Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 598/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Ubezpieczenia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 273 poz 2719
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o  udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania  i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań.
article: art. 1 pkt 2, 3 i 7, art. 134 ust. 1 i 2, art. 139 ust. 1 pkt 1, art. 143 ust. 1, art. 147
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Marzenna Kosewska Sędziowie: WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologicznego na obszarze gminy K. B..

Komisja konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - dalej: "u.s.o.z."), dokonała wyboru ofert w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym przedstawiającym łączną liczbę punktów oceny, w którym K. S. uzyskała 74,12 pkt, E. C.-W. uzyskała 60,71 pkt, a A. K. otrzymała 60,48 pkt.

Dokonanie wyboru pierwszych dwóch ofert w rankingu wyczerpało środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania. Oferta złożona przez A. K. nie została wybrana.

A. K. złożyła do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc m.in., że E. C.-W. nie dysponuje, spełniającym odpowiednie wymogi techniczne, podjazdem dla osób niepełnosprawnych oraz wyodrębnionej toalety dla osób niepełnosprawnych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie A. K..

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 6 u.s.o.z. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i uwzględnił odwołanie A. K..

W uzasadnieniu organ podniósł, że oferta E. C.-W. na etapie postępowania konkursowego podlegała odrzuceniu z uwagi na zawarcie w jej treści nieprawdziwych informacji w zakresie zapewnienia przez oferenta podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). E. C.-W. zadeklarowała w ofercie, że zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Tymi przepisami są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W dniu [...] lipca 2014 r. przeprowadzono ponownie dowód z oględzin podjazdu dla osób niepełnosprawnych i pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych w miejscu przeznaczonym do udzielania świadczeń przez oferenta. W toku oględzin ustalono, że oferent zapewnia w lokalizacji miejsca udzielania świadczeń w K. B. podjazd z pochylnią o długości 55 cm i wysokości 10 cm. Zdaniem organu, wyliczenie nachylenia pochylni w oparciu o ustalenia poczynione podczas oględzin w dniu [...] lipca 2014 r. wynosi 18,18%. Zgodnie z § 70 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, maksymalne nachylenie pochylni podjazdu, z uwagi na wysokość podjazdu do 0,15 m (do 15 cm), powinno wynosić 15%. Podjazd o nachyleniu ponad 18% nie spełnia warunku zapewnienia przez oferenta podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.

Dlatego też, zdaniem organu, komisja konkursowa zobowiązana była odrzucić ofertę złożoną przez E. C.-W. na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.s.o.z. z tego powodu, że oferta zawierała nieprawdziwe informacje.

E. C.-W. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1112/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd stwierdził, że organ, dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego, naruszył przepisy postępowania administracyjnego.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w P. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi E. C.-W., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt II GSK 2293/15).

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. K., Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i oddalił odwołanie A. K..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju - leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne oferty złożyli: odwołująca A. K., K. S. i E. C.-W.. Po dokonaniu oceny punktowej ofert komisja konkursowa podjęła decyzję o niewybraniu oferty złożonej przez odwołującą, gdyż liczba punktów jaką uzyskała była mniejsza w stosunku do ofert, które wybrano w trakcie prowadzonego postepowania.

Organ wskazał, że wobec udzielenia pozytywnej odpowiedzi na wszystkie trzy pytania dotyczące dostępności dla osób niepełnosprawnych ruchowo każdy z oferentów otrzymał 5 punktów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą organ wskazał, że oferent - E. C.-W. zadeklarowała, iż zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Powyższymi przepisami są przepisy rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada budynki i ich usytuowanie. Na pytanie o dostęp dla osób niepełnosprawnych E. C.-W. odpowiedziała pozytywnie.

Po przeprowadzeniu w dniu [...] czerwca 2014 r. oględzin miejsca udzielania świadczeń przez ww. oferenta i biorąc pod uwagę załączniki do protokołu oględzin organ stwierdził, że pomieszczenie sanitarne, jak i podjazd dla osób niepełnosprawnych spełniają wymagania wynikające z przepisów wydanych na podstawie ustawy – Prawo budowlane. Po przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2014 r. oględzin miejsca udzielania świadczeń przez E. C.-W. oraz dokonaniu powtórnych pomiarów, organ uznał, iż podjazd dla niepełnosprawnych nie spełnia normatywnych wymogów albowiem procent nachylenia pochylni tego podjazdu nieznacznie przekracza 18%. Organ uznał również, że oferent nie zapewnia pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych, bowiem pierwsza toaleta nie zapewnia drzwi wejściowych o szerokości co najmniej 0,9 m, druga toaleta nie zapewnia przestrzeni manewrowej o wymiarach 1,5 m na 1,5 m, a w trzeciej toalecie zamontowany był jedynie uchwyt ułatwiający korzystanie z ustępu. E. C.-W. zakwestionowała powyższe ustalenia.

W związku z zaistniałymi rozbieżnościami i zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu organ postanowił dopuścić dowód z oględzin oraz dowód z opinii biegłego.

Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. pracownicy organu oraz rzeczoznawca budowlany dokonali oględzin miejsca udzielania świadczeń przez E. C.-W.. W trakcie oględzin rzeczoznawca budowlany dokonał pomiarów. W trakcie oględzin odwołująca zwróciła uwagę na inny wygląd podjazdu niż w chwili dokonania wcześniejszych oględzin. E. C.-W. uzasadniła to dewastacją wcześniejszego podjazdu w trakcie remontu przeprowadzonego przez właściciela budynku.

Organ podkreślił, że zgodnie z opinią biegłego podjazd spełniał wymagania dotyczące zapewnienia podjazdów/dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. W opinii rzeczoznawcy pomieszczenie sanitarnohigieniczne, zlokalizowane na parterze budynku, połączone korytarzem z gabinetem stomatologicznym, spełnia wymagania określone w § 86 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ kierując się powyższymi ustaleniami stwierdził, że E. C.-W. podała informację zgodną ze stanem faktycznym. Bez znaczenia postawał fakt, że podjazd został przebudowany. Podkreślono, że nie ma możliwości zbadania podjazdu, który był przedmiotem oględzin w dniu [...] czerwca 2014 r., jak również [...] lipca 2014 r. Organ wskazał, że przepisy prawa nie zabraniają przebudowy podjazdu.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że nieobecność skarżącej podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2014 r. stał się bezprzedmiotowy w sytuacji ponownego prowadzenia postępowania. Podkreślono również, że oferenci nie byli zobowiązani do dokumentowania w postępowaniu kwalifikacji personelu do wykonywania zdjęć rtg. Bez znaczenia pozostawał również okres wypowiedzenia umowy wiążącej świadczeniodawcę z personelem.

Organ wskazał, że nie miał obowiązku wykazywać inicjatywy negocjacyjnej w stosunku do ceny zaoferowanej przez skarżącą. Organ stwierdził, że podpisanie protokołu końcowego z negocjacji nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Podkreślono także, że zapewnienie konkretnego sprzętu stomatologicznego (poza endometrem i aparatem rtg/radiowizjografem) nie było przedmiotem oceny.

Od powyższej decyzji skargę wniosła A. K..

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 i 77 § 1-3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie w jakim organ pominął istotne dla sprawy fakty i dowody, w szczególności dokumentację zdjęciową sporządzoną w dniu oględzin [...] czerwca 2014 r., nie przeprowadził stosownych dowodów, w szczególności z umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2012 r. i oparł się na opinii biegłego K. J. sporządzonej w oparciu stan faktyczny z dnia sporządzenia opinii, zamiast według stanu na dzień złożenia przez uczestniczkę konkursu - E. C.-W. oświadczenia dotyczącego podjazdu oraz pomieszczenia sanitarnego przystosowanego dla osób niepełnosprawnych w lokalizacji wskazanej jako miejsce świadczeń ogólnostomatologicznych,

- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie w jakim Dyrektor OW NFZ błędnie uznał, za udowodnione, iż w dacie składania oświadczenia o spełnieniu warunków E. C.-W. takie warunki spełniała,

- art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i oddalenie odwołania A. K., mimo iż zasługiwało na uwzględnienie,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2008.164.1027), w zakresie, w jakim organ uznał, iż fakt przebudowy podjazdu po złożeniu oświadczenia przez E. C.-W. o spełnieniu warunków braku architektonicznych barier dla osób niepełnosprawnych w lokalizacji świadczenia usług stomatologicznych nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie pomimo, iż biegły dokonał oceny stanu faktycznego z dnia dokonania oględzin, a nie z dnia złożenia oferty,

- art. 149 ust 1 pkt. 2, 7 w zw. z art. 146. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2008.164.]027), w zakresie w jakim nie odrzucono oferty E. C.-W. pomimo, iż z dokumentacji zdjęciowej wynika, że podjazd nie spełnia norm prawa budowlanego, przewidzianych dla pochylni przeznaczonych do użytku przez osoby niepełnosprawne,

- § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań, obowiązującego w dacie ogłoszenia konkursu oraz § 16 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy obowiązującego w dacie wydania decyzji - w zakresie w jakim Dyrektor OW NFZ przeprowadził kontrolę świadczeniodawcy z naruszeniem powyższych przepisów, tj. wg. stanu na dzień [...] kwietnia 2016 r. zamiast wg stanu na dzień złożenia oferty przez E. C.-W.,

- § 71 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie w jakim błędnie uznano, iż podjazd na nieruchomości przy ul. [...] w K. B. spełnia wymogi wskazane w tym przepisie pomimo, że - jak wynika z dokumentacji fotograficznej - w 2014 r. po dacie złożenia oświadczenia przez E. C.-W. podjazd nie był wyposażony w obustronne poręcze, jak również pomimo, że drzwi do przychodni otwierane są na zewnątrz nie zapewniono spocznika o wymiarach co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku,

- § 84 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym w budynkach, o których mowa w ust. 1, odległość od stanowiska pracy lub miejsca przebywania ludzi do najbliższego ustępu nie może być większa niż 75 m, a od stanowiska pracy chronionej - większa niż 50 m, w zakresie w jakim zgodnie z zapisami protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2014 r. odległość od pomieszczeń stawianych dla osób niepełnosprawnych wynosiła ok. 100 metrów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 1112/14) stwierdził, iż oferta E. C.-W. powinna zostać przez organ dopuszczona do postępowania konkursowego.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku (sygn. akt II GSK 2293/15).

Rozpoznając ponownie sprawę organ, wobec rozbieżności pomiędzy ustaleniami własnymi a ustaleniami potwierdzonymi dowodami przedstawionymi przez oferenta zobowiązany był – z perspektywy proceduralnej – do zastosowania dodatkowych środków dowodowych.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 tj. ze zm., określanej dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji publicznej postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego na okoliczność spełnienia przez E. C.-W. warunków niezbędnych do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Biorąc pod uwagę treść opinii biegłego organ uznał za niezasadne odwołanie wniesione przez A. K. (określanej także jako "skarżąca").

Materialnoprawną podstawę decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w P. stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.).

Ustawa ta określa m.in. warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń, a także zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń (por. art. 1 pkt 2, 3 i 7 u.ś.o.z.) – powierzając dużą część tych zadań organom Narodowego Funduszu Zdrowia. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI u.ś.o.z.: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a wskazanych w przepisach art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji, z których wynika, że: każdy ma prawo do ochrony zdrowia (ust. 1); a obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki i zakres udzielania tych świadczeń określa ustawa (ust. 2).

Z art. 139 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 143 ust. 1 u.ś.o.z. wynika zasada, w myśl której zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 u.ś.o.z., określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Owe kryteria i warunki są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 u.ś.o.z.).

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej normuje nie tylko szczegółowy tryb postępowania w sprawach kontraktowania ww. świadczeń, ale także ogólne zasady rządzące takim postępowaniem. Zasady te unormowane zostały m.in. w art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. Na podstawie tego przepisu Fundusz jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być udostępniane świadczeniodawcom na takich samych zasadach (art. 134 ust. 2 u.ś.o.z.).

Jednym z podstawowych warunków dotrzymania w toku postępowania konkursowego ww. zasad równego traktowania oraz uczciwej konkurencji jest skrupulatne przestrzeganie przez organ administracji szczegółowych unormowań związanych z dopuszczaniem oferentów do udziału w postępowaniu oraz oceną złożonych ofert.

Na tym tle normatywnym należy stwierdzić, że podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości (w aspekcie zgodności z prawem) przedmiotowego postępowania konkursowego oraz kończącego je rozstrzygnięcia ma okoliczność, czy oferent - E. C.-W., spełniła wymogi zamieszczone w rozdziale 6, zatytułowanym "Dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo", tj. czy zapewniła podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz czy zapewniła przynajmniej jedno pomieszczenie sanitarne przystosowane dla osób niepełnosprawnych.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że oceny spełnienia warunków w ofertach składanych przez oferentów w postępowaniu konkursowym należy dokonywać najpóźniej na dzień otwarcia ofert. Tego rodzaju oświadczenia (zapewnienia) oferentów mają bowiem charakter tzw. oświadczeń wiedzy, do których dopuszczalne i uprawnione jest stosowanie per analogiam niektórych przepisów dotyczących czynności prawnych, w tym składania oświadczeń woli (por.: Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2009, Nb 466; wyrok SN z 18.05.2012 r., IV CSK 486/11, LEX nr 1243071). W myśl zaś art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121; dalej określanej jako "k.c.") oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Stosując powyższą zasadę do tej szczególnej kategorii oświadczeń woli, jaką stanowi oferta składana w ramach przetargu – a taką cywilistyczną konstrukcję posiada niewątpliwie postępowanie konkursowe unormowane w dziale VI u.ś.o.z. – należy przyjąć, że takie oświadczenie jest "złożone" (w rozumieniu art. 61 § 1 k.c.) organizatorowi przetargu dopiero z chwilą określoną w ogłoszeniu o przetargu (tu odpowiednio: w ogłoszeniu o konkursie – zob. § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia konkursowego) jako termin otwarcia ofert (por. M. Boratyńska, Przetarg w prawie polskim. Zagadnienia cywilistyczne, Warszawa 2001, s. 145–146). Dopiero wówczas bowiem organizator przetargu (konkursu) może zapoznać się z treścią złożonej oferty. Ofertę składa się w zamkniętej kopercie lub paczce (zob. § 4 ust. 1 rozporządzenia konkursowego) m.in. właśnie po to, aby adresat nie mógł wcześniej zapoznać się z jej treścią.

Odnosząc powyższą regułę, w drodze analogii, do zapewnień, informacji, danych i innych oświadczeń wiedzy składanych przez oferenta w postępowaniu konkursowym, należy stwierdzić, że takie oświadczenia powinny odpowiadać rzeczywistości najpóźniej w dniu otwarcia ofert. Wówczas zostają one bowiem – de iure i de facto – "złożone" (zakomunikowane) adresatowi (organizatorowi konkursu). Dlatego ten właśnie moment stanowi, zdaniem Sądu, właściwy punkt odniesienia dla oceny prawdziwości informacji zawartych w ofercie.

Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719; dalej jako: "rozporządzenie konkursowe") przyznaje komisji konkursowej prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Takie sformułowanie cytowanego przepisu prowadzi do dwóch istotnych wniosków.

Po pierwsze, wspomniana kontrola ma służyć jedynie "potwierdzeniu" prawdziwości (prawidłowości) danych zawartych w ofercie – których oceny, jak to już wyżej wskazano, dokonuje się zasadniczo na dzień otwarcia ofert – co oznacza, że ewentualne późniejsze (tj. przedsięwzięte po tym dniu) działania oferenta zmierzające do urzeczywistnienia zapewnień złożonych w ofercie (takie jak np. pozyskanie zadeklarowanych uprawnień lub sprzętu) nie mogą już zostać przez komisję konkursową uwzględnione. Byłoby to bowiem w istocie równoznaczne z dopuszczeniem dokonywania oceny poszczególnych ofert na nierównych warunkach, bo według stanu na różne dni. Takie działanie naruszałoby zaś niewątpliwie zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, unormowaną w art. 134 ust. 1 u.ś.o.z.

Po drugie, z faktu, że komisja konkursowa może przeprowadzić kontrolę w celu "potwierdzenia" prawdziwości (prawidłowości) danych zawartych w ofercie, wynika i to, że oferent powinien zabezpieczyć możliwość wykazania w dniu kontroli prawdziwości danych (m.in. informacji i zapewnień). W sytuacji braku możliwości wykazania przez oferenta, w toku kontroli, prawdziwości (tj. obiektywnej zgodności z rzeczywistością) informacji zamieszczonych w ofercie komisja konkursowa posiada uprawnienie do stwierdzenia, że oferent nie spełnił wymogów.

W niniejszej sprawie została przeprowadzona kontrola w zakresie spełniania przez E. C.-W. normatywnych wymogów. Wobec rozbieżności parametrów podjazdu dla niepełnosprawnych i pomieszczenia sanitarnego dla niepełnosprawnych ustalonych w czasie dwóch kontroli konieczne stało się przeprowadzenie postępowania dowodowego m.in. z udziałem biegłego. Do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego organ został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2015 r.

Zgodnie ze wskazaniami Sądu w zakresie toku dalszego postępowania organ administracji publicznej przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego, określając tezę tej opinii (k. 44 akt administracyjnych). Obowiązkiem biegłego była weryfikacja kąta nachylenia podjazdu dla niepełnosprawnych oraz określenie czy oferent zapewnił pomieszczenie sanitarne dla osób niepełnosprawnych. Opinia ta miała być sporządzona "według przepisów obowiązujących na dzień [...] marca 2014 r."

Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach, w tym także opinię biegłego, organ uznał, że oferent - E. C.-W. spełniła wymagania zarówno w zakresie podjazdu, jak i pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych.

W ocenie Sądu postępowanie dowodowe nie zostało przez organ prawidłowo przeprowadzone. Przedmiot opinii został bowiem określony błędnie. Jak wskazano powyżej, spełnienie warunków przez oferenta powinno być oceniane na dzień otwarcia ofert. Natomiast w niniejszej sprawie biegły sporządzając opinię dokonał weryfikacji powyższych kryteriów na dzień dokonania oględzin tj. na dzień [...] kwietnia 2016 r. Nie zasługuje na uwzględnienie pogląd, że skoro w terminie późniejszym stwierdzono realizację normatywnych wymogów, to były one spełnione również w momencie składania i otwarcia ofert. Należy brać pod uwagę także zmiany w zakresie przedmiotu opinii biegłego (tj. podjazdu, jak też pomieszczenia sanitarnego) dokonane pomiędzy datą otwarcia ofert a datą sporządzenia opinii przez biegłego.

Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia - w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez m.in. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność spełnienia wymogów na dzień otwarcia ofert, a nie według późniejszego stanu. Ponadto, organ nie wziął pod uwagę ww. okoliczności, że w okresie pomiędzy otwarciem ofert, a dokonaniem oględzin z udziałem biegłego dokonano przebudowy podjazdu dla osób niepełnosprawnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., do podjęcia wszelkich czynności procesowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, które pozwolą ocenić, zgodnie z zasadą unormowaną w art. 80 k.p.a., czy w dacie otwarcia ofert oferent - E. C.–W. zapewniała podjazd dla osób niepełnosprawnych o właściwym kącie nachylenia oraz czy przynajmniej jedno pomieszczenie sanitarne przystosowane było dla osób niepełnosprawnych. Organ uwzględni okoliczność ustaloną w toku postępowania administracyjnego, że po otwarciu ofert dokonano przebudowy podjazdu. Na podstawie przeprowadzonego ponownie postępowania dowodowego organ będzie posiadał materiał dowodowy, który stanowił będzie podstawę do uznania, czy oferta E. C.-W. spełniała na dzień otwarcia ofert wymogi normatywne w zakresie zarówno podjazdu, jak i pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych. Ustalenie tej kwestii będzie stanowiło podstawę do określenia czy oferent spełnił wymogi stawiane w postępowaniu konkursowym.

Rezultaty prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Sąd powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.