Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 259/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 pkt 61, art. 270 ust. 2, art. 271 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Koszęcin na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 maja 2018 r., nr GL.ZUO.3.470.512/1.2018.JK w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych oraz za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 2.044,00 zł (słownie złotych: dwa tysiące czterdzieści cztery 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Informacją roczną z dnia 27 lutego 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor PGWWP Zarząd Zlewni w Opolu", "organ"), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z zm. (dalej jako: "Prawo wodne" "ustawa") ustalił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo Koszęcin (dalej jako: "skarżący", "strona") za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.095 zł za pobór wód powierzchniowych. Opłata miała zostać uiszczona w czterech ratach kwartalnych.

W reklamacji złożonej od tej informacji strona podniosła, że z informacji tej nie wynika podstawa naliczenia opłaty za usługi wodne. W szczególności brak jest wskazania jakiego pozwolenia wodnoprawnego dotyczyć ma dokonane ustalenia wysokość rocznej opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Prawdopodobnie oplata ta dotyczy posiadanych przez Nadleśnictwo zbiorników retencyjnych, gdyż tylko takie są w jego posiadaniu. Zbiorniki te przeznaczone są do retencjonowania wody, a ponadto w okresie zagrożenia pożarowego stanowią rezerwę wody do celów gaszenia pożarów lasów. Nadto zbiorniki te pełnią także funkcje przyrodniczą, a związana z nimi gospodarka wodna przyczynia się do wzbogacenia różnorodności biologicznej, poprzez tworzenie nowych siedlisk dla gatunków roślin i zwierząt wodno-błotnych. Ze względu na ekologiczne wykorzystanie zbiorników oraz do zabezpieczenia przeciwpożarowego nie dochodzi do zanieczyszczenia tych wód, zaś wody ze zbiornika retencyjnego nie maja ujemnego wpływu na wody podziemne. Końcowo odwołano się do regulacji art. 270 ust 2 Prawa wodnego i przewidzianego w tym przepisie wyłączenia z opłaty stałej poboru wód między innymi do celów rolniczych i leśnych.

W odpowiedzi na powyższą reklamację Dyrektor PGWWP Zarząd Zlewni w Opolu w piśmie z dnia 5 kwietnia 2018 r. przyznając, iż w ramach informacji z dnia 27 lutego 2018 r. brak było wskazania pozwolenia wodnoprawnego, którego dotyczyć miało wcześniejsze ustalenie opłaty stałej za pobór wody, jednocześnie skierował do strony nowa informację roczną ustalającą w oparciu o decyzję Starosty Lublinieckiego z dnia 29.11.2006 r. nr OŚ-6224/16/2006, za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.095 zł za pobór wód powierzchniowych oraz w wysokości 4.562,50 zł za wprowadzenia ścieków do wód i ziemi.

Wskazano także, że ponieważ z posiadanego przez stronę pozwolenia wodnoprawnego wynika że pobór oraz zrzut wody dotyczy zbiornika pożarowego, brak jest podstaw do zastosowania regulacji art. 270 ust 2 Prawa wodnego.

W złożonej od tej nowej informacji z dnia 5.04.2018 r. reklamacji, Nadleśnictwo wskazało, iż budowa zbiornika wynikała z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego dla obszarów leśnych Nadleśnictwa, zakwalifikowanych do strefy 2-B., albowiem jednym z zasadniczych priorytetów określonych w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach jest zasada zachowania i ochrony obszarów leśnych. Z kolei w celu powszechnej ochrony lasów, ich właściciele zobowiązani są do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozpowszechnianiu się pożarów. Obowiązki te reguluje szczegółowo art. 39 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2006 r. Nr 58 poz.405).

Ponownie też wskazano na funkcję przyrodniczą zbiornika oraz jego wpływ na kwestię poprawy retencji wody, poprzez spowolnienie odpływu wód powierzchniowych. Te zaś okoliczności według strony uzasadniają zastosowanie wobec niej zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust 2 Prawa wodnego.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 10 maja 2018 r. nr GL.ZUO.3.470.512/1.2008 określił stronie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych w wysokości 1.095 zł oraz za wprowadzanie ścieków do wód i ziemi w wysokości 4.562,50 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji wskazał przepisy art. 273 ust. 6, w związku z art. 271 ust. 3 i ust 5 , art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) – dalej jako: "k.p.a."

Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności podniósł, że nie uznał reklamacji Nadleśnictwa Koszęcin, gdyż zgodnie art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Zgodnie z ust. 3 pkt 1 i 5 tego przepisu usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Z kolei opłata stała jest naliczana na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, o czym stanowi art. 271 ust. 2,3,4 i 5 Prawa Wodnego . Równocześnie przepisy tej ustawy nie wyłączają z opłaty stałej poboru wody dla potrzeb zbiorników przeciwpożarowych.

Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń PGL LP Nadleśnictwo Koszęcin korzysta z usługi wodnej/usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego [...] z dnia 29.11.2006 r, wydanego przez Starostę Lublinieckiego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych w ilości 0,012 m3/s oraz w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w ilości 0,050 m3/s, co według organu oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązane jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Zatem w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Opolu do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi łącznie kwotę 5 658,00 zł, w tym: 1 095,00 zł za pobór wód powierzchniowych oraz 4 562,50 zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o art. 271 ust.3 i ust. 5 Prawa wodnego oraz § 15 pkt 2 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502). Zgodnie z tymi przepisami wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, a jednostkowa stawka opłaty stałej za usługi wodne za pobór wód powierzchniowych w formie opłaty stałej wynosi 250 zł za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Podobnie wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilość i ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s , zaś jednostkowa stawka opłaty stałej za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód do ziemi.

Mając powyższe na uwadze opłata za pobór wód powierzchniowych została określona stronie jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego (poboru/zrzutu) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 0,012 m3/s . Natomiast opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego (poboru/zrzutu) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 0,050 m3/s.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika, we wniesionej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, a to:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazania podstaw faktycznych i prawnych, na których organ oparł wydane rozstrzygnięcie.

- art. 270 ust. 2 Prawa Wodnego poprzez bezzasadne naliczenie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych i nie uwzględnienie zwolnienia z ponoszenia niniejszej opłaty za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów.

- art. 273 ust. 5 Prawa wodnego poprzez nie uwzględnienie reklamacji, w sytuacji gdy z okoliczności stanu faktycznego wynika, iż opłata ta nie powinna zostać naliczona.

- art. 16 pkt 61 Prawa wodnego poprzez jego błędną interpretację oraz błędne przyjęcie, że woda w zbiorniku stanowi ściek w myśl przepisów ustawy Prawo Wodne.

W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wskazano, że obowiązkiem organu jest dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy wydanego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 14 grudnia 2000 r., sygn. akt III SA 2042/00, LEX nr 47321). Organ nie może zatem ograniczyć się do powołania artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinien w uzasadnieniu zawrzeć umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 47321). Tym samym ogólnikowe stwierdzenia oraz powtórzenie w uzasadnieniu lapidarnych treści wskazanych w uprzedniej informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne, nie czynią zadość wymaganiu uzasadnienia decyzji wynikającemu z przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie to z którym .motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Z uwagi na powyższe wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji,, odwołanie od niej jest w dużej mierze utrudnione i w wielu aspektach skarżący podczas formułowania swoich zarzutów musi domyślać się motywów działania organu.

W dalszej części uzasadnienia skargi zarzucono organowi, iż określając opłatę stałą oparł się on wyłącznie na literalnym brzmieniu decyzji Starosty Lublinieckiego z dnia 29 listopada 2006 r., nr OŚ-6224/16/2006, na podstawie której udzielono Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo Koszęcin pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego "zbiornika p. pożarowego Dyrdy", g. Woźniki zlokalizowanego w km 4+175 rzeki "Potok Babieniczka". Ograniczenie się tylko i wyłącznie do określonego przeciwpożarowego charakteru zbiornika w niniejszym stanie faktycznym, według skarżącej jest zbyt wąskie i pomija cały szereg istotnych okoliczności towarzyszących. Nie uwzględnia bowiem okoliczności, iż przedmiotowy zbiornik zasilany jest wodami śródlądowymi stojącymi znajdującymi się w rowach, opadowymi, roztopowymi i gruntowymi znajdującymi się w granicach nieruchomości gruntowej, które to w świetle art. 214 Prawa Wodnego są własnością właściciela nieruchomości. Nadto w świetle art. 270 ust. 2 tej ustawy opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli, zaś organ wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął ten specyficzny charakter wykorzystania pobieranej do zbiornika wody,

Następnie skarżący, podobnie jak we wcześniejszych reklamacjach, odwołał się do definicja celów leśnych, którą to należałoby rozpatrywać z uwzględnieniem definicji prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej uregulowanej w art. 7 ustawy o lasach. W przypadku naliczenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych niewątpliwie należy również uwzględnić, że w poprzednio obowiązujących przepisach, tj. uchylonym art. 294 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, przewidziano zwolnienie z opłat środowiskowych za pobór wód w celach nawadniania gruntów leśnych. Uchylony przepis został niejako przeniesiony do ustawy Prawo wodne, tj. do art. 270 ust. 2, który wskazuje, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Zasadne wydaje się więc przyjęcie, że pomimo zmiany treści przepisu doszło do zachowania jego celu, czyli wyłączenia "przeznaczenia leśnego" spod obowiązku uiszczania opłat. Zbiorniki znajdujące się na terenach Nadleśnictw spełniają funkcję nawadniania gruntów leśnych i z tego powodu, w świetle poprzedniej regulacji, podlegały wyłączeniu z uiszczania opłat z tego tytułu. Nie sposób więc zgodzić się z zasadnością naliczenia opłat w obecnym stanie prawnym, skoro stan faktyczny nie uległ zmianie, a ustawodawca wprost ponownie wskazał jako przesłankę wyłączenia z naliczania opłat cele leśne. Powyższe wskazuje też na to, że cele wskazane w katalogu ustawy Prawo wodne nie są w żaden sposób dostosowane do celów przewidzianych w udzielonych w poprzednim stanie prawnym pozwoleń wodnoprawnych. Dotychczasowa interpretacja przepisów wskazywała jednoznacznie, że każdy zbiornik retencyjny, który nie jest uszczelniony, a posadowiony jest na gruncie leśnym, podnosi zwierciadło wody gruntowej w otoczeniu zbiornika i tym samym pełni funkcję nawadniającą. Takie stwierdzenia znajdują odzwierciedlenie w wielu pracach naukowo- badawczych (Pierzgalski E. i in., Określenie potrzeb, możliwości i sposobów zwiększania retencji wodnej w siedliskach leśnych, IBL Sękocin Stary 2009, Pierzgalski E. i in., Stałe obserwacje procesów hydrologicznych i erozyjnych w leśnych obszarach górskich- kontynuacja badań w 2010 r., IBL Sękocin Stary 2010, Pierzgalski E. i in., Ocena wpływu obiektów małej retencji w lasach nizinnych na zmiany w ekosystemach leśnych i ograniczenie zagrożenia suszą, IBL Sękocin Stary 2012)

Dlatego, chociaż sporny zbiornik ma przypisaną funkcję przeciwpożarową, która wynika z konieczności przestrzegania przepisów Rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, to jego nadrzędnym celem jest poprawa stosunków wodnych, rozumiana jako nawadnianie przylegających do zbiornika gruntów leśnych.

Końcowo zauważono, że pomimo tego, że zaskarżona decyzja dotyczy również, opłaty stałej za usługi wodne. dotyczące wprowadzania ścieków do wód, to jednakże zgodnie z treścią art. 16 pkt 61 Prawa wodnego, woda ze zbiornika stanowiąca wody opadowe i roztopowe, nie jest ściekiem. Dlatego też nie sposób się zgodzić także z naliczeniem opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jej uzasadnieniu, ponownie odwołano się do art. 35 ust 1 Prawa wodnego i zawartej tam definicji usługi wodnej polegającej na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Usługi te zgodnie z ust 3 tego przepisu obejmują m.in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, zaś zasadniczym dokumentem stanowiącym podstawę dla merytorycznej oceny, na jakich warunkach o w jakim czasie można z nich korzystać, jest pozwolenie wodnoprawne. Dlatego to pozwolenie wodnoprawne, w ramach którego określone zostały warunki korzystania z wód stanowi

podstawę do ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej, jako "P.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto w myśl art. 134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonych decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy - i w związku z tym podlega uchyleniu.

Zaskarżoną decyzją organ określił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. w wysokości , odpowiednio 1.095 zł i 4.562,50 – łącznie 5.658 zł. (przy czym w pierwszej informacji rocznej, od której strona wniosła reklamację, wysokość tej opłaty ustalono wyłącznie za pobór wód powierzchniowych).

Na wstępie wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

W przepisach ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który ma się przyczynić do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 tej ustawy jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Stosownie do art. 270 ust. 1 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty (art. 273 ust. 1 ustawy). Reklamację składa się do Wód Polskich w terminie nie dłuższym niż 14 dni. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji administracyjnej. Nie budzi wątpliwości, iż organem właściwym do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej za pobór wód na podstawie art. 273 ust. 3 Prawo wodne. jest dyrektor zarządu zlewni, co wynika z treści art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 tej ustawy. Natomiast od decyzji ustalającej opłatę podmiot korzystający z wód na mocy art. 273 ust. 8 ustawy ma prawo złożyć skargę do sądu administracyjnego, domagając się kontroli jej legalności.

Niewątpliwie, na co słusznie zwrócono uwagę w skardze, w sytuacji gdy w ramach decyzji administracyjnej dochodzi do nałożenia na stronę określonych obciążeń finansowych, uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia powinno, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a następnie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z istoty uzasadnienia decyzji wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych rozstrzygnięć. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. W analizowanym przypadku brak zawarcia w uzasadnieniu nawet syntetycznych rozważań na temat zasadniczego argumentu strony (co do tego, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego) dowodzi, że organ nie dokonał kompleksowej wykładni adekwatnych regulacji prawnych oraz nieprawidłowo rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy – w tym przypadku ograniczający się do pozwolenia wodnoprawnego.

W ramach zaskarżonej decyzji, pomimo iż doszło w jej ramach do określenia stronie także opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. w wysokości 4.562,50 zł (pierwotnie nie ujętej w pierwszej informacji rocznej, od której strona wniosła reklamację) zarówno w samej informacji, jak i w uzasadnieniu decyzji, a także w udzielonej odpowiedzi na skargę, brak jest jakichkolwiek rozważań, co do charakteru przewidzianego w ramach pozwolenia wodnoprawnego [...] z dnia 29.11.2006 r., wydanego przez Starostę Lublinieckiego, zrzutu wody ze zbiornika wodnego przeciwpożarowego Dyrdy do potoku Babieniczka w ilości rocznej 35.7090 m3/rok, w okresie przeprowadzania remontów zbiornika. Organ traktując powyższy zapis pozwolenia wodnoprawnego jako wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, całkowicie pominął w swoich rozważaniach ocenę charakteru wody pochodzącej ze zrzutu ze zbiornika Dyrdy, w aspekcie regulacji art. 16 pkt 61 Prawa Wodnego, traktując wody pochodzące z tego zrzutu ad hoc jako ścieki.

Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonej decyzji. Organ uniemożliwił także, przez takie swoje działanie sądowi kontrolę swojego stanowiska w tym zakresie, a skarżącego pozbawił możliwości ustosunkowania się w skardze do poglądów prezentowanych przez organ w ramach wydanej decyzji.

Dodatkowo Sąd, zgadzając się wprawdzie ze stanowiskiem organu, iż to pozwolenie wodnoprawne, w ramach którego określone zostały warunki korzystania z wód stanowi podstawę do ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, jednocześnie zauważa, że pozwolenie wodnoprawne, mające charakter decyzji administracyjnej, składa się z dwóch nierozłącznych części, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., a mianowicie z rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wprawdzie w ramach wydanego pozwolenia wodnoprawnego Starosta Lubliniecki, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od uzasadnienia swojej decyzji z uwagi na uwzględnienie w całości żądania strony, jednakże jednocześnie wskazał, iż podstawą jej wydania był "Projekt z elementami operatu wodnoprawnego na wykonanie zbiornika przeciwpożarowego Dyrdy. Nadleśnictwo Koszęcin, pow. Lubliniec, woj. śląskie".

Sąd zwrócił uwagę na ten aspekt sprawy, gdyż w skardze skarżący, polemizując z przyjętą przez organ wyłącznie przeciwpożarowa funkcją zbiornika Dyrdy, podnosił argument, że zbiornik retencyjny który nie jest uszczelniony, a posadowiony jest na gruncie leśnym, podnosi zwierciadło wody gruntowej w otoczeniu zbiornika i tym samym pełni funkcję nawadniającą. To zaś według niego wpływa w sposób niewątpliwie korzystny na ekosystem leśny występujący na tym terenie, co pozwala na utrzymanie odpowiedniej wilgotności gleby i sprzyja rozwojowi drzew poprzez nawadnianie gruntów i znajdujących się tam upraw.

Natomiast Sąd nie podzielił tej części argumentacji strony skarżącej w ramach której, pomimo nie negowania przez nią samego faktu przypisania spornemu zbiornikowi funkcji przeciwpożarową, która to wynika z konieczności przestrzegania przepisów Rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, jednocześnie wywodziła, że nadrzędnym celem budowy tego zbiornika była poprawa stosunków wodnych rozumiana jako nawadnianie przylegających do zbiornika gruntów leśnych. Ta druga funkcja zbiornika, o ile w ogóle zostanie potwierdzona w ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględniając jego parametry techniczne, może być uznana jedynie jako dodatkowy pośredni efekt jego istnienia i związanego z tym wpływem na otaczające środowisko

W toku ponownego postępowania organ zobowiązany będzie uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia – prawidłowo sporządzić uzasadnienie decyzji odnosząc się zarówno w kwestii charakteru poboru wód, do stanowiska strony podniesionego w reklamacji, a ukierunkowanego na próbę wykazania, że zachodzi w stanie faktycznym sprawy przypadek, o jakim mowa w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, zaś w kwestii wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi do regulacji art. 16 pkt 61 Prawa wodnego.

Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone naruszenia wskazanych przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzje, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota 227,00 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz kwota 1800,00 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącego, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z zm.), oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.