Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1447/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "L.", karę pieniężną w wysokości 200 złotych, powołując jako podstawę prawną decyzji art. 92 ust. 1 pkt. 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz lp. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił stwierdzony w czasie przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2006 r. na drodze krajowej Nr [...] kontroli drogowej pojazdu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...], fakt nieprawidłowego używania przez kierowcę przełącznika grup czasowych. Zgodnie bowiem z poczynionymi przez organ ustaleniami, kontrolowany pojazd wyposażony był w tachograf marki [...], typ [...], No [...], który posiadał cztery pozycje do ustawienia przełącznika grup czasowych. Kierowca w chwili gdy kierował pojazdem miał ustawiony przełącznik grup czasowych pod symbolem "okresu dziennego czasu odpoczynku", zamiast pod symbolem "czasu prowadzenia pojazdu".

W odwołaniu od tej decyzji S. S. podniósł, iż z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r. wynika, że wobec kierowcy R. M. odstąpiono w sprawie niniejszej od ukarania, ale wszczęto postępowanie administracyjne w stosunku do skarżącego w związku z naruszeniem przepisów art. 92 a ustawy o transporcie drogowym, zaś wydano decyzję powołując się na art. 92 powyższej ustawy. Nadto wskazał, iż wprawdzie z ust. 3 art. 92 a wynika, że wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania wobec przedsiębiorcy, ale ma wątpliwości czy w przypadku gdy postępowanie wobec kierowcy nie zostało wszczęte to czy można go wszcząć wobec przedsiębiorcy. Skarżący podniósł ponadto, iż nie może on ponosić odpowiedzialności za zaniedbania kierowców i brak ich dyscypliny bowiem ze swej strony dokłada wszelkich starań, aby byli oni na bieżąco zapoznawani z obowiązującymi przepisami oraz stosowali je w praktyce.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. P.0008 - 0021), art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz Ip. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zmianami), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Organ II instancji odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym obciąża karami podmiot, który wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Wynika to bezpośrednio z treści art. 92 ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym.

Zatem zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji zasadnie nałożył na S. S. karę pieniężną na podstawie powołanego przepisu. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż zgodnie z art. 92 a ust. 3 ww. ustawy, wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy. Strona, co podniesiono w uzasadnieniu ww. decyzji, błędnie interpretuje powyższy przepis uznając, iż w przypadku gdy postępowanie wobec kierowcy nie zostało wszczęte nie jest także możliwe wszczęcie postępowania w stosunku do podmiotu wykonującego transport drogowy. Z art. 92 a u.t.d. nie wynika bowiem, iż postępowanie administracyjne wobec wykonującego przewóz drogowy jest uwarunkowane wszczęciem postępowania wobec kierowcy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł nadto, iż zgodnie z treścią art. 92 a ust. 1 ww. ustawy, organ I instancji zastosował wobec kierowcy środek wychowawczy w formie pouczenia. Natomiast na gruncie postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja środków oddziaływania wychowawczego, o której mowa w art. 41 kodeksu wykroczeń, czyli tzw. pouczenia w stosunku do przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu, skoro go wykonuje. Zwłaszcza, że akty te zostały opublikowane w przewidziany prawem sposób. Sprawą skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Rolą organów Inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. Ponadto sankcjonowanie naruszeń administracyjno-prawnych nie opiera się na stwierdzeniu winy, lecz na samym naruszeniu przepisu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności art. 8 i 9 k.p.a., błędne zastosowanie art. 92 ustawy o transporcie drogowym, oraz art. 32 pkt 1, art. 176 pkt 2, art. 177 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi S. S. podtrzymał argumentację, podniesioną w odwołaniu, wskazując ponadto na niedostateczne, w jego ocenie, uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz naruszenie przepisów konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne. Organ podtrzymał swoją argumentację podniesioną w decyzji z dnia [...] maja 2006 r. wskazując, iż za stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości odpowiada w trybie administracyjnym podmiot wykonujący przewóz drogowy, a więc podmiot, który wykonuje działalność zdefiniowaną w art. 4 pkt 6 a powołanej ustawy o transporcie drogowym, a nie osoba kierująca pojazdem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, w postaci nieprawidłowego działania urządzenia rejestrującego - nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych w kontrolowanym pojeździe. Skarżący ustaleń faktycznych w tym zakresie nie podważa i ustalenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zarzuty skargi dotyczą w istocie naruszenia wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący twierdzi bowiem, iż organy wadliwie zastosowały w sprawie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy. Treść powołanych przepisów tym zarzutom jednak przeczy.

Art. 92 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2006 r. (Dz. U. 04.204.2088 z póź. zm.) statuuje zasadę odpowiedzialności kierowcy za naruszenie przepisów ww. rozporządzenia, wskazując w ust. 2, iż orzekanie w takich sprawach następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Z kolei art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wyraźnie wskazuje, iż podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1 - 8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednakże kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt. 6 a ustawy. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji jak i tych którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym. Tak więc na gruncie art. 92 ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca. Innymi słowy za działalność przedsiębiorstwa wykonującego przewozy drogowe z podmiotowego punktu widzenia obciążony jest przedsiębiorca i jego organy.

Zdaniem Sądu przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego pracowników. Odpowiedzialność bowiem kierowców uregulowana jest w art. 92 a ustawy i ograniczona jest jedynie do enumeratywnie wyliczonych przypadków naruszeń określonych tym przepisem, po których stwierdzeniu kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny. Jednakże postępowanie względem takiego pracownika prowadzone jest w całkowicie odrębnym trybie określonym w przepisach kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a więc postępowaniu całkowicie odmiennym od postępowania administracyjnego w jakim jest karany przedsiębiorca za naruszenia określone art. 92 ust. 1 ustawy transportowej. Wszczęcie jednakże postępowania wobec kierowcy, który dopuścił się naruszeń i jego prowadzenie, ewentualnie umorzenie, na zasadach przewidzianych powyżej przywołanymi przepisami nie wyklucza w żaden sposób wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy. Ukaranie pracownika dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisie art. 92 a ust. 1, bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności za jego działanie. Ustęp 3 powołanego artykułu wskazuje, iż organ w żaden sposób nie jest ograniczony w takim przypadku, w możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy, na rzecz którego działał kierowca, jeżeli stwierdzono jednocześnie naruszenie przepisów opisanych w art. 92 ust. 1 ustawy.

W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż karanie kierowców za naruszenia określone w przepisach art. 92 a i w trybie określonym w tym przepisie, ma charakter niejako postępowania dyscyplinującego realizującego cele prewencji ogólnej w stosunku do kierowców, pozwalającego określić zakres ich odpowiedzialności odnośnie popełnionych naruszeń. Wskazać jednakże należy, iż ich przebieg nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy na rzecz którego wykonywali oni przewóz drogowy.

Powyższe regulacje nie są sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Zasadnie zatem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy obu instancji uznały, iż stwierdzone naruszenie skutkuje nałożeniem na skarżącego kary w wysokości 200 zł.

W tym stanie rzeczy należy dodatkowo tylko podnieść, iż przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków i aczkolwiek ponosi on na płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za zaniedbania pracownika to w świetle obowiązującego prawa istnieje możliwość wystąpienia z roszczeniem regresowym przeciwko pracownikowi o naprawienie wyrządzonej szkody.

Podnieść należy także, że kary pieniężne nałożone na przedsiębiorcę w postępowaniu administracyjnym, na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie uzależniają nałożenia kary od stwierdzenia po jego stronie winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków oraz ustalenie podmiotu odpowiedzialnego, w tym przypadku przedsiębiorcę prowadzącego przewóz drogowy.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ trafnie przyjął, iż w związku z treścią art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiotem wykonującym przewóz drogowy w sprawie niniejszej był przedsiębiorca S. S. "L." i nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 200 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych przepisów, polegającym na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych.

Brak także podstaw tak prawnych jak i faktycznych do przyjęcia zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ postanowień art. 8 i 9 k.p.a. W ocenie Sądu organ w treści zaskarżonej decyzji dokonał w sposób prawidłowy subsumcji przepisów ustawy o transporcie drogowym do zaistniałego stanu prawnego. Samo uzasadnienie zaś sporządzone jest w sposób przejrzysty i spójny z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu z dnia [...] marca 2006 r.

Podnieść przy tym należy, iż niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez organy art. 176 Konstytucji RP statuującego dwuinstancyjność postępowania sądowego i art. 177 Konstytucji stanowiącego, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Organy obu instancji wydały decyzje w ramach swojej właściwości i z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). W tym postępowaniu nie mogło dojść do naruszenia ww. przepisów.

Podnieść przy tym należy, iż skarżącemu, ukaranemu w postępowaniu administracyjnym służy prawo do złożenia skargi i z tego prawa skarżący skorzystał, a od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego i o trybie zaskarżenia wyroku S. S. został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pouczony po ogłoszeniu wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.