Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 36/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanowił: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) E. G. reprezentowanej przez radcę prawnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma małoletnimi córkami. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi dochód z tytułu umowy o pracę na część etatu w kwocie [...]zł oraz dochód ze świadczeń alimentacyjnych otrzymywanych na córki w kwocie [...]zł. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wykazane wydatki miesięczne skarżącej przedstawiają się następująco: koszt utrzymania domu – [...] zł, zakup leków – [...] zł, spłata pożyczki w kwocie [...]zł – rata miesięczna [...] zł, zakup wyżywienia i bieżących wydatków na skarżącą i córki – [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni spłaca jeszcze kredyt w kwocie [...]zł.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:

Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.).

Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.

Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).

Istotne znaczenie dla oceny wykazania podstaw przyznania prawa pomocy ma również fakt, że strona skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi.

Ponadto należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły również rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie [...] zł) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad [...] zł. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody. Skarżąca przy tym nie wykazała, aby zalegała ze spłatą bieżących rachunków czy też kredytów.

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżąca w złożonym oświadczeniu przedstawiła jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje ona nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych, tym bardziej, iż ponosi ona koszty ustanowienia pełnomocnika. Okoliczność, że wykazane dochody nie pokrywają się z ponoszonymi wydatkami wskazuje, iż skarżąca nie udowodniła, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.