Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 41/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 roku sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania A. C. 1)uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz D. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia[...] r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2015 , poz. 388 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (teks, jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A C od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]r. nr [...], orzekającej o wymeldowania A C z pobytu stałego w nieruchomości nr[...] położonej w B, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i odmowie wymeldowania A C z pobytu stałego pod powyższym adresem.

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy [...], działając w oparciu o wniosek D C (właściciela nieruchomości nr[...] położonej w B) decyzją z dnia [...] r., orzekł o wymeldowaniu Pani A C (byłej żony) z pobytu stałego pod ww. adresem. Organ I instancji ustalił, że:

- D C jest właścicielem nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 5 lipca 2001r;

- związek małżeński A i D C został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w P z dnia [...]r.;

- A C opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały w lipcu 2013 r.;

- w lokalu znajdują się wspólne meble, nie ma rzeczy osobistych A C, co potwierdziły oględziny w dniu 28.08.2015r.;

- A C z dziećmi przebywa u swoich rodziców, gdzie była zameldowana na pobyt czasowy od 30.08.2013 r. do 30.08.2015 r.;

- A C ma utrudniony wstęp do lokalu w B nr [...] ponieważ w sierpniu 2013r. właściciel nieruchomości D C wymienił zamki w drzwiach wejściowych i zainstalował bramę wjazdową na posesję zamykaną na pilota;

- A C podejmowała działania zmierzające do powrotu do lokalu (żądała wydania nowych kluczy, wzywała policję oraz złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania);

- pomimo kilku interwencji policji A C nie otrzymała kluczy od właściciela lokalu, a jej powództwo o naruszenie posiadania zostało oddalone z uwagi na to, że dochodzenie roszczenia posesoryjnego ograniczone jest rocznym terminem zawitym, nie podlegającym przywróceniu, a pozew został wniesiony dopiero 6 lutego 2015 r.

Ustalony w sprawie stan faktyczny organ ocenił pod kątem spełnienia, wobec A C, przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Z oceny tej wynika, iż organ uznał za bezsporne, że w stosunku do A C została spełniona ww. przesłanka, skoro nie skorzystała ona we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych. Wójt Gminy [...] podkreślił, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( Sygn. Akt K 20/01), że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby, a zatem ewidencja ludności służy jedynie rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

W odwołaniu A C zarzuciła organowi I instancji niewłaściwą interpretację przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wskazała, że nigdy dobrowolnie nie opuściła swego miejsca zameldowania na pobyt stały. Do przebywania u rodziców została zmuszona przez byłego męża. który dokonując w sierpniu 2013 r. wymiany zamków oraz montując w bramie wjazdowej urządzenie na pilota, uniemożliwił jej i dzieciom wstęp do domu. Od tego czasu wielokrotnie podejmowała działania zmierzające do umożliwienia jej i dzieciom powrotu pod sporny adres. Owe działania to żądanie wydania nowego kompletu kluczy, wielokrotne zgłoszenia tego faktu na Policji z prośbą o interwencje, powiadamianie o tym pracownika socjalnego oraz pracownika zajmującego się w urzędzie gminy ewidencją ludności, a także złożenie w sądzie cywilnym powództwa o przywrócenie naruszonego stanu posiadania. Nadto Odwołująca wskazała, że w dniu 28 sierpnia 2015 r. podczas oględzin spornej nieruchomości stwierdziła, że w domu nie było żadnych rzeczy jej i dzieci, w tym także zabawek. Zdaniem strony, były mąż pozbył się tych rzeczy, by móc twierdzić, że to ona je zabrała. Także niektóre ich wspólne rzeczy (jak lodówka, kuchenka gazowa, pralka, kanapa) zostały wyrzucone do garażu, aby uległy zniszczeniu.

Uznała, że to kradzież i niezwłocznie zawiadomiła Policję w P.

W odwołaniu podniosła także, że mimo, iż od sierpnia 2013 r. szuka pomocy w różnych instytucjach, by móc wejść do domu i normalnie w nim mieszkać, do tej pory nikt jej nie pomógł. Została wraz z dziećmi pozbawiona dachu nad głową. Jedynie rodzice udzielili jej schronienia do czasu wyjaśnienia tej trudnej sytuacji. Natomiast wszyscy inni próbują jej wmówić, że się wyprowadziła, co jest wielkim kłamstwem. U rodziców musiała zameldować się tymczasowo, ponieważ nie mogłaby posłać dzieci do szkoły i nie mogłaby prosić o pomoc finansową z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P.

Natomiast odnosząc się do akcentowanego w uzasadnieniu decyzji rejestracyjnego charakteru ustawy, Odwołująca stwierdziła, że skoro tak, to dlaczego organ gminy nie wydał decyzji o wymeldowaniu zamieszkujących wraz z nią dwójki małoletnich dzieci: K i S C.

Reasumując Odwołująca podniosła, że tyle słyszy się, że matki z dziećmi są szczególnie chronione, jednakże ona została pozbawiona jakiejkolwiek pomocy. Powołała się na orzeczenia sądów, w których podkreślano, że dobrowolność opuszczenia lokalu musi wynikać z własnej woli danej osoby, a nie bezprawnego działania innych osób. Wskazała, że wobec oddalenia jej powództwa o przywrócenie posiadania przez Sąd Rejonowy w P, złożyła apelację do Sądu Okręgowego. Podkreślała, że od pracownika UG w 2013 r. nie otrzymała informacji o potrzebie złożenia pozwu o przywrócenie posiadania.

Po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy uznał, iż odwołanie Pani A C w pełni zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu odwoławczego organ gminy wadliwie zinterpretował przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Organ odwoławczy wskazał, że materialno-prawną podstawę orzeczenia o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego stanowią wskazane na wstępie przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Ustawa ta nakłada na organ meldunkowy obowiązek ewidencjonowania pobytu obywateli polskich zgodnie ze stanem faktycznym. Realizacji tego obowiązku obecnie służy przepis art. 35 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem - organ gminy, właściwy ze względu na położenie nieruchomości wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela, bądź innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Organ odwoławczy wskazał, że słusznie organ gminy przywołał w uzasadnieniu swej decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym utrwalił się został pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu ww. przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi zaś wynikać z własnej woli danej osoby, a nie z bezprawnego działania innych osób. Ponadto za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, w szczególności zaś nie wystąpiła do sądu z powództwem posesoryjnym, o którym mowa w art. 344 § l Kc. Powództwo to wygasa, jeśli nie jest dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 § 2 Kc.).

Natomiast o trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego, świadczy zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do swego dotychczasowego miejsca zameldowania.

Analizując w kontekście powyższego zgromadzony materiał dowodowy Wojewoda [...]i wskazał , że w kwestii opuszczenia przez Panią A C spornej nieruchomości zarysowały się dwie odmienne wersje zdarzeń. Pierwsza z nich prezentowana przez Wnioskodawcę - Pana D C, druga przez Odwołującą - Panią A C.

Według pierwszej wersji - Pani A C nie zamieszkuje w spornej nieruchomości od czerwca 2013 r. tj. od kiedy wyprowadziła się wraz z małoletnimi dziećmi do swoich rodziców, zamieszkałych w P przy ul. S [...]. Pani A C sama podjęła decyzję o zmianie miejsca zamieszkania, a jej działania wskazują na to, że nie zamierza wrócić do B. Powodem tej decyzji było oziębienie relacji małżeńskich oraz rozpad wszelkich więzi między nimi. Zdaniem Wnioskodawcy Pani A C ułożyła sobie już życie w P., tam też zapisała dzieci do szkoły i tam poszukuje pracy.

Według drugiej wersji -nieprawdą jest, że Pani A C miejsce swego zameldowania na pobyt stały opuściła dobrowolnie. W lipcu 2013 r., za zgodą męża, pojechała wraz z dziećmi na wakacje do miejscowości [...], gm. [...], gdzie rodzice posiadają działkę letniskową. Co kilka dni przyjeżdżała do domu w B, wykonując różne czynności życia codziennego (sprzątanie, pranie). W dniu 3 sierpnia 2013 r., kiedy dzień wcześniej mąż nie przywiózł syna na noc pojechała do domu i wtedy okazało się, że nie może wejść do domu, bo zamki zostały zmienione. Fakt ten zgłosiła na Komisariat Policji w G. Po telefonie do męża dowiedziała się od niego, że ona już tam nie mieszka i że nie dostanie od niego kluczy. Ponownie pojechała do nieruchomości około 24 sierpnia 2013 r., ale też nie została wpuszczona. Gdy wezwała Policję mąż odjechał samochodem, a Policja nie chciała interweniować podczas jego nieobecności. W B zostały wszystkie jej rzeczy osobiste oraz meble. Były mąż dwukrotnie, za pośrednictwem kuriera, przysyłał jej rzeczy, jednakże ich nie odebrała. Nie ma gdzie mieszkać, a u rodziców przebywa jedynie czasowo, w związku z zaistniałą sytuacją. W dniu 6 lutego 2015 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim przeciwko byłemu mężowi z powództwem o ochronę naruszonego posiadania. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt I C 254/15.

Podczas oględzin spornej nieruchomości dokonanych w dniu 28 sierpnia 2015 r. w obecności obu stron postępowania, każda ze stron obstawała przy swojej wersji zdarzeń, jednakże strona, Pan D C nie zaprzeczył twierdzeniom byłej żony, iż pod koniec sierpnia 2013 r. zainstalował bramę wjazdową na pilota i wymienił zamki w drzwiach wejściowych. Wprawdzie, jak wskazał, powodem tego były pojawiające się kradzieże, jednakże z akt sprawy nie wynika, by fakt ten zgłosił organom ścigania.

Dokonując zatem weryfikacji wskazanych wyżej wersji zdarzeń, organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do wiarygodności wersji przedstawianej przez Panią A C. Przede wszystkim z tego powodu, że w przeciwieństwie do wersji Wnioskodawcy, wersja ta znajduje oparcie w innych dowodach. Przede wszystkim znajduje ona oparcie w przesłanej przez Komisariat Policji w G informacji na temat przeprowadzanych w miesiącu sierpniu 2013 r., z inicjatywy Pani A C, interwencji pod adresem [...] [...]. Potwierdziła się także okoliczność dotycząca zawiadomienia przez Panią A C Policji o kradzieży jej rzeczy osobistych. Dla oceny wiarygodności wersji Odwołującej istotne znaczenie ma także to, że z chwilą dowiedzenia się o takiej możliwości, wniosła pozew przeciwko byłemu mężowi o przywrócenie naruszonego posiadania. Wprawdzie, na skutek niedochowania rocznego terminu do dochodzenia ww. roszczenia, Sąd Rejonowy w P wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. oddalił powyższe powództwo, to jednak analiza uzasadnienia wyroku nie pozostawia wątpliwości co do przebiegu zdarzeń w tym zakresie. Przede wszystkim Sąd ustalił, że - w 2003 r. powódka A C zawarła związek małżeński z pozwanym D C. W trakcie trwania małżeństwa urodziło się dwoje dzieci -S C i K C. Nieruchomość położona w miejscowości [...] [...] stanowi własność D C. W dniu zawarcia związku małżeńskiego zamieszkała w domu, który już wcześniej D C posiadał. W tym domu swoje miejsce zamieszkania mieli również małoletni powodowie. A C mieszkała tam do początku lipca 20J3 r., potem wyjechała na wakacje do babci z dziećmi. W sierpniu 2013 r. pozwany zmienił w domu zamki. W październiku 2013 r. A C zabrała swoje ubrania z garażu z domu w B. Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Karny orzekł, że D C znęcał się psychicznie nad żoną, czym wyczerpał dyspozycję art. 207 § l k.k.

Natomiast dokonując w sprawie oceny dowodów Sąd przede wszystkim wskazał, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie miały zeznania stron — powódki A C i pozwanego D C Mimo pewnych rozbieżności w ich zeznaniach co do konkretnego oznaczenia dnia, w którym pozwany wymienił w przedmiotowej nieruchomości zamki, czym pozbawił do niej dostępu A C z dziećmi, bezspornym było jednak, że zdarzenie to miało miejsce w sierpniu 2013 r.

Wyrok ten na dzień orzekania przez organ odwoławczy jest wyrokiem prawomocnym, a więc ma moc wiążącą, w rozumieniu art. 365 § l Kodeksu postępowania cywilnego.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy doszedł do przekonania, że Pani A C nie opuściła dobrowolnie swego dotychczasowego miejsca pobytu stałego lecz została do tego zmuszona niezgodnym z prawem zachowaniem byłego męża. Stanowisko to jest odmienne od stanowiska organu gminy, który przyjął, że skoro działania Pani A C nie przyniosły dla niej pozytywnego skutku, w szczególności zaś wyrok sądu cywilnego w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania okazał się dla niej niekorzystny, to tym samym spełniona została wobec niej przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Wprawdzie argumentacja przedstawiona przez organ gminy jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych, jednakże podkreślić należy, stosowanie prawa nie polega na schematycznym powielaniu określonych reguł, lecz na wnikliwej analizie, czy stan faktyczny konkretnej sprawy w pełni odpowiada stosowanej normie materialnoprawnej.

Oceniając stan faktyczny tej konkretnej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że opuszczenie przez Panią A C jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie wynikało z jej autonomicznej decyzji lecz było wynikiem bezprawnych działań jej byłego męża. Działania te w żadnym razie nie mogą znaleźć aprobaty ze strony organu odwoławczego. Ich usankcjonowanie mogłoby bowiem prowadzić do wniosku, że stosowanie przymusu jest .korzystniejsze od podejmowania działań prawnych. Organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do tego, że jeżeli życzeniem Pana D C jest, by jego była żona opuściła sporną nieruchomość, to winien wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o jej eksmisję, a nie jak to uczynił - bezprawnie ją usunął.

Nadto trzeba też jasno wskazać, że przy tak ustalonym stanie faktycznym trudno zgodzić się z organem gminy, iż Pani A C przeniosła swe centrum życiowe pod inny adres. Dla organu odwoławczego nie ulega bowiem wątpliwości, że jej pobyt u rodziców w P przy ul. S [...] jest konsekwencją bezprawnego działania Pana D C, a nie autonomicznym wyborem. Także to, że Pani A C dopełniła pod tym adresem swego obowiązku meldunkowego (zameldowała się na pobyt czasowy) wyraźnie świadczy o tym, że przebywa tam jedynie z konieczności, bez zamiaru stałego pobytu, a nie jak usiłuje wykazać Wnioskodawca, że przeniosła tam swe centrum życiowe. Ponadto o jej czasowym charakterze pobytu u rodziców świadczy nie tylko deklarowana od samego początku wola powrotu do spornej nieruchomości lecz także działania faktyczne i prawne podejmowane w tym zakresie. Nadto zwrócić należy uwagę, co słusznie podnosi Odwołująca, że w omawianej nieruchomości nadal zameldowanych jest dwoje małoletnich dzieci stron, których miejsce pobytu, zgodnie z wyrokiem rozwodowym Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt IC 1157/12 winno być przy matce.

Na koniec organ odwoławczy uznał za zasadne przytoczenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06, w którym Sąd wskazał, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony jednocześnie potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana, czy też nie korzysta. To organ administracyjny meldując stronę na pobyt czasowy uznał, ze zachodzą szczególne warunki zameldowania na taki pobyt przy zachowaniu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D C wniósł o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.

- art. 6 , art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie okoliczności, na które powołała się strona odwołująca, prowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający słusznego interesu obywatela i niezgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywatela do władzy publicznej, przyjęcie wiarygodności stanowiska strony wnoszącej odwołanie pomimo, że złożone przez nią dokumenty lakonicznie potwierdzają jej zeznania i zostały powołane na okoliczność wykazania zlej woli wnioskodawcy, a nie przedstawienia stanu faktycznego;

- art. 138 § 1 pkt 2 poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i odmowę wymeldowania A C z pobytu stałego;

- art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, że organ gminy dokonał wadliwej interpretacji tego przepisu, a w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że bezsporne jest , że A C przez ponad 2 lata nie zamieszkuje w miejscowości G pod adresem B [...] Potwierdzili to zarówno świadkowie jak i sama A C w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa KRUS, a także przeprowadzone oględziny. Organ nie podjął też czynności mających na celu weryfikację złożonych przez odwołującą dokumentów oraz nie ocenił wnikliwie dokumentów złożonych przez skarżącego ( decyzji Prezesa KRUS, wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim sygn.. I C 254/15 oddalającego powództwo o naruszenie posiadania i wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację powódki). Nie dokonał też dokładnej analizy informacji przesłanej z Komisariatu Policji w G.

Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, a sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, która ma być wymeldowana, lecz musi być on połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w tym miejscu swych osobistych i majątkowych interesów . Nawet gdyby zasadnym było przyjęcie, że opuszczenie przez A C lokalu nie było dobrowolne, to jednak nie podjęła ona żadnych prawnych działań mających na celu powrót do dotychczasowego miejsca zamieszkania. Z tego względu należy uznać, że rozstrzygnięcie Wojewody [...] nie znajduje uzasadnienia w zapisach ustawy o ewidencji ludności – art. 35. Organ dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego, który podkreśla, że stanowisko organu I instancji znajduje uzasadnienie w przepisach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, uchylająca decyzję organu I instancji o wymeldowaniu A C z pobytu stałego i odmawiająca jej wymeldowania. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił w sprawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 1337), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 , wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym, jak wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczony adresem z zamiarem stałego przebywania.

Stan faktyczny sprawy przyjęty przez organ odwoławczy za podstawę rozstrzygnięcia, w takim zakresie jaki był istotny z punktu widzenia przesłanek do wydania decyzji w przedmiocie wniosku D C o wymeldowanie A C został w ocenie Sądu ustalony w sposób nie budzący wątpliwości i wynika z znacznym stopniu z załączonych przez strony konfliktu dokumentów . W sprawie nie ulega wątpliwości, że nieruchomość stanowi wyłączną własność D C ( akt notarialny z 2001 r.). W 2012 r. A C wystąpiła z pozwem o rozwód i wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim sygn.. I C 1157/12 z dnia 12 lutego 2014 r. związek małżeński D C i A C zawarty w 2003 r. został rozwiązany przez rozwód z winy pozwanego. Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn.. I ACa 1011/14 oddalił apelacje obu stron od tego wyroku. Od początku sierpnia 2013 r. D C uniemożliwił A C, która wyjechała z dziećmi na wakacje na działkę swoich rodziców, powrót do domu przez zmianę zamków w drzwiach i zamontowanie bramy wjazdowej sterowanej pilotem . Od tego czasu A C nie zamieszkuje z dziećmi w B . Zameldowana była na pobyt czasowy w mieszkaniu rodziców w P od 30 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2015 r. z uwagi na konieczność zapisania dzieci do szkoły. A C bezskutecznie podejmowała próby uzyskania kluczy i dostępu do mieszkania ( w sierpniu 2013 r 4 razy zwracała się do Policji o interwencję). Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II K 85/14 uznał D C za winnego tego, że w okresie od sierpnia 2008 r do sierpnia 2013 r. znęcał się psychicznie nad żoną A C. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie IV Ka 714/14 w dniu 10 marca 2015 r.

Z powództwem o ochronę naruszonego posiadania A C wystąpiła przeciwko byłemu mężowi w dniu 6 lutego 2015 r. i zostało ono oddalone wyrokiem z dnia 30.06. 2015 r., z uwagi na niedochowanie rocznego terminu do dochodzenia tego roszczenia ( roszczenie wygasło) . Wyrok uprawomocnił w dniu 2 listopada 2015 r ( oddalona apelacja powodów ). W ocenie organu odwoławczego, ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku oddalającego powództwo jednoznacznie wskazujące na fakt, że A C z dziećmi nie opuściła miejsca stałego pobytu dobrowolnie, lecz została pozbawiona dostępu do nieruchomości przez działania D C powodują, że brak jest podstaw do jej wymeldowania. Poza miejscem stałego pobytu – przebywa ona z konieczności i bez zamiaru przeniesienia tam swojego centrum życiowego. Opuszczenie miejsca pobytu stałego przez A C było wynikiem bezprawnych działań byłego męża i dlatego nie znalazło aprobaty organu odwoławczego. Wojewoda[...] podkreślił jednocześnie, że wyrok ten jest wyrokiem prawomocnym i ma moc wiążącą w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c.

Z takim zastosowaniem art.. 35 ustawy o ewidencji ludności nie można się zgodzić.

Na wstępie należy wyjaśnić, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie , że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

W rozpatrywanej sprawie niewłaściwe zastosowanie art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest konsekwencją błędnej wykładni tego przepisu polegającej na uznaniu, że opuszczenie miejsca pobytu stałego w warunkach braku dobrowolności tj. bez zamiaru (woli) opuszczenia miejsca pobytu stałego, nawet mimo upływu długiego okresu czasu nie może prowadzić do uznania, że nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu przepisu art. 35 i nie uzasadnia wymeldowania.

W związku z tym wskazać należy, że organy obu instancji trafnie w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć wskazywały, ze zasadniczym elementem decydującym o możliwości wymeldowania jest trwałość oraz dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego. W tym zakresie aktualność zachowują poglądy wyrażane w orzeczeniach , które zapadały na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) , który podobnie stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Bardzo obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wskazuje, że przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego – przeniesienie swojego centrum życiowego w inne miejsce bez dopełnienia obowiązków meldunkowych, przy czym przeniesienie to ma mieć charakter trwały. W pojęciu "opuszczenie" mieści się element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu – dotychczasowego pobytu stałego nie zamierza już przebywać, a centrum swoich spraw osobistych i majątkowych interesów chce skoncentrować w innym miejscu. Dlatego też w orzecznictwie ukształtowany został pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi być objęte zamiarem osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie tj. musi być dobrowolne. Zamiar ten należy jednak rozumieć nie tylko jako deklarowaną słownie czy na piśmie wolę wewnętrzną, ale także jako jej zewnętrzny przejaw dający się ocenić na podstawie obiektywnych okoliczności. Takim zewnętrznym przejawem jest niepodejmowanie w dłuższym okresie czasu działań zmierzających do odzyskania możliwości zamieszkania w miejscu zameldowania na pobyt stały. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy fakt uniemożliwienia A C powrotu do domu po wakacyjnym wyjeździe z dziećmi pozwalał na ustalenie, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie było dobrowolne w tym znaczeniu, ze było efektem działań skarżącego. Nie ulega jednak również wątpliwości, że stan jaki zaistniał w wyniku tych działań uzyskał cechę trwałości skoro od sierpnia 2013 r do listopada 2015 r.( ponad 2 lata) A C nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania na pobyt stały, a z pozwem o naruszenie posiadania wystąpiła dopiero 6 lutego 2015 r. . W dacie wydawania zaskarżonej decyzji wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwo A C o przywrócenie naruszonego posiadania był już prawomocny i treść tego rozstrzygnięcia dla organu była wiążąca ale w tym znaczeniu, że wiedział , iż stan posiadania nieruchomości przez powódkę, jaki istniał do sierpnia 2013 r. nie korzysta już z ochrony prawnej z uwagi na upływ terminu z art. 344 § 2 k.c.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, jak podkreślał też organ, że elementem decydującym o możliwości wymeldowania jest nie tylko trwałość opuszczenia domu ale również dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego ( np. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. II OSK 476/08, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2009 r. II OSK 67/08, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r. II OSK 1569/07, wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r. II OSK 389/07), ale za dobrowolne opuszczenie lokalu rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której , niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu . Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się sytuację , w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew swojej woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne . Powszechnie uznaje się, że takimi roszczeniami są roszczenia cywilnoprawne . Nieskorzystanie z nich we właściwym czasie, jak również sytuacja, gdy nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania, skoro jego przesłanką jest fakt niezamieszkiwania w lokalu . Pogląd taki wyrażony został w wyroku NSA z 25 października 2005 r. II OSK 127/05, w wyroku z dnia 10 maja 2007 r. II OSK 722/06, w wyroku NSA z 26 sierpnia 2015 r. II OSK 29/35, w wyroku NSA z dnia 3 lipca 2015 r. II OSK 3151/13, a także wyrokach WSA w Łodzi w sprawach III SA/Łd 958/12 ( LEX 1270575), III SA/Łd 991/14. W tej sytuacji skoro w rozpoznawanej sprawie powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania zostało prawomocnie oddalone organ odwoławczy w chwili wydawania swojej decyzji nie miał podstaw do uznania, że nie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez A C. Jeżeli bowiem strona nie dysponuje już nawet żadnymi środkami prawnymi aby móc powrócić do miejsca dotychczasowego stałego pobytu utrzymywanie w ewidencji wpisu o jej zamieszkiwaniu pod tym adresem byłoby fikcją prawną i nie dawałoby możliwości realizowania zadań w zakresie utrzymania ewidencji ludności w stanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Tak jak podkreślił organ I instancji, chodzi o gromadzenie aktualnych danych dotyczących miejsca pobytu osób , a więc rejestrację stanu faktycznego , a nie tworzenie nowych stanów prawnych. Zadaniem organu nie jest też badanie stanu prawnego i uprawnień strony do zamieszkiwania w danym lokalu lecz gromadzenie informacji o miejscu pobytu obywateli, choć trudno pominąć fakt, że po rozwodzie A C nie posiada żadnego tytułu prawnego do zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, której właścicielem jest skarżący.

Z powyższych względów należało uznać, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzuty podnoszone przez uczestniczkę, że nie wiedziała ona o potrzebie wystąpienia z powództwem o ochronę posiadania. Okres jednego roku od chwili utraty posiadania rzeczy został bowiem przez ustawodawcę uznany za wystarczający do skorzystania z przysługujących środków prawnych. Przedmiotem oceny Sądu jest ponadto decyzja dotycząca odmowy wymeldowania A C. Organ nie orzekał o wymeldowaniu dzieci stron, gdyż skarżący nie złożył takiego wniosku. Kwestia ta nie może więc być przedmiotem oceny. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić wyżej przedstawioną wykładnię art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r o ewidencji ludności .

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

k.p.