Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 523/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: 1. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego.

2. Wymiana okien w obiekcie stanowiącym współwłasność może być zgodna z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw współwłaścicieli; naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym.

TEZY

1. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego.

2. Wymiana okien w obiekcie stanowiącym współwłasność może być zgodna z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw współwłaścicieli; naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skarg Jakuba S. oraz Marii i Zenona małżonków S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2001 r. w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności i na podstawie art. 22 ust. 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także zasądził od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Jakuba S. dziesięć złotych oraz na rzecz Marii i Zenona małżonków S. dziesięć złotych tytułem zwrotu wpisów od skarg.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 grudnia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nałożył na Jakuba S. /inwestora/ obowiązek uzyskania i przedstawienia dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwentaryzacji budowlanej elewacji budynku oraz określił termin wykonania tych obowiązków na dzień 7 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu decyzji podał, że w sierpniu 2000 r. inwestor dokonał w części budynku przy ul. L. nr 2 w L., gmina M., wymiany stolarki okiennej z drewnianej na PCV oraz w dachu tego budynku zamontował okno połaciowe. Okna, które wymieniono, wymiarami i wyglądem zewnętrznym odpowiadają poprzednim, roboty jednak przeprowadzono bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia zamiaru przystąpienia do tych prac. W świetle tych ustaleń przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego uzasadnia zobowiązanie inwestora do wykonania obowiązków, o których mowa w osnowie decyzji.

Decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2001 r., po rozpatrzeniu odwołania Jakuba S., postanowiono uchylić decyzję organu I instancji w części dotyczącej wymiany stolarki okiennej z drewnianej na PCV oraz w części dotyczącej terminu wykonania czynności i wyznaczono nowy termin ich wykonania na dzień 28 lutego 2001 r., w pozostałej części utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przyjął, że na wymianę stolarki okiennej nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia lub zgłoszenie właściwemu organowi. Natomiast montaż okna połaciowego należy zakwalifikować jako roboty budowlane stanowiące remont budynku, które wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (...).

Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli: Jakub S. oraz Maria i Zenon małżonkowie S.

Jakub S. podał w swojej skardze, że jest współwłaścicielem w 1/8 części budynku, wykonane roboty budowlane nie naruszyły żadnych elementów konstrukcyjnych obiektu i nie doszło do naruszenia przepisów budowlanych, brak więc było podstaw prawnych do nałożenia na niego obowiązków określonych w decyzji organu I instancji, co w konsekwencji uzasadnia zgłoszony wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Maria i Zenon małżonkowie S. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, twierdząc, że dokonana wymiana okien nie tylko narusza przepisy prawa budowlanego, lecz została wykonana bez zgody pozostałych współwłaścicieli budynku (...).

Powyższe skargi połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, na podstawie art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 219 Kpc.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi są uzasadnione, aczkolwiek nie można podzielić wszystkich zarzutów skarżących, przy czym Sąd - nie będąc związanym granicami skarg zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - z urzędu wziął również pod rozwagę, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 par. 1 Kpa.

Osnowa zaskarżonej decyzji ma następujące brzmienie: "1. uchylić decyzję w części dotyczącej wymiany stolarki okiennej z drewnianej na PCV oraz w części dotyczącej terminu wykonania czynności i w tym zakresie orzekam nowy termin na dzień 28 lutego 2001 r. 2. w pozostałej części utrzymuję decyzję w mocy".

Nawet pobieżna analiza przytoczonej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wykazuje, że wydano ją z naruszeniem art. 138 par. 1 Kpa. Skoro bowiem orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części "dotyczącej wymiany stolarki okiennej z drewnianej na PCV", to brak jest rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w tym zakresie. Nie wiadomo bowiem, czy sprawa podlega przekazaniu organowi I instancji do ponownego rozpoznania /w uchylonej części/, czy też w części sprawa podlega umorzeniu. Ten brak zaskarżonej decyzji stanowi naruszenia art. 138 par. 1 Kpa, co stwarza konieczność jej uchylenia już tylko z tej przyczyny.

Niezależnie od tego, z powodu braku jednoznacznych ustaleń, Sąd nie ma możliwości oceny zarzutów Marii i Zenona małżonków S., którzy podważają ustalenia i stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji w przedmiocie dokonanej wymiany okien. Według twierdzeń skarżących, wymienione okna nie są takimi samymi oknami, jak w drugiej części domu. Dodają przy tym, że okna zostały zamontowane w XIX wieku. Wprawdzie co do zasady należy się zgodzić ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na wymianę stolarki okiennej nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia lub zgłoszenie właściwemu organowi, jednakże dotyczy to sytuacji, gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien czy ich konstrukcji. W tym zakresie organ poprzestał na skrótowym stwierdzeniu, że okna, które zainstalowano, wymiarami i wyglądem zewnętrznym odpowiadają poprzednim. Tymczasem skarżący podają, że wymienione okna "nie pasują" ani do bryły budynku, ani do reszty okien ze względu na "inny podział okna i szerokość jego skrzydeł"; są inne niż w pozostałej części domu (...). W tym zakresie zachodzi konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń.

Nie można również odmówić słuszności skardze Jakuba S. w tej części, w której kwestionuje zasadność nałożonych obowiązków, w tym co do "uzyskania i przedłożenia dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". W zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń i rozważań w tym przedmiocie. Nie wiadomo zatem, czy w ocenie organu odwoławczego obowiązkiem inwestora ma być okazanie zgody sądu wydanej w trybie art. 199 Kc /nieruchomość stanowi współwłasność kilku podmiotów/, czy też kryje się w tym inny obowiązek. Brak tych ustaleń i rozważań wyłącza możliwość dokonania przez Sąd oceny legalności /zgodności z prawem/ zaskarżonej decyzji (...). Należy jedynie zasygnalizować, że w warunkach sprawy /skłócenie współwłaścicieli/ domaganie się od inwestora zgody sądu w trybie art. 199 Kc nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Może więc dojść do sytuacji, że w obiekcie stanowiącym współwłasność wymiana okien z punktu widzenia prawa administracyjnego okaże się zgodna z prawem, co wcale nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw pozostałych współwłaścicieli. Jednakże naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym. Te aspekty sprawy zostały pominięte w zaskarżonej decyzji, co wyłącza możliwość kontroli jej legalności i powinny być przedmiotem ponownego rozpatrzenia (...).

W tym stanie rzeczy, skoro postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia i poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, Sąd na podstawie art. 22 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.