Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 527/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 136 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 146 par. 1 i par. 2, art. 148 par. 1, art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi D. J., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększonej o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 151 § 2 oraz w zw. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. D. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nr [...], dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B.:

1) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości;

2) stwierdziło, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B., wydana na wniosek A sp. z o.o. w B., została wydana z naruszeniem prawa.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy tytułem wstępu wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy w dniu 4 maja 2011 r. Burmistrz Gminy i Miasta B. - na wniosek A sp. z o.o. w B. - wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B.. Od ww. decyzji nie zostało wniesione odwołanie i wobec tego decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 3 sierpnia 2012 r. P. D. zwrócił się do Burmistrza Gminy i Miasta B. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji środowiskowej dla zakładu produkcji pelletu zarzucając, że nie został powiadomiony o jej wydaniu i nie brał udziału w postępowaniu, mimo że jest bezpośrednim sąsiadem inwestycji, która oddziałuje na jego nieruchomość, jest bardzo uciążliwa i zakłóca spokój i porządek publiczny.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Burmistrz Gminy i Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...], odmówił uchylenia ww. decyzji argumentując, że P. D. nie można uznać za stronę postępowania bowiem jego nieruchomość nie jest położona w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania P. D., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] r" znak: [...].

Następnie organ wskazał, iż wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Łd 17/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi P. D., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., znak: [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] r., znak: [...]. Sąd zwrócił uwagę, że skoro z § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 r. nr 213, poz. 1397) wynika, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko to należy przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego), biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji. Ponadto w postępowaniu przed organami administracji zabrakło dogłębnej analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących immisji, tj. pylenia i wibracji, zaś wnioski dotyczące ewentualnego braku uciążliwości związanych z hałasem uznać należy za nienależycie uzasadnione. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy obu instancji odmówiły skarżącemu przymiotu strony z naruszeniem art. 28 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło kasację od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2015 r., sygn. II OSK 1941/13, oddalił skargę kasacyjną, co skutkowało uprawomocnieniem z tą datą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Burmistrz Gminy i Miasta B. ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nr [...], dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

P. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że przedsięwzięcie oddziałuje na jego grunty rolne i zabudowania oraz stwarza zagrożenie

dla zdrowia i życia przez nadmierne pylenie, hałas i wibracje. Nadmierny hałas w mieszkaniu został stwierdzony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. Ponadto przedsięwzięcie stwarza zagrożenie wystąpienia awarii pożarowej, które już miały kilkakrotnie miejsce (ostatnio w dniu 14 kwietnia 2016 r.). Skarżący zarzucił też, że inwestycja narusza jego prawo do wypoczynku, spokoju, nietykalności mieszkania oraz korzystania z nieruchomości. Realizowana inwestycja wpływa negatywnie na krajobraz zaś składniki, z których wytwarzany jest pellet przenikają poza teren firmy zatruwając i zanieczyszczając uprawy rolne na działkach skarżącego.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 145 § 1 k.p.a. i wyjaśnił, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie,jeżeli m.in. :

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie z art. 147 k.p.a. postępowanie wznawia się z urzędu bądź na żądanie strony, zaś z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. tylko na żądanie strony.

Wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej pod stawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), przy czym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).

W dalszej kolejności organ wskazał, iż w myśl art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Wyjątek od tej reguły ustanowiony jest w art. 150 § 2 k.p.a., jeżeli bowiem przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, to o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z art. 150 § 3 k.p.a. wyjątek ten nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego -samorządowe kolegium odwoławcze.

Wznowienie postępowania następuje w drodze niezaskarżalnego postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.) i postanowienie to stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 149 § 3 w zw. z art. 149 § 4 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze zaskarżalnego postanowienia.

Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. w wyniku przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. (od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat albo pięć lat - w przypadkach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, bądź też w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Organ II instancji wyjaśnił, iż z przedstawionych wyżej uregulowań wynika, iż postępowanie wznowieniowe dzieli się na dwa etapy. Na etapie wstępnym organ administracji publicznej bada wniosek o wznowienie postępowania od strony formalnej, tj. sprawdza, czy pochodzi on od strony postępowania (za wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wówczas oceny w tym przedmiocie dokonuje się w ramach postępowania wznowionego), czy wskazano w nim przesłankę (bądź przesłanki) wznowienia wymienione w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a., jak również sprawdza, czy wniosek został złożony w terminie. Pozytywny wynik kontroli tych warunków musi skutkować wznowieniem postępowania, które wówczas przechodzi na etap właściwego postępowania, gdzie ma miejsce badanie przyczyn wznowienia oraz ewentualnie rozstrzygnięcie istoty sprawy, zaś wynik negatywny skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie i do wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowieniem postanowieniem wydanym przez Burmistrza Gminy i Miasta B. w dniu [...] znak: [...], którego to postanowienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Łd 17/13, nie wyeliminował z obrotu prawnego (uchylono decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B.). Z tego względu zbędne było wydawanie kolejnego postanowienia w tym samym przedmiocie w dniu [...] r., znak: [...], podobnie jak zbędnym było wydawanie w dniu [...] r. postanowienia, znak: [...], w przedmiocie uznania P. D. za stronę postępowania. To ostatnie postanowienie jest pozbawione podstawy prawnej w przepisach k.p.a., a ponadto, i do w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena przymiotu strony następuje w decyzji kończącej postępowanie wydawanej na podstawie odpowiedniego przepisu art. 151 k.p.a., a nie w odrębnym postanowieniu "o uznaniu za stronę postępowania".

Uwzględniając ocenę prawną oraz wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2013 r., którą to oceną oraz wskazaniami organy administracji orzekające w niniejszej sprawie są związane, a także uwzględniając dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych wypracowany na gruncie rozpoznawania spraw dotyczących uwarunkowań środowiskowych, należy stwierdzić, że niewątpliwie skarżący powinien brać udział w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jako strona postępowania. Planowane do realizacji przedsięwzięcie w postaci produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B. niewątpliwie będzie oddziaływać na nieruchomości stanowiące własność skarżącego np. w postaci hałasu. Nawet jeżeli z wyliczeń przedstawionych przez przedsiębiorcę wynika, że normy określające dopuszczalne poziomy hałasu nie zostaną przekroczone, nie oznacza to, że oddziaływanie akustyczne - nawet na poziomach zgodnych z przepisami prawa - nie występuje poza terenem, do którego przedsiębiorca posiada tytuł prawny. Interes prawny do udziału w postępowaniu środowiskowym będzie miał każdy właściciel nie ruchomości, na które rozciągają się oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia, nawet jeżeli te oddziaływania mieszczą się w określonych przepisami prawa normach. Nie budzi wątpliwości, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji jako strona, decyzja ta nie została mu także doręczona, a o jej wydaniu dowiedział się w sierpniu 2012 r. Przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zatem w oczywisty sposób spełniona.

Stwierdzenie, że osoba domagająca się wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej i bez własnej winy nie brała w tym postępowaniu udziału, nie może prowadzić do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, lecz do wydania decyzji o uchyleniu decyzji ostatecznej i rozstrzygnięciu co do istoty sprawy, bądź do wydania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, co mogłoby mieć miejsce w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 146 k.p.a., czyli gdyby nastąpiło przedawnienie, bądź, gdyby należało wydać jedynie decyzję o treści tożsamej z kwestionowaną decyzją ostateczną. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji sprowadza się do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, zatem w realiach rozpatrywanej sprawy należy uznać je za wadliwe, a w konsekwencji należy uchylić zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji powinien, po zapewnieniu skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, dokonać ponownej merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy i stwierdzić, czy mogłaby zapaść decyzja tożsama w treści z decyzją wydaną w dniu [...r., w której, co należy przypomnieć, Burmistrz Gminy i Miasta B. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia - planowanego przez A sp. z o.o. w B. - polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7, położonej w B., czy też należałoby podjąć decyzję o innej treści. W zależności od wyników tej oceny organ winien następnie wydać decyzję - albo przewidzianą w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy) albo przewidzianą w art. 151 § 2 k.p.a. (stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa gdyby mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej). W zaskarżonej decyzji - mimo że organ pierwszej instancji ustosunkowuje się do zastrzeżeń skarżącego związanych z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia - takiej oceny i sformułowanych na jej podstawie wniosków nie ma. Swoich wyjaśnień organ w zasadzie nie odnosi do własnej decyzji ostatecznej, a przecież temu służy postępowanie wznowieniowe, jego istotą jest usunięcie wadliwości proceduralnych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W tej sytuacji należałoby uznać, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności niezbędnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Rozstrzygnięcie kasacyjne nie może jednak zapaść, a to z tego względu, że upłynął już termin, w którym możliwe jest merytoryczne ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy w trybie wznowieniowym.

Jak wynika z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W rozpatrywanej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem przedawnienie orzekania nastąpiło z upływem pięciu lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, której ma dotyczyć wznowienie. Upływ tego terminu stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym i jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, mimo że został zamieszczony w akcie prawnym procesowym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. II GSK 17080/12, publ. LEX nr 1765804). Kwestionowana decyzja Burmistrza Gminy i Miasta B. o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana w dniu 4 maja 2011 r., a ostatnie jej doręczenie osobie uznanej za stronę postępowania nastąpiło w dniu 12 maja 2011 r. Wobec powyższego przedawnienie, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., nastąpiło z upływem dnia 12 maja 2016 r. Po tej dacie nie ma już możliwości uchylenia decyzji z dnia [...] r. Oran pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu [...] r., a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia, jednakże biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa (np. wniesienie odwołania od decyzji), a organ odwoławczy jest zobligowany uwzględnić jego upływ - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Orzekając w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. było zatem obowiązane uwzględnić upływ terminu przedawnienia, który nastąpił z upływem dnia 12 maja 2016 r. i orzec jak w sentencji.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożył P. D., wnosząc o jej uchylenie. W skardze podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu, dodatkowo zarzucając zaskarżonej decyzji, iż:

1) wydana została z naruszeniem prawa;

2) przez wydanie decyzji skarżącemu, jako stronie, została wyrządzona szkoda;

3) upływ czasu nie może być podstawą do utrzymania wadliwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – t.j.Dz.U.2017.1369 ze zm.), dalej powoływanej również jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Kontroli legalności w sprawie poddano rozstrzygnięcie wydane w oparciu o przepis art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Na wstępie podnieść należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja zapadła była dotknięta kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego.

Przepisy art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. enumeratywnie wskazują przyczyny, które obligują do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jedną z przyczyn nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy. Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z tej przyczyny wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej przez organ decyzji.

Zgodnie z uregulowaniami przyjętymi w k.p.a. postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Najpierw organ bada czy wznowienie jest dopuszczalne, a więc bada legitymację osoby składającej wniosek - czy jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wniosek ten dotyczy decyzji ostatecznej oraz czy wniosek o wznowienie został wniesiony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W drugim etapie postępowania organ administracji rozstrzyga sprawę o wznowienie, co do istoty. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. oraz w art. 145a k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 1999 r. sygn. akt I SA/Wa 1956/98, Lex nr 48560 wyraził pogląd, zgodnie z którym organ administracyjny rozpatrujący sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy zaistniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy, co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 k.p.a. Artykuł ten zawiera dwie przesłanki negatywnie (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, uchylenie decyzji ostatecznej w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co wynika wprost z normy zawartej w art. 136 § 1 k.p.a.

Uregulowanie objęta tą regulacją nie precyzuje adresata tego doręczenia, jednak przyjąć należy, iż w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie, to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni, wymieniony w tej regulacji, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2009r., sygn. akt I OSK 433/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt administracyjnych ostatnie doręczenie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] r. zostało dokonane w dniu 12 maja 2011 r., a zatem okres pięciu lat, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., upłynął w dniu 12 maja 2016 r. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji prawidłowo przyjął, ż z dniem 12 maja 2016 r. ustała możliwość uchylenia powyższej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta B. w postępowaniu wznowieniowym, w szczególności do strony pominiętej w postępowaniu głównym, skoro wznowienie nastąpiło w oparciu o podstawę z art. 145 § 4 k.p.a.

Dodatkowo w orzecznictwie podnosi się, że prowadzenie postępowania po upływie okresu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ czasu, oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie.

Ponadto podkreślić należy, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie przerywa biegu terminu pięcioletniego okresu przedawnienia, bowiem żaden przepis k.p.a. nie stanowi o instytucji przerwania biegu okresu przedawnienia (vide: wyrok NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1444/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ trafnie scharakteryzował skutki upływu terminu 5 lat od doręczenia decyzji jako bezwarunkowe, czyli odnoszące się też do decyzji wadliwej prawnie, zaś jego biegu nie przerywa lub zawiesza jakiekolwiek zdarzenie (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2014r., sygn. akt II SA/Wr 640/14, LEX nr 1652628). Stąd też rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, organ którego działanie zaskarżono, wobec stwierdzenia upływu 5-letniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a., zobligowany był do uchylenia decyzji organu I instancji, wydanej w trybie wznowieniowym i stwierdzenia wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).

Oznacza to, że decyzja dotychczasowa, pomimo jej wydania z pominięciem udziału skarżącego, nadal pozostaje w obrocie prawnym,.

Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę Na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

A.B.