Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 775/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. Z. 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] (Kolegium lub organ) postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] dotyczące odmowy sprostowania oczywistej omyłki.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ostateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...]z dnia [...] grudnia 1998 r. ustanowiono na 99 lat użytkowanie wieczyste do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako dz. ew. nr [...] w obrębie [...], KW [...] położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz M. B. w 10/12 częściach, J. Z. w 1/12 części oraz M. Z.w 1/12 części.

Wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. M. Z. wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r., w ten sposób, że w każdym miejscu decyzji gdzie występuje nazwisko M. Z., zastąpić je imieniem i nazwiskiem M. Z. Do akt sprawy przedłożono prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998r. Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns [...], na mocy którego spadek po A. B. nabyli z mocy ustawy mąż J. Z. i córka M. Z. po 1/2 części każde z nich oraz prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 2016r. Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns [...], na mocy którego spadek po zmarłym J. Z. na podstawie ustawy nabyła córka M. Z., córka J. i G. w całości.

Organ odwoławczy zauważył jednak, że na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. organ dysponował wyłącznie postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998r. Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns [...], na mocy którego spadek po A. B. nabyli z mocy ustawy mąż J. Z. i córka M. Z. po 1/2 części każde z nich. Zdaniem Kolegium organ administracyjny orzekający w sprawie uzewnętrznia w wydanym akcie wyłącznie to co wynika z dostarczonych mu dokumentów, dokonuje on jedynie wpisów na mocy dokumentów wystawionych przez inne organy państwa czy też przez zainteresowane strony. Na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r., oraz do momentu jej uostatecznienia się organ I instancji dysponował jedynie ostatecznym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998r. Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns [...], na mocy którego spadek po A. B. nabyli z mocy ustawy mąż J. n Z. i córka M. Z. po 1/2 części każde z nich. Miał zatem obowiązek uwzględnić dane wynikające z tego dokumentu. Nie jest zatem możliwe sprostowanie tej pomyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Dlatego też stanowisko wyrażone w postanowieniu Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. należy uznać za prawidłowe.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. Z.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do spełnienia zawartych w nim przesłanek, co w konsekwencji

spowodowało uznanie, iż nazwisko skarżącej nie podlega sprostowaniu,

- art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a także brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż złożony do akt sprawy odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., Wydział II Cywilny, sygn. akt II Ns [...] stwierdzający, że spadek po A. B. na mocy ustawy nabyli mąż J. Z. oraz córka M. Z. jest prawidłowy, w sytuacji gdy przedłożono odpis ww. postanowienia sprostowany przez Sąd, który wskazuje, iż spadek po A. B. na mocy ustawy nabyli mąż J. Z. oraz córka M. Z., a tym samym wskazuje na inne brzmienie nazwiska skarżącej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w całości oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku oraz o zasądzenie o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga jest zasadna.

Kontroli Sądu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. o odmowie sprostowania ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...].

Istota sporu prawnego w badanej sprawie sprowadza się do kwestii dopuszczalności sprostowania w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] na podstawie art. 113 k.p.a., jako oczywistego błędu imienia i nazwiska skarżącej "M. Z." i zastąpić je każdorazowo imieniem i nazwiskiem "M. Z.".

W ocenie organów obu instancji na dzień wydania decyzji dekretowej z 1998 r. organ dysponował prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...]z dnia [...] czerwca 1998 r., na mocy którego spadek po A. B. nabył na podstawie ustawy mąż J. Z. oraz córka M. Z. po ½ części każde z nich. Miał zatem obowiązek uwzględnić dane wynikające z tego właśnie postanowienia.

Oceniając powyższe argumenty należy przypomnieć, że art. 113 k.p.a. dopuszcza sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w decyzji. Wprawdzie przepis z art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. Zarówno w piśmiennictwie (por. np. Andrzej Wróbel Komentarz Lex do art. 113 k.p.a.), jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowym (tamże przywołanym) przyjmuje się, że skoro sprostowanie nie jest ograniczone terminem i możliwe w każdym czasie, to znaczenia nabiera przesłanka "oczywistości" omyłek, które mogą być przedmiotem sprostowania. Przez błąd pisarski rozumie się widoczne, wbrew oczywistemu zamiarowi władzy – błędną pisownię lub widoczne nie zamierzone opuszczenie wyrazu. Pod pojęciem "innych oczywistych omyłek" kwalifikują się omyłki, które stoją na równi z błędami pisarskimi, czy rachunkowymi, a zatem takie omyłki, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, jednoznacznie wskazują na ich oczywistość, tzn. możliwość stwierdzenia błędu bez głębszej analizy przyczyn takiej, a nie innej treści rozstrzygnięcia. Przy czym oczywistość wad aktu administracyjnego, w jego warstwie rachunkowej lub pisarskiej, jest zarazem granicą dopuszczalności sprostowania. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy innej omyłki, winna wynikać albo z natury błędu albo z samego porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z wnioskiem czy innymi niespornymi okolicznościami czy dokumentami (por. np. wyrok NSA w Krakowie z 10 grudnia 2012 r. II SA/Kr 1414/12 wszystkie przytoczone orzeczenia publik. CBOSA) . Nie ulega bowiem wątpliwości, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można naprawić wszystkich błędów popełnionych w decyzji. Jest to tryb mający jedynie na celu usunięcie wad nieistotnych, nie mających wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie należy zauważyć, że sam organ odwoławczy przyznaje, że w aktach postępowania znajdują się dwa różne odpisy tego samego postanowienia spadkowego dotyczącego A. B. Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., Wydział II Cywilny, sygn. akt II Ns [...], w których jedno (złożone do akt przed wydaniem decyzji z 1998 r.) wskazuje nazwisko skarżącej jako "Z.", drugie dołączone do wniosku o sprostowania (wydane w 2017 r.), wskazujące nazwisko skarżącej jako " Z.".

Skarżąca do wniosku o sprostowanie dołączyła postanowienia spadkowe dotyczące A. B. Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., Wydział II Cywilny, sygn. akt II Ns [...], w którym wymieniono jej nazwisko jako spadkobierczyni "Z." oraz dodatkowo prawomocne postanowienie spadkowe po J. Z. Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 2016r. Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns [...], na podstawie którego spadek po nim na podstawie ustawy nabyła córka M. Z. w całości. W tym postanowieniu wskazano również nazwisko skarżącej jako "Z.". Skarżąca wyjaśniła przy tym, że odpis postanowienia spadkowego złożony do akt w 1998 r. został wydany niezgodnie z treścią oryginału postanowienia spadkowego z dnia [...] czerwca 1998 r, znajdującym się w aktach sądowych.

Ponadto należy zauważyć, że w aktach znajduje się odpis postanowienia spadkowego z [...] czerwca 1998 r. (wydanego w 2011 r. k. 352 t.II akt administracyjnych zielony segregator), w którym również wskazano nazwisko skarżącej jako "Z.").

Zatem ze wskazanych wyżej dokumentów w sposób bezsporny wynikają następujące okoliczności: M. Z. jest córką A. B (z kolei córki dawnych właścicieli nieruchomości dekretowej) oraz J. Z. (męża A. B.). Jest zatem tą samą osobą, która jest beneficjentką decyzji dekretowej z 1998 r., jednak jej nazwisko zostało podane tam w brzmieniu "Z.".

Organy obu instancji odmowę sprostowania oczywistej omyłki uzasadniły koniecznością uwzględnienia danych, którymi organ dysponował na dzień wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1998r. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Rolą przepisu art. 113 k.p.a. jest stworzenie organowi administracji możliwości rektyfikacji decyzji, to jest usunięcia nieistotnych wad decyzji oraz sprecyzowania jej treści w każdym czasie. A w niniejszej sprawie wynik przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uprawnia do uznania, że zmiana pisowni nazwiska skarżącej w decyzji dekretowej jest oczywistą pomyłką.

Jak wskazano w wyroku wyrok NSA z 21 września 2012 r., sygn. akt II OSK 940/11 "Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. (...). Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia" Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W związku z tym, zdaniem Sądu, użycie w spornej decyzji dekretowej nazwiska "Z.", zamiast formy męskiej "Z.", należy potraktować za błąd pisarski, który może zostać skorygowany w trybie art. 113 k.p.a. Zmiana pisowni nazwiska skarżącej z formy żeńskiej na męską wynika w bezsporny sposób ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. W związku z tym zarzuty skargi okazały się zasadne, gdyż wbrew stanowisku organów obu instancji, zachodziły podstawy do sprostowania tego błędu.

Mając zatem na względzie, że przedstawione w zaskarżonym postanowieniu powody nieuwzględnienia wniosku o sprostowanie decyzji z [...] grudnia 1998 r. nie mogły zostać uznane w realiach niniejszej sprawy za uzasadnione, podzielając stanowisko skarżącej, iż do odmowy sprostowania ww. decyzji doszło z naruszeniem art. 113 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., uwzględnił. Te same zarzuty dotyczą postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., które oparto na tożsamym założeniu, co postanowienie zaskarżone.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 tej ustawy. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko.