Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 917/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 216 w zw. z art. 220 § 2 i art. 239, art. 262 § 1 pkt 1, § 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi E.Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 917/05

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 216 w związku z art. 220 § 2 i art. 239 oraz art. 262 § 1 pkt 1, art. 262 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa ( t.jedn: Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – po rozpatrzeniu zażalenia E.Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nakładające na stronę karę porządkową w wysokości [...] złotych.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wystosował do podatnika wezwanie z dnia 25 kwietnia 2005 roku do osobistego stawiennictwa w charakterze strony w celu złożenia wyjaśnień i przedstawienia wiarygodnych dowodów na pokrycie poniesionych w 2002 roku wydatków na zakup nieruchomości na kwotę [...] złotych i na pokrycie straty, poniesionej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w kwocie [...] złotych. Postanowieniem z 25 kwietnia 2005 roku organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w wyżej wskazanym zakresie. Przesyłkę zawierającą zarówno wezwanie jak i postanowienie odebrał pełnomocnik do odbioru przesyłek pocztowych - H.S. w dniu 27 kwietnia 2005 roku. Przedmiotowe pełnomocnictwo pocztowe E.Ł. ustanowił do odbioru i kwitowania m.in. poleconych przesyłek pocztowych na czas od 10 grudnia 1999 roku do odwołania. Podatnik nie spełnił wymogu osobistego stawiennictwa.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji wystosował do strony dwa kolejne wezwania: pierwsze z dnia 12 maja 2005 roku oraz drugie z dnia 8 czerwca 2005 roku. Wezwał w nim podatnika do osobistego stawiennictwa w celu udzielenia wyjaśnień w zakresie określonym w powołanym powyżej wezwaniu z dnia 25 kwietnia 2005 roku. Powyższe wezwania, z powodu ich niemożności doręczenia adresatowi w sposób wskazany w art. 148 i 149 ustawy Ordynacja podatkowa zostały doręczone w trybie art. 150 tej ustawy. Poczta przechowała w/w pisma przez okres 14 dni w swojej placówce (Ż. k. K.) i w tych przypadkach doręczenia zostały uznane za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 – dniowego okresu (tj. wezwanie z dnia 12 maja 2005 roku z upływem 30 maja 2005 roku, drugie wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku z upływem 23 czerwca 2005 roku).

W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia nałożył na E.Ł. karę porządkową w wysokości [...] złotych za niestawienie się osobiście bez uzasadnionej przyczyny na jego wezwanie z dnia 12 maja 2005 roku.

Natomiast postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie nałożył na podatnika karę porządkową w wysokości [...] złotych za niestawienie się osobiście bez uzasadnionej przyczyny na wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku. Odpis powyższego postanowienia podatnik odebrał osobiście w dniu 20 lipca 2005 roku, zaś w dniu 25 lipca 2005 roku złożył na nie zażalenie.

W jego uzasadnieniu strona oświadczyła, że nie otrzymała wezwania organu z przyczyn od niej niezależnych, bowiem wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku nie było doręczone prawidłowo w rozumieniu art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, skoro zgodnie z treścią art. 147 § 1 tej ustawy strona nie była zobowiązana do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, jeśli okres jej pobytu za granicą nie przekraczał dwóch miesięcy, a to miało miejsce w okolicznościach sprawy.

Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej, po przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie oraz okoliczności i argumentów podniesionych przez ukaranego nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji i wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej strona, która pomimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawiła się osobiście bez nieuzasadnionej przyczyny, mimo że była do tego zobowiązana, może być ukarana karą porządkową do wysokości [...] złotych.

Wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku jest prawidłowe, gdyż jego doręczenia dokonano stosownie do obowiązujących przepisów prawa (art. 150 Ordynacji podatkowej).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący zarzucił naruszenie art. 121 § 1, 122, 123 § 1 , 187 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 1, 145 § 1, 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący wskazał, że pełnomocnikiem pocztowym upoważnionym do odbioru korespondencji od 10 grudnia 1999 roku był H. S., zaś H.S. został ustanowiony pełnomocnikiem dopiero od 20 lipca 2005 roku. Wcześniejsze doręczenia korespondencji H.S. pochodzące od organu podatkowego były zatem nieskuteczne. Zarzucił również, że w zażaleniu wykazał niezdolność do prowadzenia swoich spraw, albowiem od marca do lipca 2005 roku cierpiał z powodu dolegliwości chorobowych w takim stopniu, że nie mógł w pełni wykonywać obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniósł, że po przebytej w dniu 22 kwietnia 2005 roku operacji przez ponad miesiąc nie mógł chodzić i wymagał stałej opieki. Taki stan pooperacyjny uniemożliwił prawidłowy przebieg funkcji życiowych. Ponadto do połowy lipca przechodził rehabilitację najpierw w kraju, potem za granicą. W związku z powyższym stan chorobowy był przeszkodą nie do przezwyciężenia zarówno do prawidłowego funkcjonowania jak i pełnienia obowiązków. Wskazał, że merytoryczna treść zaskarżonego postanowienia została wydana w oparciu o błędne przesłanki, nie odpowiadające rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Wezwanie bowiem jak i postanowienie Urzędu Skarbowego z 25 kwietnia 2005 roku zostały doręczone nieprawidłowo osobie, której E.Ł. nie ustanowił pełnomocnikiem pocztowym. Kolejne wezwanie Urzędu Skarbowego z dnia 12 maja 2005 roku nie było doręczone prawidłowo, albowiem w maju 2005 roku skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Również wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku nie zostało prawidłowo stronie doręczone z uwagi na pobyt na leczeniu rehabilitacyjnym. Ponadto organ podatkowy nie pouczył skarżącego o skutkach niezastosowania się do wezwania. W ocenie skarżącego wykazał on dostatecznie, że jego niestawiennictwo na wezwanie organu pierwszej instancji nie nastąpiło bez nieuzasadnionej przyczyny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie wskazując, że wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 czerwca 2005 roku było prawidłowe i mogło stanowić podstawę do nałożenia na skarżącego kary porządkowej. Strona nie wypełniła bowiem obowiązków wynikających z tego wezwania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,

poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd administracyjny naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, w toku postępowania nie zostały naruszone przepisy procedury, w szczególności art. 121 § 1, art.122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1, 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t. jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), gdyż dokonana przez organ odwoławczy ocena zaistniałych w przedmiotowej sprawie zdarzeń nie wykracza poza granice swobodnej ich oceny, a zaskarżone postanowienie zawiera stosowną ocenę stanu faktycznego sprawy, w sposób wystarczający wyjaśniając kwestie istotne pomiędzy stronami. W sprawie został zgromadzony dostateczny materiał dowodowy oraz obiektywnie rozpatrzono wątpliwości i uwagi zgłaszane przez stronę, a to z kolei czyni zaskarżone postanowienie, jako pozbawione zarzucanych wadliwości, prawidłowym.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, korespondencja organów podatkowych w trakcie postępowania podatkowego była podatnikowi prawidłowo doręczana. Skierowane do niego wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 kwietnia 2005 roku, jak i postanowienie wszczynające postępowanie podatkowe z tej samej daty, zostały nadane skarżącemu w jednej przesyłce pocztowej, którą odebrał pełnomocnik do odbioru przesyłek pocztowych - H.S. w dniu 27 kwietnia 2005 roku.

Analiza materiału dowodowego, w tym w szczególności przedłożonych kopii pełnomocnictw pocztowych do odbioru przesyłek pocztowych uzasadnia twierdzenie, że osobą upoważnioną do odbioru przesyłek pocztowych adresowanych do skarżącego był H.S.,, co też zasadnie skonstatowały organy obu instancji. Przede wszystkim pełnomocnictwo z dnia 10 grudnia 1999 roku jest nieczytelne. Z jego treści wynikać może, zarówno nazwisko "S." jak i "S". Również pełnomocnictwo z 20 lipca 2005 roku wskazuje jako osobę upoważnioną "H.S.", podczas gdy sam podatnik powołuje się na osobę H. S. Pełnomocnictwa wypisywane były przez podatnika, zatem to w jego interesie było sporządzenie pełnomocnictwa czytelnego, którego treść nie budziłaby wątpliwości. Sąd w pełni podziela w tym zakresie pogląd organów podatkowych, że podatnik celowo próbuje wprowadzić je w błąd, jedyną bowiem osobą upoważnioną do odbioru przesyłek pocztowych był zawsze H.S. Potwierdzają to przede wszystkim znajdujące się w aktach administracyjnych pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 listopada 2005 roku oraz notatka służbowa z 18 listopada 2005 roku. Z treści tych pism wynika, że w latach 2000 – 2005 żadnej przesyłki kierowanej do podatnika –E.Ł. nie odebrał H.S. Kierowane do podatnika przesyłki były albo nie odbierane albo też odbierane przez H.S. Co więcej podatnik reagował na pisma odbierane przez H.S. przedkładając żądane dokumenty. Podatnik aż do chwili obecnej nie kwestionował skuteczności doręczanych mu pism kierowanych na jego imię i nazwisko a odbieranych przez H.S.

Chybiony jest zatem zarzut skargi, że w okresie do dnia 19 lipca 2005 roku włącznie H.S. nie był umocowany przez skarżącego do odbioru korespondencji, skoro z oświadczenia Poczty Polskiej (pismo z dnia 19 i z dnia 23 września 2005 roku) jednoznacznie wynika, że w dniu 10 grudnia 1999 roku skarżący udzielił pełnomocnictwa pocztowego H.S. który jest osobiście znany pracownikom Poczty (pełnomocnictwo zostało udzielone do odwołania i nie zostało odwołane), natomiast H.S., który według skarżącego był jego pełnomocnikiem do odbioru korespondencji od dnia 10 grudnia 1999 roku, nie był placówce pocztowej w ogóle znany (według oświadczenia Poczty Polskiej nie był i nie jest on pełnomocnikiem skarżącego do odbioru korespondencji). W związku z powyższym i z uwagi na fakt, że zarówno pełnomocnictwo pocztowe z dnia 10 grudnia 1999 roku, jak i pełnomocnictwo pocztowe z dnia 20 lipca 2005 roku zostały wypełnione w sposób mało czytelny oraz, że w okresie od 2000 roku korespondencja podatkowa skarżącego zasadniczo albo była doręczana w trybie przewidzianym w art. 150 Ordynacji podatkowej albo była odbierana przez H.S., czego skarżący nie kwestionował, korespondencję wysłaną do skarżącego w kwietniu 2005 roku i odebraną przez H.S. należy uznać za prawidłowo doręczoną.

Postanowienie zatem jak i wezwanie do osobistego stawiennictwa z dnia 25 kwietnia 2005 roku zostały prawidłowo doręczone. Zgodnie bowiem z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Również i wezwanie do osobistego stawiennictwa z dnia 8 czerwca 2005 roku z powodu niemożności doręczenia adresatowi w sposób wskazany w art. 148 i 149 Ordynacji zostało prawidłowo doręczone w trybie art. 150 ustawy. Poczta przechowała pismo przez okres 14 dni w swojej placówce (Ż. k. K.) i doręczenie słusznie uznane zostało za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 – dniowego okresu pozostawania przesyłki w gestii urzędu.

Zgodnie z art. 262 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez nieuzasadnionej przyczyny, mimo, że byli do tego zobowiązani mogą zostać ukarani karą porządkową do wysokości 2.500,00 złotych. Ponadto zgodnie z art. 262 § 6 ustawy organ podatkowy może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków i uchylić karę.

W ocenie Sądu argumentacja podatnika co do przyczyn uzasadniających jego niestawiennictwo na wezwanie organu podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim przedłożone przez niego zaświadczenia nie dotyczą okresu, w którym podatnik zobowiązany był stawić się w Urzędzie Skarbowym. Znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie A z 18 marca 2005 roku dotyczy rehabilitacji przygotowawczej do operacji, która odbyła się w dniu 22 kwietnia 2005 roku, a zaświadczenie z B z dnia 10 maja 2005 roku dotyczy okresu pobytu w szpitalu oraz zwolnienia do końca maja 2005 roku. Przedmiotowe wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało uznane za skutecznie doręczone z upływem 23 czerwca 2005 roku. Zatem podatnik zobowiązany był stawić się w Urzędzie Podatkowym najpóźniej do dnia 30 czerwca 2005 roku. Dokumenty przedstawione przez podatnika, mające świadczyć o jego niezdolności do działania w tym okresie, nie mogły zostać uwzględnione, skoro nie dotyczyły wyżej wspomnianego okresu. Podatnik w żaden wiarygodny sposób nie wykazał, że nie mógł we wskazanym okresie chodzić, rzeczywiście przebywał na rehabilitacji w kraju, czy jak twierdzi nawet za granicą, ani też z jakiegokolwiek innego powodu nie mógł się stawić na kolejne wezwanie organu podatkowego. Tylko bowiem wykazanie takiej przyczyny niestawiennictwa i uznanie jej przez organ podatkowy za usprawiedliwioną może uzasadniać uchylenie kary porządkowej w trybie art.262 § 6 Ordynacji. Z akt rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że okoliczności, na które powołuje się skarżący nie dawały podstaw do potraktowania ich przez organy podatkowe jako wniosku o uchylenie kary z powodu usprawiedliwionego niestawiennictwa.

Sąd podziela również pogląd organów podatkowych, że przyczyną uzasadniającą niestawiennictwo nie może być doręczenie wezwań pełnomocnikowi. Jest to bowiem jeden z trybów doręczania pism w postępowaniu – art. 145 § 2 Ordynacji. W świetle zaś zgromadzonego materiału dowodowego wszystkie z przesyłek adresowanych do podatnika w sprawie postępowania podatkowego w zakresie poniesionych w 2002 roku wydatków na zakup nieruchomości, czy w zakresie straty poniesionej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym w szczególności wezwanie z dnia 8 czerwca 2005 roku do osobistego stawiennictwa zostały również doręczone skutecznie. Organ podatkowy uprawniony był zatem do zastosowania środka przymuszającego na podstawie art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.