Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1087/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 122, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2009 i 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1087/15

Uzasadnienie

Wcześniejszą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. odmawiającą M. J. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2009 i 2010 w kwocie 6.098 zł. oraz odsetek za zwłokę w kwocie 2.779 zł.

Kolegium wskazało w powyższej decyzji, że art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależnia możliwość zastosowania ulgi w zapłacie zaległości podatkowej od istnienia przesłanek określonych pojęciami "ważny interes podatnika lub interes publiczny". Jednocześnie organ drugiej instancji podkreślił, że zobowiązanie podatkowe jest następstwem prawnym wcześniej powstałego obowiązku podatkowego, co oznacza, że jest to zdarzenie, które dało się przewidzieć i powstało wskutek świadomie podjętych decyzji. Podatek od środków transportowych jest daniną o charakterze publicznym i powszechnym. Każda osoba, której przysługują określone ustawowo obowiązki obligacyjne w stosunku do objętych ustawowym obowiązkiem podatkowym środków transportowych, zobowiązana jest do poniesienia ciężaru daniny publicznej i powinna przewidywać taką należność. Tym samym podstawy do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych muszą być interpretowane w sposób ścisły, a okoliczności uzasadniające udzielenie takiej ulgi muszą mieć charakter wyjątkowy i nadzwyczajny. Ponadto umorzenie zaległości podatkowych zależy od uznania organu podatkowego, który nawet w przypadku zaistnienia jednej bądź obu ustawowych przesłanek umorzenia może zastosowania tej ulgi odmówić.

Akceptując decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej Kolegium powołało się na poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia oparte przede wszystkim na oświadczeniach małżonków M. i H.J. dotyczące ich sytuacji majątkowej i rodzinnej, z których wynikało, że M. J. nie otrzymuje dochodów, a H. J. otrzymuje dochód w postaci renty w wysokości 706,00 zł zajętej przez komornika z tytułu zaległego kredytu. Małżonkowie posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 200,00 m2 o wartości szacunkowej 300.000,00 zł objęty zajęciem komorniczym oraz zadłużenie w banku w kwocie 270.000,00 zł. Podatnicy wskazali także na obciążenia w postaci czynszu w kwocie 335,65 zł, opłat za energię elektryczną w kwocie 83,03 zł, opłat za gaz w kwocie 30,68 zł oraz wydatki na leki w kwocie 409,97 zł. Podatnicy oświadczyli iż M. J. nie posiada żadnego źródła utrzymania, jest po trzech wypadkach komunikacyjnych, jej stan nie pozwala na żadną pracę, a siostra M. J. wspomaga ich w wydatkach na bieżące utrzymanie. Podatnicy przedłożyli także dokumenty świadczące o stanie zdrowotnym oraz ponoszonych wydatkach. W złożonym odwołaniu od decyzji prezydenta Miasta Ł. podatnicy wskazali, że obecnie utrzymują się z jednej emerytury od miesiąca kwietnia 2012 roku, która wynosi 1.227,00 zł miesięcznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując sprawę w aspekcie trudnej sytuacji materialnej, na którą powołują się podatnicy zauważyło, że dochody podatników są rzeczywiście niskie, jednak nie przekraczają one kwot uprawniających do otrzymania pomocy społecznej. Powoduje to, że sytuacja podatników, chociaż niewątpliwie trudna, nie zagraża ich egzystencji, w szczególności iż poza otrzymywanymi dochodami otrzymują oni pomoc materialną od siostry M. J., jak sami wskazali w złożonych oświadczeniach. W ocenie organu, trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Zawsze bowiem ulga w zapłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie (faktycznym) podatnika. W rezultacie każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełniałby przesłankę przyznania ulgi.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że w przypadku podatników nie stwierdzono żadnych okoliczności nadzwyczajnych i wyjątkowych, ze względu na które występowałby "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" w umorzeniu zaległości podatkowej. Wskazywany przez podatników brak realnej możliwości spłaty zobowiązania podatkowego nie obliguje organu podatkowego do umorzenia zaległości, bowiem sytuacja taka może ulec poprawie. Trudno jest także uznać, że podstawę do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej winno stanowić zadłużenie w banku i dokonywane z tego powodu potrącenia egzekucyjne, bowiem jest to skutkiem decyzji finansowych podatników, a nie można uznać, iż zadłużenie z tytułu kredytu bankowego jest istotniejsze od zadłużenia z tytułu podatku od środków transportowych, stąd też trudno jest podzielić wniosek strony, iż ze względu na potrącenia egzekucyjne należy umorzyć zaległość podatkową.

Powyższa decyzja SKO została zaskarżona do tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 3 września 2013 r., sygn. I SA/Łd 1330/12, uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności, jak stwierdził Sąd, Kolegium naruszyło przepisy art.122 w związku z art.187 § 1, art.121 § 1 oraz art.191 Ordynacji podatkowej, a zaskarżona decyzja jest przedwczesna, gdyż nie zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że:

Podstawą żądania umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych wskazaną we wniosku podatniczki było brak własnych źródeł utrzymania ( M. J. utrzymuje się wraz z mężem H. z jego renty ), brak oszczędności będący następstwem kosztów leczenia podatniczki w związku z wypadkami drogowymi, w których uczestniczyła oraz brak zdolności kredytowej.

Chociaż organ odwoławczy ustalił, że podatniczka nie uzyskuje żadnego dochodu, wraz z mężem utrzymuje się z jego emerytury, która wynosi 1.227 złotych miesięcznie, jednak nie wyjaśnił, czy owa kwota jest kwotą brutto czy netto, czy jest to część emerytury pozostała do wypłaty H. J. po potrąceniach wynikających z prowadzonej egzekucji (z oświadczenia H. J. wynika, że posiada on liczne zobowiązania wynikające z zakończonej działalności gospodarczej, z kredytów bankowych i inne zobowiązania stwierdzone nakazami zapłaty).

Kolegium ustaliło, że dochód ten obciążany jest czynszem w kwocie 335,65 złotych miesięcznie, wydatkami na energię elektryczną (w kwocie 83,03 złotych), na gaz (30,68 złotych) oraz na zakup leków (409,97 złotych). Kolegium stwierdziło także, że małżonkowie J. posiadają dom o wartości szacunkowej 300 tysięcy złotych. Z ustaleń tych wynika zatem, że w posiadaniu małżonków J.ch znajdują się dwie nieruchomości (dom położony w Ł. przy ul. A 24 A, który stanowi przedmiot odrębnej własności M. J.) oraz mieszkanie lokatorskie (Ł., ul. B 4 m.53), gdzie podatniczka jest zameldowana. Dokonując ustaleń faktycznych w zakresie wydatków związanych z eksploatacją obu nieruchomości organ odwoławczy wydatki z tym związane ustalił jednak tylko dla mieszkania położonego przy ulicy B (na podstawie oświadczenia H. J.), natomiast pominął zupełnie wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją budynku znajdującego się przy ul. A. Podatniczka na wezwanie organu odwoławczego przedstawiła kopie "rachunków" z tytułu eksploatacji tego domu (wywóz śmieci, energia elektryczna, woda i kanalizacja, gaz oraz podatek od nieruchomości). Jednocześnie z oświadczeń obu małżonków nie wynika, aby ponosili oni koszty utrzymania nieruchomości przy ul. A.

Organ odwoławczy stwierdził, że nieruchomość położona w Ł. przy ulicy A zajęta jest przez komornika w związku z kredytem bankowym w kwocie 270.000 złotych. Pominął jednocześnie powołane wyżej oświadczenie H. J. (k. 24), zgodnie z którym małżonkowie posiadają liczne zobowiązania stwierdzone nakazami zapłaty. W toku postępowania nie wyjaśniono również, czy z tytułu działalności gospodarczej małżonkowie J. posiadają ściągalne wierzytelności.

Zasadniczym argumentem przemawiającym za odmową udzielenia M. J. ulgi w spłacie zaległości w podatku od środków transportowych użytym przez organ odwoławczy było to, że miesięczny dochód H. J. jest wyższy od kwoty 702 złotych będącej kryterium dochodowym rodziny uprawniającym do skorzystania z pomocy społecznej. Zakładając nawet, że fakt korzystania przez podatnika ze środków z pomocy społecznej należy utożsamiać z istnieniem po jego stronie "ważnego interesu prywatnego", to organy nie wyjaśniły, jakim środkami na utrzymanie będą dysponowali małżonkowie J., jeśli zaległość w podatku od środków transportowych będzie egzekwowana. Należy przy tym stwierdzić, że zaległość wraz z odsetkami (na chwilę orzekania przez organ I instancji) to kwota prawie 9.000 złotych, a więc w przybliżeniu równa siedmiomiesięcznym dochodom rodziny J.. W związku z tym powstaje pytanie, czy wyegzekwowanie zaległości nie spowoduje, że podatnicy staną się klientami opieki społecznej, a co za tym idzie, czy przyznanie wnioskowanej ulgi nie leży także w interesie publicznym. Na to pytanie nie odpowiedział organ odwoławczy.

Kolejnym argumentem uzasadniającym odmowę umorzenia zaległości powołanym przez Kolegium była możliwość poprawy sytuacji finansowej i materialnej małżonków J. Byłby to niewątpliwie trafny argument, gdyby opierał się na zebranym materiale dowodowym i w jego świetle był prawdopodobny. Tymczasem Kolegium nie wzięło pod uwagę okoliczności, że H. J. liczy sobie 62 lata (protokół rozprawy przed sądem z dnia 3 września 2013 roku), M. J. nie może uzyskać renty, mimo tego że ze złożonych w toku postępowania dokumentów wynika, że jest osobą chorą wymagającą leczenia, a terapia psychiatryczna jakiej jest poddawana nie przynosi zadawalających efektów. Organ odwoławczy nie wyjaśnił więc na czym opiera swoje przekonanie, że sytuacja materialna podatników może ulec poprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w oparciu o wyżej przedstawione uwagi Sądu organy powinny zatem wyjaśnić, jaka jest rzeczywista sytuacja materialna i finansowa małżonków J. i w tym kontekście rozważyć, czy spełnione są przesłanki zawarte w art.67a Ordynacji podatkowej. Gdyby okazało się w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, że za umorzeniem zaległości podatkowej przemawia "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", wtedy należy rozważyć w ramach uznania administracyjnego, czy wnioskowaną ulgę przyznać, czy też nie.

Uwzględniając powyższą ocenę prawną Sądu i wskazania co do dalszego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ostatecznie, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania mającego na celu ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. odmówił M. J. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2009 i 2010 w kwocie 6.098 zł. oraz odsetek za zwłokę w kwocie 4.744 zł.

Z ustaleń organu wynika m. in., że M. J. mieszka w domu jednorodzinnym o pow. 200 m kw., który jest przedmiotem egzekucji komorniczej. Wartość tego domu wynosi 300.000 zł. Podatniczka nie ma własnych dochodów, choruje na skutek obrażeń doznanych w wypadkach komunikacyjnych, ale nie pobiera świadczenia rentowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z opiekującym się nią mężem H. J. który otrzymuje emeryturę w wysokości 2.239,64 zł brutto. Emerytura ta jest przedmiotem egzekucji, a jej kwota netto wynosi 1.295,16 zł. Jest to jedyne stałe źródło utrzymania skarżącej, a tylko sporadycznie korzysta ona z pomocy siostry. Podatniczka ma dwóch dorosłych synów prowadzących własne gospodarstwa domowe. Skarżąca posiada zadłużenia: w Banku A S.A. na kwotę 273.000 zł plus odsetki, w B BANKU na kwotę 40.000 zł plus odsetki, na kwotę 15.000 zł w zakładzie energetycznym, na łączną kwotę ponad 50.000 zł z tytuły zaległego podatku VAT, na łączną kwotę 30.300 zł wobec Inspekcji Transportu Drogowego i na kwotę 36.000 zł wobec prywatnych wierzycieli oraz udokumentowała aktualne wydatki na utrzymanie domu, to jest zapłatę za energię elektryczną w kwotach ok. 149-163 zł, za wywóz odpadów komunalnych w kwocie 14 zł, za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków w kwocie 234,30 zł, za gaz w kwocie 967,96 zł, z tytułu IV raty podatku od nieruchomości w kwocie 70 z i na zakup leków w kwocie 119,06 zł.

Z twierdzeń podatniczki wynika, że w mieszkaniu przy ul. B mieszka jej mąż, choć jak sama twierdzi jednocześnie mąż prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, a z zeznań H. J. wynika, że w mieszkaniu tym zameldował on kuzynkę, która opłaca związane z lokalem świadczenia. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada ściągalnych wierzytelności z tytułu prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Małżonkowie J. nie korzystają z pomocy społecznej.

Organ podatkowy podkreślił, że podejmował wszelkie możliwe działania w celu dokładnego ustalenia sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, jednakże ustalenia te nie pozwalają na stwierdzenie, że za umorzeniem zaległości w podatku od środków transportowych przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny. Instytucja ulgi w spłacie zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy. W tej jednak sprawie ani żadne przyczyny o charakterze wyjątkowym nie spowodowały powstania zaległości podatkowej, ani też żadne wyjątkowe względy nie przemawiają za zastosowaniem ulgi, a sytuacja podatniczki, choć trudna, nie ma charakteru wyjątkowego, co organ ocenił mając na uwadze zasadę równości i powszechności opodatkowania. W decyzji wskazano, że przecież podatniczka posiada nieruchomość o znacznej wartości, a małżonkowie J. mimo obciążających ich długów dobrowolnie rezygnują z korzyści jakie mogliby osiągać z wynajmu mieszkania lub części domu. Wartość posiadanej nieruchomości, która co prawda jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego w innej sprawie, wskazuje, że istnieje możliwość zaspokojenia zadłużenia z tytułu podatku od środków transportowych. Ponadto wsparcia finansowego mogliby udzielić skarżącej dorośli synowie. Nie jest w interesie publicznym zwalnianie z zapłaty długu osoby posiadające majątek, na którym istnieje możliwość zabezpieczenia długu.

W odwołaniu od tej decyzji M. J. zarzuciła naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., poprzez nie zastosowanie się organu podatkowego do wiążących wytycznych WSA w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 3 września 2013 r., naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w przypadku skarżącej nie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika" i tym samym odmowę umorzenia zaległości podatkowej i naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., będącą obecnie przedmiotem oceny Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta Ł. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium odniosło się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji stwierdzając, że organ ten zebrał kompletny materiał dowodowy, ocenił go wszechstronnie i wyprowadził z tych ocen właściwe wnioski. W szczególności zaś właściwa jest ocena, że w okolicznościach tej sprawy za umorzeniem zaległości podatkowej nie przemawiają dyrektywy kierunkowe z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium wskazało m. in. na to, że pojęcia "ważny interes podatnika" nie może być oceniane na podstawie subiektywnych odczuć podatnika, ale na podstawie kryteriów obiektywnych. Odnosząc się do konkretnych okoliczności sprawy Kolegium stwierdziło, że choć dochody małżonków J. są skromne, a sytuacja skarżącej trudna, to jednak nie zagraża egzystencji podatniczki. Wszak dochody te nie są na tyle niskie aby uprawniały do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, a skarżąca ma możliwość i korzysta z pomocy siostry. Ponadto trafne są wnioski organu pierwszej instancji, że posiadany przez skarżącą majątek pozwala na spłatę zadłużenia podatkowego objętego wnioskiem o ulgę, zwłaszcza że nie można uznać, iż zadłużenie z tytułu kredytu bankowego jest ważniejsze od długu podatkowego. Kolegium wskazało też, że dalsze prowadzenie egzekucji z emerytury męża skarżącej, wskazanej przez nią jako podstawowe źródło utrzymania obojga, nie spowoduje obniżenia dochodu w gospodarstwie domowym z uwagi na ustawowe ograniczenie potrąceń z emerytury.

W skardze na powyższą decyzję, podobnie jak w treści odwołania, M. J. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a., poprzez nie zastosowanie się organu podatkowego do wiążących wytycznych WSA w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 3 września 2013 r., naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w przypadku skarżącej nie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika" i tym samym odmowę umorzenia zaległości podatkowej i naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Na wstępie należy zauważyć, że organy w tej sprawie nie stosowały i nie miały podstawy do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc nie mogły naruszyć art. 7 tej ustawy. W sprawie tej miały natomiast zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, w tym przepisy regulujące tok postępowania, do których odniesiono się w zaskarżonej decyzji. W szczególności organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, co oznacza, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, czyli przepisu o brzmieniu podobnym do art. 7 K.p.a.

Sąd przyjmuje też, że intencją autora skargi było postawienia zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3, a nie pkt 2 Ordynacji podatkowej, skoro podatniczka wnioskowała o umorzenia zaległości podatkowej, a nie o jej odroczenie lub rozłożenie na raty.

Podstawą prawną rozpoznania wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych jest przepis art.67a par.1 pkt.3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b ( nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z przepisu tego wynika, że przesłankami udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych są: "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".

Przesłanki umorzenia zaległości podatkowej: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" należą do kategorii pojęć nieostrych, niedookreślonych, a więc takich, które wymagają każdorazowej oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika lub organu. Pomimo trudności w sformułowaniu generalnej, uniwersalnej definicji tych pojęć, pojęcie "ważny interes podatnika" rozumiane jest jako sytuacja, w której z powodu w zasadzie nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, "interes publiczny" zaś jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych, ale także jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej ( Ordynacja Podatkowa Komentarz, Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, wydanie 5, Wolters Kluwer Business, Warszawa 2013 str.294-295 ). W orzecznictwie wskazuje się, że owymi wartościami wspólnymi tworzącymi "interes publiczny" są sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 roku, I SA/Bk 156/10, LEX 590320). W interesie publicznym leży by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Istnieje zatem konieczność wyważenia interesu podatnika i interesu publicznego, a umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania może być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach i nie może mieć charakteru powtarzalnego. Oceniając sytuację podatnika organy podatkowe winny bowiem mieć także na uwadze interes budżetu państwa, a przerzucanie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na ogół podatników pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym.

Charakter zaskarżonej decyzji (decyzja o charakterze uznaniowym) powoduje, że przedmiotem sądowej kontroli jest przede wszystkim prawidłowość przeprowadzonego postępowania, a więc sprawdzenie czy organy podatkowe wyczerpująco i w pełni wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, czy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a następnie czy prawidłowo zastosowały prawo materialne (spełnienia przesłanek zastosowania lub odmowy zastosowania ulgi) i w końcu, czy prawidłowo uzasadniły decyzję.

Należy wskazać, że nawet ustalenie w toku postępowania istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego nie oznacza jeszcze, że organ podatkowy będzie zobowiązany do zastosowani ulgi, skoro w sprawach tego rodzaju ma zastosowanie tzw. uznanie administracyjne, które jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Oczywiście owo uznanie administracyjne nie będzie miało zastosowania wówczas, gdy wyniki postępowania nie pozwolą na stwierdzenie istnienia jednej z dwóch albo obu przesłanek łącznie, o których mowa w art.67a Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu postępowanie w rozpatrywanej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo bez naruszenia obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej. W toku postępowania wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy związane z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną skarżącej. Organ pierwszej instancji przeprowadził przy tym uzupełniające postępowanie dowodowe po uchyleniu wcześniejszej decyzji z listopada 2012 r., także niekorzystnej dla podatniczki. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zawarte jest w nim wyjaśnienie, dlaczego uwzględnienie skargi nie było możliwe. Wskazano, że nie zachodzą okoliczności odpowiadające kierunkowym dyrektywom wyboru z art. 67a Ordynacji podatkowej. To stanowisko zaskarżonej decyzji Sąd podziela. Szeroko przedstawione i przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji okoliczności świadczą niewątpliwie, że powoływane przez podatniczkę okoliczności nie pozwalały na przyznanie jej wnioskowanej pomocy.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., bowiem organy uwzględniły ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 3 września 2013 r., sygn. I SA/Łd 1330/12. Niezrozumiały jest zarzut niewyjaśnienia na czym organy opierają przekonanie, że "sytuacja podatników może ulec poprawie", bowiem obecnie ani w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. stwierdzeń takich nie ma.

Stosownie do wskazań tutejszego Sądu organy wyjaśniły w jakiej wysokości emeryturę pobiera mąż skarżącej i ustaliły wysokość tego świadczenia brutto jak i netto, czyli po potrąceniach komorniczych. Ustalono także na podstawie informacji samej skarżącej wysokość wydatków ponoszonych w związku z eksploatacją domu przy ulicy A, jak i to, że nie ma ona żadnych ściągalnych wierzytelności. Ustalono też, że ani skarżąca, ani jej mąż nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Organy zastosowały się zatem do wskazań Sądu zawartych w powyższym wyroku.

W świetle poczynionych przez organy ustaleń faktycznych co do sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej skarżącej nie są dowolne przedstawione w decyzjach wnioski, że za zastosowaniem wnioskowanej ulgi nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Należy zgodzić się z poglądem, że o ważnym interesie podatnika można mówić wtedy, gdy istnieje szczególna, wyjątkowa sytuacja, która uniemożliwia spłatę zadłużenia. Ta wyjątkowa sytuacja powinna być oceniana na dzień wydawania decyzji. Takiej oceny organy dokonały. Choć wskazały, że do powstania zadłużenia powstało na skutek zaniechań małżonków J., którzy nie płacili we właściwym czasie podatku od środków transportowych, to przede wszystkim stwierdziły, że sytuacja skarżonej oceniana obiektywnie obecnie, choć trudna, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała zastosowanie ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległego podatku. Zasadnie bowiem wskazano, że chociaż skarżąca na razie nie pracuje (bo z uwagi na stan zdrowia prawdopodobnie nie może) i na razie nie pobiera żadnej renty, to jednak posiada skromne środki na bieżące utrzymanie prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Oczywistym jest, na co wskazano w zaskarżonej decyzji, że niezależnie od wysokości i ilości długów obciążających H.J, z którego emerytury utrzymują się oboje małżonkowie, istnieje ustawowe ograniczenie wysokości potrąceń z emerytury dłużnika, co oznacza, że określona część świadczenia emerytalnego pozostanie do dyspozycji małżonków J. Ewentualne uwzględnienie wniosku skarżącej nie zmieniłoby jej sytuacji, skoro ciążą na niej, jak i na H. J. także inne zadłużenia i to dużo wyższe.

Istotne znaczenia ma także fakt, że małżonkowie J. są przecież w posiadaniu majątku o istotnej wartości, a więc nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym i mieszkania. Trafnie organy zauważyły, że dłużnicy powinni podejmować wszelkie możliwe działania mające na celu spłatę lub choćby zmniejszenia długu. W kontekście tego spostrzeżenia nie znalazły usprawiedliwienia wyjaśnienia skarżącej o braku podejmowania prób pozyskiwania dodatkowych środków finansowych, także na spłatę długu, np. z wynajmu mieszkania lub części domu.

Należy ponadto mieć na uwadze, że posiadana przez skarżącą nieruchomość jest przedmiotem egzekucji prowadzonej przez komornika. Trafne jest zatem spostrzeżenie organów, że przecież w interesie publicznym nie leży rezygnacja z dochodzenia należności publicznoprawnych w sytuacji, gdy z majątku zobowiązanej i tak są dochodzone zadłużenia o charakterze prywatnym, a poza tym, skoro te pozostałe długi, znacznie wyższe, i tak mają być egzekwowane, to ewentualne umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych zasadniczo nie zmieni sytuacji skarżącej.

Zarzuty skargi o niepodjęciu wszelkich możliwych działań koniecznych do wyjaśnienia sprawy są niezasadne i gołosłowne o tyle, że skarżąca nawet nie wskazała tych okoliczności, które jej zdaniem nie zostały a powinny zostać wyjaśnione. Postępowanie w tej sprawie było jednak prowadzone prawidłowo, organy zebrały obszerny i kompletny materiał dowodowy obrazujący dokładnie aktualną sytuację majątkową, rodzinną i osobistą podatniczki i prawidłowo go oceniły.

Istota sporu w tej sprawie polega na różnej ocenie zebranego materiału dowodowego i na dokonaniu subsumpcji prawidłowych ustaleń faktycznych pod normę prawa wyrażoną w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organy prawidłowo stwierdziły, że ustalone w sprawie okoliczności nie wyczerpują przesłanek ustawowych do zastosowania wnioskowanej ulgi, a ustalenia te i wnioski znalazły wyraz w uzasadnieniach decyzji.

Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

P.C.