Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 794/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 30 maja 2022 r. nr 180000/71/189586/2021/RDZ-B7/2 w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Z.B. wnioskiem RDZ-B7 z dnia 21 kwietnia 2021r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za grudzień 2020r. i styczeń 2021r. We wniosku oświadczył, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 96.21.Z.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2021r. znak: 180000/71/189586/2021-RDZ-B7/2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z.B. zamieszkałemu w K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ wskazał m.in., iż zgodnie danymi

w rejestrach CEIDG i REGON na dzień 30 listopada 2020r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą przeważającą oznaczoną kodem PKD 68.20.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. Wskazany we wniosku kod przeważającej działalności PKD 96.01.Z został wpisany do rejestrów w dniu 14 grudnia 2020r.

Z opisaną powyżej decyzją ZUS nie zgodził się wnioskodawca, który zaskarżył ja w całości do sądu administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 8 września 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję ZUS.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że językowy rezultat wykładni art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID 19 i §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Sąd zgodził się z prezentowanym wielokrotnie stanowiskiem Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (choćby w znanej sądowo z urzędu sprawie sygn. akt: I SA/Bk 140/21), że z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 listopada 2020r. w odpowiedniej rubryce w rejestrze REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD - jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy - choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem. Sąd zaznaczył, iż w realiach rozpatrywanego przypadku nie ulega wątpliwości, że na dzień 30 listopada 2020r. zgłoszony przez Skarżącego kod przeważającej działalności PKD 68.20.Z nie jest kodem, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020r. i styczeń 2021r. Organ wskazał jednak, że w dniu 14 grudnia 2020r. dokonał zmian w rejestrach w ten sposób, że do przeważającej działalności Skarżącego wpisano działalność oznaczoną kodem PKD 96.01.Z. W uzasadnieniu swojego stanowiska WSA w Krakowie zakwestionował, brak wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez Skarżącego działalności będącej działalnością przeważającą

w związku z wpisem do REGON. W toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia, czy Skarżący prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 96.01.Z. De facto postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu Skarżącego w rejestrze REGON i CEIDG z dnia 30 listopada 2020r. Sąd stanął na stanowisku, z godnie z którym, w toku postępowania organ miał obowiązek pełnego zbadania wszystkich możliwych okoliczności, zdarzeń i przesłanek mogących mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Poprzestanie na sprawdzeniu zakresu prowadzonej przez Skarżącego działalności wyłącznie w aspekcie formalnym (a jednocześnie na podstawie nieaktualnego wpisu), stoi w sprzeczności zarówno z przepisami i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak choćby zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Organ w swoich działaniach nie dążył do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z prawdą, a powinien takie działania podjąć. Przy wydaniu decyzji poprzestano wyłącznie na ocenie treści wpisu występującej w dniu 30 listopada 2020r. organ zdawał się nie zauważać faktu aktualizacji wpisu w rejestrze REGON z dnia 14 grudnia 2020r. i zmian, jakie ta modyfikacja przyniosła. Niezależnie od tego Sąd zakwestionował zaniechanie przez organ z korzystania, z dyspozycji art. 31zua ustawy covidowej, w celu uzyskania od Głównego Urzędu Statystycznego pełnych informacji na temat prowadzonej działalności również w zakresie zaktualizowanym. Sąd krytycznie ocenił wybiórcze prowadzenie postępowania dowodowego przez organ, mimo posiadania przez niego odpowiednich narzędzi.

W ocenie WSA w Krakowie skutkiem ww. uchybień organu było uznanie, że Skarżący nie spełnia przestanek do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Tym samym naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

Równocześnie w przedmiotowym wyroku Sąd w celu prawidłowego odczytania charakteru prawnego danych zawartych w rejestrze REGON przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt: II UK 142/12 oraz z 23 listopada 2016r. sygn. akt: II UK 402/15, w których Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy Skarżący faktycznie wykonuje działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia działalności pod kodem PKD 96.01.Z, który to kod PKD uprawnia Przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd nakazał organowi, aby ten uwzględnił zawarte w wyroku podglądy co do wykładni przepisów ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji oraz przeprowadził postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Organ winien także wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku Z.B. z dnia 21 kwietnia 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie decyzją z dnia 30 maja 2022r. znak 180000/71/189586/2021/RDZ-B7/2 odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska ZUS przypomniał treść § 10 ust. 1 pkt.2 i § 11 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371) – zwanego dalej Rozporządzeniem.

Organ zauważył nadto, iż na mocy §10 ust. 3 Rozporządzenia oceny spełnienia warunku , o którym mowa w ust. 1 pkt 2 w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020r. W tym zakresie ZUS wskazał, iż zgodnie ze wskazanym przepisem prawa ustalił, że w rejestrach REGON i CEIDG na dzień 30.11.2020 Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą przeważającą oznaczoną kodem PKD 68.20 Z , który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. Wskazany we wniosku kod przeważającej działalności PKD 96.01.Z został wpisany do rejestrów w dniu 14.12.2020r. Końcowo organ podkreślił, iż postępowanie z wniosku RDZ-B7 przeprowadził w oparciu o przepisy zawarte w ustawie COVID. Celem zaprojektowanego przez prawodawcę systemu było udzielenie szybkiej pomocy przedsiębiorcom z branż najbardziej poszkodowanych ograniczeniami wywołanym przez COVID. Krąg uprawnionych podmiotów został ściśle określony i nie ulega rozszerzeniu o przedsiębiorców którzy wykonywali działalność z jakimkolwiek innym kodem PKD niż kody przewidziane w ustawie.

Z opisaną powyżej decyzją ZUS nie zgodził się Z.B., który zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie .

Zaskarżonej decyzji ZUS autor skargi zarzucił niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 775/21, brak jakiejkolwiek próby sprawdzenia stanu faktycznego, braku uwzględnienia oświadczenia Skarżącego dotyczącego jego działalności gospodarczej, nierówne traktowanie ze względu na wpis w CEIDG. W treści skargi Skarżący podniósł, iż nie zamykano sektorów działalności gospodarczej ze względu na PKD, ze względu na celowaną poprzez PKD pomoc został pozbawiony rządowego wsparcia, jego firma (pralnia) choć formalnie decyzją rządu nie została zamknięta ale z przyczyn od siebie niezależnych (zamknięte hotele, pensjonaty i gastronomia) nie mogła uzyskiwać przychodu.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i otrzymanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, fundusz pracy za okres składkowy 12/2020 i 01/2021.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do wspomnianego powyżej ust. 3 omawianego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd zwrócił się do stron postępowania o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP oraz podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Sąd poinformował, że w takiej sytuacji sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W piśmie z dnia 6 września 2022 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art.119 pkt 2 p.p.s.a., natomiast Skarżący nie odpowiedział na przedmiotowe wezwanie.

Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie zarządzeniem z dnia 29 września 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd wskazuje nadto, że orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok jest poprzedzony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 września 2021r. sygn. akt I SA/Kr 775/21, który funkcjonuje w obrocie prawnym i którego uzasadnienie Sąd celowo przytoczył w obszernych fragmencie w pierwszej części niniejszego uzasadnienia, ponieważ zawiera istotne wskazania dotyczące rozstrzygającej w niniejszej sprawie kwestii oceny spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej przez skarżącego objętej kodem PKD 96.01.Z. Zgodnie z tym przepisem prawnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W ślad za wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 maja 2022r. sygn. akt I SA/Kr 1733/21 należy podkreślić, iż przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 P.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 8 września 2021r. sygn. akt I SA/Kr 775/21, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna albowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 153 p.p.s.a., ponieważ organ całkowicie zignorował zapadły w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 8 września 2021r. sygn. akt I SA/Kr 775/21. Ocena prawna Sądu przedstawiona w przedmiotowym wyroku oraz jego zalecenia nie zostały przez ZUS uwzględnione i tym samym wykonane. Organ w sposób nieuprawniony pominął wydany w niniejszej sprawie prawomocny wyrok WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 775/21 i nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w jego uzasadnieniu. Nie mieści się w standardach procedury administracyjnej działanie organu, który pomimo uchylenia jego wcześniejszej decyzji przez Sąd postępuje tak, jakby do wydania takiego wyroku w ogóle nie doszło. Analiza uzasadnienia zaskarżonej obecnie decyzji w sposób jednoznaczny wskazuje, że ZUS nadal trwa w błędnym stanowisku, że jedynym kryterium spełnienia przesłanki prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej, jest zapis w odpowiedniej rubryce rejestru REGON / CEIDG. Podczas gdy tut. Sąd w wyroku z dnia 8 września 2021r. sygn. akt I SA/Kr 775/21 w sposób nie budzący żadnych wątpliwości w odniesieniu do zastosowanych przez organ przepisów wskazał, iż brzmienie tych przepisów i ich wykładnia językowa nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w CEiDG, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 listopada 2020r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w REGON. Sąd podkreślił m.in., że choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa możliwe jest, a nawet pożądane, w sytuacji gdy np. rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdził, że językowy rezultat wykładni art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID 19 i §10 ust. 1 Rozporządzenia prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Sąd zgodził się z prezentowanym wielokrotnie stanowiskiem Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (choćby w znanej sądowo z urzędu sprawie sygn. akt: I SA/Bk 140/21), że z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 listopada 2020r. w odpowiedniej rubryce w rejestrze REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD - jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy - choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem. Należy zaznaczyć, iż w omawianym wyroku tut. Sąd wskazał, iż w realiach rozpatrywanego przypadku nie ulega wątpliwości, że na dzień 30 listopada 2020r. zgłoszony przez Skarżącego kod przeważającej działalności PKD 68.20.Z nie jest kodem, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020r. i styczeń 2021r. Organ wskazał jednak, że w dniu 14 grudnia 2020r. dokonał zmian w rejestrach w ten sposób, że do przeważającej działalności skarżącego wpisano działalność oznaczoną kodem PKD 96.01.Z. Sąd stanął na stanowisku, że organ nie próbował wyjaśnić powyższych okoliczności w toku postępowania, nie rozpatrzył i nie poddał ocenie konsekwencji zmian w REGON dokonanych przez stronę w dniu 14 grudnia 2020r., naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107§3 k.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez Skarżącego działalności będącej działalnością przeważającą w związku z wpisem do REGON. W toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia, czy Skarżący prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 96.01.Z. De facto postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu Skarżącego w rejestrze REGON i CEIDG z dnia 30 listopada 2020r. Sąd przesądził w omawianym wyroku, iż w toku postępowania organ miał jednak obowiązek pełnego zbadania wszystkich możliwych okoliczności, zdarzeń i przesłanek mogących mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Poprzestanie na sprawdzeniu zakresu prowadzonej przez Skarżącego działalności wyłącznie w aspekcie formalnym (a jednocześnie na podstawie nieaktualnego wpisu), stoi w sprzeczności zarówno z przepisami i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak choćby zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Organ w swoich działaniach nie dążył do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z prawdą, a powinien takie działania podjąć. Przy wydaniu decyzji poprzestano wyłącznie na ocenie treści wpisu występującej w dniu 30 listopada 2020r. organ zdawał się nie zauważać faktu aktualizacji wpisu w rejestrze REGON z dnia 14 grudnia 2020r. i zmian, jakie ta modyfikacja przyniosła. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ został zobowiązany przez Sąd do uwzględnienia zawartych w wyroku podglądów co do wykładni przepisów ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji. Ponadto organ winien przeprowadzić postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego.

Z przedmiotowych fragmentów stanowiska Sądu wynika konieczność przyznania pierwszeństwa rzeczywistej działalności przeważającej prowadzonej przez płatnika składek, w sytuacji gdy jej oznaczenie nie koreluje z tym ujawnionym w REGON / CEIDG. W tym zakresie organ winien także przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu weryfikacji oświadczenia wnioskodawcy co do rodzaju deklarowanej przez niego przeważającej działalności .

Natomiast ZUS rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, dowodowych mających na celu ustalenie, czy istotnie w przypadku Skarżącego jego przeważającą działalnością według stanu na dzień 30 listopada 2020r. była działalność oznaczona kodem PKD 96.01.Z. Jednocześnie organ doszedł do konkluzji całkowicie sprzecznej ze stanowiskiem Sądu zawartym w wyroku z dnia z 8 września 2021 r., że rodzaj przeważającej rodzaj prowadzonej działalności wskazany w rejestrze REGON / CEIDG jest decydujący w kwestii uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek na gruncie §10 ust.1 pkt 2 i § 10 ust.3 Rozporządzenia. Znamienne jest również to, że organ w uzasadnieniu decyzji choć wspomniał, że w sprawie zapadł wyrok z 8 września 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 775/21, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję ZUS z dnia 27 kwietnia 2021r. znak: 180000/71/189586/2021-RDZ-B7/2, to jednak już zupełnie pominął przyczyny z jakich wskazana decyzja została wyeliminowana przez Sąd z obrotu prawnego. Podsumowując Sąd podkreśla, że z unormowania art. 153 P.p.s.a. nie wynika możliwość powtórzenia przez organ poprzednio zajętego stanowiska w uchylonych decyzjach, o ile zostało ono skutecznie zakwestionowane przez sąd administracyjny w ramach kontroli sądowoadministracyjnej w danej, konkretnej sprawie. Tymczasem ZUS w przedmiotowej sprawie w zaskarżonej decyzji de facto powtórzył stanowisko jakie zawarł w uchylonej przez Sąd decyzji, uznając ponownie, że jedynym kryterium sprawdzenia jedynym kryterium spełnienia przesłanki prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej, jest zapis w odpowiedniej rubryce rejestru REGON / CEIDG.

Stanowisko to pozostaje w oczywistej sprzeczności z oceną prawną przedstawioną w uzasadnieniu powołanego wyroku tut. Sądu z dnia 8 września 2021 r., które to orzeczenie wiązało organ jak i Sąd w niniejszej sprawie. Należy zatem stwierdzić, że organ w ogóle zignorował wiążącą go ocenę prawną i powtórzył co do zasady interpretację prawa uznaną przez Sąd za wadliwą i naruszającą prawo. Za szczególnie naganne ocenić należy działanie organu polegające na wręcz pomijaniu wyroku sądu.

Zdaniem Sądu oczywistość naruszenia art. 153 p.p.s.a. w przedmiotowej sprawie oraz skutek jaki to naruszenie wywołuje poprzez podważenie w istocie mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego spełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: K.p.a.

Przypomnieć należy, że "rażący", to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności lub gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu. ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2022r. sygn. akt I SA/Kr 1733/21)

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia te przesłanki ze względu na oczywiste naruszenie art. 153 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jak w sentencji wyroku .

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie podlegała ponownemu rozpoznaniu przez organ, który stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a uwzględni stanowisko Sądu, zawarte w niniejszym wyroku jaki i w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 września 2021r. sygn. akt I SA/Kr 775/21, realizując przy tym zawarte w nim wytyczne Sądu.

Jednocześnie Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że strona skarżąca, po pierwsze była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie strona skarżąca w sprawie występowała osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika