Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1092/94
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1995-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Samorząd terytorialny
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 7 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d"
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Budownictwo komunalne, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ nie jest prowadzone w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, lecz ma charakter wykonywania zadań związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych gminy przez organ administracji państwowej.

TEZY

Budownictwo komunalne, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ nie jest prowadzone w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, lecz ma charakter wykonywania zadań związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych gminy przez organ administracji państwowej.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie zaniechania ustalenia i poboru zaliczek na podatek dochodowy.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 1994 r. (...) Izba Skarbowa w B. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. z dnia 15 listopada 1993 r., mocą której nie uwzględniono wniosku skarżącego Jerzego G. w przedmiocie zaniechania ustalenia i poboru zaliczek na podatek dochodowy.

Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, że skarżący nie może korzystać z art. 26 ust. 1 pkt 6 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ponieważ budynek, w którym wykupił lokal mieszkalny nie został wybudowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ ten bowiem przyjął, że Zarząd Miasta i Gminy w S. nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie budowy domów mieszkalnych.

W wyniku uzupełniających ustaleń organ odwoławczy uznał, że Zarząd Miasta i Gminy w S. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na budowie domów mieszkalnych, jednakże budynek, w którym wykupił lokal nie jest budynkiem nowo wybudowanym, a jedynie poddanym remontowi kapitalnemu. Stąd też, zdaniem Izby Skarbowej nadal nie spełnione są przesłanki z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy i skarżącemu nie przysługuje odliczenie z podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na kupno mieszkania w 1993 r.

W nazwanej odwołaniem skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzuca, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem cytowanego art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy. Skarżący objął lokal w stanie bez podłóg i bez elementarnego wyposażenia technicznego. Skarżący nadto podkreśla, że bez znaczenia jest jak określono budowę domu przy Placu W. 2 w S. gdyż istotne jest, że była to budowa nowa, aczkolwiek z różnych względów Urząd Gminy mógł ją kwalifikować jako remont kapitalny z uwagi na ominięcie istniejących zakazów inwestycyjnych. W konkluzji skarżący wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy i podjęcie decyzji.

W złożonej zgodnie z art. 200 par. 5 Kpa odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi przedstawiono ponownie wszystkie argumenty jakie zdaniem Izby Skarbowej przemawiają za nieuwzględnieniem skargi i trafnością rozstrzygnięcia. Nadto organ podniósł, że skarżący wykupił lokal na niezwykle korzystnych warunkach, co wskazuje, że nie mógł to być budynek wybudowany w ramach działalności gospodarczej, gdyż nie byłby w takim wypadku realizowany jeden z istotnych celów tej działalności, jakim jest osiągnięcie zysku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 10 par. 1 Kpa organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący został pozbawiony tego uprawnienia, co prowadzi do uznania, że decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy odmiennie aniżeli organ I instancji ustalił, że władze gminy prowadzą budownictwo w ramach działalności gospodarczej lecz budynek przy Pl. W. nie jest budynkiem nowo wybudowanym a jedynie wyremontowanym. Ustalenie to nie zostało skarżącemu przedstawione, nie mógł on zatem ustosunkować się w toku postępowania przed organem odwoławczym do tego nowego dowodu w sprawie. Skarżący zaś konsekwentnie twierdził, że kupił lokal w nowo wybudowanym przez Gminę budynku, który ta wzniosła w ramach działalności gospodarczej.

W sprawie niezbędne jest ustalenie dwóch przesłanek, a mianowicie prowadzenia przez Zarząd Gminy działalności gospodarczej oraz tego czy w ramach tej działalności wybudowano a nie wyremontowano budynek, w którym skarżący kupił lokal mieszkalny, z tym zastrzeżeniem, iż nie występowanie co najmniej jednej z przedstawionych przesłanek czyni żądanie skarżącego bezzasadnym.

Organ podatkowy drugiej instancji zadowolił się informacją Urzędu Gminy, że zakupiony przez podatnika lokal mieszkalny wybudowany został w ramach działalności gospodarczej, ale już - i słusznie - wyraził co do tego wątpliwości w piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę. Obowiązkiem Izby Skarbowej było informację tę poddać ocenie według reguł postępowania dowodowego /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1994 r. III ARN 62/94 - OSN 1995 nr 6 poz. 70/. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednokrotnie zwracano uwagę, że budownictwo komunalne, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ nie jest prowadzone w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, lecz ma charakter wykonywania zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych gminy przez organ administracji państwowej. Jednym z kryteriów działalności gospodarczej - jak to podniesiono w odpowiedzi na skargę - jest prowadzenie jej w celach zarobkowych, a więc z zamiarem zysku ze sprzedaży. Jaka była rzeczywista działalność gminy winien organ wyjaśnić. Dla szerszego spojrzenia na to zagadnienie należy również odesłać do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r. III ARN 41/93 /Prawo Gospodarcze 1994 nr 2 str. 2/.

Ustalenie, że budynek przy Pl. W. w S. został wybudowany w ramach działalności gospodarczej otwiera drogę do ustaleń jaki był rzeczywisty zakres budowy tego obiektu. I w tym przypadku informacja Urzędu Gminy winna być poddana osądowi reguł postępowania administracyjnego. Znane są bowiem z doświadczenia życiowego przypadki kwalifikowania pod kapitalny remont inwestycji budowlanej polegającej na nowo wznoszonym obiekcie. Sąd administracyjny nie może skontrolować czy przyjęta podstawa materialnoprawna decyzji zgodna jest z prawem /art. 196 par. 1 Kpa/ o ile nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 i art. 208 Kpa orzekł jak w sentencji wyroku.