Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 774/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku A. C., o zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 3 ust. I oraz art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) uchylił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] z dnia [...] i przyznał wnioskodawcy uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie z tytułu deportacji do pracy przymusowej w maksymalnym wymiarze, określonym w art. 3 ust. l cyt. ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona złożyła wniosek o zmianę decyzji Kierownika Urzędu Nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Nr [...]z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w Z. (W. ) w powiecie [...] ([...]) na Śląsku.

W myśl art. 154 §1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Organ podniósł, iż zgodnie z tytułem ustawa z dnia 31.05.1996r. (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) określa warunki przyznania świadczenia pieniężnego dla dwóch kategorii osób, a mianowicie dla osób "osadzonych w obozach pracy przymusowej" oraz dla osób "deportowanych (wywiezionych) do pracy przymusowej" na terytorium III Rzeszy lub ZSRR. W zakresie drugiej z wymienionych kategorii (art. 2 pkt 2 ustawy), osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pieniężnego powinna wykazać, że została wywieziona do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. Ustawa nie zakreśliła dalszych wymogów, w tym w szczególności związanych z wiekiem osoby deportowanej, rodzajem, uciążliwością czy warunkami pracy. Z przepisu nie wynika nawet wymóg, aby praca była faktycznie świadczona. Z zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy sformułowania, iż świadczenie przysługuje "za każdy pełny miesiąc trwania pracy" wynika jedynie obowiązek ustalenia faktycznego czasu trwania pobytu określonej osoby m.in. na terytorium III Rzeszy, jako wywiezionej na roboty przymusowe (por. wyrok NSA z dnia 11.04.2002 r. sygn. akt NSA 2214/01, wyrok NSA z dnia 24.04.2002 r., sygn. akt NSA 2293/01),

Kierownik Urzędu po ponownym przeanalizowaniu sprawy, uwzględniając całość materiału dowodowego zebranego w sprawie i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznał stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w maksymalnym wymiarze.

Strona, po otrzymaniu decyzji, zgodnie z art. 5 cyt. ustawy powinna zwrócić się do właściwego organu emerytalno-rentowego z wnioskiem o wypłatę tego świadczenia pieniężnego przedkładając niniejszą decyzję.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) oraz art.2 pkt 2 lit a, art.3 ust. l i art.4 ust. 4 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz.395 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez A. C. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. C. w swoim odwołaniu ( wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ) podniósł, iż wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w dniu 19.07.2000 r. i oczekuje wyrównania świadczenia od dnia wydania przez Kierownika Urzędu pierwszej decyzji w dniu [...]. Podkreślił, że Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie ma prawnej możliwości wypłaty rekompensaty za wskazany przez stronę okres pozostawania bez prawa do świadczenia pieniężnego.

Kierownik Urzędu w drodze decyzji administracyjnej jedynie przyznaje prawo do przedmiotowego świadczenia. Zgodnie natomiast z art. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) świadczenie to wypłaca właściwy organ emerytalne -rentowy na podstawie wniosku złożonego przez osobę uprawnioną wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do świadczenia. Wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc złożenia przez stronę stosownego wniosku w organie rentowym.

Zgłoszone przez stronę żądanie wypłaty świadczenia od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w Urzędzie, nie znajduje zatem uzasadnienia w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym.

Powyższą decyzję A. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej zmianę i przyznanie świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku w 2000 r. Skarżący podniósł, że organ uwzględniając jego wniosek i uznając poprzednio wydane decyzje za wadliwe winien przyznać świadczenie od lipca 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty tożsame ze wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Bezspornym jest, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał w niniejszej sprawie decyzję uwzględniającą wniosek skarżącego korzystając z możliwości przewidzianej w art. 154 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ stosując wskazany przepis uchylił m. innymi własną decyzję ostateczną z dnia [...], której A. C. nie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi i przyznał wnioskodawcy świadczenie z tytułu deportacji do pracy przymusowej w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), tj. w wysokości 10 % wskazanego tamże przeciętnego wynagrodzenia.

Powołany przez organ przepis art. 5 wskazanej ustawy jednoznacznie określa zasady wypłaty świadczenia przyznanego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a w ust. 2 wyraźnie stwierdza, że wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, czyli wniosku o wypłatę świadczenia wynikającego z decyzji stwierdzającej uprawnienie do tego świadczenia.

W przypadku skarżącego uprawnienie do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej przyznane zostało decyzją z dnia [...] i dopiero decyzja ta legitymowała skarżącego do złożenia we właściwym organie emerytalno – rentowym wniosku o jego wypłatę, ale za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc złożenia wniosku.

Skoro ustawodawca nie przewidział możliwości wypłaty świadczenia za okres wcześniejszy, organ nie mógł w tym zakresie uwzględnić wniosku skarżącego, a kwestionowana przez niego decyzja organu nie narusza przepisów prawa.

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.