Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 709/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2; art. 19 ust. 1 i 2; art. 24
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1 a, art. 71a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2010 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie: przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W. R. złożył w dniu [...] kwietnia 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2009 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.).

W przedmiotowym wniosku W. R. zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 18,04 ha do przyznania jednolitej płatności obszarowej - JPO, działki rolne o łącznej powierzchni 16,17 ha do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz działki rolne o łącznej powierzchni 1,57 ha do przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). W przedmiotowym wniosku W. R. ubiegał się również o przyznanie płatności cukrowej.

W dniu [...] listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...], w której przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości 8020,42 zł, uzupełniającą płatność do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 5015,53 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 789,11 zł oraz płatność cukrową w wysokości 4659,05 zł.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji płatność JPO i UPO przyznano do maksymalnej powierzchni uprawnionej ustalonej w oparciu o system informacji geograficznej. W wyniku przeprowadzenia przez Organ I instancji kontroli administracyjnej wniosku z dnia [...].04.2009 r. stwierdzono przedeklarowanie powierzchni w oparciu o dane informacji geograficznej GIS/LPIS zgromadzone w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli na następującej działce rolnej o identyfikatorze:

1. "B/B1" - powierzchnia deklarowana 1,75 ha, powierzchnia stwierdzona 1,13 ha

2. "M/M1"- powierzchnia deklarowana 2,30 ha, powierzchnia stwierdzona 2,25 ha

3. "H/H1" powierzchnia deklarowana 1,00 ha, powierzchnia stwierdzona 0,97 ha

4. "G"- powierzchnia deklarowana 1,69 ha, powierzchnia stwierdzona 1,65 ha

W dniu 14.12.2009 r. W. R. złożył odwołanie od decyzji nr [...]. Skarżący nie zgodził się z pomniejszeniem powierzchni uprawnionej na działce rolnej B zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] (wieś [...], gmina [...]). Zadeklarowana we wniosku powierzchnia 1,75 ha jest zdaniem skarżącego zgodna ze stanem rzeczywistym. Według W. R. fakt ten potwierdza wypis z rejestru gruntów działki nr [...] a także wykonane przez niego samego wielokrotne pomiary działki. Skarżący wskazał na występowanie lasu, który sąsiaduje z działką rolną, a którego cień mógł mieć wpływ na pomiar powierzchni działki.

Decyzją z [...] lutego 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141 z 30.4.2004, str. 18) nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Na podstawie art. 12 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. Jednocześnie stosownie do treści art 12 ust.4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. C rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (Dz. U. 1141 z 30.4.2004, str. 18).

Dalej organ wyjaśnił, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wyznaczana jest na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza powstaje poprzez odjęcie od pola odniesienia pól nieuprawnionych do płatności z tytułu braku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., pól zagospodarowania nieuprawnionych do przyznania płatności: siedlisk, terenów komunikacyjnych, lasów, terenów zurbanizowanych, wód, terenów zadrzewionych i zakrzaczonych oraz innych terenów, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikując się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003. Art. 143b ust.5 akapit pierwszy stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Powyższe oznacza, iż do przyznania płatności obszarowej kwalifikują się grunty, utrzymywane zgodnie z normami w roku złożenia wniosku pod warunkiem, że były one również utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r.

Organ odwoławczy wskazał, iż według pomiaru wykonanego na podstawie ortofotomapy powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej wynosząca 1,82 ha składa się z powierzchni 0,69 ha stanowiącej las oraz powierzchni 1,13 ha spełniającej warunki do przyznania płatności obszarowej. Granica lasu oraz użytków rolnych na działce nr 204, według której dokonano pomiaru pokrywa się z granicą lasu zaznaczoną na załączniku graficznym przez W. R.. Suma zaś powierzchni działki rolnej, tj. 1,13 oraz obszaru zalesionego 0,69 ha daje razem powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej nr [...].

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] stwierdził, że dane dotyczące obszaru użytków rolnych widniejące w ewidencji gruntów i budynków dla działki [...] są danymi historycznymi, sporządzone wprawdzie według stanu rejestru na dzień 07.09.2009 r., jednak nie jest znana data kiedy rejestr EGiB był sporządzony. O ile zatem powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nie zmieniła się i wynosi 1,82 ha, to jednak powierzchnia użytków rolnych na tej działce w rzeczywistości wynosi 1,13 ha co zostało zmierzone na ortofotomapie.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W. R. nie przedstawił zaś dowodu potwierdzającego wykonanie pomiaru działki, który wskazywałby, iż powierzchnia działki rolnej B jest inna od tej, którą ustalił organ na podstawie ortofotomapy.

Organ wskazał ponadto, iż powierzchnia działki rolnej M/Ml, H/Hl i G zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej w sposób prawidłowy.

W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła: 18,04 - 0,62 - 0,05 - 0,03 - 0,04 - 17,30 ha.

Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi:

((18,04-17,30)/17,30)* 100%= 4,28%

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Zatem kwota płatności JPO, uwzględniając stawkę płatności JPO na rok 2008 w wysokości 506,98 zł, wynosi:

17,30*506,98 - 2*0,74*506,98 - 8770,754 - 750,3304 = 8020,42 zł

Zdaniem organu powyższa kwota jest zgodna z kwotą jednolitej płatności obszarowej przyznanej decyzją nr 0146- 2009-000012422 z dnia 26.11.2009 r.

Dalej organ wskazał, że powierzchnia deklarowana do przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych wynosiła 16,17 ha. Powierzchnia stwierdzona, na skutek wykluczenia powierzchni nieuprawnionych na działkach BI,Ml,HI, wyniosła:

16,17 -0,62- 0,05 - 0,03 = 15,47 ha

Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi zatem:

((16,17-15,47)/l15,47)* 100%=4,52 %

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Uwzględniając stawkę uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 356,47 zł (na podstawie rozporządzenia MRiRW z 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r., Dz.U. 188 poz. 1462), płatność na rok 2009 wyniosła:

15,47*356,47 - 2*0,70*356,47 = 5514,59 - 499,0,58= 5015,53 zł

Organ stwierdził, że powyższa kwota jest zgodna z kwotą płatności UPO przyznanych decyzją nr 0146-2009-000012422 z dnia 26.11.2009 r.

Dalej organ stwierdził, że w przedmiotowym wniosku Waldemar Ruciński ubiegał się o przyznanie płatności zwierzęcej do powierzchni 1,57 ha. Po uwzględnieniu warunków przyznania tej płatności zawartych w rozporządzeniu MRiRW z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz. 326), płatność przyznano do powierzchni wnioskowanej, tj. 1,57 ha.

Uwzględniając stawkę płatności zwierzęcej na rok 2009 w wysokości 502,62 zł ustalonej a podstawie rozporządzenia MRiRW z 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r., Dz.U. 188 poz. 1462, kwota przyznanej płatności wynosi:

1,57*502,62 = 789,11 zł

Organ stwierdził, że powyższa kwota jest zgodna z kwotą płatności zwierzęcych przyznanych decyzją nr 0146-2009-000012422 z dnia 26.11.2009 r.

Nastepnie organ stwierdził, że płatność cukrową, na mocy art. 24 ust.1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznano wnioskodawcy do ilości 87,134 ton buraków cukrowych. Uwzględniając stawkę płatności cukrowej do 1 tony buraków cukrowych w wysokości 53,47 zł (rozporządzenie MRiRW z 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki płatności cukrowej za 2009 r., Dz.U. z 2009 nr 188 poz. 1465), płatność cukrowa wyniosła:

87,134*53,47 = 4659,05 zł

Organ stwierdził również, że powyższa kwota jest zgodna z kwotą płatności cukrowej przyznanej decyzją nr 0146-2009- 000012422 z dnia 26.11.2009 r.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ustalonym stanem faktycznym w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z 1 lutego 2010 r., skarżący – W. R. podkreślił, że nie zgadza się z pomiarem wykonanym na podstawie ortofotomapy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2010 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Do niniejszego pisma procesowego skarżący załączył oświadczenie geodety z dnia 16 kwietnia 2010 r., z którego wynika, że geodeta dokonał pomiaru kontrolnego działki [...], który wykazał, iż ww. działka składa się z 0,0724 ha lasu oraz 1, 733 ha użytków rolnych, co łącznie daje powierzchnię 1,8050 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku sąd uwzględnia skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego.

Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji w przedstawionym aspekcie, Sąd stwierdza, iż nie doszło w kontrolowanej sprawie do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że powierzchnia działek zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku pomocowym została zweryfikowana przez organy obu instancji (tak dla płatności JPO jak i UPO) w ramach kontroli administracyjnej, przy wykorzystaniu ustanowionego, jak to podkreślały organy, w zgodzie z prawem wspólnotowym i krajowym, systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) stanowiącego element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Natomiast strona wskazywała na niezgodność danych przyjętych przez organy Agencji (powierzchnie działek) ze stanem rzeczywistym. Twierdzeniom strony organ przeciwstawił stanowisko, iż taka powierzchnia została ustalona na podstawie danych zawartych w systemie LPIS, wykorzystywanym w kontroli administracyjnej wniosków o płatności obszarowe, który jest jedynym miarodajnym źródłem ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnionych do płatności.

Materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Zdanie wstępne tego przepisu stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009), przy czym rolnik musi spełniać warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS).

Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporzadzenia nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wynika, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, a według art. 24 ust. 1 lit. c) dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia wskazuje, że rolnikowi wraz z wnioskiem przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do JPO na danej działce referencyjnej oraz, że na przekazanym mu załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, rolnik wskazuje położenie działek rolnych. Według art. 50 ust. 3 omawianego rozporządzenia nr 796/2004 w przypadku, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw.

Przytoczone regulacje wskazują, że dane dotyczące działek rolnych zawarte w LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie może ulegać wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na mocy przepisu art. 3 ust. 2 i 3 omawianej ustawy, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. płatności bezpośrednich niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów postanowiono (art. 3 ust. 3), że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednak równocześnie w powołanych przepisach ustawodawca nakazuje organom Agencji stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz, na żądanie stron, udzielanie im niezbędnych informacji i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 par. 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie zaskarżona decyzja wymogom powyższym nie odpowiada. Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornej działki, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Z akt przekazanych Sądowi nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie weryfikujące twierdzenia strony było przeprowadzone. Jak wyżej wskazano, wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby zwalniało organ z rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony.

Należy ponownie zwrócić uwagę, że w odwołaniu strona kwestionowała ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych (proponowanych) przez stronę. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach (por. wyrok z dnia 25.11.2009 r. II SA/Go 858/09). Choć w rozpoznawanej sprawie wniosek taki expressis verbis nie został sformułowany, to rzeczą organu prowadzącego postępowanie było uwzględnienie rzeczywistego zamiaru strony działającej bez fachowego pełnomocnika, a wynikającego z treści składanych przez nią pism (tutaj: odwołania).

Opisane wyżej zarzuty skarżącego winny być szczegółowo rozpatrzone i ocenione nade wszystko z tego powodu, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach miarodajną datą dla stwierdzenia jego uprawnień do otrzymania płatności bezpośrednich było wykazanie powierzchni upraw będących w jego posiadaniu. Należało wyjaśnić, jakim materiałem zdjęciowym organy dysponowały, czy dane uwidocznione w LPIS były pozyskane w 2009 r. a jeśli nie, to dlaczego posłużyły jako jedyna podstawa rozstrzygnięcia. Ustalenia określające zakres posiadania (obszar działek rolnych) winny znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji brak jest tego rodzaju ustaleń. Tymczasem wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne wyrażone w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.).

Z przedstawionych rozważań wynika, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymagań powyższych nie spełnia, koncentrując się na rozważaniach dotyczących mocy i znaczenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową, ze wskazaniem na jego szczególną dokładność i wykorzystywanie narzędzi informatycznych. Uzasadnienie to wskazuje, że powierzchnię spornych działek rolnych ustalono na podstawie powyższego systemu LPIS. Organ motywując miarodajność takiego dowodu powoływał się jedynie na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie tego systemu.

Zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie kwestionuje, jednak zauważa, że w okolicznościach rozważanego przypadku, gdy strona zgłaszała konkretne zarzuty podważające aktualność danych ujawnionych w systemie LPIS, organ obowiązany był je zbadać i ocenić ich zasadność, a następnie dać temu jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Jak wskazano w wyroku z dnia 10.11.2009. sygn. akt II SA/Go 735/09, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

W odwołaniu skarżący podniósł, że sporna działka sąsiaduje z działką leśną i być może cień drzew wpłynął na pomniejszenie działki. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istnieje prawdopodobieństwo, że ortofotomapy nie oddają rzeczywistości.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ obowiązany będzie uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, w szczególności w miarę potrzeby organ dokona kontroli na miejscu celem zaktualizowania danych znajdujących się w systemie LPIS lub wykorzysta inne, jakie uzna za stosowne, środki dowodowe, celem wyczerpującego odniesienia się do podnoszonych przez stronę zarzutów, jak również przedstawi sposób i techniki obliczeń powierzchni spornych działek.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wskutek stwierdzenia, że okoliczności sprawy nie zostały dogłębnie wyjaśnione, przez co nie można wykluczyć, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zapadnie rozstrzygnięcie odmiennej treści.