Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1132/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1996-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
Teza: Wypowiedzenie stosunku pracy mianowanemu urzędnikowi państwowemu ze względu na reorganizację urzędu połączoną z niemożnością przeniesienia go na inne stanowisko nie jest uzasadnione, jeżeli z tego samego powodu podjęto wcześniej decyzję o przeniesieniu tegoż urzędnika na inne stanowisko, nie wprowadzając jej w życie.

TEZY

Wypowiedzenie stosunku pracy mianowanemu urzędnikowi państwowemu ze względu na reorganizację urzędu połączoną z niemożnością przeniesienia go na inne stanowisko nie jest uzasadnione, jeżeli z tego samego powodu podjęto wcześniej decyzję o przeniesieniu tegoż urzędnika na inne stanowisko, nie wprowadzając jej w życie.


UZASADNIENIE

Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Przemysława J. postanowił utrzymać w mocy decyzję Wojewody J. w sprawie rozwiązania stosunku pracy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Przemysław J. jest urzędnikiem państwowym mianowanym na stanowisku starszego inspektora wojewódzkiego w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Urzędu Wojewódzkiego w J. Zarządzeniem z dnia 7.12.1994 r. Wojewody J. zmieniono statut Urzędu Wojewódzkiego. Wprowadzona statutem reorganizacja Urzędu polegała m.in. na tym, iż zadania obsługi organu założycielskiego wobec przedsiębiorstwa resortu rolnictwa realizowane dotychczas przez Wydział Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przekazane zostały do Wydziału Rozwoju Gospodarczego, a uzyskane w ten sposób etaty przeznaczono na utworzenie Państwowej Straży Rybackiej.

W związku z powyższym pismem z dnia 17.05.1995 r. Wojewoda J. podjął decyzję o przeniesieniu Przemysława J. na stanowisko zastępcy komendanta Państwowej Straży Rybackiej. Pomimo licznej korespondencji i prób ugodowego załatwienia tej sprawy do przeniesienia de facto nie doszło.

Wojewoda zaproponował zatem odwołującemu się dwa inne stanowiska pracy - w Wydziale Finansowym lub Wydziale Rozwoju Gospodarczego, jednak ich dyrektorzy nie zaakceptowali kandydatury Przemysława J. do pracy w kierowanych przez nich wydziałach. W tej sytuacji Wojewoda J. podjął decyzję z dnia 24.04.1996 r. w oparciu o art. 13 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o pracownikach urzędów państwowych o rozwiązaniu stosunku pracy za uprzednim trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Jednocześnie na podstawie art. 15[1] tejże ustawy zwolnił Przemysława J. ze świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przemysław J., wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa, polegającego na nieuwzględnieniu prośby skarżącego, zawartej w odwołaniu od decyzji Wojewody J., o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister - Szef URM wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna Wojewody J. z dnia 24.04.1996 r. w sprawie rozwiązania stosunku pracy z Przemysławem J. na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, utrzymana w mocy decyzją Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 3.06.1996 r.

Organy administracyjne obu instancji podejmujące w tej sprawie decyzję przyjęły, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącym nastąpiło z ostatnio przez niego zajmowanego stanowiska inspektora wojewódzkiego w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Należało podnieść z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi i jej granic, że nastąpiło w tej sprawie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje zgodnie z dyspozycją przepisu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz decyzji organu I instancji.

Uszło bowiem uwadze organów rozstrzygających w tej sprawie, że zanim zapadła decyzja o rozwiązaniu z Przemysławem J. stosunku pracy, wydana została - zdaniem organów obu instancji - ostateczna decyzja administracyjna przez Wojewodę J. w dniu 17.05.1995 r. o przeniesieniu z dniem 22.05.1997 r. Przemysława J. na podstawie art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie ustawy o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 136 poz. 704/ na stanowisko zastępcy komendanta Państwowej Straży Rybackiej w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Wprawdzie Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "pomimo licznej korespondencji i prób ugodowego załatwienia tej sprawy do przeniesienia - de facto nie doszło", ale nie wynika z akt sprawy, aby decyzja o przeniesieniu w jakimkolwiek stadium postępowania administracyjnego w tej sprawie została uchylona, a zatem winna mieć moc obowiązującą i wiążącą dla późniejszych decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącym.

Przede wszystkim, czy można byłoby wówczas mówić o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącym jako inspektorem wojewódzkim, czy też z zastępcą komendanta Państwowej Straży Rybackiej w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, na które to stanowisko skarżący został przeniesiony. Jeśli przyjąć, że nastąpiło przeniesienie skarżącego na nowe stanowisko służbowe z uwagi na reorganizację urzędu i likwidację jego dotychczasowego stanowiska inspektora wojewódzkiego ds. obsługi organu założycielskiego w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej /jak to wynikałoby z treści decyzji o przeniesieniu/ - to jak należy ocenić spełnienie przesłanek do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, do których należały m.in. brak możliwości przeniesienia urzędnika państwowego mianowanego na inne stanowisko w tym samym urzędzie.

W tym miejscu należałoby wyrazić wątpliwości i zastrzeżenia co do procedury podejmowania decyzji o przeniesieniu skarżącego, a w szczególności odnośnie postępowania odwoławczego w tym przedmiocie.

Niewątpliwie skarżący kwestionował od początku decyzję o przeniesieniu go na inne stanowisko służbowe, czemu dawał wyraz w licznych pismach kierowanych do Wojewody J. i Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów, ale żadne z tych pism nie zostało formalnie potraktowane jako odwołanie od decyzji organu I instancji w trybie przepisów o postępowaniu odwoławczym według Kodeksu postępowania administracyjnego, chociaż decyzja o przeniesieniu była korygowana odnośnie podstawy prawnej przez Wojewodę J. na skutek zaleceń Urzędu Rady Ministrów, który również uznał, że rozpoznawał odwołania skarżącego jako skargi w postępowaniu skargowym i nie wydał ostatecznej decyzji w II instancji. Skarżący nie został pouczony o możliwości odwoływania się od decyzji administracyjnej o przeniesieniu w trybie instancyjnym, ani o prawie zaskarżenia tej decyzji do Sądu Administracyjnego. Urząd Rady Ministrów przeszedł do porządku dziennego nad odwołaniami skarżącego od tej decyzji, stwierdzając, że ponieważ skarżący kierował jedynie skargi w postępowaniu pozainstancyjnym, to decyzja o przeniesieniu stała się prawomocna i ostateczna w pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności wymagają jednoznacznego wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewodę J., aby rozstrzygnąć jaki tryb postępowania został w niniejszej sprawie zastosowany w związku z przedmiotową reorganizacją Urzędu, czy przeniesienie skarżącego na inne stanowisko na podstawie art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie ustawy o pracownikach urzędów państwowych, czy też rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

Nie można przyjąć, że skoro decyzja o przeniesieniu nie została wprowadzona w życie przez faktyczne objęcie nowego stanowiska służbowego przez skarżącego, to utraciła ona moc prawną sama przez się i nie wymagało to jej uchylenia w celu ewentualnej zmiany sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

Jeśli organ naczelny stwierdził, że decyzja o przeniesieniu stała się ostateczna i podlegała wykonaniu, to jej uchylenie lub zmiana mogła nastąpić tylko w drodze zastosowania nadzwyczajnych środków wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, czego w tej sprawie nie uczyniono.

Brak jest podstaw do stwierdzenia, że ta decyzja o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe została "skonsumowana" /pochłonięta/ przez decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy, chociaż faktycznie jest ona dalej idąca i o szerszym zakresie niż decyzja o przeniesieniu w trybie art. 10 ust. 1a cyt. wyżej ustawy.

Zdaniem Sądu podjęcie decyzji o przeniesieniu wykluczało możliwość rozwiązania stosunku pracy na tej samej podstawie faktycznej, tj. w związku z reorganizacją Urzędu i likwidacją dotychczasowego stanowiska skarżącego.

W sytuacji gdy nastąpiłoby skuteczne przeniesienie skarżącego na inne stanowisko służbowe, a skarżący nie chciałby poddać się tej decyzji i odmawiał świadczenia pracy na nowym stanowisku, to oczywiście istniałyby podstawy do rozwiązania stosunku pracy, ale nie w oparciu o przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, ale w stosownym dla tego rodzaju przypadków trybie dyscyplinarnym.

Brak jest natomiast merytorycznych podstaw do kwestionowania przez skarżącego zasadności przeprowadzonej przez Wojewodę J. reorganizacji Urzędu, potrzeby likwidacji dotychczasowego stanowiska służbowego w Wydziale Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, czy też potrzeb obsadzenia lub utworzenia stanowiska zastępcy komendanta Państwowej Straży Rybackiej, na które to stanowisko skarżący miał być przeniesiony. Zarzuty skarżącego w tym zakresie pozbawione są podstaw i jako takie nie mogłyby być uwzględnione.