Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1956/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: w zw. z art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 2, art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 171/14 w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 171/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę E. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie rozbiórki obiektów.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał E. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach zewnętrznych 6,0 m x 7,0 m z tarasami i budynku gospodarczego o wymiarach 2,4 m x 3,60 m z tarasem na działce nr ewid. [...] obr. S. K., gm. P.

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 17 sierpnia 2012 r. i zakończone decyzją organu z dnia 15 października 2013 r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowych obiektów. Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] stycznia 2013 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydanie orzeczenia w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie zakończenia budowy, uwzględniając również stan prawny obowiązujący w dacie orzekania.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji ustalił, że działka nr ewid. [...] zabudowana jest budynkiem konstrukcji drewnianej, posadowionym na stopach betonowych, parterowym z dachem dwuspadowym, użytkowanym jako domek rekreacji indywidualnej, a także domkiem gospodarczym. Według oświadczenia E.Z. obydwa obiekty zostały wybudowane w 1992 r. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 103 ust. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane do takiej budowy należy zastosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest do innego rodzaju zabudowy. Zgodnie ze stanowiskiem Wójta Gminy P. wyrażonym w piśmie z dnia 5 września 2012 r. w czasie powstania obiektów będących przedmiotem postępowania, teren na którym znajduje się przedmiotowa działka, objęty był ustaleniami Planu Przestrzennego Zagospodarowania Gminy P. (uchwała Nr [...] z dnia [...] grudnia 1985r.), według którego teren ten był przeznaczony pod uprawy polowe. Wójt Gminy P. pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. poinformował, że dla terenu obejmującego działkę nr [..] brak jest obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza że o dopuszczalności i rodzaju zabudowy, jaka może być wprowadzona na danym terenie, rozstrzyga decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, a w posiadanych rejestrach dotyczących ruchu budowlanego w latach od 1995 r. do chwili obecnej, nie zarejestrowano wniosku w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla terenu tej działki oraz nie były wydane decyzje lokalizacyjne. Wobec powyższego stwierdzono, że brak jest potwierdzenia zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zarówno wg stanu obowiązującego w dacie budowy, jak i w dacie orzekania, co dyskwalifikuje możliwość prowadzenia postępowania w kierunku legalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpoznaniu odwołania E. Z. od powyższej decyzji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że obiekty budowlane wybudowane zostały pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., gdyż z protokołu podpisanego przez stronę wynika, że zostały wykonane w 1992 r. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w momencie realizowania inwestycji obowiązywał miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P.. Zgodnie z jego zapisami działka odwołującej się leżała na terenach rolnych w strefie chronionego krajobrazu nie przeznaczonych pod zabudowę, co potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy w P. z dnia 5 września 2012 r. W chwili obecnej brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego obszaru, a strona nie występowała o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki. Zatem skarżąca nie poczyniła kroków do zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej, zaś organy nadzoru budowlanego nie posiadają legitymacji umożliwiającej wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym wypełnione zostały przesłanki warunkujące zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., co potwierdza zasadność decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę tych obiektów.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła E. Z., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących legalizmu działań organu administracji oraz naruszenie słusznego interesu strony, a także niewłaściwą wykładnię art. 37 ust 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 171/14 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie organy przyjęły - zgodnie z oświadczeniem skarżącej - że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wykonane w 1992 r. Słusznie zatem uznano, iż w takim przypadku mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie oznacza to jednak, że w stosunku do obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nie można orzec nakazu rozbiórki.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca wybudowała budynek rekreacji indywidualnej wraz z tarasami oraz budynek gospodarczy z tarasem bez pozwolenia na budowę. Jak słusznie bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., obowiązującej w dacie wybudowania obiektów - roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a takimi robotami - w myśl art. 2 ust. 1 i 3 powołanej ustawy była m.in. budowla stałych i tymczasowych budynków. Skoro zaś skarżąca w chwili wybudowania przedmiotowych obiektów takiego pozwolenia nie posiadała, to nie ulega wątpliwości, że w ten sposób naruszyła powołany przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., popełniając tym samym samowolę budowlaną. Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie skarżącej, że organy nie wskazały przepisu, który naruszyła skarżąca. W przypadku zaś stwierdzenia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszczęcia postępowania, którego celem jest jej likwidacja. Następuje to albo w drodze legalizacji zabudowy – pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w ustawie, albo – w przypadku braku takiej możliwości – w drodze orzeczenia o nakazie rozbiórki. Przy czym w przypadku obiektów budowlanych wykonanych pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. oceny, czy obiekt budowlany może zostać zalegalizowany, czy też istnieją podstawy do nakazania jego rozbiórki dokonuje się w oparciu o przepisy tej ustawy.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Sąd wskazał, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OPS 2/13) wyrażono pogląd, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Wprawdzie uchwała ta została podjęta już po wydaniu zaskarżonej decyzji, ale potwierdza ona stanowisko przyjęte w niniejszej sprawie przez Sąd, jak i organy administracji. Należy bowiem wskazać, że organy – zwłaszcza organ odwoławczy – badały zgodność zarówno z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującym w dacie budowy przedmiotowych obiektów, jak i w dacie orzekania przez organy. Przy czym z ustaleń organu wynika, że w obowiązującym w dacie budowy Planie Przestrzennym Zagospodarowania Gminy P. (uchwała Nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r.) przedmiotowy teren oznaczony był kolorem żółtym - uprawy polowe , a więc plan nie przewidywał możliwości jego zabudowy budynkiem rekreacji indywidualnej oraz budynkiem gospodarczym. Jeżeli zaś chodzi o przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji to w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), która zawiera przepisy o planowaniu przestrzennym w znaczeniu użytym w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zaś z art. 4 ust. 2 tej ustawy wynika, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Sąd stwierdził, że skoro w dacie orzekania przez organy administracji dla terenu, na którym znajdują się samowolnie zrealizowane obiekty, brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to decyzja o warunkach zabudowy była koniecznym elementem określenia sposobu zagospodarowania terenu. Przy czym z wnioskiem o wydanie takiej decyzji w żadnym wypadku nie może wystąpić organ nadzoru budowlanego. Słusznie organ zobowiązał skarżącą do przedłożenia takiej decyzji, wyznaczył jej stosowny termin, a następnie upewniając się, że z wnioskiem takim skarżąca nie wystąpiła (pismo Wójta Gminy P. z dnia 28 października 2013 r.). Skoro zaś skarżąca nie podjęła działań celem wydania decyzji, to wystarczającym było ustalenie, że taka decyzja nie została wydana. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa zabudowa jest niezgodna także z przepisami o planowaniu obowiązującymi w dacie orzekania o rozbiórce, a zatem zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. Z., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.: błędną wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie, że teren na którym położony jest sporny budynek nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego typu zabudowę,

2. naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 133 p.p.s.a. poprzez brak analizy akt sprawy i nieuwzględnienie, iż organ dokonał naruszenia art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy, nieinformowanie lub nawet błędne informowanie strony o jej prawach i obowiązkach, a w efekcie naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Wskazując na powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż pogląd skarżącej, iż to organ powinien wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla samowolnie wybudowanego budynku nie był wynikiem jedynie jej nieznajomości prawa, lecz także podania jej przez organ I instancji błędnych informacji. Skarżąca nie złożyła wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż wprost w pierwszej decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia [...] października 2013 r. wskazano jej, że taki tryb legalizacji jej nie przysługuje. Tym samym nakładanie na skarżącą odpowiedzialności za to, że nie złożyła wniosku o warunki zabudowy, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów określających postępowanie przed sądem administracyjnym. Nadto w ocenie skarżącej Sąd naruszył także art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. poprzez niezbadanie istniejącego studium uwarunkowań i zaakceptowanie sytuacji, w której organ nie uwzględnił kierunków rozwoju gminy w zakresie zabudowy przedmiotowych terenów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie, że teren na którym położony jest sporny budynek nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego typu zabudowę. Zgodnie z powołanym przepisem obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Sąd I instancji prawidłowo powołał się na pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), iż przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W tej sprawie bezsporne jest, iż w dacie budowy przedmiotowych obiektów (w 1992 r.) Plan Przestrzenny Zagospodarowania Gminy P. z 1985 r. nie przewidywał możliwości zabudowy tego terenu budynkiem rekreacji indywidualnej oraz budynkiem gospodarczym, gdyż był to teren przeznaczony pod uprawy polowe. Ustalenia w tym postępowaniu wymagało przede wszystkim to, czy w dacie orzekania przez organy administracji obiekty te znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Sąd I instancji słusznie wskazał, że w związku z tym, że w dacie orzekania przez organy administracji na tym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to dla legalizacji tej samowoli budowlanej konieczne było określenie sposobu zagospodarowania tego terenu w decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Nie można zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, iż w przypadku braku planu miejscowego organ powinien wziąć pod uwagę ustalenia dla tego terenu zawarte w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy P.. Zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie są "przepisami o planowaniu przestrzennym" w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, gdyż studium nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), zatem jego ustalenia nie mogą bezpośrednio kształtować zabudowy na danym terenie. Poza tym studium nie zawiera stricte przepisów prawnych, jego ustalenia mają formę opisową.

Dla legalizacji samowoli budowlanej w tej sprawie konieczne było więc ustalenie przez właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa czy na terenie, na którym znajduje się działka skarżącej dopuszczalna jest zabudowa i jakie ewentualnie ograniczenia w zagospodarowaniu przestrzennym tego terenu wynikają z przepisów szczególnych. Właściwy organ tj. Wójt Gminy P. nie mógł jednak wydać tej decyzji z urzędu, gdyż decyzja ta - zgodnie z art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - jest wydawana wyłącznie na wniosek inwestora. Również organ nadzoru budowlanego nie był legitymowany do wystąpienia z takim wnioskiem. Skarżąca została wezwana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r.) do przedłożenia w terminie 2 miesięcy decyzji o warunkach zabudowy, lecz tej decyzji nie przedłożyła. W odpowiedzi na to wezwanie (pismo z dnia 14 października 2013 r.) skarżąca wskazała, iż obowiązek uzyskania takiej decyzji spoczywa na organie nadzoru budowlanego i przedmiotowe wezwanie jest bezpodstawne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zwrócił się jeszcze pismem z dnia 22 października 2013 r. przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki do Wójta Gminy P. o udzielenie informacji czy toczy się lub zostało zakończone postępowanie o ustalenie warunków zabudowy z wniosku E. Z., lecz otrzymał informację, że taki wniosek nie został złożony. Skoro skarżąca nie wypełniła prawidłowo nałożonych na nią przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. obowiązków, mających na celu ustalenie czy sporne obiekty znajdują się na terenie, na którym dopuszczalna jest tego typu zabudowa, to organ miał obowiązek utrzymać w mocy decyzję orzekającą nakaz rozbiórki tych obiektów budowlanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 133 p.p.s.a. poprzez brak analizy akt sprawy i nieuwzględnienie, iż organ dokonał naruszenia art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy, nieinformowanie lub nawet błędne informowanie strony o jej prawach i obowiązkach, a w efekcie naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie w pierwszej decyzji wydanej w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2012 r. błędnie poinformowano stronę, że wyłączona została możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej w tej sprawie, w tym nałożenia na inwestora obowiązków uzyskania warunków zabudowy dla tej działki, lecz decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] stycznia 2013 r. Rację ma strona skarżącą, że obowiązek poinformowania jej o możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego w tej sprawie spoczywał na organie I instancji, który ponownie wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., oparł się jedynie na informacji Wójta Gminy P. zawartej w piśmie z dnia 23 kwietnia 2013 r., iż dla tego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i dla działki nr [...] nie został złożony wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a w przypadku prowadzonego postępowania o warunki zabudowy będzie brane pod uwagę, że przedmiotowa działka zlokalizowana jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "[...]" oraz na Obszarze Chronionego Krajobrazu Otuliny [...]. Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przez organ I instancji tylko w oparciu o pismo Wójta Gminy P. z dnia 23 kwietnia 2013 r., bez wezwania strony do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy było przedwczesne, lecz błąd ten został naprawiony przez organ odwoławczy, który podjął próbę przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego dla tej inwestycji. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. organ odwoławczy wyraźnie wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 2 miesięcy decyzji o warunkach zabudowy w celu potwierdzenia zgodności planowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, a więc w celu zbadania możliwości legalizacji tej inwestycji. Skarżąca świadomie nie wystąpiła o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, stwierdzając, zarówno w odwołaniu, jaki w piśmie z dnia 14 października 2013 r., iż obowiązek uzyskania takiej decyzji spoczywa na organie nadzoru budowlanego. W związku z powyższym nie można uznać, że strona przez cały czas postępowania nie była informowana lub była błędnie informowana przez organy administracji o jej prawach i obowiązkach, co uniemożliwiło jej legalizację samowoli budowlanej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.