Wyrok NSA, sygn. akt III SA 4728/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8, art. 166
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 11a
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 22 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

TEZY

Jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Piotra i Romana B. wspólników spółki cywilnej na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 6 października 1997 r. dotyczącą wymiaru podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 6.10.1997 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K., ustalającą spółce cywilnej - Palarni Kawy Naturalnej w K. podatek od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. z tytułu importu towarów.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji była zmiana 28 decyzji organów celnych, polegająca na zastosowaniu 10 procent stawki cła w odniesieniu do importowanej kawy zielonej, zamiast uprzednio stosowanej stawki "0" procent. W związku ze zmianą stawki cła zwiększyła się podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, co doprowadziło do wymierzenia podatku w kwocie 30.913,60 zł.

Izba Skarbowa stwierdziła, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi Spółki na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 28.03.1997 r. Ostatnio wymieniona decyzja bowiem jest ostateczna i wiąże organ podatkowy. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji był art. 11a ust. 1 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Izba Skarbowa dodała, że w przypadku uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł przez Naczelny Sąd Administracyjny zaistnieje podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa.

Piotr i Roman B. wnieśli skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 166 Kpa oraz art. 11a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (...). Zdaniem skarżących, odmawiając zawieszenia postępowania, Izba Skarbowa nie ustosunkowała się do faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji organów celnych.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

W odrębnym piśmie procesowym skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję organu celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ani Sąd, ani organy podatkowe nie miały obowiązku, a nawet potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie skargi na decyzję organu celnego. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych jedynie co do ich zgodności z prawem /art. l6 par. 2 Kpa i art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, to musi brać pod uwagę stan istniejący w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Nie sposób bowiem zanucić organowi administracyjnemu naruszenia prawa, jeśli okoliczność uzasadniająca wzruszenie wydanej decyzji nie istniała w momencie jej wydania. W sprawie rozpatrywanej bezsporne jest, że w momencie wydania decyzji przez Izbę Skarbową decyzje organów celnych określające wysokość cła były ostateczne. Słusznie zatem organy podatkowe określiły wysokość podatku na podstawie wartości celnej towarów wynikającej z tych decyzji. Nawet gdyby w chwili rozpatrywania niniejszej skargi decyzje celne już nie istniały, na skutek uchylenia ich przez sąd administracyjny, to niniejsza skarga i tak podlegałaby oddaleniu. Nie można uchylić decyzji, jeżeli organ administracyjny nie naruszył prawa. Nawet podstawa z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA wymaga stwierdzenia naruszenia prawa. Innymi słowy, jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA. Jedyną drogą do wzruszenia decyzji jest wówczas wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.

Z powyższych rozważań wynika, że wyrok sądu nie zależał od wyroku sądu rozpatrującego skargę na decyzję organu celnego.

Nie zachodziła zatem podstawa do zawieszenia postępowania sądowego z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA. Błędem skarżących było nie tylko wniesienie bezzasadnej skargi, ale także wniesienie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Uruchomienie trybu odwoławczego bowiem nie mogło przynieść skutków możliwych do uzyskania wyłącznie w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Oczywiście podstawa do wznowienia postępowania zajdzie dopiero wówczas, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uchyli decyzję Prezesa Głównego Urzędu Cel. Na razie jest to zdarzenie przyszłe i niepewne.

Zupełnie błędne wnioski wyprowadzili skarżący z faktu wstrzymania wykonania decyzji organów celnych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po pierwsze, przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie jest zasadność skargi, lecz okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o NSA /np. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody/. Badając wspomniane okoliczności Sąd nie może wnikać w meritum sprawy, gdyż wówczas rozstrzygnąłby sprawę przed wyznaczeniem rozprawy, a to nie jest dopuszczalne. Po drugie, wstrzymanie wykonania decyzji nie pozbawiło jej waloru ostateczności. Skoro decyzje celne były ostateczne w momencie załatwiania sprawy przez Izbę Skarbową, to tym samym zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 166 Kpa /przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, ale nie w postępowaniu sądowym/, było już rozstrzygnięte. Organ podatkowy zatem nie miał podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Nawet gdyby te podstawy istniały, nie musiałby z nich skorzystać, gdyż instytucja zawieszenia postępowania w sprawach podatkowych ma charakter fakultatywny. Wbrew zarzutom skarżących, odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego nie stanowiła więc naruszenia art. 166 Kpa.

Chybiony był także zarzut naruszenia art. 11a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Organy podatkowe oparły się na wartości celnej towarów wynikającej z ostatecznych decyzji organów celnych, a tym samym zastosowały się do wspomnianego przepisu w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania.

Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.