Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 439/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 3 i 7, art. 23b ust. 3, art. 23d, art. 23f, art. 129 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2014 r.

Nr [...] cofnął F. Spółce z o.o. z siedzibą w W.(dalej również jako spółka, strona skarżąca) rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie A., nr fabryczny [...].

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona skarżąca wnosząc odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w B.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji podkreślając, że w wyniku badania sprawdzającego automatu A., nr fabryczny [...] przeprowadzonego przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. udokumentowanego opinią z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej jako "u.g.h." w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze,

to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze na ww. automacie wynosi:

w grze PIRATES: 10 PLN (100 pkt), grze SEVENS: 10 PLN, grze FULL MOON:

10 PLN (100 pkt), grze CASANOWA 10 PLN (100 pkt), grze BAR SEVENS: 10 PLN (100 pkt), grze FRUITY: 10 PLN (100 pkt), grze BONUS DICES: 10 PLN (100 pkt), grze FUNNY FRUITS: 10 PLN (100 pkt), grze ARRIVA: 10 PLN (100 pkt), grze LITTLE DEVIL: 10 PLN (100 pkt), grze HI-LO: 0,20 PLN (2 pkt); (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona według tabeli wygranych gry PIRATES: 18 000 PLN (500 pkt + 1795 SG), gry SEVENS: 2 000 PLN (500 pkt +

195 SG), gry FULL MOON: 4 000 PLN (500 pkt +395 SG), gry CASANOWA: 20 000 PLN (500 pkt + 1995 SG), gry BAR SEVENS: 10 000 PLN (500 pkt + 995 SG), gry FRUITY: 2 000 PLN (500 pkt + 195 SG), gry BONUS DICES: 300 PLN (500 pkt +

25 SG), gry FUNNY FRUITS: 1 000 PLN (500 pkt + 95 SG), gry ARRIVA:

18 000 PLN (500 pkt + 1795 SG), gry LITTLE DEVIL: 1 000 PLN (500 pkt + 95 SG), gry HI-LO: 0,40 PLN (4 pkt). Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) istnieje możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (liczników - z księgowości elektronicznej) z poziomu opcji serwisowych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej oraz zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania nałożonych plomb jednostki badającej; (-) automat jest wyposażony w moduł GSM z kartą SIM do zdalnego monitoringu automatu. Nie dostarczono dokumentacji określającej wpływ zastosowanego urządzenia na przebieg i rezultat gry. Stwierdzono możliwość modyfikacji stanu liczników elektromechanicznych przy wykorzystaniu osprzętu wchodzącego w skład modułu GSM; (-) istnieje możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płyty główne oraz bez naruszania plomb jednostki badającej); (-) nie spełniono warunku,

o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wygranej niższej od wpłaconej stawki; (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych - istnieje możliwość wykasowania stanu liczników oraz statystyk

z księgowości elektronicznej; (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę główną, obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających; (-) brak umieszczenia na automacie informacji o oznaczeniu zezwolenia, stawce za grę oraz opisu sterowania grą.

Organ odwoławczy wskazał, że nowelizacja przepisów dokonana ustawą

z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), wprowadziła szczególny tryb postępowania dotyczący weryfikacji spełniania warunków określonych w ustawie przez zarejestrowany automat lub urządzenie do gier. Zgodnie z brzmieniem art. 23b znowelizowanej u.g.h., potwierdzeniem spełniania przez automat lub urządzenie do gier warunków ustawowych jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów

i urządzeń do gier przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych

w ustawie. Zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych

i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział

w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

Sporna decyzja została oparta o prawidłową wykładnię (dokonaną

w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, i C-217/11) art. 129 u.g.h.

w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy

nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji. Uwzględniając wskazówki Trybunału Sprawiedliwości organ I instancji uznał, że przepisy polskiej ustawy o grach hazardowych dotyczące zasad kontynuacji działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz nowej legalnej definicji automatów

o niskich wygranych, nie zawierają "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy, a tym samym nie są przepisami technicznymi. Organ II instancji podzielił przedstawioną w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. argumentację dotyczącą charakteru przepisu art. 129 ust. 3 u.g.h. i z wynikającą z uzasadnienia rozstrzygnięcia oceną, iż powołany przepis nie ma charakteru "przepisu technicznego" w rozumieniu dyrektywy.

Od dnia 1 lipca 2013 r., tj. od wejścia w życie zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym

i urzędom celnym (Dz. Urz. MF 2013, poz. 19), istnieje niekwestionowana przez pełnomocnika spółki kompetencja (oparta o przepis § 7 ust. 2 pkt 5 cyt. zarządzenia) Izby Celnej w B. dotycząca realizacji zadań centralnych z zakresu przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Badanie sprawdzające wykonane przez upoważnioną jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., z którego sporządzono opinię nr [...] zostało przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2014 r. Automat będący przedmiotem niniejszego postępowania został przebadany w okresie obowiązywania zarządzenia Ministra Finansów nr 28 w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym, co czyni bezprzedmiotowym zarzut braku kompetencji Izby Celnej w B. w zakresie przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Upoważnienie jednostki badającej do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi akt realizacji uprawnienia Ministra Finansów wynikającego z art. 23 u.g.h. Przepis art. 23f ust. 1 u.g.h. określa warunki jakie musi spełniać podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości wykaz jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Finansów wynika, że Izba Celna w B. w chwili obecnej znajduje się na tym wykazie (znajdowała się również w momencie prowadzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.). Omawiane upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno-prawnej, nie tworzy też na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Udzielenie upoważnienia, jak i wybór jednostki badającej wynikają z samodzielnych uprawnień Ministra Finansów i mieszczą się w zakresie wykonywanych przez ten organ zadań

i jego bieżącej działalności. Natomiast organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest zobligowany na mocy art. 23b u.g.h., w przypadku uzasadnionego podejrzenia,

że zarejestrowany automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie zażądać przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę badającą. Podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Tylko bowiem jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie. Dodatkowo należy podkreślić, iż warunek posiadania akredytacji jest tylko jednym z wielu warunków i dla uzyskania upoważnienia konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych dla jednostek badających w art. 23f ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. stosownie do treści art. 23 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym prowadzenie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń

do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Wobec faktu,

że ustawodawca w art. 23f u.g.h. nie określił rodzaju akredytacji, ale wskazał jedynie na konieczność jej posiadania, to kompetencji do przeprowadzania badania

w żadnym wypadku nie można wywodzić z zakresu akredytacji, ale należy brać pod uwagę łącznie wszystkie warunki określone w ustawie, które musi spełnić podmiot ubiegający się o uzyskanie upoważnienia do przeprowadzania badania automatów

i urządzeń do gier. Gdyby zakres akredytacji, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. miał być adekwatny do prowadzenia badania automatów do gier,

to z pewnością zapis taki znalazłby się w ustawie, a tym samym zbędne byłoby zamieszczanie w ustawie pozostałych warunków. Wymóg posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji stanowi odrębny, samodzielny warunek udzielenia upoważnienia. Z uwagi na powyższe kwestionowanie prawidłowości udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia ze względu na zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. nie znajduje uzasadnienia

w obowiązujących przepisach prawa. Przedmiotowa ustawa nie precyzuje, jaki powinien być zakres akredytacji laboratorium, któremu udzielane jest upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Warunkiem uzyskania przez laboratorium badawcze jakiejkolwiek akredytacji jest zgodność z warunkami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących" udzielanego przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), to jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami tej normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do personelu, stosowanych metod badawczych i wyposażenia. Laboratorium Celne w B. po spełnieniu powyższych wymagań otrzymało certyfikat akredytacji w dniu 29 lipca 2004 r. W związku z tym spełnione zostało wymaganie ustawodawcy odnośnie posiadania akredytacji PCA. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., zgodnie z posiadanym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 501, spełnia wymagania międzynarodowej normy PN-ISO 17025, która w zakresie systemu zarządzania jest zgodna z ISO 9001. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie jest klasycznym pełnomocnictwem, lecz rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym - art. 23 f ust 4 oraz 5 u.g.h., Upoważnienie do badań automatów i urządzeń do gier posiada zatem znamiona decyzji ostatecznej i cofnięcie upoważnienia może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w ustawie o grach hazardowych. Z uwagi na fakt, iż przewidziane ustawowo cofnięcie upoważnienia nie miało miejsca, organ II instancji nie widzi podstawy prawnej do podważania mocy obowiązywania upoważnienia nadanego przez Ministra Finansów jednostce badającej, tj. Izbie Celnej w B. - Wydziałowi Laboratorium Celnego.

Niezasadnym pozostaje wniosek spółki o wdrożenie procedury badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych A.,

nr fabryczny [...], przez jednostkę badającą posiadającą ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

W niniejszym postępowaniu taka procedura została już wdrożona przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. Automat został poddany badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą, zakończonemu opinią z dnia [...] stycznia 2014 r.

o nr [...], na podstawie której Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wydał rozstrzygnięcie.

Strona postępowania nie może decydować o statusie jednostek badających ani o tym, do której jednostki badającej może zostać skierowane żądanie uprawnionego naczelnika urzędu celnego o przeprowadzenie badania sprawdzającego. Co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 188 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) – dalej jako "o.p.", w zw. z art. 23b u.g.h. poprzez nie skierowanie spornego automatu

na badanie sprawdzające do jednostki badającej posiadającej taki status zgodnie

z przepisami obowiązującego prawa za nieuzasadniony.

Odnosząc się do relacji znaczeniowej między sformułowaniami stawka w grze i stawka za udział w grze to zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. gra rozpoczyna się uruchomieniem automatu po uprzednim określeniu stawki poddawanej ryzyku, a kończy w momencie uzyskania rezultatu poddania ryzyku postawionej stawki. Rezultatem gry jest wygrana, która jest zapisywana na liczniku Bank, lub przegrana, która powoduje pomniejszenie stanu licznika Kredyt oraz Bank (w przypadku poddania ryzyku środków zgromadzonych na liczniku Bank)

o postawioną stawkę. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. środki zgromadzone na liczniku Bank, w formie punktów przeliczalnych na pieniądze, mogą być wypłacone przez grającego w każdej chwili lub postawione w kolejnej grze. Środki zgromadzone na liczniku Bank oraz liczniku Kredyt należą do grającego,

w tym, iż z licznika Kredyt grający może postawić stawkę w maksymalnej wysokości zgodnej z ustawą, przy równoczesnej możliwości postawienia stawki z licznika Bank (na którym środki pochodzą z wygranych), maksymalnie może ona osiągnąć wysokość przeliczeniową 10 PLN, co w znaczny sposób przewyższa ustawowo dopuszczalną granicę. Jednocześnie automat zapewnia możliwość szybkiego transferu środków z licznika Kredyt na licznik Bank przy użyciu gry HI-LO, zapewniającej zminimalizowanie prawie do zera ryzyka przegranej. Takie działanie automatu ma za zadanie sprawić wrażenie pozornej poprawności prowadzonego procederu.

Powoływana przez spółkę opinia techniczna Wyższej Szkoły Informatyki

i Umiejętności w Ł. została wydana wbrew przepisom rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji

i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., poz. 312), minister właściwy do spraw finansów publicznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Nr [...] cofnął tej jednostce badającej upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku F. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 23f ust. 6 w zw. art 23b ust. 3 i art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 5

pkt 1, jak również w zw. z art. 129 ust. 3 i art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. oraz w zw.

z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności i art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 oraz art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego - przez błędną wykładnię

(w tym przez zaniechanie dokonania wykładni systemowej) polegającą na przyjęciu, że z samego faktu udzielenia Izbie Celnej w B. upoważnienia przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier oraz z faktu figurowania takiego podmiotu w charakterze jednostki badającej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynika uzyskanie przez taki podmiot statusu jednostki badającej, podczas gdy wiadomość publikowana w Internecie nie jest ani źródłem prawa ani źródłem uprawnień kogokolwiek, sam fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej i możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań sprawdzających, gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, a w ślad za tym do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest zarówno udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów jak i posiadanie przez dany podmiot właściwej akredytacji (adekwatnej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier), ponadto upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa,

- art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r w sprawie nadania statutów izbom celnym

i urzędom celnym i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r w sprawie nadania statutów izbom celnym

i urzędom celnym oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego

i art. 7 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, pomimo

iż w dniu 27 listopada 2012 r. (data udzielenia upoważnienia Izbie Celnej

w B. przez Ministra Finansów) przepisy prawa nie zezwalały Izbie Celnej

w B. co do zasady na prowadzenie badań technicznych automatów

i urządzeń do gier,

- art. 129 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h. i w związku z art. 22 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest wyłącznie opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz wszelkie wartości podlegające ryzyku podczas rozpoczęcia gry i w jej trakcie, co prowadzi do wniosków ewidentnie sprzecznych z wykładnią gramatyczną

i systemową cyt. przepisów oraz narusza zakaz dokonywania wykładni per non est,

a nadto dokonywanie wykładni przepisu ograniczającego swobodę działalności gospodarczej w oparciu o kryteria pozajęzykowe jest niedopuszczalne z perspektywy art. 22 Konstytucji RP, gdyż tego rodzaju ograniczeń nie wolno domniemywać ani dorozumiewać.

Dodatkowo strona skarżąca zarzuciła skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postepowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 187 § 1 i art. 122 oraz art. 188 o.p., polegające na oparciu przez organ zaskarżonej decyzji na opinii Izby Celnej w B. nie mającej potwierdzonych akredytacją fachowych/specjalnych wiadomości z zakresu problematyki urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier (w tym o niskich wygranych) i równoległym nie poddaniu spornego automatu o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu przez podmiot posiadający rzeczywisty status jednostki badającej, tj. przez podmiot posiadający akredytację w zakresie zbieżnym z tematyką badań technicznych automatów

i urządzeń do gier,

- art. 120 o.p., co polegało na wyrażeniu przez organ II instancji stanowiska, że skoro Minister Finansów udzielił upoważnienia Izbie Celnej w B. w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, pomimo iż Izba ta nigdy nie posiadała certyfikatu akredytacji w zakresie adekwatnym do tematyki badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier (w tym o niskich wygranych), to inne organy administracji publicznej są zwolnione od działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, podczas gdy zgodnie z art. 120 o.p. przepisów prawa, a brak uwzględnienia prawa przez jeden z organów (Ministra Finansów) nie ma wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia innego organu,

- art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. przez wyrażenie w decyzji dowolnego stanowiska, że w przebadanym automacie jest naruszone kryterium "jednorazowej wygranej" w sytuacji, gdy z opinii Izby Celnej w B. podającej się za jednostkę badającą, odnośnie opisu rozgrywanych super gier

(SG) - z których istnieniem opinia wiąże przekroczenie pułapu jednorazowej wygranej - wynika, że każda pojedyncza super gra kosztuje i łączy się z pobraniem opłaty

z licznika kredyt, nadto każda pojedyncza gra jest losowaniem z niepewnym wynikiem każdego z tych losowań (w tym możliwością przegranej), a zatem przy niezdefiniowaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak organ rozumie ustawowe pojęcie "jednorazowej wygranej", decyzja ta nie wyjaśnia podstawy prawnej i jest

w tym względzie nieczytelna dla adresata, gdyż nie wiadomo, czy organ posługując się nieujawnioną w decyzji wykładnią pozajęzykową, za jednorazową wygraną uznaje sumę szeregu jednorazowych wygranych osiągniętych w szeregu odpłatnych gier z niewiadomym z góry wynikiem każdej z tych gier (tzw. wygraną daną wiele razy z wielu odpłatnych gier), czy też ustalenie faktyczne, iż doszło do naruszenia kryterium jednorazowej wygranej jest wynikiem niedbałego rozważenia materiału dowodowego i przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe

w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 27/15 Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier A., nr fabryczny [...].

Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia

[...] marca 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych.

W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier

na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych

w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach

o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).

Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest,

że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.

W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów

do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia

14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.

Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier

(art. 23a ust. 3 u.g.h.).

Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów

do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. (upoważnienie

nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), stwierdzono m.in.,

iż automat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę.

Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie wynosi 10 zł, zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi od 300 zł do 20 000 zł, co w konsekwencji dało podstawę

do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych.

Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) istnieje możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (liczników - z księgowości elektronicznej) z poziomu opcji serwisowych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej oraz zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania nałożonych plomb jednostki badającej; (-) automat jest wyposażony w moduł GSM z kartą SIM do zdalnego monitoringu automatu. Nie dostarczono dokumentacji określającej wpływ zastosowanego urządzenia na przebieg i rezultat gry. Stwierdzono możliwość modyfikacji stanu liczników elektromechanicznych przy wykorzystaniu osprzętu wchodzącego w skład modułu GSM; (-) istnieje możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płyty główne oraz bez naruszania plomb jednostki badającej); (-) nie spełniono warunku,

o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wygranej niższej od wpłaconej stawki; (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych - istnieje możliwość wykasowania stanu liczników oraz statystyk

z księgowości elektronicznej; (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę główną, obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających; (-) brak umieszczenia na automacie informacji o oznaczeniu zezwolenia, stawce za grę oraz opisu sterowania grą (warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r.

w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312), stosownie do art. 23d u.g.h.).

Powyższe potwierdza treść opinii z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 790/12 oraz z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1075/12; powoływane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących tego, że Izba Celna

w B. nigdy nie uzyskała statusu jednostki badającej z uwagi na brak uzyskania akredytacji potwierdzającej kompetencje fachowe do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych wymaganej w przepisach ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza,

na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni

od dnia otrzymania zlecenia. Stosownie do art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia

do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy

do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agreement). Skoro organem uprawnionym do udzielenia upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gier jest minister właściwy

do spraw finansów publicznych, który sprawdza spełnienie warunków do wydania tego upoważnienia, to należy uznać, że przedmiotowe postępowanie w zakresie cofnięcia rejestracji automatu nie jest właściwe do oceny prawidłowości udzielonej akredytacji. Jak zasadnie stwierdził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia

19 listopada 2013 r., sygn. II SA/Bk 719/13, jeśli ze sprawy wynika, że jednostka badająca posiadała w dacie przeprowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień

do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych. Niewątpliwie zaś

w rozpatrywanej sprawie kwestionowaną opinię wydała jednostka badająca posiadająca w dacie przeprowadzenia badania stosowne upoważnienie. Należy też dodać, że z przepisów u.g.h. nie wynika obowiązek przedstawienia akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań urządzeń do gier.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w toku postępowania w zakresie cofnięcia rejestracji automatu strona postępowania jest uprawniona do kwestionowania wyników badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Zarzutów w tej materii strona skarżąca nie przedstawiła w skardze, a i Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie uzyskanego przez organ celny dowodu

z badania sprawdzającego automatu.

W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie

ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające

na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach

o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2014 r, sygn. akt II SA/Bk 349/13).

Należy też podkreślić, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogą być uznane za techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiają warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier

na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia

2013 r. w sprawie II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast

do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.

Przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry

na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość

15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało,

by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie

na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem

na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r.,

sygn. akt II GSK 2448/13).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych

w skardze art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L.1998.204.37 ze zm.).

Skład orzekający nie podziela też prezentowanej przez stronę skarżącą interpretacji pojęć zawartych w ustawowej definicji gry na automatach o niskich wygranych, co zresztą wyrażone zostało w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 349/13, a także z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 756/13. Sprzeczna jest bowiem ona z systemową i funkcjonalną wykładnią przepisu art. 18 ust. 1 u.g.h. (" Wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki.") i przywoływanego art. 129 ust. 3 u.g.h.

W kwestii interpretacji ustawowej definicji gry na automacie dla gier o niskich wygranych Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt

II SA/Ol 894/11. Ustawodawca zróżnicował gry na automatach o niskich wygranych od gier na automatach urządzanych w kasynach lub salonach gier, co do możliwości lokalizacji punktów gier, wysokości zabezpieczenia finansowego wnoszonego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie oraz różnic w opodatkowaniu tych dwóch różnych sposobów gier na automatach. Wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwalają na zacieranie różnic w wysokości wygranych i stawek za udział

w jednej grze w odniesieniu do gry na automatach o niskich wygranych

i na automatach bez ustawowego ograniczenia wygranej. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzi do przyjęcia wyższej niż ustawowa stawki za udział w jednej grze i w konsekwencji do wyższej niż ustawowa maksymalnej wygranej. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać

z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze

na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany w kasynie a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie

do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie.

Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki

za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.

Odnosząc się do pojęcia "super gry" należy w pełni zgodzić się z argumentami organu, który zasadnie wskazuje, że w tabelach wygranych nie występuje taka gra. Zgodnie bowiem z tabelą badań automat umożliwia przeprowadzenie 11 gier,

z których żadna nie jest "super grą". "Super gra" jest możliwa do przeprowadzenia wyłącznie jako element jednej z 10 gier możliwych do rozegrania na automacie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.