Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 702/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 200  §  1
journal: Dz.U. 2020 poz 1526
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
article: art. 26 i 27,
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 18 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 18 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 15 czerwca 2020 r. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach działania "Dobrostan zwierząt (PROW2014-2020)" na rok 2020 do wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach. Do wniosku Spółka załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczono położenie działek rolnych oraz plan poprawy dobrostanu zwierząt.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia 6 kwietnia 2021 r. [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił Spółce przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie ze złożonym planem poprawy dobrostanu zwierząt maksymalna jednoczesna obsada krów mlecznych w gospodarstwie strony wynosi 389 sztuk. W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że w sprawie zadeklarowano realizację wariantu 2.2 i przekroczono maksymalną liczbę krów mlecznych o nie więcej niż 5% i przekroczenie trwało dłużej niż 10% wymaganego okresu. W przypadku stwierdzenia takiego błędu zostanie naliczona sankcja 100% do wariantu 2.2 za przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym. W związku z tym płatności odmówiono.

W wyniku rozpoznania odwołania Spółki, zaskarżoną decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 6 kwietnia 2021 r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, po ponownej weryfikacji sprawy organ odwoławczy ustalił, że okres referencyjny, w trakcie którego strona była zobowiązana przestrzegać wymogów wynosi 273 dni. Natomiast w okresie od 21 czerwca 2020 r.

do 2 lutego 2021 r., tj. w okresie 226 dni, w gospodarstwie rolnym strony dochodziło

do przekroczenia dopuszczalnej wielkości obsady krów mlecznych, co zostało przedstawione za pomocą tabeli.

Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem 5 do rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku stwierdzenia, że liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów, płatność zmniejsza się o iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości, który dla powyższego uchybienia wynosi 100%.

W niniejszej sprawie przez cały okres referencyjny przekroczenie dopuszczalnej obsady nie przekroczyło 5% dopuszczalnej liczby krów w gospodarstwie. Jednocześnie, okres, w czasie którego dochodziło do przekroczenia dopuszczalnej obsady wynosił 82,78%. W związku z powyższym płatności należało odmówić.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że ustawodawca w sprawach o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej.

W tej kategorii spraw obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - dowodów wskazanych we wniosku oraz innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę.

Na dzień wydania decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] dysponował w ramach materiału dowodowego wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej wraz z dołączonym do niego planem poprawy dobrostanu zwierząt oraz danymi dotyczącymi utrzymywanych zwierząt w gospodarstwie strony, pozyskanymi

z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ). Nie był on w związku z powyższym zobowiązany do dalszego poszukiwania nowych dowodów w sprawie, gdyż w ocenie organu odwoławczego powyższy materiał dowodowy był zupełny i wystarczał

do wydania decyzji administracyjnej w sprawie. W przypadku zaistnienia jakiejkolwiek okoliczności mającej wpływ na wysokość płatności, to na stronie spoczywa obowiązek poinformowania o jej wystąpieniu. Organ wskazał, że trudno oczekiwać od organu administracji publicznej, że odniesie się do danej okoliczności faktycznej, jeżeli nie posiadał on dzień wydania decyzji wiedzy o jej zaistnieniu. Zarzut nieprawidłowego ustalenia i rozpatrzenia stanu faktycznego organ uznał więc za bezzasadny.

Odnośnie nadzwyczajnych okoliczności, które w ocenie strony miały mieć wpływ na możliwość dochowania wymogów realizowanego wariantu, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 akapit drugi i art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 181/48 z 20.06.2014)- zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", w odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich, przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania,

dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W niniejszej sprawie przedstawione przez stronę okoliczności w postaci pożaru i choroby prokurentki miały miejsce odpowiednio 11 czerwca i 17 sierpnia 2020 r., natomiast podniesione zostały dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Już z tego powodu nie można uwzględnić wystąpienia w gospodarstwie strony siły wyższej.

W ocenie organu, strona nie udowodniła, w jaki sposób pożar i choroba prokurentki Spółki miałby mieć wpływ na naruszenie wymogów Wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach.

Naruszenie wymogów polegało w sprawie na przekraczaniu przez okres 226 dni dopuszczalnej obsady krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie strony. Specyfika działalności rolniczej polegającej na produkcji mleka oraz fakt,

że do wymogów zobowiązania uwzględnia się krowy dopiero po ukończeniu przez nie wieku 24 miesięcy skutkuje możliwością planowania produkcji oraz docelowej obsady zwierząt. W momencie weryfikacji możliwości realizacji zobowiązania strona powinna była uwzględnić wielkość posiadanego inwentarza, w tym jego strukturę wiekową oraz metraż posiadanych obiektów, w których były utrzymywane zwierzęta w celu prawidłowego ustalenia maksymalnej dopuszczalnej obsady w gospodarstwie rolnym,

a następnie w taki sposób planować produkcję, w tym wielkość inwentarza,

by nie przekraczać maksymalnej dopuszczalnej obsady krów mlecznych.

Unikanie przegęszczenia obsady stanowi bowiem podstawowy cel powyższego wariantu w ramach płatności dobrostanowej i służy właśnie poprawie dobrostanu zwierząt. W ocenie organu odwoławczego fakt, że przekraczanie dopuszczalnej obsady trwało w sposób systematyczny przez 226 dni wskazuje, że przedmiotowe naruszenie nie mogło wynikać z nadzwyczajnych okoliczności przedstawionych przez stronę.

Następnie, odnośnie zarzucanego naruszenia art. 27 ustawy PROW, organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie

i w granicach obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego, składającego się z wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej wraz z dołączonym do niego planem poprawy dobrostanu zwierząt oraz danych dotyczącymi utrzymywanych zwierząt w gospodarstwie strony, pozyskanymi

z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ). Ponadto, w odniesieniu do art. 27

ust. 1 pkt 3 ustawy PROW, organ podniósł, że strona nie żądała od organu I instancji udzielenia niezbędnych pouczeń, w związku z czym organ nie mógł naruszyć tego przepisu. W odniesieniu do art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy PROW organ wskazał z kolei,

że strona nie wnosiła do organu I instancji żądania uczestnictwa w konkretnej czynności procesowej, nie żądała również umożliwienia jej zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, przez co organ nie mógł naruszyć tego przepisu. W odniesieniu do art. 27 ust. 2 ustawy PROW to przepis ten dotyczy obowiązków strony, nie zaś organu administracji. W odniesieniu do art. 27

ust. 2a, ust. 3 i ust. 4 ustawy PROW organ odwoławczy wskazał natomiast,

że przepisy te nie znajdowały zastosowania w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż dotyczą sposobu oceniania dowodów ze zdjęć złożonych poprzez aplikację udostępnioną przez Agencję, postępowania odwoławczego oraz postępowania

w sprawie zmiany decyzji ostatecznej.

W wyniku analizy całokształtu sprawy pod kątem treści przepisów art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] nie stwierdził też naruszenia wymienionych przepisów postępowania przez organ I instancji.

W skardze na decyzję organu odwoławczego uzupełnionej pismem procesowym z dnia 20 sierpnia 2021 r., "A" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto Spółka wniosła o skierowanie zapytania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w [...] celem wykazania, że prokurent skarżącej Spółki P. W. do dnia 14 września 2021 r. przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym.

Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności nieuwzględnienie faktu, że przekroczenie czasokresu było spowodowane okolicznościami nadzwyczajnymi niezawinionymi przez stronę - pożar i chorobę nowotworową prokurenta Spółki, mającymi bezpośredni wpływ na niniejszą sprawę, na co strona nie miała wpływu;

2) naruszenie przepisów art. 26 i 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

3) naruszenie przepisów art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez ich naruszenie i rozpatrywanie sprawy sprzecznie z tymi przepisami.

W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, że przedmiotowy wniosek wpłynął do organu trzy dni po tym jak w gospodarstwie powstał pożar, który strawił część majątku i spowodował dotkliwą stratę, a ponadto zdezorganizował całkowicie funkcjonowanie gospodarstwa. W tych okolicznościach koniecznym było skupienie się na zabezpieczeniu zwierząt, paszy, ciągłości produkcji mlecznej i organizacji całego gospodarstwa. Spaleniu uległy bowiem m.in. znaczne zapasy słomy i siana. Od utrzymania stada zależał natomiast dalszy byt Spółki. Wobec tego należało przeprowadzić szereg czynności, a kwestia związana z ubezpieczalnią trwała do grudnia 2020 r., 9 grudnia 2020 r. podpisano ugodę. Były także problemy związane z zabezpieczeniem gospodarstwa, na co skarżąca nie posiada bezpośrednich dowodów, a z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że należało starać się o utrzymanie gospodarstwa. Zakres szkody gospodarczego obrazują dowody w postaci dokumentacji zdjęciowej i ekspertyzy budynku. Przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy organ powinien zwrócić uwagę na te niezawinione przez stronę okoliczności.

Skarżąca podkreśliła, że w okresie objętym kontrolą u zarządzającego gospodarstwem prokurenta w dniu 17 sierpnia 2020 r. zdiagnozowano chorobę nowotworową. W dniu 2 lutego 2021 r. prokurent została poddana operacji, przez co była wyłączona z prowadzenia gospodarstwa, co również wpłynęło na prowadzenie gospodarstwa. Samo wykrycie choroby nastąpiło w sierpniu 2020 r., a jest jeszcze dalszy przebieg i leczenie, które organ II instancji pominął. Do akt została załączona dalsza dokumentacja medyczna z dnia 2 lutego 2021 r. wskazująca na przebycie zabiegu, o czym organ nie wspomina. P. W. cały czas przebywa - włącznie do 14 września 2021 r. - na zasiłku rehabilitacyjnym związanym z tą chorobą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną

w jej uzasadnieniu argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi

oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przytoczył znajdujące w sprawie zastosowanie normy prawa materialnego oraz dokonał ich właściwej interpretacji.

Skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu w zakresie przekroczenia maksymalnej liczby krów mlecznych. Zarzuty skargi dotyczyły nieuwzględnienia przez organ zaistniałej w prowadzonym przez Spółkę gospodarstwie siły wyższej oraz okoliczności, które uniemożliwiły skarżącej powiadomienie organu o tym fakcie we właściwym terminie. Zarzuty te nie są uzasadnione.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanej "płatnością dobrostanową" określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wydanym na a podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217 i 300).

Skarżąca złożyła wniosek dotyczący pakietu 2 wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach.

Zgodnie z § 4 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia, rolnik winien przestrzegać wymogów w ramach tego wariantu od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. Zgodnie natomiast z ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego do wymogów Wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach - liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie powinna być większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt.

Strona złożyła plan poprawy dobrostanu zwierząt, w którym doradca rolniczy wskazał, że maksymalna liczba krów mlecznych, która może być jednocześnie utrzymywana przez stronę w gospodarstwie wynosi 389 sztuk. Liczba ta została przekroczona.

Wskazać należy, że z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w dniu 8 czerwca 2020 r. nie wskazując konkretnego pakietu ani wybranego wariantu. Kilka dni później – w dniu 15 czerwca 2020 r. złożyła ona zmianę wniosku określając dodatkowo pakiet 2 Dobrostan krów oraz wariant 2.2. Z tej też daty pochodzi plan poprawy dobrostanu zwierząt i oświadczenie o prawdziwości zawartych w nim danych. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji – 6 kwietnia 2021 r. skarżąca nie poinformowała organu o zaistniałym w jej gospodarstwie zdarzeniu – pożarze, który miał miejsce w dniach 11 i 12 czerwca 2020 r., a więc jeszcze przed złożeniem planu poprawy dobrostanu zwierząt. Informacja w tym zakresie została zgłoszona organowo dopiero w postępowaniu odwoławczym. W złożonym odwołaniu skarżąca powołała się na fakt choroby prokurenta, dołączając dokumentację w postaci karty informacyjnej z konsultacji lekarza specjalisty ginekologa z 17 sierpnia 2020 r. oraz historię choroby zabiegu operacyjnego z 2 lutego 2021 r.

Prawidłowo też organ stwierdził, że termin powiadomienia o zaistnieniu siły wyższej nie został dochowany.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 akapit drugi i art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz

do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w odniesieniu

do środków rozwoju obszarów wiejskich, przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania,

dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Zaistnienie siły wyższej w postaci pożaru w dniu 11 i 12 czerwca 2020 r. uzasadniało powiadomienie organu o tym fakcie od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba były w stanie dokonać tej czynności. Skarżąca poza chorobą prokurentki nie wskazywała żadnych innych okoliczności uniemożliwiających jej dokonanie powiadomienia. Okres ciągu piętnastu dni roboczych minął w dniu 3 lipca 2020 r. Okoliczność choroby prokurentki, zgodnie ze złożoną dokumentacją, zaistniała w sierpniu 2020 r. Nie mogła ona zatem uniemożliwić spełnienia obowiązku powiadomienia organu w terminie o wystąpieniu siły wyższej. Organ dokonał słusznej oceny w tym zakresie. Wskazać także należy, że skarżąca dokonywała przed organem czynności po zaistnieniu pożaru, składając w dniu 15 czerwca 2020 r. uzupełnienie wniosku.

Wskazywana w skardze okoliczności prowadzenia postępowania przez ubezpieczyciela i zawarcia ugody w grudniu 2020 r. nie ma znaczenia dla oceny zachowania piętnastodniowego terminu zgłoszenia na piśmie właściwemu organowi przypadku siły wyższej. Prowadzenie postępowania ubezpieczeniowego nie uniemożliwia dokonania zgłoszenia i nie przesuwa terminu zgłoszenia. Na marginesie wskazać należy, że organ administracji rozpatrujący odwołanie mógł dokonać oceny jedynie tych okoliczności sprawy, które został przez stronę wskazane, okoliczność ta nie była przez stronę podnoszona w toku postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że fakt choroby prokurenta Spółki nie może być uznany za okoliczność uniemożliwiającą powiadomienie organ o zaistniałym zdarzeniu. Spółka jak osoba prawna posiada bowiem zarząd, który zgodnie z art. 200 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2020 r. poz. 1526) prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Członek zarządu spółki może zatem wypełnić obowiązek powiadomienia organu o zaistnieniu siły wyższej, bądź zlecić dokonanie tego powiadomienia innej osobie. Przyjęty w Spółce podział obowiązków nie może stanowić w tym przypadku usprawiedliwienia przekroczenia terminu.

Podniesiony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawą wydania zaskarżonej decyzji, przez nieuwzględnienie faktu,

że przekroczenie czasokresu było spowodowane okolicznościami nadzwyczajnymi niezawinionymi przez stronę - pożar i choroba nowotworowa prokurenta Spółki, nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Organ prawidłowo także ocenił, że zaistniałe zdarzenie w postaci pożaru nie musiało skutkować przekroczeniem obsad zwierząt przez tak długi okres czasu (tym bardziej, że przekroczenie to pozostawała o w granicach 5%. Przekroczenie to nie było zatem znaczne lecz długotrwałe. Organ słusznie argumentował, że Spółka miała możliwość planowania produkcji oraz docelowej obsady zwierząt oraz, że w momencie weryfikacji możliwości realizacji zobowiązania strona powinna była uwzględnić wielkość posiadanego inwentarza, w tym jego strukturę wiekową oraz metraż posiadanych obiektów, w których były utrzymywane zwierzęta w celu prawidłowego ustalenia maksymalnej dopuszczalnej obsady w gospodarstwie rolnym, a następnie w taki sposób planować produkcję, w tym wielkość inwentarza, by nie przekraczać maksymalnej dopuszczalnej obsady krów mlecznych w celu uniknięcia przegęszczenia obsady, co stanowi podstawowy cel powyższego wariantu w ramach płatności dobrostanowej i służy poprawie dobrostanu zwierząt. Przekraczanie dopuszczalnej obsady trwało w sposób systematyczny przez 226 dni, co świadczy o tym, że przedmiotowe naruszenie nie wynikało z nadzwyczajnych okoliczności przedstawionych przez stronę.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisów art. 26 i 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący nie uzasadnił podniesionych zarzutów. Norma art. 26 ustawy dotyczy formy rozstrzygnięcia w postaci decyzji oraz właściwości organów orzekających w sprawach dotyczących przyznawania pomocy i nie została w sprawie naruszona. W sprawie orzekł w formie decyzji kierownik biura powiatowego Agencji, jako organ właściwy zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Przepis art. 27 ustawy dotyczy zasad prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie pomocy. Przepis ten stanowi, że

1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

2a. 1 Zdjęcie wykonane i przesłane przez stronę postępowania z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję, w tym zdjęcie geotagowane będące zdjęciem zawierającym informacje o długości i szerokości geograficznej miejsca wykonania tego zdjęcia, ustalonych na podstawie dostępnych systemów pozycjonowania satelitarnego, stanowi dowód tego, co zostało zobrazowane na tym zdjęciu oraz zapisane w pliku zawierającym to zdjęcie. Zdjęcie przesłane z wykorzystaniem tej aplikacji ma charakter dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

3. Odwołanie od decyzji administracyjnej w sprawie o przyznanie pomocy:

1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania, a w przypadku działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 13a, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania;

2) nie wstrzymuje jej wykonania.

4. W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ, który wydał ostateczną decyzję administracyjną w sprawie o przyznanie pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, może ją zmienić, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw.

Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że normy te nie zostały w postępowaniu naruszone.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 27 ustawy, niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a. w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wspierania rozwoju obszarów wiejskich obowiązek ten został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a.

Ograniczeniu uległa również realizacja zasady informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad, ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.

Podobnie brak jest podstaw do uznania by organ dopuścił się naruszenia norm art. 7a i art. 7b ustawy. Przepisy te dotyczą zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony i współdziałania organów administracji publicznej. W sprawie nie zachodziły wątpliwości, co do treści normy prawnej ani przypadek współdziałania organów administracji publicznej.

Załącznik nr 5 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ‘Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 regulujący wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności dobrostanowej został w sprawie zastosowany prawidłowo. Załącznik ten przewiduje, że dla wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach, jeżeli liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów płatność zmniejsza się o iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości, który dla powyższego uchybienia wynosi 100 %. W niniejszej sprawie przez cały okres referencyjny przekroczenie dopuszczalnej obsady nie przekroczyło 5% dopuszczalnej liczby krów w gospodarstwie. Jednocześnie, okres, w czasie którego dochodziło do przekroczenia dopuszczalnej obsady wynosił 82,78%. Zatem decyzja o odmowie przyznania płatności jest prawidłowa.

Podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów, skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).