Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 673/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 260, 199, 245 par. 1, 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie wpisu od skargi, dalej idący wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Dnia 25 stycznia 2010 r. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2003 r.

W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.

W uzasadnieniu wniosku wypełnionego na urzędowym formularzu PPF skarżący stwierdził, że działania organów podatkowych oraz prowadzone od kilku lat postępowanie egzekucyjne spowodowało blokadę kont bankowych i wierzytelności oraz zawiadomienie o tym fakcie banków kredytujących działalność prowadzoną przez skarżącego. To z kolei, jak i zajęcia nieruchomości doprowadziły do braku możliwości finansowania działalności gospodarczej, wypłaty wynagrodzeń, zakupu paliwa do samochodów ciężarowych, regulowania bieżących podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, jak i należności leasingowych. Takie działania doprowadziły w rezultacie do bankructwa przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego.

Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z trójką swoich dzieci: M. A. ([...] lat), A.W. ([...] lat) i W. J. ([...] lat). Od [...] 2008 r. skarżący pozostaje w separacji ze swoją żoną M.J., z którą jest jednak współwłaścicielem szeregu nieruchomości, opisanych w rubryce 7 urzędowego formularza PPF. Strona jest także zobowiązana do opieki nad swoją matką, która ma [...] lat. W tej sytuacji, skarżący oświadczył, że popadł w chorobę psychiczną i alkoholizm.

W skład majątku skarżącego wg jego oświadczenia wchodzą następujące nieruchomości: dom w G. o powierzchni 150 m2 (darowizna rodziców), dom w Koziegłowach o powierzchni 70 m2, dom w Siedlcu Dużym o powierzchni 100 m2, zabudowana nieruchomość o powierzchni 2 ha (1.723 m2) położona we wsi D. w gminie W. (ta nieruchomość wymaga nakładów finansowych).

W rubryce opisującej stan majątkowy skarżącego, M. J. oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

Do formularza PPF skarżący dołączył bilans za pierwszy kwartał bieżącego roku (wykazujący stratę w kwocie [...] zł), wezwanie do zwrotu przedmiotu leasingu z dnia [...] 2010 r., wypowiedzenie umowy nr [...] , przedmiotem której jest sprzedaż energii elektrycznej z usługą dystrybucji do punktu poboru na działce letniskowej w gminie W.; szereg upomnień ZUS w przedmiocie uiszczania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne; zeznania podatkowe za rok 2009 oraz za lata 2004 – 2008;

Skarżący nadesłał również odpisy ksiąg wieczystych obrazujących stan prawny nieruchomości, których jest współwłaścicielem razem z małżonką, protokoły zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r., księga przychodów i rozchodów za pierwsze cztery miesiące bieżącego roku, bilans oraz ewidencja środków trwałych.

Ponadto strona skarżąca dołączyła do akt również zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Z zawiadomień tych wynika, że to skarżący jest posiadaczem tych rachunków bankowych. M. J. posiada konta bankowe w 26 bankach oraz prowadzi także 10 rachunków, na których ma zdeponowane papiery wartościowe (10 rachunków papierów wartościowych).

Odnośnie 26 rachunków bankowych, to w każdym przypadku, wierzycielem wnioskodawcy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., wszystkie zawiadomienia zostały wystawione w dniu [...] 2009 r., a łączna kwota, która ma być wyegzekwowana z tych rachunków bankowych wynosi [...] zł.

Odnośnie 10 rachunków, na których wnioskodawca ma zdeponowane papiery wartościowe, to – odpowiednio – w każdym przypadku wierzycielem wnioskodawcy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., wszystkie zawiadomienia zostały wystawione w dniu [...] 2010 r., a łączna kwota, która ma być wyegzekwowana z tych rachunków prowadzonych dla papierów wartościowych wynosi [...] zł.

W tym stanie faktycznym postanowieniem z 17 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu [...] 2010 r. Skarżący [...] 2010 r.(data nadania w Urzędzie pocztowym) wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza.

Skarżący w sprzeciwie wyjaśnił, że nie jest już właścicielem czterech nieruchomości w tym trzech domów. Po uprawomocnieniu się ugody o podziale majątku Skarżący otrzymał zabudowaną nieruchomość położona w Koziegłowach składającą się z gruntu o pow. 672 m2 oraz dom o powierzchni około 70 m2 który wymaga remontu (brak wody, kanalizacji, gazu) Resztę majątku otrzymała M.J..

Ponadto w sprzeciwie skarżący wyjaśnił, że posiadał tylko dwa rachunki bankowe a informacja o posiadaniu 26 rachunków bankowych i 10 rachunków papierów wartościowych jest skutkiem wysłania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zawiadomienia o zajęciu rachunków do banków i domów maklerskich niezależnie od tego czy skarżący posiadał w nich rachunek lub rachunek papierów wartościowych. W związku z tym, iż skarżący posiadał jedynie dwa rachunki bankowe uważa on, że przesyłając zaświadczenie o stanie posiadanego rachunku bankowego w "A" i opinię o rachunku w "B" SA wykazał, że nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 18 października 2009 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Instytucja prawa pomocy stanowi szczególny przypadek wyłączenia wobec strony postępowania sądowego obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, wynikającego z art. 199 p.p.s.a. Jej zastosowanie następuje zatem wyłącznie w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów. Ocenie rozpoznającego taki wniosek podlegają wszystkie składniki majątkowe podmiotu z nim występującego, przy czym zastrzec należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, iż jego stan majątkowy uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.

Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przesłanką przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego albo rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, które aktualnie na obecnym etapie postępowania sądowego stanowią kwotę [...] zł należną tytułem uiszczenia wpisu od skargi oraz o przyznanie pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Sąd po analizie wniosku, sprzeciwu i dokumentów źródłowych nadesłanych w związku z ubieganiem się przez stronę o prawo pomocy nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy w całości. W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, która to przesłanka warunkuje przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Po analizie dokumentów nadesłanych przez skarżącego Sąd w szczególności uznał, iż w sytuacji gdy strona skarżąca we wniosku o prawo pomocy wskazała, że nie osiąga żadnych dochodów, a jednocześnie w oświadczeniu z [...] 2010 r. wskazała, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy poniosła miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem w wysokości [...] zł, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zdaniem Sądu niewiarygodne jest bowiem twierdzenie strony, iż nie osiąga żadnych dochodów w zestawieniu z jej oświadczeniem z [...] 2010 r., w którym to wskazała, iż ponosi stałe wydatki związane z jej utrzymaniem. Jednakże oceniając wielkość tych wydatków, a zatem pośrednio i źródło ich finansowania w ocenie Sądu nie jest ono na tyle duże by pozwoliło na sfinansowanie wydatków jakie strona musi ponieść by poddać kontroli sądowej sporny akt administracyjny. Mając bowiem na uwadze fakt wniesienia w jednej dacie skarg w 22 sprawach w przedmiocie, których wpisy łącznie stanowią kwotę około [...] zł, zdaniem Sądu zasadne jest przychylenie się do wniosku strony skarżącej w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. - zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, dalej idący wniosek oddalając