Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 260/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 11, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 3 pkt 11, art. 23 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oraz prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 października 2016 r. Prezydent Miasta P. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. (dawniej: D.). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 30 września 2016 r. K. D. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz syna A. C. oraz o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. MOPR w K., działając w oparciu o art. 65 K.p.a, przekazał powyższy wniosek do Prezydenta Miasta P., jako organu właściwego do załatwienia sprawy. W piśmie przekazującym MOPR w K. wskazał, że zainteresowana przebywa na terenie K. tymczasowo a jej rodzina nie posiada zameldowania na pobyt stały, ani tymczasowy. Wskazano również, że zainteresowana posiada w P. domek na ogródkach działkowych a od 15 maja 2016 r. wynajmuje mieszkanie na terenie miasta K., jak również to, że K. D. urodziła i wychowała się w P., stąd pochodzi jej ojczym a obecny partner nie pochodzi z K. W ocenie MOPR w K., taki stan faktyczny uzasadniał stwierdzenie swej niewłaściwości. W ocenie Prezydenta Miasta P., powyższe stanowisko jest błędne i nieuzasadnione, gdyż wnioskodawczyni zamieszkuje w mieście K., o czym sama oświadczyła składając wniosek. Powyższe zostało potwierdzone przez MOPS w K. w trakcie postępowania. Ponadto, K. D. złożyła w P. Centrum Świadczeń oświadczenie o nowym miejscu zamieszkania w K. Zdaniem Prezydenta Miasta P., organem właściwym w sprawie przedmiotowego wniosku jest MOPR w K., co wynika jednoznacznie z art. 2 ust. 11 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta K. w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zawiadomieniu z dnia 12 października 2016 r. o przekazaniu sprawy. Wskazał, że w dniu 22 października 2016 r. w K. K. D. zawarła związek małżeński z A. K. i obecnie nosi nazwisko K. Podkreślił, że złożone przez zainteresowaną oświadczenie o związaniu swojej przyszłości z K. podlegają ocenie, jak każdy inny dowód zebrany w sprawie. Zdaniem organu, oświadczenie to stoi w sprzeczności z innymi dowodami zebranymi w sprawie, z których wynika, że w dacie złożenia wniosku miejscem zamieszkania K. K. był P.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Prezydent Miasta P. jak i Prezydent Miasta K. uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku K. K. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz syna A. C. oraz o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.

Według art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, ze zm.). wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 11 organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze. Ustawodawca określa zatem, że organem właściwym do orzekania w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Analogicznie została określona właściwość organu w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016, poz. 1518 ze zm.), wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Natomiast w myśl art. 3 pkt 11 u.ś.r., organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne. Ponieważ ustawy te nie zawierają legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna jest zatem treść art. 25 K.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O zamieszkiwaniu w określonej miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że ta miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać, że w rozumieniu powołanego art. 25 K.c., miasto K. spełnia przesłanki miejsca zamieszkania K. K. Jak wynika z akt sprawy, zainteresowana wraz z rodziną (mężem i synem) przebywa aktualnie w K., gdzie wynajmuje mieszkanie i gdzie, jak oświadczyła, zamierza pozostać na stałe. Obecnie to ta miejscowość stanowi centrum aktywności życiowej zainteresowanej i jej rodziny, tam jej syn uczęszcza do przedszkola. Potwierdza to również fakt rezygnacji przez zainteresowaną ze świadczeń socjalnych realizowanych przez organy pomocy społecznej poprzedniego miejsca zamieszkania. Podkreślenia wymaga, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09). Nie można również pominąć, że według oświadczenia zainteresowanej, w miejscu zameldowania nie ma warunków do całorocznego pobytu trzyosobowej rodziny.

Wobec powyższego wskazać należało na Prezydenta Miasta K. jako na organ właściwy do rozP. wniosku K. K., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.