Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 123/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T.R., U.R., L.R., M.K., M.K., A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego L.R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

UZASADENIENIE

Decyzją z dnia [...].01.2009 r. Nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w Poznaniu ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr Kw [...], stanowiącej współwłasność p. M.K. w 1/9 części, p. M.K. w 1/9 części, p. A.G. 1/9 części, p. T.R w 5/12 części, p. U.R. w 1/12 części, p. L.R. w 1/12 części i małoletniego S.R. w 1/12 części, położonej w Poznaniu przy ulicy S., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb J., arkusz mapy [...], działka nr [...], na skutek jej podziału na działki nr [...],[...],[...],[...].

Powyższą decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu zaskarżyli: M.K., M.K., A.G., T.R., U.R. i L.R. jako przedstawiciele małoletniego S.R. W odwołaniu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozoznanie sprawy ponownie, ze względu na nieprawidłowe ustalenie wartości wycenianych działek.

Po rozpoznaniu odwołania, na podstawie całości akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu stwierdziło, że istnieją przesłanki do tego, ażeby zaskarżoną decyzję uchylić i sprawę przekazać do rozpoznaia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze swoje stanowisko poparło poniższymi argumentami faktycznymi I prawnymi.

Decyzją z dnia [...].01.2006 r. nr [...] Dyrektor ZGiKM GEOPOZ zatwierdził podział nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w Poznaniu przy ulicy S. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb J., arkusz mapy [...], działka nr [...] o po w. 3125 metrów kwadratowych. Następnie w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję aktualnie ostateczną, w której stwierdził, że decyzja podziałowa z dnia [...].01.2006 r. wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ w dacie orzekania w przedmiocie podziału nieruchomości, w prawa P.R. wstąpili jego spadkobiercy: L.R., U.R. i T.R. oraz małoletni S.R.. Jednocześnie odstąpił od uchylenia decyzji, z dnia [...].01.2006 r., gdyż zmieniły się tylko strony postępowania, a decyzja w swej istocie nie zmieniła się. Decyzja z dnia [...].03.2008 r. stała się ostateczna w dniu [...].04.2008 r. W wyniku podziału przedmiotowej nieruchomości, ze względu na wzrost wartości nieruchomości organ I instancji wydał decyzję ustalającą opłatę adiacencką. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na podstawie art. 98a ust. l i la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm

Podziału nieruchomości dokonano na wniosek odwołujących się, na skutek czego wzrosła jej wartość. Organ ma możliwość wystąpić z powyższym roszczeniem wobec dokonującego podziału w terminie trzech lat od dnia, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna. Zdaniem oragnu administracji I instancji w przedmiotowej sprawie powyższe terminy zostały zachowane.

Pismem z dnia 24.07.2007 r. organ I instancji zawiadomił współwłaścicieli o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Ustalenie opłaty adiacenckiej może następić po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającego wartość nieruchomości ( art. 146 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami). W czasie trwającego postępowania organ I instancji pozyskawszy operat szacunkowy ustalił na jego podstawie, że wartość\ nieruchomości wzrosła na skutek jej podziału. Jako dowód w sprawie, ostatecznie posłużył organowi I instancji operat z dnia 01.12. 2008 r.

Na tej podstawie określono wartość nieruchomości przed i po podziale. W wyniku podziału wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła, bowiem jej wartość przed podziałem, zgodnie z tym operatem, wynosiła [...] zł, natomiast po podziale wynosi [...] zł. Zatem w wyniku podziału wartość nieruchomości wzrosła o [...] zł, co oznacza, że spełnione zostały przesłanki do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło błędy w przedstawionym operacie szacunkowym, który posłużył jako główny dowód w sprawie oraz ,że organ I instancji w swojej decyzji przedstawił wprawdzie cały przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie, jednakże nie odniósł się do operatu nie przeprowadzając jego dokładnej analizy.

Poddając operat analizie należałoby ocenić, czy wyjaśnienia zawarte w opinii rzeczoznawcy majątkowego pozwalają w sposób jednoznaczny ocenić sposób szacowania nieruchomości i metodę dojścia do ustalonej w opinii wartości nieruchomości przed i po podziale. Należałoby również ocenić uzasadnienie_rzeczoznawcy majątkowego dla przyjętej metody i sposobu szacowania, czy można uznać je za wystarczające dla uznania wyceny nieruchomości za wiarygodną. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości przed i po podziale. W odniesieniu do zasad określenia wartości nieruchomości dla celów naliczenia opłaty właściwe są przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uregulowań tych wynika, że wyceny nieruchomości dla powyższego celu dokonuje się przy zastosowaniu określonego podejścia, którego wybór uwarunkowany jest doborem parametrów w procesie szacowaniawartości nieruchomości. Wyboru podejścia i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, ewentualnie funkcje wyznaczoną dla niej w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach nieruchomości podobnych ( art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu nakazało organowi I instancji zwrócić się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się przez niego na piśmie do zarzutów zawartych w uzasadnieniu nin. decyzji.

Ponadto przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, przed wydaniem stosownej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, organ I instancji winien zwrócić się do rzeczoznawcy majątkowego o wypowiedzenie się ( na piśmie), czy załączony do sprawy operat jest nadal aktualny. Dopiero wówczas może być wykorzystany w przedmiotowej sprawie.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2009 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli T., U. I L. R., M. i M. K. oraz A.G.

W skardze zarzucili naruszenie przepisów art.7,8,9,10,11,12 §1,138 §1pkt 2b Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.98a ust.1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w części stanowiącej, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

Skarżący podnieśli,że uchylenie decyzji Dyrektora ZGiKM GEOPOZ z dnia [...]-01-2009r., nr [...] jest w pełni uzasadnione i słuszne ale przekazanie sprawy do l ponownego jest rozstrzygnięciem naruszającym prawo Rozstrzygnięcie to w zakresie przekazania sprawy organowi I instancji w celu ponownego jej rozpoznania narusza w sposób oczywisty przywołane na wstępie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując sprawę do ponownego jej rozpoznania nie wzięło pod uwagę kwestii związanej z ustawowym 3-letnim terminem do ustalenia opłaty adiacenckiej, który w naszej ocenie już upłynął. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania termin ten wbrew zapisom ustawy został bezprawnie przekroczony i wydłużony bez żadnych podstaw prawnych.

W myśl przepisu art. 98a ust. l ustawy z dnia 21-08

1997r. o gospodarce nieruchomościami decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej może być wydana wyłącznie w terminie trzech lat, liczonym od dnia, gdy decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stanie się ostateczna. Ustawowe sformułowanie ustalenia opłaty adiacenckiej w wyznaczonym terminie 3 lat należy odnieść do możliwości wydania w tym terminie pierwszej decyzji określającej taką opłatę. Decyzja taka nie może być zatem wydana po tym terminie.

W przekonaniu skarżących bez znaczenia dla biegu tego terminu jest fakt, iż postępowanie podziałowe zostało wznowione. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że trzyletni termin liczony jest od dnia ostateczności decyzji podziałowej, a zatem od dnia, w którym wystąpił skutek decyzji podziałowej, czyli prawny podział nieruchomości. Ponadto należy wskazać, że na skutek wznowienia postępowania podziałowego decyzja podziałowa nie została uchylona, a więc pozostała w obrocie prawnym i co za tym idzie jako zgodny z prawem i obowiązujący od dnia 02-02-2006r., pozostał także zatwierdzony tą decyzją podział naszej nieruchomości.

Stosując poprzez analogię tezy zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27-07-2009r., sygnatura akt I OPS 4/09, można stwierdzić, że termin ustalony w art. 98a ust. l jest terminem prawa materialnego (co jest oczywiste), przy czym jest to zasadniczo termin dla organów, bowiem został zakreślony z takim skutkiem, że po jego upływie opłata adiacencka nie może być ustalona. Jednak jest to również i termin dla właścicieli nieruchomości w takim znaczeniu, że po jego upływie mają prawo spodziewać się, że opłata adiacencka nie zostanie im wymierzona. Niezachowanie takiego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia, roszczenia, a termin ten nie może być żadnym środkiem prawnym przedłużony, czy przywrócony. Upływ terminu powoduje utratę możliwości działania przez organ. Skoro tak, to sprawa powinna zostać zakończona przez organ przed upływem terminu, bo potem nie będzie on mógł działać, tj. korzystać ze swego uprawnienia, tak samo jak strona, która po upływie terminu zawitego nie ma możliwości prawnych skorzystania ze swego roszczenia.Skarżący podnieśli ,że zgodnie z art. 138. § l pkt 2 KPA organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania może wydać decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tą decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. W ich przekonaniu w skutek uchylenia decyzji z dnia [...]-01-2009r., nr [...], termin do ustalenia opłaty adiacenckiej upłynął bezskutecznie, a zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 138. § l pkt 2 KPA w związku z art. 98a ust. l ustawy z dnia 21-08-1997r. o gospodarce nieruchomościami powinno uchylając decyzję organu pierwszej instancji jednocześnie umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia dało przyzwolenie Dyrektorowi ZGiKM GEOPOZ do wydania nowej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wskazując w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]-ll-2009r., nr [...], tryb dalszego postępowania przez organ pierwszej instancji. Przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenie w świetle trzy letniego terminu do ustalenia opłaty adiacenckiej określonego w art. 98a ust. l ustawy z dnia 21-08-1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi naruszenie tego przepisu oraz przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12. § l KPA, bowiem obowiązkiem organów administracji jest działanie zgodnie z przepisami prawa z poszanowaniem praw obywateli.

Skarżący wnieśli więc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nakazanie wydania jemu decyzji o umorzeniu postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie podnosząc, że organ administarccji zarówno I instancji jak i II instancji dokładnie wyjaśnił skarżącym mechanizm ustalania połaty adiacenckiej ,wskazał na przepisy prawa, które stanowiły podstawę do ustalenia opłaty. Ponieważ SKO analizując przedłożony operat biegłego rzeczoznawcy zauważyło błędy oraz nieścisłości w tym operacie, opisane dokładnie w zaskarżonej decyzji Kolegium, uchylił decyzję oragnu I instancji i przekazał jemu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem SKO wszelkie terminy obowiązujące w przedmiotowej sprawie zostały zachowane, wbrew temu co twierdzą skarżący. Decyzja dnia [...] marca 2008 roku o zatwierdzeniu podziału opisanych nieruchomości stała się ostateczna w dniu 7 kwietnia 2008 roku. Natomiast decyzja ustalająca opłatę adiacencką przez organ I instancji wydana została w dniu [...] stycznia 2009 roku

Skarżący dodatkowo na rozprawie podnieśli w złożonym do akt piśmie z dnia 28 lipca 2010 roku ,że decyzja Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z dnia [...]-01-2009r., nr [...], o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, wydana została w oparciu o uchwałę Rada Miasta Poznania nr XLII/4444/IV/2004 z dnia 20-04-2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 09-06-2009 r. sygnatura akt IV SA/Po 159/09 zauważył, że powołanawyżej uchwała Rady Miasta Poznania nie może stanowić podstawy wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W wyroku z dnia 02 kwietnia 2007 r., sygnatura akt SK 19/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 98 ust. 4 (na podstawie, którego została wydana przedmiotowa uchwała) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 20 kwietnia 2004 r. Nr XLII/444/IV/2004 dotycząca ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, mająca podstawę w nieobowiązującym przepisie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2000r. Nr 46, póz. 543 ze zm.) straciła moc prawną. Zgodnie z art. 98a ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Powołując się na uzasadnienie wyroku z dnia 09-06-2009 r., stwierdzić należy, iż skoro nie obowiązuje przepis, na podstawie, którego Rada Miasta Poznania uchwaliła przedmiotową uchwałę, gdyż jest sprzeczny z Konstytucją, to również nie może obowiązywać uchwalona na jego podstawie uchwała, będąca przepisem prawa miejscowego, a zatem organ administracji nie może wydać rozstrzygnięcia na jej podstawie. Tym samym organ I instancji nie mógł wydać decyzji o opłacie adiacenckiej na podstawie tej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżone decyzje wyłącznie w aspekcie ich zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.).

Na podstawie art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze.

Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było, czy decyzja z dnia [...].01.2009 r. Nr [...] dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w Poznaniu ustalająca opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wydana została z naruszeniem przepisu art. 98a u.g.n. Przepis art. 98a. stanowi, że 1. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Skarżący zarzucili, że decyzja z dnia [...] stycznia 2010 roku o podziale nieruchomości stała się ostateczna 2 lutego 2006 roku i wznowienie postępowania od tejże decyzji nie pozbawiło jej cechy ostateczności. Sąd podzielając ten pogląd chce podkreślić, że instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej (czy postanowienia). Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w Poznaniu Decyzją z [...] marac 2008 roku stwierdził,że decyzja z [...] stycznia 2006 roku w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. S. [...] wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie odstąpił od jej uchylenia ,ze względu na to,iż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 roku. Tym samym decyzja ta pozostała w obrocie prawnym. W orzecznictwie administracyjnym ugruntował się pogląd ,że przepis art. 146 § 2 kpa wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy nowa decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej; por. wyrok SN z dnia 7 lipca 1994 r., III ARN 26/94, OSNAP 1995, nr 11, poz. 127: "1. W myśl art. 146 § 2 k.p.a. - mimo istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. - nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. "W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego przesłanka ustanowiona w art. 146 § 2 k.p.a. może być uzasadniona tym, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest nie tylko ustalenie przyczyn wznowienia, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero wówczas, gdy w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej podejmie decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej, obowiązany jest zastosować przesłankę negatywną z art. 146 § 2 k.p.a."; glosę J. Borkowskiego do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1992 r., SA/Kr 914/92, Prz. Sąd. 1994, nr 7-8, s. 159:

Tym samym Sąd przyjął ,że skoro decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna 2 lutego 2006 roku to trzyletni termin do obliczenia opłaty adiacenckiej upłynął 2 lutego 2009 roku. Przy czym w tym terminie decyzja o wymierzeniu opłaty adiacenckiej musiałaby stać się ostateczna. Nie może to być tak jak nastąpiło to w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji.

Kwestią trzyletniego terminu na wymierzenie spornej opłaty adiacenckiej zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wydanym w siedmioosobowym składzie wyroku z 11 stycznia 2010 r. w sprawie I OPS 5/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że upływ skonkretyzowanego w art. 98a u.g.n. terminu dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty decyzją ostateczną. W uzasadnieniu tegoż wyroku podał: "za przyjętym stanowiskiem przemawia również i sama długość okresu, ustalona przepisem art. 98a ustawy. Ustawodawca dał organowi administracji trzy lata na ostateczne załatwienie sprawy w przedmiocie naliczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z jej podziałem. Taki okres na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie został uznany za wystarczający już przez Trybunał Konstytucyjny. Mając na uwadze istotę opłaty adiacenckiej związanej z podziałem należy stwierdzić, że w normalnym toku postępowania, przy zachowaniu zasad ogólnych k.p.a. okres ten jest zupełnie wystarczający na ustalenie opłaty. Istotą bowiem opłaty adiacenckiej w związku z podziałem nieruchomości jest to, że sam fakt podziału powoduje wzrost wartości nieruchomości. Wobec tego nie mają w sprawie znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności (obrót nieruchomościami, zmiany cen itd.), zaś ustalenie kiedy decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna wynika wprost z akt sprawy o podział nieruchomości. W takiej sytuacji nie ma żadnej przeszkody, aby, gdy tylko decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, wszcząć postępowanie o ustalenie opłaty adiacenckiej. Decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydaje ten sam organ - wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 96 ust. 1, art. 98a ust. 1). Organ ten zatem posiada wszelką dokumentację, konieczną do wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty, a w postępowaniu tym ma uzyskać tylko ocenę rzeczoznawcy co do wzrostu wartości nieruchomości związanej z jej podziałem. Trzyletni termin zakreślony w art. 98a ust. 1 ustawy wydaje się być wystarczający do zakończenia sprawy nie tylko w postępowaniu administracyjnym, ale także w sądowoadministracyjnym, jeżeli organ nie będzie wyczekiwał do ostatniej chwili, lecz, mając rozeznanie na rynku nieruchomości i wiedząc o podziale nieruchomości, rozpocznie postępowanie, gdy tylko decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Przy czym, mimo że w art. 98a ustawy użyto określenia, że organ może ustalić opłatę, to jednak w istocie oznacza to, iż jest on zobowiązany do jej wymierzenia, chyba że istnieją uzasadnione powody odstąpienia od jej nałożenia (np. gdy wzrost wartości nieruchomości jest tak niewielki, że koszty postępowania mogą być wyższe niż należna opłata)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela więc pogląd wyrażony w powyższym Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznał ,że skarżący mają rację ,iż w ich przypadku decyzja o wymierzeniu opłaty adiacenackiej nie może już zostać wydana z uwagi na upływ trzyletniego terminu od dnia, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. W stanie rzeczy skoro decyzja o wymierzeniu opłaty adiacenckiej , w ogóle nie powinna zapaść ,Sąd nie rozważał zarzutu ważności uchwały Rady Miasta na podstawie, której została ustalona wysokość tej uchwały.

Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinno rozważyć uchylenie decyzji o wymierzeniu opłaty adiacenckiej i umorzyć postępowanie na podstawie art.138§1pkt 2 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 ustawy p.p.s.a

O kosztach postępowania Sąd orzekał na podstawie art. 200 oraz 202 §2 ustawy p.p.s.a zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L.R. zwrot uiszczonego wpisu w wysokości [...] zł.