Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2643/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 par 1 pkt 3, art 34 par 1 i art. 27
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. skargę oddala


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor

Nadzoru Budowlanego w G. oddalił zarzuty R. N., zw. dalej skarżącym,

w postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu wykonanie nakazu rozbiórki,

wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej murowanego budynku o wymiarach

9,54m x 7,08 m i wysokości 5,88 m zlokalizowanego na działce nr [...] w G. Nakaz

rozbiórki wynikał z decyzji tegoż organu z dnia [...] maja 2009 r., która była podstawą tytułu wykonawczego nr [....] doręczonego skarżącemu po uprzednim

upomnieniu wzywającym do dobrowolnego wykonania wymienionego nakazu. W

uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarga na decyzję o nakazie rozbiórki

została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym

wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1674/09, skarżący zaś nie

zareagował na upomnienie doręczone mu w dniu 21 lutego 2011 r., a zatem niezbędne

było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zgłoszone przez skarżącego, iż

zastosowano wobec niego zbyt uciążliwy środek w postaci nakazu rozbiórki oraz że brak

jest dowodu doręczenia mu upomnienia, nie są zasadne, gdyż nakaz rozbiórki nie jest

środkiem egzekucyjnym lecz jej celem związanym z treścią egzekwowanej decyzji , nie

można więc oceniać go w kategoriach uciążliwości, natomiast nie dołączenie do tytułu

wykonawczego potwierdzenia nadania upomnienia nie ma w tym przypadku

zastosowania.

Z postanowieniem tym nie zgodził się skarżący składając zażalenie, w którym

powołał się na wcześniejsze zastrzeżenia również w świetle zasady uwzględnienia

słusznego interesu strony i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a także dodatkowo podniósł

zarzut niespełnienia przez organ wymagania art. 27 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze

zm.), zw. dalej uopewa, gdyż do tytułu wykonawczego, który otrzymał nie dołączono kopii

upomnienia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując zażalenie utrzymał w mocy

postanowienie [...] WINB postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr

[...], podzielając jego argumentację, w odniesieniu zaś do zarzutu

naruszenia art. 27 § 3 uopewa powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2010 r" sygn. akt III SA/Łd 66/10, LEX nr

675079 ocenił, że obowiązek doręczenia upomnienia, o którym mowa we wspomnianym

przepisie ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem

zobowiązanego.

Powyższemu postanowieniu skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj.

art. 27 § 3 uopewa i w konsekwencji naruszenia art. 6 k.p.a., oraz naruszenie art. 33 pkt

8 uopewa przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co wiąże z

naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ten ostatni zarzut wsparto argumentacją, iż

skutki zakupu nieruchomości, na której poprzedni właściciele dopuścili się samowoli w

postaci nakazu rozbiórki są zbyt surowe, gdyż organy winny dążyć do legalizacji tej

samowoli, a nie jej rozbiórki.

Dodatkowo, w piśmie procesowym złożonym na rozprawie pełnomocnik

skarżącego podniósł, że tytuł wykonawczy zawiera błąd polegający na podaniu błędnej

podstawy prawnej egzekucji, tj. wskazaniu art. 48 Prawa budowlanego z 1974 r.,

decyzja zaś orzekająca o nakazie rozbiórki została wydana na podstawie art. 37 ww.

ustawy. Ponadto na rozprawie skarżący, na pytanie Sądu, potwierdził, że otrzymał i

pokwitował osobiście upomnienie doręczone mu przed wystawieniem tytułu

wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub

postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa

materialnego i procesowego.

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z

prawem. Nie można wprawdzie dopatrzyć się w dokumentacji sprawy wyjaśnienia

powodu, dla którego wraz z tytułem wykonawczym nie przesłano dowodu doręczenia

upomnienia, jednakże kwestia ta została omówiona w uzasadnieniu organu II instancji z

powołaniem się na orzecznictwo sądowoadministracyjne. Dodać trzeba, że przywołanie

przez organ argumentacji zawartej w wyroku WSA w Lublinie było trafnie dostosowane do

okoliczności sprawy, gdyż w istocie wymaganie zawarte w art. 27 § 3 uopewa jest niezbędne wówczas, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są innymi podmiotami.

Natomiast, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (tj. wierzyciel prowadzi

sam postępowanie egzekucyjne) dołączanie kopii upomnienia do tytułu egzekucyjnego

jest zbyteczne, ponieważ fakt ten dowodzi tylko tego, że wierzyciel wyczerpał już drogę

niespornego doprowadzenia do wykonania obowiązku. Wiedzę taką posiada już zarówno

organ egzekucyjny, gdyż to on właśnie takie upomnienie wystosował, jak również

zobowiązany, któremu wcześniej je doręczono.

Stan taki wynika z treści art. 26 § 1 i 4 uopewa, które stanowią, że organ

egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie

wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego

wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu

do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.

Przepis art. 27 § 3 jest przepisem proceduralnym (a nie przepisem prawa

materialnego, jak twierdzi się w skardze) i jest adresowany do wierzyciela, gdyż to

wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia bądź podaje podstawę prawną braku

tego obowiązku. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31

października 2008 r., sygn. akt II FSK 1664/07, LEX nr 513167.

Jak też wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 18

maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 66/10, LEX nr 675079, na który powołał się organ,

wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego

dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 uopewa., aby wykazać,

organowi egzekucyjnemu, że spełniony został ten wymóg dopuszczalności egzekucji

administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu

egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ

egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5)

załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu

upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule wykonawczym.

Jeżeli zatem doręczenie upomnienia było wymagane, a wierzyciel jedynie nie

dołączył dowodu jego doręczenia lub nie wskazał przepisu prawa wyłączającego

obowiązek doręczenia upomnienia, to brak jest podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego

na podstawie art. 29 § 2 uopewa. Powodem zwrotu tytułu wykonawczego nie jest bowiem

samo niedołączenie dowodu doręczenia upomnienia, ale okoliczność, że wskutek

niedoręczenia tego upomnienia egzekucja jest niedopuszczalna. Tak C. Kulesza,

Komentarz do art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Lex 2010

Nie ulega zaś wątpliwości okoliczność, że skarżący podjął i pokwitował

upomnienie, datę zaś doręczenia mu upomnienia wskazano w rubr. 29 tytułu

wykonawczego, zbędne zatem było dołączanie dowodu tego upomnienia do tytułu

wykonawczego przesyłanego zobowiązanemu. Wprawdzie organ nie podał przepisu,

który ten obowiązek znosił, nie jest to jednak naruszenie proceduralne o charakterze

istotnym, które mogłoby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, skoro nie było

innych przeszkód, aby egzekucja mogła się toczyć. Uchybienie to świadczy wprawdzie o

niestaranności organu, nie ma jednak podstaw do oceny tej okoliczności jako naruszenia

zasady praworządności i to w stopniu wymagającym środków w postaci zastosowania art.

156 § 1 k.p.a., zarezerwowanych do eliminowania z obrotu prawnego kwalifikowanych

naruszeń prawa materialnego.

Nie okazał się również zasadny zarzut podniesiony na rozprawie, iż skoro w rubr.

23 podano wadliwy przepis aktu normatywnego, to naruszony został art. 27 § 1 pkt 6

uopewa. Istotnie podany w tej rubryce przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1974 r. nie

odpowiada podstawie prawnej, na której oparto nakaz rozbiórki (tj. niezgodności

samowolnej zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego - art. 37 Prawa

budowlanego z 1974 r.), niemniej stwierdzić trzeba, że podany w tej rubryce przepis nie

stanowi podstawy egzekucyjnej o której mowa w art. 27 § 1 pkt 6 uopewa. Podstawą tą

jest bowiem nie norma prawna z rubr. 23, lecz wskazana w rubr. 24 decyzja z dnia [...]

maja 2009 r. nr [...] (co omówiono w decyzji organu I instancji).

Podstawa prawna egzekwowanego obowiązku wynika albo z aktu prawnego, w

przypadku, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone

obowiązki, albo decyzja lub postanowienie właściwego organu (art. 3 § 1 uopewa). W

przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, właściwym

jest podanie w tytule wykonawczym jako podstawy egzekwowanego obowiązku daty i

numeru tej decyzji w rubr. 24. Zbędne jest wówczas podawanie w rubr. 23 podstawy

prawnej, na której oparto tę decyzję. Por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w

Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2087/09, LEX nr 1081304 oraz z

dnia 27 lutego 2007 r" sygn. akt II FSK 304/06.

Przytoczenie zatem w rubryce 23 przepisu aktu prawnego, na której oparto decyzję

(jak słusznie zauważono w piśmie procesowym, z błędem co do numeru jednostki

redakcyjnej przepisu) było zbyteczne. Nie ma zatem w tych okolicznościach podstaw do

uznania, że naruszony został przepis art. 27 § 1 pkt 6 uopewa, gdyż organ w tytule

wykonawczym podał w rubryce 24 właściwą podstawę prawną egzekucji, tj. decyzję

administracyjną. Przytoczenie bez potrzeby błędnego przepisu w rubr. 23 ocenić zatem

należało, jako nieistotne uchybienie przepisu proceduralnego pozostającego bez wpływu

na ważność tytułu egzekucyjnego, a przez to na rozstrzygnięcie sprawy.

Zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 uopewa przez zastosowanie zbyt uciążliwego

środka egzekucyjnego, w powiązaniu z naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie

okazał się również usprawiedliwiony. Jak się wydaje, zarzut ten polegał na mylnym

zrozumieniu pojęcia środków egzekucyjnych (takich jak grzywna w celu przymuszenia czy

też wykonanie zastępcze) i treści egzekwowanego obowiązku (którym jest rozbiórka

obiektu), o którym mowa w tytule egzekucyjnym. Na etapie wszczęcia postępowania

egzekucyjnego polegającego na doręczeniu tytułu egzekucyjnego, na które

zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów, organy nie wskazały jeszcze

jakiegokolwiek środka egzekucyjnego, który będzie miał zastosowanie, gdyż podstawy

takiej nie daje zresztą treść art. 27 uopewa stanowiący podstawę wystawienia tytułu

egzekucyjnego.

Z tego powodu zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 uopewa przez zastosowanie zbyt

uciążliwego środka egzekucyjnego, należało uznać za co najmniej przedwczesny i jako

niemający zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie podlegający

dalszym ocenom Sądu Wojewódzkiego.

Nie można zatem zarzucić naruszenia prawa stanowisku Głównego Inspektora

Nadzoru Budowlanego, że organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania zasadności i

wymagalności samych obowiązków objętych decyzją, gdyż działa na podstawie przepisów egzekucyjnych a w tym zakresie badaniu podlega to, czy egzekucja na podstawie decyzji podanej w tytule egzekucyjnym jest dopuszczalna.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.,

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.

1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.