Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 106/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. R. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 18 października 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO we W. z dnia 9 sierpnia 2016r., nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016r., nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016r., nr [...] o przyznaniu Z.R. dodatku mieszkaniowego do lokalu mieszkalnego przy ul.[...] we W. na okres od 1 marca 2016r. do 31 sierpnia 2016r. w kwocie 328,53 zł miesięcznie.

Powyższe rozstrzygnięcie, wydane z powołaniem się na przepis art.138 § 1 w związku z art.144 k.p.a., Kolegium oparło na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Kolegium, postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło, postanowienie Prezydenta W., z dnia 22 marca 2016 r. nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. nr [...] o przyznaniu Z. R. dodatku mieszkaniowego do lokalu położonego przy ul. [...] we W. na okres od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., w kwocie 328,53 zł miesięcznie.

Kolejnym postanowieniem Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...] odmówiono wznowienia postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją z dnia 4 marca 2016 r.

Z. R., podaniem z dnia 22 lipca 2016 r., wniósł:

1) do Kolegium - o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 1 lipca 2016 r. ([...]), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.;

2) do Prezydenta W. - o uzupełnienie postanowienia z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...], co do rozstrzygnięcia i co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] organ I instancji odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...], co do rozstrzygnięcia i co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Kolegium, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr [...], stwierdziło nieważność postanowienia z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...].

Kolegium, postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. nr [...], doręczonym dnia 19 września 2016 r., odmówiło uzupełnienia postanowienia z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr [...], o:

1) dodatkowe rozstrzygnięcie "w przedmiocie [...] Podstawy wznowienia - art. 145 kpa [...] dopuszczalności wznowienia postępowania z urzędu [...] - art. 147 kpa [...] dochowanie terminu i właściwość organu rozstrzygającego o wznowieniu postępowania - art. 148 i 150 § 2 kpa",

2) dodatkowe pouczenie "co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego".

Z. R., podaniem z dnia 26 września 2016 r., które wpłynęło do Kolegium dnia 26 września 2016 r., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w pierwszej instancji postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr [...], domagając się uzupełnienia postanowienia o dodatkowe rozstrzygnięcie oraz o dodatkowe pouczenie "co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego". Z. R. wyraził również niezrozumienie dla konstatacji Kolegium, że postanowienie z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...], jest domknięte jedynie wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 października 2016r. - utrzymując w mocy opisane wyżej postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r., wskazało, że zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105 art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych wart. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest nadzwyczajnym trybem postępowania mającym na celu eliminację z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - postanowienia dotkniętego wadami enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia nie może być jakiekolwiek uchybienie popełnione przy jego wydawaniu, ale tylko takie, o którym mowa w przepisach wskazanych w zdaniu poprzednim. Stwierdzenie nieważności postanowienia może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest ono w sposób niewątpliwy dotknięty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego wykładnia przesłanek zawartych w powołanych przepisach prawa winna mieć charakter ścieśniający.

Dalej Kolegium wskazało, że niniejsze postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek Z. R. - adresata postanowienia Kolegium, podkreślając, iż właściwym do stwierdzenia nieważności postanowienia jest organ wyższego stopnia, a gdy postanowienie zostało wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 w związku z art. 126 k.p.a.). Oznacza to, że w rozpatrywanym przypadku organem właściwym do stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji z dnia 1 lipca 2016 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.

W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, prawidłowość weryfikowanego rozstrzygnięcia jest oceniana według stanu prawnego istniejącego w dacie jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r" III SA 1134/96, "ONSA" 1998, Nr 3, poz. 101). W związku z tym, skład orzekający Kolegium dokonał analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania badanego postanowienia, tj. w dniu 1 lipca 2016 r., mających znaczenie dla weryfikowania jego zgodności z prawem, w kontekście wszystkich podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. (mogących potencjalnie uzasadnić stwierdzenie nieważności tego aktu administracyjnego).

Przechodząc do realiów analizowanego przypadku Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone - w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 1 lipca 2016 r. - postępowanie wyjaśniające wskazuje na to, że ww. postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym - a więc jest dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a uzasadnienie dla takiej kwalifikacji jest następujące:

W myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na podstawie którego wydano postanowienie Kolegium z dnia 5 maja 2016 r. (tenże przepis został powołany w podstawie prawnej tegoż postanowienia), organ zażaleniowy uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Co ważne, Kolegium, postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r., wprawdzie uchyliło postanawianie z dnia z dnia 22 marca 2016 r. nr [...], ale nie wznowiło tym aktem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. nr [...], ani nie nakazało Prezydentowi W. wznowić ww. postępowania, wbrew twierdzeniom strony. Kolegium, mimo że - w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 maja 2016 r. - stwierdziło, iż "[...] złożenie przez Z. R. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. nr [...], o przyznaniu dodatku mieszkaniowego do lokalu położonego przy ul. [...] we W. na okres od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., w kwocie 328,53 zł miesięcznie, w terminie otwartym do wniesienia odwołania od tej decyzji, należałoby [...] co do zasady traktować jako odwołanie, a nie przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania. Mając jednak na uwadze treść podania z dnia 15 marca 2016 r., w którym to Z. R. żądał wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., w ocenie Kolegium za zasadne należało uznać wyjaśnienie czy Wnioskodawca istotnie domagał się wszczęcia postępowania wznowieniowego, czy też jego podanie stanowi odwołanie od decyzji z dnia 4 marca 2016 r. nr [...]. Bezspornym bowiem jest, że wniosek zainteresowanego, aby stanowił skuteczną podstawę do wszczęcia postępowania musi zawierać dokładne oznaczenie przedmiotu postępowania, który to przedmiot, w razie wątpliwości, powinien być doprecyzowany przez właściwy organ. Wobec istniejących w sprawie wątpliwości obowiązkiem organu przed podjęciem kwestionowanego rozstrzygnięcia było więc wyjaśnienie, co w istocie ma być przedmiotem postępowania, którego Z. R. domagał się w podaniu z dnia 15 marca 2016 r. Dopiero w zależności od tych ustaleń organ winien był ustosunkować się do treści podania np. poprzez wszczęcie stosownego postępowania administracyjnego lub też odmowę jego wszczęcia bądź też podjęcie jeszcze innej czynności". Kolegium nie podjęło rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 126 k.p.a., zgodnie z którym organ zażaleniowy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Natomiast postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., kończąc postępowanie zainicjowane wnioskiem Z. R.

W ocenie Kolegium, podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie stanowiło przeszkodę prawną do ponownego rozpatrzenia sprawy wznowienia ww. postępowania przez P. W., mimo takiej, a nie innej treści uzasadnienia postanowienia z dnia 5 maja 2016 r.

Odnosząc się do argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie Kolegium wskazało, że po pierwsze, postanowienie z dnia 1 lipca 2016 r. nie jest dotknięte żadną z wad nieważnościowych, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i istniała podstawa prawna do jego wydania. Po drugie zaś, Kolegium postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. nr [...], odmówiło już uzupełnienia postanowienia z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr [...], o:

1) dodatkowe rozstrzygnięcie "w przedmiocie [...] Podstawy wznowienia - art. 145 kpa [...] dopuszczalności wznowienia postępowania z urzędu [...] - art. 147 kpa [...] dochowanie terminu i właściwość organu rozstrzygającego o wznowieniu postępowania - art. 148 i 150 § 2 kpa",

2) dodatkowe pouczenie "co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego",

Podkreślenia zdaniem Kolegium wymaga jeszcze to, że nie zachodzą w niniejszej sprawie nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 § 2 in fine, w związku z art. 126 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono, jak na wstępie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie skarżący domaga się, cyt.":

"1. Stwierdzenia nieważności postanowienia SKO, gdyż orzeka z rażącym naruszeniem prawa.

2. Wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazanymi decyzjami kolegium, gdyż wyczerpałem tryb instancyjny i o wznowieniu decyduje teraz sąd, który jako ostatni orzeka w sprawie.

3. Przeprowadzenie mediacji w trybie art 115 p.p.s.a. w sprawie celem wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa - wyjaśnienia rozbieżności w interpretacji prawa jakie istnieje w orzeczeniach samorządowego kolegium odwoławczego, które za każdym razem odmiennie interpretując prawo i w sposób dla siebie dowolny i jedynie mu wygodny manipuluje w sprawie, aby utrudnić mi wyjaśnienie mojej sytuacji prawnej, czym pozbawia mnie dochodu, jakim jest dodatek mieszkaniowy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu rodzin.

4. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym z art. 119 Prawa o p.p.s.a i niezwłocznego rozpoznania sprawy, gdyż rażące naruszenie prawa administracyjnego ze strony organu administracyjnego jest oczywiste i nie budzi wątpliwości.

5. Ukarania organu grzywną w maksymalnej kwocie za rażące naruszenie prawa.

6. Uzupełnienia zaskarżonego postanowienia o dodatkowe pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

7. Zwolnienie z kosztów sądowych w całości ze względu na ciężką sytuację materialną i bytową spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz że pozostaję bez jakiejkolwiek pomocy z MOPS i od innych mi osób. "

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że 8 lutego 2016 r. złożył wniosek do MOPS o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu przy ulicy [...]. Decyzją z dnia 4 marca 2016 r. o nr [...] organ przyznał mu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. Decyzja ta została utrzymana przez Kolegium, bowiem decyzjami z dnia 25 kwietnia 2016 r. o nr [...] oraz z dnia 28 lipca 2016 r. o nr [...] organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Prezydenta W.

Postanowieniem Prezydenta W. z dnia 22 marca 2016 r. o nr [...] organ odmówił wznowienia postępowania na wniosek skarżącego z dnia 15 marca 2016 r. w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 marca 2016 r. Postanowienie Prezydenta W. zostało następnie uchylone w trybie art. 138 § 1 pkt 2 przez Kolegium w postanowieniu o nr [...] z dnia 5 maja 2016 r. i utrzymane kolejnym postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. o nr [...]. Kolegium uchylając postanowienie Prezydenta W. w całości nie orzekło o wznowieniu, do czego zaś – zdaniem skarżącego, zobowiązuje go ustawa.

W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący wyjaśnił, że w związku z uchyleniem przez Kolegium postanowienia Prezydenta W. z dnia 22 marca 2016 r. organ wydał w dniu 1 lipca 2016 r. kolejne postanowienie o nr [...], którym ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. o nr [...]. I tym razem Kolegium uchyliło to postanowienie stwierdzając nieważność postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. o nr [...] oraz z dnia 18 października 2016 r. o nr [...]. Zaś postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. o nr [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe wywołane podaniem skarżącego z dnia 9 sierpnia 2016 r. W ocenie skarżącego cyt.: "to paranoja, bowiem organ twierdzi, że w trybie o stwierdzenie nieważności nie ma możliwości merytorycznej oceny decyzji, lecz jedynie pod względem braków fakultatywnych wymienionych w ustawie. Skoro więc ja takie zażalenie wniosłem w terminie to organ nie na prawa odmówić merytorycznej weryfikacji zaskarżonego postanowienia, w mojej ocenie nawet gdy stwierdzono wcześniej jego nieważność, bowiem narusza to moje słuszne prawa do czynnego działania w każdym stadium postępowania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy".

Jest to tym bardziej słuszne – stwierdza skarżący, gdyż decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. o nr [...] organ cofnął mu z dniem 1 czerwca 2016 r. wypłacony już na konto administratora dodatek mieszkaniowy. W ocenie skarżącego zachodzi nieważność rozstrzygnięcia, bowiem organ cofnął wypłacony za czerwiec dodatek mieszkaniowy a nadto orzekł w przedmiocie, w którym Kolegium postanowieniem nr [...] z dnia 5 maja 2016 r. zobowiązało go do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 marca 2016 r., co w Jego ocenie jest równoznaczne z jej uchyleniem, bez skutków pociągających za sobą konieczność cofnięcia wypłaconego bądź wstrzymania mi wypłaty pozostałej części raty.

Doszło do takiej sytuacji, w której za miesiące czerniec, lipiec i sierpień 2016 r. na koncie u administratora brak jest wpłaty dodatku mieszkaniowego z winy Prezydenta W., co – zdaniem skarżącego, zagraża Jego bezpieczeństwu oraz życiu.

Skarżący domaga się mediacji, gdyż Kolegium w swych orzeczeniach, cyt.: "serwuje oczywisty bełkot administracyjny, aby pozbawić Go dochodu".

W takich okolicznościach - zdaniem skarżącego doręczone orzeczenia są niepełne i w samej rzeczy jedynie częściowe, bowiem prowadzą Go i sprawę w "manowce", gdyż brak jest w nich pogłębionej analizy prawnej, co do każdej sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a analiza taka winna się w Jego ocenie opierać o rozstrzygnięcie w trybie art. 115 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało poczynione w zaskarżonym postanowieniu ustalenia i towarzyszącą im argumentację, uznając tym samym skargę za nieuzasadnioną.

Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów, Kolegium stwierdziło, że wbrew twierdzeniom Z. R., zaskarżony akt nie został wydany z rażącym naruszeniem prawa, gdy nadto żądanie skarżącego o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Mając na względzie powyższe, Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji/postanowienia, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 ze zm.), w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższy zakres kompetencji wojewódzkich sądów administracyjnych, skład orzekający w niniejszej sprawie nie był uprawniony do rozpatrywania wniosku (żądania) skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego.

Tym niemniej dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi, lecz w granicach kompetencji. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że uchylenie postanowienia, względnie stwierdzenie jego nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 p.p.s.a./, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie .

Wyjaśnić przy tym należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 18 października 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tegoż Kolegium z dnia 9 sierpnia 2016r., nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016r., Nr [...], została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a.

Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, choć w niniejszej sprawie, sam skarżący w skardze zawarł taki wniosek.

Jak to już wyżej Sąd podkreślił, przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest wydane w ramach nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, uregulowanego w art.156 – 159 k.p.a. - postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dnia 18 października 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO we W. z dnia 9 sierpnia 2016r., nr [...] stwierdzające w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016r., Nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016r., Nr [...] o przyznaniu Z. R. dodatku mieszkaniowego do lokalu mieszkalnego przy ul.[...] we W. na okres od 1 marca 2016r. do 31 sierpnia 2016r. w kwocie 328,53 zł miesięcznie.

Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało dostateczną podstawę do wydania w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. postanowienia z dnia 9 sierpnia 2016r., nr [...] stwierdzającego nieważność opisanego wyżej postanowienia organu I instancji z dnia 1 lipca 2016r., Nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016r., Nr [...].

Istotny zatem w niniejszej sprawie jest przepis art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości tak decyzji administracyjnych, jak i postanowień.

Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji – postanowień na podstawie art. 156 § 1 k.p.a..

Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane jest przepisami art.156 k.p.a. do art.159 k.p.a.

I tak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na żądanie strony lub z urzędu /art.157 § 2 k.p.a./.

Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a..

Jak wynika z art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Istotne jest przy tym, że stosownie do art. 156 § 1 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a., jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję/postanowienie stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji /postanowienia lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia , nie wiążą organu nadzoru.

Podkreślić przy tym także należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja/postanowienie jest dotknięte jedną z wad określonych w art.156 § 1 k.p.a. /por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1987r,. sygn. akt IV S.A. 1062/86, ONSA 1987, Nr 1, poz.35, postanowienie SN z dnia 28 maja 2002r., II UKN 356/01, Prok. I Pr. 2003/4/45/.

Organ nadzoru, stwierdzając nieważność decyzji/postanowienia, działa jako organ kasacyjny, a więc nie może w swej decyzji/postanowieniu rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej..

Rozstrzygający dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji/postanowienia będącego przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności.

W niniejszym postępowaniu nie można było zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym - zażaleniowym, z tej to przyczyny- jak to już wyżej Sąd zauważył, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest ograniczone jedynie do weryfikacji postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane postanowienie.

Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, nie prowadzi, bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej postanowienia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego.

Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającego go postanowienia tegoż Kolegium z dnia 9 sierpnia 2016r. - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste - nie pozwala – wbrew zarzutom skarżącego, na stwierdzenie, by kwestionowane przez skarżącego w/w postanowienia tegoż Kolegium dotknięte były jedną z wad określonych w w/w art. 156 § 1 k.p.a..

Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu postanowień Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. prawidłowo przeprowadziło postępowanie, zasadnie wykazując, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona w art.156 § 1 pkt 3 k.p.a..

Zważyć należy, że w myśl w/w przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji obowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji/postanowienia, gdy decyzja/postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną/postanowieniem.

W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, że zasadne jest stanowisko Kolegium, iż postanowienie Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016 r. nr [...], odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2016 r. nr [...], o przyznaniu Z. R. dodatku mieszkaniowego do lokalu położonego przy ul. [...] we W., na okres od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., w kwocie 328,53 zł, wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt.3 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, że w/w postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

Niesporne jest bowiem w sprawie, że w/w postanowienie Prezydenta W. z dnia 1 lipca 2016r. wydane zostało, gdy wcześniejszym postanowieniem Kolegium z dnia 5 maja 2016r., Nr [...], wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylono postanowienie Prezydenta W. z dnia 22 marca 2016r., Nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego opisaną wyzej decyzją z dnia 4 marca 2016 r. nr [...], o przyznaniu Z. R. dodatku mieszkaniowego do lokalu położonego przy [...] we W., na okres od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., w kwocie 328,53 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu w/w postanowienia Kolegium z dnia 5 maja 2016r., czyli poprzedzającym wydane kolejne opisane wyżej postanowienie organu I instancji z dnia 1 lipca 2016r., Kolegium szczegółowo odniosło się do stwierdzonych uchybień organu I instancji, wskazując m. innymi, że wobec istniejących w sprawie wątpliwości obowiązkiem organu przed podjęciem kwestionowanego rozstrzygnięcia było wyjaśnienie, co w istocie ma być przedmiotem postępowania, którego Z. R. domagał się w podaniu z dnia 15 marca 2016 r. Dopiero w zależności od tych ustaleń organ winien był ustosunkować się do treści podania np. poprzez wszczęcie stosownego postępowania administracyjnego lub też odmowę jego wszczęcia bądź też podjęcie jeszcze innej czynności.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium dokonało prawidłowej wykładni art. 156 § 1 k.p.a., zasadnie przyjmując, że w sprawie wydanego przez organ I instancji opisanego wyżej postanowienia z dnia 1 lipca 2016r. zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli przesłanka do stwierdzenia nieważności tegoż postanowienia Prezydenta W. z dni 1 lipca 2016r., jako dotyczącego sprawy już poprzednio rozstrzygniętej postanowieniem ostatecznym.

Ustosunkowując się do zawartego w skardze żądania skarżącego o ukaranie organu grzywną wyjaśnić należy, że wniosek ten został wyłączony z niniejszej sprawy i zarejestrowany w tut. Sądzie jako odrębna sprawa pod sygn.akt IV SO 17/17.

Rozpatrując zaś wniosek skarżącego o przeprowadzenie w sprawie postępowania mediacyjnego – Sąd uznał, biorąc pod uwagę brzmienie art. 115 p.p.s.a., że w okolicznościach niniejszej sprawy, za przeprowadzeniem tegoż postepowania nie przemawiały żadne względy.

Z kolei zaś w kwestii wniosku skarżącego o uzupełnienia zaskarżonego postanowienia o dodatkowe pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego, stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek nie ma oparcia w przepisach prawa, zwłaszcza, że tut. Sąd uprawniony jedynie do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia - nie stwierdził, by postanowienie to, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a.. w tym, by zachodziła podstawa do stwierdzenia jego nieważności, a co wnosił skarżący.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.