Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 6/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 1, art. 26 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 26 pkt 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz art. 104 k.p.a., nałożył na wysyłającego odpady, R. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w S., obowiązek zagospodarowania 21,54 Mg odpadów o kodzie B3140 (kod EWC 16 01 03), w postaci zużytych opon, dętek i felg, znajdujących się w kontenerze [...] na terenie [...], poprzez przekazanie ich do wskazanej przez P. instalacji odzysku na terenie kraju, posiadającej zezwolenie Starosty na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 16 01 03. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

R. P. wniósł do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Zdaniem odwołującego się zaszeregowanie spornego ładunku jako tzw. and - of - life - tyres, czyli opon zużytych, nie nadających się do jakiegokolwiek użytku, nie zgadza się ze stanem technicznym opon, bowiem wszystkie opony posiadają bieżnik powyżej 1,6 mm. R. P. wskazał, że w myśl § 11 ust. 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, opony należy wymienić, kiedy bieżnik ściera się poniżej 1,6 mm. W powyższych okolicznościach sporne opony powinny zostać uznane za tzw. used - tyres, czyli opony używane, a w konsekwencji nie powinny zostać zaklasyfikowane do grupy odpadów.

W ocenie odwołującego się zaszeregowanie spornego ładunku jako tzw. and - of - life - tyres, czyli opon nie nadających się do jakiegokolwiek użytku oraz do kategorii odpadów Q2, czyli do produktów nie odpowiadających wymaganiom jakościowym, nie zgadza się ze stanem technicznym przedmiotowych opon. W świetle prawa za oponę zużytą uznaje się taką, której wysokość bieżnika osiągnęła poziom wskaźnika zużycia TWI (Tread Wear Indicator). TWI odpowiada wysokości 1,6 mm.

Odwołujący się podkreślił, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślał kilkakrotnie, że ustalenie, czy dany materiał jest, czy nie jest odpadem, zależy od określonych okoliczności faktycznych, i że decyzja w tej kwestii powinna być podejmowana przez właściwe organy po indywidualnym rozpatrzeniu każdego przypadku. Zdaniem R. P. w okolicznościach przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że zaklasyfikowanie spornego ładunku do grupy odpadów jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. Wszystkie opony spełniają normy jakościowe i nadają się do użytku bez konieczności bieżnikowania. Ponadto trudno zakwalifikować stalowe felgi do grupy odpadów, gdyż jest to produkt wręcz niezużywalny. Niemożliwe jest również, w oparciu o dokumentację fotograficzną ustalenie zużycia gumowych dętek.

W ocenie odwołującego się od początku postępowania administracyjnego oczywistym jest, że tylko poprzez opinię biegłego posiadającego wiadomości specjalne można ustalić stan techniczny spornego ładunku oraz jego ewentualną kwalifikację. Uznanie administracyjne, ani wiedza własna funkcjonariuszy organów administracyjnych nie stanowią wystarczającej podstawy do dokonywania ustaleń co do właściwości technicznych spornego ładunku. Bez opinii biegłego ustalenia poczynione przez kontrolujących uznać należy za całkowicie dowolne i naruszające zasadę prawdy obiektywnej.

Zdaniem R. P. postępowanie organu administracyjnego narusza m. in. art. 77 i art. 80 k. p. a. Ustalił on bowiem w dowolny sposób stan faktyczny sprawy, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy został rozpatrzony nieprawidłowo i pobieżnie.

Skarżący zgodził się z twierdzeniem organu administracji, że sposób ułożenia spornego ładunku w kontenerze transportowym mógł doprowadzić do deformacji poszczególnych opon. Wskazał jednak, że wybór przedsiębiorstwa transportowego należał do odbiorcy spornego ładunku.

R. P. wywiódł dalej, że zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, jeżeli sprzedający nie jest obowiązany dostarczyć towarów w określonym miejscu, jego obowiązek dostawy polega, jeżeli umowa sprzedaży przewiduje przewóz towarów - na wydaniu towarów pierwszemu przewoźnikowi w celu przekazania ich kupującemu. Ponadto, zgodnie z art. 544 Kodeksu cywilnego, jeżeli rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, poczytuje się w razie wątpliwości, że wydanie zostało dokonane z chwilą, gdy w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia sprzedawca powierzył ją przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju. Natomiast, z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Jak wskazał skarżący, zgodnie z powołaną normą interpretacyjną o wydaniu decyduje nie odbiór rzeczy przez kupującego ale wcześniejsze od niego powierzenie rzeczy przez sprzedawcę takiemu przewoźnikowi, który trudni się przewozem tego rodzaju rzeczy, w celu dostarczenia sprzedanej rzeczy na umówione z kupującym miejsce.

Główny Inspektor Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dni [...] sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że 6 listopada 2011 r. Urząd Celny w G., Oddział Celny [...] dokonał kontroli celnej transportu opon wyjeżdżających z Polski do Senegalu. 10 listopada 2009 r. inspektor z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. w obecności funkcjonariusza z Oddziału Celnego przeprowadził oględziny przedmiotowego towaru. Podczas oględzin stwierdzono, że przedmiotem transportu jest mieszanina używanych i zużytych opon do samochodów osobowych i ciężarowych, dętek oraz felg. Konieczność poddania części opon bieżnikowaniu oraz sposób załadowania towaru do kontenera, bezładny, powodujący deformację i inne uszkodzenia mechaniczne opon, świadczyły zdaniem organu administracji o tym, że przedmiotowe opony utraciły cechy użytkowe, pozwalające na ich bezpośrednie wykorzystanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Przed ich wykorzystaniem należało poddać je procesom odzysku. W związku z tym Główny Inspektor Ochrony Środowiska 13 listopada 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów. [...] lutego 2010 r. wydał postanowienie, w którym zobowiązał P. do odebrania przedmiotowych odpadów i ich zagospodarowania na terenie kraju. Z uwagi na fakt, że strona nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, organ administracji nałożył obowiązek zagospodarowania odpadów.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, że zaszeregowanie spornego przedmiotu jako tzw. end - of - life - tyres, czyli opon zużytych, nienadających się do jakiegokolwiek użytku, nie zgadza się ze stanem technicznym opon, gdyż wszystkie opony posiadają bieżnik powyżej 1,6 mm Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że przedmiotowe opony zostały zaklasyfikowane jako odpady opon pneumatycznych zgodnie z załącznikiem III do Konwencji Bazylejskiej B3140. W ocenie organu administracji sposób załadowania towaru do kontenera, bezładny, powodujący deformację i inne uszkodzenia mechaniczne opon, świadczy o tym, że przedmiotowe opony utraciły cechy użytkowe, pozwalające na ich bezpośrednie wykorzystanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a przed ich wykorzystaniem konieczne byłoby poddanie ich procesom odzysku. Zatem przedmiotowe opony mogą zostać wykorzystane, jednak po poddaniu ich procesowi bieżnikowania, czyli operacji odzysku oznaczonej jako proces R3 w Załączniku IIB do Dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz. U. L 114, s. 9).

Odnosząc się do argumentu strony, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury dni 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia opony należy wymienić, kiedy bieżnik ściera się poniżej 1,6 mm, organ administracji wskazał, że opierając się na sprawozdaniu z oględzin przeprowadzonych 10 listopada 2009 r. przez inspektora z [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w którym stwierdzono, że około 50% opon znajdujących się w kontenerze wymaga bieżnikowania, organ stwierdził, że przedmiotowy towar spełnia definicję odpadu. Podczas transportu opon zarówno nowych jak i używanych towar powinien być przewożony w pozycji pionowej lub opony powinny być ułożone w stosy po kilka sztuk w celu eliminacji szkodliwego działania czynników zewnętrznych. Natomiast w przedmiotowym przypadku opony zostały załadowane do kontenera w sposób bezładny, powodujący deformacje kształtów opon. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, że nie ma możliwości użycia około połowy przedmiotowego towaru bezpośrednio zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i przed użyciem przedmiotowe opony należy poddać procesom bieżnikowania, organ zaklasyfikował wywożony towar do kategorii odpadu o kodzie B3140. Powyższe zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska potwierdza, że przewożone opony nie spełniają wymagań jakościowych, zatem przedmiotowy ładunek został przypisany do kategorii Q6 - przedmioty lub ich części nienadające się do użytku oraz kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem 1 do Dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów. Powyższe okoliczności zaprzeczają zdaniem organu administracji twierdzeniu R. P., że zaszeregowanie ładunku do kategorii Q2 nie zgadza się ze stanem technicznym przedmiotowych opon.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził dalej, że przed wydaniem postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r., a następnie decyzji dnia [...] sierpnia 2010 r., poddał dokładnej analizie cały materiał dowodowy.

Odnosząc się do kolejnych argumentów odwołującego się wskazał, że prowadząc postępowanie administracyjne nie opierał się tylko na dokumentacji fotograficznej. Swoje stanowisko oparł na sprawozdaniu z oględzin przedmiotowego ładunku, przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2009 r. przez inspektora ochrony środowiska oraz na zawiadomieniu o nielegalnym przemieszczaniu odpadów przesłanym do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z Oddziału Celnego "[...]" wraz z całą dokumentacją w sprawie zatrzymania przedmiotowego transportu. Organ administracji uznał, że twierdzenie R. P., iż felgi stalowe są niezużywalne jest całkowicie bezpodstawne, gdyż każdy produkt stalowy traci po pewnym czasie swoje cechy użytkowe, przede wszystkim pod wpływem działania czynników zewnętrznych, w tym zużycia mechanicznego.

Odnosząc się do stanowiska strony w zakresie konieczności powołania biegłego organ administracji wskazał, że nie powołał biegłego, gdyż zgodnie ze sprawozdaniem inspektora ochrony środowiska z oględzin z dnia 10 listopada 2009 r. stan bieżnika około 50% przedmiotowych opon oraz uszkodzenia mechaniczne części z nich, ponadto sposób załadowania powodujący deformacje kształtów opon, wskazywały wyraźnie, że nie ma możliwości użycia towaru zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i przed ich użyciem należy poddać je procesowi bieżnikowania celem przywrócenia cech użytkowych. Zatem z uwagi na dokonanie wysyłki odpadów o kodzie B3140 do kraju nie objętego decyzją OECD bez procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów, która zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1418/2007 z dnia 29 listopada 2007 r. jest wymagana, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów. Strona w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła, poza stwierdzeniem, że opony nie stanowią odpadu, żadnego dokumentu potwierdzającego, że głębokość bieżnika wszystkich opon wysyłanych do Senegalu wynosi ponad 1,6 mm oraz, że opony nie wykazują innych uszkodzeń mechanicznych. R. P. także miał możliwość powołania biegłego w celu uzyskania opinii i ewentualnego potwierdzenia stanowiska, że sporny ładunek nie spełnia definicji odpadu. Strona o dokonanej przez organ klasyfikacji dowiedziała się w 30 listopada 2009 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego wywozu odpadów z 24 listopada 2009 r. Strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby jej stanowisko.

Dalej Główny Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, że prawidłowość klasyfikacji przedmiotowych opon jako odpadów potwierdza również ich bardzo niska cena sprzedaży. Wskazał, że zgodnie z fakturą wystawioną [...] listopada 2009 r. koszt jednej opony do samochodu osobowego to 1 EUR, a opony ciężarowej to 5 EUR. Posługując się danymi zaczerpniętymi z internetowych ofert sprzedaży opon samochodowych organ podniósł, że koszt opony używanej do samochodu osobowego, przeznaczonej do ponownego użycia, w ofercie rynkowej waha się od 70-150 zł, a opony ciężarowej 200-400 zł. Nieporównywalnie niska cena sprzedaży opon do Senegalu przez odwołującego się świadczyć może dodatkowo o obrocie odpadami.

Organ administracji zwrócił też uwagę, że P. jest zarejestrowany na stronie [...] jako podmiot odbierający zużyte opony o kodzie odpadów 16 01 03 w celu odzysku i recyklingu.

Odnosząc się do twierdzenia odwołującego się, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. naruszono art. 77 i 80 kpa. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny, gdyż organ zebrał i rozpatrzył dowody w sposób wyczerpujący. Ponadto poddał analizie całokształt zebranych w sprawie dowodów, rozstrzygając postępowanie administracyjne. Organ administracji, mając do dyspozycji zarówno opinię Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, jak i zawiadomienie z Oddziału Celnego, które zostały sporządzone na podstawie analizy dokumentacji towarzyszącej transportowi oraz oględzin towaru, ustalił stan faktyczny w sprawie. Strona w toku prowadzonego postępowania nie udokumentowała stanu technicznego spornego ładunku. W związku z tym, po dokładnej analizie materiału dowodowego Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał odpowiedzialnego za nielegalną wysyłkę odpadów do kraju nienależącego do OECD do ich zagospodarowania na terenie kraju.

Inspektor zauważył też ponownie, że fakt bezładnego ich załadowania, powodującego deformację nie wskazuje, iż towar został wysłany celem dalszego użycia. Przeciwnie, brak kontroli wysyłającego nad tym w jaki sposób towar dociera do odbiorcy może wskazywać, że przedmiotowy ładunek został wysłany w celu przywrócenia jego cech użytkowych, a zatem poddania procesowi bieżnikowania.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez R. P. w piśmie z 8 września 2010 r., w której powołał się on na Konwencję Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowych sprzedaży towarów oraz art. 544 Kodeksu Cywilnego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że podniesione przez odwołującego się w tym zakresie zastrzeżenia nie mają znaczenia dla prowadzonego postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnej wysyłki odpadów do kraju nienależącego do OECD. W trakcie postępowania ustalił, że przedmiotem wysyłki są odpady a krajem przeznaczenia jest Senegal. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1418/2007 z dnia 29 listopada 2007 r. dotyczącym wywozu w celu poddania odzyskowi niektórych odpadów wymienionych w załączniku III lub IIIA rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady do pewnych państw, których nie obowiązuje decyzja OECD w sprawie kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów, wymaga uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów wysyłki i przeznaczenia. Biorąc powyższe pod uwagę nie ma znaczenia kwestia przekazania towaru pierwszemu przewoźnikowi oraz kwestia podmiotu, na który przechodzą korzyści i ciężary związane z towarem. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1013/2006 zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczania odpadów dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki. W związku z przywołanym powyżej przepisem prawa obowiązek dokonania zgłoszenia wysyłki odpadów ciąży na wysyłającym i w przypadku stwierdzenia nielegalnej wysyłki, odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia. W przedmiotowym przypadku transgraniczne przemieszczanie odpadów nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 35 (a) rozporządzenia 1013/2006 jest przemieszczaniem nielegalnym, za które odpowiedzialność spoczywa na R. P.

R. P. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 24 listopada 2010 r. zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 a ustawy o odpadach poprzez błędne ustalenie charakteru przedmiotowego ładunku i zaklasyfikowanie do grupy odpadów oraz naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolne, oparte na niekompletnym materiale dowodowym ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skargi R. P. powołał argumentację zbieżną z podniesioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji Głównego Inspektora Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. stanowiły art. 26 pkt 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190, str. 1).

Zgodnie z art. 26 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji nakazuje podmiotowi, który dokonał zgłoszenia, lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiotowi zobowiązanemu do dokonania zgłoszenia odebranie odpadów zwróconych z zagranicy oraz określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady z terenu kraju. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy przewiduje, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

W sprawie nie jest sporne, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. wezwał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez zagospodarowanie odpadów na terenie kraju, to jest poprzez przekazanie ich do wskazanego przez zobowiązany podmiot zakładu, posiadającego zezwolenie Starosty na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 16 01 03. W sprawie bezsporne jest również to, że skarżący nie wykonał nałożonego powołanym postanowieniem obowiązku w wyznaczonym w nim terminie trzydziestu dni od daty otrzymania powiadomienia.

Kwestią sporną i zarazem zasadniczą dla oceny legalności zaskarżonej decyzji było więc w przedmiotowej sprawie zbadanie, czy organ administracji prawidłowo ustalił, że skontrolowany w dniu 6 listopada 2009 r. przez Urząd Celny w G., Oddział Celny [...], transport opon wyjeżdżających z Polski do Senegalu, był transportem odpadów.

Kluczowe znaczenie tego ustalenia potwierdzają zarzuty skargi. Zarówno bowiem zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 77 i art. 80 k.p.a., jak i zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 4 ust. 1a ustawy o odpadach sprowadzają się w istocie do zakwestionowania prawidłowości kwalifikacji opisanych w decyzjach z dnia [...] sierpnia 2010 r. i z dnia [...] listopada 2010 r. opon jako odpadów.

Według art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. nr 2006/12/WE w sprawie odpadów (Dz. U. UE L z dnia 27 kwietnia 2006 Nr 114, str. 9) przez odpady rozumie się wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I (kategorii Q 1 - Q 16), które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć.

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251, ze zm.) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Ustawodawca przewidział więc dwie przesłanki kwalifikujące dany przedmiot jako odpad. Po pierwsze zaliczenie do jednej z Kategorii odpadów Q1 - Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy, a po drugie stwierdzenie że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji). Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Ponieważ w świetle art. 26 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów właściwy organ administracji nakazuje zagospodarowanie odpadów w drodze decyzji administracyjnej, to w postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Inspektor związany jest więc rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi on zatem przestrzegać zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.), jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wynik na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Analiza akt postępowania administracyjnego oraz uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska świadczy o tym, że organ administracji należycie wykonał obowiązki płynące z powołanych norm proceduralnych. Doprowadziło to do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i umożliwiło prawidłową jego subsumcję.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący pozbył się opon zakwalifikowanych przez organ administracji jako odpad. Potwierdzają to znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego faktura nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., oświadczenie R. P. z dnia 5 listopada 2009 r. o niepodleganiu ograniczeniom wynikającym z ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wydruk podglądu zgłoszenia ZWU potwierdzający datę przyjęcia na dzień 11 listopada 2009 r. Okoliczności tej nie kwestionuje R. P. Zarzuca on natomiast nieprawidłowość zaklasyfikowania wysłanych do Senegalu opon jako zużytych i nienadających się do użytku (kategoria Q 6) oraz nieodpowiadających wymaganiom jakościowym (kategoria Q 2).

Na poparcie swojego stanowiska skarżący twierdzi, że wszystkie opony posiadają bieżnik powyżej 1,6 mm, co w świetle § 11 ust. 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) oznacza, że powinny być uznane za opony używane, a nie powinny być zaklasyfikowane jako odpady.

Odnosząc się do powołanej argumentacji należy w pierwszej kolejności zauważyć, że powołany przez skarżącego przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury dopuszczalną głębokość bieżnika w pojeździe wiąże w pierwszym rzędzie z głębokością graniczną wskaźnika zużycia opony. Dopiero w przypadku opon nieposiadających takiego wskaźnika ustala minimalną głębokość bieżnika na 1,6 mm. W dalszej kolejności należy wskazać, że w § 11 ust. 7 pkt 5 tego samego rozporządzenia wskazano, że pojazd nie może być wyposażony w opony o widocznych pęknięciach odsłaniających lub naruszających ich osnowę. W kontekście powołanych przepisów aktu wykonawczego podnoszona przez skarżącego okoliczność, jakoby będące przedmiotem transportu opony, miały podawaną przez niego głębokość bieżnika, nie może być decydująca dla oceny ich przydatności do użycia.

Przede wszystkim jednak należy wskazać, że R. P. nie powołał jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzenia, jakoby sprzedane przez niego opony miały bieżnik o grubości powyżej 1,6 mm i nadawały się do użytku.

Chociaż w świetle art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (także po nowelizacji art. 7 dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) administracyjnym postępowaniem dowodowym rządzi zasada oficjalności, to nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Nie można bowiem założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów działających na korzyść strony postępowania administracyjnego spoczywa na organach administracji. Na organie administracji nie spoczywa bowiem ciężar dowodu w rozumieniu wynikającym z art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnym.

W aktach postępowania administracyjnego znajdują się sprawozdanie z oględzin przedmiotowego ładunku, dokumentacja fotograficzna, a także zawiadomienie Oddziału Celnego "[...]" w G. o nielegalnym przemieszczeniu odpadów, do którego dołączona jest dokumentacja w sprawie zatrzymania przedmiotowego transportu. W sprawozdaniu z oględzin w pozycji "opis właściwości fizycznych" podano, że opony, dętki i felgi były bezładnie zmagazynowane w kontenerze. Około 50 % opon posiadało starte bieżniki, wymagające bieżnikowania. Opony były wciśnięte jedna w drugą, a sposób magazynowania powodował ich deformację. Wykonane podczas oględzin fotografie potwierdzają niewłaściwy sposób magazynowania opon oraz ich stan techniczny. Na zdjęciu znajdującym się na karcie nr 46 akt administracyjnych znajduje się zdjęcie kontenera szczelnie załadowanego bezładnie ułożonymi oponami samochodowymi. Na kolejnych zdjęciach (karty 42-45 akt administracyjnych) znajdują się zdjęcia opon znajdujących się w kontenerze. Przynajmniej na części z opon rzeźba bieżnika jest prawie niewidoczna albo jej struktura jest zniszczona. Część opon jest zniekształcona, choć nie można stwierdzić, czy zniekształcenia powstały przez załadunkiem, czy też są efektem bezładnego ułożenia opon w kontenerze i nacisku jednych opon na drugie.

Biorąc pod uwagę opisaną wyżej dokumentację należy stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania poczynionych na ich podstawie ustaleń, które doprowadziły do stwierdzenia, że będące przedmiotem transportu opony uznane zostały za nienadające się do użytku i nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, a konsekwencji zakwalifikowane do kategorii odpadów Q 2 i Q 6 załącznika nr 1 do ustawy o odpadach.

Choć zdaniem Sądu w kontekście opisanych wyżej okoliczności wynikających ze sprawozdania z oględzin i dokumentacji fotograficznej, już same zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania pozwalają na kwalifikację opon jako nie nadających się do użytku, to należy podkreślić, że oceny materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie dokonał wyspecjalizowany organ administracji, powołany do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska, którego ustawową kompetencją jest m.in. realizacja zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.).

W sytuacji zatem, gdy skarżący kwestionuje wiarygodność twierdzeń organu administracji, powinien powołać na tę okoliczność wiarygodne dowody. Tymczasem w toku postępowania R. P. zaprzeczał ustaleniom wynikającym z opisanego sprawozdania i dokumentacji fotograficznej, nie przedstawiając jednak na dowód swych twierdzeń jakichkolwiek dowodów. Przedstawił też zupełnie bezpodstawne twierdzenie, jakoby stalowe felgi były produktem "niezużywalnym".

Za niezasadne należy też uznać stanowisko R. P., jakoby zaniechanie przez organ administracji zaangażowania w toku postępowania osób z wiadomościami specjalnymi uniemożliwić miało prawidłową kwalifikację spornego ładunku.

Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a) Główny Inspektor Ochrony Środowiska zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu opony jako odpady. Dowody zebrane przez organ były wystarczające do tej kwalifikacji i brak jest podstaw do twierdzenia, by w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, zobowiązany był zażądać opinii biegłego na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Jak wskazano Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Należy więc mieć na uwadze, że pracownicy Inspekcji posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań (także zadań wynikających z ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów) zakres wiedzy specjalistycznej.

Chociaż skarżący podnosi, że towar który sprzedał ma także wartość handlową, co potwierdza fakt transakcji sprzedaży i zapłaty ceny, to Główny Inspektor Ochrony Środowiska słusznie zwraca uwagę na relację ceny sprzedaży z faktury z dnia [...] listopada 2009 r. (1 EUR za oponę do samochodu osobowego i 5 EUR za oponę do samochodu ciężarowego) do cen oferowanych za opony używane w portalach internetowych prowadzących sprzedaż takich opon (70-150 zł za oponę do samochodu osobowego i 200-400 zł za oponę do samochodu ciężarowego). Posługiwanie się w tym przypadku cenami zaczerpniętymi z portali internetowych nie jest nieuprawnione. Możliwość składania ofert i zapraszania do negocjacji w formie elektronicznej oraz obowiązki przedsiębiorcy podejmującego te czynności w takiej formie przewidziano wszakże w art. 661 Kodeksu cywilnego. Relacja cen używanych opon samochodowych oferowanych do sprzedaży w internecie do ceny, za którą skarżący zbył opony objęte skontrolowanym transportem, dodatkowo może więc potwierdzać prawidłowość zakwalifikowania przedmiotowych opon jako odpadów o kategorii Q 2 i Q 6.

Odnosząc się do powołanej przez R. P. w końcowej części skargi argumentacji dotyczącej obowiązków sprzedawcy w zakresie dostawy sprzedanego towaru, należy zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Ochrony środowiska, że wskazane przez skarżącego regulacje Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowych sprzedaży towarów (Dz. U. z 1997 r. Nr 45, poz. 286) oraz Kodeksu cywilnego nie miały zastosowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, a tym samym obowiązki z nich płynące nie miały wpływu na wynik postępowania. To skarżący był wysyłającym odpady. Nie dokonał on uprzedniego pisemnego, zgłoszenia oraz nie uzyskał stosownego zezwolenia na wywóz odpadów. Międzynarodowe przemieszczenie odpadów miało więc nielegalny charakter w rozumieniu art. 2 pkt 35 a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Było więc przemieszczeniem, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa procesowego. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy Nie jest zasadny też powołany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem jak wywiedziono organ administracji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego transportu. Decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.