Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 245/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 4,5,87 ust. 1,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 104 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 7,8,9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, 200,145 par. 1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. A. P. i A. G. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz sprawy ze skargi D. A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone decyzje oraz decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] a także poprzedzające je decyzje Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], [...], [...], II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. A. P. oraz A. G. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. A. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Trzema zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy trzy decyzje Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. wydane na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.).

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę w spółce cywilnej A. udokumentowaną protokołem kontroli nr [...]. W oparciu o powyższe, decyzją z dnia [...] organ nałożył na A.G. karę pieniężną w wysokości [...]zł. Podstawę ww. rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji z wyłączeniem taksówek.

Drugą decyzją z dnia [...]organ nałożył na D.P. karę pieniężną w wysokości [...]zł. Podstawę ww. rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji z wyłączeniem taksówek.

W uzasadnieniu obu ww. decyzji organ podał, że w dniu [...]r. A. wykonała zarobkową usługę transportową polegającą na przewozie maszyny [...]. Pełnomocnik spółki podał, iż spółka współpracuje z przedsiębiorstwem "G" z siedzibą w [...] czyli miejsca docelowego transportu. W ramach tej współpracy w dniu [...]r. zawarta została umowa użyczenia maszyny pomiędzy ww. podmiotami. Powyższe potwierdziło zlecenie transportu wystawione przez "G". Nadto ww. przedsiębiorstwo przesłało do organu I instancji fakturę VAT nr [...] wraz z pismem przewodnim potwierdzającym wynajęcie spółki cywilnej A. do przewozu maszyn firmy P. z miejscowości obręb do [...].

Nadto z dodatkowych dokumentów uzyskanych przez organ wynika,

że przedmiotowa maszyna została nabyta przez przedsiębiorstwo "G" w dniu [...] od sprzedającego P. Zatem w dniu [...]r. tj. w dniu sporządzenia umowy użyczenia dla spółki A., przedsiębiorstwo "G" nie było właścicielem przedmiotowej maszyny.

Na podstawie pism ze Starostwa Powiatowego oraz Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego organ ustalił, iż A. nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Ponadto decyzją z tej samej daty, nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D.P. i A.G. karę pieniężną w wysokości [...].

Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło:

1/ skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego;

2/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;

3/ okazanie podczas kontroli wykresówki nie zawierającej wszystkich danych

o okresach aktywności kierowcy;

4/ nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegające na jednoczesnym używaniu kilku wykresówek przez kierowcę;

5/ nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku.

Odwołania od powyższych decyzji wniósł pełnomocnik A. S.P.

W części dotyczącej sposobu rozstrzygnięcia przez organ przedmiotowej sprawy odwołania są jednobrzmiące. Pełnomocnik wskazał m.in. na naruszenie przez organ art. 104 § 1 K.p.a. polegające na wydaniu w stosunku do spółki cywilnej, w wyniku jednego postępowania trzech odrębnych decyzji tj., nakładającej na spółkę karę pieniężną oraz dwóch nakładających oddzielnie na każdego ze wspólników karę pieniężną. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz unormowaniem art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie stwierdzone naruszenia podczas jednej kontroli. Fakt, że wspólnicy spółki cywilnej są oddzielnymi przedsiębiorcami nie oznacza, że należy wydać tyle decyzji administracyjnych ilu jest wspólników w spółce.

W dalszej części odwołań pełnomocnik odniósł się do stwierdzonych przez organ naruszeń.

Odnośnie decyzji stwierdzających wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, pełnomocnik zarzucił organowi manipulowanie materiałem dowodowym w ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy. Mianowicie faktura [...] na podstawie, której spółka wykonała usługę transportową nie może być wyłącznym elementem oceny stanu faktycznego. Spółka A. była zainteresowana czasowym użyczeniem młynem do mielenia odpadów, natomiast "G" mając zamiar nabycia takiej maszyny, zaproponował możliwość jej użyczenia w zamian za pomoc w przywiezieniu do siedziby użyczającego. Równocześnie strony ustaliły, że część kosztów transportu będzie pokryta przez "G". Reasumując w chwili wykonywania spornego przewozu spełnione były wszystkie warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie trzeciej decyzji nakładającej karę pieniężną w wysokości [...]zł pełnomocnik podniósł, iż organ zarzucając naruszenie polegające na nieprzesłaniu rocznego sprawozdania, nie dokonał wystarczającej oceny materiału dowodowego, która potwierdzałaby zasadność tego zarzutu. Również zarzucając naruszenie polegające na wielokrotnym nieuzasadnionym użyciu dwóch wykresówek przez kierowców wskazanych w protokole kontroli, organ winien był ustalić, czy przyczyny powstania komentowanego naruszenia faktycznie wynikały z zaniedbania kontrolowanego przedsiębiorcy bądź przekazania kierowcy takiego polecenia przez właściciela przedsiębiorstwa bądź innej osoby przełożonej. W przedmiotowej sprawie organ nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o możliwości zapobieżenia powstaniu ww. naruszenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzjami z dnia [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4, art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.1 załącznika do ww. ustawy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej na każdego ze wspólników w wysokości po [...] zł.

W jednobrzmiących uzasadnieniach obu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ustawy

o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Natomiast stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a/ pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b/ przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c/ w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d/ nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W rozpoznawanej sprawie nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4 ustawy

o transporcie drogowym, dotyczący niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne. Spółka A. wystawiła fakturę VAT za wykonaną usługę transportową i tym samym nie można jej zakwalifikować jako przewozu na potrzeby własne. Ponadto w dniu [...]r. "G" nie było właścicielem przewożonego towaru i nie mogło go użyczyć wykonującemu usługę transportową. W związku z tym nie został także spełniony warunek, iż w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte.

Odnosząc się do nieprawidłowości polegającej na wydaniu w wyniku jednej kontroli trzech decyzji, organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie doszło do kontroli dwóch przedsiębiorców jako wspólników spółki cywilnej. Stroną postępowania

w przedmiocie braku licencji może być tylko jeden podmiot. Jest to uprawnienie ściśle osobiste i pozostali wspólnicy nie mogą występować w tej samej sprawie administracyjnej. Mogą natomiast występować jako strony w innej sprawie, jeżeli zostanie stwierdzone, że również oni nie posiadają licencji.

Dodatkowo decyzją z tej samej daty, nr [...]

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 10.2, lp. 10.3, lp. 11.4 ust. 2, lp. 6.5.4., lp. 11.4 ust. 6 załącznika do ww. ustawy, art. 6, art. 7, art. 9 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. WE L 102/1 z dnia 11.04.2006),

art. 13, art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 382/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31.12.1985 r. str. 8-21 ze zm.), art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 199, poz. 1671 ze zm.) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...]zł.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego organ odwoławczy wskazał,

iż w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeżeli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd jest na postoju.

Po przeprowadzeniu analizy wykresówek G.P. organ ustalił,

że w dniu [...] kierowca ten rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy i zakończył o godz. [...] następnego dnia, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. Kierowca odebrał 2 godziny odpoczynku, co stanowi skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 7 godzin.

Za powyższe naruszenie kara pieniężna wynosi [...] zł.

Również kierowca M.K. w dniu [...]rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy i zakończył o godz. [...]następnego dnia, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godziny nieprzerwany odpoczynek. Kierowca odebrał natomiast 5 godzin i 30 minut odpoczynku, co stanowi skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 3 godziny i 30 minut. Kara pieniężna za ww. naruszenie wynosi [...] zł.

Kierowca J.M. także miał skrócony czas odpoczynku o 3 godziny

i 30 minut, co skutkowało karą pieniężną w tej samej wysokości tj. [...] zł.

Na podstawie analizy wykresówek ww. kierowców organ ustalił ponadto,

iż doszło do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego. Zgodnie z art. 7 Rozporządzenia (WE)

Nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. I tak w przypadku M.S. norma jazdy ciągłej została przekroczona o 1 godzinę i 15 minut, co skutkowało karą pieniężną w wysokości [...] zł, w przypadku M.K. norma została przekroczona o 30 minut, powodując karę w wysokości [...] zł.

Stosownie do art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy

od momentu w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy

z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Główny Inspektor stwierdził na wykresówkach jednego z kierowców brak wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Za powyższe naruszenie, zgodnie z przepisem lp. 11.4 ust. 2 załącznika została nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł.

W dalszej kolejności organ ustosunkował się do naruszenia polegającego

na jednoczesnym używaniu przez kierowcę kilku wykresówek.

Stosownie do treści przytoczonego powyżej art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Jeżeli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 3821/85 w wyniku oddalenia się od pojazdu, kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret. drugie lit. b), c), i d), wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie nie brudząc karty.

W wyniku kontroli organ ustalił, iż kierowcy w niektórych dniach używali jednocześnie dwóch wykresówek, prowadząc dwa pojazdy, mimo, iż w przedmiotowych przypadkach zobowiązani byli do używania jednej wykresówki w dwóch różnych pojazdach i nanoszenia odpowiednich adnotacji na jej rewersie.

Tym samym kierowcy nie zastosowali się do treści art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85. Kara za naruszenie przepisu lp. 11.4 ust. 6 załącznika wyniosła [...] zł.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych przedsiębiorca lub inny podmiot, o których mowa w art. 21 ust.1, jest obowiązany przesłać wojewodzie jeden egzemplarz rocznego sprawozdania, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji udowodnił, że kontrolowany przedsiębiorca wykonywał w kontrolowanym okresie przewóz towarów niebezpiecznych. W aktach sprawy zgromadzonych przez organ I instancji jest zlecenie odbioru zużytych nieorganicznych chemikaliów zawierających substancje niebezpieczne z Zespołu Szkół [...]. Zatem na stronie ciążył obowiązek zastosowania się do wymogu określonego w art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Kara pieniężna za ww. naruszenie przepisu

lp. 6.5.4. załącznika wynosi [...] zł.

Na zakończenie organ zaznaczył, że stosownie do art. 93 ust.7 ustawy

o transporcie drogowym, organ administracji publicznej może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Brak możliwości przewidzenia powstania naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. W zaistniałym w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym do opisanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W sprawie nie wystąpiły nadto nadzwyczajne okoliczności uzasadniające powstanie naruszeń, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Nie zgadzając się z wydaną decyzją nakładającą karę pieniężną na D.P. w wysokości [...]zł, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

wniósł D.P. wnosząc o jej uchylenie, na decyzję nakładającą karę pieniężną na A.G. w wysokości [...]zł, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.G. natomiast na decyzję nakładającą karę w wysokości [...]zł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli obaj wspólnicy – D.P. i A.G.

W treści obydwu skarg, wspólnicy zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie:

- art. 6 w związku z art. 104 § 1 K.p.a. przez wydanie kilku decyzji administracyjnych kończących to samo postępowanie,

- art. 7 K.p.a. przez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy,

- art. 8 K.p.a. przez zorientowanie sprawy na maksymalizację kary pieniężnej

z porzuceniem obowiązku rozpatrzenia sprawy w aspekcie obowiązujących przepisów prawa,

- art. 9 K.p.a. poprzez porzucenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W dalszej części skarg skarżący powtórzyli zarzuty dotyczące wydania kilku decyzji w jednej sprawie administracyjnej oraz zarzuty odnoszące się do zarzucanych przez organ naruszeń.

W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie, uznał skargi za bezzasadne i wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Sz 244/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi.

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270

ze zm.), Sąd na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. postanowił połączyć sprawę

II SA/Sz 245/12 ze sprawą II SA/Sz 246/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]nakładającą na D.P. – wspólnika spółki cywilnej A. karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji z wyłączeniem taksówek oraz decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]nakładająca na D.P. i A.G. – wspólników spółki cywilnej A. karę pieniężną w wysokości [...]zł za stwierdzone naruszenia polegające na: skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego, przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego, okazaniu podczas kontroli wykresówki nie zawierającej wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego polegającym na jednoczesnym używaniu kilku wykresówek przez kierowcę oraz nieprzesłania wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku.

Bezspornym w sprawie jest to, że D.P. i A.G.

są wspólnikami spółki cywilnej A., z siedzibą [...]. Poza sporem pozostaje również, że nałożenie kar pieniężnych było następstwem kontroli przeprowadzonej w siedzibie firmy w dniu [...]r., udokumentowanej protokołem kontroli z dnia [...]r.

Istota sporu w niniejszej sprawie polega przede wszystkim na udzieleniu odpowiedzi na pytanie: czy prawidłowe było działanie organu nakładające w ramach jednej kontroli, trzema decyzjami kary pieniężne odrębnie na każdego ze wspólników

i na obydwu łącznie.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż z unormowania art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną, określającą karę pieniężną, na którą będą się składać kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni ww. przepisu przemawia także treść art. 92 ust. 2 ww. ustawy, który ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych załatwianych odrębnymi decyzjami przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe (wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r., II GSK 29/08, z 30 czerwca 2009 r. II GSK 1049/08).

W ocenie Sądu regułę tę należy zastosować odpowiednio do wspólników spółki cywilnej, pomimo, że wspólnicy takiej spółki jako osoby fizyczne w myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) są traktowani jako oddzielni przedsiębiorcy w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Fakt, że wspólnicy spółki cywilnej są oddzielnymi przedsiębiorcami nie oznacza jednak, że tak jak to błędnie przyjął organ, należało wydać tyle decyzji administracyjnych ilu jest wspólników w spółce. Takie rozumienie odpowiedzialności administracyjnej wspólników spółki cywilnej narusza art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto stosownie do art. 864 k.c. za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Nie ulega też wątpliwości, że solidarna odpowiedzialność wspólników dotyczy również odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne. Natomiast uznanie stanowiska organów za prawidłowe prowadziłoby do utrwalenia błędnej praktyki, w myśl której ilość decyzji, a co za tym idzie ilość nałożonych kar pieniężnych w ramach jednej kontroli (przedsiębiorstwa, drogowej) odpowiadałyby liczbie wspólników.

W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż pojęcie "zobowiązania spółki" stanowi pewne uproszczenie i obejmuje te wszystkie zobowiązania, których podmiotami są łącznie wszyscy wspólnicy i które powstały po ich stronie na skutek tego, że są wspólnikami spółki cywilnej. Do zobowiązań spółki należy również zaliczyć takie, które powstają po stronie wspólników na mocy regulacji publicznoprawnych (z tytułu podatków, czy ubezpieczenia społecznego); tak jak J.Gudowski (w:) G.Bieniek, Komentarz, t. II, 2006, s.689; J.Jezioro (w:) E.Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1303; B.Łubkowski (w:) Komentarz, t.II, 1972, s.1698; K.Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II,2004, s.564. Zasada solidarnej odpowiedzialności wspólników ma przy tym zastosowanie, o ile przepisy szczególne, dotyczące danego rodzaju zobowiązań, nie stanowią inaczej. Na użytek rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że cytowany przepis art. 864 k.c. posługuje się także pojęciem "spółki". Ponadto przepisy ustawy

o transporcie drogowym nie wyłączają solidarnej odpowiedzialności wspólników

za zobowiązania spółki.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nałożenie kary pieniężnej

w trybie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy tego, "kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:...".

W przypadku, gdy w praktyce na skutek jednej kontroli (drogowej lub w przedsiębiorstwie) okazuje się, że przewóz drogowy wykonywany jest w istocie nie przez spółkę cywilną lecz przez jej wspólników, kara ta powinna podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym niezależnie od liczby poszczególnych naruszeń, których dopuścili się wspólnicy i które to naruszenia powinny być określone w jednej decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do twierdzenia organu, że każdy ze wspólników spółki cywilnej powinien posiadać licencję, a w świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej jest traktowany jako oddzielny przedsiębiorca w zakresie wykonywanej działalności, należy wskazać, że powyższe nie jest równoznaczne

z uprawnieniem organu do odrębnego ich ukarania. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GKS 1134/11, nawiązując do stanowiska NSA zawartego w uchwale z dnia 15 października 2008 r., wymóg posiadania przez każdego wspólnika licencji na wykonywanie transportu "wcale nie oznacza zanegowania wspólnego działania w tym zakresie. Uznania, że skoro każdy z nich musi posiadać odrębną licencję, to w istocie każdy ze wspólników

z osobna wykonuje transport drogowy. W konsekwencji każdy z nich podlega odrębnemu ukaraniu".

Jak trafnie wywodził dalej Naczelny Sąd Administracyjny – "spółka cywilna, choć nie jest odrębnym podmiotem prawa, oznacza zobowiązanie się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, a więc do wspólnego działania, które należy traktować jako jedno działanie dwóch lub więcej wspólników, nie zaś jako sumę ich działań indywidualnych. W konsekwencji przewóz wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego z nich osobna. To z kolei prowadzi do wniosku, że sprawa o ukaranie za naruszenie przepisów o transporcie drogowym podczas wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjna dotyczącą wspólnego naruszenia (naruszeń) dokonywanych podczas jednego wspólnego przewozu".

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela powyższe stanowisko.

Ponadto jak już wskazano w świetle obowiązującego prawa i utrwalonego orzecznictwa nie ma wątpliwości co do tego, że spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. To wspólnicy spółki cywilnej, wykonujący przewóz drogowy, posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez organ. Z tego też tytułu są oni stroną – wielopodmiotową – postępowania administracyjnego wszczętego w związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli naruszeniami. Stosownie do przepisów ustawy

o transporcie drogowym organy prowadzą jedno postępowanie w sprawie stwierdzonych naruszeń czyniąc stosowne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do dokonania oceny prawnej i wydania jednego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci decyzji administracyjnej.

Wydanie w niniejszej sprawie – wywodzącej się z jednej kontroli, trzech odrębnych decyzji jest naruszeniem zasady, iż organ – po przeprowadzeniu postępowania w stosunku do osób mających w tym postępowaniu przymiot strony, rozstrzyga sprawę w drodze jednej decyzji administracyjnej, adresowanej do stron. Dotyczy to zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji oraz łączącej się z nią decyzji nakładającej karę pieniężną na A.G. jako opierających się na tym samym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych

we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że określenie zawarte w art. 135 P.p.s.a.

"we wszystkich postępowaniach", wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Mając na względzie powyższe Sąd uchylił także decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nakładającą na A.G. karę pieniężną w wysokości [...]zł oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., które niewątpliwie wydane zostały w granicach tej samej sprawy administracyjnej.

Reasumując, organy transportu drogowego rozpoznając ponownie sprawę wezmą pod uwagę powyższe okoliczności. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania

co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.