Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 101/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 par. 2, art . 35 par 3, art 3 par.1, art 211 par 1, 2, 3 , art 221, art 23, art 273, art 29,
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 11, art 22 ust 1 , art 34.
journal: Dz.U. 1998 nr 46 poz 290
law: Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej, sporządzona w Interlaken dnia 20 maja 1987 r.
article: art.11 ust 5.
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi "E" - Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] w Urzędzie Celnym w B. objęto towar samochód osobowy marki M. rok produkcji 1999 procedurą tranzytu wg Tl nr [...] Pojazd został wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...] przez przejście graniczne w K., poz. ew. [...] Towar winien był być dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu 53 noty do Urzędu Celnego w terminie do dnia [...] W związku z niewywiązaniem się z obowiązku wynikającego z procedury tranzytu polegającym na niedostarczeniu towaru objętego procedurą do urzędu celnego przeznaczenia, Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją z dnia[...] . nr [...] skierowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu - R. wskazanego w polu 50 noty, odbiorcy towaru - E. Sp. z o.o. wskazanego w polu 8 noty oraz nabywcy towaru - N, sp. z o.o. wskazanego w umowie kupna, na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13§1, §3 pkt 1,2, art. 23 § 1i §9, art. 35§1 i §3, art. 84, art. 85§1, art. 95, art.98 i art.211, art. 242 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 75, poz. 805 ze zm.) określił kwotę wynikającą z długu celnego na [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł.

Ponadto organ zakwestionował podaną wartością towaru uznając, że ujęta w niej cena importowanego towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości i jest znacznie zaniżona w stosunku do cen tego rodzaju towaru na rynku i ustalił jego wartość przy wykorzystaniu metody ostatniej szansy.

E. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od w/w decyzji, podnosząc, iż w procedurze tranzytu występowała jedynie jako przewoźnik towaru, natomiast po dostarczeniu towaru do Urzędu Celnego ten odmówił jego odprawy. Ponadto pojazd został zajęty przez Główny Inspektorat Celny. Zdaniem Odwołującego się, Spółka wywiązała się z obowiązków wynikających z procedury tranzytu.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 35 § 1 i § 3, art. 98, art. 211 § 1, § 2, §3 pkt 4, art. 221, art. 222, art. 242 § 3 ustawy Kodeks celny , art. 11, art. 34 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (Dz.U. Nr 46, z 1998 r., poz. 290) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że z art. 11 ust. 2 Załącznika I do Konwencji o WPT, który stanowi, iż niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ustępie 1 tego artykułu, przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także obowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów wynika, iż obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż jednym podmiocie. Tak jest w wypadku procedury tranzytu, dla której w/w przepisy Konwencji określają obowiązki nie tylko głównego zobowiązanego, ale również przewoźnika i odbiorcy towaru.

Zgodnie z treścią przepisu art. 34 ust. 1 Załącznika I do Konwencji o WPT, jeżeli stwierdzono, że w toku procedury Tl w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj, zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty.

Stosownie do dyspozycji art. 35 § 3 Kodeksu celnego, towary wprowadzone na polski obszar celny, pozostają pod dozorem tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186. Definicję dozoru celnego zawarto zaś w art. 3 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego.

Dalej organ podaje, że pojazd przewożony za dokumentem TI , zgodnie z uzyskaną informacją z Urzędu Celnego, nie został zarejestrowany w ewidencji tranzytowo-odbiorczej Izby Celnej .

Organ wskazał, iż przewoźnik towaru korzysta z procedury tranzytu i ponosi odpowiedzialność za niewykonanie obowiązków celnych. W związku z powyższym brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy celne, zgodnie z ostrą dyspozycją art. 38 Kodeksu celnego, jeżeli towary zostały usunięte spod dozoru celnego, podejmują wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towarów łącznie z ich sprzedażą. Wypełnieniem tego ustawowego obowiązku było wszczęcie postępowania celnego przez Dyrektora Urzędu Celnego mającego na celu uregulowanie sytuacji towarów objętych procedurą tranzytu i usuniętych spod dozoru celnego. Stosownie do treści przepisu art. 273 Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy Kodeks celny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ewentualne ustalenia poczynione w toku postępowania karnego prowadzonego przez organy ścigania nie mają wpływu na powstanie długu celnego w związku z przywozem na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym.

W sprawie nie ma również, według Dyrektora Izby Celnej, znaczenia kwestia prawa własności towaru objętego procedurą tranzytu. Przepisy celne w tym względzie nie określają pozycji właściciela, wskazując jedynie na osoby odpowiedzialne za wykonanie nałożonych na nie obowiązków. Fakt ich niewykonania skutkuje powstaniem określonych sankcji, niezależnie od tego czyją własność stanowi towar wprowadzony na polski obszar celny.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie E sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]

Skarżący zarzuca decyzjom naruszenie:

- art. 3 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego poprzez nadanie pojęciu "dozór celny" innego znaczenia, błędne przyjęcie wartości celnej towaru,

- art. 23 § 1, § 7 i art. 27 § 2 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie wartości celnej innej niż wynikająca Skarżącego ceny transakcyjnej, nie wskazanie przyczyn nieprzyjęci wartości transakcyjnej za wartość celną, zignorowanie dyspozycji sprzedaży towaru, zastępcze ustalenie wartości celnej zamiast według stanu towaru Skarżącego dniu usunięcia spod dozoru,

- art. 211 § 1, art. 209 - 212, art. 242 § 1 Kodeksu celnego, poprzez błędne przyjęcie, iż dług celny powstał w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego, nie wskazano w decyzjach udziału i roli każdego z adresatów decyzji ponadto naruszenie przepisów, brak jest pokrycia kwoty długu ze złożonego zabezpieczenia,

- art. 24 pkt. 1 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, w sprawie zaś nastąpiło wygaśnięcie długu celnego,

- art. 244 pkt. 4 lit. b Kodeksu celnego, 15 § 2 Kodeksu karnego skarbowego poprzez ich nie zastosowanie,

- art. 101 § 3 Kodeksu celnego zobowiązanym do przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia jest Generalny Inspektorat Celny,

- art. 247 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, obliczenie podatków nastąpiło w załączniku do decyzji tj. z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej,

Według Strony Skarżącej w toku postępowania uchybiono również przepisom formalnym - nie było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych, nie podjęto wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte bez uzasadnionych przyczyn - tym samym nastąpiło naruszenie przepisów art. 121, 122, 201 § 1 i 205 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, odnosząc się szczegółowo do poszczególnych zarzutów skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga nie jest zasadna.

Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Stosownie do treści art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeksu celnego (Dz.U. Nr 23, poz. 117, ze zm.), wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, ratyfikowana umowa międzynarodowa po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.

Stosownie do powyższego, art. 22 ust. 1 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (Dz.U. Nr 46, z 1998 r., poz. 290), zobowiązuje do przedstawienia towarów i przedłożenia noty tranzytowej T1 w urzędzie przeznaczenia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie w celu zakończenia procedury tranzytu i objęcia towaru nową procedurą celną, osoby do tego zobowiązane, czyli te, które przyjmują towar i wiedzą, że podlega on wspólnej procedurze tranzytu mają obowiązek stawienia się w urzędzie celnym wskazanym w polu 53 noty tranzytowej z towarem i dokumentami oraz dokonania w/w czynności.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 Załącznika I do Konwencji, główny zobowiązany jest obowiązany przedstawić towary w niezmienionym stanie oraz notę tranzytową Tl urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzegać przepisy o wspólnej procedurze tranzytowej, uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości, mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą.

Art. 11 ust. 2 Załącznika I do Konwencji stanowi, iż niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ustępie 1 tego artykułu, przewoźnik, odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także obowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów.

Z wyżej przytoczonych przepisów Konwencji jednoznacznie wynika, iż obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż jednym podmiocie. Tak jest w wypadku procedury tranzytu, dla której w/w przepisy Konwencji określają obowiązki nie tylko głównego zobowiązanego, ale również przewoźnika i odbiorcy towaru.

Zgodnie z treścią przepisu art. 34 ust. 1 Załącznika I do Konwencji, jeżeli stwierdzono, że w toku procedury Tl w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj, zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty. Stosownie do dyspozycji art. 35 § 3 Kodeksu celnego, towary wprowadzone na polski obszar celny, pozostają pod dozorem tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186.

Definicję dozoru celnego zawiera zaś art. 3 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego - oznacza on wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych.

Usunięcie towaru spod dozoru celnego polega na uniemożliwieniu organowi celnemu dokonywania konkretnych czynności podejmowanych w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającemu dozorowi. W przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego na mocy art. 211 § 1 Kodeksu celnego.

Zgodnie z art. 211 § 2 Kodeksu celnego, dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. W przedmiotowej sprawie chwilą usunięcia spod dozoru jest dzień następny po dniu, w którym towar należało dostarczyć do urzędu celnego przeznaczenia, tj. [...]

Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 211 § 3 Kodeksu celnego - dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Osobą odpowiedzialną za wykonanie obowiązków wynikających ze wspólnej procedury tranzytowej jest zgodnie z art. 11 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej główny zobowiązany, przewoźnik i odbiorca towaru. W wypadku procedury tranzytu, dla której przepisy prawa celnego określają obowiązki głównego zobowiązanego. przewoźnika i odbiorcy towaru, jak również wprowadzają odpowiedzialność tych podmiotów za prawidłową realizację procedury tranzytu. Zobowiązanie to ma charakter zobowiązania solidarnego z mocy ustawy, co wyraźnie wynika z postanowień art. 221 Kodeksu celnego. A zatem przewoźnik, który nie wykonał obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu, solidarnie z głównym zobowiązanym i odbiorcą towaru zobowiązany jest do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.

Wobec nie kwestionowanego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego, E. Sp. z o.o. przewożąc towar przez granicę państwową zobowiązany był do wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą towar był objęty, tj. przedstawienia towaru w Urzędzie Celnym w - terminie do dnia [...] Z przepisu art. 11 Konwencji wynika zaś, że obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż na jednym podmiocie w tym przypadku na głównym zobowiązanym, przewoźniku i odbiorcy towaru. Zarzuty zatem skarżącego w tym zakresie są nieuzasadnione.

Nie potwierdził się również zarzut skarżącego, że towar został przedstawiony do odprawy a organ celny odmówił jego dokonania co wynika z pisma Dyrektora Izby Celnej który poinformował, iż pojazd przewożony za dokumentem T1 nie został zarejestrowany w ewidencji tranzytowo - odbiorczej Izby Celnej Dodatkowo wskazać należy, że towar został znaleziony w siedzibie Spółki w wyniku przeszukania jej pomieszczeń biurowych.

Za uzasadnione uznać należy stanowisko organów, że stosownie do treści art. 273 Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy Kodeks celny.

Brak jest również uzasadnionych podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia w kwestii obliczenia wartości celnej towaru zastosowania stawki celnej oraz wyliczenia kwoty wynikającej z długu celnego -jakkolwiek skarżąca spółka nie podnosiła tego zarzutu w odwołaniu od decyzji. Organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej podanej w fakturze zakupu pojazdu samochodowego, uznając, że jest ona znacznie zaniżona w stosunku do rzeczywistej jego wartości (art. 23 § 7 Kodeksu celnego). W tej sytuacji organ celny obowiązany był do ustalenia wartości celnej zgłoszonego przez zainteresowanego do odprawy celnej używanego pojazdu samochodowego i uczynił to w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi. W rozpoznawanej sprawie - stosownie do wymagań określonych w art. 29 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu celnego - organy celne miały obowiązek ustalenia wartości zgłoszonego do odprawy celnej używanego pojazdu samochodowego przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy, co też prawidłowo uczyniły w rozpoznawanej sprawie.

Badając zarzut nie zastosowania w sprawie norm zawartych w Kodeksie celnym i Kodeksie Karnym Skarbowym, a dotyczącym wygaśnięcia długu celnego lub obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej w związku z przepadkiem towaru, do którego te należności by się odnosiły, zważyć należy, iż przepisy te mają zastosowanie do należności już powstałych czy wymierzonych. Ewentualne ustalenia poczynione w toku postępowania karnego lub karnego skarbowego nie mają wpływu na powstanie długu celnego w związku z przywozem na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym. Dlatego też organy nie miały podstaw prawnych uwzględnienia żądania Skarżącego i uchylenia zaskarżonej decyzji. Oczywiście na mocy art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. nr 83, poz. 930 z późn. zm.), który stanowi, iż w razie orzeczenia przepadku przedmiotów lub ściągnięcia ich równowartości pieniężnej wygasa obowiązek uiszczenia należności publicznoprawnej dotyczącej tych przedmiotów, w przypadku orzeczenia przepadku towaru będącego przedmiotem skarżonych decyzji, wygasa obowiązek uiszczenia należności nią wyliczonych.

Nieuzasadniony jest również zarzut strony o opieszałości organu w prowadzeniu postępowania-zawieszenie postępowania celnego przed organem pierwszej instancji nastąpiło w związku z powzięciem informacji o zajęciu pojazdu przez Generalny Inspektorat Celny. W oczywisty więc sposób nie świadczy o opieszałości organu lub braku woli wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy - lecz wręcz przeciwnie - stanowi o wypełnieniu podstawowych zasad postępowania podatkowego przez organ celny.

Podobnie za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia przepisów o właściwości w związku obliczeniem podatku od towarów i usług i akcyzowego w odrębnym zawiadomieniu nie będącym częścią zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) organ celny jest obowiązany do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty kwoty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę organu celnego. Organy celne są płatnikami tego podatku. Zgodnie z art. 11 b ww. ustawy, jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie podatków z tytułu importu towarów, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ww. ustawy, lub istnienie obowiązku podatkowego, może on, w terminie miesiąca od dnia pobrana tych podatków przez organ celny, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.