Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 199/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 804/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zaskarżonym postanowieniem odmówił W. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd I instancji na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalił, że prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną, a ich wspólny dochód wynosi 2.107 zł miesięcznie. Na ten dochód składają się: świadczenie emerytalne skarżącego w kwocie 900 zł i jego żony w wysokości 1.207 zł. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2002 r. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości lub cennych ruchomości. Miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 1.500 zł, do czego dochodzi podatek od nieruchomości płatny za kwartał w kwocie 50 zł.

W toku postępowania skarżący został wezwany do przedłożenia w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dokumentów na okoliczność stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

W odpowiedzi skarżący wskazał, że nie posiada konta bankowego, z żoną jest od trzech miesięcy w separacji i płaci na jej rzecz alimenty, aktualnie nie mieszka z rodziną z uwagi na konflikt, przebywa w sezonie letnim poza mieszkaniem. Żona nie udostępniła mu historii swojego konta, ani żadnych innych dokumentów. Zarówno on, jak i żona nie posiadają samochodu. Skarżący oświadczył, że nie ma wiedzy na temat posiadanych przez żonę nieruchomości. Opłaca część rachunków, a z uwagi na prowadzoną wobec niego egzekucję na leki i "życie" postaje mu miesięcznie kwota 300 zł. Oświadczył również, że zaprzestał płacić raty kredytu, które aktualnie opłaca żona.

Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych bądź częściowych kosztów postępowania. Skarżący, pomimo wezwania nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową jego i jego żony. Ponadto wskazał okoliczności, które nie zostały poparte dokumentami - alimenty na rzecz żony, prowadzona wobec niego egzekucja ze świadczenia emerytalnego, wydatki miesięczne. Sąd podkreślił, że dopiero zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów i ponoszonych wydatków pozwoliłyby na ocenę w zakresie spełniania przesłanki przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu uchylanie się od złożenia pełnego i wyczerpującego oświadczenia i przedłożenia dokumentacji, musi prowadzić do odmowy przyznania skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.

II

W. G. zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nieprawidłową ocenę stanu majątkowego, który obiektywnie nie pozwala skarżącemu na poniesienie opłaty sądowej oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołany przepis wyraźnie wskazuje, że to na stronie domagającej się przyznania jej prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, dające podstawy do uznania, że nie jest ona w stanie partycypować w ponoszeniu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w jakiejkolwiek wysokości. Inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania podniesionych we wniosku okoliczności spoczywa przede wszystkim na stronie występującej z żądaniem udzielenia jej prawa pomocy. Przepis art. 255 p.p.s.a. przewiduje natomiast możliwość przejęcia inicjatywy dowodowej przez sąd, wyłącznie jednak w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przywołany przepis również nakłada na stronę obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów.

Mając na uwadze ww. regulacje należy uznać stanowisko Sądu I instancji odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie za prawidłowe. Skarżący podnosząc wymienione we wniosku okoliczności, mające przemawiać w jego ocenie za zasadnością żądania, nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu mogącego uprawdopodobnić jego twierdzenia. Trafnie wskazał Sąd I instancji, że skarżący nie udokumentował tak swoich dochodów, dochodów osób wymienionych przez niego we wniosku, a prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, ponoszonych wydatków, jak również posiadanego majątku bądź innych obciążeń finansowych wpływających na jego możliwości płatnicze.

Zasadne były również wątpliwości Sądu I instancji dotyczące złożonych przez skarżącego oświadczeń, zarówno we wniosku, jak i w późniejszym piśmie. Istotnie bowiem, nie sposób z nich było wywnioskować, w jakiej wysokości skarżący otrzymywał świadczenie emerytalne i jaka jego część została zajęta w związku z prowadzonym przeciw niemu postępowaniem egzekucyjnym. Wnioskodawca nie przedstawił w tym zakresie żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury i kwoty lub kwot podlegających zajęciu. Nie została również uprawdopodobniona okoliczność podlegania przez skarżącego obowiązkowi alimentacyjnemu na rzecz żony, tak w zakresie jego wysokości, jaki i okresu, od którego ów obowiązek powstał. Niespójną jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszona okoliczność separacji skarżącego z żoną trwająca, zgodnie z jego oświadczeniem od około trzech miesięcy. Skarżący nie podaje, czy jest to separacja w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, orzeczona sądownie czy ma ona wyłącznie charakter faktyczny, czemu przeczyłoby twierdzenie, że skarżący nie mieszka z rodziną, po czym podaje, że "aktualnie z uwagi na konflikt przebywa w większości w sezonie letnim poza mieszkaniem". Ta sama okoliczność czyni wątpliwym podstawy uchylenia się skarżącego od udzielenia konkretnych informacji dotyczących stanu majątkowego członków jego rodziny – osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wymienionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Istotne jest również uchylenie się przez skarżącego niemal w całości od wykonania wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Poza przytoczeniem nowych okoliczności wskazujących na jego obecną sytuację materialną i rodzinną, tj. aktualną na dzień sporządzenia odpowiedzi na wezwanie Sądu, nie przedłożył któregokolwiek z dokumentów wymienionych w wezwaniu, jak również nie przedstawił dokumentów mogących potwierdzić przytoczone przez niego w tym piśmie twierdzenia. Wymienionych mankamentów skarżący nie usunął pomimo, że miał taką możliwość jeszcze przed wydaniem przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, w związku ze złożonym wcześniej sprzeciwem od postanowienia referendarza.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.