Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 161/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa (dalej jako "Wspólnota") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 19 grudnia 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") z dnia 8 grudnia 2017 r., w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

A. (dalej jako "Spółka") w dniu 5 maja 2014 r. wystąpiła do organu architektoniczno-budowlanego z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowalnego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i nadziemnym na terenie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], k.m. 25 przy ul. C. [...] w S..

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i nadziemnym na terenie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] km 25 przy ul. C. [...] w S. stwierdzając, że przedłożony projekt budowalny został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, a inwestor uzyskał odstępstwo od warunków technicznych.

Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z dnia 20 października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazane wyżej decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 13/17. W wyroku tym wskazano, że orzekające w sprawie organy błędnie uznały, iż istnieje prawidłowo udzielona zgoda na odstępstwo od przepisów technicznych i tym samym stwierdzono spełnienie warunków umożliwiających udzielenie pozwolenia na budowę. Postępowanie kasacyjne w sprawie powyższego wyroku zostało umorzone postanowieniem NSA z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2348/17.

Po wydaniu ww. wyroku Prezydent Miasta decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r., zmienił ostateczną decyzję własną z dnia 20 sierpnia 2014 r. zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i nadziemnym w S. przy ul. C. [...] w zakresie zatwierdzenia planu zagospodarowania terenu oraz nr [...] z dnia 29 maja 2015 r. zezwalającą na budowę budynku mieszkalno-usługowego w S. przy ul. C. [...], zmienioną decyzjami nr [...] z dnia 9 października 2015 r. i [...] z dnia 14 lipca 2016 r. w zakresie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego budynku nr [...] i zatwierdził zamienny plan zagospodarowania terenu oraz zamienny projekt budowlany budynku nr [...].

Następnie decyzją z dnia 19 marca 2018 r., [...] organ ten uchylił decyzje nr:

1) [...] z dnia 09.10.2015 r.

2) [...] z dnia 30.06.2017 r.

zmieniające:

1) ostateczną decyzję z dnia 20 sierpnia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku przy ul. C. [...]

oraz

2) ostateczną decyzję z dnia 29 maja 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku przy ul. C. [...]

w części dotyczącej zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i odmówił ich uchylenia w pozostałej części

oraz umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia zamiennych projektów zagospodarowania terenu, także odmówił uchylenia decyzji:

3) z dnia 14 lipca 2016 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku przy ul. C. [...], w zakresie zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego budynku nr [...].

Powyższe oznacza, że na skutek wyroku sygn. akt II SA/Gd 13/17 uchylono pierwotną decyzję z dnia 20 sierpnia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowalny budynku nr [...], lecz w obiegu nadal pozostają kolejne decyzje dotyczące budynku nr [...] oraz dotyczące projektów zamiennych budynku nr [...]. Ponadto, ponownie rozpoznając sprawę z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę Prezydent Miasta decyzją z dnia 22 października 2018 r., [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A., obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnym i naziemnym w S. przy ul. C. [...], a odwołanie od tej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa.

Następnie, na skutek wniosku Wspólnoty o natychmiastowe wstrzymanie wszelkich robót budowlanych w budynku nr [...], organ pierwszej instancji w dniu 12 czerwca 2017 r. przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdził, że inwestor wykonał roboty budowlane zabezpieczające i wykończeniowe oraz także takie jak montaż węzła cieplnego i zaworu bezpieczeństwa na instalacji wodociągowej hydrantowej, które nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Natomiast roboty związane z zagospodarowaniem terenu (utwardzenia) zostały zrealizowane w oparciu o będące w obrocie prawnym pozwolenia na budowę (zamienne). Podczas ponownej kontroli w dniu 14 września 2017 r. ustalono, że w odniesieniu do stanu robót na dzień poprzedniej kontroli, w budynku nr [...]:

- wykonano utwardzenie przed wjazdem do hali garażowej (podziemnej) - kostka kamienna, płyty na istniejącej podbudowie (wykonanej przed kontrolą z 12.06.2017 r.),

- ułożono kratę (częściowo) w obrębie wjazdu do hali garażowej,

- zamontowana została okładzina elewacyjna na fragmencie elewacji zachodniej,

- uzupełniono orynnowanie budynku (podłączono rynny do przykanalików),

- przy budynku ułożono opaskę z płyt na istniejącej podbudowie (nad halą garażową) - w budynku ukończone zostały prace wykończeniowe (kafelkowanie, tynkowanie, prace wyposażeniowe).

Zgodnie z oświadczeniem członka zarządu komplementariusza A. prace wykonane po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd decyzji w sprawie pozwolenia na budowę miały na celu zabezpieczenie obiektu przed wpływami atmosferycznymi, przepisami BHP, przeciwko degradacji i dewastacji. Ogrodzenie frontowe, po renowacji zostało zamontowane w uprzednio istniejącym miejscu. Słupy ogrodzeniowe zostały zamontowane ok 4-5 miesięcy temu. Dodatkowo organ instancji stwierdził, że w budynku nr [...] prowadzono prace porządkowe oraz prace w budynku nr [...].

Dodatkowo, na podstawie wpisów w dzienniku budowy ustalono, że po okresie kontroli w dniu 12 czerwca 2017 r.:

- wykonano montaż węzła cieplnego i zaworu bezpieczeństwa na instalacji wodociągowej hydrantowej wraz z zaworem antyskażeniowym,

- zakończono montaż hydrantu p.poż., liczników opomiarowania c.w.u. i zimnej wody oraz c.o. na pionach instalacyjnych,

- dokończono montaż obudów szachów instalacyjnych płytami ognioodpornymi (niepalne),

- zakończono roboty elewacyjne, ślusarskie i rozebrano rusztowania,

- zakończono montaż stopni biegów schodowych, drzwi do mieszkań oraz p.poż. [...] do pomieszczeń, śluzy garażu [...],

- zakończono szpachlowanie i malowanie części wspólnych,

- zakończono zagospodarowanie terenu wokół budynku i przystąpiono do uporządkowania terenu i odbiorów branżowych wraz z gestorami sieci.

Jak wynika z dokonanych wpisów, budynek został zrealizowany zgodnie z dokumentacją projektową za wyjątkiem gdzie wprowadzono nieistotne zmiany w układzie funkcjonalnym (w korytarzu biegów klatki schodowej, śluzy do garażu, układu funkcjonalnego mieszkania nr [...] układu pomieszczenia gospodarczego nr [...] korekcie holu wejściowego oraz zmian funkcjonalnych w mieszkaniach). Budynek nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, a zakończenie wszystkich prac w budynku potwierdził inspektor nadzoru M. K.

W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji uznał, że roboty zabezpieczające, wykończeniowe i związane z zagospodarowaniem terenu, wykonane w budynku nr [...] po wydaniu wyroku Sądu z dnia 24 maja 2017 r., były konieczne dla zapobiegnięcia uszkodzeniom budynku. Nie były to także roboty, na których wykonanie wymagana jest zgoda właściwego organu, a ponadto nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Także prace wykończeniowe i montażowe nie zostały wykonane w warunkach samowoli, gdyż również ich przeprowadzenie nie wymagało zgody organu. Z kolei przeprowadzone po wyroku prace związane z zagospodarowaniem terenu były objęte nie tylko uchyloną decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r., ale także decyzjami zamiennymi z dnia 9 października 2015 r.

i z dnia 20 czerwca 2017 r., które pozostają w obrocie prawnym. W tej sytuacji, w ocenie organu, brak jest podstaw do zastosowania w sprawie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, o czym organ orzekł w decyzji z dnia 8 grudnia 2017 r.

Na skutek rozpoznania odwołania WINB decyzją z dnia 19 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że w konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 20 sierpnia 2014 r. o pozwoleniu na budowę budynku nr [...], w odniesieniu do tego obiektu inwestor, co do zasady, nie posiada prawa do kontunuowania robót budowlanych w tym budynku. Niemniej, organ odwoławczy zgodził się z oceną PINB, że roboty budowlane polegające na: zamontowaniu okładziny elewacyjnej na fragmencie elewacji frontowej oraz fragmencie elewacji zachodniej, uzupełnieniu orynnowania budynku (podłączenie rur spustowych do przykanalików), ułożeniu z płyt na istniejącej uprzednio podbudowie (nad halą garażową) przy budynku opaski wokół budynku - można uznać za roboty zabezpieczające. Wątpliwości co do legalności robót organ nie miał także w odniesieniu do robót związanych z zagospodarowaniem terenu obejmujących utwardzenie, a to z uwagi na pozostawanie w obiegu prawnym decyzji zamiennych dotyczących projektu zagospodarowania terenu.

Organ nie podzielił natomiast stanowiska, że inwestor miał prawo do wykonywania pozostałych robót w tym wykończeniowych oraz montażu instalacji bez konieczności uzyskania pozwolenia bądź dokonania zgłoszenia. Jak wskazał organ, przedmiotowy budynek nie został oddany do użytkowania, zatem nie ma do niego zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego. Zatem wykonanie tego rodzaju robót w niniejszej sprawie winno zostać uznane za samowolę i podlegać ocenie w kontekście art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W tym zaś zakresie należało stwierdzić, że choć roboty zostały wykonane bez uzyskania stosowanego pozwolenia bądź dokonania zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1), to jednak nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2), nie zostały także dokonane wbrew zgłoszonemu przez organ sprzeciwowi, o którym mowa w art. 30 ust. 1 (art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy), ani w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym (art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego). Skoro więc nie zostały spełnione przesłanki zastosowania trybu określonego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.

W skardze Wspólnota domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji drugiej instancji, zarzucając organowi naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 § 1 pkt 1 w zw. z przepisem art. 81 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niewstrzymanie robót wykończeniowych i montażowych wykonywanych w obiekcie co do którego uchylone zostało pozwolenie na budowę,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez: przez błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego oraz niewystarczające rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego

- art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez jego zignorowanie lub niewłaściwą interpretację,

- oparcie decyzji będącej przedmiotem skargi na porównaniu stanu zaawansowania budowy według protokołu z kontroli z dnia 12 czerwca 2017 r. oraz z dnia 14 września 2017 r., podczas gdy roboty budowlane o charakterze samowoli budowlanej były wykonywane już od dnia ogłoszenia wyroku sygn. akt

II SA/Gd 13/17 uchylającego pozwolenie na budowę, tj. od dnia 24 maja 2017 r. jak również po tych datach,

- zaniechanie ustalenia czy roboty przeprowadzone po uchyleniu pozwolenia na budowę mają faktycznie charakter zabezpieczający, a jeśli tak to które, czy przyjęta przez Inwestora metoda zabezpieczenia budowy jest jedyną możliwą czy też istnieją metody alternatywne, nieprowadzące do zakończenia tej budowy, oraz przyjęcie, że roboty zrealizowane a nie będące robotami zabezpieczającymi nie mają charakteru samowoli budowlanej,

- pominięcie zgłoszonych w czasie kontroli przez pełnomocnika strony uwagi o niezgodności z dokumentacją wykonanej "antresoli" bowiem otwory pozostawione, w stropie czyniły zadość "otwartości" powierzchni antresoli w mieszkaniu a "jedyne" wejście na "antresolę" to schody usytuowane przy drzwiach wejściowych mieszkania (w holu - przedpokoju) i wykonane jako zamknięta, klatka schodowa (wejście na schody w czasie kontroli było za drzwiami, które chyba przez nieuwagę Inwestora nie były zamknięte na klucz), oraz przyjęciu do wiadomości wyjaśnień Inwestora, po stwierdzeniu w czasie kontroli zakrytego płytą kartonowo gipsową otworu, który swoim usytuowaniem wskazywał iż jest to szyb windy na wysokości antresoli, ale winda do tego miejsca nie dochodzi,

- przepisu art. 8 k.p.a. poprzez niesprawdzenie czy w dzienniku budowy wpisy i podpisy kierownika budowy J. L. zamieszkałego w D. - który nie był obecny na żadnej z zapowiedzianych przez PINB kontroli faktycznie zostały przez niego dokonane,

- przepisu art. 12 § 1 k.p.a. przez niewnikliwe rozpoznanie sprawy polegające na pominięciu całkowicie zbadania kwestii: większej, niż dopuszczona przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego liczby kondygnacji nadziemnych budynku oraz nieuwzględnieniu - pominięciu – przemilczeniu faktu, braku odstępstwa dotyczącego możliwości zmniejszenia odległości realizowanego przez inwestora budynku od budynku skarżącej, co było powodem uchylenia przez Sąd pozwolenia na budowę,

- przepisu art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia nie odnoszącego się w pełni do wszystkich kwestii poruszonych w pismach Skarżącej w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed organami nadzoru budowlanego.

Poszerzając argumentację skargi strona wskazała, że w danych decyzjach, jak również w toku postępowań toczących się po wydaniu wyroku z dnia 24 maja 2017 r., zupełnie pominięto kwestię wskazaną w tym wyroku, tj. braku uzyskania dla inwestycji zezwolenia na odstępstwo co do prawa posadowienia budynku w odległości mniejszej, niż wynika to z regulacji prawnych. Organy nie poczyniły żadnych kroków, aby zapewnić realizację wyroku. Ponadto strona zarzuciła, że w toku postępowania organy w żaden sposób nie zweryfikowały twierdzeń inwestora w zakresie windy i zakrytego otworu w miejscu szybu windowego na wysokości antresoli. Organ przyjął, że wydzielona powierzchnia antresoli usytuowana przy otworze windowym, bez jakichkolwiek otworów, jest niezbędnym pomieszczeniem do eksploatacji windy. Tymczasem zdaniem skarżącej owa antresola jest po prostu piętrem.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

W dniu 18 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła do akt odpis decyzji Wojewody z dnia 27 marca 2019 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2018 r. i odmówiono wydania pozwolenia dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi i nadziemnymi w S. przy ul. C. [...] z uwagi na brak zgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z istoty tej kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia.

W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontroli sądu podlegają decyzje administracyjne, zaś zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego aktu może mieć miejsce, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy(lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności decyzji zakwestionowanej w niniejszej sprawie sąd uznał, że została ona wydana zgodnie z prawem.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że zaskarżona decyzja dotyczy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i naziemnym, zlokalizowanym w S., przy ul. C. [...]. Obiekt ten powstał na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 sierpnia 2014 r. o pozwoleniu na budowę, który to akt został utrzymany w mocy decyzją Wojewody z dnia 20 października 2014 r., a następnie podlegał kolejnym zmianom w zakresie zatwierdzenia planu zagospodarowania terenu, dokonanych decyzjami organu z dnia 9 października 2015 r., z dnia 14 lipca 2016 r. oraz 30 czerwca 2017 r. Ponadto pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została poddana kontroli sądu administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 13/17, uchylił zarówno decyzję Wojewody z dnia 20 października 2014 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta z dnia 20 sierpnia 2014 r. o pozwoleniu na budowę. W związku więc z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę budowy inwestycji, z uwagi na treść art. 152 § 1 p.p.s.a, proces inwestycyjny nie mógł być kontynuowany, inwestor był zobligowany do zaprzestania prowadzenia prac budowlanych przy obiekcie.

Przedmiotem niniejszego postępowania stały się natomiast roboty wykonane po wydaniu ww. wyroku sądu a polegające na zabezpieczeniu budowy i jej wykończeniu oraz związane z zagospodarowaniem terenu. W ocenie strony skarżącej prace te zostały wykonane samowolnie, co uzasadnia interwencję organów nadzoru budowlanego. Natomiast postępowanie organów nadzoru w tej sprawie doprowadziło do wniosku, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W ocenie sądu stanowisko organów zasługuje na uwzględnienie.

Należy bowiem wskazać, że organy nadzoru budowlanego orzekają w ramach swoich kompetencji, ustalając stan faktyczny istotny dla wydania danego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, stan ten na dzień orzekania organów był taki, że w obrocie prawnym pozostały decyzje zmieniające pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie planu zagospodarowania terenu budowy. Natomiast na podstawie zebranego przez organ materiału dowodowego, w szczególności na podstawie przeprowadzonych kontroli oraz zapisów w dzienniku budowy ustalono, jaki był zakres robót przeprowadzonych po wydaniu przez WSA w Gdańsku wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 13/17. Wprawdzie wyrok ten stał się prawomocny dopiero w dniu 28 września 2017 r., tj. w dacie wydania przez NSA postanowienia o umorzeniu postępowania ze skargi kasacyjnej, lecz zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi kontrolowany akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W związku z tym już z datą wydania wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę inwestor zobowiązany jest do zaprzestania budowy objętej tym pozwoleniem.

Niemniej jednak fakt, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę inwestor prowadził pewne roboty budowlane nie zawsze automatycznie oznacza kompetencję do władczego działania ze strony organów nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie kompetencja organów do orzekania wynika

z art. 50 Prawa budowlanego i tylko w tych granicach mogły orzekać organy nadzoru. Przepis ten odnosi się zaś do robót budowlanych dokonywanych w legalnie istniejącej zabudowie, nie budzi zaś wątpliwości, że budynek przy ul. C. [...] został wybudowany legalnie, na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego, co nie niweczyło legalności robót. W związku z tym, w niniejszym postępowaniu należało zbadać, co zostało wykonane po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, jaki charakter miały te roboty i czy w tym wypadku zastosowanie znajdzie art. 51 Prawa budowlanego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do robót, które uznane zostały przez organ za roboty zabezpieczające. W tym zakresie wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy na skutek kontroli instancyjnej czy sądowej, decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której inwestor już prowadzi roboty budowlane, zostaje uchylona powstaje stan, w którym roboty te należy przerwać. Nie ulega jednak wątpliwości, że utarta przez inwestora prawa do dalszego prowadzenia robót budowlanych nie może powodować negatywnych skutków dla wykonanych już elementów budowy czy też dla bezpieczeństwa ludzi ze strony tych niedokończonych elementów inwestycji. W związku z tym za dopuszczalne należy uznać wykonanie takich robót, które w niezbędnym zakresie zabezpieczą dotychczas zrealizowaną budowę przed warunkami atmosferycznymi czy też samoistnym zniszczeniem z uwagi na jej niepełną konstrukcję wpływającą na stabilność, a także takich, które służyć będą zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi ze strony niedokończonych fragmentów zabudowy.

Jak wynika z ustaleń organu, w niniejszej sprawie inwestor wykonał utwardzenie przed wjazdem do hali garażowej podziemnej, zamontowano okładzinę elewacyjna we fragmencie elewacji frontowej oraz zachodniej, uzupełniono orynnowania budynku, przy budynku ułożono opaskę z płyt na istniejącej uprzednio podbudowie nad halą garażową. W ocenie sądu charakter tych robót wskazuje, że trafnie uznano je za roboty zabezpieczające, albowiem niewątpliwie ich niewykonanie mogłoby skutkować uszkodzeniem budynku, w szczególności jego zalewaniem czy zawilgoceniem bądź też odrywaniem się pozostałych elementów budowy w wyniku działania wiatru i innych czynników atmosferycznych, co groziłoby także bezpieczeństwu ludzi. Przy czym, co trafnie oceniły organy, tego typu roboty nie są związane z obowiązkiem uzyskania stosownej decyzji bądź też dokonania zgłoszenia, zatem ich wykonanie, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku, który podlega zabezpieczeniu, nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego.

Co więcej, część z ww. robót, tj. wykonanie utwardzenia przed wjazdem do hali z kostki kamiennej oraz płyt na istniejącej podbudowie, jako roboty związane z zagospodarowaniem terenu inwestycji, zostały wykonane w czasie obowiązywania decyzji zmieniających pierwotnie wydane pozwolenie na budowę, a które to decyzje na dzień orzekania przez organy pozostawały w obrocie prawnym. W związku z tym także do tych robót, jako wykonanych w granicach tych decyzji nie można kwalifikować jako robót podlegających rozpatrzeniu w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do robót wykończeniowych i związanych z instalacjami wewnętrznymi wskazać trzeba, że trafnie uznał organ odwoławczy, że do prac instalacyjnych nie znajduje zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego, który przewiduje zwolnienie z obowiązku uzyskania powolnienia na budowę i zgłoszenia budowę instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku. Jest bezsporne, że przedmiotowy budynek nie został oddany do użytku, a zatem roboty w tym zakresie wykonano samowolnie. Niemniej jednak nie oznacza to jednak automatycznego zastosowania sankcji w postaci rozbiórki, albowiem w odniesieniu do tych robót należało w pierwszej kolejności dokonać oceny w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Ocena ta doprowadziła organ drugiej instancji do prawidłowych wniosków, że roboty wykończeniowe (kafelkowanie, tynkowanie, prace wyposażeniowe) i montaż instalacji węzła cieplnego i wodociągowego wewnątrz budynku nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, ani też nie zostały wykonane na podstawię zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 czy w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i naziemnym, położonego przy ul. C. [...] w S., a polegających na zabezpieczeniu budowy, zagospodarowaniu terenu inwestycji oraz wykończeniu i montażu instalacji wewnętrznych nie znajdowały zastosowania przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, w szczególności w zakresie nienależytego rozpoznania kwestii antresoli oraz otworu windy należy wskazać, że również te zarzuty nie są trafne. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ pierwszej instancji przeprowadził dodatkową kontrolę spornego budynku nr [...], podczas której jednoznacznie ustalono, że wybudowany szyb windowy i zamontowana w nim kabina windy nie ma możliwości technicznej obsługiwania kondygnacji antresoli. Jak wynika następnie z ustaleń WINB, których strona skarżąca skutecznie nie podważyła, wysokość szybu windowego umożliwia obsługę kondygnacji piwnicznej, parteru, [...] i [...] piętra. W świetle kondygnacji [...] piętra wysokość szybu windowego wynosi 2,55 m, zaś wysokość od poziomu posadzki do stropu szybu windowego liczona wewnątrz szybu wynosi 3,85 m. Uwzględniając zatem fakt, że nad kabiną windy musi zostać przestrzeń techniczna na urządzenia techniczne oraz obsługi technicznej, trafnie stwierdzono, że brak jest możliwości, aby zarówno wykonany szyb windowy jak i zamontowana kabina dźwigu umożliwiała obsługę kabiny.

Nie zasługiwały też na uwzględnienie zarzuty wskazujące na doprowadzenie z zewnątrz mieszkań klatki schodowej, gdyż przeprowadzona przez organ dodatkowa kontrola ujawniła, że schody zewnętrzne na poziom antresoli wybudowane są w mieszkaniach. Nie stwierdzono natomiast istnienia zewnętrznej klatki schodowej prowadzącej na poziom antresoli, jak również możliwości wejścia na poziom antresoli z ogólnodostępnej klatki schodowej (schody ogólnodostępnej klatki schodowej kończą się na poziomie [...] piętra).

Zatem w tym względzie twierdzenia skarżącej pozostają gołosłowną polemiką z ustaleniami i oceną organu nadzoru budowlanego.

Mając to na uwadze sąd uznał, że w odniesieniu do ww. kwestii organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, podejmując kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości i zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Nie sposób wobec tego zarzucać organowi naruszenia przepisów postępowania nakładających nań obowiązek zebrania kompletnego materiału dowodowego i dokonania jego rzetelnej oceny.

Rozpoznając sprawę sad postanowił także oddalić na podstawie art. 106 § 1 p.p.s.a. wnioski dowodowe zawarte w skardze na stronie 9. Wnioski te odnoszą się bowiem do decyzji wydanych w innych postępowaniach administracyjnych, jak również akt innej sprawy sądowej, natomiast sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy i nie może wydać rozstrzygnięcia w oparciu o dowody zgromadzone w innych sprawach. Ponadto należy wskazać, że wskazana dokumentacja była też uwzględniona przez orzekające organy i powoływana w wydanych decyzjach. W kwestii zaś decyzji Wojewody z dnia 27 marca 2019 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2018 r. i orzekającej o odmowie zatwierdzenia inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w S. wskazać należy, że decyzja ta została wydana po dacie orzekania przez organy nadzoru w niniejszej sprawie, zatem nie mogła mieć znaczenia dla badania legalności rozstrzygnięć podjętych przed datą jej wydania.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że postępowanie organów administracji w niniejszej sprawie było prawidłowe, w szczególności w toku postępowania podjęto kroki w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, zbierając przy tym wyczerpujący materiał dowodowy, który został następnie poddany ocenie, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności. Zarówno ustalenia organów jak i ich stanowisko prawne znalazły natomiast odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji, stosownie do wymogu art. 107 § 3 k.p.a.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.