Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1401/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2006 r. sprawy ze skargi D. i B. J., B. i D. B., E. i T. P. oraz T. i P. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. wydaną z up. Wojewody [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzono z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. F. G. "[...]" pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego nr [...] (bez przyłączy) na działce nr [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wbrew wymogom art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przed jej wydaniem organ architektoniczno-budowlany zobowiązany był sprawdzić kompletność projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, w tym powinien sprawdzić wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Projekt budowlany zatwierdzony kontrolowaną decyzją w branży architektonicznej opracowany został przez mgr inż. arch. I. L., której uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie udzielono decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1975 r., nr 8, poz. 46 ze zm.). Decyzja wydana na podstawie § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 i 2, § 7 oraz § 13 ust. 1 pkt 1, wskazanego wyżej rozporządzenia, upoważnia architekta do: kierowania, nadzorowana i kontrolowania budowy i robót oraz do kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz oceniania i badania stanu technicznego wszelkich budynków i budowli w budownictwie osób fizycznych oraz budowli służących do celów rozrywki, wypoczynku i sportu – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych. Natomiast w zakresie projektowania mgr inż. arch. I. L. posiada uprawnienia do sporządzania w budownictwie osób fizycznych projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjno-budowlanych budynków i innych budowli – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych.

Przepisy powyższego rozporządzenia z chwilą wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. zostały zastąpione rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. nr 8, poz. 38 ze zm.), w którym nastąpiło przejście z kryterium podmiotowego na kryterium przedmiotowe przy określaniu zakresu uprawnień i termin "w budownictwo osób fizycznych" został zastąpiony pojęciem "budownictwo jednorodzinne i inwentarskie na terenach budownictwa zagrodowego oraz budynki gospodarcze i składowe o kubaturze do 1000m³".

Nie wykonanie przez Starostę [...] obowiązków, o których mowa w art. 35 ust. 1 i pkt 3 Prawa budowlanego doprowadziło do zatwierdzenia projektu budowlanego wykonanego przez osobę nie posiadającą odpowiednich uprawnień budowlanych. Zatwierdzony projekt budowlany dotyczył bowiem budynku mieszkalno-usługowego o kubaturze 13686,0m³.

Wykonawca projektu budowlanego mgr inż. arch. I. L. nie miała uprawnień do zaprojektowania tego obiektu zarówno ze względu na jego kubaturę, jak i sam przedmiot opracowania tj. obiekt wielorodzinny i usługowy. Przedłożony projekt nie został także sprawdzony, zgodnie z wymogiem przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wnieśli B. i D. J., B. i D. B., E. i T. P. oraz T. i P. J..

Skarżący podnieśli zarzut braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, niewłaściwą ocenę stanu faktycznego oraz brak obiektywizmu przy wydawaniu decyzji.

Zdaniem skarżących podstawowe znaczenie dla wyjaśnienia sprawy ma umowa zawarta między R. F. G., a pracownią projektową "[...]" reprezentowaną przez I. L., której przedmiotem było kompleksowe wykonanie projektu budowlanego zespołu mieszkalno-usługowego na działce nr ew. [...] w [...].

Zarówno z umowy, jak i rysunków projektowych, które nie wchodzą w jej skład wynika, ze architekt I. L. miała faktycznie opracować oddzielnie projekty dla poszczególnych segmentów, z których każdy miał odrębnego inwestora. Kubatura poszczególnych segmentów zezwala natomiast na wykonanie projektu przez arch. I. L..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż po ponownym przeprowadzeniu postępowania nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji.

Zatwierdzony decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. projekt budowlany budynku mieszkalno-usługowego nr [...] na działce nr ew. [...] w [...], sporządzony został przez mgr inż. arch. I. L., która na podstawie decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego z dnia [...] czerwca 1989 r. posiada uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji kierownika budowy i robót w specjalności architektonicznej, co uprawnia ją do:

– kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót, kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz oceniania i badania stanu technicznego wszelkich budynków, budowli w budownictwie osób fizycznych oraz budowli służących do celów rozrywki, wypoczynku i sportu – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych;

– sporządzania w budownictwie osób fizycznych projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjno-budowlanych budynków i innych budowli – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych.

Decyzja ta wydana została na podstawie § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 i 2, § 7 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, które zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 lipca 1991 r. (Dz. U. nr 69, poz. 299), m.in. w ten sposób, iż wyrazy "w budownictwie osób fizycznych" zastąpiono wyrazami "w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000m³".

Z opisu technicznego projektu architektonicznego sporządzonego przez I. L. wynika, że kubatura całego budynku mieszkalno-usługowego wynosi 13686,0m³. Także poszczególne segmenty wchodzące w jego skład posiadają kubaturę znacznie przekraczającą 1000m³.

Zatwierdzenie kontrolowaną decyzją projektu budowlanego sporządzonego przez osobę nie posiadającą uprawnień do jego sporządzenia oznacza, iż organ z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie dokonał sprawdzenia czy projekt został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Odnoszą się do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organy dokonują jej oceny jedynie pod kątem zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa obliguje organ do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i D.J., B. i D. B., E. i T. P. oraz T. i P. J..

Skarżący, zarzucając naruszenie ich interesu prawnego, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie podnosząc konkretnych zarzutów wskazali, iż sporządzony przez architekt I. L. projekt architektoniczny jest dobry, co potwierdził biegły sądowy w toczącej się przez sądem powszechnym sprawie. Także obiekt budowlany wykonany został zgodnie ze sztuką budowlaną, obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnieni skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie co oznacza, że nie rozpoznaje ponownie zakończonej sprawy w jej całokształcie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanej decyzji. Stwierdzając nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. organ nadzoru uznał, iż jest ona obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a więc gdy jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie to jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności, gdyż koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania, zgodzić należy się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że weryfikowana w trybie nadzoru decyzja rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.)

Jak wynika z akt sprawy zatwierdzony kontrolowaną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. projekt budowlany w branży architektonicznej sporządzony został przez mgr inż. arch. I. L., legitymującą się uprawnieniami budowlanymi nadanym decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

W sposób prawidłowy organ nadzoru ustalił, iż posiadane przez architekta sporządzającego projekt budowlany uprawnienia budowlane, w dacie sporządzania tego projektu, uprawniały jedynie do:

– kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót, kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz oceniania i badania stanu technicznego wszelkich budynków, budowli w budownictwie osób fizycznych oraz budowli służących do celów rozrywki, wypoczynku i sportu – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych;

– sporządzania w budownictwie osób fizycznych projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjno-budowlanych budynków i innych budowli – z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych.

oraz sporządzania projektów w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000m³. Zaprojektowany natomiast obiekt to budynek mieszkalno-usługowy, którego kubatura zgodnie z opisem technicznym projektu architektonicznego wynosi 13686,0m³.

Art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązuje organ architektoniczno-budowlany, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, do sprawdzenia wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Stwierdzenie uchybienia w tym zakresie obligowało organ administracyjny do nałożenia, w drodze postanowienia, obowiązku usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3).

Wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. organ udzielający pozwolenia na budowę dopuścił się rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, co prawidłowo ustaliły organy nadzorcze w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wskazać należy, iż z załączonej do akt dokumentacji projektowej w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości wynika, iż budynek mieszkalno-usługowy nr [...] jest obiektem jednokubaturowym, stanowiącym konstrukcyjnie jedną całość i całkowicie chybione są wywody, iż składa się on z odrębnych samodzielnych segmentów. Wyodrębnienie własności poszczególnych ułamkowych części budynku nie oznacza, iż stają się one przez to samodzielnym obiektem budowlanym.

Dodatkowo wskazać należy, iż udzielenie uprawnień budowlanych określonej osobie jest jednocześnie gwarancją i świadectwem, że osoba ta posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonaną pracę w określonym zakresie.

W niniejszej sprawie architekt nie tylko nie miał uprawnień do projektowania obiektów o kubaturze przekraczającej 1000m³. ale także nie miał uprawnień do projektowania budynków mieszkalno-usługowych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ją oddalił.