Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2209/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156  par. 1  pkt 2 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Iwona Kosińka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg I. G., J. K., P. K., T. K., K. D., Z. D., A. B., M. B. i S.M. oraz M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] - po rozpatrzeniu wniosków wniesionych przez P. P., M. M. i P. M. (dalej jako skarżący) o ponowne rozpoznanie sprawy załatwionej decyzją administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] marca 2016 r. stwierdzającą, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] kwietnia 1953 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] w [...] (dawny adres), oznaczonej nr hip. [...] w części dotyczącej udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu związanego z prawem własności [...] lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynku oznaczonym aktualnie numerem policyjnym [...], znajdujących się na tej nieruchomości, to jest lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże nie jest możliwe stwierdzenie jego nieważności w tej części z powodu wywołania przez to orzeczenie w tym zakresie nieodwracalnych skutków prawnych, a w pozostałej części stwierdzono jego nieważność z powodu rażącego naruszenia nim art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50 poz. 279),

- na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję SKO nr [...] z [...] marca 2016 r. w punkcie 1 jej rozstrzygnięcia i w tym zakresie stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] (o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], oznaczonej nr hip. [...]. położonej przy ul. [...] (dawny numer policyjny) w [...], w stosunku do gruntu związanego z własnością lokali mieszkalnych o numerach: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...] znajdujących się w budynku oznaczonym aktualnie numerem policyjnym [...] w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa jednak wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie jest możliwe stwierdzenie jego nieważności w tej części, w pozostałym zakresie utrzymało zakwestionowaną decyzję SKO w mocy.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona dawnym numerem nr hipotecznym [...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret.

Stanowiła ona własność H. D., H.B., B. K. oraz S. i M. małżonków B..

W dniu 19 października 1948 r. B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości.

Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] kwietnia 1953 r. Nr [...] odmówiło B. K. ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy teren jest przeznaczony pod społeczne budownictwo mieszkaniowe.

Od tego orzeczenia nie zostało wniesione odwołanie.

Obecnie grunt dawnej hipoteki [...], oznaczonej numerem policyjnym [...], wchodzi w skład działek ewidencyjnych: [...],[...] i [...] z obrębu [...] i stanowią one własność Miasta [...].

W dniu 27 marca 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Z. K., J. K., D. K., L. K., K.D., Z. D., A. B., M. S. i S. M. (spadkobierców przeddekretowych właścicieli nieruchomości) o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...].

Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2016 r., stwierdziło, że:

1. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...], położonej przy ul. [...] (dawny numer policyjny) w [...] w stosunku do gruntu związanego z własnością lokali mieszkalnych o numerach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...], znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie można stwierdzić jego nieważności w tym zakresie;

2. w pozostałej części stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ) gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Stwierdziło także, iż przez użyte w przepisie art. 7 ust. 2 dekretu określenie "plan zabudowy" (później plan zagospodarowania przestrzennego) oznacza jedynie obowiązujący, tj. zatwierdzony przez właściwy organ administracji plan zabudowy. Tylko bowiem taki plan mógł stanowić podstawę do prowadzenia działalności inwestycyjnej (budowlanej). Powyższe twierdzenie wynika również z treści obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109). Skoro zatem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku nakładał na organ administracji obowiązek uwzględnienia wniosku o przyznanie dotychczasowemu prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, to nie można było na podstawie ww. przepisu wydawać decyzji o odmowie przyznania tego prawa, opierając się na "opracowywanym" planie zagospodarowania przestrzennego, który nie posiadał mocy aktu prawnego.

Tymczasem Prezydium Rady Narodowej [...] - odmawiając ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości [...] - oparło się na przeznaczeniu terenu wg hipotetycznego, opracowywanego rzekomo planu. Natomiast nie wskazało, jaki to był plan ani jaki organ i na jakiej podstawie go opracowywał. Jednakże z cała pewnością nie był to plan obowiązujący. Przy czym organ poprzestał jedynie na lakonicznym powołaniu się na art. 1, 5, 7 i 8 dekretu (w podstawie prawnej) oraz na art. 1 dekretu (w uzasadnieniu) i nie przedstawił żadnego faktycznego uzasadnienia, z którego wynikałoby, jakie to przyczyny legły u podstaw tej odmowy. W orzeczeniu brak jest prawnej argumentacji, za pomocą której można byłoby ustalić, dlaczego odmówiono dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej. To decyduje zatem o tym, że treść kwestionowanego orzeczenia administracyjnego pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 7 ust. 2 dekretu.

Poza tym nieruchomość znajdowała się na obszarze objętym Ogólnym Planem Zabudowania [...] Ministerstwa Robót Publicznych zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 1931 r., według którego teren ww. nieruchomości położonej przy ul. [...] położony był w strefie, w której obowiązywał zwarty sposób zabudowy, do wys. 4 kondygnacji i 50% zabudowy.

W tym stanie rzeczy korzystanie z gruntu przez dawnych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek. Kontrolowane orzeczenie zostało zatem wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., co skutkuje stwierdzeniem nieważności ww. orzeczenia - z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Następnie Kolegium stwierdziło, że organ administracji, dokonując w toku postępowania oceny, czy decyzja, którą na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r., odmówiono byłemu właścicielowi nieruchomości [...] przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu tej nieruchomości, wywołała nieodwracalne skutki prawne w związku z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, musi rozróżnić dwie sytuacje:

1) umowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną stanowiącą podstawę ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia cywilnoprawnej umowy;

2) prawo użytkowania wieczystego ustanowione na rzecz osoby trzeciej powstało na podstawie samej umowy cywilnoprawnej, to jest bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego.

W pierwszym z ww. przypadków umowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej. Natomiast w drugim mogła wywołać nieodwracalne skutki prawne.

W budynku przy ul. [...] w [...] zostały sprzedane lokale mieszkalne ich najemcom wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu. Sprzedaż części z tych lokali i ustanowienie użytkowania wieczystego zostało poprzedzone wydaniem - na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (j. t. z 1969 r. Dz. U. Nr 22, poz. 159 ze zm.) lub ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) - decyzji administracyjnych o sprzedaży lokalu i oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste (lokale nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...]).

Jednakże w odniesieniu do części lokali mieszkalnych (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...]) ustanowienie odrębnej własności lokalu, sprzedaż i oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu, nastąpiło na podstawie samej umowy cywilnoprawnej, to jest bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej.

W tej sytuacji Kolegium orzekło, iż w części gruntu związanego z tymi mieszkaniami przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

Podniosło, że w prowadzonym postępowaniu nie dokonało oceny zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych dotyczących oddania w użytkowanie wieczyste części przedmiotowej nieruchomości gruntowej związanego z prawem własności lokali które było poprzedzone wydaniem decyzji administracyjnych - gdyż taka ocena może być dokonana tylko w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności tych decyzji. Wyjaśniło też, iż wydana decyzja nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych w sferze prawa własności lokali i prawa użytkowania wieczystego części gruntu dla właścicieli lokali wyodrębnionych w przedmiotowym budynku, nabytych na podstawie decyzji administracyjnych.

We wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej powyższą decyzją: 1) M. M. i P.P. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, że Kolegium nie zbadało wnikliwie i wszechstronnie całego materiału dowodowego - naruszając art. 7 kpa. Zakwestionowali też zaliczenie swoich lokali do drugiej grupy orzeczenia i wnieśli o orzeczenie co do nich nieodwracalnych skutków prawnych, podobnie jak i do wszystkich innych lokali w tym budynku - ponieważ nabyto je w dobrej wierze, za opłatą i zgodnie z obowiązującym przepisami.

2) P. M. w swym wniosku zażądał stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa - skierowania jej do S.P., która wtedy już nie żyła. Natomiast jeżeli nie zostanie stwierdzona nieważność decyzji - to wnosi o ustalenie, że nieodwracalne skutki prawne dotyczą też jego lokalu nr [...]. Wyjaśnił, że w lokalu tym mieszka od 1956 r., został on przez niego kupiony a prawo własności nabył w drodze zasiedzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 p. 2 kpa orzekło:

- uchylić zaskarżoną decyzję SKO nr [...] z [...] marca 2016 r. w punkcie 1 jej rozstrzygnięcia i w tym zakresie stwierdzić, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] (o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], oznaczonej nr hip. [...]. położonej przy ul. [...] (dawny numer policyjny) w [...], w stosunku do gruntu związanego z własnością lokali mieszkalnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...] znajdujących się w budynku oznaczonym aktualnie numerem policyjnym [...] w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa jednak wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie jest możliwe stwierdzenie jego nieważności w tej części, w pozostałym zakresie utrzymać zakwestionowaną decyzję SKO w mocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdziło - że nie podzieliło poglądu skarżących co do wadliwości decyzji podjętej przez Kolegium w postępowaniu nadzorczym z powodów opisanych w ich wnioskach i w związku z tym sugerowanej konieczności jej uchylenia lub nawet stwierdzenia jej nieważności. Również żądanie rozszerzenia kręgu lokali mieszkalnych - co do których także zaistniała nieodwracalność skutków prawnych - nie może zostać spełnione, gdyż jest bezzasadne. Dodało, skarżący usiłują narzucić Kolegium swój sposób interpretacji nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej, który jest różny od wykładni prawa przyjętej przez sądy administracyjne a wobec tego także przez organy administracji publicznej. Tak więc wnioski w tym przedmiocie nie podlegały uwzględnieniu.

Jednakże zakwestionowana decyzja z [...] marca 2016 r. musiała jednak zostać zmieniona w części punktu 1 jej sentencji - ponieważ w toku postępowania zmarło dwoje właścicieli lokali mieszkalnych: nr [...] i współwłaściciel lokalu nr [...].

Właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] była S. P., zaś jej następcą prawnym został syn P. P. - który na mocy notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] listopada 2015 r. stał się właścicielem tego lokalu.

Natomiast następcą prawnym zmarłego Z. K. - który był współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] - została M. K.. Dane te wynikają wprost z zapisów lokalowych ksiąg wieczystych, których treść jest jawna. Zatem miał miejsce cywilno-prawny obrót prawem własności - powodując w odniesieniu do tych dwóch lokali nieodwracalność skutków prawnych. W związku z tym i tylko w tym zakresie - dokonano zmiany zaskarżonej decyzji.

Następnie Kolegium dokonało szczegółowej analizy zarzutów podnoszonych przez poszczególnych skarżących.

Najpierw odniosło się do zarzutów P. P. - stwierdzając, że:

- ustalenie dokładnego położenia dawnej działki hipotecznej nr [...] w stosunku do aktualnych działek o nr ewidencyjnych [...],[...] i [...] z obrębu [...] będzie konieczne dopiero w postępowaniu przed Prezydentem [...] o ponowne rozpatrzenie wniosku dawnych właścicieli nieruchomości złożonego w trybie przepisów dekretu;

- gdyby orzeczenie PRN w [...] stało się przedmiotem odwołania, to postępowanie nadzorcze prowadzone byłoby na szczeblu ministerialnym. Ponieważ nie było przedmiotem odwołania - to organem właściwym jest SKO;

- kwestia zbadania, czy proponowano dawnym właścicielom nieruchomości odszkodowanie o jakim mowa w art. 9 dekretu - nie jest przedmiotem zainteresowania organu nadzorczego w tym postępowaniu. Poza tym takie odszkodowanie nie mogło zostać zaproponowane, ponieważ nie ukazały się przepisy wykonawcze do art. 9 dekretu;

- jest też logicznym i racjonalnym pogląd, iż plan, który był w opracowaniu czyli nie został zatwierdzony, nie mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako akt prawny - a więc odnoszenie do niego wniosku dekretowego było nadużyciem a przez to rażącym naruszeniem prawa.

Następnie Kolegium odniosło się zarzutów M. M. wyjaśniając:

- fakt braku jej zgody na to, że orzeczenie dekretowe może wywoływać różne skutki prawne dla właścicieli lokali - zależnie od formy ich nabycia - nic w tej kwestii nie zmienia, ponieważ taki stan prawny i jego ocena nie jest zależny od jego akceptacji czy wyrażenia zgody przez kogokolwiek z uczestników postępowania. Stwierdzenie nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej nie podlega negocjacjom i nie jest zależne od woli stron tylko od stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania;

- kwestia numeracji dokumentów czy też żądanie ich poświadczenia nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy;

- żądanie doręczania dokumentów składanych przez pełnomocnika następców prawnych dawnych właścicieli wszystkim właścicielom lokali w budynku nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, zatem jest bezzasadne,

- wykazy nieruchomości objętych międzynarodowymi umowami indemnizacyjnymi (odszkodowawczymi) zawartymi w latach 60-tych przez Polskę są opublikowane w internecie a zatem ogólnie dostępne osobom zainteresowanym. Nieruchomość przy ul. [...] (numer dawny) nie była uwidoczniona w wykazach do 9 umów indemnizacyjnych, zatem dawni właściciele czy ich następcy prawni nie otrzymali za nią odszkodowania. Kwestia ta, poruszana w postępowaniu nadzorczym przed Kolegium, jest jednak marginalna, gdyż nie ma żadnego związku z oceną legalności orzeczenia dekretowego jaka jest dokonywana w niniejszym postępowaniu. Powinna być przedmiotem zainteresowania w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie wniosku dekretowego przez Prezydenta [...];

- żądanie prowadzenia odrębnej analizy zasadności wniosku następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości w odniesieniu do każdego z [...] lokali w budynku przy ul. [...] jest całkowicie chybione i nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa;

- żądanie szczegółowego podania numerów spraw dotyczących nieruchomości [...] toczących się przed SKO w [...], wraz z informacją na temat statusu każdej sprawy, nie może zostać spełnione, gdyż także nie ma do tego podstaw prawnych. Akta sprawy są udostępniane stronom postępowania, wobec czego jest do nich dostęp i skarżąca może we własnym zakresie, w oparciu o dokumenty w aktach sprawy, poczynić interesujące ją ustalenia.

Odniosło się też do zarzutów P. M. wyjaśniając:

- podnoszenie faktu "zasiedzenia" lokalu mieszkalnego nr [...] i w związku z tym także zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych - nie znajduje potwierdzenia ani w dokumentach własnościowych ani też we wpisie do księgi wieczystej tego lokalu. Również skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających taki stan faktyczny;

- decyzja z [...] marca 2016r została faktycznie skierowana do dwóch osób, które w dacie jej podjęcia i doręczania nie żyły o czym organ nie miał wiedzy. Wadliwość decyzji z tego powodu nie jest jednak wcale zależna od wiedzy i świadomości organu. W toku postępowania ustalono, że następcą prawnym S. P. został P. P. na mocy aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Obrót cywilno-prawny prawem własności lokalu nr [...], jaki miał miejsce wskutek dziedziczenia spowodował, że w odniesieniu do tego lokalu jak też do lokalu nr [...], którego współwłaściciel Z. K. zmarł także w toku postępowania nadzorczego, wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, co znalazło wyraz w sentencji niniejszej decyzji;

- w toku postępowania w trybie art. 127 § 3 kpa nie jest możliwe ani konieczne stwierdzenie nieważności decyzji, która nie uzyskała jeszcze waloru ostatecznej. W tym stanie sanowanie zaskarżonej decyzji nastąpiło poprzez jej uchylenie w części i orzeczenie ponowne z uwzględnieniem dwóch lokali mieszkalnych o nr [...] i [...].

W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że pismem z 27 lipca 2017 r. pełnomocnik wnioskodawców postępowania zawiadomił o tym, iż w dniu [...] kwietnia 2016 r. zmarła L. K. a jej spadkobierczynią została I. G.. Natomiast [...] stycznia 2017 r. zmarł D. K. a jego spadkobiercami zostali synowie: T. K. i P. K.. Osoby te stały się stronami postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie.

Reasumując dotychczasowe ustalenia Kolegium stwierdziło, że przedmiotem niniejszego postępowania - wszczętego na wniosek następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] nr Hip [...] - jest wyłącznie ocena zgodności z prawem orzeczenia administracyjnego PRN w [...] z [...] kwietnia 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Orzeczenie to wydano na wniosek złożony [...] października 1948 r. przez dawnego, przeddekretowego właściciela nieruchomości – B. K..

W związku z tym kwestie zabudowy gruntu w dacie wydania orzeczenia czy też jej braku nie należą do przedmiotu postępowania nadzorczego w sprawie oceny legalności tego orzeczenia, natomiast mogą mieć one znaczenie przy ponownym rozpatrywaniu wniosku dekretowego.

Dodało, że w bardzo obszernym uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2016 r. wnikliwie wyjaśniło przesłanki jej podjęcia a także przyczyny dla których uznało, że ww. orzeczenie w części rażąco narusza prawo i w tej części możliwe było wyeliminowanie go z obrotu prawnego, zaś w części uznało, że z powodu wywołania przez to orzeczenie nieodwracalnych skutków prawnych było możliwe tylko stwierdzenie wydania go z naruszeniem prawa, bez stwierdzania nieważności.

Następnie stwierdziło, że o nieodwracalności skutków prawnych można mówić wtedy, gdyby ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz osób trzecich - nabywców lokali w budynku znajdującym się na przedmiotowym gruncie, nastąpiło wyłącznie umową cywilnoprawna a także w przypadku, gdy nastąpił obrót cywilno-prawny prawem własności lokalu.

Natomiast okoliczność, iż nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z 26 października 1945r., znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu, odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej gruntu (użytkowania wieczystego), wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 5 2 kpa (uchwała NSA z 16 grudnia 1996r. sygn. OPS 7/96 opubl. w ONSA 1997/2/49).

W ustalonym stanie faktycznym sprawy, możliwe było wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego z [...] kwietnia 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości tylko w części, co do której nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Jak wynika z treści Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 1996 r. sygn. akt: OPS 7/96 opubl. w ONSA 1997/2/49), kwestia, czy z powodu zawarcia umowy notarialnej o oddaniu gruntów i ewentualnie znajdujących się na nich budynków w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej na podstawie której umowa została zawarta, może być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą umowy. Nie może być natomiast przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntów [...] prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Są to bowiem dwie sprawy administracyjne dotyczące odrębnych decyzji administracyjnych. Ocena legalności - zgodności z prawem decyzji administracyjnej, będącej podstawą zawarcia umowy użytkowania wieczystego gruntu i nabycia lokalu mieszkalnego, może być dokonana dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie oceny legalności orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania dawnym właścicielom nieruchomości prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego) gruntu nieruchomości.

Zatem pogląd skarżących - iż w odniesieniu do wszystkich [...] lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...], w tym także lokali nr [...],[...] i [...] będących ich własnością także zaistniały nieodwracalne skutki prawne - w sposób nieuprawniony polemizuje z ugruntowaną linią orzecznicza sądów administracyjnych w tym przedmiocie a wobec tego nie mógł zostać zaakceptowany i uwzględniony w niniejszej decyzji.

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło jak w sentencji podnosząc - że kwestionowaną decyzją z [...] marca 2016 r. naruszono wprawdzie prawo, jednakże wada decyzji mogła zostać usunięta w niniejszym postępowaniu, co też nastąpiło.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli I. G., J. K., P. K., T. K., K. D., Z. D., A. B., M. B. i S. M. - zaskarżając ją w części w jakiej została skierowana do uczestnika postępowania Z. K., która w dniu wydania decyzji nie żyła.

Wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w części w jakiej została skierowana do uczestnika postępowania Z.K. i wydanie decyzji zmieniającej krąg jej adresatów poprzez wyeliminowanie z kręgu jej adresatów Z. K. z uwagi na to, iż przemawia za tym słuszny interes stron.

Zaś w przypadku nieuwzględnienia skargi przez organ, wnieśli o uwzględnienie skargi przez Sąd i uchylenie decyzji w części, w jakiej została skierowana do uczestnika postępowania Z. K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Z. K. zmarła w trakcie trwania postępowania tj. [...] kwietnia 2012 r., zaś spadek po niej nabył w całości jej syn J. K., który był uczestnikiem postępowania administracyjnego toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które zakończyło się wydaniem [...] września 2018 r. decyzji ostatecznej. Dodali, że w myśl art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci - co powoduje, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, w stosunku do zmarłego nie można wszcząć i prowadzić postępowania ani kierować do niego wydawanych w sprawie rozstrzygnięć.

Wobec faktu, że nie doszło do pozbawienia nikogo możliwości udziału w sprawie, a jedynie w toku postępowania administracyjnego występowała osoba już nie żyjąca, zasadnym jest wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji zmieniającej krąg jej adresatów poprzez wyeliminowanie z kręgu jej adresatów Z.K., która została wymieniona jedynie jako jeden z uczestników postępowania, a ujęcie jej w rozdzielniku adresowym nie miało żadnego wpływu na treść wydanej decyzji. Wobec powyższego decyzja nie wymaga ponownego rozpoznania merytorycznego, a jedynie zmiany adresatów decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła także M. M. wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2016 r. - jako wadliwych, podjętych z rażącym naruszeniem przepisów ogólnych i szczegółowych obowiązującego prawa zawartego w kpa i w dekrecie z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczyła argumenty na poparcie swoich zarzutów.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Podniosło, że nie uwzględniło skargi I. G. i innych - ponieważ decyzja skierowana do osoby nieżyjącej jest obciążona kwalifikowaną wadą i nie jest możliwe sanowanie jej w sposób wskazany przez pełnomocnika stron. Ponadto decyzja została skierowana także do innych osób nie będących stronami w sprawie – M. S. który zbył udział we współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...] oraz do M. M., który także nie jest już współwłaścicielem lokal nr [...] przy ul. [...].

Natomiast zarzuty skargi M. M. są bezprzedmiotowe - poza opisaną wyżej wadliwością decyzja nie narusza innych przepisów prawa wskazanych przez skarżącą.

Postanowieniem z 7 lutego 2019 r. Sąd połączył sprawy z obu tych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W dniu 2 października 2020 r. do Sądu wpłynęło pisma uczestnika postępowania - Instytutu [...], który podnosił, że także w stosunku do jego lokalu nr [...] nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skargi nie są zasadne, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa.

Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest zatem kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez art. 156 § 1 kpa.

Wśród ww. przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - ustawodawca wskazał także "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku, tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję SKO z [...] marca 2016 r. w punkcie 1 jej rozstrzygnięcia i w tym zakresie stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] (o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], oznaczonej nr hip. [...]. położonej przy ul. [...] (dawny numer policyjny) w [...], w stosunku do gruntu związanego z własnością lokali mieszkalnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i lokali użytkowych oznaczonych numerami [...],[...] i [...] znajdujących się w budynku oznaczonym aktualnie numerem policyjnym [...] w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa jednak wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie jest możliwe stwierdzenie jego nieważności w tej części, w pozostałym zakresie utrzymało zakwestionowaną decyzję SKO w mocy.

Przedmiotowym orzeczeniem z [...] kwietnia 1953 r. Prezydium Rady Narodowej [...] odmówiło B. K. ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] - gdyż zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy teren jest przeznaczony pod społeczne budownictwo mieszkaniowe.

Tymczasem - zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 2 dekretu - "gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Konstrukcja tego przepisu, zawarta w sformułowaniu "gmina uwzględni wniosek" wskazuje, że jeżeli zachodzi przesłanka określona w tym przepisie, to organ musi podjąć decyzję określoną przepisem prawa. Przesłanką tą jest zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Wystąpienie tej przesłanki obligowało organ do ustanowienia prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego).

W aktach sprawy brak jest jednak jakichkolwiek danych precyzujących, jaki plan organ wziął pod uwagę. Ponadto określenie "plan zabudowy" (później plan zagospodarowania przestrzennego) oznacza obowiązujący, tj. zatwierdzony przez właściwy organ administracji plan zabudowy – dlatego też nie można było wydać decyzji opierając się na "opracowywanym" planie zagospodarowania przestrzennego, który nie posiadał mocy aktu prawnego.

Zatem Prezydium Rady Narodowej [...] - odmawiając ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości [...] - oparło się na przeznaczeniu terenu według hipotetycznego, opracowywanego planu, nawet nie wskazując, jaki to był plan ani jaki organ i na jakiej podstawie go opracowywał. Nie przedstawiło też żadnego faktycznego uzasadnienia i prawnej argumentacji - z których wynikałoby, dlaczego odmówiono dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej.

Tymczasem z zebranego przez Kolegium materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania ww. orzeczenia obowiązywał Ogólny Plan Zabudowania [...] zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. - według którego teren nieruchomości położonej przy ul. [...] położony był w strefie, w której obowiązywał zwarty sposób zabudowy, do wys. 4 kondygnacji i 50% zabudowy.

W tym stanie rzeczy korzystanie z gruntu przez dawnych właścicieli - jak wynika to z utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych - dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek.

Sąd w pełni podzielił ustalenia organu, że fakt ten decyduje o tym, iż treść kwestionowanego orzeczenia administracyjnego pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Prawidło zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że kontrolowane orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1953 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu - co skutkuje stwierdzeniem nieważności tego orzeczenia z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Kolejną kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi część orzeczenia rozstrzygająca, czy oceniane nadzorczo orzeczenie wywołało nieodwracalne skutki prawne w stosunku do wszystkich sprzedanych lokali w związku z czym nastąpiło oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu z nimi związanej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji - wydanych w oparciu o przepis art. 7 dekretu - aby zaistniała przeszkoda do stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej musi istnieć bezpośredni związek między tą decyzją a jej skutkiem. W praktyce związek ten dotyczy sytuacji, gdy ostateczna odmowna decyzja dekretowa stworzyła warunki do zbycia gruntu przez Państwo na rzecz osób trzecich - przy czym zbycie to nastąpiło tylko na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawartej w formie aktu notarialnego. W takim to przypadku występuje przeszkoda do stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego, ponieważ organ administracji (organ nadzoru) nie jest w stanie, w ramach ustawowych, własnych kompetencji, do odwrócenia zdarzenia o charakterze prawnorzeczowym, tj. cywilnoprawnego zbycia nieruchomości.

Jednak bezpośredni związek w relacji decyzja dekretowa - skutek w postaci cywilnoprawnego zbycia nieruchomości, nie zachodzi wówczas, gdy taki obrót nieruchomością poprzedzony został decyzją administracyjną o charakterze konstytutywnym, którą ustawa wskazywała jako warunek konieczny do zawarcia umowy cywilnoprawnej zbycia nieruchomości.

Właśnie taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, jeżeli chodzi o lokale mieszkalne, których sprzedaż oraz oddanie gruntu w stosownym udziale w użytkowanie wieczyste zostało poprzedzone wskazanymi decyzjami.

W tej sytuacji nieodwracalne skutki prawne z art. 156 § 2 kpa związane z obrotem cywilnoprawnym można rozpatrywać w odniesieniu do decyzji o sprzedaży lokali mieszkalnych i o oddaniu gruntu we właściwych udziałach w użytkowanie wieczyste, a nie w odniesieniu do orzeczenia dekretowego.

Powyżej wskazana przeszkoda nie odnosi się natomiast do całości orzeczenia dekretowego z [...] kwietnia 1953 r. - gdyż część lokali została zbyta na podstawie umowy cywilnoprawnej nie poprzedzonej decyzją administracyjną.

Na powyżej wskazane rozumienie pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych zwrócił uwagę skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 7/96 wskazując, że skutki prawne decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntów warszawskich nie mogą być oceniane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania poprzedniemu ich właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego).

Wobec tego jedynie w tej części, dotyczącej nabycia własności lokali mieszkalnych oraz odpowiadającego im udziału w użytkowaniu wieczystym ww. gruntu, w której obrót cywilnoprawny był bezpośrednim następstwem orzeczeń dekretowych, a sprzedaż lokali nie została poprzedzona decyzją administracyjną, wystąpiły skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego. W związku z tym tylko w tym zakresie możliwe było stwierdzenie, że orzeczenie dekretowe zostało wydane z naruszeniem prawa. Zaś w pozostałym zakresie organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność kwestionowanego aktu.

Sąd zwraca uwagę, że poprzedzenie pierwotnej umowy cywilnoprawnej decyzją administracyjną świadczy o tym, iż to ta decyzja, a nie decyzja dekretowa wywołała nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Jeżeli natomiast prawo użytkowania wieczystego i nabycie lokalu nastąpiło tylko na podstawie umowy cywilnoprawnej, istnienie nieodwracalnych skutków prawnych należy oceniać w relacji do decyzji dekretowych, bo zadysponowanie gruntem przez Skarb Państwa było następstwem ostatecznej decyzji dekretowej.

Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za niezasadne.

Sąd jeszcze raz pragnie podkreślić, że zarówno skarżąca M. M., jak i Instytut [...] mogą się powoływać na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych - ale nie w tym postępowaniu (dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego). Fakt ten będzie miał decydujące znaczenie w razie przyszłego, ewentualnego wniosku o stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji administracyjnej poprzedzającej zawarcie umowy cywilnej, dotyczącej sprzedaży im lokali mieszkalnych wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste.

Ponieważ interes prawny skarżących ogranicza się tylko do prawa własności ich lokali i nie mają oni interesu prawnego co do innych lokali mieszkalnych, które nie stanowią ich własności - dlatego też Sąd nie rozpatrywał skargi co do tych lokali, których właściciele nie złożyli skargi do Sądu.

Również pozostałe zarzuty skargi M. M. nie mogą zostać uwzględnione w tym postępowaniu. Można będzie je podnosić dopiero w postępowaniu dotyczącym ponownego rozpoznania wniosku dekretowego i wówczas zostaną one ocenione przez organ.

Sąd uznał także za niezasadną skargę I. G. i innych - dotyczącą uchylenia decyzji w części, w jakiej została skierowana do uczestnika postępowania Z.K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.

Okolicznością niekwestionowaną jest, że Z. K. zmarła w trakcie trwania postępowania tj. [...] kwietnia 2012 r. Jednakże spadek po niej nabył w całości jej syn J. K., który od początku był uczestnikiem postępowania administracyjnego toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...].

Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności bowiem charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmiercią.

Jednakże zasada ta nie ma zastosowania w sytuacji, w której decyzja została skierowana nie tylko do osoby zmarłej, ale także do jej spadkobierców – co wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądowo-administracyjnego.

WSA w Warszawie w wyroku z 24 listopada 2015 r w sprawie sygn. akt IV SA/WA 2302/15 stwierdził, że: "W ocenie Sądu okoliczność, że ostatecznie orzeczenie wywłaszczeniowe zostało skierowane także do podmiotu uprawnionego tj. spadkobierców ustawowych - w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowo-administracyjnym skierowanie decyzji do osoby zmarłej przy jednoczesnym skierowaniu jej do jej spadkobierców nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że zaszła przesłanka z art. 156 kpa (por. wyrok NSA z 14.10.2009 r., sygn. akt I OSK 871/08, dostępne w CBOSA).

NSA podzielił ten pogląd i wyrokiem z 13 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 570/16 oddalił skargę kasacyjną uznając, że: "W rozważanym przypadku, gdy spadek nabyła żona oraz syn (...), prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczność ta przesądza, iż ostatecznie orzeczenie wywłaszczeniowe zostało skierowane także do podmiotu uprawnionego tj. spadkobierców ustawowych, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 129/10 (CBOSA) wskazał, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, jeżeli następca prawny osoby zmarłej, niebędącej jedyną stroną postępowania, o treści podejmowanych czynności, w tym wydaniu decyzji ostatecznej, przez organ wiedział i jej nie kwestionował."

Również NSA w wyroku z 17 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 129/10 stwierdził, że faktyczne doręczenie decyzji następcy prawnemu zmarłej osoby, skutkuje tym, iż nie można przyjąć, aby kontrolowana w sprawie decyzja dotknięta była wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 22 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 723/11: "W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doręczenie decyzji Organu I instancji osobie nieżyjącej nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności. Zaś ponowne rozpatrywanie sprawy przez organy jest niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania i kosztów jakie to postępowanie generuje".

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tym przypadku nie nastąpiło rażące naruszenie prawa - więc Sąd nie ma obowiązku działania z urzędu.

Reasumując Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnikliwie i rzetelnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy, zaś wydane w sprawie rozstrzygnięcie zostało wyczerpująco uzasadnione zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.