Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1258/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 199 poz 1671
law: Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. Sp. j. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania spółki M. Spółka Jawna od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3500 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] grudnia 2009 r. w miejscowości N. (dr. kr. nr [...]) kontroli drogowej poddany został pojazd, należący do spółki "O.", którym przewożony był towar niebezpieczny klasy 8 w ilości 19000 kg. W trakcie kontroli wymaganych dokumentów przewozowych stwierdzono, że nie uwzględniono w nich numerów UN oraz prawidłowych nazw przewozowych (zgodnych z ADR transportowych materiałów niebezpiecznych).

Ponadto w trakcie kontroli przestrzeni ładunkowej, stwierdzono, że sztuki przesyłki tj. bębny stalowe (16 sztuk), w których przewożony był materiał niebezpieczny w postaci płynnej (16 sztuk) oraz worki ze sztucznego tworzywa (16 sztuk), w których znajdował się materiał niebezpieczny w postaci proszku, nie posiadały wymaganych numerów rozpoznawczych UN. Poza tym na przewożonych sztukach przesyłek brak było wymaganych nalepek określających rodzaj zagrożenia.

Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który został podpisany przez kierowcę pojazdu i kontrolującego.

Wyniki kontroli stały się podstawą do wszczęcia przeciwko wykonującemu transport drogowy postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej z [...] stycznia 2010 r., nakładającej na M. Spółkę Jawną kary pieniężnej w wysokości 3500 złotych. Wymierzając karę za poszczególne naruszenia Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powołał się na przepis 5.4.1., umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów niebezpiecznych (ADR) (Dz. U. z 2005 r., Nr 178, p. 1481), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 6.1.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) – kara w wysokości 500 zł, na przepisy 5.2.1.1., 5.2.1.4. umowy ADR, art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz lp. 6.4.2. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – kara w wysokości 2000 złotych, na przepis 5.2.2.1.1., 5.2.2.1.7., 5.2.2.1.12 umowy ADR, art. 3 ust. 1 ustawy z 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 6.4.2. ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – odnośnie kary pieniężnej w kwocie 1000 złotych.

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym domagała się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, bądź dokonania reasumpcji decyzji przez organ pierwszej instancji i uchylenia decyzji, wstrzymania wykonania decyzji przez organ pierwszej instancji aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji.

Uzasadniając złożone odwołanie spółka podniosła, że zgodnie z umową o międzynarodowym przewozie drogowym towarów (CMR) za załadunek, stan towaru oraz przygotowanie dokumentów przewozowych odpowiedzialny jest nadawca towaru. Polska jest stroną powyższej konkurencji. Przewoźnik nie odpowiada zatem za to, że nadawca zaniedbał swoje obowiązki w zakresie prawidłowego oznakowania towaru i właściwego przygotowania dokumentów przewozowych.

Przewoźnik nigdy nie ma wpływu na przygotowanie dokumentów przewozowych innych niż list przewozowy. Nie ma również możliwości ich uzupełnienia czy przerobienia. To samo dotyczy oznakowania towaru. Na nadawcy ciąży obowiązek prawidłowego oznakowania towaru w oparciu o jego właściwości oceniane z punktu widzenia przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych.

W trakcie kontroli drogowej nie stwierdzono naruszeń przepisów, za które bezpośrednią odpowiedzialność ponosiłby przewoźnik zarówno jak chodzi o wyposażenie pojazdu jak i uprawnienia kierowcy dokonującego przewozu. Strona podniosła także, że organ I instancji w zakresie naruszenia polegającego na braku oznakowania przesyłki poprzez brak numeru rozpoznawczego UN oraz brak wymaganych nalepek ukarał przedsiębiorcę dwukrotnie za to samo naruszenie. Takie kumulowanie kar za to samo naruszenie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że odwołanie złożone przez spółkę nie jest zasadne. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] poddał analizie przepisy ustawy o transporcie drogowym i załącznik do tej ustawy, przepisy ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepisy umowy ADR, które były podstawą nałożenia kary pieniężnej przez organ I instancji i nie doszukał się uchybień odnośnie zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi stwierdził, że zgodnie z treścią przepisu 1.4.2.2.1 załącznika A do umowy ADR przewoźnik zobowiązany jest m.in. upewnić się, że towary niebezpieczne przeznaczone do przewozu są dopuszczone do transportu zgodnie z umową ADR oraz sprawdzić wzrokowo, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad, wycieków lub pęknięć, braków w wyposażeniu itp. W świetle powyższej regulacji odpowiedzialność za sporządzenie odpowiednich dokumentów i prawidłowe oznaczenie towaru niebezpiecznego spoczywa na przewoźniku.

Od decyzji z dnia [...] marca 2010 r. M.Sp. J. E. M. i M. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji wydanych w pierwszej, jak i w drugiej instancji, zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej według norm przepisanych, a także rozpoznania sprawy w nieobecności strony skarżącej.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Jej zdaniem przepis art. 1.4.2.2.1. załącznika A do umowy ADR, na który powołuje się Główny Inspektor Transportu Drogowego nie nakłada na przewoźnika obowiązku ingerencji w przygotowany przez nadawcę dokument przewozowy. Przewoźnik nie ma tu prawa ani obowiązku do zmiany oznaczenia towaru. W niniejszej sprawie nie ma miejsca sytuacja wycieków czy pęknięć ładunku, tym samym powołany przepis nie ma zastosowania. Strona rzetelnie wykonała wszystkie obowiązki przewoźnika w zakresie spornego przewozu i nie naruszyła żadnych obowiązujących ją przepisów. Nie można przerzucać na przewoźnika wszelkich obowiązków a w szczególności tych, które zgodnie z obowiązującymi przepisami należą do innych podmiotów. Strona obiektywnie nie odpowiada za stwierdzone naruszenia, które wystąpiły na skutek okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Tym samym na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie powinno być umorzone.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności skargi spółki M. Spółka Jawna na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie na skarżącą nałożona została kara pieniężna za naruszenia przepisów ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR). Spółka nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, jedynie zasadę swojej odpowiedzialności wskazując, że to nadawca a nie przewoźnik powinien odpowiadać za właściwe przygotowanie towaru do przewozu.

Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skarżącej, albowiem organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie oraz zastosowały przepisy prawa materialnego.

Bezsporne jest w sprawie, iż skarżąca spółka wykonywała na podstawie udzielonej jej licencji przewóz drogowy towarów niebezpiecznych. Zasady wykonywania tego transportu określa ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. nr 199, poz. 1671 ze zm.).

W myśl art. 3 ust. 1 cyt. wyżej ustawy w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych stosuje się postanowienia Umowy Europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie z dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 178, poz. 1481).

Powołane wyżej przepisy prawne stanowią szczególną regulację w stosunku do umowy o międzynarodowym przewozie drogowym towarów (CMR), na które powołuje się skarżąca ze względu na rodzaj przewożonego towaru (towar niebezpieczny).

Ustawa o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz umowa ADR nakładają szczególne obowiązki na nadawcę, odbiorcę oraz przewożącego materiał niebezpieczny.

Trafnie uznały organy obu instancji, że w danym stanie faktycznym sprawy skarżąca spółka ponosi odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli drogowej naruszenie.

Wynika to z przepisu 1.4.2.2.1 załącznika A do umowy ADR, który stanowi, że przewoźnik zobowiązany jest m.in. upewnić się, że towary niebezpieczne przeznaczone do przewozu są dopuszczone do transportu zgodnie z ADR.

Również zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzenia kontroli m.in. dokument przewozowy, zawierający dane określone w umowie ADR.

Interpretacja tych przepisów jednoznacznie wskazują, że przewoźnik ma obowiązek zadbać i skontrolować, czy przewożony towar niebezpieczny spełnia wymogi ADR, a więc tak jak w niniejszej sprawie czy określone dane zostały wpisane w dokument przewozowy i czy towar został prawidłowo oznakowany i zostały na nim nalepione odpowiednie nalepki.

Konsekwencją tych naruszeń jest nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1, ust. 4 oraz lp. 6.1.1., 6.4.2. ust. 1 i ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.