Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 318/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 3, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 50-51
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 29
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy od decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., znak: [...] nakładającą na inwestora robót budowlanych - A. T. B., obowiązek wykonania na budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości O. gm. P., robót budowlanych polegających na:

1. zdemontowaniu w poziomie strychu stolarki okiennej wbudowanej w ścianę budynku usytuowaną od strony działki sąsiedniej o nr ewid.[...];

2. wypełnienie istniejącego w poziomie strychu otworu okiennego w ścianie budynku od strony działki o nr ewid.[...] materiałem ściennym np. murem z cegły grubości min. 12 cm, luksferami lub cegłą szklaną.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek A. W., który zażądał nakazania usunięcia nieprawidłowości techniczno-budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...] położonej w m. O. gm. P., wszczął postępowanie administracyjne w zakresie ściany zewnętrznej usytuowanej od strony granicy z działką o nr ewid.[...]

W wyniku przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników PINB w P. w dniu [...] grudnia 2019 r. oględzin stwierdzono, że na działce nr ewid.[...] położonej w m. O., gm. P. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, parterowy niepodpiwniczony o konstrukcji murowanej wybudowany w latach 60 ub. wieku, który został rozbudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], wydanej przez Starostę [...] dla A. i T. B.. Rozbudowa dotyczy dwóch części kubaturowych. Pierwsza część o wymiarach 8,00 m x 6,00 m usytuowana jest od strony północnej budynku. Część ta jest wysunięta poza bryłę istniejącego obiektu o 2,32 m, tak, że ściana wschodnia tej rozbudowanej części znajduje się w granicy z działką nr ewid.[...] Druga część stanowiąca rozbudowę o wymiarach 7,60 m x 3,30 m usytuowana jest od strony południowej, przy czym ściana tej części od strony granicy z działką nr ewid.[...] stanowi przedłużenie ściany budynku istniejącego. Odległość tej ściany od istniejącego ogrodzenia z działką o nr ewid.[...] wynosi 2,34 m. Oględziny wykazały ponadto, że w starej bryle budynku od strony działki o nr ewid.[...] znajdują się trzy otwory okienne: dwa w poziomie parteru każde o wymiarach 1,10 m x 1,50 m i jeden w poziomie strychu o wymiarach 1,00 m x 1,00 m. Ściana budynku usytuowana jest od istniejącego ogrodzenia: w odległości m na przedłużeniu ściany poprzecznej budynku od strony drogi, w odległości 2,16 m na wysokości pierwszego okna w poziomie parteru licząc od strony drogi, w odległości 2,32 m na wysokości drugiego okna w poziomie parteru licząc od strony drogi, w odległości 2,35 m na przedłużeniu ściany podłużnej części rozbudowanej budynku usytuowanej od strony drogi. Okap dachu zasadniczej bryły budynku od strony działki sąsiedniej posiada zmienny wysięg od 0,35 m do 0,45 m. Odległość pomiędzy przedmiotowym budynkiem mieszkalnym i budynkiem mieszkalnym drewnianym znajdującym się na działce o nr ewid.[...] wynosi 6,69 m.

Z oświadczenia inwestora T. B. wynika, że w 2017 r. w ramach wykonania obowiązku nałożonego przez PINB w P. decyzją z dnia [...] r., znak: [...], w części dotyczącej muru wykonał na murze obróbkę blacharską. Wykonał też od strony działki o nr ewid.[...] docieplenie całej ściany w ramach robót związanych z rozbudową. Innych robót budowlanych od 2017 r. nie wykonywał.

Mając na uwadze powyższe PINB w P., w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], wydaną przez Starostę [...] dla A. i T. B. stwierdził, że w zatwierdzonym w/w decyzją projekcie budowlanym po raz pierwszy udokumentowany został stan zasadniczej bryły przedmiotowego budynku. Przeprowadzone postępowanie administracyjne nie wykazało ingerencji robotami budowlanymi (projektowanymi jak i faktycznie wykonanymi), w istniejącą część przyziemia budynku, w tym ścianę zewnętrzną od strony działki o nr ewid.[...] Zgodnie z zatwierdzonym projektem rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...] w m. O. gm. P., w starej bryle budynku, w ścianie od strony działki o nr ewid.[...] w poziomie parteru, znajdują się dwa istniejące otwory okienne. Nie ma natomiast otworu okiennego w poziomie strychu.

Organ I instancji stwierdził ponadto, że nieznany jest przebieg granicy pomiędzy w/w działkami z okresu budowy starej bryły przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Ponieważ projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid.[...] w m. O. gm. P. zawierający starą bryłę budynku został zaakceptowany i zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], wydaną przez Starostę [...] a także z uwagi na brak dokumentów dotyczących budowy starej bryły budynku oraz dokonywane zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami i nieznany organowi I instancji jej przebieg w czasie budowy starej bryły budynku, jak i obecny spór o przebieg tej granicy, organ I instancji nie znalazł przesłanek do stwierdzenia, że istniejące w starej bryle budynku od strony granicy z działką o nr ewid.[...] otwory okienne naruszały przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w czasie jej budowy.

Z uwagi na powyższe organ I instancji uznał, iż należy doprowadzić przedmiotową ścianę budynku do stanu zgodnego z warunkami będącego w obiegu prawnym pozwolenia na budowę, w związku z czym, zaskarżoną decyzją na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 202 r. poz. 471), nakazał wykonanie na budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...], położonej w miejscowości O. gm. P., zdemontować w poziomie strychu stolarkę okienną wbudowaną w ścianę budynku usytuowaną od strony działki sąsiedniej o nr ewid.[...] oraz wypełnić istniejący w poziomie strychu otwór okienny materiałem ściennym np. murem z cegły grubości min. 12 cm, luksferami lub cegłą szklaną - w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r.

W wyniku odwołania wniesionego przez A. W. w sprawie orzekał Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P..

Tytułem wstępu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471): "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje, się w brzmieniu dotychczasowym". Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. W. w dniu 28 listopada 2019 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie w/w ustawy tj. do dnia [...] r.

Jak wskazał organ odwoławczy organ I instancji w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem zasadnie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w/w nowelizacji), nakazał doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z będącym w obiegu prawnym pozwoleniem na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid.[...] w m. O. gm. P. (k. 16 - 49 w aktach I instancji). Organ I instancji uznał bowiem, że z uwagi na brak dokumentów dotyczących budowy starej bryły budynku oraz dokonywane zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami 1 nieznany organowi I instancji jej przebieg w czasie budowy starej bryły budynku, a także fakt, że istniejące w starej bryle budynku od strony granicy z działką o nr ewid.[...] otwory okienne znajdują się w w/w projekcie rozbudowy, zostały zaakceptowane i zatwierdzone decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], w tej sytuacji brak jest przesłanek do stwierdzenia, że okna te naruszały przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w czasie budowy starej bryły budynku. Natomiast okno znajdujące się w poziomie strychu, od strony działki o nr ewid.[...] nie jest uwidocznione w w/w projekcie rozbudowy uznać więc należy, że nie istniało ono w starej bryle budynku, ani nie było ujęte w projekcie rozbudowy, w związku z czym zasadnie nakazano jego likwidację w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do zgodności z będącym w obiegu prawnym pozwoleniem na budowę.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu co do nieprawidłowości w toku gromadzenia materiału dowodowego i oceny tego materiału oraz innych nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu, Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy.

Wyjaśnił przy tym, że organ I instancji prowadził postępowanie na wniosek skarżącego w sprawie części rozbudowanej przedmiotowego budynku mieszkalnego zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], wydanej przez Starostę P. dla A. i T. B., które zostało zakończone decyzją organu I instancji z dnia [...] r. znak: [...] Następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...], organ I instancji nakazał A. i T. B. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...], położonej w miejscowości O. gm. P., stanowiącej dwie zewnętrzne warstwy ściany zewnętrznej budynku usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...] poprzez wykonanie usunięcia z części tej ściany, na długości 3,35 m, warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu. W postępowaniu odwoławczym w/w decyzja, decyzją ostateczną [...]WINB z dnia [...] r. znak: [...] została utrzymana w mocy. W wyniku wniesionej skargi na w/w decyzję ostateczną sprawa została skierowana do WSA w Lublinie i do chwili obecnej brak jest rozstrzygnięcia Sądu.

Jak wskazał organ odwoławczy w toku postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją z dnia [...] r. znak: [...], A. W. pismem z dnia 14 listopada 2019 r. poinformował organ I instancji, że jego pismo z dnia 18 maja 2017 r. zostało niewłaściwie zinterpretowane, że prosi o usunięcie nieprawidłowości dotyczących całej ściany zachodniej, nie tylko części rozbudowanej. Wobec powyższego organ I instancji pismem z dnia 28 listopada 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie żądania nakazania usunięcia nieprawidłowości techniczno-budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...] położonej w m. O. gm. P., które zostało zakończone decyzją organu I instancji z dnia [...] r. znak: znak: [...]

W ocenie organu II instancji słusznie organ I instancji za podstawę prawną prowadzonego postępowania oraz rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przyjął art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazując inwestorowi wykonanie na budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], położonej w m. O. gm. P., zdemontowania w poziomie strychu stolarki okiennej wbudowanej w ścianę budynku usytuowaną od strony działki sąsiedniej o nr ewid.[...] oraz wypełnia istniejącego w poziomie strychu otworu okiennego w ścianie budynku od strony działki o nr ewid.[...] materiałem ściennym np. murem z cegły grubości min. 12 cm, luksferami lub cegłą szklaną - w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy zgodnie z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 7 k.p.a. - zasadą ustalania prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 § 3 k.p.a. odnoszącego się do sporządzenia uzasadnienia.

Decyzja organu II instancji została zaskarżona przez A. W. i A. W. (dalej także jako: "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze decyzji zarzucono:

1. nie nakazanie T. B. wypełnienia art. 36a ust. 1 w zw. z art.36a ust.5 pkt 1 ustawy z dn.07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r. poz. 1333 ze zm. - dalej Prawo budowlane), pomimo dopuszczenia się przez T. B. w czasie rozbudowy domu mieszkalnego na działce nr ewd. [...] w O. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz warunków pozwolenia na rozbudowę, polegającego na przybliżeniu całej rozbudowanej części południowej o 1mb. do granicy naszej działki o nr. ewid.[...] Problemu tego nie dostrzegł również PINB w P.;

2. niedopełnienie przez T. B. obowiązku nakładanego art.43 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegającego na niewykonaniu geodezyjnego wyznaczenia w terenie w roku 2003 przed rozpoczęciem rozbudowy domu. Z dokumentów jakie posiada Starostwo w P. wynika, że T. B. rozbudował swój dom mieszkalny dopiero w roku 2017, kiedy to już ponad 10 lat mieszkał w tym rozbudowanym domu;

3. nie zastosowanie przez oba Nadzory Budowlane art.81 c ust.2 Prawo budowlane w sytuacji, kiedy otrzymali informację o niewykonaniu przez T. B. właściwego fundamentu pod słup, który ma służyć jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego. Przy tym podnieść należy, że w dokumentacji rozbudowy brak jest zaznaczonej ławy pod ten słup. Należy również zauważyć, że w tej dokumentacji jest ogrom naniesionych poprawek (wszystkie jako zmiany nieistotne), co może świadczyć, że dokumentacja rozbudowy była robiona naprędce w roku 2017 i po to T. B. złożył prośbę do PINB w P. o przełożenie wyznaczonej daty oględzin na późniejszy termin. Przemawia za tym również wyjątkowa zgodność wymiarów części rozbudowanych domu;

4. zastosowanie niewłaściwych przepisów przez PINB w P. wydając decyzję z dn. [...] r. nr [...] w sprawie budowy I-go etapu domu przyjmując rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 16.02.1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz.U. z 1928r. Nr 23, poz. 202). Pomijając zmiany jakie zachodziły w prawie budowlanym do roku 1961 (do którego z całą pewnością nie rozpoczęto budowy tego domu), to już w 1939 roku obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 16.02.1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939r. Nr 34, poz.216), a nie jak podał Nadzór (Dz.U z 1928r. Nr 23, poz.202). Dziennik Ustaw z 1939 roku Nr 34, poz.216 stracił moc prawną po wejściu w życie ustawy z dn. 31.01.1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1961r. Nr 7, poz.46) - mówi o tym art.96 ust. 1 pkt 1 tej ustawy;

5. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 w zw. z art.77 §1 oraz art. 78 §1 poprzez:

- przyjęcie fałszywego oświadczenia, że w czasie budowy I-go etapu domu na działce, obecnie nr ewid.[...], przez przodków żony T. B., granica przebiegała w linii prostej - 5mb. od budowanego domu do granicy naszej działki. Gdyby rozstrzygający sprawę spojrzał na to oświadczenie obiektywnie, dostrzegłby, że jest ono nieprawdziwe, bo skoro sam Nadzór Budowlany namierzył odległość pomiędzy naszymi domami 6,96mb., a nasz dom drewniany jest postawiony w roku 1954 (data jest pewna) w odległości 1mb. od granicy działki nr ewid.[...], to odejmując odległość 5mb. podaną przez T. B. od odległości namierzonej przez Nadzór Budowlany pozostaje l,96mb., a przecież był to przez cały czas główny i jedyny wjazd na posesję z drogi przez wieś. Wjazdem tym wjeżdżało się parokonnym zaprzęgiem - wozem z sianem, czy zbożem. Z całą mocą oświadczam, że od czasu nadania pierwszej działki przodkom żony T. B. w O. (a były to lata 1950-1951, w których było prowadzone pierwsze scalenie w O., podczas którego dokonano największej roszady działek siedliskowych - zagrodowych) granica przyznanej im działki była łamana - taka jaka jest obecnie;

- złożenie przez T. B. nieprawdziwego oświadczenia o dacie rozpoczęcia budowy domu przez przodków żony, a z zaskarżonej decyzji wynika, że organ Nadzoru Budowlanego temu oświadczeniu dał wiarę;

- powołanie się przez [...]WINB na dokument dostarczony przez T. B. świadczący o tym, że linia graniczna pomiędzy działkami o nr. ewid.[...] i [...] jest linią prostą, jest poważnym błędem, ponieważ dokument ten jest dokumentem sfałszowanym. Dokumentem tym jest "Szkic wyznaczenia projektowanych działek" sporządzony przez geodetę K. K.. Ten dokument [...]WINB przyjął i miał on wpływ na wynik rozstrzygnięcia mojego odwołania od decyzji PINB w P. z dn. [...]. znak: [...];

- bezpodstawne twierdzenie przez [...]WINB, że były dokonywane zmiany przebiegu granicy - takich zmian nie było od samego początku, jak została nadana pierwsza działka w O. dziadkom żony T. B.. Wcześniej w O. żadnej oni działki nie posiadali, a ich dom drewniany był postawiony na działce dziadków mojej żony. W chwili obecnej jeszcze żyje kilka osób, co tą sytuację pamięta;

- błędne twierdzenie [...]WINB w decyzji, którą zaskarżamy (str.3, wiersz pierwszy od góry) brzmi: "Pan A. W. twierdzi, że do 1957 r. granica ta przebiegała w prostej linii,...". Takiego twierdzenia nigdy nie wypowiedziałem, ani nie napisałem. Poinformowałem tylko, że granica była prosta, kiedy sąsiadem i właścicielem działki był M. J., to wtedy były inne działki. Natomiast przodkowie żony T. B. swoją pierwszą działkę (jak już informowałem) otrzymali na początku lat 50-tych (podczas scalenia prowadzonego w latach 1950-1951) z granicą łamaną. Granicę tą potwierdzały kolejne scalenia prowadzone w O. w latach 1957 oraz 1977 - zakończone w roku 1978.

Z całą mocą oświadczam, że od czasu nadania pierwszej działki w O. z granicą łamaną przodkom żony T. B., a były to lata 1950-1951 (wtedy było prowadzone pierwsze scalenie w O. w czasie, którego była największa roszada działek), granica ta od tamtej pory nigdy nie była zmieniana - była taka jaka jest obecnie. Fragment mapy z roku 1967, który znalazł się w aktach, był wykonany na podstawie dokumentów scaleniowych z roku 1957. W roku 1967 w O. żadne scalenie nie było prowadzone. A zatem nie ma żadnej podstawy, aby twierdzić, że w czasie budowy I-go etapu domu na działce obecnie nr ewid.[...] była granica inna niż jest teraz. Co powoduje, że kolejne organa samorządowe, rządowe nie potrafią sięgnąć do archiwum i to sprawdzić? W takim razie po co [...]WINB pismem z dn. [...] r. znak: [...] zawiadomił o przedłużeniu terminu o kolejny miesiąc, skoro niczego dodatkowego nie wyjaśnił, powtarzając jedynie to co stwierdził PINB w P.?

b) art. 7 i 8 Kpa poprzez:

- utrzymanie w mocy decyzji PINB w P. z dn. [...]. znak: [...], w sytuacji gdy ten nie sprawdził wszystkich zarzutów stawianych przez skarżących, tj. błędnego dokonania pomiarów odległości ściany rozbudowanego domu (części wschodniej) w stosunku do granicy z naszą działką, jak i tego, czy skarżący naprawdę nie wnosili uwag oraz wszystkich pozostałych zarzutów wyartykułowanych w naszym odwołaniu z dn. 30.11,2020r. uzupełnionym pismem z dn. 01.12.2020r. oraz pismem z dn. 21.12.2020r. od decyzji PINB w P.;

c) art.8 i 107 § 3 poprzez:

- nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji przez to, że organ drugiej instancji ograniczył się wyłącznie do ponownego przywołania stanowiska organu pierwszej

instancji, a zatem nie uczynił zadość normatywnym warunkom merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym;

d) art. 9 i 11 Kpa poprzez:

- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji PINB w P. oraz nie zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, które zostały pominięte przez organ pierwszej instancji;

e) art. 138 §1 pkt 1 Kpa poprzez:

- utrzymanie w mocy decyzji z dn. 12.11.2020 r., pomimo naruszenia przez ten organ art. 7, 8, 12 §1, 77 § 1 oraz 78 § 1 Kpa.

Wskazując na takie skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12.11,2020r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, pomimo częściowo trafnych zarzutów, nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Pomimo więc częściowo trafnych zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

W sprawie podzielić należy zarzuty skarżących w części dotyczącej tego, w jaki sposób organy obu instancji dokonały ustaleń związanych z przebiegiem granicy pomiędzy nieruchomościami.

W kwestii ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] wyjaśnić należy, że rozgraniczenie nieruchomości nie należy do zadań organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 p.b., lecz jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 29 i następne ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Organy natomiast, w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne, powinny ustalić położenie przedmiotowych nieruchomości, jak też powinny stwierdzić w toku postępowania, gdzie przebiega granica pomiędzy tymi terenami. Ustalenia takie nie są tożsame z rozgraniczeniem nieruchomości, lecz stanowią przesłankę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy. Ustaleń takich, ze skutkiem deklaratoryjnym, a więc stwierdzającym powinien dokonać organ samodzielnie, odwołując się w tym celu do istniejącej dokumentacji geodezyjnej.

Organy zatem, odwołując się przede wszystkim do map ewidencyjnych, powinny ocenić jak przebiega granica między nieruchomościami. Poprzestanie na wskazaniu, że nieznany jest przebieg granic z okresu budowy budynku, nie jest tu wystarczające albowiem organy powinny się w tym względzie odwołać do złożonych do ewidencji gruntów map z tego okresu i w ten sposób - dla potrzeb prowadzonego postępowania naprawczego - ustalić przebieg granicy między nieruchomościami.

Racją mają skarżący, że te mapy, które zostały zgromadzone w aktach prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazują, że granica między działkami nr [...] przebiegała linią łamaną, łamiącą się w kierunku działki nr [...], tj. nieruchomości inwestorów. Odmienne w tym zakresie twierdzenia inwestorów uznać należy za gołosłowne z tego podstawowego powodu, że brak jest, przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, map, z których wynikałoby, ażeby granica pomiędzy nieruchomościami biegła w linii prostej.

Jak się wydaje co do zasady takie też stanowisko zajęły w sprawie organy wskazując, że twierdzeń T. B. o tym, że granica przebiegała po prostej linii do 1967 r. nie potwierdza dostarczony przez Starostwo Powiatowe w P. Wydział Geodezji i Kartografii fragment mapy dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ewid.[...] i [...] położonych w miejscowości O. gm. P., opracowanej w 1967 r. (k. 32 w aktach I instancji), tego nie potwierdza.

Wskazać należy, że jak wynika ze złożonych przez skarżących (k.47 akt sądowych) wyjaśnień Kierownika Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w P. mapa znajdująca się na karcie 32 akt administracyjnych przedstawia przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] w latach 60-tych XX w. i wykonana została w 1967 r. na podstawie pierworysu wymiany gruntów wsi O. wykonanej w 1957 r.

Organy, w kwestii tej powinny dokonać ustaleń jednoznacznych i stanowczych, czego w sprawie zaniechano.

Rację ma także skarżący, że co najmniej za przedwczesne uznać należy przyjęcie przez organy, że w sprawie powinno mieć zastosowanie rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

O ile bowiem do wykonania budynku mieszkalnego doszło dopiero w latach 60-tych lub później to kwestie te regulowałoby już rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego lub też później wydane przepisy techniczno-budowlane.

Jednoznaczne rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymagałoby dokonania ustaleń bardziej precyzyjnych niż wskazanie, że budynek mieszkalny jednorodzinny, parterowy niepodpiwniczony o konstrukcji murowanej wybudowany został w latach 60 ub. wieku.

Pomimo zaistnienia w sprawie tego rodzaju wadliwości brak było podstaw do uwzględnienia skargi albowiem nieprawidłowości te nie miały wpływu na wynik sprawy, zaś zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie nakazujące inwestorom wykonanie określonych robót budowlanych na budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], przy czym z rozstrzygnięciem takim nie zgadzają się właściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, tj. działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], zdaniem których na inwestorów powinny zostać nałożone dalej idące obowiązki.

Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), przy czym przepisy te, stosownie do dyspozycji art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), stosować należało w brzmieniu dotychczas obowiązującym. Decyzję wydano w ramach prowadzonego przez nadzór budowlany tzw. postępowania naprawczego.

Co istotne w sprawie sporny budynek mieszkalny jednorodzinny składa się z trzech części, a mianowicie z części środkowej wykonanej jako pierwsza, najprawdopodobniej w latach 60-tych ubiegłego wieku oraz dwóch części kubaturowych, o które został rozbudowany pierwotnie istniejący budynek na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...], wydanej przez Starostę Parczewskiego dla A. i T. B.. Rozbudowa ta dotyczyła dwóch części kubaturowych, z których jedna o wymiarach 8,00 m x 6,00 m usytuowana jest od strony północnej budynku, zaś druga o wymiarach 7,60 m x 3,30 m od strony południowej budynku. Co do części środkowej budynku w sprawie nie wykazano czy została ona wykonana zgodnie z prawem, czy też powstała w wyniku samowoli budowlanej.

W ocenie Sądu co do części środkowej budynku brak jest podstaw do nałożenia na inwestorów dalej idących zobowiązań albowiem część ta została objęta rozbudową na podstawie ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę.

W kwestii tej podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 88/15 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o ile, co do zasady należy zgodzić się z poglądem, że organy architektoniczno-budowane nie są władne prowadzić postępowania dotyczącego zgodności istniejącego obiektu z prawem, w tym również co do jego posadowienia względem działki sąsiedniej, to jednak nie oznacza to, że kwestia ta pozostawać może zupełnie poza zakresem zainteresowania tych organów w fazie wydawania decyzji o zezwoleniu na zmianę przeznaczenia obiektu lub dokonywania jakichkolwiek prac budowlanych w tym obiekcie. Nie może bowiem ujść uwadze, że systematyka ustawy Prawo budowlane wskazuje, że wszystkie działania zarówno organów architektoniczno-budowlanych jak i nadzoru budowlanego mają za zadanie podejmowanie wszelkich czynności, aby realizowane lub zrealizowane obiekty budowlane nie naruszały przepisów prawa. Konsekwencją powyższej zasady jest twierdzenie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek zmian takich jak przebudowa czy zmiana sposobu użytkowania w obiekcie, który wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Jak podkreślał w tym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wprawdzie co do zasady nie można nakazać organom architektoniczno-budowlanym występowania z żądaniem udokumentowania legalności budynku objętego wnioskiem o zezwolenie na przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania, jednakże w takiej sprawie, w której stan zgodności z prawem budzi uzasadnione wątpliwości, organ architektoniczno-budowlany winien rozstrzygnąć tę niepewność. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, gdy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem będzie w sensie prawnym (i faktycznym) niemożliwe. System prawny w państwie prawa musi wykluczać powstanie tego rodzaju sytuacji. I tak dla przykładu, przebudowa obiektu posadowionego w warunkach samowoli budowlanej spowoduje, że nie będzie możliwe ewentualne nakazanie jego rozbiórki, jeżeli inwestor nie spełni wymogów niezbędnych do jego legalizacji. Roboty wykonane w ramach przebudowy byłyby bowiem robotami "zgodnymi z prawem".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oceny takie w całości podziela i przyjmuje za własne. Wprawdzie sprawa ta dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego to jednak jeśli chodzi o istotę problemu był on zbieżny z niniejszą sprawą, zaś Naczelny Sąd Administracyjny na jej tle wyraził ogólną tezę, że przebudowa obiektu posadowionego w warunkach samowoli budowlanej spowoduje, że nie będzie możliwe ewentualne nakazanie jego rozbiórki albowiem roboty wykonane w ramach przebudowy będą robotami "zgodnymi z prawem". Wskazywał też, że po przeprowadzeniu tego rodzaju procesu budowlanego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem będzie w sensie prawnym (i faktycznym) niemożliwe.

Stanowisko takie należy w pełni zaaprobować.

Rozbudowa, czy nadbudowa zawsze dotyczy konkretnego obiektu budowlanego. Wprawdzie więc w ramach rozbudowy i nadbudowy obiektu dochodzi do powstania nowej substancji budowlanej to jednak jest to rozbudowa lub nadbudowa konkretnego i już istniejącego obiektu budowlanego.

Wydanie w stosunku do budynku decyzji o rozbudowie i wykonanie na jej podstawie robót budowlanych sprawia, że roboty takie uznać należy za zgodne z prawem i to zarówno co do robót wykonanych w ramach rozbudowy, jak i robót składających się na budynek podlegający rozbudowie.

Pozostawanie więc w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o rozbudowie uniemożliwia podważanie legalności wykonania całego obiektu budowlanego.

W przedmiotowej sprawie istnieje pozostająca w obrocie prawnym decyzja, na podstawie której inwestorzy dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego, a mianowicie decyzja Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...]

Co więcej w stosunku do robót wykonanych w ramach rozbudowy wydana została także przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. decyzja z dnia [...] r., znak: [...] udzielająca pozwolenia na użytkowanie. Jak trafnie zaś przyjmuje się w orzecznictwie sądowym wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego.

Wskazać należy także, że dwa otwory okienne usytuowane na parterze "starej" środkowej części budynku ujęte zostały także w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r. udzielającą pozwolenia na budowę.

Z tych też względów, niezależnie od istniejących naruszeń przepisów techniczno-budowlanych spowodowanych lokalizacją części środkowej budynku brak było podstaw do formułowania w odniesieniu do części środkowej budynku jakichkolwiek dalej idących nakazów opartych na art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.

Jednocześnie wskazać należy, że brak było podstaw do uchylenia decyzji w części, w której nałożono w pierwszej instancji na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych albowiem z ustaleń organów wynikało, że roboty te wykonane zostały poza rozbudową przedmiotowego budynku i jak można wnioskować na podstawie sporządzonego projektu budowlanego na tym etapie prac jeszcze nie były one zrealizowane. Przeciwko takiemu rozstrzygnięciu przemawiałby także zakaz, o którym mowa w art. 134 § 2 p.p.s.a.

W ocenie Sądu brak było także podstaw do nałożenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na inwestorów jakichkolwiek obowiązków związanych z dwoma częściami kubaturowymi, usytuowanymi ze strony północnej i południowej budynku, o które budynek został rozbudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: IB. [...]

W odniesieniu do tych części budynku prowadzone było bowiem odrębne postępowanie administracyjne, które dotyczyło żądania doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w O., gm. P..

Postępowanie to dotyczyło dwóch części kubaturowych przedmiotowego budynku mieszkalnego, wykonanych w ramach rozbudowy prowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia [...] r., znak: IB. [...]

W tym odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym części rozbudowanej budynku mieszkalnego wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. decyzja z dnia [...] r., znak: [...] właścicielom budynku mieszkalnego A. i T. B. w terminie do dnia 30 listopada 2018 r. wykonanie wyszczególnionych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] r.

Wniesiona od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 409/18.

W postępowaniu tym organy rozstrzygały w przedmiocie zgodności prawem rozbudowy budynku prowadzonej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., w tym kontrolowały wykonane w ramach rozbudowy roboty budowlane pod względem odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz ich istotności oraz ich ewentualnej sprzeczności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Skoro powyższe kwestie były rozpatrywane i rozstrzygane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które został już zakończone ostateczną decyzją administracyjną, to brak było podstaw do zajmowania się nimi w ramach niniejszego postępowania.

Końcowo należy wskazać, że wobec niewykonania przez inwestorów nałożonych na nich obowiązków nakazano rozbiórkę części przedmiotowego budynku mieszkalnego, przy czym wniesiono w tej sprawie skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 740/20.

W sprawie przepisy dotyczące obowiązku wyjaśnienia i rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, tj. przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem dokonane ustalenia pozwalają na przeprowadzenie kontroli sądowej decyzji i ocenę jej legalności.

Z tych wszystkich względów, na podstawie przywoływanych wyżej przepisów oraz w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.