Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1520/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o. o. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r.5 poz. 23) dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290) dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...].12,2015 r., znak: [...], nakazującą [...] Sp. z o.o. całkowita rozbiórkę rusztowania stalowego z zamontowaną na nim siatką winylową z nadrukiem (o wymiarach od stronnych wschodniej ok. 15 x 9 m, zachodniej - 15 x 9 m, północnej — 22 x 9 m), wybudowanego wokół budynku mieszkalnego przy ul. [...], na dz. nr [...] i [...] w obrębie [...] w [...], wraz z oświetleniem - 16 szt. lamp halogenowych, nadwieszonych nad sąsiednią nieruchomością - dz. ew. nr [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał [...] Sp. z o.o. całkowitą rozbiórkę w/w rusztowania stalowego biorąc pod uwagę, że realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie jest wymagane pozwolenie na budowę a brak jest możliwości zalegalizowania zrealizowanej inwestycji zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ I instancji stwierdził, że w celu przeprowadzenia procesu legalizacji zobowiązany winien legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z pisma Zarządu Mienia Skarbu Państwa z dnia [...].10.2015 r. spółka [...] Sp. z o.o., będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz prawdopodobnym inwestorem / właścicielem nośnika reklamowego, została wezwana do usunięcia nośnika, wobec zajmowania nieruchomości sąsiedniej - t.j. dz. ew. nr [...] w obrębie [...], zarządzaną i administrowaną przez Zarząd Mienia Skarbu Państwa. Powyższe świadczy, iż spółka nie posiada zgody na zajęcie terenu. Ponadto nośnik znajduje się na obszarze objętym Uchwałą Rady [...] Nr [...] w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...].04.2012 r., poz. Nr [...]). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 ww. uchwały na powyższym terenie nie dopuszcza się funkcjonowania tego typu obiektów.

W ocenie organu II instancji PINB [...] zasadnie nakazał rozbiórkę nośnika reklamowego w postaci rusztowania stalowego z zamontowaną na nim siatką winylową z nadrukiem (o wymiarach od stronnych wschodniej - ok. 15 x 9 m, zachodniej - 15 x 9 m, północnej - 22 x 9 m), wybudowanego; wokół budynku mieszkalnego przy ul. [...], na dz. nr [...] i [...] w obrębie [...] w [...], wraz z oświetleniem - 16 szt. lamp halogenowych, nadwieszonych nad sąsiednią nieruchomością - dz. ew. nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał wątpliwości co do funkcji istniejącego rusztowania. Przedmiotowe rusztowanie służy rozpięciu na nim powłok wielkoformatowych o treści reklamowej. Zdaniem organu o funkcji reklamowej rusztowania świadczą również zamontowane lampy, doświetlające eksponowane treści. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, bowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Z akt sprawy wynika, iż inwestor zrealizował w warunkach samowoli budowlanej nośnik reklamowy w postaci rusztowania stalowego z zamontowaną na im siatką winylową z nadrukiem. Organ wskazał, że okoliczność (podnoszona w odwołaniu), iż rusztowanie otacza budynek i funkcjonalnie służy przede wszystkim pracom konserwacyjnym polegającym na konserwacji bieżącej budynku nie wyklucza, tego, że przedmiotowa konstrukcja spełnia również funkcję reklamową, a zatem jest urządzeniem reklamowym.

W ocenie organu odwoławczego organ powiatowy zasadnie nie wdrożył procesu legalizacyjnego skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" uchwałą Rady [...] Nr [...] w sprawie utworzenia partu kulturowego w § 2 ust. 1 pkt 3 na powyższym terenie nie dopuszcza funkcjonowania tego tupu obiektów. W związku z tym organ powiatowy był zwolniony z nakładania na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny wynikający z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zgodności obiektu z warunkami techniczno - budowlanymi oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. została zaskarżona przez [...] Sp z o.o., która wniosła stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji;

Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego tj

art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 b Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnie oraz zastosowanie poprzez uznanie, iż rusztowanie elewacyjne o wysokości ok. 6 m. otaczające budynek i do niego zamontowane stanowi budowlę w szczególności jest wolnostojącym

nośnikiem reklamowym trwale związanym z gruntem

- art. 48 ust. 1 ustawy Prawa budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy przedmiot postępowania nie jest obiektem: budowlanym i dla jego montażu nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie we właściwym organie architektonicznym względnie poprzez nie rozważenie celowości ograniczenia obowiązku rozbiórki do części obiektu w zakresie powodującym zdaniem sądu konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku uznania, iż obiekt będący przedmiotem postępowania wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zastosowanie tego przepisu wobec możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji gdy brak jest dla terenu na którym usytuowany jest sporny obiekt planu zagospodarowania przestrzennego, oraz przyjęcie, iż uchwała Rady [...] nr [...] o utworzeniu [...] stanowi plan zagospodarowania przestrzennego, zatem wobec faktu, iż nie istnieją negatywne przesłanki do zastosowania powołanego przepisu.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nieustalenie kręgu stron postępowania, w szczególności nie ustalenie adresata decyzji,

-art. 7 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia, w jakim czasie poswatał przedmiotowy obiekt budowlany,

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postepowaniu,

-art. 77 §1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego,

art. 107 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania.

Skarżący wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 roku sprzedał nieruchomość, na której posadowiony jest obiekt postępowania a w dniu [...] maja 2016 roku w Sądzie Wieczysto Księgowym w KW nr [...] dokonano wpisu nowego właściciela obiektu. Wobec faktu, iż księgi wieczyste są jawne, a zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych istnieje domniemanie prawdziwości ujawnionych wpisów, to organ II instancji przed wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2016 roku dysponował wiedzą, lub powinien dysponować wiedzą o fakcie, iż zmianie uległ adresat decyzji.

Ponadto, zdaniem Skarżącego, organ bezzasadnie uznał, iż obiekt znajduje się na nieruchomości dla której obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazał , iż uchwała Rady [...] nr [...] o utworzeniu [...] nie stanowi Miejscowego Planu Zagospodarowania i nie przewiduje bezwzględnego zakazu, lecz wyłącznie ograniczenie co do sytuowania reklam.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t. ze zm.), dalej p.p.s.a.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w sprawie robót budowlanych, polegających na budowie rusztowania stalowego z zamontowaną na nim siatką winylową z nadrukiem (o wymiarach od strony: wschodniej - ok. 15,0 x 9,0 m, zachodniej - ok. 15,0 x 9,0 m, północnej - ok. 22,0 x 9,0 m), wybudowanego wokół budynku mieszkalnego przy ul. [...], na dz. ew. nr [...] i [...] w obrębie [...] w [...], wraz z oświetleniem -16 szt lamp halogenowych, nadwieszonych nad sąsiednią nieruchomością - dz. ew. nr [...].

W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem reklamowym, które zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zarówno organ I jak II instancji wykazali, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, iż na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę. Inna kwalifikacja przedmiotowego nośnika, przedstawiona w odwołaniu i skardze, stanowi jedynie próbę obejścia prawa, na co organ administracji publicznej w demokratycznym państwie nie powinien wyrazić zgody. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd nie może jednak zaakceptować stanowiska o braku potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczność charakteru i zakresu popełnionej samowoli budowlanej uzasadnionego tym, że w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest kompletny i nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną która zwalnia organ z nakładania na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny a wynikający z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zgodności obiektu z warunkami techniczno - budowlanymi oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo (2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, przy czym konieczne jest przy tym łączne spełnienie warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, i uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego powinna być wynikiem wszechstronnej analizy okoliczności danej sprawy, przy uwzględnieniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a. - zasada dochodzenia prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 roku - sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, z.1, poz. 45). Przypomnieć należy, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy - § 2 art. 78 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że przepisu art. 78 § 2 k.p.a. nie należy rozumieć jako zakazu uwzględniania zgłoszonego przez stronę żądania dopuszczenia dowodu na obalenie okoliczności, która zdaniem organu jest już udowodniona (wyjaśniona). Oznaczałoby to bowiem, że strona nie może dowodzić okoliczności odmiennej od przyjętej przez organ. Takie zaś działanie organu stałoby w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Z tych względów nie można zaakceptować stanowiska o braku potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.

Organy obu instancji wskazały ,że po przeanalizowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" uchwałą Rady [...] Nr [...] w sprawie utworzenia partu kulturowego stwierdziły że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 na powyższym terenie nie dopuszcza się funkcjonowania tego typu obiektów.

Jak wynika jednak z treści § 2 ust. 1 pkt 3 tej uchwały z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "[...]", "ogranicza się dopuszczalność umieszczania przy ciągach komunikacyjnych tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków do oznakowani związanych z ochroną i udostępnieniem [...] oraz oznaczeń Systemu Informacji Miejskiej, z wyjątkiem znaków drogowych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego"

Biorąc więc pod uwagę inną treść i charakter wskazanej uchwały zdaniem Sądu utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęcie decyzji przez organ II instancji było przedwczesne, gdyż nie można wykluczyć, że wynik przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego umożliwi legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przy łącznym spełnieniu warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, i uiści opłatę legalizacyjną.

Sąd uważa również za konieczne ponowne ustalenie stron postępowania, osoby inwestora i właściciela nieruchomości w świetle wskazanych nowych informacji Skarżącego o sprzedaży nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt postępowania.

Poczynione w tym zakresie ustalenia pozwolą dopiero dokonać prawnej kwalifikacji przeprowadzonych robót w rozumieniu przepisów Prawa budowalnego.

Mając zatem na uwadze, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, nie ustosunkowano się do twierdzeń strony, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.