Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2795/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej [...]S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Minister Finansów działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 208, art. 212, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: "u.g.h.") umorzył postępowanie prowadzone

w związku z zażaleniem złożonym przez T. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka") na postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. dotyczące odmowy zawieszenia postępowania i zwrócenia się przez Ministra Finansów

z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wydane

w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] z późniejszymi zmianami na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – [...] współzawodnictwa zwierząt.

Postanowienie wydano na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Minister Finansów udzielił skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - [...] współzawodnictwa zwierząt.

W związku z kontrolami doraźnymi w zakresie urządzania i prowadzenia zakładów wzajemnych przeprowadzanymi przez organy Służby Celnej, zgłoszone zostały Ministrowi Finansów nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych należących do T. S.A. z siedzibą w W. przy ulicy T. [...],

w których stwierdzono przyjmowanie zakładów wzajemnych przez Internet w ramach E-Promocji.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 165 § 1 O.p. Minister Finansów wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącej zezwolenia

z dnia [...] listopada 2006 r. na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - [...] współzawodnictwa zwierząt w związku

z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. spółka złożyła wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania, w sprawie cofnięcia zezwolenia. Wskazała na podstawę

z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wniosła o zwrócenie się przez Ministra Finansów do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prawnym o treści: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L.98.204.37

z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy przepis ustawowy definiujący pojęcie zakładu wzajemnego oraz art. 14 ust. 3 ustawy o grach hazardowych regulujący miejsce prowadzenia zakładu wzajemnego, jak również art. 59 przedmiotowej ustawy, dotyczący cofnięcia zezwoleń z uwagi na funkcjonalny związek tego przepisu

z urządzaniem gier, o którym mowa w art. 14 ust. 3 powołanej ustawy".

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. (doręczonym spółce [...] marca 2012 r.) Minister Finansów, na podstawie art. 216 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 217 O.p., art. 8 u.g.h. omawiając przebieg postępowania administracyjnego, odmówił zawieszenia postępowania uznając, że nie wystąpiła przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uzasadniająca uwzględnienie wniosku strony. Zdaniem organu administracji publicznej przedmiotem postępowania w sprawie cofnięcia koncesji była ocena działalności spółki w kontekście jej zgodności z uzyskanym zezwoleniem, zatwierdzonym regulaminem zakładów [...] wyścigów konnych "[...]" oraz warunkami prowadzenia tej działalności określonymi ustawą o grach hazardowych. Cofnięcie zezwolenia następuje w przypadkach wskazanych

w przepisie art. 59 u.g.h., które są przedmiotem ustaleń faktycznych organu administracji właściwego do udzielenia koncesji i który to organ jest wyłącznie właściwy i kompetentny do dokonania tych ustaleń. Zatem ocena, czy działalność spółki narusza i w jakim zakresie warunki zezwolenia, należy wyłącznie do właściwości Ministra Finansów, jako do organu koncesyjnego. Zdaniem Ministra Finansów kwestionowane przez spółkę przepisy (art. 2 ust. 2, art. 14 ust. 3 i art. 59 u.g.h.) nie zostały objęte obowiązkiem notyfikacji. W ocenie Ministra powołany przez stronę wyrok Trybunału z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2010 r. zawieszające postępowanie w celu przedstawienia Trybunałowi Sprawiedliwości pytania prawnego co do rozumienia art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE w relacji do przepisów ustawy zakazujących przedłużanie zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, nie odnosiły się do rozpatrywanej sprawy z uwagi na odmienność stanu prawnego. Wskazywanie natomiast przez stronę na orzecznictwo sądów administracyjnych i na orzecznictwo europejskie nie może powodować stosowania rozwiązań na zasadach analogii

w konkretnej sprawie. Powołana Dyrektywa 98/34/WE została implementowana do polskiego porządku prawnego rozporządzeniami Rady Ministrów z 2002 i z 2004 roku. Zgodnie natomiast z powołanymi przepisami Dyrektywy nie mają one zastosowania do zakładów wzajemnych, które są przedmiotem niniejszego postępowania, przez proste zestawienie art. 2 ust. 2 u.g.h. z art. 1 pkt 3 Dyrektywy, gdyż legalna definicja zakładów wzajemnych nie odpowiada pojęciu tak rozumianej specyfikacji technicznej z Dyrektywy, jako usługi. Minister podkreślał niekonsekwencję żądań spółki, która zarzucając brak notyfikacji przepisów ustawy

o grach hazardowych jednocześnie chce na podstawie tych przepisów wykonywać działalność gospodarczą.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Minister Finansów cofnął spółce zezwolenie

z dnia [...] listopada 2006 r., doręczając decyzję w dniu [...] marca 2012 r.

Na wymienione wcześniej postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. skarżąca złożyła zażalenie, nadając je w dniu [...] marca 2012 r. i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenia postępowania i uwzględnienia wniosku w przedmiocie pytania prejudycjalnego.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do wystąpienia przez organ z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarzucono także naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. przez błędne przyjęcie, iż przepisy art. 2 ust. 2, art. 14 ust. 3 i art. 59 u.g.h. nie są przepisami technicznymi, które powinny być notyfikowane. Zarzucono także naruszenie § 2, § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. i z dnia 6 kwietnia 2004 r.

w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, przez przyjęcie, że wyżej wskazane normy z ustawy o grach hazardowych nie podlegają notyfikacji.

W ocenie spółki organ administracji dokonał całkowicie błędnej interpretacji prawnej art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej uznając, że z pytaniem prawnym może zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości jedynie sąd krajowy. Zdaniem spółki uprawnienie takie przysługuje także organom administracji publicznej. Organ nieprawidłowo stwierdził brak konsekwencji działania spółki, gdyż dopóki przepisy ustawy nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP lub zostały uznane za nieprawidłowo notyfikowane, spółka może na ich podstawie domagać się wydania stosownego zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych wskazywano, że naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje, iż odnośne regulacje techniczne nie mogą być stosowane, a zatem nie można się na nie powoływać w stosunku do jednostek. Szeroka interpretacja przez Trybunał "przepisów technicznych" z Dyrektywy 98/34/WE, daje podstawę do stwierdzenia, że interpretacja przez organ przepisów ustawy o zakazie dokonywania zakładów wzajemnych on-line skłania do stwierdzenia, iż przepisy te są "przepisami technicznymi" podlegającymi notyfikacji. Nowelizacja ustawy w 2009 r., która weszła w życie w 2011 r. i została notyfikowana, pozwala na dokonywanie zakładów przez Internet, jednakże jej pierwotny tekst nie był notyfikowany, a w szczególności sporny przepis art. 14 ust. 3 stanowiący podstawę postępowania w sprawie cofnięcia spółce zezwolenia. Zdaniem Ministra Finansów przepis ten w pierwotnym brzmieniu nie był "przepisem technicznym", chociaż zgodnie z jego brzmieniem w ustawie po zmianie został uznany za "przepis techniczny". W ocenie spółki takie stanowisko organu jest wewnętrznie sprzeczne, skoro bowiem uznano, że notyfikacji podlega przyjmowanie zakładów przez Internet wg znowelizowanego art. 14 ust. 3 u.g.h., to tym bardzie takim przepisem jest art. 14 ust. 3 w poprzednim brzmieniu, zakazujący w ogóle przyjmowania zakładów przez Internet. Natomiast przepis art. 59 ustawy o grach hazardowych, dotyczący cofnięcia zezwolenia, pozostaje w funkcjonalnym związku

z art. 14 ust. 3 tej ustawy. W związku z tym Polska nie mogła wprowadzić uprzednią ustawą zakazu na zakłady wzajemne przez Internet na podstawie przepisu nienotyfikowanego Komisji Europejskiej, w sytuacji gdy przepis ten został następnie uznany za "przepis techniczny". Dlatego zasadne były wnioski spółki o zawieszenie postępowania i o zwrócenie się do ETS z pytaniem prejudycjalnym.

Rozpoznając sprawę ponownie Minister Finansów wskazanym na wstępie

i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. umorzył postępowanie prowadzone w związku z zażaleniem złożonym przez T. S.A. Minister Finansów zwrócił uwagę na obowiązek organu uwzględniania zmian stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu rozstrzygnięcia w I instancji.

W sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego wskutek wydania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. o cofnięciu T. S.A. zezwolenia udzielonego [...] listopada 2006 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 233 § 1 pkt 3 O.p. organ odwoławczy wydał postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego, przyjmując jako podstawę umorzenia przepis art. 208 tej ustawy, gdyż postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania stało się bezprzedmiotowe wobec wydania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. o cofnięciu T. S.A. zezwolenia. Decyzja ta aczkolwiek nieostateczna wiąże organ zgodnie z art. 212 O.p.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 127 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. przez umorzenie postępowania odwoławczego bez dokonania ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym uniemożliwienie kontroli instancyjnej wydanego postanowienia przez organ I instancji dotyczącego zawieszenia postępowania i wystąpienia przez organ I instancji z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, naruszenie art. 78 Konstytucji RP poprzez umorzenie postępowania odwoławczego, przez co odmówiono spółce prawa do zaskarżenia postanowienia wydanego w I instancji, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności, naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 i art. 212 w zw. z art. 239e i 239a O.p. przez nieprawidłowe uznanie, że decyzja z dnia [...] marca 2012 r. jest wykonalna i skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zezwolenia

z dnia [...] listopada 2006 r., prowadzące do uznania postępowania związanego ze złożonym przez skarżącą zażaleniem na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania za bezprzedmiotowe i w konsekwencji jego umorzenie.

Wskazując na powołane przepisy Ordynacji podatkowej podkreślano obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania. Przyjęcie zatem za prawidłowe umorzenie postępowania incydentalnego wobec wcześniejszego zakończenia przez ten sam organ postępowania podstawowego prowadzi do pozbawienia strony ochrony wyrażonej w zasadzie dwuinstancyjności, gdyż taki organ uniknąłby kontroli wydanego w sprawie postanowienia. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych skarżąca stwierdziła, że postanowienie o umorzeniu postępowania zostało wydane z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 217 O.p. i w art. 78 Konstytucji RP.

Co do kwestii bezprzedmiotowości postępowania skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż decyzja z dnia [...] marca 2012 r. nie była decyzją ostateczną, a więc nie podlegała wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 239e O.p. tylko decyzje ostateczne są wykonalne. Natomiast w myśl art. 239a O.p. decyzje nieostateczne nie podlegają wykonaniu, chyba że nadano im rygor natychmiastowej wykonalności. Takim rygorem decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nie opatrzono.

Podkreślano także, że spółka [...] kwietnia 2012 r. złożyła wnioski

o uzupełnienie i sprostowanie decyzji z dnia [...] marca 2012 r. W odpowiedzi uzyskała postanowienia organu: z [...] maja 2012 r. odmawiające uzupełnienia

i sprostowania decyzji, a na skutek złożonego zażalenia otrzymała w dniu [...] sierpnia 2012 r. postanowienie z [...] lipca 2012 r. Zatem do dnia doręczenia spółce postanowienia w przedmiocie uzupełnienia i sprostowania decyzji, nie biegł jej termin do złożenia odwołania, które jednak złożyła w dniu [...] kwietnia 2012 r. i do dnia wniesienia skargi odwołanie to nie zostało rozpatrzone. W związku z tym przedmiotowa decyzja z [...] marca 2012 r. nadal jest nieostateczna i nie podlega wykonaniu, z tych względów, zdaniem skarżącej, brak było podstaw do umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości orzekania w sprawie wniosku

o zawieszenie postępowania i zwrócenia się przez Ministra Finansów do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie. Zdaniem organu administracji z faktu umorzenia postępowania odwoławczego nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Umorzenie postępowania odwoławczego jest bowiem jednym ze sposobów rozstrzygnięcia organu odwoławczego określonych w art. 233 § 1 i § 2 O.p. Zatem całkowicie nieuprawniony jest pogląd skarżącej o naruszeniu tej zasady przez umorzenie postępowania odwoławczego, które wobec wydania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. stało się bezprzedmiotowe. Wskazując na przepis art. 240 § 1 pkt 11 O.p. organ w dalszym ciągu stał na stanowisku o braku przesłanek do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do ETS i dopatrywaniu się we wniosku skarżącej zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Co do wykonalności/niewykonalności decyzji organ administracji, wskazując na przepis art. 239a O.p. podkreślał, że przedmiotowa decyzja nie ma charakteru zobowiązującego, zatem nie można do niej stosować wymienionego przepisu. Decyzja ta jedynie cofa zezwolenie nie nakładając na stronę obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

Na wezwanie Sądu zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2013 r., o udzielenie informacji w sprawie odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2012 r. cofającej zezwolenie spółce na przyjmowanie zakładów wzajemnych – [...] współzawodnictwa zwierząt, Minister Finansów poinformował, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję ostateczną utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2012 r., załączając wymienioną decyzję. Jednocześnie przedłożono informację, że w dniu [...] listopada 2012 r. Minister Finansów udzielił spółce T. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie zakładów wzajemnych m.in. na sportowe współzawodnictwo zwierząt w punktach objętych zezwoleniem z dnia [...] listopada 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1909/12 orzekł

o oddaleniu skargi. Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie Minister Finansów umorzył postępowanie z ponownego wniosku spółki o zawieszenie postępowania z tego powodu, że postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia zostało zakończone decyzją z dnia [...] marca 2012 r. cofającą to zezwolenie. Decyzja ta nie była decyzją ostateczną, co podnoszono w skardze, gdyż została utrzymana

w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. (po złożeniu skargi w organie administracji, a następnie po jej wpłynięciu do Sądu). Zatem w ocenie skarżącego decyzja wydana w I instancji, jako jeszcze niewykonalna, nie miała żadnego znaczenia w sprawie przedmiotowego wniosku.

WSA wskazał, że stosownie do przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Minister Finansów, nie widząc przesłanek do zawieszenia postępowania, z przyczyn podanych w cytowanym przepisie, nie uwzględnił wniosku spółki. Stanowisko organu zdaniem Sądu I instancji było zasadne. WSA wskazał, że zgodnie z art. 207 O.p. celem postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Takie też rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło decyzją z dnia [...] marca 2012 r. cofającą zezwolenie udzielone spółce decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. na urządzanie

i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – [...] współzawodnictwa zwierząt. Wniosek o zawieszenie postępowania prowadzonego

w przedmiocie cofnięcia owego zezwolenia był wnioskiem o charakterze incydentalnym, jako dotyczącym samego toku procedowania w sprawie, z czym spółka się zgadzała. Jeżeli zatem postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia zostało rozstrzygnięte co do istoty poprzez konkretyzację praw skarżącej spółki, żądanie zawieszenia zakończonego już postępowania należało rozpatrywać

w świetle przepisu art. 207 O.p., mając na względzie brak powodów, dla których można by nadal prowadzić postępowanie w sprawie z wniosku o jego zawieszenie. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie (nawet jeszcze nieostatecznego) postępowanie wkracza na drogę postępowania odwoławczego, oczywiście

w przypadku złożenia przez stronę odwołania i tak to miało miejsce w niniejszej sprawie, dotyczącej cofnięcia zezwolenia, gdyż spółka odwołanie wniosła. W związku z tym postępowanie przenosi się na drogę ponownego rozpatrzenia sprawy

w zakresie merytorycznym, a nie w zakresie rozpatrzenia wniosku w postępowaniu incydentalnym o zawieszenie postępowania głównego.

Na gruncie art. 208 § 1 O.p. bezprzedmiotowość należy rozumieć jako stan,

w którym istnieje brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przy tym nie ma znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, gdyż przepis nakazuje umorzyć postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania może dotyczyć czterech aspektów, innymi słowy czterech elementów składających się na treść stosunku prawnego: podmiotu, przedmiotu, stanu faktycznego, stanu prawnego. W konsekwencji, wydanie przez organ obu decyzji cofających zezwolenie (z [...] marca 2012 r. i decyzji ostatecznej

z [...] sierpnia 2012 r.), a także mając na względzie powołaną w piśmie Ministra Finansów z [...] stycznia 2013 r. decyzję z [...] listopada 2012 r. udzielającą spółce zezwolenia w żądanym zakresie i w tych samych punktach zakładów wzajemnych, na które spółka miała zezwolenie, zgodnie z decyzją z [...] listopada 2006 r., należało uznać rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jako odpowiadające prawu.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. (II GSK 620/13) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "NSA"), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej "T." S.A. z siedzibą w W. uchylił zaskarżony wyrok WSA z dnia 17 stycznia 2013 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego. Za uzasadnione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. zarzuty naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 w zw.

z art. 208 § 1 O.p. Jednocześnie NSA nie podzielił stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji, że Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że w sytuacji, kiedy postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia udzielonego zezwolenia zostało zakończone poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji

w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie zakładów bukmacherskich, to kontynuacja postępowania zażaleniowego (wpadkowego), wszczętego na skutek złożenia przez skarżącą zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia tegoż zażalenia, była w tym momencie bezprzedmiotowa, a w rozpoznawanej sprawie zabrakło przedmiotu postępowania zażaleniowego (wpadkowego) w tym sensie, że w postępowaniu głównym nastąpiło wydanie decyzji merytorycznej.

Uzasadniając NSA wskazał, iż w dacie wydania przez Ministra Finansów postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego (wpadkowego), tj. w dniu [...] lipca 2012 r. nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ była

w toku konkretna sprawa administracyjna dotycząca zezwolenia na prowadzenie przez spółkę działalności w zakresie zakładów bukmacherskich. Postępowanie główne bowiem w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nie zostało zakończone, gdyż decyzja wydana w I instancji przez Ministra Finansów dnia [...] marca 2012 r. nie była ostateczna, ponieważ spółka złożyła od niej odwołanie, przy czym decyzja w II instancji została wydana przez Ministra Finansów dnia [...] sierpnia 2012 r. Na mocy tej decyzji organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2012 r. cofającą udzielone spółce zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich. NSA uznał zatem, iż z uwagi na powyższe Minister Finansów powinien był rozstrzygnąć rozpoznawaną sprawę merytorycznie, poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty, nie zaś umarzać postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uchyla je lub stwierdza ich nieważność.

Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest fakt, że rozpoznawana sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 620/13, wydanego na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1909/12.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia,

o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09, Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów

w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, a także organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma więc całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odmienne stanowisko Sądu stanowiłoby naruszenie art. 190 p.p.s.a., które to naruszenie mogłoby mieć wpływy na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem wyroku w przypadku jego zaskarżenia skargą kasacyjną.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Oznacza to, że Sąd rozpoznając obecnie sprawę nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r., zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, iż przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. umarzające postępowanie prowadzone w związku z zażaleniem złożonym przez skarżącą w dniu [...] marca 2012 r. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. dotyczące odmowy zawieszenia postępowania i zwrócenia się przez Ministra Finansów

z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydane

w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] z późniejszymi zmianami, na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – [...] współzawodnictwa zwierząt.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni akceptuje stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r. (II GSK 620/13) i przyjmuje je za swoje.

Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieść należy, iż umorzenie postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie

z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 208 § 1 O.p.). Bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania

w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy – za Naczelnym Sądem Administracyjnym – iż w dacie wydania przez Ministra Finansów postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego (wpadkowego), tj. w dniu [...] lipca 2012 r. nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ była w toku konkretna sprawa administracyjna dotycząca zezwolenia na prowadzenie przez spółkę działalności w zakresie zakładów bukmacherskich. Postępowanie główne bowiem w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nie zostało zakończone, gdyż decyzja wydana w I instancji przez Ministra Finansów dnia [...] marca 2012 r. nie była ostateczna, ponieważ spółka złożyła od niej odwołanie, przy czym decyzja w II instancji została wydana przez Ministra Finansów dnia [...] sierpnia 2012 r. Na mocy tej decyzji organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2012 r. cofającą udzielone spółce zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich.

Z uwagi na powyższe, iż Minister Finansów powinien był rozstrzygnąć rozpoznawaną sprawę merytorycznie, poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty, nie zaś umarzać postępowanie zażaleniowe. Umarzając postępowanie prowadzone

w związku z zażaleniem złożonym przez skarżącą w sytuacji, gdy nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, zaskarżone postanowienie zostało wydane

z naruszeniem art. 208 § 1 i art. 233 § 1 pkt 3 O.p. Nie rozpoznanie merytoryczne sprawy, ale umorzenie postępowania z naruszeniem ww. przepisów O.p. niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze. Tym samym szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, jak mających znaczenie uzupełniające wobec wskazanych powyżej jest niecelowe.

Uchylenie zaskarżonego postanowienia sprawia, że pozostaje nie zakończone postępowanie prowadzone w związku z zażaleniem złożonym przez skarżącą w dniu [...] marca 2012 r. na postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. dotyczące odmowy zawieszenia postępowania. W tej sytuacji organ winien w stosowny sposób zakończyć to postępowanie stosując wykładnię prawa zawartą w wyroku NSA wydanym w sprawie II GSK 620/13 oraz w niniejszym wyroku, przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnego w dacie rozstrzygania stanu prawnego i faktycznego w sprawie.

Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie może być wykonane, Sąd określił zgodnie z art. 152 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 461), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.