Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 83/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata
Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji postanawia: I. Przyznać B. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie i zaświadczenie urzędu gminy potwierdzające wielkość posiadanej nieruchomości rolnej.

Referendarz sądowy stwierdził co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł - § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Oceniając możliwości płatnicze strony referendarz miał również na względzie, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym również w sprawie III SA/Lu 84/14. Koszty postępowania w sprawie III SA/Lu 84/14 kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej.

Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym.

Skarżący prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m2 (do remontu), posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz., utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto. Według oświadczenia strony z dnia 2 kwietnia 2014 r. część gruntów rolnych ([...] ha) użytkuje syn. Skarżący oświadczył również, że nie otrzymał decyzji o przyznaniu płatności przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto skarżący wspomaga finansowo bezrobotną córkę.

W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego.

Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.

Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku).

W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (według zaświadczenia Urzędu Gminy w [...] z dnia 2 kwietnia 2014 r.). Okoliczność, że skarżący bezpłatnie oddał w użytkowanie część gruntów rolnych synowi nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący bowiem dobrowolnie wyzbył się możliwości czerpania dochodów z tych gruntów. Wskazać również należy, że z pozostałej części gruntów rolnych skarżący może uzyskiwać dochody, jak też czerpać pożytki (płody rolne), zmniejszając w ten sposób koszty utrzymania. Wskazać należy, że skarżący ma zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł netto. Skarżący mimo wezwania nie określił stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie poza kosztem energii elektrycznej w kwocie [...] zł (wg. dołączonej do urzędowego formularza faktury VAT). Porównując zatem wielkość dochodów netto skarżącego do wykazanych przez niego wydatków (nawet przy założeniu, że skarżący ponosi inne koszty bieżącego utrzymania - zakup żywności, środków higieny itp.), brak jest podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Poniesienie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł i pozostałych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód, a co najmniej pożytki rolne. Odnosząc się zaś do argumentu skarżącego dotyczącego finansowego wspierania bezrobotnej córki, stwierdzić należy, że aczkolwiek nie można zanegować chęci niesienia pomocy osobie bliskiej znajdującej się w gorszym od skarżącego położeniu materialnym, to jednakże okoliczność ta nie może przeważać nad obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych we własnej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.