Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 469/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. I. P. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 lutego 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] decyzją z dnia 21 grudnia 2016r. na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art.80, art. 82 oraz art.85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 353), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczono oddziaływać na środowisko (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 71) na wniosek inwestora: Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w B. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości [...], zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]".

Od powyższej decyzji odwołanie złożyło [...] osób, między innymi M. D. Przedmiotem zarzutu było pozbawienie statusu strony oraz nie zapewnienie udziału społeczeństwa w przeprowadzonym postępowaniu. Zarzucono, że decyzja wydana została z naruszeniem art.6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a., przy niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Podkreślił, że wnioskował wraz z innymi mieszkańcami przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. II OSK 1340/14, w którym stwierdzono, że dla określenia, którym podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań nie ma znaczenia, czy oddziaływanie na nieruchomość właściciela nieruchomości będzie mieściło się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, wystarczy bowiem, że nieruchomość ta będzie znajdować się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.

Wreszcie odwołujący się wskazali, że przepis § 3 ust.1 pkt 2 uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie Radłowsko-Wierzchosławickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wprowadza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Nadto w odwołaniu zarzucono, że obwieszczenia służące zapewnieniu udziału społeczeństwa w postępowaniu były dokonywane nieprawidłowo.

Na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] M. D. oświadczył, że jest właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości gruntowej tj. działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...].

Decyzją z dnia 23 lutego 2017r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), umorzyło postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem M.D.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w wyniku podjętych czynności w postępowaniu odwoławczym ustalił właścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] obr. [...]. Z kolei właścicielem działek nr [...], 1[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]w m. [...] - stanowiących teren inwestycji jest Przedsiębiorstwo "A." Sp. z o.o. w B. Wyjaśnił, że strony postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia ustala się stosownie do treści art. 28 kpa. Interes prawny winien być oparty na przepisach prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym mogą być m.in. przepisy Kodeksu cywilnego regulujące sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz ich niezakłóconego korzystania. Na tej podstawie należy przyjąć, że interesem prawnym mogą wykazać się podmioty mające prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Ustalając krąg stron postępowania, kolegium miało na względzie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z ustaleń tych wynika, że oddziaływanie na etapie prowadzenia prac budowlano-montażowych, ograniczy się do bezpośredniego terenu inwestycji oraz dróg dojazdowych i nie będzie miało istotnego wpływu na stan zanieczyszczenia powietrza poza terenem, na którym planowane jest przedsięwzięcie. Charakter oddziaływania w trakcie prowadzenia tego typu prac oraz wielkość terenu, na którym planuje się przedsięwzięcie, pozwala na stwierdzenie, że nie należy spodziewać się znaczącego oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza poza granicami terenu przewidzianego pod przedmiotową inwestycję. Emitowany hałas będzie miał charakter nieciągły, jego natężenie będzie podlegać zmianom w poszczególnych etapach budowy, nawet w obrębie jednej zmiany roboczej, w zależności od przebiegu prac i udziału poszczególnych maszyn i urządzeń montażowych w trakcie realizacji przedsięwzięcia. Prace prowadzone będą w porze dziennej, co pozwoli na ograniczenia uciążliwości akustycznej placu budowy w porze nocnej. Ze względu na fakt, że prace budowlano-instalacyjno-montażowe prowadzone będą w większości w porze dziennej można przyjąć, że poziom ekwiwalentny hałasu poza terenem prowadzonych robót, spowodowanych pracą maszyn budowlanych i towarzyszących im urządzeń technicznych, a także zwiększonym ruchem pojazdów samobieżnych i samochodowych, nic przekroczy poziomu dopuszczalnego dla terenów objętych ochroną akustyczną. Ścieki socjalno-bytowe powstałe w fazie budowy będą odprowadzane do kabin typu toi-toi i wywożone do oczyszczalni ścieków.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się ingerencji w środowisko wodne. Realizacja przedsięwzięcia nic wpłynie negatywnie na wody powierzchniowe, wody podziemne, gleby i ziemie okolicznych terenów. W wyniku realizacji inwestycji powstaną głownie odpady budowlane, które do czasu ich przekazania do odzysku lub unieszkodliwienia, magazynowane będą w miejscu prowadzonych prac, w odpowiednio wydzielonych, oznakowanych oraz przystosowanych do tego celu miejscach i pojemnikach, w sposób selektywny.

Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia woda dostarczana będzie z wodociągu gminnego, natomiast rezerwowym źródłem wody będzie studnia wiercona. W skali roku zużycie wody do celów produkcyjnych i socjalno-bytowych kształtować się będzie na poziomie 15 102 m3.

Na terenie fermy powstawać będą ścieki socjalno-bytowe, których źródłem będą urządzenia sanitarne znajdujące się na terenie obiektu. Kanalizacja socjalno-bytowa obejmuje urządzenia sanitarne wewnątrz części istniejącego budynku socjalnego wyposażonego w toalety oraz kabinę prysznicową. Powstające ścieki odprowadzane będą do szczelnego zbiornika wybieralnego o pojemności 4,5 m3. Następnie ścieki odbierane będą przez odbiorcę zewnętrznego na podstawie umowy cywilno-prawnej, celem poddania ich oczyszczeniu w oczyszczalni ścieków. W skali roku powstanie około 115 m3 ścieków socjalno-bytowych.

Źródłem ścieków technologicznych będzie okresowe mycie kurników, które odbywać się będzie po każdym cyklu hodowlanym trwającym 6 tygodni. Mycie odbywać się będzie przy pomocy myjki ciśnieniowej. Ilość tych ścieków będzie adekwatna do ilości zużytej wody. W skali roku powstanie ok. 187 m3 ścieków. Ścieki te nie będą zawierały środków chemicznych i bakteriobójczych, ponieważ w związku ze stosowaną technologią chowu, dezynfekcja kurników nastąpi po umyciu kurnika, a środki dezynfekcyjne pozostaną do wyschnięcia (nie będą usuwane z kurnika). Dla odprowadzenia ścieków z mycia kurników zastosowane będą bezodpływowe zbiorniki znajdujące się wewnątrz kurnika o pojemności 2 m3 każdy (po 4 na każdy kurnik). Po zakończeniu mycia ścieki te będą odpompowywane ze zbiorników i wywożone na oczyszczalnię ścieków.

Ścieki opadowe z dachów budynków oraz terenów utwardzonych wokół budynków pojazdów i placów manewrowych odprowadzane będą bez oczyszczania do ziemi (rozprowadzane po terenach zielonych własnej działki).

Odprowadzane ścieki będą dotrzymywać stężenia przewidziane prawem tj.: do 100,0 mg/dcm3 w odniesieniu do wskaźnika zawiesina ogólna, do 15,0 mg/ dcm w odniesieniu do wskaźnika węglowodory ropopochodne.

Źródłami emisji gazów i pyłów do powietrza będą: 18 kurników, 12 silosów paszowych, agregat prądotwórczy, 15 zbiorników magazynowych, transport samochodowy.

Przeprowadzone obliczenia wykazały, że ferma ze względu na emisję dwutlenku azotu, tlenku węgla, pyłu zawieszonego PM 10 i PM2,5 węglowodorów aromatycznych, węglowodorów alifatycznych, amoniaku oraz siarkowodoru będzie spełniała wymagania przepisów ochrony środowiska nie powodując przekroczeń dopuszczalnych stężeń w powietrzu poza terenem własności inwestora. Przyjęte rozwiązania techniczno-technologiczne będą wpływać na zmniejszenie oddziaływania przedsięwzięcia na zmiany klimatu. Realizowane to będzie poprzez: zastosowanie konstrukcji eliminującej straty ciepła w chłodne dni, zastosowanie wysokosprawnych urządzeń grzewczych ograniczających zużycie gazu, a co się z tym wiąże emisje gazów cieplarnianych, zainstalowanie instalacji wywiewnej z możliwością odzysku ciepła, zastosowanie ogrzewania podłogowego kombinowanego z chłodzeniem (system "Pad cooling") ograniczającą emisję gazów do powietrza.

Źródłem emisji hałasu do środowiska będą : 72 wentylatory dachowe zainstalowane na kurnikach o mocy akustycznej 82 dB, 60 wentylatorów szczytowych zainstalowanych w 6 kurnikach o mocy akustycznej 64 dB, agregat prądotwórczy o poziomie mocy akustycznej 96 dB oraz transport samochodowy. Przeprowadzone obliczenia propagacji hałasu wykazały, że ferma drobiu będzie dotrzymywała dopuszczalne poziomy hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną. Obliczenia, o których mowa wyżej zamieszczone zostały w sporządzonym raporcie. Z obliczeń tych wynika, że maksymalny zasięg normatywnego oddziaływania inwestycji zamknie się w granicach działek będących własnością Inwestora.

Kolegium uznało, że oddziaływanie inwestycji może przekroczyć granice dziełek i przyjęło w związku z tym, że oddziaływanie to - nie przekraczające norm - dotyczyć może wszystkich nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Wniosek taki Kolegium wywiodło z analizy załączników nr 5a - 5j na których przedstawiono w postaci izolinii oddziaływanie poszczególnych substancji chemicznych i zanieczyszczeń: amoniaku, siarkowodoru, pyłu PM 10, pyłu PM 2,5, opadu pyłu, dwutlenku azotu. Z treści tych załączników wynika, że inwestycja będzie oddziaływać - nie przekraczając dopuszczalnych norm - również na tereny działek sąsiednich. Kolegium uznało zatem, że interes prawny mają - poza inwestorem - również właściciele następujących działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Spośród tych osób, którym przysługuje interes prawny, pod odwołaniem podpisała się jedynie H. C. -właścicielka działki nr [...] .

Kolegium stwierdziło natomiast, że odwołującemu się nie przysługuje interes prawny. Odwołujący jest co prawda właścicielem działki położonej w [...], ale działka ta pozostaje poza zasięgiem oddziaływania inwestycji. W takim zaś przypadku odwołanie przez niego wniesione nie mogło zostać rozpatrzone merytorycznie. Odwołujący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny.

M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji . Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił, że wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, a to: z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 8, 9 i 10 kpa; naruszenie określonych w tych przepisach zasad, w szczególności zasady zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu skutkowało ostatecznie wydaniem przez organ odwoławczy decyzji administracyjnej umarzającej postępowanie odwoławcze poprzedzonej niedokładnym, wyjaśnieniem istniejącego stanu faktycznego i prawnego i tym samym istotnym ograniczeniu podmiotowym.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ II instancji oparł swoją decyzję głównie na wywodach zawartych w raporcie pomijając przy tym stanowisko i zarzuty jakie zostały zawarte w odwołaniu od decyzji Burmistrza [...]. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, organ administracyjny winien dokonać gruntownej analizy dokumentu jakim jest raport o oddziaływaniu na środowisko działając przy tym z urzędu. Niezależnie od tego wszelkie wnioski kierowane w tej mierze przez podmioty mające interes prawny i faktyczny w rzetelnej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko winne być poważnie traktowane przez organ administracji publicznej, albowiem są one zazwyczaj emanacją interesu społecznego w prowadzonym postępowaniu.

Skarżący podkreślił, że osoba, która jest właścicielem nieruchomości ma prawo do korzystania z niej w sposób zgodny z przeznaczeniem a zarazem odpowiadający powszechnie obowiązującym standardom w zakresie poziomu hałasu, zanieczyszczenia powietrza czy też odoru pochodzącego z sąsiednich nieruchomości.

Zarówno rodzaj zamierzonej działalności produkcyjnej jak i poziom immisji hałasu oraz odoru od obiektów, które mają powstać na gruncie inwestora został przez ustawodawcę określony jako mogący zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Organy w każdym wypadku winny ustalić komu przysługuje przymiot strony. Tymczasem organ I Instancji nie podjął jakichkolwiek czynności, które zmierzałyby do precyzyjnego ustalenia stron postępowania i czynności te byłyby udokumentowane w materiałach sprawy. Formalną próbę ustalenia stron postępowania podjął jedynie organ odwoławczy, który jednak oparł się w tej mierze li tylko na geograficznym położeniu działek bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją wskazując, i że status strony postępowania może być przyznany jedynie właścicielom nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie względem działki na której realizowana ma być inwestycja. Organ odwoławczy nie podjął próby ustalenia zakresu potencjalnego oddziaływania inwestycji na obszar nieruchomości innych niż bezpośrednio sąsiadujące. Kolegium zignorowało realne zagrożenie negatywnej immisji (zarówno w zakresie poziomu hałasu jak i stężenia odoru) na nieruchomości położone w dalszym (tj. niebezpośrednim) sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji – wbrew wymogom ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie zapewnił udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 3 lutego 2016 r. wpłynęło do organu I instancji pismo podpisane przez "E." K. W. przedkładające raport odziaływania na środowisko inwestycji polegającej na budowie fermy hodowli drobiu w ilości powyżej 210 DJP w m. [...] oraz 8 innych dokumentów. Z dołączonego do pisma pełnomocnictwa wynika, że "A" sp. z o.o. udzieliła "E." reprezentowanej przez K. W. pełnomocnictwa "w zakresie działań administracyjnych w obrębie wydania decyzji DUŚ".

W załączniku nr 4 – projekt zagospodarowania działek przedstawiono projektowane obiekty. W załączniku nr 5 przedstawiono granice działek projektowanej inwestycji, kurniki (o parametrach znacznie mniejszych niż w poprzednim załączniku) oraz maksymalny zasięg oddziaływania. W załącznikach 5a do 5j przedstawiono rysunki izolinii m.in. amoniaku, siarkowodoru i dwutlenku azotu. Na niektórych rysunkach linie te są otwarte, dokumenty sporządzone są na arkuszach kratkowanych, nie zawierających numerów działek. Na stronie 7 pliku złożonych dokumentów, stanowiącego wyciąg z mapy zasadniczej, zaznaczono położenie kurników na projektowanej fermie i maksymalny zasięg oddziaływań ponadnormatywnych.

Jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 12 lutego 2016 r. (k.17) Burmistrz [...] uznał, że "A." sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia : "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości [...]". W zawiadomieniu nie określono działek na których planowane jest przedsięwzięcie.

W piśmie z dnia 13 maja 2016 r. (k.36) zawarte są wyjaśnienia i uzupełnienia do raportu sporządzone przez autora raportu K. W. Stwierdził on, że do obliczeń przyjęto punktowe źródła hałasu, m.in. wentylatory, źródła – budynki oraz źródła liniowe – drogi wewnętrzne, po których poruszają się samochody ciężarowe i sprzęt rolniczy.

W obwieszczeniu o wszczęciu tego postępowania określono sposób jego udostępnienia: na tablicy ogłoszeń w UM[...], w BIP oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości [...]. W aktach znajduje się jedynie potwierdzenie udostępnienia tego obwieszczenia w na stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń UM [...].

To samo odnieść należy do obwieszczenia z dnia 19 maja 2016 r. (k.38). Dopiero w zawiadomieniu z dnia 12 września 2016 r. (k.51) przewidziano umieszczenie go na tablicy ogłoszeń w [...], ale brak dowodu, że zostało to uczynione.

W dniu 17.06.2016 r. wpłynęło do organu pismo zatytułowanie "Protest mieszkańców", podpisane przez [...] osób , w którym domagali się szerokich konsultacji społecznych, wyrażając obawy związane ze wzmożonym ruchem samochodów ciężarowych i grożącym odorem w przypadku zrealizowania inwestycji. Podniesiono w nim, że z korespondencji prowadzonej przez organ z prawnikiem wynika, że zasugerował on pominięcie uczestnictwa mieszkańców na etapie postępowania przed wydaniem decyzji, gdyż "inaczej postępowanie to mogłoby się nigdy nie skończyć". Pisma tego brak w aktach sprawy.

20 września 2016 r. wpłynęło do organu pismo ze skargą mieszkańców, że zostali pominięci jako strony postępowania.

Pismem z dnia 10 .10. 2016 r. skierowanym do [...] osób, które powyższe pismo podpisało, Burmistrz poinformował, że stanowisko w tej kwestii zostanie przedstawione w decyzji. Na kolejne pisma w tej sprawie, udzielona została identyczna odpowiedź.

Obwieszczenie o udostępnieniu decyzji środowiskowej z dnia 21 grudnia 2016 r. zawiera adnotację: informację umieścić na tablicy ogłoszeń UM [...] oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości [...]. Brak dowodu o zamieszczeniu obwieszczenia w ten drugi sposób.

Rozważania należy rozpocząć od przytoczenia regulacji prawnych, stanowiących podstawę wydania decyzji organu I instancji.

Jak wynika z przepisu § 2 ust. 1 pkt 51) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 t.j. z dnia 2016.01.18) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza), przy czym współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia.

W myśl art.59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2016.353 t.j. z dnia 2016.03.16) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Tak więc zamierzone przedsięwzięcie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zgodnie natomiast z przepisem art.3 pkt 8) ustawy z dnia 3 października 2008 r. przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie z pkt 13 cytowanego przepisu przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. W myśl pkt 16) przez zanieczyszczenie rozumie się zanieczyszczenie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Według przepisu art.62 ustawy w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymagany zakres monitoringu.

W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art.74 ustawy).

Stosownie zaś do art.66 ustawy Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 środowisko oraz m.in. zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Winien również zawierać porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, jak również opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji. Raport musi również zawierać przedstawienie zagadnień w formie graficznej, przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem.

Zgodnie zatem z przytoczonymi przepisami to organ administracji publicznej wydaje decyzję środowiskową i jego rola w postępowaniu wyjaśniającym jest aktywna, bowiem definiując pojęcie oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca szczególnie zaakcentował konieczność weryfikacji przez organ raportu (art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a u.i.o.ś.). Weryfikacja raportu oddziaływania na środowisko jest zatem oceną dokonywaną przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej (i do pewnego stopnia organy współdziałające) mającą odpowiedzieć na pytanie, czy przedstawiony dokument zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy, a także czy zawarte w nim informacje są prawdziwe i rzetelne. Jeżeli raport nie spełnia wymagań prawdziwości i rzetelności organ prowadzący postępowanie będzie zobowiązany dokonać odpowiednich ustaleń w ramach postępowania wyjaśniającego. Z tego punktu widzenia weryfikacja będzie stanowić realizację obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.), co służyć ma realizacji zasady prawdy obiektywnej, mając na względzie interes społeczny (ochrona środowiska) i słuszny interes obywateli, o czym mowa w art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 689/14 - Orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że raport jest jednym, choć bardzo ważnym, z dowodów w sprawie i jak każdy dowód podlega swobodnej ocenie. Nie może także stanowić jedynego źródła materiału dowodowego, w związku z tym organy są zobowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, dopuszczając z urzędu jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu precyzyjnie i w pełnym zakresie stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA z dnia 8 marca 2010 r. II OSK 925/09 z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 - Orzeczenia.nsa.gov.pl). Pamiętać przy tym należy, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się oraz ocenia nie tylko wpływ przedsięwzięcia na środowisko, ale także możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 2u.i.o.ś.).

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach krąg stron takiego postępowania ustala się na zasadach ogólnych. Oznacza to, że miarodajny dla oceny zaistniałej sytuacji prawnej jest przepis art. 28 K.p.a., z uwzględnieniem uregulowań ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Oznacza to, że musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny. Ustalając interes prawny wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego, ustawodawca nie ograniczył dziedzin prawa, z których przepisy takie wywodzą się. Oznacza to, że interes prawny można wyprowadzić nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale i z prawa cywilnego. Źródło takiego interesu nie jest jednolite i tożsame w każdej sprawie, gdyż przedmiot konkretnego postępowania administracyjnego może być różnorodny. Nie można zatem stworzyć zamkniętego katalogu przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które w konkretnej sprawie administracyjnej będą stanowiły źródło takiego interesu prawnego.

Jak podnoszono w pismach mieszkańców złożonych w rozpatrywanej sprawie obawiali się oni (w tym skarżący) przede wszystkim zwiększonego ruchu ciężkich samochodów oraz odoru pochodzącego z funkcjonującej fermy.

Jest rzeczą powszechnie znaną, że funkcjonowanie fermy drobiu wiąże się z dużą uciążliwością zapachową, związaną z wydzielaniem do powietrza podczas chowu zwierząt wielkiej ilości różnych substancji (o czym można zasięgnąć informacji choćby z internetu), a w szczególności wielu kwasów organicznych, amoniaku i fenoli. Wśród wydzielanych substancji są i takie, dla których aktualnie obowiązujące przepisy prawa administracyjnego nie zakreślają standardów emisyjnych i dopuszczalnych poziomów stężeń. W szczególności chodzi tutaj o substancje wywołujące odory, które w sferze prawa administracyjnego nie są reglamentowane. W takich sytuacjach nie jest dopuszczane wyłączenie z kręgu stron postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie wyłącznie z takim uzasadnieniem. Nawet jeśli w odniesieniu do konkretnej inwestycji oddziaływanie planowego przedsięwzięcia oceniane w oparciu o normy prawa administracyjnego zamyka się na terenie planowanej inwestycji, to nie musi to oznaczać, że planowana inwestycja nie będzie na gruncie norm prawa cywilnego źródłem immisji sąsiedzkich, których występowanie uzasadnia posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Z przywołanych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko"). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc każdy właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium, ustalając krąg stron postępowania, miało na względzie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Dlatego też rzeczą Sądu było dokonanie oceny, czy treść raportu potwierdza stanowisko organu odwoławczego, że odwołującemu się nie przysługuje interes prawny w prowadzonym postępowaniu, gdyż, co prawda, odwołujący jest właścicielem działki położonej w [...] (nr [...]), ale działka ta pozostaje poza zasięgiem oddziaływania inwestycji.

Zwrócić należy uwagę, że organ nie ustalił, gdzie położona jest nieruchomość skarżącego. Na żadnej mapie znajdującej się w aktach administracyjnych działka nr [...] nie została zaznaczona. Na rozprawie pełnomocnik organu potrafił jedynie wyjaśnić, że jest ona jedną z działek zaznaczoną zielonym flamastrem na mapie będącej załącznikiem nr 6 do pisma wyjaśniającego organu I instancji z dnia 26.01.2017 r. Wskazać w tym miejscu należy, że mapa ta nie zawiera numerów ewidencyjnych działek.

Na stronie 11 raportu podano, że w bezpośrednim kompleksie działek, na których planowana jest inwestycja, znajdują się: od strony południowej – droga gruntowa (działka nr [...]), następnie użytki rolne, a w odległości 2,5 km zlokalizowana jest droga krajowa nr [...]; od strony północnej – droga gruntowa (działka nr [...]), tereny upraw rolnych i nieużytki, dalej tereny leśne i w odległości około 0,5 km gruntowa droga lokalna; od strony wschodniej – tereny leśne; od strony zachodniej – tereny upraw rolnych i nieużytki zielone, dalej w odległości 0,7 km zabudowa mieszkalno-zagrodowa wsi [...] i droga gminna relacji [...].

Na stronie 21 raportu autor podał, że po każdym 6-ciotygodniowym cyklu nastąpi dwutygodniowa przerwa technologiczna, podczas której m.in. nastąpi usunięcie ściółki wraz z pomiotem z budynków kurników oraz intensywne ich wietrzenie. Na kurnikach zainstalowanych zostanie łącznie 144 wentylatorów. Na stronie 40 wskazano, że "wentylacja kurników została tak zaprojektowana, aby w jak najmniejszym stopniu oddziaływała na tereny zabudowy mieszkaniowej", co wskazywałoby by, że oddziaływanie jednakże wystąpi.

Raport nie określa sposobu dojazdu na planowaną fermę. Zważywszy, że planowana jest budowa wielu obiektów, a następnie hodowla brojlerów w ilości 1 800 000 sztuk rocznie, że samo zużycie słomy wyniesie 419 580 kg rocznie, że konieczne będzie stałe dowożenie różnych materiałów i wywożenie dużych ilości m.in. brojlerów, padłych kurczaków i pomiotu samochodami ciężarowymi, istotne jest uwzględnienie tej okoliczności przy obliczeniach dotyczących wystąpienia immisji.

Tymczasem na stronie 32 raportu stwierdzono, że "emisja hałasu powodowana przez pojazdy będzie rozproszona, chwilowa (przyjazd i wyjazd pojazdów i praca silnika będzie od kilku do kilkunastu sekund). Poziom dźwięku nie będzie przekraczał norm określonych w prawie ochrony środowiska dotyczących terenów otaczających.

Na stronie 43 raportu znalazło się zdanie, że "prowadzone prace budowlane mogą stanowić źródło zanieczyszczenia powietrza w trakcie m.in. transportu samochodowego i nie będą przekraczały granicy terenu zajmowanego przez projektowane przedsięwzięcie".

Autor powołał się na analizę akustyczną dla planowanego przedsięwzięcia przedstawioną w rozdziale 7.2.3. (str.82). W analizie tej podano, że najbliższe tereny objęte ochroną (chronione tereny zabudowy mieszkaniowej) znajdują się w odległości 700 m od zachodniej granicy inwestycji. Treść rozdziału wskazuje, że dla obliczeń przyjęto założenie, że ruch będzie się odbywał po wewnętrznych drogach zakładowych o długości 400 m, co oznacza to, że przy obliczeniach nie wzięto pod uwagę hałasu, jaki wystąpi na drogach dojazdowych łączących drogi publiczne z fermą, którymi poruszać się będą samochody ciężarowe. Nadto, żeby takich obliczeń dokonać, należało wskazać, którędy będzie się odbywał dojazd na fermę.

To samo odnieść należy do emisji pyłów związanych z ruchem samochodów ciężarowych dojeżdżających do fermy i z niej wyjeżdżających.

Na stronie 68 raportu, gdzie odniesiono się do emisji niezorganizowanej z transportu, najpierw stwierdzono, że transportem samochodowym do fermy będzie dowożona pasza, pisklęta, słoma, gaz, materiały budowlane, a wywożone będą brojlery do uboju, obornik, padłe sztuki, ścieki. Tymczasem na stronie 71 do obliczeń przyjęto założenie "czas poruszania się danego pojazdu po terenie fermy tam i z powrotem, przy założonej prędkości 10 km/h, przy najdłuższym możliwym odcinku do pokonania wynoszącym 400 m". Oznacza to, że przy obliczeniach nie wzięto pod uwagę emisji z dróg dojazdowych, którymi poruszać się będą samochody ciężarowe, które umożliwiać będą dostanie się na teren fermy z dróg publicznych.

Z kolei na stronie 79 podano, że "dopuszczalne stężenie merkaptanów (substancji odorotwórczych) wynosi Da—2,0 µ/ m 3 . Zakres zmienności izolinii zawiera się w granicach 0,52 do 1,31 µ/ m 3, co oznacza, że wartości dopuszczalne dla merkaptanów również nie będą przekraczane. Ponieważ merkaptany są wskaźnikiem uciążliwości odorowych, oznacza to, że planowana ferma nie będzie również uciążliwa w tym aspekcie. Niejasne jest zatem kolejne zdanie raportu "na dzień sporządzenia niniejszej dokumentacji odory nie są normowane jednak w powietrzu."

Powyższe uwagi pozwalają na stwierdzenie, że organ odwoławczy nie zweryfikował poprawności raportu. Konsekwencją bezkrytycznego przyjęcia wniosków raportu było niewystarczające rozważenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony, a zatem twierdzenie, że skarżący nie jest stroną postępowania, było dokonane przedwcześnie.

Przy ponownym rozpoznaniu odwołania M. D. rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] będzie ponowne rozważenie, przy uwzględnieniu wyżej poczynionych uwag, czy przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości [...]. W szczególności Kolegium ponownie przeanalizuje i zweryfikuje raport środowiskowy, który przyjęło za podstawę ustaleń, a którego błędy (wskazane na potrzeby niniejszej sprawy) zostały przez Sąd wytknięte.

W oparciu o powyższe uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art..138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten stanowi o możliwości zakończenia postępowania odwoławczego decyzją o jego umorzeniu. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, że decyzja taka może zostać wydana, gdy organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13B. Adamiak J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 214, s. 552).

Skoro ustalenia organu w tym przedmiocie opierały się na treści wadliwego raportu, to została wydana przedwcześnie.

Niewątpliwie naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 p1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania nie rozstrzygnięto wobec braku wniosku skarżącego w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do treści art.210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.