Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 768/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia WSA - Alicja Palus /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wybudowaniem altany oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną po wcześniejszym dwukrotnym uchyleniu przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu pierwszej instancji z jednoczesnym każdorazowym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. stosując przepis art. 105 §1 w związku z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 241, poz. 1623) orzekł o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wybudowaniem altany na nieruchomości przy ul. M. [...] we W.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podał m.in., że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w wyniku skierowanego przez F. M. w dniu [...] r. podania, zawierającego informację, że na nieruchomości przy ul. M. [...] we W. wybudowane zostały niezgodnie z przepisami altanka ogrodowa oraz szopa, ustawiona na murowanym fundamencie, której dotyczą czynności procesowe prowadzone przez organ nadzoru budowlanego.

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że w dniu 11 lutego 2008 r. na opisanej powyżej nieruchomości przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono istnienie w północno-zachodnim narożniku posesji altany zakotwiczonej w gruncie z dachem krytym gontem papowym, usytuowaną na wybrukowanym podłożu w odległości 90 cm od ogrodzenia rozgraniczającego przedmiotową posesję z posesją przy ul. M. [...].

Powierzchnia zabudowy tego obiektu nie przekracza 25 m2.

Te ustalenia potwierdzone zostały w toku ponownie przeprowadzonych w dniu 22 sierpnia 2008 r. oględzin nieruchomości. Dalsze czynności dowodowe prowadzone przez organ pierwszej instancji pozwoliły też stwierdzić, że inwestorzy – A. i M. Ł. nabyli nieruchomość położoną przy ul. M. [...] we W. w dniu [...] r., zatem do zrealizowanej przez nich altany zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

Z tych względów pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wystąpił do organu administracji architektoniczno - budowlanej o udzielenie informacji dotyczących obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego dla przedmiotowej działki o podanie informacji dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla altany ogrodowej oraz budynku gospodarczego.

W odpowiedzi z dnia 7 stycznia 2009 r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. poinformował organ prowadzący postępowanie o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym położona jest działka przy ul. M. [...] we W. W piśmie tym poinformowano jednocześnie, że w aktach archiwalnych i zapisie komputerowym prowadzonym w Wydziale Architektury i Budownictwa brak jest dokumentów dotyczących decyzji o warunkach zabudowy, pozwoleń oraz zgłoszeń dotyczących zamiaru budowy budynku gospodarczego oraz altany ogrodowej.

W tych okolicznościach organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] r. nakazał A. i M. Ł. rozbiórkę altany ogrodowej przy ul. M. [...] we W.

Decyzja ta zaskarżona została w toku instancyjnym przez A. i M.Ł. W wyniku rozpatrzenia odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r., uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując m.in. na konieczność umożliwienia inwestorowi legalizacji samowoli budowlanej poprzez umożliwienie stronie uzyskania w toku postępowania decyzji o warunkach zabudowy.

Z tych względów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia określonych dokumentów terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Postanowienie to zostało zaskarżone do organu wyższego stopnia, który postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Następnie pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. inwestorzy poinformowali organ pierwszej instancji o zamiarze rozbiórki dwóch obiektów, wobec których toczą się postępowania. Wniesiono również o przeprowadzenie kontroli na powyższą okoliczność. Ponadto wraz z pismem z dnia [...] r. A. i M. Ł. przesłali kopię zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r. o przyjęciu przez Prezydenta W. (Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W.) bez sprzeciwu zamiaru ustawienia na gruncie dwóch altanek ogrodowych przy ul. M.[...].

Z uwagi na upływ terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., nakazał A. i M. Ł. rozbiórkę samowolnie wykonanej altany ogrodowej na nieruchomości przy ul. M. [...] we W.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. i M. Ł., którzy złożyli odwołanie. DWINB po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r., którą uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując iż nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii niniejszego postępowania m.in. zignorowano pismo inwestorów, w którym poinformowali o zamiarze rozbiórki dwóch obiektów oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...]r. o przyjęciu przez Prezydenta W. bez sprzeciwu zamiaru ustawienia na gruncie dwóch altanek ogrodowych przy ul. M. [...] .

Następnie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że rozpoznając ponownie sprawę w dniu [...] r. przeprowadził oględziny, podczas których stwierdzono, iż na nieruchomości przy ul. M. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, a od strony wejścia na teren posesji, przy granicy z nieruchomością przy ul. M. [...] znajduje się altana ogrodowa konstrukcji drewnianej, zadaszona (gont bitumiczny). Altana nie posiada ścian, jej dach wsparty jest na sześciu słupach, pomiędzy którymi zamontowano przęsła drewniane ażurowe na rzucie sześciokąta foremnego o boku 1,5m. Altana jest przytwierdzona do gruntu za pomocą łączników stalowych. Przedmiotowa altana jest zlokalizowana na działce w odległości około 60cm od ogrodzenia rozgraniczającego przedmiotową posesję z posesją przy ul. M. [...]. Zlokalizowanie altany na działce jest zgodne z planem zagospodarowania załączonym do zgłoszenia (z dnia 19 listopada 2009 r.) zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ww. altany, a stwierdzono to porównując stan faktyczny z dokumentacją archiwalną dotyczącą zgłoszenia, wypożyczoną przez Prezydenta W.. W związku z powyższym w toku oględzin stwierdzono, że przedmiotowa altana została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem.

Obecni w trakcie przeprowadzania dowodu z oględzin A. i M. Ł. oświadczyli - pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - że altana będąca przedmiotem postępowania została przez nich rozebrana w dniach 10-12 września 2009 r., natomiast obecnie istniejąca altana została wykonana na podstawie zgłoszenia, przyjętego przez Prezydenta W. bez sprzeciwu wiosną 2010 r.

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. motywując zastosowanie w sprawie przepisu art. 105 § 1 kpa wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania – odpowiednio – w całości albo w części. Organ wskazał przy tym, że postępowanie administracyjne może toczyć się tylko wtedy, gdy ma swój "przedmiot" czyli "sprawę administracyjną", stanowiącą w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa sprawę indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej w zakresie należącym do jego właściwości. Wyjaśnił ponadto, że przedmiotem postępowania prowadzonego w tej sprawie były roboty budowlane związane z wybudowaniem na nieruchomości przy ul. M. [...] we W. altany bez wymaganego prawem zgłoszenia. Organ orzekający zwrócił również uwagę, że w toku prowadzonego postępowania zmianie uległ stan faktyczny, a przedmiotowa altana – zgodnie z dokonanymi ustaleniami – została rozebrana. Istniejący aktualnie na posesji przy ul. M. [...] we W. w miejscu wcześniejszego posadowienia budynku gospodarczego, obiekt został wykonany na podstawie przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta W. zgłoszenia i w sposób zgodny z tym zgłoszeniem.

Zdaniem organu pierwszej instancji postępowanie prowadzone w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, bowiem stan faktyczny nie daje podstaw do władczej ingerencji organu nadzoru budowlanego na podstawie żadnej z norm, do których odsyła art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.

Od opisanej powyżej decyzji odwołanie wniósł F. M., zarzucając zaskarżonej decyzji niezgodność z art. 49 b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

W uzasadnieniu odwołania F. M. – nie kwestionując prawa inwestorów do skorzystania z procedury legalizacyjnej – wskazał, że usytuowanie przedmiotowego obiektu bez zachowania odległości 3,0 m od granic sąsiadujących działek, wymaganej przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 wskazanego wcześniej rozporządzenia narusza zasady bezpieczeństwa pożarowego. W ocenie odwołującego się przedmiotowy obiekt powinien być rozebrany na podstawie prawidłowo wydanej decyzji ze względów nie tylko przeciwpożarowych, ale również ze względu na immisję, co wynika z zapisów § 107 Regulaminu ROD z dnia 7 kwietnia 2004 r. F. M. zarzucił ponadto w odwołaniu, że przedmiotowość postępowania została przyjęta przez organ pierwszej instancji na podstawie fałszywych zeznań A. i M. Ł., bowiem wykonany przez nich budynek gospodarczy nie został rozebrany i stoi nadal w tym samym miejscu, czego dowodzi załączone zdjęcie.

Ponadto – zdaniem F.M. – osoby dokonujące oględzin nieruchomości nie posiadały dostatecznej wiedzy na temat tego czym różni się budynek gospodarczy od altanki, stojącej na granitowym podłożu, a organ orzekający pobieżnie zapoznał się z treścią dokumentu w postaci zaświadczenia Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr[...].

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy, uwzględniając w nim wszystkie podjęte dotychczas przez organy właściwe instancyjnie czynności orzecznicze, a następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 ww. ustawy, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Unormowanie powyższe uzupełnia art. 30 określający rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 pkt 2 budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na 500 m2 powierzchni działki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 1 inwestor winien był dokonać zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem dyspozycji art. 30 Prawa budowlanego stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną przepisem art. 49 b Prawa budowlanego.

Ponadto organ odwoławczy przedstawił okoliczności, które powołał w swoich poprzednio podjętych w tej sprawie decyzjach kasacyjnych. Wskazał następnie, że w jego ocenie powiatowy organ nadzoru budowlanego rozpoznając ponownie sprawę dokonał wyjaśnienia istotnych kwestii w sposób pozwalający na wydanie decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Budowlany dla miasta W. przyjął oświadczenie A. i M. Ł. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, iż altana będąca przedmiotem niniejszego postępowania została w dniach 10-12 września 2009 r. rozebrana. Obecnie istniejąca altana została wykonana na podstawie zgłoszenia, przyjętego przez Prezydenta W. bez sprzeciwu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż F. M. pomimo prawidłowego doręczenia pisma zawiadamiającego o mających się odbyć oględzinach oraz zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, nie skorzystał z przysługującego prawa.

W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inwestor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jednocześnie wskazał, iż ustalenie istnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek jego zakończenia poprzez umorzenie. Stosownie bowiem do treści art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie powołanego przepisu jest obligatoryjne i dalsze jego prowadzenie w danej instancji stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wskazał, iż umorzenie postępowania administracyjnego dotyczącego wybudowania altany ogrodowej, wszczętego 2007 roku, nastąpiło w związku z rozbiórką przedmiotowej altany, a nie jak twierdzi F. M. w związku z wydaniem zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r. o przyjęciu bez sprzeciwu przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. zgłoszenia o zamiarze wykonania altany ogrodowej.

Kwestia wykonania nowej altany nie może być badana w niniejszym postępowaniu, bowiem nie jest ona przedmiotem tego postępowania.

W ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżona decyzja nosi wszelkie cechy zgodności z prawem, a stanowisko takie organ odwoławczy przyjął na podstawie jednoznaczności przedłożonego materiału dowodowego.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował F.M. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze wniósł o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi F. M. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie – przy wydawaniu zaskarżonej decyzji – przepisów: art. 6, art. 7 i art. 77 kpa tj. naruszenie zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej oraz niewłaściwą ocenę dowodów.

Ponadto skarżący zamieścił w uzasadnieniu obszerną argumentację, stanowiącą – w istocie – rozwinięcie zarzutów i twierdzeń przedstawionych w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Dodatkowo wskazał, że A. i M. Ł. oprócz przedmiotowej altany ogrodowej usytuowanej w odległości 23 cm od granicy z jego posesją, zamontowali w odległości 20 cm od tej granicy panele, które stwarzają duże zagrożenie przeciwpożarowe także innym sąsiadom.

W skardze F. M. zarzucił również, że organy zataiły fakt usytuowania przedmiotowej altany na nawierzchni wykonanej z granitowej kostki brukowej, którą pokryta jest znaczna część działki. Ponadto – zdaniem skarżącego organy pominęły w postępowaniu osoby, które powinny w nim uczestniczyć w charakterze stron tj. sąsiadów zamieszkałych przy ul. M. [...] i ul. J. [...].

W zakończeniu skargi F. M. zarzucił organom nadzoru budowlanego orzekającym w sprawie działania niezgodnie z przepisami ustawy – Prawo budowlane i tolerowanie nieprawidłowości, które w konsekwencji zmuszają go do zaakceptowania niekorzystnych warunków, jakie stworzyli dla niego inwestorzy. Zwrócił też uwagę, że obiekty zrealizowane przez inwestorów "przy samym ogrodzeniu" spowodowały, że nieruchomość skarżącego straciła na atrakcyjności i wartości, a ponadto ich działania naraziły go na "utratę czasu, zdrowia i pieniędzy".

Do skargi załączone zostały pismo skarżącego z dnia 6 lutego 2007 r., faktura VAT i umowa o dzieło zawarta z kancelarią radcy prawnego oraz komplet zdjęć.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 21 października 2011 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując jednocześnie, że zarzuty i wywody zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 17 stycznia 2012 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę, a pełnomocnik D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.

Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowania w inny sposób. Wszelka ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą /decyzyjną/. Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 kpa. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości lub w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy /np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. art. Sa/Ka 2493/95 niepubl./. Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.

Zważyć przede wszystkim należy, że stwierdzona przez organy właściwe instancyjnie bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie odnosi się do wykonanych przez inwestorów – A. i M. Ł. robót polegających na zrealizowaniu na nieruchomości przy ul. M. [...] we W. altany ogrodowej o konstrukcji drewnianej, pokrytej gontem, trwale związanej z gruntem, której powierzchnia nie przekraczała 25m2.

Zgodnie z ustaleniami właściwego organu nadzoru budowlanego, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje, obiekt został rozebrany w dniach 10-12 września 2009 r. O zamiarze dokonania jego rozbiórki w tym terminie inwestorzy powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. (doręczonym organowi w dniu 25 sierpnia 2009 r.), wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie stosownej kontroli po tym terminie, a faktyczne jej wykonanie potwierdzili oświadczeniem złożonym przed pracownikami inspektoratu w dniu 4 marca 2011 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Oświadczenie złożone w warunkach art. 75 § 2 kpa tzn. po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania objęte jest domniemaniem prawdziwości, które mogłoby być obalone tylko prawomocnym wyrokiem skazującym za złożenie fałszywych zeznań.

Wobec takiego waloru oświadczenia dokonanego przez A. i M. Ł. organy orzekające w administracyjnym postępowaniu instancyjnymi zasadnie uznały, że obiekt którego dotyczyły czynności procesowe został rozebrany, a tym samym przestał istnieć, co skutkowało bezprzedmiotowością prowadzonego postępowania obligującą do jego umorzenia.

Zważyć przy tym należy, że materiał sprawy, na podstawie którego – zgodnie z art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka sąd administracyjny, wskazuje jednoznacznie, iż obecnie istniejąca na terenie posesji drewniana altana ogrodowa została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego przez inwestorów w dniu 19 października 2009 r. i przyjętego przez Prezydenta W. jako właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej bez sprzeciwu. Niezależnie od tego, że postępowanie prowadzone w tej sprawie, wszczęte na skutek podania wniesionego przez F. M. w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie dotyczyło obiektu istniejącego aktualnie, zrealizowanego na podstawie zgłoszenia z dnia [...] r., istotne – zdaniem Sądu – jest wyjaśnienie, iż przyjęcie przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia bez sprzeciwu determinuje ewentualną ocenę organu nadzoru budowlanego, co do legalności wykonania robót budowlanych, objętych zgłoszeniem.

Zważyć również należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, która w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.

Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumcję faktu uznanego za udowodniony pod stosowaną normą prawną.

Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała czyli rzeczywista – odpowiadająca sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej – uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).

Czynności podjęte przez organ właściwy w rozpoznawanej sprawie, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje, nie doprowadziły do dokonania takich ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby organowi administracji publicznej zastosowanie – w sposób legalny – dyspozycji uwzględnionej w normie prawa materialnego istniejącej w obowiązującym porządku prawnym.

Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.

Odnosząc się do sformułowanego w uzasadnieniu skargi zarzutu niezapewnienia przez organy właściwe w sprawie możliwości udziału w postępowaniu innym osobom, które powinny w nim uczestniczyć w charakterze strony, należy wyjaśnić, że sytuacja taka odpowiada przesłance wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i uprawnia do złożenia wniosku w tym przedmiocie, ale wyłącznie osobę, której bez jej winy uniemożliwiono uczestniczenie w administracyjnym postępowaniu orzekającym. Osoba trzecia nie może skutecznie korzystać z zarzutu w tym zakresie.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

H.B. 16.02.2012r.