Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 981/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i ust. 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Krzysztof Kandut, Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi S. M. (dalej: strona, skarżąca) jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm., dalej: u.s.u.s.) decyzja z dnia [...]r. [...], którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.(dalej jako Zakład, Oddział) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych[...] Oddział w L. (dalej: organ pierwszej instancji) z [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

2. Dotychczasowy przebieg postępowania.

2.1.Wnioskiem z 28.08.2018 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o umorzenie zadłużenia z tytułu składek, które powstało w wyniku prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, wskazując, że po podjęciu zatrudnienia nie wyrejestrowała działalności z powodu niewiedzy.

Po przeprowadzeniu postępowania, [...] r. organ pierwszej instancji odmówił umorzenia należności z tytułu składek za wskazane miesiące w okresie od stycznia 2003r. do stycznia 2015r., ponieważ: 1) nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne wymieniona w art. 28 ust. 2 u.s.u.s.; skarżąca nie wykazała zgodnie z art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej gospodarstwa domowego oraz że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; nie wykazała, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2.2. Skarżąca w dniu 14.11.2018 r. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności. Oświadczyła, że nie może uregulować należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla jej egzystencji. Poinformowała, że codziennie podejmuje walkę o samodzielne utrzymanie. Miesięcznie dysponuje kwotą 358,00 zł. Z pomocą przychodzi rodzina. Powołuje się na sytuację zdrowotną i dolegliwości związane z wykonywaniem zawodu [...]. Skarży się na bóle kręgosłupa, barków, stóp, dołączając dokumentację medyczną przebiegu leczenia u lekarza rodzinnego i chirurga. W ocenie skarżącej, ani wiek, ani wykształcenie, ani stan zdrowia, ani sytuacja materialna i bytowa, nie stanowią pozytywnej perspektywy na przyszłość w kierunku spłaty zaległości składkowych.

2.3. Oddział podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej strony, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn jej powstania na podstawie wszystkich uzyskanych i przedłożonych do sprawy dokumentów.

W tych ramach wskazał, że z przedłożonego przez stronę oświadczenia z 26.09.2018 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej uzyskaliśmy następujące informacje, że skarżąca jest rozwódką; pracuje zarobkowo na podstawie umowy o pracę od [...]2011 r. do nadal; nie korzysta z zasiłków z pomocy społecznej, ani z innych form pomocy; prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; ponosi wydatki z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie od 200,00 zł do 250,00 zł miesięcznie. nie posiada innych zobowiązań pieniężnych; nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, ani nie korzysta z innych form pomocy; nie posiada nieruchomości, praw majątkowych, wierzytelności.

Dalej Oddział przywołał regulacje art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. oraz wskazał na przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że:

- przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych,

- strona nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym.

- wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotą kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

- działalność gospodarcza została zakończona,

- nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne,

- brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Mając na uwadze powyższe uznano, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Brak jest zatem podstaw do umorzenia należności z tytułu składek.

Dalej Oddział wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r.. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Oddział wskazał, że zgromadzone dowody nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zatem płatnik powinien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału państwa. Fakt zakończenia prowadzenia działalności nie zwalnia z obowiązku uregulowania zobowiązań, a trudności finansowe nie są równoznaczne z niemożnością ich zapłaty i nie mogą stanowić automatycznie podstawy do ich umorzenia.

Zdaniem Oddziału powołując się na trudną sytuację finansową, strona nie udokumentowała problemów z regulowaniem bieżących opłat lub w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Ograniczone możliwości płatnicze, jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona. Ponadto skarżąca nie dołączyła do sprawy dokumentów wskazujących na istotne okoliczności utrudniające codzienną egzystencję. W oświadczeniu strona wykazała wyłącznie wydatki związane z utrzymaniem dotyczące opłat eksploatacyjnych. W toku postępowania nie dołączyła jednak żadnych dokumentów wskazujących na występowanie trudności w bieżącym i terminowym wywiązywaniu się z podstawowych opłat. W związku z powyższym można domniemywać, że realizacja tych opłat odbywa się płynnie, więc nie potwierdza trwałego lub wyjątkowego charakteru występujących trudności.

Oddział wskazał, że strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających niezdolność do wykonywania pracy czy orzeczenia o niepełnosprawności. Jest w wieku aktywności zawodowej. Nie wykazała, że posiada przeciwskazania zdrowotne do wykonywania pracy [...]. W ocenie Zakładu, podjęcie przez stronę zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy lub znalezienie pracy lepiej opłacanej czy poszukanie dodatkowego źródła zarobku, pozwoli zwiększyć dochód. Jest to zatem okoliczność, która może ulec zmianie przy odpowiednim zaangażowaniu i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej. Ponadto strona nie korzystała z pomocy społecznej, która udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.

Przesłanka z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny.

Zdaniem Oddziału w sprawie nie ma również zastosowania przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Zaznaczył, że przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, ma zastosowanie jedynie w sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu.

Oddział zaznaczył, że udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek, nie może być również traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych zobowiązanego, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Ponadto zwrócił uwagę na możliwość zawarcia umowy o rozłożenie na raty zaległych należności.

W dalszej kolejności Oddział wskazał, że ZUS musi uwzględniać i wyważać nie tylko słuszny interes zobowiązanego do opłacania składek, ale także interes społeczny, czyli w szczególności innych ubezpieczonych (art. 7 k.p.a.), którzy płacą regularnie składki. ZUS jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wyżej określone przesłanki umorzenia należności z tytułu całkowitej nieściągalności składek. Zakład nie dopatrzył się również okoliczności pozwalających na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W niniejszej sprawie Zakład zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a.

3. Postępowanie przed Sądem I instancji.

3.2. W skardze strona zaskarżyła powyższą decyzję w całości, wnosząc o uchylenie tej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie, to jest stwierdzenie braku istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie składek;

2/ art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy doszło do realizacji przesłanek koniecznych do umorzenia składek przewidzianych w powołanym przepisie.

W uzasadnieniu strona zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację materialną i wskazała, że spełniona została przesłanka całkowitej niewypłacalności Wyjaśniła także, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie ustaliło żadnego majątku skarżącej. Uzyskiwane przez skarżącą dochody nie dają absolutnie żadnej możliwości, aby w przyszłości taki majątek mógł zostać przez nią zgromadzony. Wiek, wykształcenie i stan zdrowia skarżącej i jej sytuacja materialna i bytowa wbrew stanowisku ZUS nie rokują perspektywicznie w kierunku spłaty zaległości składkowych. Prowadzenie zaś dalszego postępowania egzekucyjnego spowoduje narośnięcie odsetek, kosztów egzekucyjnych związanych z zaangażowaniem pracowników kancelarii komorniczej, które nigdy nie zostaną spłacone. Oznacza to stałe generowanie szkody po stronie budżetu państwa, co Oddział również powinien wziąć pod uwagę, albowiem będzie ona pokrywana z kieszeni podatników.

3.3. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019r. skarżąca podtrzymała pisemną skargę oraz okazała Sądowi oryginał pisma ZUS w sprawie wyrejestrowania przez nią działalności gospodarczej z dnia [...]r. znak [...], a jego kserokopię złożyła do akt sprawy.

4. Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1.Skarga okazała się zasadna.

4.2. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325: dalej p.p.s.a.) – podlegała decyzja ZUS utrzymująca w mocy decyzję odmawiająca skarżącej umorzenia składek.

Decyzje te wydawane są w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoważnymi rozstrzygnięciami. Nawet zatem wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2009 r., I SA/Kr 1079/09, LEX nr 586630). Wskazana specyfika rozstrzygania spraw związanych z umorzeniem zaległości determinuje także zakres sądowej kontroli decyzji uznaniowych. Sądowej kontroli legalności decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje przede wszystkim samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, w ramach którego organ musi wnikliwie zbadać i precyzyjnie ustalić czy zaistniały przesłanki warunkujące umorzenie zaległości.

4.3. Jednakże kontrola legalności we wskazanym wyżej zakresie zaskarżonej decyzji możliwa jest po odniesieniu się przez Oddział do kwestii przedawnienia objętych zaskarżoną decyzją składek. Organ rozpoznając wniosek o umorzenie składek w pierwszej kolejności winien ustalić ich prawidłową wysokość, odnosząc się również do kwestii ich ewentualnego przedawnienia w sposób, który pozwoli Sądowi dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności organ jest zobligowany z urzędu wykazać prawidłowo kwotę należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek, bowiem umorzenie tej właśnie konkretnej kwoty stanowi przedmiot postępowania, a przedmiot taki musi być jednoznacznie i prawidłowo określony. Nie jest bowiem możliwe umorzenie należności, które nie istnieją (wyrok WSA w Kielcach SA/Ke 26/2018 z dnia 22 lutego 2018r, LEX nr 2452039). Zadaniem organu jest zatem takie zebranie materiału dowodowego, a następnie dokonanie na jego podstawie ustaleń i wyciągnięcie z nich wniosków, by z jednej strony zobowiązany miał pewność przeanalizowania całokształtu jego sytuacji, z drugiej zaś by decyzja ta poddawała się kontroli sądu.

4.4. Odnosząc się do kwestii przedawnienia wskazać należy, że zaskarżona decyzja dotyczy wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji miesięcy w okresie od stycznia 2003r. do stycznia 2015r.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Ww. przepis był nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas – przedawnieniu 5-letniemu. Taki pogląd wyrażony został m.in. w dwóch uchwałach Sądu Najwyższego: z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08 – Lex nr 396253 i z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I UZP 4/08 – Lex nr 396249.

Mocą powołanej ustawy został także zmieniony przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s., do którego dodano ust. 5a-5d. Przepis art. 24 ust. 5b – z dniem 1 lipca 2004 r. – uległ dalszej nowelizacji na postawie art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264) i otrzymał brzmienie: "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego."

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353).

Przedawnienie, jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania przez organ przed którym toczy się postępowanie. W toku niniejszego postępowania organ w uzasadnieniu powołał się w odpowiedzi na skargę na przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s., podnosząc zawieszenie biegu terminu przedawnienia w sprawie, lecz nie załączył do akt dokumentacji potwierdzającej tą okoliczność. Wskazane przez organ dokumenty są niewystarczające do dokonania sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w tym aspekcie. Wymienione uregulowania organ musi uwzględnić przy ocenie istnienia lub nieistnienia przedawnienia należności z tytułu składek objętych wnioskiem skarżącego, wskazując dokumenty źródłowe z postępowania egzekucyjnego. Ustalenie czy doszło do przedawnienia składek ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Wskutek upływu terminu przedawnienia zobowiązanie bowiem wygasa i w takim przypadku nie można ani umorzyć ani odmówić umorzenia należności z tytułu składek.

4.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać przyjdzie, że z uwagi na niepodjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zagadnienia przedawnienia objętych nią należności, jak również brak dokumentów umożliwiających zweryfikowanie stanowiska Oddziału w tej kwestii, nie jest możliwe przeprowadzenie przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanym zakresie.

Zdaniem Sądu konieczna jest zatem ponowna ocena sytuacji materialnej skarżącej w kontekście art. 28 u.s.u.s., po uprzednim wykazaniu przez ZUS istnienia należności objętej wnioskiem o umorzenie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Rozpoznając sprawę ponownie Oddział weźmie pod uwagę treść przedłożonego na rozprawie przez skarżącą pisma tego organu z dnia [...]r. znak [...] w sprawie złożonego przez skarżącą pisma wyrejestrowującego prowadzoną przez nią działalność od dnia [...] 2003r.

4.6. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.