Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 757/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A." na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu należnych składek za okres od 1 do 28 lutego 2021 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej "A." kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

"A" sp. k., z siedzibą w R. (wcześniej "B" sp. z o.o., sp. k. z siedzibą w R. – dalej: Skarżąca/Spółka), wnioskiem z 12 marca 2021r., zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, za luty 2021 r.

ZUS, decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie wsparcia) płatnika składek prowadzącego na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, ona Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do 28 lutego 2021 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Wg organu weryfikacja danych zamieszczonych we wniosku Spółki z informacjami zamieszczonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym wykazała, że na dzień 30 listopada 2020r. jako kod przeważającej działalności Spółki figurował kod PKD 49.31.Z., który nie uprawniał do zwolnienia. Dopiero w dniu 9 grudnia 2020 r. zgłoszony został do rejestru kod przeważającej działalności PKD 49.39.Z. uprawniający do zwolnienia ze składek.

Spółka wystąpiła do ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jednocześnie przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci: zezwoleń na wykonywanie przewozów na regularnych liniach pomiędzy: Rzeszowem i Lublinem, Rzeszowem i Krakowem, Rzeszowem i Dębicą, Mielcem i Kolbuszową, Krosnem i Rzeszowem, Jasłem i Rzeszowem, Tarnobrzegiem i Rzeszowem, Stalową Wolą i Rzeszowem, Leskiem i Rzeszowem, rozkładów jazdy na tych liniach, licencji na międzynarodowe przewozy, zezwoleń na prowadzenie tego rodzaju przewozów, wypisów z zezwoleń na wykonywanie przewozów na linii Kudowa - Kraków i Warszawa-Kudowa Zdrój oraz z deklaracji podatkowych.

W jej ocenie przedmiotowe dokumenty pozwalają na ustalenie rzeczywistego charakteru prowadzonej przez Spółkę, jako przeważającej, działalności (innej niż przewozy miejskie i podmiejskie), a także spadku dochodów z tego tytułu.

Pismem z dnia 5 maja 2021r. ZUS powiadomił Spółkę o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień 30 listopada 2020 r. Spółka prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 49.31. Z., a kod ten nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; ubezpieczenie zdrowotne; na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zatem wg stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. na 29 marca 2021r., odmowa prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. była prawidłowa.

Jednocześnie wraz z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 16 kwietnia 2021 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, w sprawie zaistniała możliwość zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za luty 2021 r. W myśl wprowadzonej zmiany kod przeważającej działalności podlega bowiem weryfikacji na dzień 31 marca 2021 r., a na ten dzień kodem przeważającej działalności Spółki był kod 49.39.Z. Na ponownie złożony przez Spółkę w dniu 4 maja 2021 r. wniosek RDZ-B7, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów, wyrażona została zgoda na zwolnienie Spółki z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za luty 2021 r., o czym ZUS powiadomił pismem z 5 maja 2021 r.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia 29 marca 2021r., zarzucając naruszenie:

1) art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz.1842 ze zm. - dalej: ustawa o COVID-19), w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, przez uznanie, że Skarżąca w dalszym ciągu nie spełnia przesłanek do uzyskania zwolnienia z opłacania składek za luty 2021 r.

2) art. 6 k.p.a.. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., przez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji z dnia 29 marca 2021 r. pomimo, iż w dniu 5 maja 2021 r.. po uwzględnieniu aktualnie obowiązujących przepisów prawa zwolniono Spółkę z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 r.. znak 2021/5/5926900 w kwocie 122.507.49 zł. co powoduje istnienie dwóch odmiennych decyzji co do zwolnienia Skarżącej z opłacania składek w przedmiotowym okresie.

3) art. 6 k.p.a.. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej oraz niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,

4) art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie w sposób jasny i zrozumiały wszystkich przesłanek, jakimi kierował się organ II instancji przy wydawaniu decyzji z dnia 1 czerwca 2021 r., a także pominięcie niektórych istotnych aspektów sprawy, w tym w szczególności nie odniesienie się i niedokonanie oceny dowodów z dokumentów załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że od przeszło 20 lat faktycznie prowadzi działalność gospodarczą podlegającą kwalifikacji jako kod 49.39.Z. Na potwierdzenie powyższego Spółka przedstawiła dokumenty, obrazujące cały przebieg działalności od jej rozpoczęcia tj. od 1 października 2000 r., z których wynika, iż zarówno wg wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jak i w rejestrze REGON, działalność została zakwalifikowana jako transport lądowy pasażerski. Po zmianie numerów klasyfikacji PKD, ta kategoria działalności zawiera się w oznaczeniu 49.39.Z.

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.)

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie § 10 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wsparcia, wydanego w oparciu o ustawowe upoważnienia, zawarte w art. 31 zy ust. 1 ustawy o COVID-19. Przepisy te stanowią podstawę do zwolnienia z obowiązku opłacania szczegółowo wymienionych w nich składek, płatników prowadzących na dzień 30 listopada 2020 r., działalność w określonych branżach, którzy zanotowali spadek przychodów z prowadzonej przez nich przeważającej działalności o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w lutym 2020r., albo we wrześniu 2020 r.

Rodzaj prowadzonej przez danego płatnika działalności, mającej dla niego charakter działalności przeważającej, zgodnie z § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.

Badając legalność zaskarżonej decyzji na wstępie należy zaznaczyć, że w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że w rejestrze REGON, jako kod prowadzonej przez Skarżącą, przeważającej działalności gospodarczej, na dzień 30 listopada 2020 r., wpisany był kod 49.31.Z., który nie uprawniał do zwolnienia. Skarżąca nie kwestionuje tego faktu, lecz zaznacza, że tego rodzaju dane nie odpowiadały faktycznie prowadzonej działalności. Zmiana w rejestrze kodu przeważającej działalności na kod PKD 49.39.Z nastąpiła w dniu 9 grudnia 2020r.

W zaskarżonej decyzji organ powołał się na zmianę przepisów rozporządzenia w sprawie wsparcia, zgodnie z którą weryfikacja kodu prowadzonej działalności następuje wg stanu na dzień 31 marca 2021r., co - zdaniem organu - powoduje, że Spółka spełnia warunki do zwolnienia z opłacania wnioskowanych składek i takie zwolnienie zostało Spółce przyznane, o czym powiadomiono ją pismem z dnia 5 maja 2021r. W tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe jest utrzymanie w mocy decyzji odmownej. Spowodowało to bowiem, że w sprawie zwolnienia ze składek za luty 2021r. funkcjonują w obrocie prawnym dwa sprzeczne rozstrzygnięcia – jedno zwalniające, a drugie odmawiające zwolnienia. Ponadto w sytuacji, gdy organ odwoławczy orzeka po zmianie przepisów i nowy stan prawny obowiązuje w chwili wydawania decyzji ostatecznej, to organ powinien ten aktualny stan prawny uwzględnić. Decyzja ZUS z dnia [...] czerwca 2021r. odmawiająca Skarżącej prawa do zwolnienia ze składek narusza przepisy prawa materialnego - § 10 ust.2 rozporządzenia, bo organ nie wykazał, aby Skarżąca nie spełniała przesłanek wymienionych w tym przepisie. Niesporne jest, że wg stanu na 31 marca 2021r. w rejestrze REGON figurował kod przeważającej działalności Spółki 49.39.Z, który uprawniał do zwolnienia. Organ nie wskazał, aby nie została spełniona którakolwiek z przesłanek zwolnienia określona w cyt. przepisie.

Dodać jeszcze należy, że decyzja organu II instancji nie została podpisana, a nawet nie wygenerowano elektronicznie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego wydającej ją osoby. Uchybienie to nie tylko stanowi naruszenie art. 107§1 pkt 8 K.p.a., ale też uniemożliwia zbadanie czy w sprawie nie został naruszony przepis art.24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Opisane uchybienia, którymi dotknięte zostało przeprowadzone w sprawie postępowanie, przesądzają o tym, że zaskarżona decyzja, podobnie jak utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] marca 2021 r., dotknięte są istotnymi wadami (wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego - § 10 ust.2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, a także przepisów postępowania). Z tego więc względu oba rozstrzygnięcia winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.

Skoro w odpowiedzi na wniosek Spółki organ zwolnił ją z opłacania składek za luty 2021r., o czym poinformował w piśmie z dnia 5 maja 2021r., to nie ma potrzeby wydawania kolejnej decyzji w tym przedmiocie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. poz. 1800) Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika.