Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 742/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.28 ust. 1-3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 06 stycznia 2009r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 stycznia 2009r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Skarżąca wystąpiła o umorzenie należności z tytułu składek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podała, że zaległość powstała na skutek wyłączenia jej z ubezpieczenia w KRUS wobec ustalenia, że nie podlegała ubezpieczeniu rolniczemu nieprzerwanie przez okres roku. Oświadczyła, że przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej pracownik KRUS poinformował ją o możliwości prowadzenia działalności i opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze. Strona wyjaśniła nadto, że prowadzony przez nią sklep spożywczy w 2001r. nie przyniósł dochodu a w kolejnych latach przynosił niskie dochody, co doprowadziło do jego likwidacji. Podkreśliła, że obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej ani rolniczej, jest osobą bezrobotną utrzymującą się, wraz z uczęszczającym do liceum synem, z niskich dochodów męża w wysokości 530 zł miesięcznie. Stwierdziła, że nie jest w stanie spłacić zaległości, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla rodziny.

Po rozpatrzeniu wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 42.086,56 zł, w tym należności głównej w kwocie 26.349,56 zł. i odsetek w kwocie 15.737 zł.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że nie zgadza się z decyzją, która jest krzywdząca. Wskazała, że nie ma możliwości spłaty tak dużego zadłużenia, gdyż nie posiada dochodów ani żadnego majątku. Obecnie, jako osoba bezrobotna pozostaje bez środków do życia. Renta męża nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny.

Decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, czyniąc faktyczne i prawne ustalenia w sposób tożsamy z organem I instancji.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] w sprawie

[...] uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nie dokonał pełnej analizy zebranych dowodów dotyczących sytuacji materialnej skarżącej pod kątem zaistnienia przesłanki umożliwiającej umorzenie należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003r Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Sąd wskazał, że organ jedynie poprzestał na wskazaniu składników dochodu rodziny skarżącej oraz wydatków tejże rodziny, nie oceniając na ich podstawie możliwości finansowych skarżącej w zakresie nie tylko spłaty zadłużenia, lecz również zaspokojenia niezbędnych potrzeb bieżących.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ wskazał, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. od dnia [...] Małżonek strony, I. M., posiada II grupę inwalidzką, pobiera świadczenie rentowe w wysokości 610,62 zł brutto. Dodatkowe źródło dochodów stanowią świadczenia z GOPS w B. w postaci zasiłku rodzinnego w kwocie 64 zł i dodatku do zasiłku z tytułu wydatków na dojazd do szkoły w kwocie 50 zł. Według załączonych zaświadczeń o dochodach, strona w trakcie 2005r. nie osiągnęła żadnego dochodu; małżonek osiągnął dochód w wysokości 7.915,58 zł. Wnioskująca o ulgę nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, dom wraz z działką stanowi własność syna. Strona nie posiada żadnego majątku ruchomego, samochód marki HYUNDAI Lantra 1.6 z 1992r. jest własnością małżonka i syna, który oświadczył, iż pojazd został zakupiony za pieniądze otrzymane od babci. Pojazd został zarejestrowany na ojca, męża strony, z uwagi na brak prawa jazdy u syna. Wnioskodawca nie posiada żadnych zaciągniętych zobowiązań. Strona przedłożyła zaświadczenia lekarskie własne i małżonka, z których wynika,

że małżonkowie chorują na schorzenia przewlekłe, nie podano jednak charakteru schorzeń. W trakcie postępowania załączono rachunek za energię elektryczną

w kwocie 212,42 zł i rachunek za dojazd syna do szkoły w kwocie 66,81 zł.

Według danych zawartych w sporządzonym przez organ zestawieniu dochodów i wydatków, wydatki strony przedstawiają się następująco: zakup leków - 61,33 zł, energia elektryczna - 270 zł i dojazd syna do szkoły - 66,81 zł. Strona nie rozliczała się z dochodów podatkowych za 2006r., małżonek wykazał dochód w wysokości 7.875 zł.

Na podstawie informacji uzyskanych od KRUS Oddział we W. , Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że organ rentowy dokonał na rzecz strony

w dniu [...] zwrotu składek w wysokości 3.003,30 zł.

Organ skierował również do wnioskodawcy w dniu [...] pismo określające warunki umorzenia zaległości. Z uwagi na brak odpowiedzi, organ wszczął postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono, iż wnioskodawca nie rozliczał się z dochodów również za 2007r. Małżonek pobiera z GOPS w B. świadczenia rodzinne w kwocie 114 zł. Strona nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w R. . Nie podlega ubezpieczeniu w KRUS i nie pobiera żadnych świadczeń z organu.

W dniu [...] strona złożyła dokumenty, z których wynika, że nadal widnieje w ewidencji PUP w R. jako osoba bezrobotna. Wskazała,

że małżonek i syn ulegli wypadkowi a samochód zostanie skierowany do kasacji. Małżonek w 2007r. uzyskał dochód z tytułu świadczenia rentowego w kwocie

7.424,64 zł, wysokość świadczenia wynosi 606,23 zł miesięcznie. Rodzina korzysta

z pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu dojazdu do szkoły syna. Zgodnie z zestawieniem dochodów i wydatków rodzina ponosi wydatki z tytułu: leczenia: wnioskodawca - 19,32 zł, małżonek - 42,67 zł, zobowiązań wobec instytucji: wnioskodawca - 199,97 zł, małżonek - 25,52 zł oraz pobieranej nauki syna - 69,87 zł. Strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie własne - choruje na nerwicę serca

i dyskopatię oraz małżonka, który jest przewlekle chory i wymaga stałego leczenia. Strona przedłożyła faktury z tytułu zakupu leków na kwotę 42,67 zł i 19,32 zł, energii

w kwocie 199,97 zł, wody w kwocie 25,52 zł.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, organ stwierdził, że w przedmiotowym przypadku nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy

z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności, prowadzona egzekucja jest w toku.

Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wnioskodawca nie wykazał,

że zachodzą szczególne przypadki uzasadniające umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności, tj. nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić zadłużenia gdyż wydatek ten pozbawiłby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ nie dopatrzył się przesłanek wypełniających art. 28 ust. 3 i 3a powołanej ustawy. W ocenie organu, sytuacja finansowa strony jest niewątpliwie trudna jednakże nie wypełnia znamion szczególnej. Łączne zadeklarowane dochody rodziny wyniosły 720,23 zł zaś wydatki 357,03 zł. Na pozostałe koszty bieżącego utrzymania rodziny pozostała kwota 262,30 zł miesięcznie.

Organ podniósł, że w toku postępowania strona nie przedstawiła żadnej szczegółowej dokumentacji medycznej tym samym w żaden sposób nie udowodniła niezdolności do pracy. W ramach przeprowadzonego postępowania organ dał wiarę przedstawionym przez wnioskodawcę dowodom dotyczącym osiąganych dochodów

i ponoszonych kosztów jednakże uznał, iż zaistniały stan nie wypełnia przesłanek

do umorzenia.

Organ wskazał, iż mimo zwrotu składek przez KRUS strona nigdy nie podjęła próby uregulowania zaległości. Jednocześnie już w okresie posiadania świadomości

o wyłączeniu z ubezpieczenia rolników i podlegania ubezpieczeniu w ZUS dokonała darowizny nieruchomości na rzecz syna. Dodatkowo organ odnosząc się do posiadanego samochodu wskazał, że użytkowanie pojazdu wiąże się z takimi kosztami jak ubezpieczenie, paliwo, a w tym przypadku muszą być one ponoszone z dochodów rodziców. Nie znajduje to jednak pokrycia w dochodach rodziny. Odnosząc się do wskazanego przez stronę wypadku i stwierdzenia, że samochód zostanie przeznaczony do kasacji, organ wskazał, że z przedłożonych w dniu [...] przez stronę dokumentów wynika, iż pojazd został sprzedany, tym samym wnioskodawca uzyskał

z tego tytułu dochody.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, uwzględnienie w całości wniosku i umorzenie zaległości z odsetkami, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 1-4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną interpretacje tych przepisów i niezastosowanie ich we właściwy sposób; naruszenie przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne poprzez błędną interpretację tych przepisów

i niezastosowanie ich we właściwy sposób; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca nie spełnia warunków do umorzenia zaległej należności głównej i odsetek, gdy w rzeczywistości spełnia ona takie warunki i zaległości powinny być umorzone.

W uzasadnieniu podniosła, że jej sytuacja jest bardzo trudna. Skarżąca nie posiada majątku, z którego mogłaby uregulować należne składki. Wskazała, że żyje bardzo skromnie, na granicy ubóstwa. Po opłaceniu wszystkich wydatków nie zostają jej żadne pieniądze poza drobnymi kwotami, które nie mają znaczenia dla sprawy. Strona jest osobą bezrobotną, z uwagi na brak ofert pracy oraz chorobę, nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Podkreśliła, że nie czuje się winna całej sytuacji, gdyż przedmiotowe zadłużenie powstało wyłącznie z nieświadomości opłacania składek na ZUS. Zaznaczyła, że nikt nie poinformował jej, że opłaca składki na rzecz nie tego podmiotu, co powinna.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie wypowiadał się już sąd administracyjny w wyroku z dnia [...], który oceniając decyzję Prezesa ZUS z [...] podzielił stanowisko organów, że w sprawie nie znajduje zastosowania przesłanka umorzenia zaległości z tytułu składek określona w art. 28 ust 2 w związku z ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie Sąd nakazał zbadanie możliwości umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust 3a w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: Rozporządzenia). Sąd wskazał, że organ wprawdzie powołał powyższe przepisy, jednakże nie ocenił ustalonego dochodu rodziny w kontekście możliwości zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb przy jednoczesnym spłacaniu zadłużenia.

Sąd przywołał poczynione przez organ ustalenia faktyczne i wskazał, że twierdzenie organu, po analizie zgromadzonych danych, że skarżąca nie wykazała, by w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające umorzenie należności zgodnie z powołanym Rozporządzeniem pozostaje gołosłowne i nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił, dlaczego w sytuacji skarżącej nie występuje przypadek, w którym opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ przyjął za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Wiążącym wskazaniem dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy było dokonanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów postępowania.

Oceniając zgodność z prawem obecnie zaskarżonej decyzji, wydanej z uwzględnieniem powyższych wiążących wskazań zawartych w przedmiotowym wyroku sądowym, należy wskazać, że decyzja ta narusza prawo materialne tj. § 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia w związku z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zobowiązanie dla organu zawarte w powołanym wyroku nie zostało wykonane.

Na obecnym etapie postępowania nadal sporne pozostaje ustalenie, co do zasadności odmowy przez organ umorzenia powstałych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 26.349,56zł oraz naliczonych od tych zaległości odsetek w łącznej kwocie 15.737zł. w uznaniu, że opłacenie wskazanych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Rozpatrując niniejszą sprawę, należy przeanalizować przepisy umożliwiające umorzenie należności składkowych na moment wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek,

w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym, nieściągalność ta zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Sytuacje ujęte w powyższym przepisie nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Mimo powołania w skardze przez skarżącą naruszenia całości art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z uzasadnienia skargi, jak i wcześniejszego przebiegu postępowania wynika, że w istocie między stronami nie ma sporu, co do tego, że żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała w ustalonym stanie faktycznym. Takie ustalenia podzielił sąd administracyjny w cytowanym wyroku a na moment wydawania obecnie zaskarżonej decyzji stan faktyczny w sprawie w tym zakresie nie uległ zmianie.

Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie są natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy, w którym ustawodawca stworzył możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy podkreślić, że powołane przepisy dają organowi uprawnienie

do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet przy ustaleniu, że zachodzą przesłanki opisane we wskazanym przepisie, organ ma możliwość odmowy umorzenia należności, co jednak także musi uzasadnić. W zależności od podstawy prawnej orzekania przez organ, inaczej kształtuje się zakres kontroli sądowej wydanej decyzji.

W niniejszej sprawie organ nie orzekał jednak na podstawie uznania administracyjnego, lecz ustalił, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia wymienionych w § 3 Rozporządzenia. O ile ustalenia te dotyczą braku wystąpienia przesłanek opisanych w ust.1 pkt 2 i 3, Sąd podziela stanowisko organu, które jednak w tym zakresie nie było kwestionowane przez stronę.

Istota sporu dotyczy jednak przesłanki z ust 1 pkt 1 Rozporządzenia a więc oceny czy zobowiązana wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu zaległych składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny przez pozbawienie ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu w stanie faktycznym sprawy brak powyższych przesłanek, co musiało skutkować decyzją negatywną.

Organ zgromadził dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, niemniej wnioski, które wywiódł pozostają w kolizji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ zsumował miesięczne wydatki skarżącej i jej rodziny uzyskując kwotę 357,03zł i zestawił je z dochodami, wyliczonymi na kwotę 720,23zł. Uzyskana różnica w wysokości 262,30zł w ocenie organu pozwala na opłacenie pozostałych bieżących kosztów rodziny, którą tworzą trzy dorosłe osoby. W kwocie tej mieszczą się wydatki na wyżywienie i ubranie.

Dla oceny, czy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone

w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego zasady. W szczególności bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać,

iż organ wprawdzie zgromadził materiał dowodowy, jednakże jego ocena i wywiedzione wnioski naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest także formułowanie nielogicznych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania. Trudno bowiem uznać, ze ustalenie, iż kwota 262,30zł ( na jedną dorosłą osobę w rodzinie skarżącej wypada 87zł ) na pokrycie miesięcznych kosztów wyżywienia i ubrania, pozwala na opłacenie należności z tytułu zaległych składek, bez pozbawienia tej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Oznacza to, że organ widzi możliwość pomniejszenia pozostałej "wolnej" kwoty dochodów o kwoty z tytułu spłaty należności, taki bowiem warunek zawarty jest w § 3 ust 1 pkt 1) powołanego Rozporządzenia jako ustalenie, że określona w nim przesłanka nie zachodzi.

Wobec nie kwestionowania przez organ wysokości poniesionych przez skarżącą wydatków oraz zakresu stałych miesięcznych dochodów, nie sposób uznać, że sytuacja skarżącej nie odpowiada przesłance do umorzenia zaległych składek na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Przekonywującego uzasadnienia dla podobnych wniosków w świetle zebranego materiału dowodowego domagał się już sąd administracyjny w powołanym wyroku, powołując się na naruszenie art. 107 kpa. Należy podkreślić, że nadal organ nie uzasadnił (w ocenie Sądu w świetle zaaprobowanych dowodów nie sposób uzasadnić wnioski organu), dlaczego sytuacja skarżącej nie zasługuje na ocenę, że spełnia przesłankę ustawową do umorzenia należności. Podkreślenia wymaga jednak, że nawet ustalenie że skarżąca spełnia przesłanki do umorzenia zaległości, organ - w ramach uznania administracyjnego - ma prawo odmówić udzielenia ulgi, uzasadniając swoje stanowisko co do odmowy przyznania jej stronie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zgodnie z art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.