Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1508/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/WA 1508/07

UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. od decyzji Starosty Powiatu P. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. orzekającej o zwrocie nieruchomości stanowiącej część dawnej działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² uregulowanej w KW [...] oraz część dawnej działki hip. [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczonej jako działka ew. nr [...] o powierzchni [...] m² i ew. nr [...] o powierzchni [...] m² z obrębu [...] uregulowanej w KW [...] położonej w W. przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu P.

W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Starosta Powiatu P. orzekł o zwrocie opisanej wyżej nieruchomości na rzecz: K. J., S. J., A. M., E. K., T. H., F. M., M. M. i J. L..

Przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o przepisy art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. z 1948 r., Nr 35, poz. 240) na mocy aktu notarialnego Rep. A/a nr [...] zawartego w dniu 3 stycznia 1963 r.

Działka hip. nr [...] o powierzchni [...] m² przejęta została pod drogi, natomiast działka hip. nr [...] o powierzchni [...] m² pod rozbudowę przemysłu.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa działka nr [...] obejmowała nieruchomości [...] jak i w nieruchomości [...].

W dacie podziału współwłaścicielami powyższych nieruchomości byli: E. S., L. J. H., H. J., Z. H., A. H., J. L., I. M. oraz A. Ł., który nabył od E. H. 1/17 części udziału w działce pochodzącej z nieruchomości [...], na mocy umowy kupna sprzedaży, w drodze aktu notarialnego nr rep. [...].

Dnia 28 lutego 2006 r wnioskodawcy ograniczyli pierwotny wniosek o zwrot nieruchomości do części dawnej działki nr [...] wydzielonej z nieruchomości [...] oraz do części dawnej działki nr [...] pochodzącej tylko i wyłącznie z nieruchomości [...].

Prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezydent Miasta W. zatwierdził projekt podziału działki nr ewid. [...] na działkę

nr ewid. [...] o pow. [...] m2 i działkę nr ewid. [...] o pow. [...] m2 oraz podział działki nr ewid. [...] na działki: nr ewid. [...] o pow. [...] m2 i działkę nr ewid. [...] o pow. [...] m2. Działka nr ewid. [...] stanowi część dawnej działki hip. nr [...] natomiast działka

nr ewid. [...] odpowiada dawnej działce hip. nr [...].

Mając powyższe na uwadze organ I instancji oznaczył strony postępowania o zwrot przedmiotowych działek jako spadkobierców przywołanych powyżej osób z wyłączeniem spadkobierców A. Ł.

Organ I instancji podniósł, że cel, na który przejęto przedmiotową nieruchomość, został określony dla działki nr [...] (obecny nr [...] z obrębu [...] o powierzchni

[...] m²) jako "rozwój przemysłu" natomiast dla działki nr [...] (obecny nr [...] z obrębu [...]) jako droga.

Organ I instancji w dniu 31 maja 2005 r. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił z porównania stanu faktycznego na gruncie z mapą zasadniczą, że wyłącznie grunt działki ewidencyjnej nr [...] zajęty jest w niewielkiej części przez ulicę a w pozostałej części działka ta wraz z sąsiednią działką ewidencyjną nr [...] są niezagospodarowane i porośnięte zielskiem. Na części działki ewidencyjnej nr [...] znajduje się usypana skarpa ziemi, porośnięta częściowo zielskiem.

Organ wskazał, ze w dniu 30 czerwca 2005r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, podczas której przedstawiciel W. okazał Plan Ogólny Dzielnicy [...] (w formie mapy) nr [...] z wkreśloną granicą strefy ochronnej, zatwierdzony Uchwałą nr [...] Miasta W. z dnia [...] grudnia 1982 r.

Zdaniem uczestnika W. należy uznać, że na przedmiotowym terenie istniała strefa ochronna przemysłu.

Zdaniem Organu I instancji, nie ulega wątpliwości, że wywłaszczony teren nigdy nie został zagospodarowany zgodnie z dyspozycją celu wywłaszczenia. W sprawie nie jest istotne czy na nieruchomości nie zrealizowano strefy ochronnej czy nie zrealizowano tzw. "rozbudowy przemysłu". Istotne jest, że przez okres 10 lat od wywłaszczenia nie przystąpiono do żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Przez cały okres od przejęcia czyli od dnia 31 sierpnia 1962 r., w którym zatwierdzony został przez Prezydium Rady Narodowej w P., Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, Referat Geodezji za nr EW [...] plan podziału nieruchomości [...] do chwili obecnej grunty są niezagospodarowane, co potwierdziły wizje lokalne. Nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym również twierdzenia jakoby część działki nr [...] była wykorzystana na strefę ochronną fabryki [...] (obecnie [...]) ani Spółdzielni Pracy [...].

Organ I instancji podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż dla ustanowienia strefy ochronnej koniecznym było wydanie stosownej decyzji administracyjnej oraz właściwe zagospodarowanie nieruchomości przewidzianej pod strefę. Decyzji takiej podczas postępowania dowodowego nie przedstawiono.

Ponadto Starosta P. ustalił, ze aktem prawnym określającym podstawy wyznaczania zasięgu i zagospodarowania stref ochronnych była ustawa z dnia

21 kwietnia 1966 r. "o ochronie powietrza atmosferycznego przed zanieczyszczeniem" (Dz. U. Nr 14, poz. 87) zaś Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 23 marca 1967 roku "w sprawie stref ochronnych ustanawianych dla ochrony powietrza atmosferycznego przed zanieczyszczeniem" (Dz. U. Nr 15, poz. 66 - uchylone dnia 19 listopada 1982 r.). Rozporządzenie to precyzowało m.in., że zagospodarowanie terenu strefy ochronnej lub jego części polega na uprawie odpowiednich roślin, zakrzewianiu lub zadrzewianiu. Ponadto § 4 w/w rozporządzenia stanowił, iż dla poszczególnego zakładu lub kompleksu zakładów decyzję ustanawiającą strefę ochronną oraz ustalającą sposób jej zagospodarowania wydaje organ miejscowego planowania przestrzennego właściwy dla lokalizacji szczegółowej na danym terenie w porozumieniu z wojewódzkim państwowym inspektorem sanitarnym i właściwym organem do spraw ochrony powietrza prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Tak więc ustanowienie, sposób zagospodarowania i zniesienie strefy ochronnej następowało wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, która w przedmiotowej sprawie nie została wydana.

Organ wskazał, ze wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia przeczy także treść przedłożonej do akt uchwały Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. w sprawie zbycia niezabudowanej działki komunalnej przy ulicy gminnej [...], gdzie "Wyraża się zgodę na zbycie poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat w trybie przetargowym niezabudowanej działki komunalnej o nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej na oś. [...], przy ulicy gminnej [...] KW [...]. Nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod budowę zespołu szkół".

Starosta Powiatu P. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. orzekł o zwrocie nieruchomości stanowiącej część dawnej działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² uregulowanej w KW [...] oraz część dawnej działki hip. [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczonej jako działka ew. nr [...] o powierzchni [...] m² i ew. nr [...] o powierzchni [...] m² z obrębu [...] uregulowanej w KW [...] położonej w W. przy ul. [...].

Odwołanie od tej decyzji wniósł Prezydent W.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ Odwoławczy wskazał, iż określenie celu przejęcia jako realizacja "rozwoju przemysłu" nie może być rozpatrywana jako pozostawienie gruntu do dyspozycji właściciela bez skonkretyzowania w jaki sposób zostanie on zagospodarowany. Podniósł, że cel przejęcia obu działek nie został zrealizowany. Nie ma bowiem żadnych dokumentów potwierdzających jakiekolwiek prace budowlane bądź polegające na sadzeniu drzew, krzewów; które wskazywały by na rozpoczęcie tych prac w terminie lat 7, bądź ich zakończenie w terminie lat 10 od przedmiotowego przejęcia na rzecz Skarbu Państwa.

Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto W.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego :

- art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez dokonanie oceny zbędności działek, których dotyczyło postępowanie, według stanu z daty dokonania oględzin w toku prowadzonego postępowania, nie zaś według stanu z dat o których mowa wart. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,

- § 4 w związku z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 marca 1967 r. w sprawie stref ochronnych ustanawianych dla ochrony powietrza atmosferycznego przed zanieczyszczaniem poprzez przyjęcie, że utworzenie strefy ochronnej dla nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem wymagało uprzedniego podjęcia w tej sprawie decyzji

oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 kpa.

Wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Powiatu P.

W uzasadnieniu podnosił, ze skoro przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w roku 1963, to ustanowienie strefy ochronnej mogło nastąpić wcześniej bez konieczności uzyskiwania stosownej decyzji. Co więcej - w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie przywołanego rozporządzenia w ogóle nie było możliwości wydania w tej sprawie decyzji wobec braku przepisów regulujących ustanawianie stref ochronnych.

Skarżący wskazał, że w przypadku zakładów emitujących znaczne ilości zanieczyszczeń, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, utworzenie takiej strefy było konieczne. Celem dokonania weryfikacji, czy przedmiotowe działki mogły służyć i istotnie służyły rzeczonym celom, organ wydający decyzję winien zasięgnąć opinii biegłego - na co zwrócił uwagę skarżący w odwołaniu z dnia 8 marca 2007 r. Tylko bowiem dopuszczenie dowodu z takiej opinii mogło przyczynić się do wyjaśnienia, czy przedmiotowe działki były faktycznie wykorzystywane jako strefa ochronna, a Organ I instancji ograniczył się - a jego stanowisko usankcjonował Wojewoda Mazowiecki - do wystąpienia z zapytaniem do kilku instytucji, czy została wydana decyzja w przedmiocie utworzenia strefy ochronnej.

Ponadto skarżący podniósł, że stosownie do treści aktu notarialnego z dnia

3 stycznia 1963r. przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte z przeznaczeniem na rozwój przemysłu. Z uwagi na tak sformułowane określenie celu wywłaszczenia, wykorzystanie tych nieruchomości mogło nastąpić w sposób inny niż ustanowienie na nich strefy ochronnej, jak również mogło ono ulegać zmianom w zależności od zmiany zakresu działania, charakteru produkcji, stosowanych technologii, gdyż w istocie konkretne zagospodarowanie nieruchomości zostało pozostawione do uznania właściciela.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Mając na uwadze, ze na organie rozpatrującym wniosek ciąży obowiązek ustalenia wskazanych przesłanek opisanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone.

Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania zwrotowego, stanowiąca część dawnej działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczona jako działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2 oraz część dawnej działki hip. [...] pochodzącej z nieruchomości [...], obecnie w ewidencji gruntów oznaczona jako działka. nr ewid. [...] o powierzchni [...] m² i

nr ewid. [...] o powierzchni [...] m² położona w W. przy ul. [...] przeznaczona była w dacie przejęcia, odnośnie działki nr [...] pod drogę oraz odnośnie działki nr [...] pod "rozwój przemysłu".

Organ administracji publicznej ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że na przedmiotowym terenie nie zostały wybudowane żadne obiekty, nie dokonano żadnych nasadzeń jak również nie wydana została żadna decyzja administracyjna odnośnie ustanowienia strefy ochronnej przemysłu.

Przedmiotowa nieruchomość jest niezagospodarowana i porośnięta zielskiem.

Miasto W. wskazuje, że konkretne zagospodarowanie nieruchomości zostało pozostawione do uznania właściciela.

Jednakże nieruchomość nie została zagospodarowana w żaden sposób, a w tej sytuacji nadużyciem jest twierdzenie że nieruchomość wykorzystana została na cel wywłaszczenia.

Jeżeli na terenie przeznaczonym pod rozwój przemysłu oprócz zielska nic się nie znajduje, to nie można stwierdzić, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W niniejszej sprawie przeszkoda do zwrotu w postaci trwałego zagospodarowania terenu nie występuje, o czym świadczy materiał dowodowy sprawy.

Wobec tego, że na nieruchomości nic nie zrealizowano, nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia.

Należy zwrócić uwagę na okoliczność, ze na terenie strefy ochronnej przemysłu nie mogą być zlokalizowane żadne obiekty takie jak domy mieszkalne, przedszkola czy szkoły, a Rada Gminy W. uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. wyraziła zgodę na zbycie poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat w trybie przetargowym niezabudowanej działki komunalnej o nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej na oś. [...], przy ulicy gminnej [...] KW [...], z przeznaczeniem pod budowę zespołu szkół.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.