Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1879/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 201
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z. o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 439/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z. o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 439/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Robót Drogowo-Mostowych w Wadowicach na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], którą utrzymana została decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 28 kwietnia 1992 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Tarnawie Dolnej oznaczonej jako działki nr: 409/7, 571/1, 571/2, 572/1, 572/2, 573/1, 573/2, 591/1, 591/2, 591/3, 628/25, 628/26, 628/27, 618/28, 628/29, 628/30 i 4741/8.

Postępowanie prowadzone było na podstawie art. 201 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na wniosek Przedsiębiorstwa Robót Drogowo-Mostowych w Wadowicach z dnia 28 lipca 2006 r. W toku postępowania organy ustaliły, że Przedsiębiorstwo to zostało utworzone przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dniem 1 stycznia 1992 r. na bazie Rejonu Dróg Publicznych w Wadowicach, działającego w strukturach Dyrekcji Dróg Publicznych w Krakowie, wpisano je do rejestru przedsiębiorstw, a następnie do krajowego rejestru sądowego, natomiast nieruchomość, o uwłaszczenie której wnosiło, Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 2 stycznia 1985 r. Celem ustalenia, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. poprzednicy prawni Przedsiębiorstwa legitymowali się prawem zarządu do ww. gruntu Wojewoda wystąpił do Starosty Powiatu Suskiego, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Wójta Gminy Zembrzyce o przesłanie dokumentacji, mającej potwierdzić ten fakt, jednak Starosta stwierdził, że nie posiada żadnej dokumentacji, natomiast Generalna Dyrekcja poinformowała, że z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości nie zostały wydane decyzje o przekazaniu ich w zarząd Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Krakowie, przy czym grunt, z którego powstały działki 409/7, 591/1, 591/2, 591/3 i 4741/8 nie zostały objęte wykazem nieruchomości przekazanych Przedsiębiorstwu Robót Drogowo-Mostowych. Wnioskujące o uwłaszczenie Przedsiębiorstwo przedłożyło jako dowody, mające udokumentować prawo poprzednika do nieruchomości, odpisy arkuszy posiadłości gruntowej, z których wynikało, że były ono prowadzone w części dla nieruchomości Skarbu Państwa, w części dla Funduszu Dróg Krajowych, jednak Archiwum Państwowe w Krakowie poinformowało, że w niekompletnie zachowanej dokumentacji nie odnaleziono informacji dotyczących własności nieruchomości objętej wnioskiem Przedsiębiorstwa Robót Drogowo-Mostowych, ani arkuszy posiadłości gminy Tarnawa Dolna.

Badanie czy z zapisu wpisania prawa własności na rzecz Fundusz Dróg Krajowych można wywieść prawo zarządu do nieruchomości doprowadziło organy do ustalenia, że zapis ten jest tożsamy z zapisem dotyczącym własności Skarbu Państwa. W takim stanie organy uznały, że w sprawie nie można uznać, aby poprzednik prawny wnioskującego przedsiębiorstwa posiadał prawo zarządu do gruntów, a co za tym idzie uwłaszczenia go.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd podkreślił, że zasadniczą kwestią w sprawie jest udokumentowanie prawa zarządu do gruntu, który ma być przedmiotem uwłaszczenia, a żaden z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu nie jest dokumentem o ustanowieniu tego prawa, zatem decyzje odmawiające uwłaszczania są zgodne z przepisami.

Reprezentowane przez adwokata, Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych w Wadowicach wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 201 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dot. uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) przez co przyjęto, że strona skarżąca nie uzyskała prawa zarządu a przez to prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem,

2) naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) przez co przyjęto, że stan faktyczny władania przez poprzednika prawnego spółki nie stanowił użytkowania w rozumieniu tego przepisu przez co nie nastąpiło z mocy prawa przekształcenie tegoż użytkowania w prawo zarządu,

3) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka przewidzianego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 wobec naruszenia art. 7 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Nabycie prawa użytkowania wieczystego na mocy art. 201 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wymaga spełnienia przesłanek w nim wymienionych, a jedną z nich, w zw. z art. 200 tej ustawy, jest wykazanie prawa zarządu do nieruchomości, która jest przedmiotem uwłaszczenia.

W niniejszej sprawie organy właściwe w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przeprowadziły postępowanie mające na celu ustalenie czy występujące o uwłaszczenie Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych w Wadowicach może wykazać prawo zarządu, które służyło jego poprzednikom prawnym. Postępowanie to należy ocenić jako spełniające wymogi przewidziane w art. 7 k.p.a., bowiem organy, jak wynika z akt sprawy, starannie zebrały i wnikliwie rozpatrzyły materiał dowodowy. Na jego podstawie wyciągnęły wniosek, że prawo zarządu do nieruchomości o uwłaszczenie których wystąpiło Przedsiębiorstwo nie zostało wykazane.

Dokumentacja sprawy wskazuje na to, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, na podstawie różnych tytułów, że były one w posiadaniu jednostek organizacyjnych poprzedników Przedsiębiorstwa, jednak nie wskazuje ona na istnienie prawa zarządu. Stwierdzenie tego prawa następuje na podstawie określonych przepisami dokumentów, nie można go natomiast domniemywać z faktów. Cała dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje na to, kto jest właścicielem nieruchomości, w czyim były posiadaniu, ale nie wskazuje na prawo zarządu ustanowione w sposób przewidziany przepisami.

W takiej sytuacji nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenia prawa w stwierdzeniu, że decyzje odmawiające uwłaszczania skarżącego Przedsiębiorstwa są zgodne z prawem. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).