Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1359/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 146  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10  ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi A w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa A z siedzibą w K., zwana dalej "Wnioskodawcą" lub "Spółdzielnią", wniosła skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w K., działającego w imieniu Ministra Finansów, nr [...] z dnia [...] 2012 r., w której organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 24 kwietnia 2012 r. (data wpływu do organu interpretacyjnego: 10 maja 2012 r.), uzupełnionym w dniu 31 lipca 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu przez spółdzielnię mieszkaniową wydatków na wymianę okien:

1) w części dotyczącej osób posiadających odrębną własność lokali mieszkalnych - jest nieprawidłowe,

2) w pozostałej części – jest prawidłowe.

We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia partycypuje w części kosztów wymiany okien w mieszkaniach należących do członków Spółdzielni i osób niebędących członkami Spółdzielni. W Spółdzielni obowiązują: 1) Regulamin tworzenia i wykorzystania funduszu remontowego w Spółdzielni Mieszkaniowej, który określa sposób tworzenia i wykorzystania tego funduszu, 2) Regulamin podziału obowiązków w zakresie remontów oraz robót konserwacyjnych w obrębie budynków i lokali, zgodnie z którym wymiana stolarki okiennej należy do Spółdzielni, 3) Zasady wymiany stolarki okiennej.

Według Regulaminu podziału obowiązków pomiędzy Spółdzielnią a użytkownikami lokali w zakresie remontów oraz robót konserwacyjnych w obrębie budynków i lokali, w Spółdzielni wymiana stolarki okiennej należy do obowiązków Spółdzielni i jest współfinansowana przez Spółdzielnię z funduszu remontowego. Fundusz ten w całości finansowany jest ze składek jej członków i osób niebędących jej członkami.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), zwanej dalej "u.o.s.m.", do obowiązków osób zamieszkałych w lokalach należy pokrywanie kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości, a w przypadku najemców obowiązkiem jest ponoszenie czynszu. Natomiast do obowiązków Spółdzielni należy dbałość o należyty stan techniczny nieruchomości i urządzeń, w tym stolarki okiennej. Remonty nieruchomości finansowane są ze środków funduszu remontowego tworzonego zgodnie z art. 6 ust. 3 u.o.s.m. Spółdzielnia nie ma możliwości jednocześnie wymieniać okna w całych zasobach mieszkaniowych, ze środków funduszu remontowego. W związku z tym przyjęto zasadę, że mieszkańcom, którzy zamierzają wymienić okna, Spółdzielnia refunduje część kosztów ją obciążających.

Opisując zdarzenie przyszłe Spółdzielnia stwierdziła, że kwota zwrotu tych kosztów nie stanowi dla lokatora dodatkowego przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym. Zleceniodawcą wymiany okien jest Spółdzielnia. Przed przystąpieniem do wymiany okien zawierana jest umowa trójstronna pomiędzy Spółdzielnią, wykonawcą i użytkownikiem lokalu. Umowa ta precyzuje, że 50% kosztów wymiany pokrywa użytkownik lokalu a pozostałe 50% finansowane jest z funduszu remontowego.

Z uzupełnienia wniosku wynika, iż Spółdzielnia zawiera umowy na warunkach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego z: 1) członkami Spółdzielni posiadającymi spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, 2) członkami Spółdzielni posiadającymi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, 3) właścicielami lokali będącymi członkami Spółdzielni, 4) właścicielami lokali niebędącymi członkami Spółdzielni, 5) posiadaczami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu niebędącymi członkami Spółdzielni, 6) najemcami lokali.

Spółdzielnia wskazała, iż wpłaty na fundusz remontowy mają charakter obligatoryjny, tzn. dotyczą wszystkich powołanych wyżej użytkowników lokali. Zasady korzystania z funduszu są również jednolite dla wszystkich osób zajmujących lokale. Każdego roku z wpłaconych przez użytkowników lokali na fundusz remontowy środków planowany jest limit wydatków na wymianę stolarki okiennej. Wszyscy użytkownicy lokali korzystają z jednakowych praw w zakresie dofinansowania.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy refundacja kosztów wymiany okien członkom Spółdzielni i osobom niebędącym jej członkami wypłacana przez Spółdzielnię z funduszu remontowego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy Spółdzielnia ma obowiązek wystawić PIT-8C?

Formułując własne stanowisko Spółdzielnia wskazała, że tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Obowiązek wnoszenia wpłat na fundusz remontowy dotyczy członków Spółdzielni i osób niebędących jej członkami (art. 4 u.o.s.m.). Środki funduszu przeznaczone są na remonty zasobów mieszkaniowych, w tym na wymianę okien w budynkach mieszkalnych. Stwierdziła, że jej członkowie i osoby niebędące jej członkami otrzymując częściowy zwrot poniesionych kosztów wymiany stolarki okiennej z funduszu remontowego Spółdzielni nie uzyskują przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.".

Spółdzielnia wskazała, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c, a w art. 20 ust. 1 wyszczególnione są przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1. Zgodnie z ww. przepisami opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany dochód stanowiący przysporzenie majątkowe. Podkreśliła, że w rozpatrywanych, wyżej opisanych przypadkach, zwraca lokatorom założone przez nich środki na wymianę okien w części obciążającej Spółdzielnię. Z tego tytułu lokator nie uzyskuje przysporzenia majątkowego i nie otrzymuje dodatkowego dochodu. W związku z powyższym otrzymany przez lokatora częściowy zwrot kosztów wymiany okien ze Spółdzielni nie stanowi dla lokatora przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Natomiast Spółdzielnia nie ma obowiązku sporządzenia i przekazania lokatorom oraz do urzędu skarbowego informacji PIT-8C o wysokości wypłaconej kwoty zwrotu kosztów za wymianę okien. Zdaniem Spółdzielni zgodnie z powołanymi wyżej przepisami opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega tylko uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.

Spółdzielnia wskazała iż, zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczenie opłat zgodnie z postanowieniami statutu (art. 4 ust. 1 u.o.s.m.). Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5 (art. 4 ust. 11 u.o.s.m.). Spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Obowiązek świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali (art. 6 ust. 3 u.o.s.m.).

Konkludując, Spółdzielnia stwierdziła, iż otrzymany przez lokatorów od niej z funduszu remontowego, finansowanego w całości ze składek tych osób, zwrot kosztów poniesionych przez nich uprzednio na wymianę stolarki okiennej (na podstawie uchwalonego wcześniej regulaminu) nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Zwrot lokatorom części nakładów z funduszu remontowego, a więc funduszu w całości przez nich finansowanego, nie stanowi bowiem przysporzenia i z tego względu stanowi zdarzenie obojętne pod względem prawnopodatkowym. Jeżeli ta sama Spółdzielnia, z tego samego funduszu remontowego, sama przeprowadziłaby wymianę stolarki okiennej, to świadczenie takie byłoby zdarzeniem obojętnym podatkowo dla lokatorów. Tym samym przeprowadzenie tej wymiany i częściowe finansowanie jej na opisanych wyżej zasadach ze środków funduszu remontowego opłacanego w całości przez lokatorów, nie stanowi przychodu z innych źródeł określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.

Na poparcie swojego stanowiska Spółdzielnia powołała wyroki: 1) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 878/08, 2) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 914/07, 3) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 830/07.

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] 2012 r. organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu przez spółdzielnię mieszkaniową wydatków na wymianę okien: 1) w części dotyczącej osób posiadających odrębną własność lokali mieszkalnych - jest nieprawidłowe, 2) w pozostałej części – jest prawidłowe.

Ocenę przedstawionego powyżej stanowiska Wnioskodawcy organ interpretacyjny rozpoczął od zacytowania i interpretacji przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.

Następnie organ interpretacyjny wskazał na przepis art. 4 ust. 1, I1, 2 i 4 u.o.s.m., zgodnie z którym członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu (ust. 1). Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5 (ust. 11). Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu (ust. 2). Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5 (ust. 4).

Kontynuując stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 3 u.o.s.m., spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Obowiązek świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.

Następnie podkreślił, że w odniesieniu do lokali stanowiących odrębną własność - stosownie do uregulowań zawartych w art. 27 u.o.s.m. - mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zwanej dalej "u.o.w.l.". Z art. 27 ust. 1 u.o.s.m. wynika, iż w zakresie nieuregulowanym w u.o.s.m., do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy u.o.w.l., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Natomiast zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.o.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26 (art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.o.s.m.). W myśl art. 241 ust. 1 u.o.s.m., większość właścicieli lokali w budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości, obliczana według wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, może podjąć uchwałę, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie przepisy u.o.w.l. Do podjęcia uchwały stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. la, art. 31 i 32 u.o.w.l.

Organ interpretacyjny stwierdził, że z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż w zakresie nieuregulowanym w u.o.s.m. stosuje się do prawa odrębnej własności lokalu odpowiednie przepisy u.o.w.l., bez względu na to, czy właściciele lokali podejmą uchwałę o stosowaniu u.o.w.l. w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną. W przypadku braku takiej uchwały nie stosuje się przepisów u.o.w.l. za wyjątkiem ściśle określonych w art. 27 u.o.s.m.

Wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.o.w.l., każdy właściciel lokalu ma obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z utrzymaniem jego lokalu (lub lokali) oraz utrzymania swojego lokalu w należytym stanie, natomiast w myśl art. 12 ust. 1 tej ustawy, każdy właściciel lokalu jest zobowiązany do ponoszenia części wydatków i ciężarów związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach ze wspólnej nieruchomości. Stwierdził, że z powyższego wynika, osoby posiadające odrębną własność lokali zobowiązane są z mocy prawa do ponoszenia ciężaru eksploatacji i utrzymania własnych lokali, a także ciężaru eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Takiego obowiązku nie posiadają pozostałe osoby wymienione we wniosku, tj. ani osoby posiadające spółdzielcze własnościowe lub lokatorskie prawo do lokalu (osoby te jedynie partycypują w kosztach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości spółdzielni), ani też osoby będące najemcami lokalu, z uwagi na uregulowania art. 662 § 1, art. 663, art. 680 i art. 681 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). W tym przypadku koszty utrzymania lokalu w stanie przydatnym do umówionego użytku oraz napraw (remontów), bez których lokal nie jest przydatny do umówionego użytku obciążają wynajmującego.

Mając powyższe na względzie wywiódł, że tym samym wydatki poniesione przez osoby posiadające odrębną własność lokali obciążają te osoby w myśl przepisów u.o.s.m. Zwracanie kosztów osobom posiadającym odrębną własność lokali, w sytuacji, kiedy te osoby zgodnie z prawem winny partycypować w tychże kosztach, bezwzględnie powoduje powstanie po ich stronie przychodu. Osoby te otrzymują bowiem zwrot kwoty, którą słusznie winny były ponieść na utrzymanie nieruchomości. Oznacza to, że choć były obowiązane ponieść koszt, czyli uszczuplić swój majątek, to kosztu w ostatecznym rozrachunku nie poniosły, bo Spółdzielnia odpowiednie kwoty im zwróciła. Bez znaczenia pozostaje zatem, że pieniądze na tenże zwrot pochodziły z funduszu remontowego. Ich wypłata spowodowała, że osoby posiadające odrębną własność lokali nie partycypowały - wbrew obowiązkowi - w kosztach utrzymania i eksploatacji nieruchomości.

Konkludując organ interpretacyjny stwierdził, iż w sytuacji zwrotu właścicielowi lokalu mieszkalnego poniesionych wydatków na wymianę w lokalu okien, po stronie tegoż właściciela powstaje przysporzenie majątkowe, które stanowi, co do zasady, przychód z innych źródeł w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., z którego dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten powstanie po stronie właściciela lokalu, który w chwili ponoszenia wydatków na wymianę okien (a nie na dzień dokonywania zwrotu tych wydatków) był osobą posiadającą tytuł odrębnej własności lokali. Inaczej natomiast należy traktować właściciela, który w momencie ponoszenia ww. wydatków, dysponował jedynie spółdzielczym własnościowym lub lokatorskim prawem do lokalu. W świetle powołanych powyżej przepisów, obowiązki i prawa osób dysponujących spółdzielczym prawem do lokali z zasobów spółdzielni są inne niż osób posiadających odrębną własność lokali. Tym samym, w przypadku zwrotu wydatków przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz osoby, która w momencie ponoszenia ww. wydatków dysponowała spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu lub spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu, nie powstaje przysporzenie majątkowe.

Kontynuując wskazał, że zgodnie z art. 42a u.p.d.o.f., osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Przenosząc powołane powyżej przepisy na grunt przedstawionego zdarzenia przyszłego organ interpretacyjny stwierdził, że zwrot wydatków, z tytułu wymiany okien ponoszonych, przez osoby posiadające spółdzielcze prawo do lokalu (własnościowe lub lokatorskie) oraz najemców lokali nie będzie skutkował powstaniem po stronie tych osób przychodu w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.; nie wiąże się bowiem z przysporzeniem majątkowym i tym samym na Spółdzielni nie będzie ciążył obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C. W tej części wniosku stanowisko Spółdzielni uznał za prawidłowe. Natomiast w sytuacji zwrotu przez Spółdzielnię właścicielom lokali mieszkalnych, tj. osobom posiadającym odrębną własność lokalu, wydatków z tytułu wymiany okien, będzie stanowił dla tych osób przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. W tym przypadku na Spółdzielni będzie ciążył obowiązek sporządzenia dla tych osób informacji PIT-8C, w myśl art. 42a ww. ustawy. W tej części stanowisko Spółdzielni uznał za nieprawidłowe.

Końcowo podkreślił, iż bez znaczenia dla powstania po stronie ww. osób przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. jest fakt, że źródłem zwracanych wydatków jest fundusz remontowy Spółdzielni. Wpłaty na fundusz remontowy pochodzące od członków spółdzielni jak i osób niebędących członkami spółdzielni są gromadzone przez Spółdzielnię, uprawnioną do tworzenia i zarządzania tym funduszem, zatem stanowią one przychód Spółdzielni. W związku z powyższym zwracanych przez Spółdzielnię kwot nie należy traktować jako własnych środków osób wcześniej dokonujących wpłat na ten fundusz, lecz jako środki własne Spółdzielni.

Reasumując, stwierdził, iż okolicznością decydującą o tym, czy zwrot kosztów wymiany okien stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jest tytuł prawny do zajmowanego lokalu, tj. czy podatnik posiada spółdzielcze (lokatorskie lub własnościowe) prawo do lokalu mieszkalnego lub jest najemcą lokalu mieszkalnego, zajmującym ten lokal bez tytułu prawnego, czy też ma odrębne prawo własności lokalu mieszkalnego. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, czy osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu jest członkiem, czy też nie jest członkiem Spółdzielni.

Odnosząc się do wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, organ interpretacyjny stwierdził, że orzeczenia sądów nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły.

Wnioskodawca, pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r., wezwał organ interpretacyjny do usunięcia naruszenia prawa w części uznającej stanowisko Spółdzielni za nieprawidłowe, tj. do usunięcia naruszenia przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 42a u.p.d.o.f. w związku z art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 27 u.o.s.m. oraz art. 13 u.o.w.l. W uzasadnieniu tego wezwania Wnioskodawca obszernie i szczegółowo odniósł się do poglądów organu zamieszczonych w zaskarżonej interpretacji, podejmując polemikę z tymi poglądami.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ interpretacyjny stwierdził brak podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w udzielonej interpretacji.

Wnioskodawca zaskarżył przedmiotową interpretację w części uznającej stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe, wnosząc w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, o jej uchylenie w tej części oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów a w szczególności: art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 oraz art. 42a u.p.d.o.f. w związku z art. 6 ust. 1 u.o.s.m. oraz art. 13 w związku z art. 27 u.o.w.l., poprzez przyjęcie, że: 1) przychodem z "innych źródeł", podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych są kwoty wypłacane przez Spółdzielnię właścicielom lokali - będących oraz nie będących członkami Spółdzielni - z tytułu częściowej refundacji poniesionych przez te osoby kosztów wymiany stolarki okiennej w sytuacji, gdy wypłacane kwoty pochodzą z funduszu remontowego, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.o.s.m., 2) z chwilą dokonania zwrotu na rzecz właścicieli lokali poniesionych przez nich kosztów wymiany stolarki okiennej Spółdzielnia będzie obowiązana do wystawienia informacji PIT-8C, 3) w przypadku art. 13 u.o.w.l. - poprzez zastosowanie tegoż przepisu.

Zdaniem Spółdzielni w pełni uprawnione jest stanowisko, że obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C z tytułu zwrotu części kosztów wymiany stolarki okiennej osobom dysponującym prawem odrębnej własności lokalu w tych okolicznościach faktycznych i prawnych nie powstanie, gdyż u osób tych - wbrew twierdzeniu organu - nie powstanie przysporzenie majątkowe.

Spółdzielnia wskazała, iż refundacja kosztów wymiany stolarki okiennej pochodzi z funduszu remontowego, a zgodnie z art. 6 u.o.s.m. wpłaty na fundusz remontowy mają charakter obligatoryjny. Obowiązek świadczenia na fundusz remontowy dotyczy zarówno osób dysponujących spółdzielczym prawem do lokalu jak i prawem odrębnej własności. Wywiodła, że organ pominął okoliczność, iż wpłaty na fundusz remontowy Spółdzielni pochodzą ze środków już opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Warunkiem otrzymania zwrotu za wymianę stolarki okiennej jest konieczność poniesienia rzeczywistych kosztów, co skutkuje tym, że zdarzenie to jest neutralne podatkowo i nie może stanowić przysporzenia majątkowego.

Podkreśliła, iż na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych co do zasady uzależnione jest od uzyskania przez osobę fizyczną dochodu, rozumianego jako nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Sam "przychód" to, co do zasady, kwota otrzymana lub postawiona do dyspozycji podatnika (art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.). Spółdzielnia wskazała, że choć nie wynika to wprost z brzmienia art. 11 ust. 1, za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym może być uznane tylko takie świadczenie, które powoduje u podatnika przysporzenie majątkowe. Nie chodzi tu więc o jakąkolwiek otrzymaną lub pozostawioną do dyspozycji podatnika kwotę, lecz taką która skutkuje wzrostem jego aktywów. Taka jest bowiem istota podatku dochodowego pobieranego w związku z uzyskaniem przysporzenia majątkowego. Przychód jest określonym przyrostem majątkowym, a jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny (A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 11 [w;] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz, Lex 2009). Przychodem nie są więc kwoty otrzymane tytułem zwrotnym, gdyż nie powodują one przyrostu w majątku podatnika. Taki zwrotny charakter mają świadczenia wypłacane z funduszu remontowego Spółdzielni z tytułu częściowego zwrotu wydatków na wymianę stolarki okiennej - i to niezależnie od tego, czy dokonywane są na rzecz osób legitymujących się spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, czy też prawem odrębnej własności lokalu.

Spółdzielnia zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż każdy właściciel lokalu ma obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Stwierdziła jednak, że obowiązek ten może być realizowany także poprzez dokonywanie wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy. W ten sposób właściciele lokali mieszkalnych uczestniczą w pokrywaniu kosztów remontów wykonywanych przez Spółdzielnię. Jeżeli jednak koszty określonych w funduszu prac remontowych ponoszą bezpośrednio właściciele lokali mieszkalnych, a Spółdzielnia dokonuje im z tego częściowej refundacji ze środków funduszu remontowego, to takie świadczenie ma charakter zwrotny i nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie właścicieli lokali mieszkalnych.

Spółdzielnia podkreśliła, iż nie można pomijać okoliczności, iż właściciel lokalu otrzymuje jedynie zwrot wydatków, pochodzących z pieniędzy, które wpłacił w ramach funduszu remontowego. Nie może mieć znaczenia tytuł prawny do lokalu, skoro niezależnie od niego Spółdzielnia pobiera pieniądze na fundusz remontowy.

Ponadto wskazała, że przepisy u.o.w.l., stosownie do art. 27 ust. 1 u.o.s.m., stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Skoro zatem, obowiązek w zakresie uczestniczenia w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem własnego lokalu został szczegółowo uregulowany w art. 4 ust. 2 i ust. 4, a także w art. 6 ust. 3 u.o.s.m., to art. 13 u.o.w.l. nie możne mieć zastosowania.

Z tych względów Spółdzielnia stwierdziła, że nie można podzielić poglądu o powstaniu przychodu z "innych źródeł", podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w żadnym przypadku, gdy kwoty w ramach częściowej refundacji koniecznych do poniesienia przez użytkowników lokali kosztów wymiany stolarki okiennej pochodzą z funduszu remontowego, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.o.s.m. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw dla różnicowania sytuacji podatkowej poszczególnych osób, biorąc wyłącznie pod uwagę przysługujący tym osobom tytułu prawny do lokalu.

Konkludując, stwierdziła, że - wbrew stanowisku organu podatkowego - z chwilą dokonania dofinansowania na rzecz właścicieli lokali kosztów wymiany stolarki okiennej nie powinna być zobowiązana do wystawienia informacji PIT-8C.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej interpretacji. Odwołując się do przytoczonych wyżej przepisów u.o.s.m. i u.o.w.l. oraz przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobach gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (tj.: Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) szczegółowo omówił różnice w zakresie obowiązków związanych z utrzymaniem i remontami lokali, ciążących na użytkownikach lokali mieszkalnych, stosownie do tego, jakimi dysponują tytułami prawnymi do tych lokali. Podkreślił ciążący na właścicielach lokali, dysponujących prawem odrębnej własności lokali, obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z utrzymaniem ich własności (lokalu i nieruchomości wspólnej - w zakresie wynikającym z udziału) oraz ciężaru eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Wskazał, że takie obowiązki nie ciążą na innych użytkownikach lokali. W konsekwencji wywiódł, że Spółdzielnia nie ma obowiązku ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem lokali stanowiących odrębną własność i jeżeli częściowo refunduje koszt wymiany okien, to po stronie właścicieli tych lokali powstaje przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. W tym przypadku na Spółdzielni będzie ciążył obowiązek sporządzenia dla tych osób informacji PIT-8C.

Organ interpretacyjny stwierdził także, że wpłaty na fundusz remontowy stanowią przychód Spółdzielni i kwot zwracanych z tego funduszu nie należy traktować jako środków własnych członków, lecz jako środki należące do Spółdzielni.

Konkludując, uznał za chybione, podniesione w skardze, zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Na rozprawie pełnomocnik Spółdzielni wnosił i wywodził jak w skardze. Podkreślił, że u.o.w.l. winna być w odniesieniu do spółdzielni mieszkaniowych stosowana odpowiednio i z uwzględnieniem sytuacji własnościowej spółdzielców, którzy są właścicielami na podstawie art. 2 u.o.s.m. Wskazał także, iż dysponentem środków z funduszu remontowego jest Spółdzielnia i to Spółdzielnia, a nie właściciel lokalu jest właścicielem okien. Pełnomocnik podkreślił, że błędne jest stanowisku organu, który twierdzi, że obowiązek utrzymania własnego lokalu nie może być realizowany poprzez wpłaty na fundusz remontowy..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Oznacza to, że ustawodawca zdefiniował pisemne interpretacje prawa podatkowego jako "czynność" organu administracji podlegającą kontroli sądów administracyjnych, w wyniku której Sąd uwzględniając skargę uchyla interpretację lub stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a.) albo też skargę oddala w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Sąd może również rozpoznając sprawę zaskarżonej do Sądu interpretacji w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa (art. 146 § 2 ustawy p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 14b § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), określanej dalej skrótem "O.p.", wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (§ 2). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (§ 3).

Stosownie do art. 14c O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Trzeci element interpretacji, to pouczenie o prawie wniesienia skargi (§ 3).

Z opisanych wyżej uregulowań wynika, że indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego mają na celu jednoznaczne przedstawienie wnioskodawcy skutków i konsekwencji prawno-podatkowych jego działań lub podejmowanych czynności w zakreślonym stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o ich udzielenie, w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W wyniku udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, wnioskodawca winien uzyskać bezwarunkowe, jednoznaczne stanowisko organu interpretacyjnego, co do obowiązków wynikających z czynności podejmowanych lub tych które mają zostać podjęte w przyszłości w przedstawionym stanie faktycznym. Uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej winno zawierać przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko (wraz z podaniem ich treści), wyjaśnienie znaczenia tych przepisów, w kontekście, opisanego przez wnioskującego o interpretację, stanu faktycznego - ze wskazaniem jego znamion, istotnych dla zakresu stosowania interpretowanych przepisów. Zakres oceny stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznacza też treść zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez wnioskodawcę stanowiska. Z uzasadnienia prawnego interpretacji winien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził do zanegowania słuszności stanowiska wnioskodawcy i przyjęcia stanowiska odmiennego.

Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy dokonywana przez Spółdzielnię refundacja uprzednio poniesionych wydatków na wymianę okien na rzecz osób posiadających odrębną własność lokali będzie stanowiła po ich stronie przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem organu interpretacyjnego w sytuacji zwrotu właścicielowi lokalu mieszkalnego poniesionych wydatków na wymianę w lokalu okien, po stronie tego właściciela powstaje przysporzenie majątkowe, które stanowi, co do zasady, przychód z innych źródeł w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., z którego dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Organ – odwołując się do regulacji zawartej w u.o.w.l.- podkreślił ciążący na właścicielach lokali, dysponujących prawem odrębnej własności lokali, obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z utrzymaniem ich własności (lokalu i nieruchomości wspólnej - w zakresie wynikającym z udziału) oraz ciężaru eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Wskazał, że takie obowiązki nie ciążą na innych użytkownikach lokali. W konsekwencji wywiódł, że Spółdzielnia nie ma obowiązku ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem lokali stanowiących odrębną własność i jeżeli częściowo refunduje koszt wymiany okien, to po stronie właścicieli tych lokali powstaje przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. W tym przypadku na Spółdzielni będzie ciążył obowiązek sporządzenia dla tych osób informacji PIT-8C.

Sąd stwierdza, że stanowisko organu interpretacyjnego jest błędne.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. u.p.d.o.f., źródłem przychodów są inne źródła. Stosownie zaś do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, iż za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" wskazuje, iż zawiera on tylko przykładowe wyliczenie przychodów (katalog otwarty). Oznacza to, iż do przychodów z innych źródeł należy zaliczyć także przychody w nim nie wymienione.

Sąd wskazuje, że zakwalifikowanie do tej kategorii przychodów następuje wyłącznie w przypadku wystąpienia przysporzenia majątkowego. I właśnie pod kątem wystąpienia bądź nie wystąpienia po stronie właściciela lokalu przysporzenia majątkowego należy badać przypadek, gdy Spółdzielnia dokonuje zwrotu temu właścicielowi wydatków poniesionych na wymianę okien. Wymaga to przeanalizowania sytuacji prawnej osób dysponujących prawem odrębnej własności lokalu, wyodrębnionego z zasobów spółdzielczych.

Zgodnie z art. 27 ust. 1-3 u.o.s.m. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 (ust. 1). Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio (ust. 2). Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 241 oraz art. 26 (ust. 3).

Artykuł 27 ust. 1 u.o.s.m. wyraża ogólną zasadę, że we wszystkich kwestiach dotyczących własności lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w u.o.s.m., stosuje się przepisy u.o.w.l. Natomiast przepisy art. 241 i 26 u.o.s.m. przewidują sytuację, kiedy stosowane mają być wszystkie przepisy u.o.w.l., a nie mają być stosowane wyłączenia stosowania przepisów u.o.w.l., zawarte w art. 27 ust. 2 i 3 u.o.s.m. (przypadki powstania wspólnoty mieszkaniowej).

Pomijając w tym momencie przypadek, gdy powstaje wspólnota mieszkaniowa, ponieważ taki przypadek nie został objęty opisem zdarzenia przyszłego, należy ustalić, które przepisy u.o.w.l. obowiązują w spółdzielniach mieszkaniowych, w których pojawiła się odrębna własność lokali, a które nie obowiązują.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 u.o.s.m. nie stosuje się przepisów u.o.w.l. o zarządzie nieruchomością wspólną, tj. przepisów rozdziału 4 u.o.w.l., z wyjątkiem art. 18 ust. 1 u.o.w.l. oraz art. 29 ust. 1 i 1a u.o.w.l., które stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 27 ust. 3 u.o.s.m. nie stosuje się przepisów u.o.w.l. o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli lokali, także umieszczonych w rozdziale 4 u.o.w.l. (oprócz jednego - art. 6 u.o.w.l., umieszczonego w rozdziale 1 u.o.w.l., którego także się nie stosuje, gdyż dotyczy on wspólnoty mieszkaniowej).

W świetle opisanych wyłączeń w spółdzielniach mieszkaniowych, w których doszło do wyodrębnienia własności lokali, obowiązują następujące przepisy u.o.w.l.:

1) przepisy rozdziału 1 u.o.w.l. ("Przepisy ogólne"), tj. art. 1-5 u.o.w.l., z wyjątkiem art. 6 u.o.w.l., którego się nie stosuje,

2) przepisy rozdziału 2 u.o.w.l. ("Ustanowienie własności lokalu"), tj. art. 7-11 u.o.w.l.,

3) przepisy rozdziału 3 u.o.w.l. ("Prawa i obowiązki właścicieli lokali"), tj. art. 12-17 u.o.w.l., z wyjątkiem art. 12 ust. 3 u.o.w.l., którego postanowienia są stosowane w sposób przewidziany w art. 27 ust. 4 u.o.s.m., ale też z wyjątkiem art. 14 u.o.w.l. dotyczącego kosztów zarządu nieruchomością wspólną, które mają opłacać właściciele w odpowiednich ułamkowych częściach (bo ten stosowany będzie w formie zmodyfikowanej na skutek regulacji zawartych w art. 4 ust. 11, ust. 2 i 4 u.o.s.m. oraz w art. 6 ust. 3 u.o.s.m., poświęconych opłatom, jakie mają do spółdzielni wnosić właściciele lokali),

4) art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a u.o.w.l. - jedyne, jakie obowiązują spośród przepisów rozdziału 4 u.o.w.l. ("Zarząd nieruchomością wspólną"), ale tylko stosowane odpowiednio (co, jak wynika z przepisów u.o.s.m., dotyczy też stosowania tylko w określonych w u.o.s.m. sytuacjach),

5) przepisy rozdziału 5 u.o.w.l. ("Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe"), tj. art. 34-41 u.o.w.l. (których część dotyczy kwestii, jakie nie mogą mieć związku z funkcjonowaniem własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych).

Porównanie to pokazuje, że w zasadzie nie mają w spółdzielniach mieszkaniowych zastosowania tylko te przepisy u.o.w.l., które dotyczą zarządu nieruchomością wspólną; w tym procedur funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej.

Sąd stwierdza, że nie budzi wątpliwości obowiązek stosowania – również w przypadku właścicieli lokali stanowiących nieruchomości lokalowe wyodrębnione własnościowo z zasobów spółdzielczych art. 13 ust. 1 u.o.w.l., zgodnie z którym właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra. Ta sama zasada dotyczy przepisu art. 12 ust. 2 u.o.w.l., zgodnie z którym pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów. W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach. Jednakże interpretacja tych przepisów winna uwzględniać zasady wykładni systemowej. Oznacza to konieczność poszukiwania znaczenia przytoczonych zapisów z odniesieniem do specyfiki regulacji wynikającej z u.o.s.m.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 4 u.o.s.m. członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu (ust. 2). Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z wyłączeniem uczestniczenia w kosztach związanych z działalnością społeczną, kulturalną i oświatową prowadzona przez spółdzielnię (ust. 4). Stosownie natomiast do art. 6 ust. 3 u.o.s.m. spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Obowiązek świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.

Sąd wskazuje, że przytoczone przepisy u.o.s.m. w istotny sposób modyfikują sposób wypełniania przez właścicieli obowiązków utrzymania w należytym stanie zarówno lokali, jak i nieruchomości wspólnej. Wyłączenie stosowania przepisów o wspólnocie mieszkaniowej wyłącza również możliwość utworzenia funduszu remontowego wspólnoty mieszkaniowej. Realizacja obowiązków ponoszenia kosztów zarządu (w rozumieniu przedmiotowym), w skład których wchodzi obowiązek partycypacji w kosztach remontów nieruchomości wspólnej oraz obowiązku utrzymania lokalu, w świetle przepisów art. 4 ust. 2 i 4 oraz art. 6 ust. 3 u.o.s.m., winna nastąpić poprzez wnoszenie opłat na fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej. Wypełnienie przez właściciela nieruchomości lokalowej obowiązku wnoszenia opłat na ten fundusz stanowi wypełnienie przez tego właściciela obowiązku utrzymania lokalu i nieruchomości wspólnej (w zakresie wynikającym z udziału) w części obejmującej ich utrzymanie w należytym stanie.

Sąd stwierdza, że obowiązujące przepisy prawne nie dają podstaw do żądania od właściciela nieruchomości lokalowej jednoczesnego dokonywania wpłat na fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej i podejmowania działań "w naturze", mających na celu utrzymanie lokalu i części wspólnej w należytym stanie. Jeżeli więc właściciel – działając w ramach zakreślonych wewnętrznymi regulacjami spółdzielczymi – wykona remont, to zwrot kosztów remontu dokonany przez spółdzielnię nie stanowi dla niego przysporzenia majątkowego. Wykonany przez właściciela remont (wymiana okien) nie jest bowiem wypełnieniem jego obowiązków. Stanowi "zastępcze" wypełnienie obowiązków spółdzielni mieszkaniowej, podlegających finansowaniu z funduszu remontowego. W takim zaś przypadku częściowa refundacja kosztów wymiany okien nie jest przysporzeniem majątkowym, lecz zwrotem wydatków poniesionych przez właściciela lokalu, lecz obciążających inny podmiot niż właściciel lokalu. W konsekwencji, kwota refundowanych wydatków poniesionych na wymianę okien nie stanowi dla właściciela nieruchomości lokalowej przychodu z innych źródeł w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.pd.o.f.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 376/09, z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FSK 789/10, z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1010/11, z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1264/11, z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1506/11. W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo podkreślił, że: "Jest także rzeczą oczywistą, że gdyby spółdzielnia mieszkaniowa korzystająca ze środków funduszu remontowego, wypełniając spoczywające na niej obowiązki, sama przeprowadziła wymianę okien, świadczenie to byłoby dla właścicieli lokali także zdarzeniem neutralnym podatkowo".

Odnieść się jeszcze trzeba do argumentów organu, że: 1) wpłaty na fundusz remontowy pochodzące od członków spółdzielni jak i osób niebędących członkami spółdzielni stanowią przychód Spółdzielni, 2) zwracane przez Spółdzielnię kwoty nie powinny być traktowane jako własne środki osób wcześniej dokonujących wpłat na ten fundusz, lecz jako środki własne Spółdzielni. Sąd stwierdza, że tak określony charakter prawny funduszu remontowego spółdzielni mieszkaniowej nie uwzględnia zasad wykładni systemowej. Trzeba bowiem mieć na względzie, iż ustawodawca w art. 4¹ pkt 2 u.o.s.m. nakazał zarządowi spółdzielni prowadzenie odrębnie dla każdej nieruchomości ewidencji wpływów i wydatków funduszu remontowego zgodnie z art. 6 ust. 3, z zastrzeżeniem, że ewidencja wpływów i wydatków funduszu remontowego na poszczególne nieruchomości powinna uwzględniać wszystkie wpływy i wydatki funduszu remontowego tych nieruchomości. W piśmiennictwie podnosi się, że wykonanie opisanego obowiązku służy nie tylko bieżącym celom ewidencyjno-informacyjnym, lecz stanowi podstawę do przekazania stosownej części środków, odłączającej się od spółdzielni, wspólnocie mieszkaniowej (vide: Ewa Bończak – Kucharczyk; Spółdzielnie mieszkaniowe. Komentarz. Wydanie III, LEX 2013). To zaś rodzi dalsze konsekwencje związane z przeznaczeniem przekazanych środków na pokrycie kosztów obciążających poszczególnych właścicieli.

Z powodów wyżej szczegółowo przedstawionych Sąd stwierdza, że stanowisko organu interpretacyjnego zamieszczone w zaskarżonej interpretacji jest nieprawidłowe. Wydając ponownie indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od Ministra Finansów koszty postępowania sądowego w kwocie 457 zł, obejmujące uiszczony wpis w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł i opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami). Sąd pominął, z uwagi na charakter sprawy i ocenianego aktu, orzeczenie o wykonalności zaskarżonej interpretacji (art. 152 ustawy p.p.s.a.).