocen organów samorządu aptekarskiego w sprawach należących do zakresu działania tych organów. W sytuacji braku wyraźnego przepisu prawa uzależniającego wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ może to nastąpić na zasadach ogólnych, nie zaś w trybie art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. W takim wypadku organ samorządu aptekarskiego nie działa jako organ współkompetentny, nie zajmuje stanowiska w formie uchwały, lecz wyraża go w drodze opinii, oceny noszącej cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r. sygn. II SA/Ka 2357/98 (nie publ.) a także w uchwale (5) z 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 (ONSA 2002, nr 3 poz. 109, str. 196-198) oraz w uchwale (5) z 16 września 2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 56 s. 175).

W niniejszej sprawie skoro organ samorządu aptekarskiego wadliwie procedował w trybie art. 106 k.p.a. - podjętą przez ten organ uchwałę należy uznać za nieważną jako dotkniętą wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skoro nieważna jest uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie wyrażenia pozytywnej opinii dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, to również uchwała Naczelnej Rady Aptekarskiej nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stwierdzająca uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od uchwały nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] – musi być unieważniona. Naczelna Rada Aptekarska stwierdziła bowiem uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od nieważnej uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...].

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.