Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 293/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3a
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
article: art. 3 par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia NSA Gerard Czech Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na czynność Burmistrza Kietrza z dnia 2 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu ucznia do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 września 2009 r. K. Z. (zwana dalej również skarżącą) zwróciła się do Burmistrza Kietrza o przyznanie środków lub transport dla dziecka R. Z., chorego na [...], do szkoły w [...], celem zapewnienia odpowiedniego poziomu nauczania. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada środków na ten cel. Podała również, że dziecko posiada [...] stopień niepełnosprawności.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Burmistrz Kietrza w piśmie dnia 2 października 2009 r., nr [...], wyjaśnił, że na podstawie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty Gmina Kietrz ma obowiązek dowozu dziecka (zwrotu kosztów) do najbliższej szkoły, czyli do [...] w [...]. W [...] tym edukacja odbywa się na poziomie szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej. Jednocześnie organ wskazał skarżącej, że Gmina jest zobowiązana wydatkować środki finansowe zgodnie z prawem, czyli że nie ma możliwości przyznania środków finansowych lub zapewnienia transportu do wnioskowanego [...] w [...].

Pismem z dnia 6 marca 2017 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 7 marca 2017 r.) skarżąca wezwała Burmistrza Kietrza do usunięcia naruszenia prawa przez zawarcie stosownej umowy o zwrot kosztów przejazdu syna z domu do [...] w [...] od dnia 28 września 2009 r. do dnia 12 kwietnia 2016 r.

Na powyższe wezwanie Burmistrz Kietrza nie udzielił odpowiedzi.

Pismem z dnia 6 października 2017 r. K. Z. wniosła skargę na czynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu dziecka do szkoły. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu skargi podała, że zaskarżona czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczy zwrotu kosztów przejazdu ucznia z [...] z [...] oraz jego opiekuna do ośrodka umożliwiającego temu uczniowi realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Wyjaśniała, że wielokrotnie ponawiała wniosek złożony już 28 września 2009 r., natomiast Burmistrz odmówił zwrotu żądanych kosztów, uzasadniając to tym, że Gmina ma obowiązek dowozu lub zwrotu kosztów do najbliższej szkoły i proponując dowożenie do placówki w [...] lub zwrot kosztów w tym zakresie. Zdaniem skarżącej, organ nie zweryfikował, czy zasadne jest dowożenie jej syna do [...] w [...]. Nie zażądał orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też zaświadczenia z placówki. Pominął zatem kryteria z art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Następnie skarżąca opisała dalszy przebieg postępowania w sprawie, w tym składane kolejne wnioski do organu, przedstawioną dokumentację oraz umowy zawarte z Burmistrzem dotyczące zwrotu kosztów przejazdu. Końcowo podniosła, że skoro organ nie zawarł umowy o zwrot kosztów dowozu syna od czasu złożenia pierwszego wniosku i w kolejnych latach oraz zawarł umowy tylko na zwrot dowozu syna w jedną stronę za część okresów, w których syn uczęszczał do [...], wniesienie skargi jest w pełni uzasadnione. Skarżąca podkreśliła też, że na Gminie spoczywa obowiązek zapewnienia dzieciom i młodzieży z [...] z [...], bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Kietrza wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Organ argumentował, że skarżąca nie dochowała terminu 30 dni na wniesienie skargi od dnia, kiedy dowiedziała się o podjętej przez organ czynności i nie przedłożyła wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 6 marca 2017 r. Organ podkreślił, że skarżąca domagając się zwrotu kosztów przejazdu syna do placówki od 28 września 2019 r. do dnia wniesienia skargi złożyła w istocie skargę na bezczynność w przedmiocie zwrotu kosztów niepełnosprawnego ucznia do szkoły, która to skarga jest niedopuszczalna. Analizując w tym zakresie poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ stwierdził, że zawarcie umowy cywilnoprawnej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi ucznia, w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu ucznia do szkoły (ośrodka) nie mieści się w żadnej z tych kategorii spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że sprawa bezczynności nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przypomniał też organ, że sprawa bezczynności została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu sądowym o sygn. akt II SAB/Op 98/17. Dalej, Burmistrz odniósł się do stawianych zarzutów skargi co do jego działania i w tym zakresie stwierdził, że na pierwszy wniosek skarżącej udzielił odpowiedzi w piśmie dnia 2 października 2009 r. W piśmie tym wyjaśnił natomiast, że Gmina ma obowiązek dowozu i zwrotu kosztów dojazdu dziecka do najbliższej szkoły, czyli szkoły w [...], która w pełni umożliwia pobieranie nauki przez R. Z. w zakresie zgodnym z zaleceniami Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...]. Dalej organ szeroko opisał czynności, jakie podejmował odnośnie do kolejnych wniosków składanych przez skarżącą. Następnie, powołując się na art. 71b ust. 1, ust. 1b i ust. 3 oraz art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty, organ wywodził, że nie istnieje możliwość zwrotu środków dojazdu za okres, kiedy skarżąca nie posiadała wymaganej dokumentacji, potwierdzającej stosowny stopień niepełnosprawności syna i umożliwiającej uwzględnienie wniosku na podstawie art. 17 ust. 3a pkt 2 ustawy. Końcowo organ podkreślił, że w latach 2009 - marzec 2016 najbliższą szkołą specjalną, która mogła zrealizować zalecenia zawarte w orzeczeniu z dnia 9 września 2004 r. był [...] w [...], położony przy ul. [...], w odległości ok. [...] km od miejsca zamieszkania dziecka. Zdaniem organu, [...] ten pozwala na kształcenie osób niepełnosprawnych. Placówka ta istnieje od kilkudziesięciu lat i jest odpowiednio doposażona, a zatrudniona w niej kadra ma niezbędne kwalifikacje pedagogiczne. Głównie z tego powodu refundacja kosztów dojazdu niepełnosprawnego ucznia nie mogła dotyczyć dojazdu do szkoły objętej wnioskiem skarżącej. Uznano bowiem, że do czasu przedłożenia stosownej dokumentacji w roku 2016 ośrodkiem posiadającym warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie syna, uwzględniając orzeczenie o stopniu jego niepełnosprawności, był [...] w [...], a nie [...] w [...]. Końcowo, organ wskazał, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w pismach kierowanych do skarżącej, że placówka w [...] do roku 2016 r. nie była najbliższą szkołą w rozumieniu art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty.

Na wezwanie Sądu, skarżąca w piśmie z dnia 14 listopada 2017 r. wyjaśniła, że przedmiotem jej skargi jest pismo Burmistrza Kietrza z dnia 2 października 2009 r., nr [...], stanowiące czynność odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu dziecka do szkoły. Przesłała też odpis wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 6 marca 2017 r. wraz z kopią pocztowego dowodu nadania do organu i odebrania go przez organ w dniu 9 marca 2017 r. (odpowiednio k. 61-63 akt sądowych). Ponadto skarżąca zwróciła się z prośbą o uznanie, stosownie do treści art. 52 § 3 P.p.s.a., że wniesienie skargi po upływie 14-dniowego terminu od wezwania organu nastąpiło bez jej winy, ponieważ toczyła się sprawa przed tutejszym Sądem o sygn. akt II SAB/Op 98/17 w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu ucznia do szkoły. Nadmieniła, że organ nie zażądał stosownych dokumentów w sprawie i nie została pouczona o możliwości wniesienia środków zaskarżenia na odmowę zawarcia ww. umowy.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 512/17, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu zwolnił skarżącą od kosztów sądowych (pkt 1) oraz ustanowił skarżącej adwokata (pkt 2).

Następnie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 512/17, Sąd odrzucił skargę K. Z. z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu.

W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 595/18, uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 23 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu NSA wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy w piśmie z dnia 14 listopada 2017 r. zawarto również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 9 lipca 2018 r. sprawa została wpisana do Repertorium pod sygn. akt II SA/Op 293/18.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 293/18, Sąd przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte oraz wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zwrot kosztów pomocy prawnej. Oświadczył też, że koszty pomocy prawnej nie zostały przez skarżącą opłacone. Natomiast, odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez Burmistrza w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że zaskarżona czynność odmowy zwrotu kosztów mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślił, że nie ma kolizji ze sprawą, jaka toczyła się w tut. Sądzie, a dotyczącą bezczynności działań organu. Pełnomocnik wskazał również na naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności sprawy. Zarzucił, że organ wykładając pojęcie szkoły najbliższej, koncentrował się wyłącznie na aspekcie geograficznym, tj. położenia szkoły w stosunku do miejsca zamieszkania ucznia. Z kolei pełnomocnik organu wnosił i wywodził, jak w odpowiedzi na skargę. Zwrócił uwagę, że w dacie składania pierwszego wniosku organ dysponował orzeczeniem z 2004 r., z którego nie wynikała u ucznia niepełnosprawność sprzężona. Organ nie badał wówczas potencjalnych chorób i niepełnosprawności ucznia. Ponadto obie placówki, tj. w [...] i [...] mają ten sam status i możliwości kształcenia. W świetle art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty szkołą (ośrodkiem) najbliższą była zatem szkoła w [...]. Pełnomocnik organu podniósł, że nie jest rolą organu proponowanie wnioskodawcom wszystkich możliwych rozwiązań. Wyjaśnił też, że podpisanie ze skarżącą umowy dotyczącej zwrotu kosztów dojazdu do [...] w [...] było spowodowane przede wszystkim tym, że skarżąca przedłożyła orzeczenie mówiące o [...]. Wniosek skarżącej został zatem zakwalifikowany z pkt 2 ust. 3a art. 17 ustawy, który to przepis daje "większe pole" do uwzględnienia wniosków o zwrot kosztów przejazdu, gdyż nie posługuje się pojęciem szkoły najbliższej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta obejmuje - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy.

Stosownie do powyższego przypomnienia wymaga, że z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 14 listopada 2017 r. wynika, iż K. Z. przedmiotem skargi uczyniła pismo Burmistrza Kietrza z dnia 2 października 2009 r., nr [...], w którym dokonano odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów dowozu R. Z. do placówki oświatowej położonej w [...].

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, Sąd uznał, że mieści się ona w granicach kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z ugruntowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądami, kwestia zwrotu kosztów dojazdu dziecka do szkoły, na podstawie art. 17 ustawy o systemie oświaty, nie stanowi materii podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Podejmowane w tym przedmiocie czynności należą natomiast do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., czyli do innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1576/13; z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2871/14; z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym należało uznać, że rozpoznanie skargi na czynność w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu ucznia do szkoły należy - wbrew stanowisku organu - do właściwości tut. Sądu.

Wyjaśnienia również wymaga, wobec wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu niespełnienia przez skarżącą wymogów formalnych skargi, określonych w art. 52 § 3 P.p.s.a., że od dnia 1 czerwca 2017 r. doszło do zmiany P.p.s.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. Z uwagi na datę zaskarżonej czynności, tj. 2 października 2009 r., w niniejszej sprawie zastosowanie miały zatem przepisy P.p.s.a. obowiązujące przed dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie zaś z treścią art. 52 § 3 P.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi pismem z dnia 6 marca 2017 r. złożyła do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną czynnością. Niewątpliwie wezwanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Jednakże, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niedotrzymanie przez K. Z. terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie było przez nią zawinione. W tym zakresie dostrzec trzeba, że skarżąca na żadnym etapie postępowania przed organami administracji nie była pouczana o prawie oraz trybie zaskarżenia przedmiotowej czynności. Nie ulega natomiast wątpliwości, że tak jak błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, tak samo nie powinien szkodzić stronie zupełny brak pouczenia, więc uchybienie terminu należy uznać za niezawinione. Strona nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań organów administracji publicznej. Ponadto Sąd wziął pod uwagę to, że skarżąca nie mając niezbędnej wiedzy prawniczej, a także wiedzy, która powinna wynikać dla niej z pouczeń ze strony organu, a których w sprawie zabrakło, nie miała świadomości, iż biegnie czy ubiegł jakikolwiek termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżącej nie sposób przypisać zawinionego działania w złożeniu wezwania z przekroczeniem ustawowego terminu.

W sprawie przypomnieć również trzeba, że postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. Sąd przywrócił K. Z. termin do wniesienia skargi. Tym samym, nie zasługuje na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi z powodu złożenia przez skarżącą skargi z uchybieniem terminu.

Zdaniem Sądu, wobec sprecyzowania przez skarżącą, że kwestionuje czynność organu z dnia 2 października 2009 r., za nieuprawnione należało też uznać przedstawione w odpowiedzi na skargę stanowisko, że skargą objęto bezczynność Burmistrza Kietrza.

Z ukazanych powyżej względów skarga, jako dopuszczalna, mogła zostać merytorycznie rozpoznana przez Sąd.

Przystępując już do oceny zasadności skargi, jeszcze raz podkreślić trzeba, że przedmiotem skargi jest czynność organu z dnia 2 października 2009 r., a nie całe postępowanie, które dotyczyło kwestii pokrycia kosztów przejazdu syna skarżącej do [...] w [...]. Konsekwencją powyższego jest konieczność uwzględnienia przez Sąd stanu faktycznego i prawnego z daty zaskarżonej czynności. Materialnoprawną podstawę działania Burmistrza w zakresie żądania skarżącej stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 3a ustawy obowiązkiem gminy jest:

1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia;

2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia;

3) zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) i rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi ucznia, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, opiekunowie lub opiekunowi prawni.

Materiał dokumentacyjny niniejszej sprawy wskazuje, że skarżąca we wniosku z dnia 28 września 2009 r., skierowanym do Burmistrza Kietrza, domagała się alternatywnie przyznania środków lub zorganizowania transportu dziecka posiadającego [...] stopień niepełnosprawności do [...] w [...]. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dacie wydania zaskarżonej czynności syn skarżącej nie należał do osób, o których mowa w art. 17 ust. 3a pkt 2 ustawy, a więc nie był osobą z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Organ dysponował bowiem orzeczeniem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] z dnia 9 września 2004 r. o potrzebie kształcenia specjalnego, którym stwierdzono u R. Z. [...] w stopniu [...]. Skarżąca na czas rozpoznania jej wniosku przez organ nie przedłożyła natomiast żadnego dokumentu, z którego wynikałby wniosek przeciwny. Nie występowała też o wyjaśnienie, jakie jeszcze inne orzeczenie o stanie zdrowia syna powinna dostarczyć, zatem nie może skutecznie zarzucać, że Burmistrz nie pouczył jej o konieczności przedłożenia dodatkowych dokumentów. Trafnie podczas rozprawy wywodził pełnomocnik organu, że nie znajduje podstaw w prawie oczekiwanie skarżącej, by organ samodzielnie rozważał występowanie u ucznia potencjalnych chorób i niepełnosprawności oraz proponował wnioskodawcom wszystkie możliwe rozwiązania.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organ w odpowiedzi na wniosek skarżącej prawidłowo powołał przepis art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, który stanowi o obowiązku zapewnienia uczniom upośledzonym umysłowo w stopniu umiarkowanym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, na "bliskość", o której mowa w powyższym przepisie składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie najbliższą szkołą był wskazany przez organ [...] w [...], a nie w [...]. Burmistrz wyjaśnił bowiem, że [...] w [...] zapewniał właściwą formę rewalidacji syna skarżącej i pełną realizację zaleceń wynikających z orzeczenia z dnia 9 września 2004 r. Z tego powodu był najbliższą szkołą w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, biorąc nie tylko pod uwagę jego położenie w stosunku do miejsca zamieszkania ucznia, ale przede wszystkim warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie dziecka z konkretnym rodzajem niepełnosprawności, wynikającym ze stosownego orzeczenia. Z orzeczenia Poradni wynikało, że syn skarżącej powinien podlegać kształceniu specjalnemu na terenie szkoły ogólnodostępnej lub w szkole specjalnej w związku z [...] w stopniu [...]. Wbrew zatem stanowisku pełnomocnika skarżącej, wyrażonym na rozprawie, organ nie koncentrował się wyłącznie na aspekcie geograficznym, tj. położenia szkoły. Poza tym odnotować trzeba, że sama skarżąca na żadnym etapie postępowania nie negowała tego, że [...] w [...] może realizować zalecenia orzeczenia z dnia 9 września 2004 r. Nie kwestionując zatem prawa skarżącej do wyboru szkoły, do której ma uczęszczać jej syn, jeszcze raz podkreślić trzeba, że zwrot kosztów dojazdu na podstawie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy przysługuje jedynie do najbliższej szkoły, a taką bez wątpienia nie był [...] w [...]. Nie znajdowało zatem żadnego uzasadnienia prawnego finansowanie kosztów dowozu syna skarżącej do tej szkoły.

W świetle powyżej powiedzianego, w przekonaniu Sądu, za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko Burmistrza Kietrza, że do czasu przedłożenia przez skarżącą nowej dokumentacji w postaci orzeczenia z dnia 17 marca 2016 r. o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na występującą u R. Z. [...],[...] w [...] był szkołą najbliższą, o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy. Stąd, organ zasadnie odmówił skarżącej przyznania środków finansowych lub zapewniania transportu dla syna do [...] w [...].

Z przedstawionych powodów skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.