Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 972/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2014 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego E. B. kwotę 1.337 (jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 972/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania E. B. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 maja 2014 r. E. B. (dalej: Beneficjent lub Skarżący) złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2014 rok. W formularzu Deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych Beneficjent zadeklarował w czwartym roku 5- letniego zobowiązania realizację Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w ich ramach realizację:

– wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 61,40 ha obejmującej działkę rolną A położoną na działce nr 12/6 (o pow. 18,53 ha) oraz działkę rolną B położoną na działce nr 17/3 (o pow. 42,87 ha) - obie z kośnym sposobem użytkowania;

– wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 na powierzchni 22,38 ha obejmującej działkę rolną C położoną na działce nr 17/5, z kośnym sposobem użytkowania;

Do wniosku Strona załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczony został wymagany obszar niekoszenia w 2014r.

W dniach 26 lutego - 6 marca 2015 r. w gospodarstwie Beneficjenta odbyła się zapowiedziana telefonicznie kontrola na miejscu z zakresu realizowanego programu rolnośrodowiskowego, w której uczestniczył Beneficjent. Jak wynika ze sporządzonego w toku kontroli raportu nr [...], na działce rolnej B stwierdzono 6,20ha nieskoszonej powierzchni, co przy całkowitej stwierdzonej powierzchni działki rolnej B daje 14,46% zaś na działce rolnej C stwierdzono 3,32ha nieskoszonej powierzchni, co przy całkowitej stwierdzonej powierzchni działki rolnej C (tj. 22,38ha) daje 14,83%. Stwierdzona powierzchnia nieskoszona na działkach rolnych B i C wykracza poza wymagane 5-10% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a więc nie spełnia wymogu z załącznika nr 3 dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe).

Ponadto kontrola na miejscu wykazała na kontrolowanej działce rolnej A ślady wypaleń oraz brak zebranej z działki biomasy, stanowiące naruszenia norm z zakresu wzajemnej zgodności.

Na podstawie raportu z kontroli na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz raportu z zakresu kwalifikowalności powierzchni, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 59.781,91zł, stanowiącą płatność do Pakietu 4. w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 43.685,10 zł oraz do Pakietu 5. w wariancie 5.1 — Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 w wysokości 16.096,81zł.

Przyznana płatność uległa pomniejszeniu ze względu na zaistniałe naruszenie wymogów pakietowych (P018 oraz N018) oraz ze względu na ujawnione w wyniku kontroli na miejscu naruszenia względem wymogów wzajemnej zgodności.

Beneficjent wniósł odwołanie od ww. decyzji, w którym zakwestionował stwierdzenie o wystąpieniu nieprawidłowości oznaczonej kodem DR52, DR29 oraz DR53 (dotyczącej powierzchni na działce rolnej B) oraz nieprawidłowości oznaczonych kodem PO 18 i NO 18 (dotyczącej tzw. wymogów pakietowych). Beneficjent zakwestionował ponadto zastosowanie sankcji N.06 – oznaczającej, że na gruntach rolnych stwierdzono ślady wypaleń. Strona podważyła również prawidłowość stwierdzenia organu dotyczącego windykacji za lata ubiegłe, podważając podstawę prawną, na którą powołał się organ I instancji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2015 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania, tj. ponowne zwrócenie się do Biura Kontroli na Miejscu w celu zweryfikowania raportu z czynności kontrolnych nr [...] z zakresu kwalifikowalności powierzchni kontroli przeprowadzonej w dniach od 26 marca do 4 kwietnia 2014r. względem stwierdzonych naruszeń wymogów wzajemnej zgodności w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, tj. zdjęcia, pliki pomiarowe oraz szkice.

Po ponownie prowadzonym postępowaniu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] przyznał Beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 rok w łącznej kwocie 59.781,91zł, stanowiącą płatność do Pakietu 4 w wariancie 4.1 oraz do Pakietu 5. W wariancie 5.1.

Beneficjent ponownie złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, że nie zostały w niej uwzględnione zarzuty, które były podstawą uchylenia decyzji nr [...]. Ponadto Beneficjent nie zgodził się z dokonanym obniżeniem płatności ze względu na stwierdzone przez kontrolę na miejscu nieprawidłowości dotyczące pozostawienia większego terenu nieskoszonego, niż wynikało to z planu rolnośrodowiskowego i pozostawienia miejsc niekoszenia w innym miejscu, niż zakładał to plan. Beneficjent podniósł również, że zastosowane pomniejszenie płatności z racji stwierdzenia celowego wypalania traw wiosną 2014r. oparte jest na całkowicie fałszywej kontroli z dnia 26.04.2014r. i 04.04.2014r., zaś pracownicy celowo wydłużyli czas kontroli, by mieć czas na stwierdzenie nieprawidłowości. Beneficjent sugerował, że kontrolujący działki celowo dokonali podpaleń traw, aby w terminie późniejszym postawić celowe zarzuty.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2016r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał za prawidłowe przypisanie kodu nieprawidłowości NO 18 do działki C - wariant 5.1 oraz kodu nieprawidłowości PO 18 do działki B - wariant 4.1., które oznaczają pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej. Ponadto dane pokontrolne potwierdzone raportem pokontrolnym o nr [...] potwierdziły na kontrolowanych działkach rolnych A ślady wypaleń, które stwierdzono w osiemnastu miejscach na łącznej powierzchni 0,94 ha, zaś na działce rolnej C stwierdzono w pięciu miejscach ślady wypaleń na łącznej powierzchni 0,48 ha. Ślady wypaleń na działkach rolnych A i C traktowane są jako niespełnienie normy N.06 - naruszenie wymogu z zakresu wzajemnej zgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska i w tym przypadku zakwalifikowane są jako celowa niezgodność.

Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku realizacji pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, pozostawienie obszaru nie koszenia wynika bezpośrednio z wymogu zawartego w załączniku nr 7 do ww. rozporządzenia, który stanowi, że dla pakietu 4 i 5 w przypadku pozostawienia większej niż 10% lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, płatność rolnośrodowiskowa w ramach wariantów 4.1 i 5.1., jaka przysługiwałaby do tej działki rolnej jest pomniejszona o 30 %.

Dyrektor Oddziału wskazał również na kolejną wartością pokontrolną, która miała istotny wpływ na ustalenie wysokości przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok. W trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie Beneficjenta potwierdzono ślady wypaleń na działce rolnej A oraz C, które objęte były zobowiązaniem rolno środowiskowym. Oznacza to, że nie spełniono normy N.06, naruszono wymóg z zakresu wzajemnej zgodności w obszarze dobrej kultury rolnej, zgodnej z ochroną środowiska.

Organ odwoławczy wskazał, że realizując program rolnośrodowiskowy rolnik zobowiązany jest do przestrzegania podstawowych wymogów, które w myśl § 3 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowią wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015, poz. 308), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W prawie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1372). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, zabrania się wypalania gruntów rolnych.

Organ odwoławczy uznał, że z uwagi na stan faktyczny w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo określił wysokość pomniejszenia płatności na 25 % początkowej kwoty, stosując sposób wyliczenia sankcji wynikający z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. z 2010r. Nr 67, poz. 434 ze zm.). W niniejszej sprawie suma punktów przypisanych celowej niezgodności wynosi 15: za zasięg - 5 pkt., za dotkliwość - 5 pkt, a za trwałość - 5 pkt. W przypadku takiej liczy punktów wielkość zmniejszenia wynosi 25%, zgodnie z załącznikiem nr 6 do ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy ocenił, że kompleksowa analiza poszczególnych elementów dokumentacji pokontrolnej prowadzi do wniosku, że przedmiotowy materiał jest spójny, tzn. że stan działek ukazany na fotografiach zgadza się z obrazem uwidocznionym na ortofotomapie. Ponadto weryfikacja działki podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie Beneficjenta przeprowadzona została w oparciu o jego wskazania w materiale graficznym, dołączonym do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, zaś czynności kontrolne na działkach rolnych przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu.

Mając na względzie powyższe Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, że poprawne jest ustalenie organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego przyznanej płatności Beneficjentowi z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok. Przyznana Beneficjentowi kontynuacyjna płatność rolnośrodowiskowa uległa pomniejszeniu ze względu na zaistniałe naruszenia wymogów pakietowych oraz naruszenia względem wymogów wzajemnej zgodności, potwierdzone dokumentami pokontrolnymi w postaci raportów pokontrolnych.

E. B. wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Skarżącemu należą się płatności rolnośrodowiskowe we wnioskowanej wysokości.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, że w 2014 roku Skarżący nie dochował wymogów, do przestrzegania których zobowiązał się, zawierając umowę na prowadzenie programu rolnośrodowiskowego na działkach rolnych: A, B i C. Skarżący zakwestionował ustalenia organów, dotyczące uchybień oznaczonych kodami nieprawidłowości DR 52, DR 53, DR51, NO18, PO 18, jak również ustalenia dotyczące rzekomych wypaleń powierzchni działek, które zostały stwierdzone podczas kontroli na miejscu w dniach 26 marca – 4 kwietnia 2014r.

Skarżący podniósł, że decyzje zostały wydane na podstawie kontroli administracyjnych, które zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje są sprzeczne z podstawową, konstytucyjną zasadą państwa prawa oraz z zasadą zaufania obywateli do państwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W szczególności doszło do naruszenia art. 77 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: kpa) nakazującego organom żebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z zawartości akt sprawy nie cały materiał dowodowy został zebrany i załączony do akt, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że na działkach A i C, co do których organ obniżył przyznane dopłaty rzeczywiście istniały wypalenia będące podstawa pomniejszenia płatności, a tym samym by wynikały one z celowego działania rolnika.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji podstawą obniżenia płatności co do działki rolnej A zgłoszonej przez rolnika do objęcia dopłatami związanymi z programem rolnośrodowiskowym ochrony siedlisk lęgowych ptaków poza obszarem Natura 2000 w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej przez inspektorów mieli oni stwierdzić, ze na działce tej istniał obszar wypaleń , zaś jego wygląd i wielkość w ich ocenie wskazywały ,że wypalenia te są skutkiem celowego działania rolnika.

Ustalenia te, a więc przyjęcie po pierwsze, że doszło do wypalenia, a po drugie, że było to skutkiem celowego działania rolnika spowodowało zastosowanie sankcji określonej w art. 72 ust.2 Rozporządzenia 1122/2009 i pomniejszenie płatności o 25 %.

Aby zastosować taką sankcję organ powinien więc: po pierwsze wykazać, że rzeczywiście doszło do naruszenia zasady wzajemnej zgodności a więc nie utrzymywania działek w odpowiedniej kulturze rolnej zgodnej z wymogami określonymi przez przepisy, a po drugie, że do naruszenia tego doszło nie na skutek zaniedbania (art. 71 rozporządzenia 112/2009), ale na skutek celowego działania rolnika (art. 72 Rozporządzenia 1122/2009).

W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że organy powinny udowodnić, że nie tylko na przedmiotowym gruncie doszło do wypalania trawy ale także, że to właśnie beneficjent samodzielnie lub posługując się innymi osobami tych wypaleń się dopuścił. Celowo nie utrzymywał gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Udokumentowanie tego faktu może nastąpić poprzez wykorzystanie wszelkich dowodów przewidzianych przez kpa i szczegółowe regulacje zarówno unijne jak i krajowe, dotyczące realizowania dopłat rolnośrodowiskowych.

Dowody te po ich przeprowadzeniu we właściwej formie powinny zostać załączone do akt sprawy, gdyż sąd dokonujący kontroli działalności administracji publicznej działa i tylko i wyłącznie na postawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa).

Kognicja sądu jest zatem ograniczona do materiałów przedstawionych przez organ administracji, którego akt został objęty skargą. W interesie zatem tego organu leży przedłożenie wszelkich dowodów, na których miał oprzeć swoje ustalenia faktyczne a w konsekwencji rozstrzygniecie sprawy.

W aktach sprawy w omawianym aktualnie zakresie znajduje się protokół kontroli przeprowadzonej w dniach 26.03.2014r. do 04.04.2014 r., a która to kontrola została przeprowadzona w zakresie OB (płatności obszarowe) i ONW (płatności dla gruntów o niekorzystnych warunkach gospodarowania) i dotyczyła kwalifikowalności powierzchni. W ramach tej kontroli przeprowadzono m.in. czynności na działce rolnej A, gdzie – jak wynika z protokołu tej kontroli - stwierdzono ślady wypalenia o łącznej powierzchni 0,94 ha.

Jednocześnie w aktach sprawy znajdują się notatki urzędowe sporządzone przez inspektorów W. S. i M. P., z których wynika, że na całej działce ewidencyjnej 12/6 stwierdzono ok. 2 ha wypaleń. Istnieje więc rozbieżność pomiędzy tymi dwiema wartościami. Jakkolwiek można się domyślać, że część z tych 2 ha "wypaleń" mogła się znajdować na działce ewidencyjnej 12/6 lecz poza działką rolną A, to jednak nie wynika to z informacji zawartych w aktach sprawy, a w szczególności brak jest określenia konfiguracji tych obszarów wypaleń, ze szczególnym uwzględnieniem ich lokalizacji, co może być kluczowe do oceny, czy wypalenia były celową działalnością rolnika w ujęciu celowego naruszenia zasady wzajemnej zgodności. Organ w decyzji nie podaje obszaru wypaleń na przedmiotowej działce.

Z notatki urzędowej z dnia 2.06.2014r., jak i z dnia 7.04.2014r. wynika jednoznacznie, że ślady tych wypaleń zostały udokumentowane na fotografiach (tak też w zaskarżonej decyzji k. 25).

Dokumentacja fotograficzna w takim układzie procesowym, gdzie rolnik kwestionuje istnienie wypaleń mogłaby mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Niestety, na dołączonej do akt sprawy płycie CD nie ma zdjęć z kontroli obejmującej dni od 26.03.2014r. do 04.04.2014r. a jedynie, jak wynika z datownika na poszczególnych fotografiach objęte są nią elementy kontroli z dnia 26, 27 lutego i 4 i 5 marca 2015 r.

Brak z dokumentacji fotograficznej, która jak wynika z notatki miała być wykonana wskazuje, że albo przedstawiono niepełny materiał albo też zdjęcia takie nie istnieją. W obu przypadkach z tego względu sąd nie mógł uznać za możliwe przeprowadzenie kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji bowiem na skutek naruszenia prawa procesowego w zakresie gromadzenia dowodów przedstawiony materiał jest niepełny.

Jest niekwestionowane, że przeprowadzając kontrole inspektorzy wykonują zdjęcia fotograficzne, które obrazują stan kontrolowanych gruntów, pozwalając na dokonywanie ustaleń faktycznych a następnie na ich sądową kontrolę.

Brak zdjęć odnośnie tego uchybienia uniemożliwia na chwile obecną jednoznaczną ocenę prawdziwości twierdzeń inspektorów przy uwzględnieniu stanowiska strony. Pomimo zawarcia w protokole i notatce pewnych treści (być może tylko pozornie sprzecznych) organ powinien przedstawić fotografie obrazujące wypalenia (jeżeli takie istnieją) co pozwoli na ocenę prawidłowości dokonania ustaleń faktycznych.

Trzeba bowiem wskazać, że kontroli podlega nie tylko sam fakt powstania wypaleń, ale również "celowe działanie" jako przyczyna ich powstania.

Przepisy art. 70, art. 71 i art. 72 rozporządzenia 1122/2009 odnoszące się do instytucji wzajemnej zgodności różnicują bowiem sankcje za jej nieprzestrzeganie. Inne są sankcje w przypadku zaniedbania (art. 71) i celowego działania (art. 72) przy czym, co oczywiste, sankcja za celowe działanie jest surowsza niż w przypadku zaniedbania.

Organ musi więc wykazać, że naruszenie zasady wzajemnej zgodności, w tym przypadku poprzez powstanie wypaleń na działce rolnej było wynikiem celowego działania rolnika (beneficjanta).

W przedmiotowej sprawie organy przyjęły, że tak rzeczywiście było i to rolnik celowym działaniem spowodował wypalenia, o czym świadczy w ocenie kontrolujących i organu obszar wypaleń.

Organ odrzucił możliwość dokonania wypalenia przez inne osoby, jak choćby turystów bez bliższej argumentacji w tym zakresie .

W ocenie sądu przedstawienie dokumentacji fotograficznej mogłoby pozwolić na podjęcie próby dokonania kontroli działalności organu co do tego ustalenia, choć nie może budzić wątpliwości, iż na chwile obecną argumentacja organu opierająca tezę o celowości wypaleń tylko i wyłącznie na rozległości obszaru budzi poważne wątpliwości skoro obszar wypalenia nie może dawać jednoznacznej odpowiedzi co do tego, czy podpalaczem byli turyści czy też właściciel działki. Przy sprzyjających warunkach, niezależnie od tego kto dokonał podpalenia, obszar wypaleń może być taki sam. Dodatkowo należy wskazać, że w przypadku, gdy wypalenia były także na sąsiedniej działce możliwe jest, iż to ta została podpalona a "pożar" przeniósł się na działkę rolnika.

Dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy konieczne jest przeanalizowanie przez organ tych wszystkich kwestii.

Po pierwsze musi on przedstawić dokumentację fotograficzną obrazującą same wypalenia i pozwalającą na ocenę wielkości obszaru wypaleń, jak też ocenę "celowości wypaleń" przy uwzględnieniu wszystkich możliwości (nie tylko obszaru), czy wypalenie to było celowym działaniem rolnika, czy też mogły je spowodować inne osoby.

Wątpliwości co do powstania tychże wypaleń budzą bowiem dwie kwestie. Po pierwsze miały zostać dokonane w marcu, kiedy na obszarach górskich zasadniczo leży śnieg i grunty są mokre (błota, roztopy), a więc trawa będąc mokrą nie poddaje się wypalaniu (choć oczywiście w chwili obecnej nie można też odrzucić tezy, że była sucha), a po drugie trudno jest przypuszczać, że rolnik w trakcie kontroli, która nie została zakończona dopuszcza się wypalenia trawy. Ponieważ są to jedynie tezy podlegające ocenie w trakcie kontroli kwestie te muszą być wyjaśnione przez organ w czasie ponownego rozpatrzenia sprawy.

Powyżej wskazane okoliczności dotyczą także uchybienia związanego z wypaleniem trawy jakie miało mieć miejsce na działce C.

Z protokołu kontroli wynika, że miały mieć one powierzchnię 0,48 ha i znajdować się w 5 miejscach. Również odnośnie tych wypaleń nie przedstawiono dokumentacji fotograficznej . Nie wyjaśniono także dlaczego organ uznał, że jest to przejaw celowego działania rolnika. Bez dokonania tych ustaleń nie jest możliwa pełna ocena zgodności z prawem działania administracji publicznej.

Nie budzą natomiast wątpliwości ustalenia organów odnośnie zaistnienia nieprawidłowości określonych kodami N.018 i P.018, czyli pozostawienie więcej niż 5-10 % nieskoszonej działki przy czym obszar nieskoszony mieścił się w przedziale pomiędzy 10 a 50 % całej powierzchni działki . W tym zakresie organy przeprowadziły postępowanie a uzyskane dowody dołączyły do akt sprawy. Z protokołów z kontroli wynika, jakie części działek pozostały nieskoszone, przedstawiono również zdjęcia obrazujące obszar kontrolowanych działek (kontrola z roku 2015). Dowody w postaci protokołów z kontroli i zdjęć pozwalają na ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń.

Dowodom zgromadzonym przez organy skarżący nie przedstawił swoich dowodów podważających ustalenia inspektorów agencji, które następnie zostały przyjęte przez organy wydające decyzje.

Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są gołosłowne. Należy przy tym wskazać, że w przypadku postępowania w związku z przyznaniem dopłat do zadeklarowanego programu rolnośrodowiskowego występuje odwrócony obowiązek dowodowy i to nie organy muszą dokumentować wszelkie twierdzenia strony, ale to strona musi udowodnić swoje twierdzenia. Przepis art. 21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1387) nakłada na stronę podnoszącą pewne twierdzenia obowiązek udowodnienia ich prawdziwości. Jeśli więc strona podnosi twierdzenia, że w istocie nie polegają na prawdzie ustalenia organów Agencji co do nie skoszenia właściwej powierzchni działek, to jej obowiązkiem jest te twierdzenia udowodnić, jeżeli Agencja przedstawiła odpowiednio udokumentowane i udowodnione wyniki kontroli wskazujące na to, że takie nieskoszone części jednak występowały.

W przedmiotowej sprawie skarżący oprócz zawartej w skardze polemiki z ustaleniami organów i zarzutami dotyczącymi nieprawidłowego w jego ocenie zachowania kontrolerów nie przedstawił żadnych dowodów mogących wskazywać, że ustalenia kontroli są nieprawidłowe, a zatem nie wywiązał się z obowiązku określonego w tym przepisie.

Z tych względów ustalenia organów odnośnie zaistnienia nieprawidłowości określonych kodami N.018 i P.0128 nie mogą być przez sąd zakwestionowane.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ppsa.