Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1202/00
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2000-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Drogi publiczne
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 5 ust. 2, art. 34 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Teza: 1. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być wzniesiony obiekt budowlany jest stroną postępowania administracyjnego tylko w takim zakresie, w jakim budowa ta może niekorzystnie oddziaływać na jego uzasadnione interesy.

2. W myśl art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ organ administracji stosownie do potrzeb może wymagać aby projekt budowlany, stanowiący podstawę do wydania pozwolenia na budowę zawierał oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o warunkach przyłączenia obiektu w. w. do dróg lądowych. Określenie tych warunków przez zarząd drogi, nie jest jednak podstawą żądania o dopuszczenie takiej jednostki do udziału w danym postępowaniu jako strony.

TEZY

1. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być wzniesiony obiekt budowlany jest stroną postępowania administracyjnego tylko w takim zakresie, w jakim budowa ta może niekorzystnie oddziaływać na jego uzasadnione interesy.

2. W myśl art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ organ administracji stosownie do potrzeb może wymagać aby projekt budowlany, stanowiący podstawę do wydania pozwolenia na budowę zawierał oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o warunkach przyłączenia obiektu w. w. do dróg lądowych. Określenie tych warunków przez zarząd drogi, nie jest jednak podstawą żądania o dopuszczenie takiej jednostki do udziału w danym postępowaniu jako strony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "I." W K. na decyzję Wojewody M. z dnia 19 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 kwietnia 2000 r (...) Wojewoda M., po rozpatrzeniu odwołania Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "Inwestycja" w K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (...) z dnia 6 marca 2000 r (...) którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. (...) z dnia 5 maja 1999 r (...) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę usługowo-mieszkaniowych budynków nr 1 i 2 wraz z infrastrukturą techniczną, drogami i zielenią na działce nr 199 obr. 22 Ś. przy ul. Ł.-N. w K.

Powołując jako podstawę prawną art. 149 par. 3 w zw. z art. 145 par. 1 Kpa a organ II instancji ponadto art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w uzasadnieniu przyjęto, że Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wyżej wymienioną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej "G." albowiem w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji nie była stroną. Była nią natomiast Gmina K. jako właściciel działki nr 300/3 stanowiącej ul. N.

Spółdzielnia "Inwestycja" domagała się zaś uznania za stronę z uwagi na zawartą w dniu 17 sierpnia 1997 r pomiędzy nią a Gminą Miasta K. umowę w sprawie realizacji zadania pod nazwą ul. Ł. w ramach tzw. inicjatywy społecznej wykonania dróg i chodników z zaznaczeniem, iż zarządcą będzie Spółdzielnia. Brak jakiegokolwiek wpisu w odnośnych dokumentach /kw, rejestr gruntów/ zarządu czy użytkowania wieczystego działki nr 300/ 3 jak również brak określenia przedmiotu i zakresu zarządu oznacza brak legitymacji wnioskodawcy do występowania w sprawie dotyczącej zabudowy terenu sąsiadującego z działką nr 300/3 w charakterze strony. Spółdzielnia "Inwestycja" nie ma bowiem w tym przypadku żadnego interesu prawnego którego dotyczyłoby postępowanie zakończone decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na zabudowę działki nr 199 obr. 22 K.-Ś.

Stąd też przyjąć należało brak przesłanek z art. 145 par. 1 Kpa do wznowienia postępowania i dlatego sprawę zakończono odmową wznowienia postępowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" zarzuciła wydanym decyzjom naruszenie prawa z powodu odmowy wznowienia postępowania mimo, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną dla Spółdzielni Mieszkaniowej "G." tj. z powodu naruszenia art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Podobnie jak wcześniej w toku postępowania odwołała się do postanowień umowy zawartej z Gminą Miasta K. a zwłaszcza jej par. 11 i par. 12 w których zapisano, że właścicielem obiektu /ul. Ł. - drogi, chodniki/ będzie Gmina Miasta K. a zarządcą będzie Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja". Obiekt ten po wybudowaniu w roku 1997 otrzymał nazwę ul. mjr. Ryszarda N. i od tego momentu zarządza nim Spółdzielnia ponosząc związane z zarządem koszty. Z ul. N. związane są także trzy inne obiekty wykonane we współpracy z Gminą w ramach lokalnych inicjatyw inwestycyjnych a mianowicie: kanalizacja sanitarna i opadowa biegnące w tej ulicy oraz oświetlenie ulicy.

Z tego też tytułu wywodzi skarżąca swój interes prawny i przymiot strony postępowaniu którego wznowienia się domaga.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. podtrzymał wcześniejsze stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Dodał, że o ty m czy w danej sprawie określony podmiot jest strona postępowania administracyjnego decyduje konkretny przepis prawa materialnego. Gmina Miasta K. jako właściciel nieruchomości graniczącej z nieruchomością inwestora legitymuje się interesem prawnym i jako strona postępowania brała w nim czynny udział. Skarżąca Spółdzielnia nie jest natomiast zarządcą drogi w takim zakresie, który legitymowałby ją do udziału w postępowaniu w takim samym charakterze. Zarząd ustanowiony w drodze umowy cywilnoprawnej, o którym mowa wyżej wywiera wyłącznie skutki pomiędzy stronami tej umowy, i uzasadniać może jedynie istnienie po stronie Spółdzielni "Inwestycja" interesu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Jak wynika w akt działka nr 199 graniczy między innymi ul. N., stanowiącą drogę nr dz. 300/3.

Decyzja którą chce podważyć Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" w trybie wznowienia postępowania wydana została dnia 5 października 1999 r a nie jak z oczywistą omyłką podano w decyzjach zaskarżonych do Sądu - w dniu 15 października 1999 r. Jest to jednak uchybienie natury formalno-prawnej, które nie miało wpływu na wynik sprawy i powinno zostać sprostowane z urzędu w drodze postanowienia przewidzianego art. 113 par. 1 Kpa. Stąd też rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania należało uznać za zgodne z prawem.

Sama bowiem Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." nie zaprzecza nawet, że właścicielem powstałej w wyniku podziału działek drogi stanowiącej ul. N. /nr działki 300/3/ jest Gmina Miasta K. Do drogi tej przylega działka nr 199 której zabudowy dotyczy decyzja z dnia 5 maja 1999 r. Z treści umowy, zawartej 17 sierpnia 1997 r pomiędzy Gminą Miasta K. a Budowlaną Spółdzielnią Mieszkaniową "I." wynika, że strony tej umowy podjęły się wspólnej realizacji zadania w trybie lokalnych inicjatyw inwestycyjnych obejmującego budowę 6120 m/2/ dróg, chodników i że partycypować miały w kosztach tego przedsięwzięcia: Gmina w 70 procent a Spółdzielnia w 30 procent. Były zatem inwestorami.

W par. 11 postanowiono, że Gmina Miasta K. będzie właścicielem obiektu a Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." zarządcą obiektu.

Do spraw nieuregulowanych umową postanowiono stosować przepisy Kc.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2000 r 13327/00 Sąd Rejonowy dla K.-P. Wydział Ksiąg Wieczystych odmówił wpisu na wniosek Spółdzielni - zarządu przedmiotowej drogi stwierdzając, że ustawa z dnia 6 sierpnia 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, a w szczególności art. 16 ani żaden z przepisów szczególnych nie przewidują możliwości ujawnienia w księdze wieczystej tego rodzaju zarządu.

Skarżąca Spółdzielnia domagała się uznania postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek innego podmiotu wyłącznie z tego powodu, że jest zarządcą drogi przyległej do terenu inwestora.

Zagadnienia związane z administracją drogową, włącznie z określeniem zarządców dróg i zakresem zarządu reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./.

Rzeczą stron umowy będzie zatem wyjaśnienie wszystkich ewentualnych wątpliwości w tej mierze.

W świetle prawa budowlanego, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 stronami w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę są przede wszystkim osoby trzecie, których interesy objęte zostały ochroną w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej, oraz ochroną przed: pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłóceniami elektrycznymi, promieniowaniem, przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.

Jedynie taka też osoba trzecia, jako strona zainteresowana zamierzeniem budowlanym powinna być traktowana jako strona w postępowaniu administracyjnym.

Tymczasem skarżąca Spółdzielnia, jak już wcześniej wykazano, na żaden z interesów prawnych chronionych omawianym przepisem i innymi prawa budowlanego nawet nie powoływała się. Uprawnienie do podnoszenia ewentualnych zastrzeżeń w tej mierze służyło poza tym właścicielowi działki stanowiącej drogę, a więc Gminie która w postępowaniu rzeczywiście udział brała i która umową z dnia 17 sierpnia 1997 r nie przekazała działki nr 300/3 we władanie Spółdzielni jakim jest np. trwały zarząd ustanawiany w trybie rozdziału 5 działu II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami czy odpowiadających mu przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W świetle utrwalonego już i jednolitego orzecznictwa Sądu nawet sam właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być wzniesiony obiekt budowlany jest stroną postępowania administracyjnego tylko w takim zakresie, w jakim budowa ta może niekorzystnie oddziaływać na jego uzasadnione interesy.

/Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 1987 r. IV SA 1017/86 - Kpa oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o. rok 1998 praca zespołowa pod redakcją Romana Hausera - art. 135 teza 43/.

W myśl art. 34 ust. 3 pkt 3 prawa budowlanego organ administracji stosownie do potrzeb może wymagać aby projekt budowlany, stanowiący podstawę do wydania pozwolenia na budowę zawierał oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o warunkach przyłączenia obiektu w. w. do dróg lądowych.

Określenie tych warunków przez zarząd drogi, nie jest jednak podstawą żądania dopuszczenia takiej jednostki do udziału w danym postępowaniu jako strony.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy orzec należało jak w sentencji w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.