Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1504/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska /spr./, Protokolant Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1997 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1504/03

UZASADNIENIE

W okresie od 13 lipca 1998 roku do 9 marca 1999 roku Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadził w "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kontrolę podatkową, w tym w zakresie prawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1997 roku.

W toku kontroli ustalono, że Spółka w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 1997 roku wykazała podatek należny podlegający wpłacie do budżetu w wysokości 48.116 ( podatek należny 163.209 złotych, naliczony 115.093 złotych ), naruszając przepis § 54 ust.4 pkt 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 154, poz.797 ze zm.), poprzez przyjęcie do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z dokumentów stwierdzających czynności, które nie zostały wykonane, a więc faktury n/w nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Dotyczy to:

- faktury Nr 49/09/97 z dnia 08 września 1997 roku na kwotę netto 10.900,00 złotych, VAT -

2.398,00 złotych,

- faktury Nr 50/09/97 z dnia 22. września 1997 roku na kwotę netto 9.000,00 złotych, VAT -

1.980,00 złotych,

- faktury Nr 51/09/97 z dnia 27. września 1997 roku na kwotę netto 9.500,00 złotych, VAT -

2.090,00 złotych,

- faktury Nr 52/09/97 z dnia 30 września 1997 roku na kwotę netto 8.600,00 złotych, VAT -

1.892,00 złotych, wystawionych przez Przedsiębiorstwo [...] "B" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., za remont stóp fundamentowych posadowienia maszyn i urządzeń. Przeprowadzona kontrola u wystawcy w/w faktur wykazała, że prace dotyczyły dwóch budynków paliw i polegały na odkopaniu ławy fundamentowej i oczyszczeniu warstw papy ze smołą na głębokość 2 - 3 m oraz ponownym nałożeniu izolacji i zasypaniu wykopów. Zużyto do tego łącznie 6-10 ton materiałów dostarczonych przez "A". Prace miał wykonywać osobiście dyrektor Spółki "B" wraz z pracownikiem. Natomiast według zeznań świadków - pracowników Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "C", od której Spółka "A" dzierżawiła urządzenia w B. k. [...], prace budowlane związane były z budową i rozbudową urządzeń Regenol, służących m.in. do oczyszczania oleju przepracowanego. Prace te polegały na zalaniu betonem kratownicy oraz fundamentu pod wirówkę. Materiały do wykonania prac dostarczał wykonawca, przy czym świadkowie nie pamiętali nazwy firm. Nie dokonywano odbioru prac, a ich celem było zwiększenie wydajności w zakresie oczyszczania paliw przez urządzenie Regenol.

Rozbieżność powyższych zeznań wg oceny Inspektora Kontroli Skarbowej stanowiła podstawę do uznania, że w/w faktury nie stwierdzały czynności faktycznie dokonanych,

- faktury Nr 17/09 z dnia 30 września 1997 roku na kwotę netto 63.000,00 złotych, VAT 13.860,00 złotych wystawionej przez Fundację Opieki nad Dziećmi i Emerytami z siedzibą w S. za usługi transportowe. W wyniku kontroli objętej upoważnieniem Nr 65/W-3/98 z dnia 30 września 1998 roku stwierdzono, że Fundacja nie posiadała żadnych środków trwałych, a w szczególności środków transportowych, nie zawierała żadnych umów najmu, dzierżawy, dotyczących środków transportowych, co zdaniem Inspektora wyklucza powyższy dokument jako stwierdzający czynności faktycznie dokonane,

- faktury Nr 19/97 z dnia 30 września 1997 roku na kwotę netto 4.500,00 złotych, VAT - 990,00 złotych wystawionej przez Usługowy Zakład Stolarski, K. S., [...] [...] - za obrobienie desek z powierzonego materiału. Inspektor stwierdził, że w księgach Spółki brak jest dowodu zakupu desek, a ponadto ze względu na niecelowość tego wydatku Inspektor uznał, iż powyższy dokument nie odzwierciedla czynności faktycznie dokonanej.

Ponadto kontrolujący nie uznał za koszt uzyskania przychodu wydatku udokumentowanego fakturą Nr FV 0054/09/97 z dnia 30 września 1997 roku na kwotę netto 220.000,00 złotych, VAT - 48.400 złotych, wystawioną przez powiązaną personalnie Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "D" tytułem dzierżawy pomieszczeń użytkowanych wspólnie z w/w Spółką, a mieszczących się w G. przy ul. [...]. Jako przyczynę Inspektor podał, że powyższa cena rażąco odbiega od cen najmu stosowanych na danym terenie. W części protokołu dotyczącym badania prawidłowości rozliczeń w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 rok stwierdzono na podstawie danych podanych przez Pierwszy Urząd Skarbowy, że w 1993 roku czynsz miesięczny za najem posesji przy ul. [...] w G. wynosił równowartość 1.200 DM, określając jego wartość w 1997 złotych na kwotę 27.210 złotych.

Łącznie nie uznano prawa Spółki do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 71.610,00 złotych.

W decyzji z dnia 29 marca 1999 roku Nr [...] Inspektor Kontroli skarbowej określił Spółce za miesiąc wrzesień 1997 roku zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 119.726,00 złotych, tj. w kwocie wyższej o 71.610,00 złotych niż wykazała to Spółka w złożonej deklaracji VAT-7, zaległość podatkową określono w wysokości 71.610,00 złotych, odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania decyzji obliczono w kwocie 48.415,20 złotych, a dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości stanowiącej 30% kwoty 71.610,00 złotych ustalono na kwotę 21.483,00 złotych.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zbadanie dowodów źródłowych zakupów poczynionych przez Spółkę we wrześniu 1997 roku w powiązaniu z kontrolą u ich wystawców, wykazało wystawienie przez kontrahentów Spółki dokumentów stwierdzających czynności, które nie zostały wykonane, a tym samym zgodnie z przepis § 54 ust.4 pkt 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo [...] "B" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. z wykazaną kwotą podatku 8.360,00 złotych, jak i faktura Nr 17/09 ( VAT – 13.860,00 złotych ) wystawiona przez Fundację Opieki nad Dziećmi i Emerytami z siedzibą w S. oraz faktura Nr 19/97 wystawiona przez Usługowy Zakład Stolarski – K. S. – podatek 990,00 złotych – nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Odnośnie wydatku udokumentowanego fakturą Nr FV 0054/09/97 - podatek 48.400 złotych - Inspektor stwierdził, że pomiędzy wystawcą tej faktury, tj. Spółka "D" oraz odbiorcą usługi najmu, tj. kontrolowaną jednostką zachodzi związek, o którym mowa w art. 17 ust.1,2 i 4 ustawy o VAT, a cena najmu rażąco odbiega od cen ogólnie stosowanych na danym terenie, odmawiając spółce prawa do skorzystania z obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku zawartą w w/w dokumencie. Stosując przepis art. 27 ust. 5 ustawy o VAT Inspektor ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości stanowiącej 30% jego zaniżenia, tj. w kwocie 1.483,00 złotych.

We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu Spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 10 ust. 2 ustawy o VAT przez jego niewłaściwe zastosowanie, nieważność, jako wydanej bez podstawy prawnej, przynajmniej w części dotyczącej ustalenia sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego a także nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Izba Skarbowa decyzją z 29 grudnia 2000 roku uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i określiła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1997 roku w wysokości 71.326 złotych, zaległość podatkową w kwocie 23.210 złotych oraz odsetki na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej w kwocie 15.692, 20 złotych. Organ odwoławczy uznał, że Spółka nie naruszyła przepisów ustawy o VAT przyjmując do obniżenia podatku należnego podatek naliczony w kwocie 48.400 złotych udokumentowany fakturą VAT nr 0054/09/97 z dnia 30 września 1997 roku tytułem dzierżawy pomieszczeń od "D" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością . Natomiast w pozostałym zakresie podzieliła stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej.

Na powyższą decyzję Spółka "A" złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzucono naruszenie prawa, a w szczególności art. 10 ust. 2, art. 19 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 54 ust. 4 pkt 2, pkt 4a, ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 120, art. 121 art. 180, art. 181 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia 29 marca 2002 roku ( sygn. akt I SA/Gd 256/01 ) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał zarzuty strony skarżącej za niezasadne w zakresie odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Spółkę "B", Fundację Opieki nad Dziećmi i Emerytami z siedzibą w S. oraz Usługowy Zakład Stolarski – K. S. Jednocześnie Sąd stwierdził w zakresie faktur wystawionych przez Spółkę "D", że załatwienie sprawy bez uwzględnienia całokształtu okoliczności znanych organowi odwoławczemu z urzędu i niezastosowanie przepisu art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o VAT w sytuacji, gdy istniała ku temu uzasadniona podstawa stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny wychodząc poza granice skargi na podstawie art. 51 oraz art. 22 ust. l pkt 2 i ust. 3 ustawy o NSA w zw. z art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej uchylił zaskarżoną decyzję.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 15 listopada 2003 roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor podzielił stanowisko Inspektora w kwestii braku podstaw do przyjęcia przez Spółkę z faktur zakupu otrzymanych od firmy "B" podatku naliczonego jako kwoty obniżającej podatek należny albowiem wystawione faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane. Nadto organ odwoławczy podzielił stanowisko Inspektora, że nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych przez Fundacje Opieki na Dziećmi i Emerytami w S. oraz Usługowy Zakład Stolarski – K. S.

Odnośnie ustaleń w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury z dnia 30 września 1997 roku nr 0054/09/97 wystawionej przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "D" z siedzibą w G., na kwotę netto 220.000 złotych i VAT 48.400 złotych z tytułu korzystania przez stronę skarżącą z pomieszczeń i urządzeń w budynku, w którym Spółka "D" miała siedzibę, Dyrektor wskazał, że Inspektor Kontroli Skarbowej w oparciu o informację uzyskaną z I Urzędu Skarbowego dotyczącą wysokości czynszu najmu za przedmiotowy budynek ustalił wartość ponoszonych przez podatnika w 1997 roku kosztów z tego tytułu na kwotę 13.666,50 złotych.

Ponadto Inspektor Kontroli Skarbowej w trakcie postępowania prowadzonego na zlecenie Izby Skarbowej dla potrzeb w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych ustalił, że nieruchomość położona w G. przy ul. [...] na podstawie umowy z dnia 6 maja 1994 roku - została użyczona - na okres co najmniej 2 lat przez właściciela nieruchomości J. W. "[...] – B. B.", która to firma w dniu 10 maja 1994 roku użyczyła powyższą nieruchomość na okres do dnia 31 maja 1997 roku Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "D", ta ostatnia z kolei w dniu 01 czerwca 1997 roku zawarła z J. W. umowę użyczenia tej nieruchomości. Na podstawie umowy z dnia 3 stycznia 1997 roku Spółka "D" - na okres nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia 1997 roku - użyczyła przedmiotową nieruchomość Skarżącej, a na podstawie umowy z dnia 16 czerwca 1997 roku wydzierżawiła jej przedmiotową nieruchomość .

Inspektor ustalił również, że przedmiotowa nieruchomość składała się z 6 izb o łącznej powierzchni 180 m2, jednakże nie można wyodrębnić powierzchni nieruchomości przeznaczonej do prowadzenia działalności przez Spółkę "A", bowiem ci sami pracownicy byli zatrudnieni zarówno w Spółce "A" jak i w Spółce "D". Ustalono nadto, że pod tym samym adresem mieściła się firma "E" reprezentowana przez D. B. Jednakże firma ta faktycznie nie prowadziła w tym miejscu działalności gospodarczej, a korzystała z tego adresu tylko dla celów korespondencyjnych. Dodatkowo ustalono, że Spółka "A" w roku 1997 prowadziła działalność gospodarczą tylko pod adresem: G. ul. [...]. Natomiast zgłoszona przez Spółkę siedziba: G., ul. [...], nie była wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności gospodarczej - w okresie od października 1997 roku do marca 1998 roku Spółka "A" ponosiła jedynie nakłady inwestycyjne w przedmiotowym lokalu w łącznej wysokości 223.734,08 złotych.

Organ pierwszej instancji ustalił nadto, że w roku 1998 czynsz najmu podobnych nieruchomości na cele biurowe położonych w G. w rejonie ul. [...] kształtował się na poziomie od około 15,00 złotych do około 27,00 złotych za l m2. A zatem Spółka "A" chcąc wynająć podobny lokal na wolnym rynku musiałaby w roku 1998 opłacać czynsz najmu takiego lokalu - przyjmując średnią stawkę czynszu ustaloną przez Inspektora, tj. w wysokości 21,00 zł/m2 - w wysokości 3.780,00 złotych ( netto) miesięcznie ( 21,00 zł x 180 m2 ).

Organowi pierwszej instancji nie udało się ustalić, na jakim poziomie kształtowały się czynsze najmu podobnych nieruchomości na cele biurowe położonych w G. w rejonie ul. [...] w roku 1997, jednak przyjmując wskaźnik inflacji za rok 1997 w wysokości 14,9% organ przyjął, że Spółka chcąc wynająć podobny lokal na wolnym rynku musiałaby w roku 1997 opłacać czynsz najmu takiego lokalu ( przyjmując średnią stawkę czynszu w wysokości około 18,00 złotych za m2 ) w wysokości 3.240,00 złotych ( netto ) miesięcznie (18,00 zł x 180 m2). A zatem Spółka powinna była zapłacić za wynajęcie w roku 1997 wraz ze Spółką "D" - na okres 7 miesięcy - na cele prowadzonej działalności gospodarczej nieruchomości o powierzchni 180 m2 nie więcej niż kwotę 11.340,00 złotych ( tj. 50% z kwoty 22.680,00 złotych wynikającej z następującego wyliczenia: 3.240,00 złotych ( netto ) miesięcznie x 7 m-cy ), a nie jak to miało miejsce kwotę 520.000,00 złotych.

Ponadto Inspektor - na podstawie faktur wystawionych przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Spółkę Akcyjną Rozdzielnia Gazu w G., Telekomunikację Polska Spółkę Akcyjną Zakład w G. oraz Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G. - ustalił rzeczywiste koszty bieżącej eksploatacji ponoszone przez Spółki "A" i "D" z tytułu korzystania z tej nieruchomości. Były to wydatki w wysokości 10.314,36 złotych za 7 miesięcy 1997 roku. Przyjmując, że Spółka "A" powinna była w roku 1997 opłacać czynsz najmu w wysokości nie więcej niż ok. 11.340,00 złotych oraz ponosić połowę wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem tego lokalu, tj. powinna była ponosić wydatki w kwocie 5.157,18 złotych, to tym samym Spółka "A" mogła ewentualnie z tytułu dzierżawy w/w nieruchomości obciążyć koszty uzyskania przychodów badanego roku kwotą nie większą niż około 16.500,00 złotych, będącą sumą miesięcznych kwot czynszu w wysokości. 2.357 złotych netto. Natomiast Spółka obciążyła koszty uzyskania przychodu kwotą netto 520.000 złotych na podstawie faktur nr 0041/07/97 z 30 lipca 1997 roku oraz 0054/09/97 z dnia 30 września 1997 roku.

W ocenie organu, kwota wskazana w umowie z dnia 16 czerwca 1997 roku oraz kwota wskazana na fakturze nr 0054/09/97 z dnia 30 września 1997 roku rażąco odbiegają od przeciętnych cen rynkowych stosowanych dla podobnych usług w tej samej dzielnicy G. Także wyjaśnienia strony odnośnie wysokości czynszu nie zostały w żaden sposób racjonalnie udowodnione, a ponadto stoją w sprzeczności z zeznaniami świadków, stąd wydatków wskazanych w spornej fakturze nie można zaliczyć w wysokości w niej wskazanej do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 i 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Dodatkowo Izba wskazała, że Inspektor oparł się na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 17 ust. l, 2, 4 ustawy o VAT. Przepisy te nie mogą mieć zastosowania w przedmiotowej spawie, bowiem zobowiązują one organ podatkowy do szacowania obrotu ze sprzedaży, a nie kosztu nabycia towarów lub usługi, tym samym dotyczą sprzedawcy, jednakże nie mają jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż oceniając rzetelność spornej faktury przy uwzględnieniu materiału dowodowego sprawy, przepisu art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o VAT oraz przepisu § 54 ust. 4 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Izba Skarbowa stwierdziła, iż faktura ta nie uprawnia podatnika do dokonania na jej podstawie obniżenia podatku należnego.

"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. nie zgadzając się ze stanowiskiem organów podatkowych zaskarżyła je do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Zaskarżonym decyzjom zarzucono rażące naruszenie prawa, a w szczególności:

- nieważność jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 200 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez nie zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienie stronie zapoznania się z tymi dowodami oraz wypowiedzenia się co do nich ( art. 247 § l pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa );

- nieważność jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 180, art. 187, art. 188, art. 190, art. 191, art. 192 i art. 210 § l pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak mocy dowodowej ustaleń dokonanych przez organy podatkowe bez zawiadomienia i udziału strony w postępowaniu i tym samym wydanie decyzji na podstawie nieistniejących dowodów (art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej);

- naruszenie art. 10 ust. 2, art. 19 ust. l - 3, art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez jego zastosowanie.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie ich nieważności, zwolnienie skarżącego z połowy wpisu sądowego a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej Spółki organy podatkowe poddały ocenie jedynie czynsz za lokal, natomiast brak jest ustaleń dotyczących ceny czynszu za korzystanie z urządzeń znajdujących się w lokalu oraz kosztów obsługi tych urządzeń. Do ustalonej ceny czynszu należy dodać koszt zakupu mebli, urządzeń i innego wyposażenia niezbędnego oraz systemu monitoringu i ochrony, które są niezbędne do funkcjonowania biura firmy uzyskującej dochody i wówczas tak ustalony czynsz przez strony nie odbiega od tych kosztów. Spółka podnosi fakt, że kontrolując kontrahenta firmy organy podatkowe nie zmniejszyły jego podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Ponadto ze względu na popełnione błędy w postępowaniu dowodowym identyczne jak w sprawie poddanej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA/Gd 256/01. Spółka przywołuje zarzuty tamtej skargi jako integralną część niniejszej skargi. W ocenie skarżącej nie zostały przyjęte i uwzględnione żadne wnioski dowodowe również przed wydaniem obecnie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji. W decyzji brak jest także wskazania przyczyn, dla których organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów czy też odmówił im wiarygodności co spowodowało, że strona została pozbawiona możliwości obrony swoich słusznych praw wraz ze skutkiem naruszenia jej prawa do obrony gwarantowanego w art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121, art. 122, art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentacje jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w tak ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie.

Co do meritum kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się w swej istocie do odpowiedzi na pytanie czy organy podatkowe zasadnie uznały, że zapłata za usługę wynikającą z faktury z dnia 30 września 1997 roku na kwotę netto 220.000 złotych + VAT 48.400 złotych ( łącznie 268.400 złotych ) wystawioną przez Spółkę "D" za dzierżawę pomieszczeń w G. przy ul. [...], może stanowić w stosunku do skarżącej Spółki podstawę do niezastosowania przy określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Zważyć przy tym należy, że zarówno Sąd jak i Izba Skarbowa związane są rozpoznając przedmiotową sprawę oceną prawną i wskazaniami co do postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2002 roku, sygn. akt I S.A./Gd 256/01 ( art. 99 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ), którym uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcie Izby Skarbowej w tej sprawie.

Powyższe oznacza, że powoływanie się przez pełnomocnika na zarzuty skargi również w tamtej sprawie, mogą dotyczyć tylko i wyłącznie zagadnień spornych w sprawie niniejszej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem zarzuty strony skarżącej za niezasadne w zakresie odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Spółkę "B", Fundację Opieki nad Dziećmi i Emerytami z siedzibą w S. oraz Usługowy Zakład Stolarski-K. S. A to determinuje, na co wskazano powyżej, zakres rozpoznania sprawy.

Dla ustalenia, na ile zarzuty skargi mogą deprecjonować decyzję Izby Skarbowej, wskazać należy, że ograniczeniem prawa podatnika, wynikającego z art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( z. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) jest określony w ust.1 pkt 3 brak możliwości odliczenia podatku od nabywanych towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Przypadki te określone zostały w art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz.U. z 1993 r., Nr 106, poz.482 z późn. zm. ). Zgodnie zatem z przedstawioną powyżej zasadą, warunkiem odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego jest możliwość zaliczenia wydatku związanego z nabyciem towaru lub usługi do kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie bowiem z treścią art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Taka konstrukcja powołanego przepisu powoduje, że odnosi się on do przypadków rozporządzenia towarami lub usługami w sposób nie pozwalający na zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

W kontekście powyższego zasadnie Izba Skarbowa uznała, że wydatki wykazane w fakturze nr 0054/09/97 z dnia 30 września 1997 roku wystawionej przez "D" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dla skarżącej Spółki, jako nie nadające się do zaliczenia w wysokości w niej wskazanej do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 i 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, bowiem faktura ta podaje kwoty niezgodne ze stanem faktycznym - § 54 ust. 4 pkt 4 lit.b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm. ).

Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący rażącego naruszenia art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), co miałoby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji, a to z uwagi na nie zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwieniu stronie zapoznania się z tymi dowodami oraz wypowiedzenia się co do nich.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki z akt sprawy jednoznacznie wynika, że został on zawiadomiony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się w kwestii zebranego w toku postępowania materiału dowodowego w ustawowym terminie. Z uprawnienia tego pełnomocnik ten skorzystał, wnosząc zastrzeżenia i wnioski, przy czym zgłoszone dowody dotyczyły tej części postępowania podatkowego, co do której Naczelny Sąd Administracyjny już się wypowiedział w powołanym wyżej wyroku z dnia 29 marca 2001 roku, zaś innych dowodów na okoliczność racjonalnego ustalenia czynszu strona, pomimo deklaracji w tym zakresie, nie przedłożyła, co tym bardziej uzasadnia konstatację organów obu instancji, że sporna faktura w istocie jest niezgodna z rzeczywistym stanem, a umowa będąca źródłem jej wystawienia, w rzeczy samej miała stanowić podstawę do potwierdzenia czynności, które nie zostały wykonane. Nie sposób bowiem uznać za racjonalne w zakresie swobody działalności gospodarczej takie postępowanie podatnika, który uiszcza czynsz najmu w wysokości rażąco odbiegającej od przeciętnych cen rynkowych stosowanych dla podobnych usług w tej samej dzielnicy G., i który nie jest w stanie wykazać ekonomicznych podstaw takiego postępowania.

Także co do zarzutu naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego tj. art. 121 § 1, art. 122,180,187,188,190,191,192, 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa Sąd uznał, że organ drugiej instancji nie uchybił tym zasadom, skoro strona skarżąca nie usiłowała nawet wyjaśnić wątpliwości, na jakie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny po raz pierwszy rozpoznając sprawę, co więcej strona skarżąca nigdy wcześniej nie wskazywała, że przedmiotem najmu były także urządzenia techniczne znajdujące się w lokalu wynajmowanym przez Spółkę. Ponieważ nawet w skardze pełnomocnik Spółki nie określił zakresu współużytkowania przez nią takowych urządzeń, a zwłaszcza podstawy prawnej do tego, Sąd uznał, że ocena Izby Skarbowej dokonana w tym zakresie nie może dyskwalifikować zaskarżonej decyzji tym bardziej, że w podatku VAT okoliczność powyższa nie miała znaczenia. Wcześniej wykazano bowiem, że tylko taka faktura VAT, która dokumentuje czynności zgodne ze stanem faktycznym, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z niej wynikający.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.