Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1394/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję nr 361/2022 z dnia 9 września 2022 r., znak: WOB.7721.12.2022.AMLY w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r., znak: ROIK II.5160.139.2015.AKR PINB, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki w Krakowie działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał J. S. "rozbiórkę części ogrodzenia o długości: 15 m z bramą wjazdową, usytuowanego na działce nr [...] obr. 79 Podgórze przy ul. P. w K. - realizowanego od strony miejsca publicznego tj. działki nr [...] obr. 79 Podgórze, stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków, bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Pismem z dnia 10 marca 2022 r. J. S. wniósł o uchylenie w trybie art. 155 kpa ww. decyzji.

Wnioskodawca podniósł, że z dniem 28 czerwca 2015 r. weszła w życie zmiana art. 30 ust. 1 pkt 3 Pb, skutkująca zawężeniem zakresu robót wymagających zgłoszenia i wyeliminowaniem z katalogu takich robót budowy ogrodzeń o wysokości do 2,20 m od strony dróg, ulic i innych miejsc publicznych. Zdaniem wnioskodawcy wobec nowelizacji art. 30 ust. 1 pkt 3 Pb skutkiem uchylenia ww. decyzji będzie stan zgodny z prawem, bowiem wybudowanie ogrodzenia od strony miejsca publicznego nie wymaga już zgłoszenia. Ponadto wnioskodawca podniósł, że po dokonaniu rozbiórki ogrodzenia mógłby z powrotem ogrodzenie wznieść w tym samym kształcie i położeniu. Wnioskodawca przywołał także stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1024/21, wydanym w sprawie, w której wnioskodawca kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania decyzji PINB nr 658/2016 z dnia 21 czerwca 2016 r. znak: ROIK II.5160.139.2015.AKR.

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 marca 2022 r. dotyczących ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] obr. 79 Podgórze przy ul. P. w K. organ ustalił, że stan ogrodzenia jest tożsamy ze zdjęciami wykonanymi podczas poprzedniej kontroli wykonanej w 2018 r.

Pismem z dnia 18 marca 2022 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 155 kpa ostatecznej decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. oraz wezwał Gminę Kraków do zajęcia stanowiska, czy jako strona postępowania wyraża zgodę na uchylenie ww. decyzji w trybie art. 155 kpa.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił uchylenia decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że Gmina Kraków nie wyraziła zgody na uchylenie decyzji ww. z dnia 21 czerwca 2016 r., w konsekwencji konieczna była odmowa uchylenia decyzji na podstawie art. 155 w zw. z art. 154 § 2 kpa.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S..

W odwołaniu zarzucono ww. decyzji naruszenie art. 155 i art. 28 w zw. z art. 7 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez błędne przyjęcie, że Gminie Kraków przysługiwał status strony postępowania zakończonego decyzją dnia 21 czerwca 2016 r. i że jej stanowisko było niezbędne dla wydania decyzji uwzględniającej wniosek o uchylenie decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. w trybie art. 155 kpa.

Decyzją z dnia 9 września 2022 r. znak: WOP.7721.12.2022.AMLY, działając podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 kpa stosuje się odpowiednio. Wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 kpa jest możliwe w przypadku, gdy ma ona charakter uznaniowy lub przy wydaniu której organ administracyjny ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (por. np. wyrok NSA: z dnia 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1459/97).

Organ podał, że decyzja ostateczna z dnia 21 czerwca 2016 r. została wydana na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 Pb. Zastosowany w sprawie przepis art. 49b ust. 3 Pb stanowił, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2 Pb, tj. obowiązku przedłożenia dokumentów orzeczonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Pb, stosuje się przepis art. 49b ust. 1 Pb. Z kolei przepis art. 49b ust. 1 Pb stanowił: " Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ."

Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze, że powyższe przepisy nie pozostawiały organowi swobody wyboru rozstrzygnięcia, nie ma możliwości uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 kpa ostatecznej decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym w trybie przepisu art. 155 kpa nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem, jak np. decyzji nakazujących rozbiórkę. W niniejszej sprawie przepis art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 Pb należy traktować jako przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 81/17).

Organ zauważył, że we wniosku z dnia 10 marca 2022 r. podniesiono, że

z dniem 28 czerwca 2015 r. weszła w życie zmiana art. 30 ust. 1 pkt 3 Pb, skutkująca zawężeniem zakresu robót wymagających zgłoszenia i wyeliminowaniem z katalogu takich robót budowy ogrodzeń o wysokości do 2,20 m od strony dróg, ulic i innych miejsc publicznych. Powołano się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt II OSK 1782/19, zgodnie z którym w sytuacji, gdy aktualnie obowiązująca ustawa nie wymaga zgłoszenia wykonania ogrodzenia o wysokości nie przekraczającej 2,20 m, to nie ma uzasadnionych podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego takiego ogrodzenia. Pogląd ten został przywołany przez wnioskodawcę na poparcie twierdzenia, że skutkiem uchylenia decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. będzie stan zgodny z prawem. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa, zmierzające do zmiany lub uchylenia decyzji, nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 86/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1703/09). Stosowanie trybu nadzwyczajnego z art. 155 kpa nie może bowiem przekształcić się w ponowną ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków, niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji. Postępowanie w trybie art. 155 kpa nie jest czymś na kształt trzeciej instancji, pozwalającej na weryfikację dotychczasowych ustaleń faktycznych lub prawnych w ramach kolejnego postępowania administracyjnego, tym samym kwestie dotyczące prawidłowości decyzji dnia 21 czerwca 2016 r. nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.

Jeśli chodzi odwołanie się przez stronę do wyroku WSA w Krakowie z dnia

7 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1024/21 organ wskazał, że ww. wyrok ten jest nieprawomocny, a w jego uzasadnieniu nie przesądzono wyniku ewentualnego postępowania w sprawie uchylenia decyzji w trybie art. 155 kpa.

W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 155 i art. 28 w zw. z art. 7 oraz art. 107 kpa poprzez błędne przyjęcie, ze Gminie Kraków przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r., której stanowisko byłoby niezbędne dla uwzględnienia wniosku strony. Krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego na podstawie art. 155 kpa określa bowiem przedmiot weryfikowanej decyzji. Postępowanie zakończone decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. było prowadzone na podstawie art. 49b Pb i dotyczyło części ogrodzenia o długości 15 m z bramą wjazdową, usytuowanego na działce nr [...] obr. 79 Podgórze przy ul. P. w K. - realizowanego od strony miejsca publicznego, tj. działki nr [...] obr. 79 Podgórze, stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że stroną w postępowaniach z zakresu prawa budowlanego, na podstawie art. 28 kpa są właściciele i wieczyści użytkownicy nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której znajduje się obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie. W judykaturze wskazuje się także, że w przypadku gdy przedmiotem postępowania jest ogrodzenie, przymiot strony w postępowaniu ma właściciel nieruchomości graniczącej bezpośrednio z działką zabudowaną tym ogrodzeniem. Tym samym Gminie Miejskiej Kraków - jako właścicielowi działki nr [...] obr. 79 Podgórze graniczącej bezpośrednio z działką zabudowaną częścią ogrodzenia objętego decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 kpa. W konsekwencji w sprawie zachodzi przesłanka negatywna uniemożliwiająca uchylenie decyzji w postaci braku zgody jednej ze stron postępowania, tj. Gminy Miejskiej Kraków. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest również pogląd, że zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej muszą wyrazić wszystkie strony (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 987/11).

Na powyższą decyzję J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 155 K.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 kpa,

- art. 155 kpa i art. 28 kpa w zw. z art. 7 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez błędne przyjęcie, że Gminie Kraków przysługiwał status strony postępowania zakończonego decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r., a stanowisko Gminy było niezbędne dla wydania decyzji uwzględniającej wniosek o uchylenie ww. decyzji w trybie art. 155 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga powinna zostać oddalona.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi norma wynikająca z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.). Stanowi ona następująco: "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio."

Instytucja zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej uregulowana w art. 155 k.p.a. wywołuje w doktrynie i orzecznictwie sporo kontrowersji. Za niesporny należy uznać pogląd uznający dopuszczalność stosowania tej instytucji do decyzji ostatecznych niewadliwych lub obarczonych wadami nieistotnymi, które nie stanowią w szczególności wad powodujących wznowienie postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.), czy też wad powodujących nieważność decyzji (art. 156 k.p.a.). Do niespornych należy zaliczyć również stanowisko, że instytucja zmiany lub uchylenia decyzji nie może otwierać drogi do kolejnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a zatem nie może stanowić swoistej trzeciej instancji. Do spornych kwestii należy natomiast to, czy instytucja zmiany lub uchylenia decyzji może mieć zastosowanie do decyzji związanych czy również decyzji uznaniowych. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym tryby fakultatywne (w tym art. 155 k.p.a.) mają zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, nie dotyczą natomiast decyzji związanych. Sąd obecnie orzekający stoi na stanowisku, że choć decyzje uznaniowe z pewnością najbardziej "nadają się" do uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 k.p.a., to jednak nie jest zasadne odrzucenie z góry, bez odniesienia do realiów konkretnej sprawy, możliwości zmiany lub uchylenia decyzji związanej (por. T. Kiełkowski, w: H. Knysiak-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019, s. 1045-1046).

Dla zastosowania normy wynikającej z art. 155 k.p.a. kluczowe jest ustalenie, że będąca przedmiotem postępowania decyzja ostateczna jest decyzją, "na mocy której strona nabyła prawo". Pojęcie nabycia prawa w doktrynie i orzecznictwie sądowym jest rozumiane szeroko, jako rodzaj skutku prawnego decyzji, który polega na "trwałym i realnym rozszerzeniu sfery prawnej podmiotu stosunku administracyjnoprawnego, z góry, choć tylko abstrakcyjnie, określonej już w ustawie" (T. Kiełkowski, w: H. Knysiak-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019, s. 1048 oraz podana tam literatura). W ocenie Sądu w składzie obecnie orzekającym można zgodzić się ze stanowiskiem organów, znajdującym potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że również decyzja nakładająca obowiązek, taka jak decyzja nakazująca rozbiórkę, jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo. Można bowiem zaakceptować w okolicznościach sprawy stanowisko, zgodnie z którym nabycie prawa jest rozumiane w tym przypadku jako ustabilizowanie sytuacji prawnej jej adresatów.

Do przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. należy zaliczyć: po pierwsze, zgodę strony, po drugie, niesprzeciwianie się zmianie lub uchyleniu decyzji przez przepisy szczególne, po trzecie, stwierdzenie, że za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zauważyć należy ponadto, że instytucja uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, uregulowana w art. 155 k.p.a., zawiera element uznania administracyjnego, a zatem względnego luzu decyzyjnego przysługującego organowi administracji wynikającego z użycia w analizowanej regulacji sformułowania odnoszącego się do decyzji ostatecznej, która "(...) może być (...) uchylona lub zmieniona (...)".

W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki w Krakowie decyzją z 25 kwietnia 2022 r. odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] r. wydanej 21 czerwca 2016 r., którą nakazał rozbiórkę części ogrodzenia o długości 15 m z bramą wjazdową, usytuowanego na działce nr [...] obr. 79 Podgórze przy ul. P. w K. , realizowanego od strony miejsca publicznego, tj. działki nr [...] obr. 79 Podgórze, stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków, bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Decyzja wydana została na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409 ze zmian.) oraz art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. 2015 r., poz. 443). Organ uznał, że wybudowane ogrodzenie powstało z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 3 Pb., który wymagał uprzedniego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia od strony miejsc publicznych, czego skarżący nie dopełnił.

Skarżący, wnioskując o zmianę wskazanej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., podnosił, że z dniem 28 czerwca 2015 r. weszła w życie zmiana art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. skutkująca zawężeniem zakresu robót wymagających zgłoszenia i wyeliminowaniem z katalogu takich robót budowy ogrodzeń o wysokości do 2,20 m od strony dróg, ulic i innych miejsc publicznych. Powołano się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt II OSK 1782/19, zgodnie z którym w sytuacji, gdy aktualnie obowiązująca ustawa nie wymaga zgłoszenia wykonania ogrodzenia o wysokości nie przekraczającej 2,20 m, to nie ma uzasadnionych podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego takiego ogrodzenia. Przywołano również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1024/21, dotyczący postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, którego przedmiotem jest wykonanie ww. decyzji nr [...] r. z 21 czerwca 2016 r. Powiatowy Inspektor, jako przyczynę odmowy uchylenia decyzji nr 658/2016 r. z 21 czerwca 2016 r. podał brak zgody na zmianę decyzji Gminy Miejskiej Kraków. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z 9 września 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, rozszerzając argumentację odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o związany charakter wydanej decyzji, który uniemożliwia zastosowanie fakultatywnego trybu zmiany lub uchylenia decyzji.

W ocenie Sądu prawidłowe były ustalenia organów nadzoru budowlanego, na podstawie których stwierdzono, że Gmina Miejska Kraków była stroną postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z 21 czerwca 2016 r. (k. 12-14 akta ROiK II 5160.139.2015.AKR), a w konsekwencji, że strona ta powinna była wyrazić zgodę na uchylenie wskazanej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., do czego nie doszło. Bezskuteczne pozostają zatem zarzuty skargi zmierzające do pominięcia Gminy jako strony w przedmiotowym postępowaniu oraz pominięcia w stosunku do Gminy wymogu pozyskania zgody strony na uchylenie decyzji. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że w orzecznictwie występuje rozbieżność także co do tego, czy wymóg zgody stron dotyczy wszystkich stron postępowania, czy też wyłącznie tej strony, która była "głównym" adresatem decyzji, i której praw dotyczy decyzja bezpośrednio, nie zaś tylko refleksowo. Sąd w składzie obecnie orzekającym, aprobując stanowisko organów, że wymóg zgody w okolicznościach sprawy powinien dotyczyć wszystkich stron postępowania, wskazuje, że w przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do innej kwestii.

Zauważyć wypada mianowicie, że skarżący argumentował zasadność uchylenia decyzji tym, że norma prawna, której naruszenie stanowiło podstawę wydanego nakazu rozbiórki, po wydaniu decyzji przestała obowiązywać. Rzecz jednak w tym, że było inaczej, na co wskazuje lektura przedłożonych sądowi akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki w Krakowie znak: ROiK II 5160.139.2015.AKR oraz ROiK II 5141.124.2015.AKR. Z akt tych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego ogrodzenia, o czym zawiadomił w piśmie z 25 listopada 2015 r. (k. 2 akt ROiK II 5160.139.2015.AKR). Powszechnie przyjmuje się, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu jest dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego właściwy, podejmujący działanie na podstawie przyznanej mu przez prawo kompetencji, o której to czynności powiadomiono stronę (vide: M. Romańska, w: H. Knysiak-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019 r., s. 457-458). Wskazane wyżej zawiadomienie, skierowane do stron, w tym do skarżącego, stanowi właśnie taką czynność, niezależnie od podejmowanych wcześniej czynności kontrolnych udokumentowanych w aktach ROiK II 5141.124.2015.AKR.

Wobec tego należało uwzględnić, że w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego obowiązywał już art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. w wersji zmienionej przez art. 1 pkt 8 lit. a tiret szóste ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r. poz. 443), który doprowadził do zlikwidowania wymogu zgłaszania ogrodzeń od strony miejsc publicznych. Uwzględnić należało bowiem, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną należało stosować przepisy dotychczasowe. Wejście w życie tej ustawy, z wyjątkiem art. 1 pkt 34 (vide: art. 9), nastąpiło w dniu 28 czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu w dniu 25 listopada 2015 r., co oznacza, że prowadząc postępowanie i wydając decyzję kończącą to postępowanie organ powinien uwzględnić już nowy stan prawny, czego nie uczynił. Świadczy o tym treść decyzji nr 658/2016 z 21 czerwca 2016 r. i przywołana tam podstawa prawna, w szczególności art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Sądu zatem, niezależnie od stwierdzonych przez organy nadzoru budowlanego przeszkód do uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a., należało dostrzec, że decyzja nr [...] z 21 czerwca 2016 r., od której skarżący nie wniósł odwołania, wskutek czego stała się ostateczna, dotknięta jest istotną wadą prawną, której stwierdzenie wyklucza możliwość uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.

W tej sytuacji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tej przyczyny Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.