Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 382/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłat za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Marszałek Województwa [...] ustalił J. C. i J. C. (dalej zwanych "skarżącymi") opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za II półrocze 2012 r. - [...] zł, 2013 r. - [...] zł i 2014 r. - [...] zł i określił kwoty z powyższego tytułu do zapłaty za II półrocze 2012 r. - [...] zł, 2013 r. - [...] zł i za 2014 r. -[...] zł wraz z odsetkami.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO uznało jako sporne następujące kwestie: (1) status J. C. jako podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, (2) czy opłaty za korzystanie ze środowiska powinny być naliczane przy uwzględnieniu całej obsady drobiu czy wyłącznie od nadwyżki ponad liczbę, która determinuje obowiązek uzyskania pozwolenia, (3) status J. C. jako strony postępowania, (4) obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu spalania propanu technicznego w nagrzewnicach.

W ocenie SKO sporne zagadnienia dotyczyły w istocie kwestii prawnych, a nie faktycznych. Skarżący nie kwestionowali ustaleń faktycznych Marszałka Województwa [...], lecz kwestionowali wyprowadzone z nich wnioski, prowadzące do zastosowania przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 519; dalej: "p.o.ś.") o opłatach za korzystanie ze środowiska.

Odnosząc się do pierwszej kwestii, SKO wskazało, że organ I instancji prawidłowo uznał J. C. za podmiot korzystający ze środowiska na podstawie przepisu art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś.

Okoliczność prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego nie jest kwestionowana i znajduje potwierdzenie zarówno w treści odwołania, jak i w treści zgromadzonego materiału dowodowego (protokół z przesłuchania strony z dnia [...] października 2017 r., s. 2; dowody wymienione na s. 1-13 zaskarżonej decyzji).

SKO uznało, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, że może w różnych sytuacjach występować w obrocie gospodarczym w różnych rolach (rolnika, przedsiębiorcy, konsumenta) nie zmienia sposobu zakwalifikowania danej działalności, której dotyczy niniejsze postępowanie.

Działalność w zakresie hodowli drobiu niewątpliwie mieści się w definicji ujętej w przepisie art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. Powyższego nie zmienia fakt, że skarżący jest osobą fizyczną. Zarzuty odwołania w tym zakresie nie są zasadne.

Odnosząc się do drugiej kwestii, SKO wskazało, że wykładnia przepisów art. 3 pkt 20 lit. c p.o.ś. oraz art. 284 ust. 2 p.o.ś. nie wskazuje na to, że obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska dotyczy wyłącznie korzystania w zakresie przekraczającym wymiar determinujący obowiązek posiadania pozwolenia. SKO powołało się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r. (sygn. akt II OSK 2615/14, II OSK 2763/14 i II OSK 2764/14, CBOSA).

Zdaniem SKO obowiązek ponoszenia opłat dotyczy korzystania ze środowiska w pełnym zakresie, a nie tylko w zakresie przekraczającym [...] zł sztuk drobiu. Zarzuty odwołania w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie SKO, trafnie organ I instancji wywiódł, że określenia w tabeli E w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska, odnoszące się do "kur", oznaczają odwołanie do zwierząt obojga płci, zaliczanych do gatunku kury domowej.

Do wniosku takiego prowadzi porównanie wierszy tabeli, dotyczących kur, z pozostałymi wierszami tabeli, gdzie wymieniono m.in. indyki, oraz gęsi i kaczki, a nie wymieniono indyczek, gąsiorów oraz kaczorów. Wskazuje to na użycie powyższych nazw jako określeń gatunków zwierząt, a nie określeń z języka potocznego, które związane są z płcią zwierząt danego gatunku, gdzie kura oznacza samicę, a kogut oznacza samca.

Według SKO opłaty za korzystanie ze środowiska są finansowo-prawnymi środkami ochrony środowiska (art. 272 pkt 1 p.o.ś.). W toku chowu lub hodowli zwierząt wymienionych w przepisach prawa, dochodzi do emisji do środowiska, która może niekorzystnie wpływać na jego stan. Skoro obowiązek opłaty związany jest z tego rodzaju oddziaływaniem, to powinien on odnosić się do wszystkich wymienionych w przepisach prawa zwierząt, których chów lub hodowla może generować takie oddziaływanie. Nie sposób przy tym przyjąć, że chów lub hodowla samic z gatunku kura domowa prowadzi do takiego oddziaływania, a chów lub hodowla samców tego samego gatunku do takiego oddziaływania nie prowadzi.

Liczbę sztuk drobiu, która determinuje wysokość opłaty, określono stosownie do przedłożonych kart inwentaryzacyjnych, dokumentów i wyjaśnień skarżących. Szczegółowe wyliczenia w zakresie obsady poszczególnych kurników ujęto na s. 17-58 zaskarżonej decyzji. Skarżący tych ustaleń nie zakwestionowali (s. 2 odwołania).

Zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 3 pkt 31 p.o.ś., prowadzącym instalację jest podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. Skarżąca wskazała wprost, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego oraz że skarżący prowadzą je wspólnie. Pozwolenie zintegrowane, obejmujące instalacje wskazanego gospodarstwa zostało wydane na rzecz obojga skarżących. Prawidłowym było przyjęcie, że J. C. jest stroną postępowania.

Odnosząc się do kwestii możliwości pobrania opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza w przypadku opalania kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW propanem technicznym, SKO wskazało, że takiej substancji nie wymieniało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2008 r., poz. 96, poz. 1217 ze zm.), obowiązujące od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., zatem w okresie, którego dotyczy niniejsza sprawa. W rozporządzeniu tym wskazano natomiast na propan-butan, przy czym rozporządzenie nie odsyła w tym zakresie do jakiejkolwiek Polskiej Normy czy innych przepisów, które uściślałyby znaczenie tego pojęcia.

W załączniku nr 1 do rozporządzenia, tabela C określa jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW opalanych węglem kamiennym, koksem, drewnem, olejem lub paliwem gazowym, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenie zintegrowane, zaś tabela E jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z chowu lub hodowli drobiu.

W ocenie SKO, powyższe zapisy należy rozumieć w ten sposób, że opłacie podlega wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów w przypadku opalania kotłów nie tylko produktem o nazwie propan-butan, ale również substancjami o innej nazwie handlowej, cechującą się analogicznym składem i funkcją. Przepisy rozporządzenia wymieniają, bowiem nazwę substancji, natomiast nie precyzują, że dotyczy to wyłącznie substancji w rozumieniu Polskiej Normy PN-C-96008:1998. Zarówno propan-butan, jak i propan techniczny, stanowią mieszaniny węglowodorów alifatycznych, które mogą być wykorzystane w celach grzewczych. Obie te mieszaniny składają się zarówno z propanu, jak i z butanu, choć w różnych proporcjach. Zarówno w przypadku propanu-butanu, jak i w przypadku propanu technicznego, głównym składnikiem mieszaniny jest propan (punkty 1.3.2 i 1.3.4 Polskiej Normy PN-C-96008:1998).

Wykładnia celowościowa przepisów p.o.ś. i przytoczonych przepisów rozporządzeń wykonawczych przemawia za objęciem obowiązkiem ponoszenia opłat wszelkich mieszanin zawierających propan i butan (tj. propanu-butanu, propanu technicznego i butanu technicznego). Nie ulega, bowiem wątpliwości, że w wyniku spalania tych substancji emitowane są określone związki do powietrza, a ich wartość opałowa jest bardzo zbliżona (propan-butan - nie mniej niż 45 220 kJ/kg; propan techniczny - nie mniej niż 45 640 kJ/kg, stosownie do tablicy nr 1 w punkcie 3 Polskiej Normy PN-C-96008:1998).

SKO wskazało, że sama treść Polskiej Normy wskazuje na powinność oznaczania użytych w niej nazw z podaniem oznaczenia właśnie tej Polskiej Normy (punkt 2.2 Polskiej Normy PN-C-96008:1998, s. 2). Prawodawca nie zdecydował się jednak na takie wprowadzenie przepisów rozporządzenia. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku innych pozycji w treści tabeli C w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r., gdzie użyto określeń m.in. kotły opalane węglem kamiennym, kotły opalane koksem, kotły opalane drewnem, bez szczegółowego dookreślania charakterystyki tych substancji. SKO zauważyło, że stanowisko takie wyraził również [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (protokół kontroli nr [...], s. 4 i 5).

SKO podało, że ustalenie ilości zużytego paliwa zostało dokonane w oparciu o wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., dane przekazane dnia [...] maja 2017 r. oraz w oparciu o przesłuchanie stron (protokół z przesłuchania strony z dnia [...] października 2017 r., s. 2).

SKO zauważyło, że w decyzji organu I instancji wyjaśniono sposób ustalenia ilości paliwa, a także podstawę dla przyjęcia gęstości propanu-butanu wynoszącej 0,5 kg/l z odwołaniem do przepisów rozporządzeń Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. z 2009 r., Nr 97, poz. 816 ze zm.) i z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. z 2014 r., poz. 274 ze zm.).

Sposób ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza w związku z korzystaniem z nagrzewnic został szczegółowo przedstawiony na s. 59-61 zaskarżonej decyzji w tabelach. Sposób wyliczenia tam zawarty jest jasny i nie budzi wątpliwości.

Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności solidarnej skarżących za

zapłatę wzmiankowanych opłat, SKO wskazało, że stosownie do przepisu

art. 281 ust. 1 p.o.ś., do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz

administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu

III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z

2017 r., poz. 201), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują

marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony

środowiska. Stosownie do przepisu art. 91 o.p., do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

W ocenie SKO w sytuacji, gdy działalność stanowiącą źródło wymierzenia opłat prowadzą wspólnie małżonkowie, odpowiednie zastosowanie powinien znajdować przepis art. 92 § 3 o.p., przewidujący solidarną odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe w przypadku łącznego opodatkowania od sumy ich dochodów. Skarżący pozostają, bowiem w związku małżeńskim od [...] sierpnia 1982 r., i wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne (protokół z przesłuchania strony z dnia [...] października 2017 r., s. 2).

Skarżący od powyższej decyzji złożyli skargę, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania przepisu art. 3 pkt 20 lit a) zamiast przepisu art. 3 pkt 20 lit c) p.o.ś. w wyniku błędnej ich wykładni i tym samym uznanie skarżącego za przedsiębiorcę,

naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 284 ust. 2 p.o.ś. poprzez przyjęcie, że osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie szerszym niż wynikający z pozwolenia na wprowadzenie substancji do środowiska,

naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą rozszerzającą wykładnię Tabeli C pkt V ppkt 3 określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 196, poz. 1217 z późn. zm) poprzez uznanie, że stawka tam określona winna być przyjęta również dla gazu płynnego o nazwie propan techniczny.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzji Marszałka Województwa ustalającej skarżącym opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w wysokości za II półrocze 2012 r. - [...] zł, 2013 r. - [...] zł i 2014 r. - [...] zł i określił kwoty z powyższego tytułu do zapłaty w wysokości za II półrocze 2012 r. - [...] zł, 2013 r. - [...] zł i za 2014 r. -[...] zł wraz z odsetkami stwierdził, że decyzje te odpowiadają przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.

Analiza akt sprawy uzasadnia konkluzję, że organy orzekające zgromadziły kompletny materiał dowodowy, który następnie zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poddały poprawnej i wnikliwej ocenie w świetle przesłanek materialnoprawnych stanowiących podstawę ustalenia skarżącym opłaty z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza w rozważanych wyżej okresach rozliczeniowych. W motywach podjętych rozstrzygnięć, sporządzonych z poszanowaniem reguł art. 107 § 3 k.p.a. logicznie i rzeczowo przedstawiły stan faktyczny sprawy, wskazały które z dowodów oceniły jako wiarygodne, a którym i z jakich przyczyn odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, poprawnie ustaliły stan prawny sprawy, prawidłowo zobrazowały sposób obliczenia opłat za każde półrocze, ponadto jasno i rzeczowo wyjaśniły przesłanki, które zadecydowały o wymierzeniu ich skarżącym. Tym samym żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie mógł skutkować usunięciem z obrotu prawnego poddanych kontroli sądu rozstrzygnięć.

Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszych spraw należy przypomnieć, że podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Podkreślenia wymaga również, jak słusznie zauważyło SKO, że sporne zagadnienia dotyczyły w istocie kwestii prawnych, a nie faktycznych. Skarżący nie kwestionowali ustaleń faktycznych Marszałka Województwa [...], lecz kwestionowali wyprowadzone z nich wnioski, prowadzące do zastosowania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska o opłatach za korzystanie ze środowiska.

Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1 p.o.ś). Wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art. 274 ust. 1 pkt 1). Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art. 276 ust. 1 p.o.ś.). Z art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 1 i 2 p.o.ś. wynika, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty, według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi ją za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Jednocześnie w myśl art. 286 ust. 1 p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 i 4, przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat, z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1. Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym, nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 2 - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Natomiast, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym, przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.o.ś.).

Zgodnie z art. 281 ust. 1 p.o.ś. do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej jako "o.p."), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2002 r., Nr 122, poz. 1055 ze zm.), obowiązujące od dnia 16 sierpnia 2002 r. do dnia 4 września 2014 r. przewidywało rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości w postaci m.in. instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń o więcej niż 40.000 stanowisk dla drobiu (punkt 6.8).a) załącznika do tego rozporządzenia).

Z kolei rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r., poz. 1169 ze zm.) również wymienia jako rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości m.in. instalacje do chowu lub hodowli drobiu lub świń o więcej niż 40 000 stanowisk dla drobiu (punkt 6.8). a) załącznika do powyższego rozporządzenia). Rozporządzenie to obowiązuje od 5 września 2014 r. (§ 2 tego rozporządzenia).

W okresie od 1 stycznia 2009 r. do 1 stycznia 2016 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 196, poz. 1217 ze zm.), które określało jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza. W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia zawarte są m.in. tabele C i E, które przewidują jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW opalanych węglem kamiennym, koksem, drewnem, olejem lub paliwem gazowym, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenie zintegrowane oraz jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z chowu lub hodowli drobiu.

W rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. ilekroć w ustawie jest mowa o podmiocie korzystającym ze środowiska rozumie się przez to: a) przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.) oraz przedsiębiorcę zagranicznego w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, b) jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, c) osobę fizyczną niebędącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Pod pojęciem instalacji ustawodawca rozumie stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 p.o.ś.).

Z przywołanych wyżej norm prawnych wynika generalny obowiązek ponoszenia przez podmioty korzystające ze środowiska opłat z tego tytułu bez względu na to, czy wymaga to wydania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, czy też nie. Regułą jest, że każdy podmiot powinien we właściwym czasie samodzielnie ustalić i uiścić opłatę na rachunek właściwego organu. Jeżeli tego nie uczyni wówczas marszałek województwa ma obowiązek wymierzyć przedmiotową opłatę w drodze decyzji. Ustawodawca posługując się w art. 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. zwrotem "wymierza" nie pozostawił organowi swobody działania w tym zakresie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd w ślad za organami orzekającymi stwierdził, że strona skarżąca w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami była podmiotem korzystającym ze środowiska, na którym spoczywał wynikający z mocy prawa obowiązek posiadania pozwolenia zintegrowanego, a także obliczenia i uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska na rachunek organu w oparciu o przedkładane temu organowi wykazy. Niespornym jest, że skarżący w badanym okresie byli właścicielami fermy drobiu, a więc instalacji do chowu lub hodowli drobiu o więcej niż 40.000 stanowisk uznanej w rozumieniu przepisów rozporządzenia za mogącą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (ust. 6 pkt 8 lit. a załącznika do rozp. z 2002 r.). Liczbę sztuk drobiu, która determinuje wysokość opłaty, określono stosownie do przedłożonych kart inwentaryzacyjnych, dokumentów i wyjaśnień skarżących. Szczegółowe wyliczenia w zakresie obsady poszczególnych kurników ujęto na s. 17-58 decyzji organu I instancji zaś skarżący tych ustaleń nie kwestionują. Należy podkreślić, że wielkość instalacji jest jedynie okolicznością faktyczną decydującą o konieczności uzyskania pozwolenia, a nie o zakresie korzystania ze środowiska, o którym mowa w art. 284 ust. 2 p.o.ś. Tym samym prowadzący taką instalację jest zobowiązany ponieść opłaty za substancje uwalniane do środowiska, w związku z funkcjonowaniem tej instalacji, niezależnie od stopnia wykorzystania jej maksymalnych możliwości.

W ocenie sądu działalność skarżących w zakresie hodowli drobiu niewątpliwie mieści się w definicji ujętej w przepisie art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. a nie mieści się w oparciu o przepis art. 3 pkt 20 lit. c p.o.ś. oraz art. 284 ust. 2 p.o.ś. tak jakby tego oczekiwali skarżący. Sąd w pełni podziela argumentację organów i przytoczone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 23 czerwca 2016 r. (sygn. akt II OSK 2615/14, II OSK 2763/14 i II OSK 2764/14, CBOSA) i dlatego nie będzie go powielał w uzasadnieniu wyroku, a jedynie dodatkowo podkreśli, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek do przyjęcia stanowiska skarżących, w szczególności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, że obowiązek ponoszenia opłat dotyczy korzystania ze środowiska jedynie w zakresie przekraczającym 40.000 sztuk drobiu, a to z uwagi na fakt, iż skarżący, jak twierdzą, prowadzą fermę jako osoby fizyczne.

Treść art. 3 pkt 20 lit.a p.o.ś. bowiem jednoznacznie wskazuje, że przez podmiot korzystający ze środowiska rozumie się również osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego i do takiej kategorii podmiotów należy zaliczyć skarżących, gdyż jak słusznie zauważył to organ II instancji działalność gospodarcza, a taką bez wątpienia jest prowadzenie fermy hodowli drobiu w rozmiarze przekraczającym 40 000 stanowisk, jest kategorią o charakterze obiektywnym, faktem niezależnym od formy zorganizowania osób prowadzących tę działalność. Skarżący są rolnikami, ujętymi w ewidencji producentów rolnych, a zatem osobami korzystającymi ze środowiska w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. jako osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie.

Należy jednocześnie podkreślić, że zakres podmiotowy przepisu art. 284 ust. 2 p.o.ś odnosi się jedynie do osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, a nie do osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie.

Trafnie również organy przyjęły, iż Pani J. C. z uwagi na to, że jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, którego dotyczy pozwolenie zintegrowane, posiada status strony postępowania.

Jednocześnie należy stwierdzić, że SKO prawidłowo i precyzyjnie odniosło się do kwestii obowiązku ponoszenia przez skarżących opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu spalania propanu technicznego w nagrzewnicach służących do ogrzewania kurników pomimo, że takiej substancji nie wymieniało ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska, lecz propan-butan.

W załączniku nr 1 do rozporządzenia, tabela C określa jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW opalanych węglem kamiennym, koksem, drewnem, olejem lub paliwem gazowym, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenie zintegrowane, zaś tabela E jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z chowu lub hodowli drobiu.

Należy podzielić stanowisko SKO i przyjąć je jako własne, że opłacie podlega wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów w przypadku opalania kotłów nie tylko produktem o nazwie propan-butan, ale również substancjami o innej nazwie handlowej, cechującą się analogicznym składem i funkcją. Przepisy rozporządzenia wymieniają, bowiem nazwę substancji, natomiast nie precyzują, że dotyczy to wyłącznie substancji w rozumieniu Polskiej Normy PN-C-96008:1998. Zarówno propan-butan, jak i propan techniczny, stanowią mieszaniny węglowodorów alifatycznych, które mogą być wykorzystane w celach grzewczych. Obie te mieszaniny składają się zarówno z propanu, jak i z butanu, choć w różnych proporcjach. Zarówno w przypadku propanu-butanu, jak i w przypadku propanu technicznego, głównym składnikiem mieszaniny jest propan (punkty 1.3.2 i 1.3.4 Polskiej Normy PN-C-96008:1998).

Sposób ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza w związku z korzystaniem z nagrzewnic został szczegółowo przedstawiony na s. 59-61 decyzji organu I instancji w tabelach. Sposób wyliczenia tam zawarty jest w ocenie Sądu jasny i nie budzi wątpliwości.

Gdy się jednocześnie zważy, że decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Marszałek Województwa [...] nie dokonał rozliczenia, a jedynie ustalił należne opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia do niego pyłów lub gazów, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Marszałka należało uznać za prawidłową.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.