Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 500/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39;  art. 55 ust. 7
journal: Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
article: art. 26 ust. 6d,  ust. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...]na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi pana P. S. (dalej: skarżący lub podatnik) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] maja 2016 r. nr

[...] utrzymująca w mocy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik US lub organ I instancji) określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok w kwocie [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z [...] stycznia 2016 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej zwany: "p.d.f.") za 2011 r. w wysokości [...]. W podstawie prawnej wskazał m.in. art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwana dalej: "O.p."), art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 2, 9, ust. 6b, 6d, 7, art. 27 ust. 1, art. 27b i art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., zwana dalej: "u.p.d.f."). Decyzja była oparta na zakwestionowaniu dokonanej przez skarżącego darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze w kwocie [...] zł dokonanej [...] grudnia 2011 r. na rzecz parafii rzymskokatolickiej w [...] koło [...]. Podatnik odliczył tę darowiznę na podstawie art. 26 ust. 7 u.p.d.o.f. i art. 55 ust 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. Nr 29, poz. 154 ze zm., zwanej dalej: "u.s.P.KK."). Przedstawił sprawozdanie proboszcza obdarowanej parafii z [...] września 2013 r., w którym opisano przeznaczenie darowizny:

- [...] zł na zakup artykułów spożywczych i chemicznych, wydawanych

w ciągu roku, przeważnie w czerwcu i październiku;

- [...] zł na zorganizowanie wigilii z opłatkiem dla osób samotnych

i rencistów dla [...] gości;

- [...] zł przeznaczono na zorganizowanie spotkania przedwielkanocnego

z parafianami, poczęstunek dla wszystkich gości, występy artystyczne dzieci i inne występy, obecnych było [...] osób, a całkowity koszt wyniósł [...] zł od osoby;

- [...] zł przeznaczono na zorganizowanie pielgrzymki do [...] [...],[...], [...] i [...] w okresie [...].05.2012 r., całkowity koszt wyjazdu dla [...] osób po [...] zł na osobę;

- [...] zł przeznaczono na zorganizowanie dwudniowej pielgrzymki

do [...], [...] i [...], w pielgrzymce brało udział [...] osoby;

- [...] zł przeznaczono na pielgrzymkę do [...] zorganizowaną [...] czerwca 2012 r. dla dzieci komunijnych, rodziców i innych wiernych, to jest dla [...] osób.

Organ I instancji przesłuchał proboszcza i jedną z członkiń rady parafialnej, która miała mu pomagać w organizowaniu przygotowania paczek i opisanych

w sprawozdaniu spotkań. Drugiej ze wskazanych imiennie członkiń rady parafialnej Naczelnik US nie przesłuchał, gdyż przebywała ona poza granicami Polski. W ocenie organu I instancji sprawozdanie nie przedstawiało szczegółowego opisu z wypełnienia celu darowizny, gdyż z uwagi na swą ogólnikowość nie daje możliwości należytej weryfikacji przeznaczenia darowizny. Zdaniem organu taki dokument powinien zawierać opis zdarzeń z dokładnością pozwalająca organom podatkowym na dokonanie jego kontroli, a wiec wskazać cel spożytkowania konkretnej kwoty, datę tej czynności, dane identyfikujące osoby, którym udzielono pomocy. Ponadto powinno zawierać datę przekazania sprawozdania darczyńcy.

W drodze pomocy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłuchał proboszcza i jedną z członkiń rady parafialnej. Proboszcz wyjaśnił, że sam dokonywał na giełdzie towarowej w [...] zakupów artykułów spożywczych i chemicznych

w celu przygotowania paczek dla potrzebujących. Stwierdził, że nie prowadzi ewidencji takich osób, nie gromadził rachunków dokonywanych zakupów. Sam wręczał paczki przy pomocy wskazanych przez niego imiennie dwóch członkiń rady parafialnej. Opisane w sprawozdaniu spotkania odbywały się w remizie Ochotniczej Straży Pożarnej. Przy ich organizacji pomagali parafianie, członkowie rady parafialnej, strażacy OSP i koło gospodyń wiejskich. Nie udzielił również szczegółowych informacji na temat organizowanych pielgrzymek, ani co do uczestników, ani co do przewoźników, miejsc noclegów i posiłków.

Przesłuchana członkini rady parafialnej pani E. T. potwierdziła organizowanie w parafii różnych form pomocy, paczek spotkań wigilijnych i wielkanocnych. Nie pamiętała zawartości paczek, kto jeszcze uczestniczył w ich przygotowaniu, nie wiedziała z jakich środków były finansowane, nie była w stanie wskazać osób korzystających z tej pomocy, ani osób uczestniczących w spotkaniach okolicznościowych i kosztów tych spotkań. Nie znała szczegółów dotyczących pielgrzymek. Jako członkini rady parafialnej nie miała wiedzy o dokonywanych na rzecz parafii darowiznach.

W ocenie Naczelnika US brak dowodów potwierdzających poczynione wydatki przy jednoczesnej odmowie podania danych osób obdarowanych uniemożliwia organowi podatkowemu zweryfikowanie faktów przedstawionych w sprawozdaniu.

Ponadto organ I instancji zweryfikował (na korzyść podatnika) pomniejszenia dochodów podatnika o [...] zł z tytułu wydatków poniesionych w 2011 r. na spłatę kredytu mieszkaniowego.

Podatnik wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...].

W odwołaniu tym kwestionował stanowisko organu I instancji co do zakwestionowania darowizny. Zarzuty te nie miały jego zdaniem podstaw w art. 55 ust. 7 ustawy

o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Podnosił, że kościelne osoby prawne są zwolnione z obowiązku dokumentowania wydatków. Nie zgadzał się też z oceną zeznań przesłuchanych świadków.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (dalej: organ odwoławczy lub Dyrektor IS) po dokonaniu oceny materiału dowodowego w sprawie podzielił ocenę organu

I instancji. Stwierdził w szczególności, że przedłożony dokument nazwany sprawozdaniem jest w istocie oświadczeniem kościelnej osoby prawnej o wydatkowaniu otrzymanej darowizny. Przytoczył obszernie orzecznictwo sadów administracyjnych,

w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące rozumienia sprawozdania,

o jakim mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.

W ocenie organu sprawozdanie powinno być szczegółowe na tyle, by umożliwiało weryfikację przedstawionych w nim informacji, powinno też mieć oparcie

w dokumentach umożliwiających dokonanie weryfikacji sprawozdania. Przedłożone sprawozdanie w ocenie Dyrektora IS zawiera zbyt ogólnikowe informacje. Organ nie dał wiary zeznaniom proboszcza, który nie prowadząc dokumentacji był w stanie wskazać kwoty wydatkowane na poszczególne cele. Podobnie organ ocenił zeznania świadka E. T.. Za bezzasadne organ uznał powoływanie się podatnika na art. 55 ust. 2 ustawy o ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, gdyż przepis ten odnosi się do przychodów kościelnych osób prawnych z działalności niegospodarczej, natomiast przepis art. 55 ust. 7 tej ustawy nie dotyczy obowiązków podatkowych kościelnych osób prawnych, lecz darczyńców. Dyrektor IS wskazał na art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego umożliwiający nałożeniu przez darczyńcę na obdarowanego pewnych obowiązków.

Ostatecznie Dyrektor IS uznał, że przedstawione sprawozdanie jest dokumentem prywatnym nie odpowiadającym wymogom art. 55 ust. 7 ustawy o ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, a więc darowizna [...] zł nie mogła być odliczona od podstawy opodatkowania.

Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na omówioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie:

- art. 55 ust. 7 ustawy o ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że sprawozdanie, o którym mowa w tym przepisie musi posiadać określona formę i stopień szczegółowości;

- art. 55 ust. 7 ustawy o ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez niewłaściwa odmowę jego zastosowania i zakwestionowanie podatnikowi odliczenia darowizny od dochodu;

- art. 122 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą zarówno na błędnej ocenie dokumentu wydanego podatnikowi przez obdarowaną kościelną osobę prawną, jak i dowolnej ocenie zeznań świadków, a w tym osoby zaufania publicznego;

- art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez orzeczenie niezgodnie z zasadą in dubio pro tributario;

- art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) P.p.s.a.).

Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania na wstępie należy wskazać zasadnicze ramy prawne sprawy. Kwestia sporne sprowadzają się w istocie do interpretacji przepisu art. 55 ust. 7 u.s.P.K.K.,

to jest w szczególności jakie wymogi powinno spełniać sprawozdanie z wykorzystania darowizny określone w tym przepisie. Dopiero w oparciu o wykładnie tego przepisu można rozważać prawidłowość ustaleń organów podatkowych co do tego, czy podatnik może skorzystać z odliczenia takiej darowizny od dochodu do opodatkowania podatkiem dochodowym

W przepisie art. 55 ust. 7 u.s.P.K.K. przewidziana została więc ulga podatkowa

z tytułu dokonania darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, którą podatnik może uwzględnić dokonując samoobliczenia podatku dochodowego.

Przepis art. 39 u.s.P.K.K. stanowi, że działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności:

1) prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,

2) prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,

3) organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,

4) organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,

5) prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk,

6) udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,

7) krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,

8) przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.

Możliwość skorzystania z preferencji podatkowej przewidzianej w ww. przepisie art. 55 ust. 7 w związku z art. 39 u.s.P.K.K. stanowi prawo podatnika. Tym samym prawo do skorzystania z uprawnienia przewidzianego na mocy ww. przepisów leży w gestii podatnika. Jeżeli podatnik zechce skorzystać z ww. ulgi, musi spełnić wszystkie wymogi przewidziane prawem. Warunkami wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są przedstawienie:

1) darczyńcy przez kościelną osobę prawną pokwitowania odbioru darowizny oraz

2) sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą (w okresie dwóch lat od dnia jej przekazania).

Warunkiem skorzystania z ulgi podatkowej ustanowionej w art. 55 ust. 7 u.s.P.K.K. jest więc spełnienie wyżej wskazanych warunków formalnych oraz wykorzystanie darowizny na cele odpowiadające kryteriom wskazanym w przytoczonym przepisie art. 39 u.s.P.K.K.

Z powyższych przepisów wynika, że darowiznę obliczaną na podstawie odrębnych ustaw (w tym na mocy art. 55 ust. 7 i art. 39 u.s.P.K.K.) - jeśli jest to darowizna inna niż pieniężna - należy, stosownie do art. 26 ust. 7 pkt 2 u.p.d.f., udokumentować dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny. Literalna wykładnia art. 26 ust. 1 i 7 pkt 2 u.p.d.f., która powinna być wskazuje, że każdy dokument, z którego wynika wartość darowizny, powinien być dopuszczony przez organy podatkowe. Potwierdza to również treść przepisu art. 180 § 1 O.p.

Dokument, z którego wynika wartość darowizny podlega ocenie organów podatkowych w zestawieniu z innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Na mocy art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś na mocy art. 210 § 4 O.p. w uzasadnieniu decyzji należy wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Wykładnia przepisu art. 55 ust, 7 ustawy o stosunku państwa do kościoła katolickiego była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak podzielając dokonywane w tym w przeważającym orzecznictwie NSA (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FSK 2492/14 z 29.11.2016 r.) należy wskazać, że przeznaczenie na działalność charytatywno-opiekuńczą, o którym stanowi się w przywoływanym przepisie, należy interpretować jako spożytkowanie, wykorzystanie (środków) darowizny na wymienioną działalność. Ocenę tę uzasadnia okoliczność długiego - bo aż dwuletniego - okresu, który obejmować może rzeczone sprawozdanie. Prawnie znaczące użycie w analizowanym przepisie słowa "sprawozdanie", oznaczające przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, opis wypadków, zdarzeń, relację (Słownik języka polskiego, pod redakcją St. Skorupki, H. Auderskiej i Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1968 r., str. 769), byłoby semantycznie całkowicie nieuzasadnione, gdyby odnosić się miało do niezrealizowanych planów, zamiarów czy też intencji, które, dla uzyskania wiedzy o nich, nie wymagają sprawozdania a tylko powiadomienia – "zwykłego" przekazania informacji. Ponadto, celem i racjonalizacją pozytywnego stymulowania przez prawodawcę darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą niewątpliwie jest i być powinno rzeczywiste prowadzenie i efektywna realizacja tej działalności, a nie tylko zamiary w tym przedmiocie czy też w danym jego zakresie, o których analizowany przepis zresztą nie stanowi. Podkreślenia także wymaga, że niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy oświadczenie o wykorzystaniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą niewątpliwie nie będzie prawnie znaczące dla realizacji ulgi podatkowej z art. 55 ust. 7; tego rodzaju nie odpowiadające prawdzie oświadczenie, choćby nawet formalnie nazwane sprawozdaniem, nie będzie bowiem dotyczyć i sprawozdawać przeznaczenia darowizny na cel uzasadniający ulgę podatkową. Sprawozdanie obdarowanej kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu wartości otrzymanej darowizny na jej działalność charytatywno-opiekuńczą jest w rozumieniu prawa dokumentem prywatnym. Dokument taki, na podstawie art. 180 § 1 O.p., może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Zważyć jednak należy, że dokument prywatny nie jest wyposażony

w domniemanie zgodności z prawdą złożonych w nim oświadczeń, lecz jedynie

w domniemanie, wyłączające potrzebę dowodu, że osoba, która dokument podpisała, złożyła w nim oświadczenie. Formalna moc dowodowa dokumentu prywatnego nie przesądza tak zwanej mocy materialnej dokumentu, w tym przede wszystkim prawdziwości oświadczenia, które zawiera; dokument prywatny nie jest sam przez się dowodem rzeczywistego stanu rzeczy (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod redakcją K. Piaseckiego. Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 1996 r., tom I, str. 818-819). Z powyższego wynika więc, że sprawozdanie, o którym mowa w art. 55 ust. 7 u.s.p.k.k., powinno zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu

w późniejszym – ewentualnym - postępowaniu podatkowym, ustalenie, sprawdzenie, zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą, co jednak nie oznacza niezbędności imiennego wymieniania sprawozdaniu wszystkich ostatecznych beneficjentów darowizny. Jeżeli by jednak przyjąć, że sam fakt otrzymania przez darczyńcę – podatnika – rozważanego sprawozdania, niezależnie od jego merytorycznej treści, uzasadnia zastosowanie ulgi podatkowej z art. 55 ust. 7 u.s.p.k.k., oznaczałoby to, że podstawą analizowanej ulgi byłby tylko, wbrew treści powołanego przepisu prawa, udowodniony dokumentem prywatnym fakt złożenia oświadczenia przez kościelną osobę prawną, nie zaś rzeczywisty – sprawozdany - stan rzeczy zrelacjonowanego zgodnie z prawdą przeznaczenia darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą. Z rozważań powyższych wynika, że sprawozdanie, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy

o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29 poz. 154 ze zm.), jest dokumentem prywatnym, który nie jest objęty domniemaniem prawdziwości przedstawionych w nim oświadczeń. W związku z tym informacje wynikające z wymienionego dokumentu winny być na tyle konkretne i sprawdzalne, aby na ich podstawie można było ocenić i ustalić, że w rzeczywistości sprawozdaje on przeznaczenie darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, zgodnie

z art. 55 ust. 7 cyt. ustawy. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach sygn. akt II FSK 312/07, II FSK 2376/10, II FSK 397/12.

Weryfikacja przedstawionych w sprawozdaniu danych o przeznaczeniu otrzymanej darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą, o której mowa w art. 55 ust. 7 u.s.p.k.k., powinna uwzględniać następujące elementy:

1) zbadanie, czy w sprawozdaniu wskazane zostały cele przeznaczenia darowizny oraz czy stanowią one obszar działalności charytatywno-opiekuńczej obdarowanego podmiotu kościelnego;

2) ustalenie, czy obdarowany podmiot w okresie opisanym w sprawozdaniu prowadził wskazaną w nim działalność charytatywno-opiekuńczą (podobnie: por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie sygn. akt II FSK 1824/14);

3) ustalenie i ocena, czy otrzymanie darowizny miało adekwatny do niej wpływ

na rozmiar oraz intensywność działalności charytatywno-opiekuńczej obdarowanego,

o ile była prowadzona;

4) w przypadku uzasadnionej procesowo potrzeby – sprawdzenie, czy określone podmioty otrzymały świadczenia z deklarowanej działalności charytatywno- opiekuńczej.

Wymienianie ostatecznych beneficjentów działalności charytatywno-opiekuńczej

w sprawozdaniu obdarowanego nie jest niezbędne. Przesłuchanie osób, które konkretną pomoc miały otrzymać, nie jest wyłączone czy też zabronione regulacjami Ordynacji podatkowej w zakresie postępowania dowodowego; nie sprzeciwiają się temu również wskazywane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, tym bardziej, że nie stanowią one elementów unormowań postępowania podatkowego. Poszanowanie prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) wymaga jednak, ażeby potrzeba przesłuchania

w przedmiocie otrzymania świadczenia z działalności charytatywno-opiekuńczej była uzasadniona, natomiast zeznania w tym zakresie wszechstronnie rozważone -

w przypadku uzasadnionych wątpliwości – w celu przeprowadzenia swobodnej oceny dowodów również na okoliczność, czy świadek rzeczywiście nie otrzymał ze strony obdarowanego podmiotu kościelnego określonej pomocy, czy też ją, być może,

z ważnych powodów zataja.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów w ocenie sądu przedstawione

w sprawie sprawozdanie spełniało wymogi formalne w zakresie stopnia szczegółowości wymaganej dla takich sprawozdań. Zawierało skonkretyzowane grupy wydatków przypisane do określonych spotkań okolicznościowych, wydatków na paczki. Brak wskazania danych osobowych osób obdarowanych paczkami, czy uczestniczących

w imprezach na określone cele nie stanowi o niespełnieniu przez sprawozdanie wymogów z art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej.

Postawa organów podatkowych w sprawie może budzić wątpliwości co do naruszenia zasady zaufania a także co do jednoznaczności oceny materiału dowodowego. Z jednej strony zarzucano, że przedstawione sprawozdanie nie spełnia wymogów formalnych z art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej, a z drugiej strony podważano jego wiarygodność. Jest to swego rodzaju sprzeczność logiczna. Jeśli przyjąć, że z samej treści dokumentu prywatnego wynika, że nie jest on sprawozdaniem w rozumieniu tego przepisu, bo nie nadaje się do weryfikacji, to nielogiczna jest próba weryfikacji czegoś, co z założenia weryfikacji nie może się poddawać.

W ocenie Sądu jak wyżej wskazano, dokument nazwany sprawozdaniem

co do swej formy i treści spełnia wymogi sprawozdania określone w art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej. Skoro istniało sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny, to nie było rolą podatnika udowodnienie jego prawdziwości, lecz do organów należało wykazanie, że jest ono niezgodne z prawdą.

Za uzasadnione Sąd uznał też zarzuty dotyczące naruszenia art. 122 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej co do wadliwości oceny braku wiarygodności sprawozdania. Postepowanie dowodowe zmierzające do zweryfikowania prawdziwości sprawozdania ograniczyło się do przesłuchania dwóch świadków, i to w drodze pomocy innego organu, któremu przesłano listę pytań, i ta lista pytań została "mechanicznie" zrealizowana. Pytający nie próbowali rozwijać i pogłębiać wątków istotnych dla sprawy, dociekać przyczyn ogólnikowości zeznań. Mimo, że obdarowana parafia jest parafią niewielką, nie rozważono nawet możliwości przesłuchania losowo dobranych parafian, wskazywanych jako osoby pomagające w organizacji spotkań okolicznościowych członków OSP czy koła gospodyń wiejskich. Przecież skoro parafia jest parafią wiejską, a w spotkaniach miało uczestniczyć po sto kilkadziesiąt osób, to zapewne były

to wydarzenia znaczące i znane wielu parafianom. Doświadczenie życiowe wskazuje też, że osoby ubogie korzystające z pomocy organizacji charytatywnych w tym kościelnych, często są podopiecznymi opieki społecznej i można stamtąd czerpać informacje o takich osobach. Oczywiście nie jest rolą Sądu zastępować organów podatkowych w organizowaniu i prowadzeniu postępowania dowodowego, jednak powyższe kwestie wskazano przykładowo dla wykazania, jak niewielka była aktywność organów w gromadzeniu materiału dowodowego.

Ustalenie faktyczne istotne dla sprawy zostały zatem dokonane z naruszeniem sprowadzające się do tego, że żywność otrzymywana przez świadków nie pochodziła

z przedmiotowej darowizny lecz z [...] Banku Żywności zostało zatem dokonane z naruszeniem art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, jak też

z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organ podatkowy przekroczył określone w art. 191 granice swobodnej oceny materiału dowodowego wyciągając z zebranego w sprawie niepełnego materiału dowodowego jednoznaczne wnioski co do niezgodności z rzeczywistością sprawozdania, a drugiej strony co do tego, że nie poddawało się ono weryfikacji. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego wolnego od tych uchybień mogło prowadzić do odmiennych wniosków co do istotnych okoliczności faktycznych.

Ponownie rozpoznając sprawy organy podatkowe wezmą pod uwagę wykładnię prawa w szczególności art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej dokonaną przez sąd, wskazania co do realizacji procesu dowodowego, w szczególności co do okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i przeprowadzą postępowanie dowodowe wolne od powyższych uchybień.

Dyrektor Izby Skarbowej rozważy przy tym czy będzie w stanie sam w ramach postępowania odwoławczego dokonać wystarczających zgodnych z zaleceniami sadu ustaleń faktycznych, czy konieczne będzie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a i 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).