Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2890/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 ust 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. i E. A. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz E. A. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych [...].

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: E. P. i Stowarzyszenie [...] (zwani dalej "skarżącymi"), oraz W. R., E. P., E. S., M. G., J. K., A. K. oraz H. P.

E. P. zarzuciła decyzji z [...] kwietnia 2016 r.:

1. naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe określenie stron postępowania oraz nieprawidłowy sposób ich informowania o czynnościach administracyjnych podejmowanych w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia;

2. nierówne traktowanie stron postępowania uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, m.in. poprzez brak wyznaczenia obiektywnego biegłego do weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie skarżącej okoliczność, według której raport o oddziaływaniu na środowisko został przygotowany na koszt podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powoduje wątpliwość, czy dokument ten może być uznany za obiektywny pod względem merytorycznym;

3. brak umieszczenia na mapie obrazującej lokalizację obiektów wchodzących w skład przedmiotowego przedsięwzięcia urządzenia "Repower MM92", które ma zostać umiejscowione w miejscowości [...] w gminie [...];

4. zarzuciła również, że raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące powołania się na zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2015 r., z tego względu, że organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego w tym obszarze jest prezydent miasta;

5. sfałszowanie analizy oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszary chronione Natura 2000, poprzez rozdzielenie obszarów badawczych na poszczególne gminy. Według skarżącej, zamieszczone w raporcie załączniki graficzne nie wykazują wszystkich istniejących i planowanych elektrowni wiatrowych w kontekście sąsiedztwa z obszarem [...], co daje nieprawdziwy obszar oddziaływania wszystkich obiektów "[...]";

6. zarzuciła, że dramatycznie długi czas trwania zacienienia miejscowości [...] i [...], bez względu na wybór wariantu, odpowiednio 206 h i 146 h w ciągu roku, w ocenie skarżącej spowoduje znaczne pogorszenie jakości życia ludzi;

7. brak zachowania proporcji w ramach obrazowania oddziaływania akustycznego istniejących elektrowni wiatrowych. Według skarżącej, w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, celowo zmniejszono proporcje grafiki czternastu elektrowni funkcjonujących w gminie [...], poprzez brak zaznaczenia ich konkretnej lokalizacji, co stanowi próbę sfałszowania faktycznej ilości tych obiektów oraz ich skumulowanego oddziaływania na rozpatrywanym obszarze;

8. wątpliwe informacje dotyczące oddziaływania skumulowanego w zakresie klimatu akustycznego. Według skarżącej, o powyższym stanowi fakt, że wartości przedstawione w tabeli nr 78 raportu o oddziaływaniu na środowisko są niższe od wartości dopuszczalnego poziomu hałasu jedynie o ułamkowe części decybela;

9. umiejscowienie EW 3 i EW 11 w bezpośrednim sąsiedztwie od dróg publicznych, co będzie stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników tych dróg;

10. zbyt bliska lokalizacja elektrowni wiatrowych od obszarów chronionych akustycznie, w szczególności EW 5 - w odległości 401 m od najbliższych zabudowań;

11. negatywne odniesienie się przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] do wszystkich złożonych w trakcie udziału społeczeństwa uwag i wniosków, oraz "bezkrytyczne przyjęcie wszystkich, nawet najbardziej mętnych wyjaśnień inwestora,

12. nielogiczne, niespójne oraz nieczytelne uzasadnienie zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności w odniesieniu do zarzutów zawartych w uwagach i wnioskach wystosowanych przez społeczeństwo;

13. mataczenie w zakresie uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu Stowarzyszenia [...].

Stowarzyszenie [...] wskazało na następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 89 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 62, art. 66 ust. 1 pkt 7, art. 80 ust. 2 oraz art. 82 ust. 2 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 353 ze zm. – dalej "ooś");

2. naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 4, pkt 6, pkt 7, pkt 8 ustawy ooś, poprzez nieprawidłowe podanie do publicznej wiadomości informacji określonych w ww. przepisie. Według skarżącego podmiotu, w aktach sprawy powinny się znaleźć potwierdzenia ogłoszenia informacji w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania, tj. W dzielnicach [...] i [...] w gminie miejskiej [...], w miejscowościach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w gminie wiejskiej [...], w miejscowościach [...], [...], [...] i [...] w gminie [...] oraz w miejscowości [...] i [...] w gminie [...]. Skarżący podmiot wskazuje również na brak obwieszczenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lutego 2016 r., w gminie [...], z powodu jego wywieszenia wyłącznie na okres 14 dni, co w ocenie skarżącego podmiotu stanowiło naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy ooś, a tym samym pozbawienie społeczeństwa dostępu do informacji wymaganym ww. przepisem;

3. wadliwe sformułowanie warunków określonych w pkt 2 lit. i oraz lit. 1 zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jako wzajemnie wykluczających się;

4. nazbyt ogólne sformułowanie warunków wyrażonych m.in. w pkt 2 lit. m, lit. p, lit. r kwestionowanego rozstrzygnięcia, poprzez zastosowanie nieprecyzyjnych sformułowań;

5. brak zgodności planowanych w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia urządzeń z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście zajętości terenu;

6 nieprawidłowo przeprowadzona analiza wariantowa dla przedmiotowego przedsięwzięcia, wskutek braku uwzględnienia kryterium jego oddziaływania na dobra materialne;

7. według skarżącego podmiotu, okoliczność braku prawnego uregulowania kwestii dotyczących fal infradźwiękowych nie zwalniała Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z konieczności przeanalizowania ww. zagadnień w kontekście oddziaływania na życie i zdrowie ludzi;

8. brak uwzględnienia opinii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego z dnia 8 marca 2016 r., według której zalecana minimalna odległość farm wiatrowych od zabudowań powinna wynosić 2 km;

9. brak oceny wpływu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na wartość okolicznych nieruchomości, na uwilgotnienie gleby oraz okolicznych pól uprawnych, a także na jakość odbioru fal telewizyjno - radiowych, sieci GSM czy GPS;

10. zbyt bliska odległość EW 11, EW 4 oraz EW 3 od dróg publicznych, w kontekście zagrożenia związanego z odrywaniem się lodu od śmigieł rotora;

11. nieprawidłowe przeprowadzenie analizy oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszary chronione Natura 2000, poprzez rozdzielenie obszarów badawczych na poszczególne gminy;

12. brak analizy oddziaływań skumulowanych w kontekście istniejących i planowanych w pobliżu przedmiotowego przedsięwzięcia elektrowni wiatrowych;

13. nieuzasadnione odstąpienie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] od obowiązku nałożenia na inwestora ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie ubiegania się o decyzję o pozwoleniu na budowę. Według skarżącego podmiotu, w sytuacji możliwości oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin lub zwierząt lub ich siedlisk, a także siedliska przyrodnicze objęte ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz na pozostałe formy ochrony przyrody, obowiązek ponownej oceny oddziaływania na środowisko powinien zostać stwierdzony;

14. brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu pogodzenia sprzecznych interesów stron uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

W. R., E. P., E. S., M. G., J. K., A. K., oraz H. P. wskazali na następujące zarzuty:

1. przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane jest wbrew podstawowym zasadom ocen oddziaływania na środowisko;

2. brak uwzględnienia uwag i wniosków zgłoszonych w ramach udziału społeczeństwa;

3. narażenie ludzi i zwierząt na oddziaływania w postaci efektu migotania cienia, hałasu, w tym hałasu infradźwiękowego, oraz pola elektromagnetycznego;

4. utrata wartości rynkowej nieruchomości znajdujących się na terenie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2016 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrując sprawę, oparł się na materiale dowodowym zebranym w trakcie postępowania prowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], w tym na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami oraz stosownych opiniach organów, wnioskach i informacjach przedstawionych przez strony postępowania oraz materiałach zebranych w wyniku procedury udziału społeczeństwa, a także dokonał analizy i oceny w zakresie wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedłożone odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Zasadniczą kwestię, wskazującą na konieczność utrzymania w mocy decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, stanowi brak stwierdzenia możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie i życie ludzi.

Organ podkreślił, że w sprawie z uwagi na liczbę stron przekraczającą 20, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy ooś, zastosowanie miał art. 49 ustawy k.p.a. Ogłoszenie o podejmowanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] czynnościach administracyjnych nastąpiło w drodze obwieszczeń, w sposób zwyczajowo przyjęty w gminach, na terenie których realizowane będzie przedsięwzięcie, a mianowicie w: Urzędzie Gminy [...], Urzędzie Gminy w [...], Urzędzie Gminy [...] oraz Urzędzie Miejskim w [...], jak również w siedzibie organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie. Ponadto, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w toku postępowania stwierdził, iż nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom tego postępowania. W związku z powyższym, organ obwieszczeniem dodatkowo powiadomił strony postępowania z terenu obrębu [...] i obrębu [...] gminy [...].

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, organy państwowej inspekcji sanitarnej i in., z racji przypisanych ww. organom kompetencji ustawowych, pełnią swoje funkcje w sposób niezależny i bezstronny wobec uczestników postępowania w sprawach postępowań zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast odmienności strukturalne i funkcjonalne postępowania administracyjnego, w którym nie zawsze chodzi o rozstrzygnięcie sporu o prawo, a w szczególności o prawo, którym strona może swobodnie dysponować, uzasadnia aktywną rolę organu administracji publicznej w procesie wyszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego. Wobec faktu, że E. P. nie wykazała jakich kwestii w ramach prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, jakie aspekty w przedmiotowej sprawie wymagałyby bezwzględnie dodatkowej weryfikacji oraz jakie dowody wskazywałyby na taką okoliczność, organ odwoławczy uznał, że zarzut dotyczący braku obiektywizmu raportu o oddziaływaniu na środowisko, jak i wszelkich analiz przyrodniczych jest bezpodstawny.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącej, organ odwoławczy podkreślił, że udział społeczeństwa oraz udział stron w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach to dwie różne kategorie prawne odnoszące się do odmiennych podmiotów.

Odnosząc się do zarzutu Stowarzyszenia [...], iż nałożone na inwestora obowiązki wyrażone w pkt 2 lit. i, oraz lit. l zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wzajemnie się wykluczają, organ wskazał, że o ile pierwszy spośród ww. obowiązków dotyczy sposobu gospodarowania odpadami na etapie realizacji przedsięwzięcia, o tyle drugi odnosi się do sposobu odbioru odpadów przez uprawnione podmioty. Za nieuzasadniony zatem należy uznać zarzut Stowarzyszenia, według którego wskazane w zaskarżonej decyzji uwarunkowania środowiskowe wykluczają się wzajemnie.

Ponadto odnosząc się do zarzutu, iż obowiązki kwestionowanej decyzji wyrażone w pkt 2 lit. m, w pkt 2 lit. p, oraz w pkt 2 lit. r, charakteryzują się nadmierną ogólnością i nie precyzują koniecznych do zastosowania środków minimalizujących, organ odwoławczy wskazał, że przedstawione powyżej obowiązki należy rozpatrywać w oparciu o całokształt nałożonych dla przedmiotowej inwestycji uwarunkowań środowiskowych.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił także, że oddziaływanie na dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy zostało określone na podstawie rejestrów oraz ewidencji zabytków. Z kolei opis zabytków chronionych został szczegółowo zaprezentowany w rozdziale 6 raportu o oddziaływaniu na środowisko, co czyni stawiany zarzut bezpodstawnym.

Organ stwierdził również bezpodstawność zarzutów Stowarzyszenia odnoszących się do natężenia głośności inwestycji i wyjaśnił, że nie ma żadnych wiarygodnych badań i dowodów na to, by elektrownie wiatrowe wywoływały tzw. chorobę wibroakustyczną.

Organ zauważył także, że nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy, ale jeśli jednak uzna, że jej przeprowadzenie umożliwi koncentrację w jednym czasie i miejscu wszystkich uczestników postępowania w danej sprawie, którzy mogą bezpośrednio dopełnić czynności procesowych, to może z tego sprawa skorzystać.

Generalny Dyrektor nie stwierdził także zasadności zarzutów wniesionych przez W. R., E. P., E. S., M. G., J. K., A. K., oraz H. P.

Mając powyższe na uwadze, po wnikliwej analizie akt sprawy oraz kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały podstawy do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] wniosło o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 4, art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. poz. 961).

Natomiast E. P. w swej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zarzuciła, że organ II instancji pomijając obowiązek stosowania przepisów art. 4 w związku z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w sposób błędny przyjął, iż z uwagi na zawiadomienie Starosty Powiatowego w [...] z [...] maja 2016 r., o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę 11 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placami montażowymi, zjazdami z dróg i tymczasowymi utwardzeniami terenu na obrębie gmin [...] oraz [...], w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma zastosowanie art. 13 ust. 3 ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ponadto skarżąca podkreśliła, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] miał obowiązek dokonać właściwych "obwieszczeń" wynikających z treści art. 33, art. 39 w związku z art. 30 i art. 79 w/w ooś i opublikować w prasie o odpowiednim zasięgu do tego rodzaju dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 listopada 2017r. obydwie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcia pod sygn. akt IV SA/Wa 2890/16. Oznaczało to obowiązek wydania jednego orzeczenia rozpoznającego obydwie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa weryfikacja obejmuje w szczególności ocenę, czy zaskarżony akt został wydany w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny a organ dokonał prawidłowej subsumpcji obowiązujących w dacie wydania norm prawa materialnego odnoszących się do danej materii.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć bowiem należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej zwana "k.p.a."), a więc organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 172/16, LEX nr 2267796, z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1327/15, LEX nr 2317072, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2762/12, dostępny na: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić również należy, że ta sama zasada obowiązuje w każdym stadium instancji, a zatem również przed organem odwoławczym. W przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu I instancji a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów.

Obydwie złożone skargi jako zarzut wobec zaskarżonej decyzji podnoszą nie zastosowanie przez organ II Instancji przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, pomimo że ustawa ta weszła w życie w dniu 16 lipca 2016 r.(Dz. U z 2016 r., poz. 961, dalej "u.i.w.e."), zaś decyzja organu II Instancji wydana została w dniu 14 września 2016 r., a zatem organ odwoławczy winien zastosować przepisy wskazanej ustawy w zakresie w jakim odnoszą się one do tego typu postępowań.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że jest on zasadny.

Zmiana stanu prawnego, dokonana ustawą z 20 maja 2016 r. (u.i.e.w.) dotyczy między innymi ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Ustawa zmieniająca (u.i.e.w.) nie zawiera normy intertemporalnej, która w sposób ogólny regulowałaby skutki jej wejścia w życie. Zawiera natomiast szereg norm intertemporalnych o charakterze szczegółowym, które odnoszą się do konkretnych postępowań i konkretnego rodzaju spraw. Chodzi tu o treść art. 16 ust. 1-2 u.i.e.w., który przewiduje, że w ściśle określonych przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przepis art. 16 ust. 2 u.i.e.w. stanowi, że sprawy wszczęte i niezakończone, dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem przepis ten dotyczy środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, z którym mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy.

U.i.e.w. nie zawiera przepisów przejściowych, które pozwalałyby na dokończenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie przepisów dotychczasowych (sprzed wejścia w życie u.i.e.w.). Wskazuje jedynie na ciągłość prowadzenia postępowania przez dany organ (art. 16 ust. 2 u.i.e.w.).

Zdaniem Sądu, wejście w życie u.i.e.w. ma wpływ na już toczące się postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Wobec bowiem faktu, że w odniesieniu do postępowań dotyczących środowiskowych uwarunkowań zgody nie zostały przez ustawodawcę wprowadzone szczególne normy intertemporalne, organ odwoławczy zobowiązany był orzekać z uwzględnieniem nowego stanu prawnego. W tej sprawie zatem GDOŚ wydając decyzję w dniu [...] wrześnie 2016 r., winien stosownie do zasady aktualności, zastosować przepisy u.i.e.w., całkowicie zmieniającej dotychczasowe zasady usytuowania farm wiatrowych. (por. wyroki tutejszego Sądu: z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 552/17, z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1655/17, z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1481/17, dostępne j.w.).

Nie jest również zasadne stanowisko organu odwoławczego przedstawione w odpowiedzi na skargę, jakoby wobec wszczęcia postępowania o pozwolenie na budowę, u.i.e.w. nie znajdowała zastosowania w oparciu o przepis art. 13 ust. 3 tejże ustawy.

W taj materii wskazać bowiem należy, że powołany przez organ przepis dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie pozwolenia na budowę. W myśl tego przepisu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Nie zawiera on natomiast normy odwołującej się do odrębnego postępowania jakim jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody. Norma ta zatem (art. 13 ust. 3 u.i.e.w.) nie może mieć zastosowania w tym ostatnim postępowaniu, gdyż brak w tym przepisie jakiegokolwiek odniesienia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zdaniem Sądu, choć takie twierdzenia nie zostały wyrażone przez organ, również z treści przepisów art. 15 ust. 2 i ust. 3 u.i.e.w., nie można wyciągnąć wniosku, że przepisy tej ustawy stosuje się wyłącznie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy. W myśl art. 15 ust. 2 u.i.e.w., plany miejscowe obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc, a według art. 15 ust. 3 ustawy, jeżeli w planie miejscowym obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Przytoczone przepisy w ogóle nie regulują kwestii intertemporalnych. Bezpośrednio zatem przepisy tej ustawy winny znaleźć zastosowanie przed organem prowadzącym postępowanie (bądź to organem I, bądź – w sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie – organem II instancji). Treść art. 6 pkt 7 u.i.e.w. nakazuje bowiem organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji uwzględniać odległości określone zgodnie z art. 4 tej ustawy, nie ograniczając możliwości zastosowanie tego przepisu do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życia tych przepisów.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy nowe, a w konsekwencji koniecznym było zbadanie, czy planowana inwestycja spełnia wymagania, o których mowa w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, skoro – jak wyżej wskazano – z brzmienia art. 6 pkt 7 w zw. z art. 4 u.i.e.w., wynika, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma uwzględnić określoną odległość planowanej inwestycji od budynków mieszkalnych. A zatem w przedmiotowej sprawie ustawowym obowiązkiem GDOŚ było zbadanie czy została zachowana minimalna odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej, która wynosi dziesięciokrotność całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami.

Wobec nie zastosowania przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez organ odwoławczy, naruszona została przez ten organ zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. ("Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa."). Jak było już o tym mowa z zasady praworządności wywodzi się obowiązek organu administracji publicznej stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Organ rozpatrujący odwołanie od decyzji administracyjnej ma obowiązek uwzględniania aktualnego w chwili orzekania stanu faktycznego i stanu prawnego, o ile przepisy przejściowe nie stanowią inaczej (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Kr 1379/12). W niniejszej sprawie, jak wyjaśniono powyżej, brak jest przepisów uzasadniających odstąpienie od zasady praworządności. W konsekwencji niezastosowanie przez organ odwoławczy przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych doprowadziło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu I Instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu I instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego, konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie, z uwagi na zakres zmian stanu prawnego wprowadzonych ustawą u.i.e.w., w gestii organu odwoławczego pozostaje ocena czy wyjaśnienie stanu faktycznego jest na tyle skomplikowane, a zakres wyjaśnień jest na tyle szeroki, że wymaga to przekazania sprawy organowi I instancji, tak aby zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego znalazła pełne poszanowanie. Stąd wypowiadanie się przez Sąd w zakresie pozostałych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy podstawowe kwestie, tj. dopuszczalność posadowienia elektrowni w oparciu o przepisy u.i.e.w. nie zostały wyjaśnione, jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.