Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 364/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 3,  art. 6  ust. 6,  art. 7  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. T., B. P., A. P. i T. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Skarbu Państwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...].

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym w dniu [...] r., J. T. wniósł o zarejestrowanie wniosku o ekwiwalent za mienie nieruchome pozostawione przez rodziców poza granicami kraju.

Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w J., Wydział [...] Cywilny ustalił, że B. i W. T. w związku z działaniami wojennymi w latach [...]-[...] pozostawili w miejscowości N. K. powiat [...] województwo [...] na terenie nie wchodzącym w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, w tym gruntów ornych o pow. [...] ha, łąk i pastwisk o pow. [...] ha, sadów i ogrodów o pow. [...] ha i innych gruntów o pow. [...] ha, domu mieszkalnego, murowanego, składającego się z [...] pokoi, kuchni, sieni, spiżarni i ganku oszklonego, dach kryty gontem o pow. [...] x [...] m, spichlerza drewnianego, dach kryty blachą o pow. [...] m x [...] m – dwukondygnacyjny, domu drewnianego mieszkalnego dla [...] rodzin tzw. "czworaki", dach kryty gontem składającego się z [...] pokoi i [...] kuchni oraz spiżarni przy każdym mieszkaniu oraz obroty drewnianej i chlewni pod jednym dachem o pow. [...] m x [...] m.

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta J. przekazał zarejestrowane wnioski w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w tym wniosek J. T..

Pismem z dnia [...] r. B. P., T. P., A. P. i A. T. zawiadomili organ o śmierci J. T. oraz o nabyciu przez nich spadku załączając stosowne dokumenty.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, dalej jako "ustawa o mieniu zaburzańskim") dokonał pozytywnej oceny spełnienia przez wniosek B. P., T. P., A.P. i A. T. wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o mieniu zaburzańskim. Ponadto organ wezwał do wskazania wybranej formy rekompensaty oraz wskazał, że w przypadku wyboru formy pieniężnej zobowiązani są do przedstawienia operaty szacunkowego wartości nieruchomości.

Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy L. poinformował Wojewodę [...], że na terenie gminy L. leży miejscowość N. posiadająca identyfikator [...].

Pismem z dnia [...] r. Wojewoda [...] zawiadomił Prokuraturę Okręgową we W., Wydział Postępowania Sądowego o toczącym się postępowaniu wskazując, iż do akt sprawy został złożony wyrok Sądu Wojewódzkiego w J. ustalający, że B. i W. T. w związku z działaniami wojennymi w latach [...]-[...] pozostawili w miejscowości N. powiat [...] województwo [...] na terenie nie wchodzącym w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego gospodarstwo rolne. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że wyrok ten obarczony jest błędem, albowiem z poczynionych ustaleń wynika, że N. znajdują się na obecnym terytorium RP. Tymczasem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko ten sąd, ale również inne organy państwowe, a tym samym zachodzi uzasadniona obawa, iż stronom postępowania zostanie wypłacona rekompensata w wysokości [...] mln zł za nieruchomość faktycznie znajdującą się na obecnym terytorium RP.

Pismem z dnia [...] r. Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej zgłosił swój udział w postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia, że B. P., T. P., A. P. i A. T. przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. i B. małżonków T. nieruchomości położonej w miejscowości N., w byłym województwie [...].

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wnieśli B. P., T. P., A. P. i A. T.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Minister wskazał, że przesłanki do uzyskania prawa do rekompensaty zostały określone w art. 2 ustawy o mieniu zaburzańskim, przy czym brak spełnienia jednej z nich skutkować będzie odmową potwierdzenia tego prawa przez organ. Tym samym do organu należy przeprowadzenie postępowania w przedmiocie spełnienia przesłanek wynikających z treści tego przepisu, a zatem czy właściciel pozostawionych nieruchomości był obywatelem polskim w dniu 1 września 1939 r., opuścił te tereny na podstawie układów wskazanych w art. 1 ustawy o mieniu zaburzańskim, bądź na skutek okoliczności związanych z II wojną światową i nie mógł do nich powrócić, a także czy strona lub jej poprzednik prawny posiadali tytuł własności do nieruchomości oraz czy zamieszkiwali na Kresach Wschodnich. Minister wskazał, że w sprawie nie jest kwestionowanym, że w miejscowości N. została pozostawiona nieruchomość przez B. i W. T., co wynika z wyroku Sądu Wojewódzkiego w J. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Powyższe oznacza, że poprzednikom prawnym przysługiwał tytuł własności do ww. nieruchomości. Jednakże konieczną przesłanką do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest również ustalenie, że nieruchomość jest położona poza obecnymi granicami RP. Tymczasem z treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że miejscowość N. znajduje się na obecnych terenach RP. Z Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego wynika bowiem, że folwark N. znajdował się w obrębie miejscowości N. i stanowił jej integralną część. Minister zauważył, że zestawienie tych map z mapami aktualnymi wynika, że miejscowości położone w 1939 r. na wschód od miejscowości N., tj. W., W. W., N. P. oraz M. nadal istnieją i również, tak jak i N. znajdują się na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Położenie powyższej nieruchomości zostało potwierdzone również przez Wójta Gminy L. w piśmie z dnia [...] r. Minister wskazał również, że ze skorowidza miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej pod red. Inż. T. B. wynika, iż na terytorium II Rzeczypospolitej Polskiej znajdowała się tylko jedna miejscowość o nazwie N. położona w gminie N. (po roku 1934 w gminie W.), powiat [...], byłe województwo lwowskie. Tym samym lokalizacja N. wyklucza ich położenie poza obecnymi granicami RP. Minister wskazał, że słusznie odwołujący wskazują na związanie organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu w J. z dnia [...] r., jednakże w ocenie organu jest on związany jedynie ustaleniem dotyczącym pozostawienia majątku określnego w tym wyroku w miejscowości N., nie zaś ustaleniami dotyczącymi położenia tej miejscowości poza obecnymi granicami RP, albowiem z faktów notoryjnych wynika, że miejscowość ta położona jest w obecnych granicach RP. Ostatecznie Minister wskazał, że wydane postanowienie należało uchylić, albowiem obciążone jest wadą uniemożliwiającą wydanie decyzji odmownej.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. P., T. P., A. P. i A. T. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego – art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o mieniu zaburzańskim poprzez odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty pomimo spełnienia przesłanek do jego potwierdzenia. Ponadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 139 i 6 k.p.a. oraz art. 127 § 1 w zw. z art. 142 w zw. z art. 61 § 1 i § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia Wojewody mimo braku wniosku strony zawartego w odwołaniu o jego skontrolowanie i orzeczenie na niekorzyść strony; art. 6 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej jako "k.p.c.") oraz art. 7 i 8 k.p.a. w zw. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. poprzez odmowę przyjęcia za udowodnionej okoliczności stwierdzonej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w J. z dnia [...] r. tj. okoliczności pozostawienia przez poprzedników prawnych stron, nieruchomości poza obecnymi granicami RP oraz poprzez wybranie z ww. wyroku wybranych okoliczności, a tym samym zanegowania reguły związania prawomocnym wyrokiem sądu; art. 76 § 3 k.p.a. i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 365 § 1 k.p.ac poprzez ocenę materiału dowodowego w oparciu o domniemania organu, nie zaś o zgromadzone dowody a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazali, że istniejący w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu w J. z dnia [...] r. jest wiążący w swej treści w całości dla organów, a tym samym nieuprawnione jest uznawanie przez organ związania tylko w określonym przez ten organ zakresie. Podnieśli również, że postanowienie jakie zostało uchylone nie było kwestionowane przez stronę w odwołaniu, a tym samym brak było podstaw do jego uchylenia. Ponadto uzasadnienie uchylenia sprowadza się do stwierdzenia o istnieniu błędu bez wskazania jaki przepis prawa został tym postanowieniem naruszony.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając kontrolowane rozstrzygnięcie Ministra Skarbu Państwa Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa. Przepisy prawa materialnego, które znalazły zastosowanie w przedmiotowej sprawie to przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz.1418 z późn.zm ). Powyższa ustawa została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w skutek wydania przez Wielką Izbę Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu wyroku z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie Bronowski przeciwko Polce (31443/96) stwierdzającego m.in. brak obowiązującego w Polsce skutecznego mechanizmu rekompensat za mienie zabużańskie, jak i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt K 2/04) orzekającego o niezgodności art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 ww. w części stanowiącej zwrot: "i zamieszkują na stałe w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", art. 2 ust. 4 i art. 16 ustawy powołanej w pkt 1 w zakresie, w jakim dotyczą osób, które na podstawie odrębnych przepisów nabyły na własność lub w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa w ramach świadczeń przewidzianych w umowach, o których mowa w art. 1 tej ustawy, o wartości niższej niż wynikająca z obowiązujących przepisów o prawie zaliczenia, oraz art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39) z Konstytucją. Analiza dotychczasowych uregulowań prawnych, jak również ww. wyroków doprowadziła do uchwalenia ustawy o mieniu zaburzańskim , która to ustawa weszła w życie 7 października 2005 r. Ustawa ta kompleksowo reguluje zarówno przesłanki potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz obowiązki zarówno wnioskującego, jak i organu. Zgodnie z art. 2 ustawy o mieniu zaburzańskim prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. Jednocześnie w art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 ustawy o mieniu zaburzańskim ustawodawca uregulował obowiązki wnioskodawcy, zaś w art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 6 i art. 7 ust. 1 i 2 ww. ustawy obowiązki organu. Analiza powyższych przepisów prowadzi do konkluzji, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić oraz posiada obywatelstwo polskie, przy czym wymóg udowodnienia tego faktu spoczywa na wnioskodawcy. Zgodnie z wolą ustawodawcy rolą organu jest ocena spełnienia zaistnienia przesłanek wynikających z art. 2 na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę. To oznacza, że to na organie spoczywa ustalenie czy doszło do pozostawienia mienia znajdującego się uprzednio na terenie RP oraz czy mienie to znajduje się poza obecnymi granicami RP, czy pozostawienie tego mienia nastąpiło z przyczyn wskazanych w art. 1 lub w związku z wybuchem II wojny światowej oraz czy osoba, lub jej poprzednicy prawni byli i są obywatelami polskimi. Ustalenie to jest zatem nową obligatoryjną kompetencją organu, od której organ nie może się uchylić.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących istniejącego w obrocie prawnym wyroku Sądu Wojewódzkiego w J. z dnia [...] r. sygn. akt [...] należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie o tym, czy w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka "mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP" przez B. i W. małżonków T. w rozumieniu ustawy o mieniu zaburzańskim należało do kompetencji organów prowadzących postępowanie. Okoliczność ta stanowi bowiem przesłankę ustawy o mieniu zaburzańskim. Należy również zauważyć, że w dacie wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd w J., tj. w dniu [...] r., przepisy ustawy o mieniu zaburzańskim nie funkcjonowały w ogóle w obrocie prawnym, a zatem z tej przyczyny Sąd Wojewódzki wydając wyrok w [...] r. nie mógł o tej przesłance orzec (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 899/13).

Powyższe oznacza, że Minister nie mógł się uchylić od ustanowionych w ustawie o mieniu zaburzańskim obowiązków i tym samym ciążył na nim obowiązek oceny spełnienia lub braku spełnienia przez wnioskodawców przesłanki "nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP" z tej ustawy mimo istniejącego ww. wyroku sądu powszechnego.

W niniejszej sprawie, z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie, jak również wobec treści oświadczeń B. P., T. P., A. P. i A. T. wynika w sposób bezsporny, że B. i W. małżonkowie T. byli w [...] r. właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości N., powiat [...], województwo [...] o pow. [...] ha. Również nie jest spornym, że poprzednicy prawni skarżących byli obywatelami polskimi, jak również sami skarżący posiadają obywatelstwo polskie.

To ustalenie zobowiązywało zatem organ do ustalenia dwóch kolejnych przesłanek, tj. miejsca położenia tej nieruchomości, tj. ustalenia czy znajduje się ona poza obecnymi granicami RP, oraz czy nieruchomość ta została pozostawiona z przyczyn określonych w art. 1 ustawy o mieniu zaburzańskim. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przesłanka "nieruchomości poza obecnymi granicami RP" nie została spełniona. Po pierwsze bowiem ze znajdujących się w aktach sprawy map wynika, że N. znajdują się na obecnym terenie RP. Okoliczność ta została również potwierdzona przez Wójta Gminy L. w piśmie z dnia [...] r. (k. 262). Co więcej w przedstawionym przez skarżących operacie szacunkowym nieruchomości na str. 28 tego operatu również zostało wskazane, że "przed okupacją niemiecką obszar gminy W. należał do gmin [...] i [...]. Po wojnie gminy W. nie odtworzono zachowując utworzoną podczas okupacji gminę U. W [...] r. w ramach umowy o zamianie odcinków terytoriów państwowych zawartej 15 lutego 1951 r. pomiędzy PRL i Związkiem Radzieckim, część obszaru gminy W/ (wówczas jako gmina U.), m.in. z P., została włączona do ZSRR, a przypadłe Polsce tereny weszły w skład gmin L. i nowo utworzonej gminy M.)" (k. 228, str. 28 operatu). Jednocześnie w tym samym operacie wskazano, w powołaniu na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 lipca 1934 r. o podziale powiatu [...] w województwie [...] na gminu wiejskie, że w ramach powiatu [...] utworzono gminę W. z siedzibą w W. obejmującą m.in. N.. Ostatecznie należy również zauważyć, że w Dzienniku Urzędowym z 2013 r. poz. 200 opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części, w którym to rozporządzeniu na str. 1428 wskazano poz. "N., osada, L., [...], [...]" co oznacza, że N. stanowiąc część terytorium RP posiadają swą nazwę urzędową. Na marginesie Sąd pragnie również nadmienić, że w wykazie miejscowości przygranicznych część umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego, podpisanej w Kijowie dnia 28 marca 2008 roku oraz Protokołu, podpisanego w Warszawie dnia 22 grudnia 2008 roku, pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego, podpisanej w Kijowie dnia 28 marca 2008 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 103, poz..85) miejscowość N. została wskazana jako miejscowość przygraniczna znajdująca się po stronie polskiej (poz. 588). Ustalenie, że nieruchomość znajduje się na obecnym terytorium RP zwalniało organ z ustalenia ostatniej z przesłanek, przy czym w ocenie Sądu również pozostawienie nieruchomości wobec zawarcia umowy o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. pomiędzy PRL i Związkiem Radzieckim nie została spełniona, albowiem z treści pozwu złożonego przez J. T. znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (k. 2-2v.) wynika jednoznacznie, że w czasie wybuchu wojny jego rodzice zamieszkiwali w Z., powiat [...], gdzie W. T. był administratorem majątków ziemskich Barona A. G. O., a swoim majątkiem własnym zarządzał przez administratora. Jednocześnie z postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, że W. T. zmarł w dniu [...] r., a ostatnim miejscem stałego zamieszkania była J.. Również jego małżonka – B. T. zmarła w dniu [...] r. miała ostatnie stałe miejsce zamieszkania w J.. Trudno zatem uznać by po śmierci W. T. jego małżonka wróciła do własnego majątku, by w 1952 r. opuścić go w związku z zawartą umową i zamieszkać ponownie w J. G.. Należy wskazać również, że w toku postępowania skarżący w ogóle nie wykazywali, że B. i W. małżonkowie T. opuścili majątek w związku z zawartą umową o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r.

Powyższe wskazuje zatem, że Minister Skarbu Państwa w pełni zasadnie uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], jako naruszającego dyspozycję art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o mieniu zaburzańskim, albowiem wydane zostało mimo braku spełnienia przesłanek do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2297/12, zgodnie z którym wydawane w tym trybie postanowienie ma charakter incydentalny i jest niezaskarżalne. Wprowadzenie przez ustawodawcę zasady dwuetapowego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa było podyktowane ochroną strony takiego postępowania przed koniecznością ponoszenia kosztów sporządzania operatu szacunkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego charakter prawny postanowienia wydawanego w oparciu o art. 7 ust. 1 powołanej ustawy powoduje, że zawarta w nim ocena spełniania przesłanek ustawowych jest wiążąca nie tylko dla strony i rzeczoznawcy majątkowego, sporządzającego operat szacunkowy, ale przede wszystkim dla organu administracji publicznej, który je wydał. Oznacza to, że późniejsze odstąpienie od ustaleń zawartych w postanowieniu przez organ, który je wydał, może nastąpić jedynie wyjątkowo w sytuacji, w której jest to uzasadnione okolicznościami sprawy ujawnionymi po wydaniu tego postanowienia. Zmiana stanowiska organu musi być w takiej sytuacji szczegółowo wyjaśniona i uzasadniona w decyzji kończącej postępowanie przed organem I instancji. Wszystkie bowiem dowody złożone przez stronę i zebrane przez organ bezwzględnie powinny być wszechstronnie i całościowo zbadane i ocenione przez organ zgodnie w wymogami ustawy o mieniu zaburzańskim oraz przepisami k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ II instancji dostrzegł przy rozstrzyganiu sprawy wadliwość postanowienia z dnia [...] r., wobec czego prawidłowo uchylił je i szczegółowo wyjaśnił przyczyny takiego rozstrzygnięcia. Również z procesowego punktu widzenia i przy uwzględnieniu istoty dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie można traktować postanowienia wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy jako aktu, który nie podlega kontroli w toku postępowania. Skoro ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia odrębnego zażalenia od postanowienia, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, to strona stosownie do art. 142 k.p.a., może je zaskarżyć tylko w odwołaniu wniesionym od zapadłej w sprawie decyzji. Przepis art. 142 k.p.a. dotyczy praw procesowych stron postępowania, a nie kompetencji organu odwoławczego. Niekorzystanie z tych praw przez strony postępowania nie może eliminować obowiązku organu z dążenia do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z obowiązującym prawem obiektywnym.

Jednocześnie powyższe ustalenia wskazują, że w pełni prawidłowo Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...].

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.