Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1648/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

Burmistrz [...] decyzją z 8 sierpnia 2017 r, znak [...] orzekł o :

1. nałożeniu na Firma A, kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie w 2016 r. wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła,

2. obowiązku uiszczenia kary w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna na konto Urzędu Miejskiego w D. T. .

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g, art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1289) w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016r. poz. 2167).

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez spółkę [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 października 2017 r., znak [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu Kolegium streściło dotychczasowy przebieg postępowania. Spółka złożyła w dniu 26 lipca 2016 r. sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości 2016 roku, zaś w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawozdanie za drugie półrocze 2016 r. Z dowodów tych wynika, że łączna masa odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 5,875 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 315,68 Mg. Udział morfologiczny papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej: pmts) w składzie morfologicznym odpadów komunalnych wynosił 30,33%, zaś osiągnięty poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia pmts wyniósł 6,136%.

Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. organ l instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie w 2016 r. wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami frakcji odpadów komunalnych pmts. Organ przedstawił w zawiadomieniu szczegółowe wyliczenia stwierdzając, że wysokość kary wyniesie [...] zł.

Pismem z dnia 31 lipca 2017 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na zawiadomienie wskazując, że w 2016 r. odbierała głównie odpady komunalne zmieszane, zaś to na gminie ciąży obowiązek osiągania odpowiednich poziomów recyklingu. Dodała, że nie ma możliwości przymuszenia właścicieli do segregacji odpadów.

Dokonując oceny sprawy Kolegium wskazało, że opisane wcześniej sprawozdanie dotyczy 2016 r., a zatem zastosowanie będą miały tutaj przepisy obowiązujące w roku 2016 tj. przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 645). Zwrócono jednak uwagę, że obowiązujące od 1 stycznia 2017 r. przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zmieniają sytuacji podmiotów obarczonych karą za nieosiągnięcie poziomu recyklingu. Również nowe rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016r. poz. 2167) nie zmieniło sposobu obliczania poziomu recyklingu w stosunku do obowiązującego w 2016 r W szczególności chodzi tu o poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia zawarte w tabeli nr [...] załącznika do tego rozporządzenia.

Kolegium rozstrzygając sprawę uznało, że błędne umieszczenie przez organ l instancji w podstawie prawnej decyzji rozporządzenia nie znajdującego zastosowania w sprawie nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Treści normatywne znajdujące zastosowanie na gruncie przedmiotowej sprawie są bowiem tożsame.

Podstawą nałożenia kary pieniężnej jest art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie działa na podstawie umowy, o której mowa w art. 6f ust. 1 i nie świadczy takiej usługi w trybie zamówienia z wolnej ręki, o którym mowa w art. 6f ust. 2 i który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

Stosownie do art. 9g w/w ustawy, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie działa na podstawie umowy, o której mowa w art. 6f ust.,1, i nie świadczy takiej usługi w trybie zamówienia z wolnej ręki, o którym mowa w art. 6f ust. 2, jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.

Jak ustalono w toku postępowania i co nie jest sporne, Spółka odbierała odpady komunalne z terenów, na których nie zamieszkują mieszkańcy, na podstawie umów zawieranych z właścicielami tych nieruchomości.

Naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulacji stanowi delikt administracyjny.

Spółka miała obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Jak wynika ze zweryfikowanego sprawozdania, łączna masa odpadów papieru, metal, tworzyw sztucznych i szkła (pmts) przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyclingowi wynosi 5,875 Mg, przy czym łączna masa odebranych odpadów komunalnych od i nieruchomości wynosi 316,32 Mg.

Aby dokonać weryfikacji zasadności nałożonej przez organ l instancji, należało w pierwszej kolejności ustalić w sposób prawidłowy udział morfologiczny pmts w składzie morfologicznym odpadów komunalnych.

Analizując Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2022 (M.P. z 2016 r, poz. 784) oraz dane dotyczące ludności gminy D. T. pochodzące z GUS, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że udział procentowy ludności miejskiej i wiejskiej wynosi odpowiednio 55,77% i 44,23%, przez co udział morfologiczny pmts w pierwszym wypadku wynosi 20,3% (36,4 x 0,5577), zaś w drugim 14,06% (31,8 x 0,4423), co daje łącznie wskaźnik w wysokości 34,37%. Taki tez wskaźnik został przyjęty przez organ l instancji. Błędnie zatem wskazała strona w złożonym sprawozdaniu na wartość 30,33%.

Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia pmts, obliczany na podstawie przywołanego już rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych wyniósł z kolei 5,403% i został ustalony następująco:

Ppmts = Mrpmts / Mwpmts x 100%, zatem

Ppmts = 5,875 Mg / (316,32 Mg x 0,3437) x 100% = 5,875 Mg /108,72 Mg x 100% = 0,05403 x 100% = 5,403%

Różnica pomiędzy poziomami wymaganym (18%) a osiągniętym wyniosła 12,597%.

Stosownie do art. 9x ust. 3 ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Zachodziła więc potrzeba ustalenia tzw. brakującej masy odpadów, co uczyniono następująco:

BMO = Różnica poziomów x [...]%

BMO = (12,597% x 108,72 Mg)/100% = 13,695 Mg.

Z kolei sposób obliczenia kary przedstawiony jest w § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych.

Natomiast stawka opłaty wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2015 r, poz. 1875). Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku, o których mowa w § 1 pkt 4, są określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem stawka ta wynosi [...] zł.

Dlatego iloczyn [...] zł/Mg i 13,695 Mg daje wartość kary w wysokości [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nałożenie na stronę kary jest zasadne, zaś organ l instancji uczynił to w sposób prawidłowy i odpowiadający prawu.

Ponadto Kolegium uznało za niezasadny wniosek strony o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w oparciu o przedłożone wraz z odwołaniem dowody, albowiem nie wnoszą one nic istotnego do sprawy.

Następnie przytoczono rozbudowany fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyrok z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr [...]). Cytując wyrok wskazano m. inn. "... przedsiębiorca taki, a więc w tym przypadku skarżący, winien w drodze indywidualnych umów, które zawierał na odbiór odpadów, zagwarantować sobie odpowiednią segregację odbieranych odpadów, niezależnie od generalnego obowiązku Gminy w tym zakresie (o czym niżej). Poprzez bowiem indywidualne umowy skarżący był w stanie także, a może nawet przede wszystkim, wpływać na właściwą realizację nałożonych nań ustawowych obowiązków. Skarżący nie przedstawił żadnych twierdzeń ani dowodów w sprawie, że taka sytuacja miała miejsce i że dołożył on w tym zakresie należytej staranności".

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka jawna Przedsiębiorstwo Usługowo – Produkcyjne [...], zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 9x ust. 2 pkt l i ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na Spółkę w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez Spółkę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, zaś odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić; II. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na

ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, tj.:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego przez Organ II Instancji, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, iż Spółka miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2016 roku wymagań wynikających z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jednakże nie posiadając przy tym jakichkolwiek możliwości w zakresie przymuszenia właścicieli nieruchomości niezamieszkałych do zawarcia ze Spółką umowy na odbiór odpadów segregowanych;

- art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w z w. z art. 140 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ II Instancji wydając zaskarżoną decyzję oraz brak odniesienia się przez Organ do wszystkich zarzutów podniesionych przez Stronę w odwołaniu;

- art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I Instancji - pomimo, iż ten rozpoznając sprawę rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o

1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu l Instancji w całości i umorzenie postępowania.

2. Zasadzenie od Organu II Instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Jeszcze na etapie postępowania przed organem I instancji spółka w obszernych pisemnych wyjaśnieniach wskazała, iż brak osiągnięcia przez Spółkę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku w 2016 roku, wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, zaś odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego. Jednocześnie Strona dowodziła, iż uczyniła wszystko, czego można było od niej w sposób rozsądny wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić, zaś w tej sytuacji podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności za ich naruszenie.

Wobec nieuwzględnienia opisanej wyżej argumentacji przez Organ I Instancji, w treści odwołania Strona ponownie podkreśliła, iż znakomita większość zawartych przez Spółkę z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych umów na świadczenie usług odbioru odpadów, dotyczy wyłącznie odpadów zmieszanych. Z kolei umowy te niejednokrotnie zawierane są na podstawie postępowań przetargowych, które dotyczą wyłącznie zamówienia na usługi odbioru odpadów zmieszanych. W innych zaś przypadkach właściciele nieruchomości zwykle posiadają już zawarte umowy na odbiór odpadów segregowanych z innymi przedsiębiorcami i Spółka nie ma możliwości przymuszenia któregokolwiek z właścicieli nieruchomości do podjęcia decyzji o zmianie usługodawcy, a następnie do zawarcia właśnie ze Spółką umowy obejmującej odbiór odpadów segregowanych.

Na potwierdzenie powyższego, Strona przedłożyła w postępowaniu odwoławczym stosowne dowody, których uwzględnienia przy wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie Organ II Instancji ostatecznie odmówił - wskazując, iż w ocenie Organu materiały te nie wnoszą nic istotnego do sprawi/ (str. 4),

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji trudno jest wywnioskować, jakie Organ II Instancji poczynił ustalenia w zakresie posiadania przez Spółkę obiektywnych możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego, polegającego na osiągnięciu w 2016 roku wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia oraz odzysku następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.

Obszernie cytując jedno z orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Organ przytoczył również (str. 6) wniosek końcowy sformułowany w wyroku, z którego to wniosku wynika, iż w rozpoznawanej przez Sąd sprawie, skarżący poprzez indywidualne umowy z klientami był w stanie wpływać na właściwą realizację nałożonych obowiązków ustawowych.

Strona nie posiada możliwości weryfikacji prawidłowości ustaleń faktycznych przez Organ II Instancji, poczynionych w odniesieniu do Odwołującego, gdyż w rzeczywistości nie zostały przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za oczywiście niewystarczające należy uznać poprzestanie przez Organ II Instancji jedynie na przywołaniu w uzasadnieniu treści jednego z orzeczeń WSA, które zapadło w odrębnej sprawie, o odmiennym stanie faktycznym oraz przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w sprawie rozpoznawanej przez Sąd, który to materiał z pewnością kształtował się inaczej, niż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie niniejszej - co wynika m.in. z faktu, iż Organ II Instancji, w zupełnym oderwaniu od stanu rzeczy, jaki ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - cytując wyrok, wskazuje także, iż Skarżący nie przedstawił żadnych twierdzeń ani dowodów w sprawie, że taka sytuacja miała miejsce i że dołożył on w tym zakresie należytej staranności.

Nie budzi wątpliwości, iż możliwość wywiązania się przez Stronę z obowiązków ustawowych należy każdorazowo obiektywnie oceniać przez pryzmat całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Takiej oceny Organ II Instancji niewątpliwie nie dokonał, czym naruszył art. 7 .k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także dokonanie dowolnej jego oceny, w oderwaniu od przedstawionych przez Stronę w trakcie postępowania twierdzeń oraz dowodów na ich poparcie.

Zdaniem strony skarżącej nie posiadała ona obiektywnych możliwości zawarcia odpowiedniej ilości umów na odbiór odpadów segregowanych w 2016 roku, a w konsekwencji nie może ponosić odpowiedzialności za brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych. Spółka nie ma żadnego wpływu na wolę zawarcia z nią umowy na odbiór segregowanych odpadów - zarówno przez obecnych, jak i potencjalnych jej klientów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja organu II instancji jest wadliwa i podlega uchyleniu.

Decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r poz. 250 ze zm.) Zgodnie z art. Art. 9g tej ustawy : Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.

Stosownie do art. 9x ust 2 pkt 1 tej ustawy : Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami;

Jednocześnie w sprawie do określonego w sprawie stanu faktycznego ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r w sprawie poziomów recyklingu, przygotowywania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych wraz z załącznikiem konkretnie określającym poziomy recyclingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. (Dz. U. z 2012 r poz. 645)

Organ II instancji, choć trafnie powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2016 roku, sygn. akt II SA/Kr [...], akceptując jego poglądy prawne i cytując jego obszerne fragmenty, nie rozważył jednak wszystkich istotnych elementów sprawy.

W trakcie postępowania przed organem II instancji jako organem merytorycznym nie dokonano pełnych ustaleń stanu faktycznego oraz kompleksowej oceny dowodów, czym naruszono art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) . Pominięcie rozważań spowodowało braki w uzasadnieniu decyzji, co spowodowało naruszenie art. 107 § 3 kpa.

Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych, co do ilości odpadów przeznaczonych przez niego do recyclingu i dokonanych na tej podstawie kolejnych wyliczeń, a jedynie zasadniczo zakwestionował, że dołożył wszelkiej staranności żeby właściwy poziom osiągnąć i tym samym uwolnił się od odpowiedzialności , co powinno skutkować w jego przekonaniu odstąpieniem od wymierzenia kary. Większość zawartych przez spółkę z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych umów na świadczenie usług odbioru odpadów, dotyczy wyłącznie odpadów zmieszanych. Umowy zawierane są na podstawie postępowań przetargowych, które dotyczą wyłącznie zamówienia na usługi odbioru odpadów zmieszanych.

Podzielając wywody prawne jakie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 16 grudnia 2016 roku, sygn. akt II SA/Kr [...] przywołać należy to zapatrywanie, w którym Sąd zwrócił uwagę na to, że art. 9x ust 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co powoduje że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. W sytuacji jednak, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach z powodów za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. "W ocenie Sądu, bowiem odpowiedzialność obiektywna na gruncie wspomnianego przepisu nie jest i być nie może odpowiedzialnością absolutną. Oznacza to w tym przypadku tyle, iż organ nie zajmuje się badaniem strony subiektywnej z urzędu, zatem istnieje tu swoiste domniemanie winy. Jednakże domniemanie to może być obalone przez podmiot zainteresowany."

Przedsiębiorstwo Usługowo – Produkcyjne [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. T. już w odwołaniu od decyzji I instancji podnosiła, że niedochowanie należnego poziomu recyclingu nastąpiło z przyczyn niezależnych od spółki a w zasadzie nie ma ona wpływu na to, czy jej kontrahenci zawierają umowy obejmujące odpady segregowane, czy nie – większość umów dotyczy niesegregowanych i stąd niemożliwość zapewnienia odpowiedniego poziomu recyclingu. Do odwołania dołączono umowę zawartą w wyniku przeprowadzonego przetargu i oświadczenia klientów spółki.

Te okoliczności wymagają rozważenia przez organ II instancji w ramach pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy. W szczególności czy poprzez indywidualne umowy, jakie skarżąca spółka zawierała z kontrahentami była w stanie wpływać (w realiach wolnego rynku) na właściwą realizację nałożonych na nią ustawowych obowiązków w zakresie recyclingu. Czy spółka podejmuje starania mające na celu pozyskanie klientów na usługi odbioru odpadów segregowanych. Skarżąca przedstawiła w tym względzie twierdzenia i dowody, że dołożyła w tym zakresie należytej staranności. Dotychczas organ II instancji pominął tę kwestię i nie rozważył jej w ogóle. Nie dokonał oceny przedłożonych dowodów, pomijając je, jako nieistotne, bez bliższego uzasadnienia ( stwierdzając ogólnie, że "materiały nie wnoszą nic istotnego do sprawy"). Organ II instancji poczyni niezbędne ustalenia, wyjaśni i oceni czy skarżąca spółka miała obiektywną możliwość wywiązania się z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu w 2016 r wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia oraz odzysku następujących frakcji odpadów komunalnych : papieru metali, tworzyw sztucznych i szkła. W konsekwencji organ II instancji rozważy czy wobec strony skarżącej zachodzą przesłanki do wymierzenia kary czy też do odstąpienia od jej wymierzenia.

Trafnie nawiązała strona skarżąca do aktualnego poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 września 2009 r sygn. Akt SK [...] OTK-A [...]/125 w którym podkreślono, że " odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić".

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.