Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2221/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 138  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. B.uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] czerwca 2016 r. nakazującą jej doprowadzenie w terminie 6 miesięcy budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...] - i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (dalej: "Pr. Bud.") nakazał skarżącej doprowadzenie w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji ww. do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu wentylacyjnego na parterze do pomieszczenia kotłowni w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ omówił stan faktyczny sprawy wskazując, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed [...]WINB. [...] stycznia 2016 r. do PINB wpłynęło pismo [...] Sp. z o.o. dotyczące wykonania otworów okiennych w znajdującej się w granicy ścianie budynku przy ul. [...] w [...] (działka nr ewid. [...] z obrębu [...]) oraz wykonania wylotów kanałów wentylacyjnych w murze stojącym na linii granicy działek. Dlatego też [...] marca 2016 r. przeprowadzona została kontrola na nieruchomości, podczas której ustalono, że na terenie ww. nieruchomości znajduje się zlokalizowany przy granicy z działkami nr [...] i [...] budynek mieszkalny jednorodzinny. Budynek ten wybudowano na podstawie decyzji z dnia [...] października 1978 r. nr [...]. Ustalono ponadto, że okna od strony działki nr [...] wykonane zostały zgodnie z projektem obiektu. W ścianie znajdującej się w granicy działki wykonane były dwa otwory wentylacyjne (na parterze i pierwszym piętrze). Okazano zawiadomienie z [...] stycznia 1981 r. stwierdzające zgodność załączonych planów inwentaryzacyjnych ze stanem istniejącym w terenie.

Urząd Dzielnicowy [...] decyzją nr [...] z [...] grudnia 1979 r. zezwolił M. B. na wykonanie instalacji gazowej w przedmiotowym budynku. Zgodnie z zaleceniami wynikającymi z ww. decyzji, wszystkie pomieszczenia, w których będą zainstalowane urządzenia gazowe powinny posiadać wentylację grawitacyjną wyprowadzoną ponad dach, a urządzenia gazowe wymagające odprowadzenia spalin przewodami powinny być podłączone do samodzielnych kanałów wyprowadzonych ponad dach.

PINB, uznając że istnienie w obecnym kształcie i lokalizacji przedmiotowych otworów wentylacyjnych narusza § 272 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2016r. nakazał M.B. doprowadzenie w terminie sześciu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...].

[...]WINB decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. uchylił decyzję PINB w całości i nakazał M. B. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Pr. Bud. doprowadzenie tegoż budynku do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi M. B.na decyzję [...]WINB Nr [...] wyrokiem z 17 stycznia 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 792/17), którym uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.

[...]WINB, powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, że ww. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2019 r. jest wiążący dla organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Sąd w wyroku tym wskazał m.in., że organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich żądań skarżącej, która w odwołaniu podniosła zarzut braku prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych związanych z istniejącą w budynku instalacją wentylacyjną i wskazała także, że dla przedmiotowego budynku został opracowany projekt techniczny instalacji gazowej Nr [...] zgodnie z którym kanały spalinowe i wentylacyjne powinny odpowiadać [...] i [...], załączając protokół Nr [...] z dnia[...] lutego 2017r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, sporządzony przez mistrza kominiarskiego A.S., zgodnie z którym przewody kominowe spalinowe oraz wentylacyjne zostały wyprowadzone zgodnie z projektem ponad dach w trasach kominowych wewnątrz budynku. WSA wskazał przy tym na konieczność wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego, jak obecnie wygląda w tym budynku wentylacja grawitacyjna kominowa.

Wobec powyższego [...]WINB, korzystając z dyspozycji art. 136 K.p.a. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci oględzin z zachowaniem wymogów, o których mowa w art. 79 K.p.a., w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego wentylacji grawitacyjnej kominowej przedmiotowego budynku, a w szczególności czy jest ona zgodna z wentylacją, o której mowa w decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...].

W wykonaniu ww. postanowienia, przedstawiciel organu I instancji przeprowadził w dniu [...] czerwca 2019 r. oględziny na terenie ww. nieruchomości, podczas których stwierdzono, że "w budynku funkcjonuje wentylacja grawitacyjna

- przewody kominowe wyprowadzone ponad dach

- protokołu przeglądu wentylacji nie okazano.

W zakresie zgodności z w decyzją [...] z [...].11.1979r. stwierdzono:

1. W pomieszczeniu biurowym (dawny garaż) znajduje się kratka wentylacji grawitacyjnej zgodnie z ww. decyzją.

2. Pomieszczenie z zainstalowanym piecem gazowym wyposażone w kratkę wentylacji grawitacyjnej oraz piec włączony w przewód kominowy zgodnie z ww. decyzją

Do pieca nie jest doprowadzone powietrze - odłączono doprowadzanie powietrza, otwór w ścianie zaślepiony od wewnątrz.

3. Pomieszczenie sanitarne parter -jedyna kratka wentylacyjna umieszczona w innym miejscu niż w decyzji. W decyzji w tym pomieszczeniu znajdują się dwa włączenia do komina.

4. Pomieszczenie kuchni - parter - 1 kratka wentylacji - w decyzji przyłączeń brak.

5. Łazienka piętro - 1 przyłączenie do wentylacji w innym miejscu niż w decyzji.

6. Pomieszczenie biurowe piętro - 1 kratka wentylacyjna - wg decyzji powinny być 2 sztuki."

Dodatkowo, w nawiązaniu do przekazanego przy piśmie z [...] czerwca 2018r. protokołu PINB Nr [...], [...]WINB pismem z [...] lipca 2019r. zwrócił się do organu powiatowego o przekazanie informacji, czy w zewnętrznej ścianie ww. budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...] wciąż znajdują się otwory wentylacyjne. PINB przekazał protokół Nr [...] z kontroli z [...] lipca 2019r., zgodnie z którym otwór wentylacyjny na parterze do pomieszczenia kotłowni nie został zamurowany od zewnątrz, natomiast od wewnątrz pomieszczenia kotłowni został zaślepiony płytą Gips-Karton. Jednocześnie w czasie oględzin stwierdzono, że otwór wentylacyjny na poziomie piętra (pomieszczenie sauny) został zaślepiony.

Mając zatem na uwadze ustalenia poczynione w czasie oględzin [...] czerwca i [...] lipca 2019r., [...]WINB wyjaśnił, że ocenia sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydawania przez niego rozstrzygnięcia. Uwzględniając, że wentylacja grawitacyjna kominowa budynku przy ul. [...] w [...] jest wyprowadzona ponad dach - co wynika z protokołu Nr [...], sporządzonego w czasie kontroli z [...] czerwca 2019r. - a także protokół kominiarski Nr [...] z [...] lutego 2017r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego A. S.organ odwoławczy uznał, że brak jest konieczności zawierania nakazu w tym zakresie.

Organ zauważył przy tym, że także WSA w Warszawie w wyroku z 17 stycznia 2019 r. wskazał, że M. B.do skargi załączyła protokół Nr [...] z [...] lutego 2017r. z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzony przez mistrza kominiarskiego A.S., z którego wynika, że przewody kominowe spalinowe oraz wentylacyjne budynku przy ul. [...] w [...] zostały wyprowadzone zgodnie z projektem ponad dach w trasach kominowych wewnątrz budynku. "Z protokołu wynika również, że otwory w ścianie zewnętrznej są to otwory nawiewne wykonane zgodnie z ich przeznaczeniem do pomieszczenia kotłowni oraz sauny na rzucie zatwierdzonego projektu".

W tym stanie rzeczy organ uznał, że należy uchylić decyzję PINB Nr [...] w części nakazującej M. B.przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach, gdyż przewody kominowe są wyprowadzone ponad dach zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...].

Odnosząc się zaś do zawartego w zaskarżonym rozstrzygnięciu obowiązku, polegającego na zamurowaniu samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku przy ul. [...] w [...], w opinii [...]WINB był on zasadny. Niezależnie bowiem od tego, czemu służą otwory znajdujące się w zewnętrznej ścianie obiektu usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...], ściana ta musi spełniać warunki techniczne określone w: Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W myśl natomiast § 272 ust. 3 i § 232 ust. 1 powołanego rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, a ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego.

[...]WINB podkreślił, że organ odwoławczy ocenia sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania przez niego rozstrzygnięcia. Tym samym zobowiązany jest uwzględnić ustalenia zawarte w protokole PINB [...] Nr [...] z kontroli z [...] lipca 2019r. Zgodnie zaś z powołanym protokołem, otwór wentylacyjny na parterze nie został zamurowany od zewnątrz, a jedynie od wewnątrz zaślepiony płytą Gips-Karton. Takie z kolei zaślepienie otworu w ścianie usytuowanej w granicy działki nie spełnia wymagań ochrony pożarowej, o których mowa w § 232 ust. 1 rozporządzenia. Jednocześnie, otwór wentylacyjny na poziome piętra został zamurowany, co potwierdza załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna.

Jeżeli zatem w zewnętrznej ścianie na parterze ww. budynku wciąż znajduje się otwór, to nawet w sytuacji w której stanowi on - jak wynika z protokołu Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych - "otwór nawiewny do pomieszczenia kotłowni", musi czynić zadość przepisom powszechnie obowiązującym, w tym cytowanym § 272 ust. 3 i § 232 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Organ podkreślił, że zarówno projekt budowlany budynku, jak i późniejszy projekt instalacji gazowej nie przewidywały wykonania otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie nośnej, w szczególności ścianie usytuowanej w granicy nieruchomości. Ponadto zgodność z decyzją zezwalającą wykonanie instalacji gazowej, która została stwierdzona w trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] czerwca 2019r. odnosiła się do otworów wentylacyjnych wykonanych w ścianach pionów kominowych. Z porównania naniesień dokonanych przez przedstawiciela organu powiatowego na kopii rzutu przyziemia (stanowiącej załącznik do protokołu kontrolnego Nr [...]) z materiałem zdjęciowym do tego protokołu wynika, że wszystkie sześć kratek wentylacyjnych znajduje się w wewnętrznych ścianach budynku (piony kominowe). Żadne z nich nie znajdują się w ścianach zewnętrznych.

W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany do nakazania w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W opinii organu odwoławczego należało zatem uchylić decyzję PINB i orzec mając na uwadze aktualny stan faktyczny w sprawie. Jedyną bowiem możliwością doprowadzenia budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem jest nakazanie zamurowanie samowolnie wykonanego otworu wentylacyjnego w zewnętrznej ścianie na parterze tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...].

Skoro obowiązek dotyczący wyprowadzenia wentylacji grawitacyjnej kominowej ww. budynku ponad dach oraz zamurowania otworu wentylacyjnego na poziome piętra został już wykonany, to zasadnym jest orzec o obowiązku doprowadzenia budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie pozostałego otworu wentylacyjnego na parterze do pomieszczenia kotłowni w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...]WINB, złożyła pismem datowanym na [...] września 2019 r. M.B., reprezentowana przez adw. M. G., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

"1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym tj. z pominięciem: pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1978 r., protokołu nr [...] z dnia [...] października 1979 r. w sprawie uzgodnienia dokumentacji projektowej obiektu: przyłącze gazu, potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego z dnia [...] stycznia 1981 r., zaświadczenia L rzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] stycznia 1981 r. stwierdzającego zgodność załączonych planów inwentaryzacyjnych ze stanem istniejącym w terenie, opinii nr [...] Spółdzielni Usług Kominiarskich Wydziału Okręgowego [...], oświadczenia M.B.co do dary powstania otworu wentylacyjnego wentylacji nawiewnej na parterze do pomieszczenia kotłowni w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki [...] z obrębu [...], w konsekwencji, czego organ II instancji wydał rozstrzygnięcie w zaskarżonej części w oparciu o niewłaściwą regulację prawną;

b. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym tj. z pominięciem zaświadczenia Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] stycznia 1981 r. stwierdzającego zgodność załączonych planów inwentaryzacyjnych ze stanem istniejącym w terenie, w konsekwencji czego organ nadzoru błędnie ustalił konieczność doprowadzenia budynku przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie czynności opisanych w decyzji, tymczasem z przywołanego zaświadczenia wynika, że sporne otwory wentylacyjne, istniejące w dniu odbioru budynku, zostały ocenione przez Urząd Dzielnicowy [...] jako wykonane zgodnie z planami inwentaryzacyjnymi;

2. naruszenie prawa materialnego tj.:

a. § 272 ust. 3 i 232 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury- z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy z uwagi na datę budowy budynku, w tym umieszczenia w nim spornego otworu wentylacyjnego, zgodność inwestycji winna być oceniana z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo bud owalne (Dz.U. Nr 38, poz. 229), oraz przepisów zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowalnych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Urz.MB.1966, nr 10, poz. 44);

b. § 79 ust. 4 pkt 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemyślu Materiałów Budowalnych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Urz.MB.1966, nr 10, poz. 44) poprzez niezastosowanie, w konsekwencji nakazanie M.B.doprowadzenie w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu wentylacyjnego (nawiewnego) na parterze do pomieszczenia kotłowni w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki [...] z obrębu [...] podczas gdy opisany otwór wentylacyjny (nawiewny) został zrealizowany zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa".

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zawartą w zarzutach. Według skarżącej i opinii nr [...] Spółdzielni Usług Kominiarskich Wydziału Okręgowego [...] budowa spornych otworów wentylacyjnych miała miejsce w czasie budowy budynku mieszkalnego, a więc w latach 1978- 1980. W efekcie zaniechań po stronie organu nadzoru doszło do sytuacji, w której wydana została decyzja oparta o aktualnie obowiązującą regulację prawną, mimo, że budynek, w którym umieszczono sporny otwór wentylacyjny, został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] października 1978 r., zatem w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne (Dz.U. Nr 38, poz. 229).

Zdaniem skarżącej, zgodność budowy przedmiotowej inwestycji z warunkami technicznymi należało więc badać z uwzględnieniem przepisów zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowalnych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Urz.MB.1966,nr 10, poz. 44), a w szczególności przy uwzględnieniu regulacji określonej w § 79 ust. 4 pkt 2 ww. aktu.

Błędem organu II instancji było oparcie swych ustaleń na stanie faktycznym, ustalonym wyłącznie przez PINB. Organ odwoławczy powinien był podjąć własne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie opierać się wyłącznie na ustaleniach PINB. W szczególności zaś [...]WINB zaniechał ustalenia, kiedy – a więc pod rządem jakiego prawa – wykonane zostały otwory wentylacyjne. Miało to znaczenie negatywne dla rozstrzygnięcia, gdyż w dokumentów istniejących w sprawie wynikało, że wykonane one zostały w latach 1978 – 1980, a więc pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. i ta właśnie ustawa powinna mieć zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja [...]WINB była prawidłowa, a skarga niezasadna.

Na wstępie – biorąc pod uwagę zawarte w zarzutach twierdzenia prawne pełnomocnik skarżącej - należy wyjaśnić, że organ administracji publicznej zarówno I, jak i II instancji, orzeka na podstawie prawa obowiązującego w dacie wydawania decyzji, a nie prawa, które w tej dacie już nie obowiązuje.

Ustawodawca, zmieniając obowiązujący stan prawny przez uchwalenie ustawy uchylającej ustawę poprzedzającą może natomiast przewidzieć przepis, nakazujący (lub zezwalający) stosowanie uchylanej ustawy do oznaczonego co do tożsamości stanu faktycznego. W art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ustawodawca zawarł dyspozycję, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne nie stosuje się art. 48 Pr. bud. Do takich obiektów stosuje się natomiast przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 107. Pr. bud. ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane utraciła więc moc obowiązującą z 1 stycznia 1995 r. (tzw. derogacja) – ale z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2 nowej ustawy. Co więcej, zgodnie z ust. 2 art. 107 Pr. bud., do czasu wydania przepisów wykonawczych, przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowały moc przepisy wykonawcze (a więc m.in. powołane przez pełnomocnik skarżącej zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1966 r. w sprawie warunków technicznych) dotychczasowe, jeżeli nie były z nią sprzeczne.

Postępowanie w tej sprawie – co umknęło uwadze pełnomocnik skarżącej – nie było prowadzone na podstawie i w trybie art. 48 Pr. bud., ale w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 1 (PINB) oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 ([...]WINB). Takie też podstawy prawne wskazały organa obu instancji w swych decyzjach. Dlatego też, ani PINB ani [...]WINB nie miały podstawy prawnej do orzekania na podstawie nieobowiązującej w dacie wydawania decyzji ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Ustalony przez PINB stan faktyczny w sprawie (w tym zgodnie z wydanym przez [...]WINB w trybie art. 136 § 1 k.p.a. zleceniem przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego) nie budził wątpliwości co do tego, że wentylacja grawitacyjna w budynku skarżącej jest wyprowadzona ponad dach jej budynku, otwory wentylacyjne na piętrze budynku zostały zamurowane, natomiast otwór wentylacyjny na parterze do pomieszczenia kotłowni w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...] został zaślepiony jedynie od wewnątrz płytą kartonowo – gipsową. Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie takich ustaleń faktycznych.

Zgodnie z § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065) wszelkie otwory w ścianach oddzielenia pożarowego powinny być obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego, zaś budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 (§ 272 ust. 3 cyt. rozporządzenia).

Tym niemniej, jak poprawnie ustalił to organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z projektu budowlanego budynku przy ul. [...] w [...] nie wynika, aby projektant przewidział (a organ zatwierdził) wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych w sposób inny, niż w ścianach pionów kominowych, z ich wyprowadzeniem ponad dach budynku w celu zapewnienia grawitacyjnej wentylacji. W szczególności projekt nie wykazuje umieszczenia otworów wentylacyjnych w ścianach budynku w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] z obrębu [...]. Nie wynika to także z decyzji zezwalającej na wykonanie instalacji gazowej, ani z projektu tejże instalacji – z których natomiast wynika, że wentylacja ma być grawitacyjna i wyprowadzona ponad dach budynku.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika – jak twierdzi pełnomocnik skarżącej – jakoby jakiekolwiek organa administracji publicznej potwierdzały fakt zgodności otworów wentylacyjnych w ścianach budynku w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] z obrębu [...]. Przeciwnie, z dokumentów, na które skarżąca powołuje się na s. 4 skargi, wprost wynika, że takich otworów nie było. W przeciwnym bowiem wypadku Spółdzielnia Usług Kominiarskich nie wydałaby pozytywnej opinii wobec niezgodności wykonania robót z zatwierdzonym projektem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił także uwagę na to, że zdjęcia otworu wentylacyjnego znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają wniosek, że tak wykonane otwory nie powstały w czasie budowy obiektu, ale później. Wyraźnie bowiem widać, że zostały one wykonane w już istniejącej ścianie budynku, niedbale i bez żadnej dodatkowej obróbki.

Dlatego też, zarzuty podniesione przez pełnomocnik skarżącej w pkt. 1 – 2 skargi były całkowicie nieuzasadnione, a w części (dotyczącej koniecznego do zastosowania prawa) błędne. W sprawie nie miała dla odmiennego wyroku znaczenia złożona przez pełnomocnik skarżącej na rozprawie 8 września 2020 r. opinia nr [...] A. S.. Potwierdza ona bowiem stan faktyczny, już ustalony przez PINB i [...]WINB i zaleca wykonanie instalacji nawiewnej. W celu jednak ewentualnego wykonania takiej dodatkowej instalacji nawiewnej skarżąca powinna wszcząć stosowne postępowanie administracyjne, poprzedzając je uzyskaniem stosownego projektu budowlanego, gdyż do jej wykonania niezbędne będzie podjęcie robót budowlanych. Z opinii tej nie wynika natomiast prawidłowość już wykonanego otworu w ścianie szczytowej, zaślepionego jedynie od strony wewnętrznej. Opinia mistrza kominiarskiego nie zastąpi ani pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych, ani nie może być podstawą do uchylenia decyzji organu nadzoru budowlanego w zakresie nakazanych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W takim stanie rzeczy, organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję PINB i wydał decyzję reformatoryjną, orzekając, co do istoty sprawy. Organ I instancji orzekł bowiem nie tylko z podaniem niewłaściwej podstawy prawnej, ale również nakładając obowiązek wykonania czynności, które nie były potrzebne z uwagi na istnienie grawitacyjnej wentylacji, wyprowadzonej ponad dach. Orzekając reformatoryjnie [...]WINB poprawnie zastosował więc art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 52 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji.