Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2901/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61  par. 2 i 4,  art. 30  ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 16  ust. 6 i  art. 75
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy S.z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...], o uznaniu pobranych przez Z. M. świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 października 2012 r. do 28 lutego 2014 r. za nienależne pobrane świadczenia rodzinne.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy S., przyznał Z. M. od dnia 1 grudnia 2008 r. do odwołania zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie.

W dniu 28 lutego 2014 r. Z. M. zgłosił ustnie z Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S., że pobiera dodatek pielęgnacyjny wraz z emeryturą wypłacaną przez ZUS. Wobec powyższego organ I instancji wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w M. o udzielenie informacji czy Z. M. jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego, a jeżeli tak to od kiedy. W piśmie z dnia 12 marca 2014 r. ZUS poinformował, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego Z. M. nabył od dnia 1 października 2012 r.

Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] organ I instancji uchylił od dnia 2 czerwca 2014 r. Z. M. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.

Następnie zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.

W dniu 9 czerwca 2014 r. w siedzibie organu I instancji Z. M. złożył wyjaśnienia, że był poinformowany przez [...], że nie wolno pobierać dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, jeżeli przyznany jest zasiłek pielęgnacyjny. Wskazał, iż nie wiedział, że ten fakt powinien zgłosić organowi.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy S., postanowił uznać pobrane przez Pana Z. M. świadczenia rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 października 2012 r. do 28 lutego 2014 r. za nienależne pobrane świadczenia rodzinne.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. został przyznany stronie zasiłek pielęgnacyjny na czas nieokreślony zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. wydanym na stałe. W uzasadnieniu ww. decyzji zawarty był zapis, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej dodatku pielęgnacyjnego. Jednocześnie zawarte tam było pouczenie o obowiązku informowania przez stronę organu przyznającego świadczenia o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych oraz o tym, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi. Organ wskazał, iż Z. M. nie powiadomił jednak niezwłocznie organu o fakcie otrzymania dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez ZUS. Dopiero [...] lutego 2014 r. zgłosił ten fakt informując jednocześnie, iż wie że podwójnie pobierał zasiłek i dodatek, ale ma za mało pieniędzy i wszystko przeznaczał na leki.

Zdaniem organu I instancji, strona świadomie nie zgłosiła faktu przyznania przez ZUS dodatku pielęgnacyjnego. Dodatkowo organ podał, że Z. M. w dniu [...] czerwca 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy i wypowiedział się do protokołu, iż był poinformowany, że pobierając zasiłek pielęgnacyjny nie wolno pobierać jednocześnie dodatku pielęgnacyjnego w ZUS. Końcowo wskazał, że w okresie od 1 października 2012 r do 28 lutego 2014 r. strona nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Od powyższej decyzji Z. M. wniósł odwołanie podnosząc że zasiłek pielęgnacyjny był nienależnie wypłacany przez organ. Przyznał, że w dniu 3 grudnia 2008 r. złożył oświadczenie, że nie jest uprawniony do pobierania dodatku pielęgnacyjnego, co zostało potwierdzone zaświadczeniem z ZUS z tego dnia. Dodatek pielęgnacyjny otrzymał wraz z ukończeniem 75 lat, który jest wypłacany wszystkim obywatelom po ukończeniu tego wieku. O tym powinien wiedzieć GOPS odpowiedzialny za wypłacanie zasiłków. Jako osoba w podeszłym wieku oraz ze znacznym stopniem niepełnosprawności, korzystająca z sytemu wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej oczekuje od GOPS chociaż minimalnego zainteresowania a nie tylko ograniczenia się do wypłacania zasiłku. Podniósł też, iż osobiście zgłosił nieprawidłowości w wypłacaniu zasiłku, co wstrzymało wypłaty. W związku z tym wniósł o uznanie, że przedmiotowe świadczenie było wypłacane nienależnie. Jednocześnie wskazując na swój podeszły wiek, stopień niepełnosprawności i niskie dochody poprosił o odstąpienie od żądania zwrotu wypłaconego nienależnie zasiłku.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż z dniem 1 października 2012 r. Z. M. utracił uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego. Jednak formalnie poinformował on o tym organ realizujący wypłatę świadczeń rodzinnych dopiero w dniu 28 lutego 2014 r.

W ocenie Kolegium, z przedłożonych akt sprawy wynika, że zarówno we wniosku z dnia 3 grudnia 2008 r. jak i decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznającej zasiłek pielęgnacyjny Z. M. był pouczony o treści art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym: "Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego".

Również składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Z. M. podpisał też oświadczenie o treści: " Zobowiązuję się niezwłocznie powiadomić podmiot wypłacający zasiłek pielęgnacyjny o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, w tym również o przypadku wyjazdu członka rodziny poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej". Dodatkowo o obowiązkach świadczeniobiorcy i konsekwencjach niepoinformowania organu o zmianach mogących mieć wpływ na prawo do świadczeni Z. M. był poinformowany również w decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny ( pkt 2 pouczenia).

W ocenie organu, pomimo poinformowania skarżącego przez organ o ciążących na nim obowiązkach względem organu realizującego wypłatę świadczeń rodzinnych nie poinformował on niezwłocznie tego organu o nabyciu prawa do dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez ZUS wraz z emeryturą

Kolegium podniosło, iż żaden przepis prawa nie zobowiązuje organu emerytalnego (ZUS) do informowania z urzędu organu realizującego wypłatę świadczeń rodzinnych o nabytych przez stronę uprawnieniach do dodatku pielęgnacyjnego.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest decyzja administracyjna, w której organ I instancji dopiero dokonał ustalenia, że przedmiotowe świadczenie zostało przez Z. M. nienależnie pobrane. W kolejnym etapie postępowania organ I instancji zobowiązany będzie do podjęcia decyzji zobowiązującej odwołującego do zwrotu przedmiotowego świadczenia.

Organ wskazał również, powołując się na treść art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia Z. M. będzie mógł złożyć do organu I instancji dopiero po wydaniu decyzji ustalającej obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. M. Podniósł, że pismem z dnia 16 lipca 2014 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzenie nakazu zwrotu zasiłku rodzinnego, który nienależnie pobrał w okresie od 1 października 2010 r. do 28 lutego 2014 r. Wyjaśnił, że początkowo nie wiedział o tym, że bezprawnie pobierał oba zasiłki jednocześnie. Nie został poinformowany przez żadną instytucję, że jest to niezgodne z prawem. O tym stanie rzeczy dowiedział się w bieżącym roku z artykułu prasowego i bezzwłocznie zgłosił tę sprawę do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.

Skarżący podniósł ponadto, że zwrócił się z prośbą o umorzenie konieczności zwrotu pobranych pieniędzy, ponieważ jego sytuacja finansowa w chwili obecnej nie jest najlepsza, a konieczność zwrotu pozbawi go środków niezbędnych na utrzymanie siebie i rodziny. Jest osobą chorą, ma pierwsza grupę inwalidzką i wymaga stałej opieki, a jego miesięczne dochody to jedynie [...] zł z tytułu renty. Wydatki na życie i leczenie ciągle rosną i nie jest w stanie zwrócić tak dużej kwoty bez uszczerbku dla utrzymania samego siebie, Opiekę nad jego osobą powinna sprawować żona, ale jej stan zdrowia znacznie się pogorszył do tego stopnia, że sama też potrzebuje opieki i środków na leczenie. Sam ze względu na stan zdrowia nie jest też w stanie podjąć żadnej pracy dorywczej aby spłacić zadłużenie. Końcowo Z. M. zwrócił się o szybkie rozpatrzenie jego skargi i umorzenie konieczności zwrotu bezprawnie pobranych pieniędzy i jednocześnie o niekaranie go za ten czyn.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).

W myśl powołanego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Nie ulega zatem wątpliwości, że dla oceny legalności decyzji wydanej w oparciu o cytowany przepis decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie, którego podstawą jest spoczywający na organach administracji obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenia o sytuacjach, w których nastąpić może brak prawa do ich pobierania. Okoliczność ta wielokrotnie podnoszona była w orzecznictwie sądowym i nie budzi sporów (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., I OSK 2078/10). Zatem ustalenie, że świadczeniobiorca pobrał nienależne świadczenie i jest zobowiązany do jego zwrotu, musi zostać poprzedzone oceną istnienia przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Innymi słowy mówiąc, osoba pobierająca świadczenie rodzinne musi zostać należycie pouczona o sytuacjach, w których następuje brak prawa do ich pobierania.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekające w sprawie organy nie sprostały tym wymaganiom.

W niniejszej sprawie nie można bowiem uznać, by skarżący został należycie poinformowany o przyczynach powodujących utratę prawa do pobieranych świadczeń rodzinnych, a tym samym nie można uznać aby została spełniona przesłanka warunkująca żądanie zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku pielęgnacyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem wspomniane pouczenie powinno być adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1979 r. sygn. akt II URN 51/80, publ. OSNCP z 1980 r. nr 10. poz. 202, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt I UK 161/05, publ. OSNP 2007, nr 5-6, poz. 78). Pouczenie nie może zaś być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia. Aby uznać je za prawidłowe, musi być jasne, czytelne i powinno zawierać wszelkie informacje o obowiązujących zasadach. Nie do przyjęcia jest zaś sytuacja, gdy pouczenie sformułowane jest w taki sposób, że dotyczy wszystkich ewentualnych i hipotetycznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Zatem pouczenia zamieszczane standardowo na drukach wniosków o przyznanie konkretnego rodzaju pomocy, z którym świadczeniobiorca ma możliwość zapoznania się jedynie w momencie składania wniosku, a które następnie pozostawione są w aktach administracyjnych sprawy lub pouczenia zawarte w decyzjach, lecz dotyczące wszystkich możliwych sytuacji, w odniesieniu do konkretnego świadczenia, nie mogą być uznane za prawidłowe. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy przytaczają jedynie przepis ustawy, bez jakiejkolwiek jego wyjaśnienia. Pouczenie takie, dla większości osób nie posiadających wykształcenia prawniczego jest bowiem niezrozumiałe, nieczytelne i nie spełnia przedstawionych wyżej kryteriów.

Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż dla oceny, czy w danym przypadku został spełniony warunek pouczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, konieczne jest uwzględnienie celu tej regulacji prawnej. Wprowadzając powyższy warunek ustawodawca zmierzał bowiem do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, iż świadczenie im nie przysługuje. W konsekwencji, pouczenie, o którym mowa w ww. przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że – zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego – można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2013 r., I OSK 1525/12, niepublik.).

Z powyższego wynika, iż aby pouczenie było skuteczne powinno być ono dostosowane do konkretnej osoby. W ocenie składu orzekającego, tylko bowiem zindywidualizowane pouczenie, dostosowane do osobistych właściwości osoby uzyskującej świadczenie, to jest do jej cech osobowościowych, stopnia rozwoju intelektualnego oraz sytuacji faktycznej może właściwie wypełniać swoją rolę. Innymi słowy mówiąc, skuteczne może okazać się wyłącznie pouczenie uwzględniające stopień wiedzy i percepcji zainteresowanego.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie pouczenie skarżącego o okolicznościach powodujących utratę prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie spełniło powołanych wymogów.

W myśl art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z kolei art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przewiduje, m.in., że dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta ukończyła 75 lat życia.

Z akt sprawy wynika, że na wniosku z dnia 3 grudnia 2008 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zawarto pouczenie, że zasiłek ten nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z pouczeniem tym jednak skarżący mógł zapoznać się jedynie w momencie składania ww. wniosku, a następnie pozostało ono wraz z samym wnioskiem w aktach sprawy. Z akt wynika ponadto, iż w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznającej skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny, w części zatytułowanej "Pouczenie" (pkt 2), zamieszczono zobowiązanie do powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia. Nie ulega wątpliwości Sądu, że tak sformułowane pouczenie, nie precyzujące sytuacji, w których dochodzi do utraty prawa do świadczeń, w istocie pouczeniem nie jest.

Ponadto, w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. przywołano treść art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż "Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego". Choć z akt sprawy wynika, iż skarżący odebrał osobiście ww. decyzję w dniu [...] grudnia 2008 r, to w ocenie Sądu, w okolicznościach tej konkretnej sprawy również to pouczenie nie wypełnia przesłanki prawidłowego pouczenia w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Jak już wskazano powyżej, aby można było uznać pouczenie za prawidłowe, musi być ono jasne, czytelne i powinno zawierać wszelkie informacje o obowiązujących zasadach. Pouczenie powinno być przy tym dostosowane do konkretnej osoby – adresata pouczenia. Tylko bowiem zindywidualizowane pouczenie, uwzględniające osobiste właściwości osoby uzyskującej świadczenie, to jest jej cechy osobowościowe, stopień rozwoju intelektualnego oraz sytuację faktyczną może właściwie wypełniać swoją rolę.

Zauważyć trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie adresatem pouczenia jest osoba w podeszłym wieku, schorowana, o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności, co wpływa na stopień jej wiedzy i percepcji. Trudno w tych okolicznościach faktycznych uznać, iż zacytowanie w uzasadnieniu decyzji drobnym drukiem treści art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia czy omówienia w języku przystępnym dla osoby w podeszłym wieku i niepełnosprawnej, można uznać za skuteczne pouczenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjęcie przez organy założenia o prawidłowym pouczeniu jest w tym konkretnym przypadku tym bardziej błędne, gdy zważy się, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2008 r. Z. M. wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wsparcia w samodzielnej egzystencji przez placówki instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe i inne placówki.

Z uwagi zatem na fakt, że udzielone Z. M. pouczenie okazało się nieskuteczne, nie sposób przyjąć, że pobierając jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny, skarżący działał w złej wierze. Dodać trzeba, iż skarżący sam poinformował organ o nieprawidłowości w pobieraniu zasiłku gdy tylko się o tym dowiedział z artykułu prasowego.

Tylko zaś w sytuacji działania w złej wierze świadczenie można byłoby uznać za nienależnie pobrane. W wyrokach z dnia 14 grudnia 2009 r., I OSK 826/09, oraz z dnia 27 października 2010 r., I OSK 981/10, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych posługuje się pojęciem "świadczeń nienależnie pobranych". Obowiązek zwrotu nie dotyczy "nienależnego świadczenia", ale "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia.

Rozpatrując ponownie sprawę organy zobowiązane będą zatem do uwzględnienia przedstawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej, skutkującej w realiach niniejszej sprawy brakiem przesłanek do uznania świadczeń pobranych przez skarżącego za nienależne, co powoduje z kolei niemożność żądania od niego ich zwrotu.

Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.