Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 700/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34 ust.4,
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 13, par. 57, par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par.3, art. 138 par.1  pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska(spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. M. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.tp.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], znak: [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. i M. R. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanego na działce o nr ewid. 402 w miejscowości P. w gminie R. Organ wskazał, że w wyniku nadbudowy powierzchnia użytkowa budynku powiększy się do 244,02 m2, zaś kubatura do 1131,00 m3. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 19 listopada 2013 r. I. i M. R. zwrócili się do Starostwa [...] o wydanie decyzji o pozwoleniu na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami budowlanymi. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na nadbudowę sprawdzono zgodność projektu budowlanego z wymaganiami określonymi w uchwale nr XXIX/200/13 Rady Gminy R. z dnia [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębów P. i Ł. w gminie R. (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 6 czerwca 2013 r., poz. 3095), a także z wymaganiami ochrony środowiska. Ponadto zbadano zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Organ sprawdził również wykonanie projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, strona postępowania administracyjnego E. M. oświadczyła, że nie zgadza się na wydanie decyzji na nadbudowę inwestorom - I. i M.R. Wskazała, że część budynku inwestora stoi na jej działce i podniosła, że planowana nadbudowa spowodowała wytyczenie nowych granic z działką stanowiącą jej własność. Inwestor w piśmie z dnia 24 grudnia 2013 r. wyjaśnił, że nie były wytyczane nowe granice, a projektant posługiwał się mapami pochodzącymi ze Starostwa Powiatowego w T., na które geodeta naniósł brakujące budynki. W kolejnym piśmie z dnia 27 grudnia 2013 r. E. M. ponownie podniosła, że nie zgadza się na wydanie decyzji zezwalającej na nadbudowę budynku mieszkalnego inwestorom - I. i M.R. Wskazała, że nadbudowa budynku spowoduje całkowity brak dostępu światła do jej domu.

Starosta [...] wyjaśnił, że projekt zagospodarowania działki został opracowany na mapie sytuacyjno-wysokościowej z geodezyjną inwentaryzacją urządzeń podziemnych służących do celów projektowych w skali 1:500, aktualnej na dzień 11 marca 2013 r. i zarejestrowanej w Państwowym Ośrodku Geodezji i Kartografii w T. pod numerem [...] w dniu [...]. Zgodnie ze wskazaną mapą, budynek będący przedmiotem nadbudowy znajduje się w całości na działce inwestora o nr ewid. 402. Organ wskazał, że spór co do przebiegu granicy między działkami nie jest prawną przeszkodą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie należy do zakresu tego postępowania. Decyzja o pozwoleniu na budowę określa między innymi usytuowanie w stosunku do granic działki, ale nie odnosi się do przebiegu tych granic. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany przewiduje nadbudowę o jedną kondygnację - poddasze użytkowe, a ściana usytuowana w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy działki nr ewid. 399 nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, co oznacza, że projekt nadbudowy spełnia wymogi określone w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Poza tym nadbudowana ściana spełnia wymagania jak dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego określone w § 232 ust. 4 i 5 wskazanego rozporządzenia i tym samym nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej określonych przepisem § 271 wskazanego rozporządzenia. Ponadto przedłożony "schemat strefy zacieniania" wskazuje, że w wyniku nadbudowy nie nastąpi przesłanianie okna pomieszczenia mieszkalnego w budynku usytuowanym na działce sąsiedniej o nr ewid. 399, umożliwiając naturalne oświetlenie tego pomieszczenia.

W odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] znak: [...] E. M. zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędne wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy wniosek o wydanie takiej decyzji został oparty na nieprawdziwym oświadczeniu strony w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością. Ponadto wskazała na naruszenie art. 34 ust. 3 tejże ustawy przez oparcie pozwolenia na budowę na projekcie budowlanym sporządzonym na podstawie nierzetelnej mapy, na której granice nieruchomości zostały nakreślone niezgodnie ze stanem prawnym, nie uwzględniając odpowiedniej odległości od jej budynku. W odwołaniu podniosła, że nadbudowa budynku mieszkalnego spowoduje nadmierne zaciemnienie okien w budynku stanowiącym jej własność. Ustalenie strefy zaciemnienia nastąpiło niezgodnie ze stanem faktycznym. Poza tym E. M. wskazała, że nadbudowa będzie miała istotny wpływ na zaciemnienie okna znajdującego się na parterze budynku, który zamieszkuje. Wyjaśniła, że budynek sąsiada stoi częściowo na gruncie stanowiącym jej własność i stąd nadbudowa w tej części nastąpiłaby w miejscu, w którym inwestorzy nie posiadają tytułu prawnego. W ocenie odwołującej nie można przyjąć, iż spór rozgraniczeniowy nie ma znaczenia dla wydania pozwolenia na budowę, zwłaszcza gdy granica przebiega w części budynku. Mapa sytuacyjno-wysokościowa, na podstawie której sporządzono projekt budowlany, nie odzwierciedla granic działki. E. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wspomnianą na wstępie decyzją Wojewoda

[...], po rozpoznaniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] znak: [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podał w trybie art. 136 K.p.a., że po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ I instancji, po zasięgnięciu informacji w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykazał, że mapa do celów projektowych wykonana przez firmę A R. G. została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w operacie nr [...]. Projekt zagospodarowania terenu będący częścią zatwierdzonego przedmiotową decyzją projektu budowlanego wykonano na tej mapie. Granice przedstawione na mapie do celów projektowych są zgodne z danymi w ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania przebiegu granicy między działkami nr ewid. 399 i 402. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących uprawnień geodety wskazał, że nie mogą być przedmiotem rozpatrywania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Wojewody projektowana nadbudowa spowoduje jedynie zacienienie najniższej części budynku na działce 399, co obrazuje rysunek nr 1.4.1, na którym przedstawiono analizę zacieniania budynku na działce E. Wilczarskiej. W konsekwencji więc nie naruszy przepisów regulujących tę kwestię.

W ocenie Wojewody przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami określonymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obrębów P. i Ł. w gminie R. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...](opubl. w Dz. Urz. Województwa [...] z [...], poz. 3095). Projekt jest zgodny m.in. z ustaleniami określonymi w § 15 pkt 5 planu, w zakresie kształtowania zabudowy. Zgodnie z § 19 pkt 5 zapisu planu zapewniono 2 miejsca parkingowe (w garażu na terenie działki); a zgodnie z § 25 ust. 8 pkt 2a zapisu planu zapewniono więcej niż 20% powierzchni działki jako powierzchni biologicznie czynnej.

Jeśli chodzi o zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) to projekt jest zgodny w szczególności z przepisem § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia, dopuszczającym nadbudowę budynku usytuowanego, w odległości mniejszej niż określono w ust. 1 (tj. 3,0 m lub 4,0m) od granicy działki o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w ścianie nadbudowywanej zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4,0m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Projektowana nadbudowa spełnia także wymogi określone w § 13 i § 60 ww. rozporządzenia określające kwestie zacieniania.

Ponadto organ wskazał, że projekt budowlany do zatwierdzenia, wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Inwestorzy złożyli również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zawiera oświadczenie osób go wykonujących o zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej obowiązującymi na terenie Polski. Z uwagi na spełnienie wymagań niezbędnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014 r. E. M. zarzuciła decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...], znak: [...] naruszenie art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca r. Prawo budowlane przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż ustalenia przebiegu granic na podstawie wskazanych w decyzji dokumentów wiązały organ przy ocenie prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, pomimo, iż skarżąca wykazała w toku postępowania, iż ustalenia granic działki na mapie odbiegają od jej rzeczywistego przebiegu. Ponadto E. M. wskazała na naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez wydanie pozwolenia na budowę pomimo fałszywego oświadczenia inwestora w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością. Powołała się również na naruszenie § 12.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędne zastosowanie bez zweryfikowania spełnienia warunków wskazanych w § 13, czego następstwem było błędne stwierdzenie, że istnieje możliwość nadbudowy budynku przylegającego do granicy. Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że włączenie mapy do celów projektowych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi wiążącą podstawę w zakresie ustalenia zgodności granic nieruchomości, na której projektowany jest budynek a ewidencją gruntów i budynków. Stwierdziła, że w toku postępowania zostały wykazane znaczne rozbieżności w przebiegu granic, zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości dokumentacji projektowej mają istotne znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę opartej na powyższej dokumentacji. W ocenie skarżącej decyzja następuje w oparciu o istniejący szkic (analizę budynku), który nie uwzględnia jego podwyższenia na skutek nadbudowy. Umieszczenie okien w budynku skarżącej na parterze powoduje, że nie można przyjąć, tak jak stwierdził organ administracji, iż zacienienie budynku w dolnej jego części nie ma wpływu na naruszenie norm wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżone decyzji do czasu rozpoznania skargi

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2015 roku pełnomocnik skarżącej przedstawił kolejne zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

a) art. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym:

-zaniechanie zgromadzenia w postępowaniu decyzji z dnia 14 marca 1966 r. wraz z załącznikami stanowiącej podstawę wybudowania budynku, którego dotyczy zaskarżona decyzja Wojewody o pozwoleniu na nadbudowę, wskutek czego organ nie ustalił czy projekt budowlany jest spójny z tymi dokumentami;

- zaniechanie ustalenia czy projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia w dostępie do naturalnego oświetlenia w stopniu większym niż wynikałoby to z obowiązujących przepisów - do akt sprawy nie załączono rysunku, który przedstawiałby zakres zacienienia j w poszczególnych porach roku i okresach dnia (§ 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; WSA w Krakowie II SA/Kr 777/14);

- bezzasadne pominięcie informacji o nieprawidłowościach w dokumentacji projektowej o podjęciu przez skarżącą działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego mapy do celów projektowych stanowiącej załącznik do decyzji (pismo z dnia 28 kwietnia 2014 r.), a w szczególności zaniechanie ustalenia (pomimo wniosku skarżącej) na jakim etapie znajduje się to postępowanie;

- błędna ocena dokumentacji projektowej wyrażająca się w nieuprawnionym przyjęciu, iż wypełnione zostały przez inwestora obowiązki nałożone na niego w wezwaniu z dnia 12 kwietnia 2014 r. w sytuacji, gdy w przedłożonej dokumentacji projektowej granica działek została przedstawiona jedynie w niewielkim jej fragmencie;

— nieusunięcie sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności niewyjaśnienie dlaczego mapa stanowiąca szkic zacienienia (szkic niepełny, co zaznaczono wyżej) różni się od mapy stanowiącej podstawę planu zagospodarowania działki;

b) art. 10 ust.1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do kompletnego materiału dowodowego, a w szczególności pism, które zostały zgromadzone przez organ I instancji w toku zleconego uzupełniającego postępowania dowodowego - a w szczególności postanowienia Dyrektora Archiwum Państwowego w P. oraz pisma Starosty [...] z dnia [...]

c) art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zakończenie postępowania dowodowego pomimo nieustalenia wszystkich okoliczności wymienionych w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...], a w szczególności przebiegu granic działek 402 i 395 oraz pomimo niezałączenia archiwalnej dokumentacji budowlanej;

d) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie przy wydawaniu decyzji, że wnioskodawca zmienił projekt budowlany w zakresie innym niż przewidziany w wezwaniu organu z dnia 2 kwietnia 2014 r. a nadto organ nie dokonał pełnej analizy przedłożonej dokumentacji i wniosku w zakresie zgodności z miejscowym planem] zagospodarowania przestrzennego oraz nie uzasadnił z jakiej przyczyny odstąpił zgromadzenia archiwalnej dokumentacji budowlanej i wyjaśnienia przebiegu granic dziatek! pomimo uznania tych okoliczności za istotne (w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...]);

e) art. 11 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wątpliwości skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty [...];

f) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zmiany w projekcie budowlanym i planie zagospodarowania terenu na etapie postępowania odwoławczego uzasadniały jej uchylenie i wydanie rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. lub art. 138 § 2 k.p.a.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w skrócie pr. bud.) – poprzez wydanie (utrzymanie w mocy) decyzji o pozwoleniu na nadbudowę w sytuacji, gdy projekt budowlany dotyczy rozbudowy istniejącego budynku, a więc projekt budowlany nie pokrywa się z decyzją o pozwoleniu na budowę i jako taki nie może być w niej zatwierdzony ; a nadto utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo dokonania zmian w zakresie projektu i planu zagospodarowania działki, które winny skutkować co najmniej zmianą tej decyzji;

b) art. 34 ust. 2 pr. bud - poprzez zaniechanie ustaleń pozwalających na dokonanie oceny wniosku w zakresie określonym w tym przepisie - załączenia archiwalnej dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę;

c) art. 35 ust. 4 pr. bud w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 pr. bud w zw. z poprzez art. 34 ust. 3 pkt 1 pr. bud - poprzez wydanie decyzji w oparciu o projekt zagospodarowania działki, który nie wskazuje w sposób jednoznaczny wzajemnych odległości obiektów i granic działek ewidencyjnych a nadto sporządzony został na mapie, co do której istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie prawidłowości sporządzenia;

d) art. 35 ust. 4 pr. bud w zw. z art. 35 ust. 1 p. 2 pr. bud poprzez zaniechanie zbadania zgodności projektowanego budynku z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 3 i ust. 5 oraz § 13;

e) art. 35 ust. 4 pr. bud w zw. z art. 35 ust. 1 p. 3 pr. bud poprzez zaniechanie zbadania projektu pod kątem zgodności z § 15 pkt 5a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który odnosi się do odległości pomiędzy sytuowanymi budynkami;

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorom pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanego na działce o nr ewid. 402 w miejscowości P. w gminie R..

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. W kontrolowanym postępowaniu organ I instancji zatwierdził pierwotny projekt budowlany, w którym projektowane zadaszenie przekraczało granicę działki. W toku postępowania przed organem II instancji złożono drugi projekt, którym dostosowano dach do granicy działki. W ten sposób doszło do naruszenia w/w przepisu prawa materialnego, bowiem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą pierwotny projekt, chociaż oceniał pod względem zgodności z przepisami projekt późniejszy (złożony wszak na żądanie Wojewody). W takiej sytuacji organ odwoławczy był uprawniony co najmniej do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, nie zaś do utrzymania jej w mocy. Wszak organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Tymczasem Wojewoda sam dostrzegł nieprawidłowości w pierwotnym projekcie i dlatego wzywał inwestorów do uzupełnienia dokumentacji projektowej, po czym niekonsekwentnie utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą właśnie ten zakwestionowany pierwotny projekt. Tym samym Wojewoda naraził się także na zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzut strony skarżącej w tej mierze jest całkowicie zasadny i wystarczający do uwzględnienia skargi.

Przy okazji warto zwrócić uwagę, że z projektu architektoniczno-budowalnego wynika, że inwestycja ma polegać na przebudowie i nadbudowie poddasza, zaś w decyzjach mowa już tylko o nadbudowie. Z kolei na rzutach budynku określono inwestycję jako rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec powyższego zakres wniosku (a w konsekwencji także pozwolenia) powinien być niewątpliwie określony i jednolicie stosowany w całym postępowaniu.

Kolejnym problemem w kontrolowanym postępowaniu jest nieusunięcie przez organ sprzeczności w zgromadzonym materiale poprzez niewyjaśnienie, dlaczego mapa przedstawiająca schemat zacienienia różni się od mapy stanowiącej podstawę planu zagospodarowaniu działki.

Organ ponadto naruszył art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wydając zaskarżoną decyzję nie dostrzegł, że inwestor zmienił projekt budowlany w zakresie innym niż obejmowało to wezwanie organu z dnia 2 kwietnia 2014 r. a nadto organ nie dokonał pełnej analizy przedłożonej dokumentacji i wniosku w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie uzasadnił z jakiej przyczyny odstąpił od zgromadzenia archiwalnej dokumentacji budowlanej i wyjaśnienia przebiegu granic działek pomimo wcześniejszego uznania tych okoliczności za istotne, co znalazło swe odzwierciedlenie w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] Wbrew twierdzeniom skarżącej istniałaby możliwość nadbudowy budynku przylegającego do granicy działki, co wynika z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690), pod warunkiem, że byłoby to zgodne z planem miejscowym oraz, że w niniejszej sprawie dojdzie do niewątpliwego ustalenia granic między działką skarżącej i inwestorów. Tymczasem trwa postępowanie rozgraniczeniowe, zaś § 15 ust. 5 lit. 1 miejscowego planu obowiązującego dla danego terenu przy rozbudowie budynków dopuszcza zachowanie dotychczasowe geometrii dachów, wysokości zabudowy i szerokości elewacji frontowej.

Zasadny okazał się także zarzut naruszenia przez organ administracji art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy w zakresie należytego, wyczerpującego i niewątpliwego ustalenia kwestii zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku skarżącej. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy oparły się na dokumentacji projektowej sporządzonej przez uprawnionego architekta, której część stanowi załączona przez inwestora pt. "schemat strefy zacienienia". Dokument ten nie zawiera szerszych wyjaśnień zajętego stanowiska, które z zasady powinny być w niej zawarte z uwagi na skomplikowaną problematykę będącą przedmiotem tej analizy. Odnośnie wzajemnego oddziaływania projektowanych budynków w analizie podano jedynie odległość między nimi ( 7,18 m), położenie niższego okna w budynku skarżącej (1,35 m n.p.t.), jednak całkiem pominięto rozważania odnośnie tzw. "linijki słońca".

Zgodnie z przepisem § 13 ust.1 i 2 oraz § 60 ust 1 w zw. z § 57ust 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60º, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia. Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60º, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia, nie znajduje się obiekt przesłaniający. Pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7oo-17oo (§ 60 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Z powołanych przepisów wynika, iż do oceny stopnia zacienienia pomieszczeń wymagane jest zbadanie nie tylko odległości między budynkami przesłaniającymi a przesłoniętymi, lecz również czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku przesłoniętym. Skoro zatem analiza zacienienia pomieszczeń w budynku skarżącej nie uwzględniła jednego z dwóch elementów koniecznych, nie można uznać jej za wyczerpującą.

Organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Projektowana zabudowa powinna spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Sporządzenie analizy nasłonecznienia przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie nie zwalnia ani organów administracji, ani sądu administracyjnego od wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu.

Z przedłożonej analizy zacienienia oraz projektu wynika, że wysokość zacieniania wynosi 7,9 m (wysokość najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części to 9,25 m, zaś poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego to 1,35 m). Zatem między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie może znajdować się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 7,9 m. Tymczasem sam projektant podał, że odległość między budynkami skarżącej i inwestorów to 7,18 m. Powyższe wnioski podważają wiarygodność przedstawionej analizy zacienienie. Natomiast orzekanie przez organy wyłącznie w oparciu o wnioski zawarte w opracowaniach dostarczonych przez inwestora jest niedopuszczalne. W konsekwencji bowiem właściwe do rozstrzygnięcia sprawy organy nie dokonały własnych ustaleń i bezkrytycznie przyjęły to, co złożył inwestor. Oznacza to, że w istocie organy oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych niepoczynionych samodzielnie, lecz tylko przez autorów wyżej powołanych dokumentów, które są dowodem podlegającym swobodnej ocenie dowodów. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe w świetle art. 76 § 1 k.p.a., a ponadto nie mogą stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy, w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Oznacza to, że to organ administracji publicznej powinien rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Natomiast zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, czyli żeby z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 948/00, Lex nr 50114). Jednocześnie wyniki tego postępowania winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010r., sygn.akt II OSK 602/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Natomiast niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem pismem z dnia 16 kwietnia 2014 roku skarżąca, tak samo jak inny uczestnicy postępowania, została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Z tych wszystkich powodów sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O powyższym sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku w trybie art. 152 P.p.s.a. Koszty postępowania zasądzono w oparciu art. 200 i art. 205 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej zobowiązane będą uwzględnić poczynione wyżej rozważania. Oznacza to w szczególności analizę zakresu wniosku (przebudowa czy nadbudowa), zbadanie zgodności projektu z planem miejscowym, ustalenie odległości budynku inwestorów od granicy działki oraz odległości między budynkami skarżącej i inwestorów a także wszechstronną analizę zacienienia i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku skarżącej.

ms