Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 342/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 42  ust. 7  pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
article: art. 42
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy i Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo – wychowawczych stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa


UZASADNIENIE

Rada Gminy i Miasta K. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, określiła tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dla nauczycieli pracujących o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin.

Wojewoda [...] skargą z dnia [...] r., wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, domagał się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały. W motywach skargi wskazał, że stosownie do postanowień art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela określenie obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych należy do organu prowadzącego szkołę lub placówkę po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Wskazana uchwała jest aktem normatywnym powszechnie obowiązującym na terenie gminy. Następnie organ nadzoru przedstawił wymogi, jakie musi spełniać akt wydany przez organ jednostki samorządu terytorialnego, aby był uznany za akt prawa miejscowego. Wśród tych wymogów wymienił również obowiązek jego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jako warunek jego wejścia w życie (art. 88 Konstytucji RP). Tymczasem, jak stwierdził, Rada Gminy i Miasta K. w § 7 zaskarżonej uchwały postanowiła, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia w sytuacji, gdy klasyfikacja tej uchwały do kategorii aktów prawa miejscowego pociąga za sobą konieczność jej publikacji zgodnej z prawem. Niespełnienie w tym zakresie wymogów wynikających z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu normatywnych i niektórych innych aktów prawnych stanowi, zdaniem organu, istotne naruszenie prawa. Z tego też powodu organ nadzoru za niedopuszczalne uznał przyjęte w niej unormowanie, a tym samym przedmiotową uchwałę uznał za sprzeczną z prawem.

W odpowiedzi na skargę ustanowiony w sprawie pełnomocnik adwokat S. K., działający imieniem Miasta i Gminy K., poinformował, że Rada uwzględniła skargę i podjęła uchwałę z dnia [...] r. Nr [...] regulującą m.in. tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, w której w § 4 uchyliła zaskarżoną uchwałę. W związku z tym wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe.

Pełnomocnik Wojewody w piśmie procesowym z dnia [...] r. podtrzymał wniesioną skargę podnosząc, że przedmiotowa uchwala pozostawała w obrocie prawnym i wywoływała skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że Wojewoda [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących zakresu przedmiotowego zaskarżania uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego (zob. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt OSK 1221/05), a tym samym organ nadzoru był uprawniony do wniesienia przedmiotowej skargi, a sąd administracyjny jest zobligowany do jej rozpatrzenia.

Przyjdzie zgodzić się z organem nadzoru, że w przedmiotowej sprawie pomimo uwzględnienia przez Radę Gminy i Miasta K. wniesionej skargi w całości i uchylenia zaskarżonej uchwały oraz wprowadzenia w jej miejsce nowego aktu spełniającego już prawem przewidziane wymogi skarga nie jest bezprzedmiotowa. Brak jej bezprzedmiotowości wynika z tego, że na podstawie zaskarżonej uchwały mogły zostać podjęte akty skierowane do indywidualnych podmiotów, a stosownie do postanowień art. 147 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia indywidualne, wydane na podstawie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

Zasadnie Wojewoda [...] podnosi, że określenie obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych dokonywane na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela jest aktem prawa miejscowego. Uchwała podjęte w tym zakresie ingeruje bowiem w sferę stosunków pracy na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego związane ze stosowaniem określonego w niej obowiązkowego wymiaru godzin.

Dla uznania danej uchwały za akt prawa miejscowego nie wystarczy, że jej treść odpowiada wymogom przewidzianym dla tego typu aktu normatywnego. Do uznania danej uchwały za akt prawa miejscowego wymagane jest wypełnienie wszystkich prawem przewidzianych elementów przewidzianych dla tego typu aktu, co oznacza, że niezbędne jest jego opublikowanie w prawem przewidzianym publikatorze, którym w tym przypadku jest wojewódzki dziennik urzędowy.

Tymczasem zaskarżona uchwała nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co oznacza, że nie przysługuje jej status aktu prawa miejscowego. Nie jest bowiem do zaakceptowania stanowisko uznające, że uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego będzie aktem prawa miejscowego, nawet bez wypełnienia obowiązku wynikającego z treści art. 13 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 449), czyli opublikowania w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

W niniejszej sprawie Rada Gminy i Miasta K. podjęła uchwałę, której treść odpowiada aktowi prawa miejscowego. W postanowieniach tej uchwały nie zamieszczono regulacji nakazującej jej opublikowanie w prawem przewidzianym publikatorze, nadto nie została ona w takim publikatorze opublikowana. Dostrzeżone przez organ nadzoru uchybienie stało się podstawą skargi do sądu administracyjnego. Uchybienie to ma istotne znaczenie dla oceny legalności podjętej uchwały, tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi. Wskazane przez organ nadzoru uchybienie zostało zaakceptowane przez Gminę i jego organy, ponieważ Rada uchyliła tę uchwałę i wprowadziła do porządku prawnego nową, która nie zawiera już tego uchybienia.

Przedstawione powyżej rozważania pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona uchwała z uwagi na jej treść odpowiada wszelkim wymogom stawianym aktom prawa miejscowego, jednakże z uwagi na to, że nie została opublikowana w prawem przewidziany sposób nie może zostać uznana za tego typu akt, a tym samym musi być traktowana jak uchwała, której nie przysługuje status aktu prawa miejscowego. Stosownie do postanowień art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia podjęcia chyba, że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie przewidzianym w art. 90 ust. 1 tej ustawy, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Po myśli art. 94 ust. 2 przywoływanej ustawy, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, to sąd administracyjny orzeka o niezgodności jej z prawem.

W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z tego typu sytuacją, bowiem zaskarżona uchwała podjęta została w dniu [...] r., a zatem termin jednego roku upłynął, przy czym nie wystąpiło naruszenie terminu przekazania tej uchwały do organu nadzoru. Nadto, co nie ulega najmniejszej wątpliwości, uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego, a tym samym nie występuje przesłanka wyłączająca przestrzeganie przewidzianego w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym terminu. W tej sytuacji Sąd zobowiązany był stosownie do postanowień zamieszczonych w art. 94 ust. 2 wskazanej ustawy w związku z treścią art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do orzeczenia niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem.

Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.