Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 715/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej miało następujący przebieg.

W związku ze zgłoszeniem wniesionym w dniu 11 lipca 2013 r. do Starostwa Powiatowego w O. dotyczącym zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu nowych urządzeń oraz demontażu istniejących, zainstalowaniu konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnej (3 szt. anten sektorowych) wraz z niezbędną infrastrukturą na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] S.A., decyzją z [...] lipca 2013 r., znak: [...], organ I instancji wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wskazał, iż planowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji ww. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] - uchylił decyzje organu pierwszej instancji oraz orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Organ stwierdził, że stacja bazowa z antenami sektorowymi przedmiotowa dla badanego zgłoszenia zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia, a miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych. W związku z powyższym planowana inwestycja nie wymaga postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zamierzenie wykonania robót budowlanych planowane jest w terenie, na którym obowiązują ustalenia Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] marca 2005 r. oraz Uchwały [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2010 r., wprowadzającej zmiany do planu § 7 ust 5: Planowana inwestycja położona jest na terenach oznaczonych symbolem U - tereny zabudowy usługowej. Plan dopuszcza rozbudowę istniejących mediów komunikacyjnych. Na terenach oznaczonych symbolem U, zabrania się natomiast budowy masztów oraz m. in. instalacji radiokomunikacyjnych. Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczy już istniejącej stacji bazowej, a nie budowy nowej. Tym samym planowana inwestycja w świetle art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie wymaga nawet postępowania administracyjnego zakończonego zgłoszeniem.

Pismem z dnia 2 lipca 2014 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, R. B. reprezentowana przez pełnomocnika Z. G. wniosła o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji Wojewody [...].

Decyzji zarzuciła cyt. "naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z 1) Art. 3 pkt. 6 w związku z art. 3 pkt. 7 a ustawy prawo budowlane poprzez stwierdzenie, iż zmiana parametrów technicznych oraz użytkowych obiektu nie stanowi rozbudowy, lecz instalację. 2) Art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób lakoniczny niepozwalający na ocenę merytoryczną stanowiska organu, który przyjął, iż obiekt nie został rozbudowany (dokonano jego przebudowy) albowiem zwiększenie jego mocy nie zmienia charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego. 3) Art. 29 ust 3 ustawy prawo budowlane w związku z art. 7, 8, 107 § 1, 107 § 3 kpa w związku z art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez sporządzenie decyzji w sposób nie możliwy do odkodowania z uwagi na; a) Brak podania mocy anten, ich azymutów, tiltów. b) Wadliwą interpretację pojęcie miejsc dostępnych dla ludności. c) Nie wskazanie, jaka na danym terenie może być dopuszczalna maksymalna wysokość zabudowy z jednoczesnym udowodnieniem, iż osie głównych wiązek promieniowania wystąpią na wysokościach nie możliwych do zabudowy. d) Brak podania mocy anten radioliniowych wraz z określeniem czy wejdą w superpozycję z antenami sektorowymi. e) Brak podania metody obliczeniowej oraz określenia jej maksymalnego błędu. f) Brak podania czy uwzględniono w obliczeniach zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód. g) Brak konkretnej jednostki prawnej rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397) oraz jej uzasadnienia. h) Brak jakiejkolwiek analizy udowadniającej, iż inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu bez dokonania w tym zakresie jakiejkolwiek analizy".

Wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji wskazała, że interes prawny wywodzi z art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane z uwagi to, że inwestycja wprowadza cyt. "trwałe ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z uwagi na potężną mocy anten na poszczególnych sektorach wynosząca 16801 W".

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r., znak: [...], na podstawie 61 a § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu ww. wniosku R. B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie objętej wnioskiem.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61 a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ podkreślił, że miał obowiązek zbadać czy wniosek złożony w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie, obowiązkiem organu jest na nowo ustalić krąg jego stron. Legitymacja procesowa wnioskodawczyni – R. B. do udziału w tym postępowaniu powinna być oceniana w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., w okolicznościach sprawy niniejszej nie ma bowiem zastosowania art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stosownie zaś do dyspozycji w/w art. 28 k.p.a. - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się - cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wpływ inwestycji, przedmiotowej dla objętej wnioskiem decyzji, na środowisko (w tym ludzi) polega na emisji promieniowania elektromagnetycznego. Jednakże w myśl przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko wymagają lub mogą wymagać określone w tym rozporządzeniu instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne z wyłączeniem radiolinii. Dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludzi, określony został w tabeli nr 2 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003r. nr 192, poz. 1883) i wynosi 0,1 W/m2. Oznacza to, że ustawodawca ocenił, iż promieniowanie o wartości do 0,1 W/m2, jest bezpieczne dla ludzi.

Organ drugiej instancji, powołując się na dane z akt administracyjnych sprawy wskazał, że R. B. jest właścicielką działki nr ew. [...], graniczącej bezpośrednio z działką inwestycyjną - od strony północnej i północno – wschodniej. Maszt objęty zgłoszeniem oddalony jest od ww. działki na odległość ponad 15 m oraz ponad 17 m i 18 m od znajdujących się na niej budynków mieszkalnych (w kierunku północno – wschodnim). Z tabeli znajdującej się w projekcie budowlanym kwestionowanego przedsięwzięcia wynika zaś, że projektowane anteny sektorowe, których wartości emitowanego pola elektromagnetycznego wynosić będą 900, 1800 oraz 2100 MHz, przy czym równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosić będzie od 1416 do 5600 W. Jednocześnie z projektu budowlanego (tabela oraz str. 5 opisu technicznego) wynika, że wysokość środka projektowanych anten wynosić będzie 21 m n.p.t. natomiast radiolinii 23 m n.p.t. Tymczasem na terenie oznaczonym symbolem MN2 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] marca 2005r., nr [...]; na którym znajduje się nieruchomość skarżącej przewidziano maksymalną wysokość dopuszczalnej zabudowy - 10,5 m. Należy zatem uznać, że nieruchomość R. B.znajduje się poza zasięgiem obszaru o gęstości mocy promieniowania > 0.1 W/m2 od projektowanych anten w płaszczyźnie poziomej i pionowej.

Dodatkowo organ wskazał, że z analizy środowiskowej sporządzonej w maju 2014 r., wynika, że z projektowanych anten obecnie zawieszona jest tylko antena skierowana w przeciwnym kierunku od działki odwołującej się, której sumaryczny zasięg obszarów o gęstości mocy powyżej 0,1 W/m2 wynosi 126 m w płaszczyźnie poziomej i powyżej 22,7 m npt w płaszczyźnie pionowej, zaś w kierunku północno - wschodnim znajdują się budynki o wysokości nie przekraczającej 12 m.

Organ zauważył też, że skarżąca nie powołuje się na naruszenie jej własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego. Nie wykazała, że sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała sposób zagospodarowania i korzystania z nieruchomości stanowiącej jej własność. Subiektywne odczucia i uciążliwości danego podmiotu spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie poparte żadnym ograniczeniem prawnym świadczy jedynie o interesie faktycznym a nie prawnym skarżącego podmiotu, a tylko posiadanie interesu prawnego uzasadnia przyznanie przymiotu strony postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, że merytoryczne zarzuty, podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia skoro R. B. nie jest uprawniona do skutecznego żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. B. reprezentowanej przez Z. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] - utrzymał w mocy to postanowienie.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podtrzymał argumentację prezentowaną we wcześniejszym postanowieniu wskazując, że brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia odmiennego. Wskazał, że przytoczenie, w treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, poszczególnych wyroków sądów administracyjnych wydanych w innych sprawach nie ma wpływu na rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła R. B. reprezentowana przez adwokata T. C. Wskazała, że cyt. "Decyzji" zarzuca naruszenie; cyt. "1. Art. 61 a § 1 kpa, który nie może mieć zastosowania w sprawie, w której koniecznym jest dokonanie ustaleń o charakterze merytorycznym, co do zasięgu obszaru oddziaływania obiektu, co potwierdza w najnowszym wyroku NSA.II OSK 1466/13 z dnia 20.01.2015 roku, którym to oddalano skargę kasacyjną organu. Identycznie NSA II OSK 1045/13 w dniu 18.11.2014 roku, NSA II OSK 1528/13 w wyroku z dnia 27.01.2015, 2. Art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. 7, 8, 9 77 § 1, 107 § 3 kpa poprzez sporządzenia decyzji w sposób niepozwalający na podjęcie z nią polemiki z uwagi na brak określenia w niej mocy anten objętych analizą, podania azymutów, maksymalnych tiltów oraz nie wskazanie, jaki błąd metody obliczeniowej przyjęto oraz z jakich powodów nie uwzględniono zjawiska odbić (kumulacja wtórna) tym bardziej, iż w zwracał organowi na to uwagę w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie VII SA/Wa 687/14 w dniu 26 sierpnia 2014 roku. Powyższe naruszenie nie pozwalają na odkodowanie ustaleń organu w zakresie występowania pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych tym bardziej, iż w kwalifikacji przedsięwzięcia wskazano na inne tilty niż w dokumentacji obrazującej zasięg pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych, na co strona zwracała uwagę a co zostało zignorowane przez organ. 3. Art. 28 kpa w związku z art. 28 ust 2 oraz 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż stroną w sprawie o pozwolenia na budowę oraz o stwierdzenie jej nieważności może być tylko osoba, której ograniczono prawo do zagospodarowania jej nieruchomością z uwagi, iż tak kwestia jest badana na tym etapie, co jest sprzeczna z poglądem własnym organu oraz całym orzecznictwem WSA oraz NSA ukształtowanym przez kilkanaście lat. Powyższe naruszenie jest oczywiste albowiem we wszystkich praktycznie postępowaniach o pozwolenia na budowę stroną postępowania w sprawie budowy stacji bazowej jest osoba, nad której działką występuje pole elektromagnetyczne o wartościach ponadnormatywnych bez względu na wysokość albowiem na tym etapie nie bada się czy prawo to zostało ograniczone, ponieważ ocenia się to dopiero w trakcie postępowania administracyjnego. 4. Art. 7, 8, 9,107 § 3 kpa poprzez stwierdzenie, iż skarżąca miała obowiązek wskazać, jaki jej interes prawny naruszono, co jest tożsame z uznaniem, iż musi ona posiadać gruntowaną znajomość przepisów prawa w tym budowlanego, cywilnego oraz innych oraz posiadać wiedzę specjalistyczną pozwalającą jej na samodzielne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu i to nawet nie dysponując wszystkimi danymi technicznymi".

W świetle tak sformułowanych zarzutów wniesiono o: cyt. "1. Uchylenie zaskarżonych postanowień oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. Zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ miał obowiązek wskazać wszystkie dane, o których mowa w punkcie 2 skargi. Organy nie ustaliły parametrów technicznych przedmiotowej stacji, w tym, co do liczby anten radioliniowych i anten sektorowych nadawczo- odbiorczych, ich mocy emisji pola elektromagnetycznego dla każdej anteny i kierunku emisji a także wysokości montażu anten na maszcie.

W skardze stwierdzono ponadto, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, zawsze uznawano, iż stroną postępowania w sprawie budowy stacji bazowej jest osoba, nad której działką wystąpi pole elektromagnetyczne niezależnie od jego wysokości. Ponadto, nie można też zaakceptować poglądu, że na żądającym wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ciąży obowiązek wskazania przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny. Wnioskodawca wskazuje najczęściej te okoliczności, które uzasadniają jego udział w takim postępowaniu, jednakże to na organie administracji (jak stanowi art. 7 i 9 k.p.a.) ciąży obowiązek dokonania ocen prawnych podawanych przez wnioskodawcę okoliczności.

Skarżąca wniosła też cyt. "aby organ przesyłając skargę będąc zobligowany do odniesienia się do jej treści wskazał: 1. Jakie anteny o konkretnych mocach analizował ustalając obszar oddziaływania obiektu. 2. Z jakich powodów pominął pochylenie anten (tilty) wskazane w kwalifikacji przedsięwzięcia przyjmując, iż anteny nie będą pochylone. 3.Czy uwzględnił w nich błąd metody obliczeniowej oraz odbicia od naturalnych przeszkód. 4. Czy organ samodzielnie dokonywał weryfikacji obliczeń przedłożonych przez inwestora, które winien był zawierać projekt budowlany. 5. Z jakich powodów podważając jednolitą linię orzecznictwa organ uznał, iż stroną jest tylko osoba, której wprowadzono ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z uwagi, iż tych ustaleń zdaniem organu zawsze dokonuje się na wstępie postępowania administracyjnego a nie w jego toku".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie odpowiadają przepisom prawa. Zarzuty skargi nie są uzasadnione w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Orzeczenia zapadły w związku z wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], którą organ uchylił decyzję Starosty O. z [...] lipca

2013 r., znak: [...], o wniesieniu sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, od zgłoszenia dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu nowych urządzeń oraz demontażu istniejących, zainstalowaniu konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnej (3 szt. anten sektorowych) wraz z niezbędną infrastrukturą na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] S.A. oraz orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Opisanymi powyżej postanowieniami Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania objętego ww. wnioskiem skarżącej.

Kluczową kwestią, dla oceny zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu, było zatem to czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała możliwość wydania formalnego orzeczenia przewidzianego w ww. przepisie prawa.

Zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.

Złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności można wydać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych tj. gdy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która jeszcze nie została wydana, która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, jak również, gdy podmiot żądający wszczęcia nie ma legitymacji strony. Podkreśla się, że zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce w sytuacji gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania dowodowego po to by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych, w tym o charakterze podmiotowym.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, słuszne ustalenie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postepowaniu objętym jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, nastąpiło bez konieczności prowadzenia postępowania dowodowego. Proste odniesienie parametrów przedmiotowej dla sprawy inwestycji wskazało, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności nie dotyczy interesu prawnego skarżącej. Tym samym, odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona z przyczyn formalnych o charakterze podmiotowym.

Podkreślmy jeszcze raz - przepis art. 61a § 1 k.p.a. mógł mieć zastosowanie już na wstępnym etapie badania wniosku skarżącej, bowiem na podstawie oczywistych okoliczności faktycznych sprawy organ mógł stwierdzić, że skarżąca nie jest stroną postępowania. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje. Organ w oczywisty sposób wykazał, że przedmiotowa inwestycja nie wpłynie na możliwość zagospodarowania nieruchomości skarżącej, tym samym wykazał, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w dochodzeniu stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tej inwestycji. Skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uprawniałby ją do skutecznego żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, po myśli złożonego wniosku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie, w okolicznościach sprawy niniejszej, wskazał na przepis art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy podkreślić, że uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Jak słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił też, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Reasumując podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

I właśnie takim podmiotem, w okolicznościach niniejszej, sprawy jest skarżąca, która z tytułu własności działki o nr ew. [...] nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego w celu wyeliminowania decyzji uchylającej orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszonych robót budowlanych. W związku z realizacją przedmiotowych robót budowlanych nie dojdzie bowiem w szczególności do ograniczenia zagospodarowania ww. działki skarżącej. Jak wynika bowiem z akt sprawy inwestycja usytuowana jest w odległości ponad 15 m od działki skarżącej oraz ponad 17 m i 18 m od znajdujących się na niej budynków mieszkalnych (w kierunku północno - wschodnim od projektowanej inwestycji - projekt zagospodarowania terenu). Jednocześnie z projektu budowlanego (tabela oraz str. 5 opisu technicznego) wynika wprost, że wysokość środka projektowanych anten wynosić będzie 21 m n.p.t. natomiast radiolinii 23 m n.p.t. Tymczasem maksymalna wysokości zabudowy na działce skarżącej, dopuszczalna w obowiązującym dla tego terenu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wynosi 10,5 m.

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia wynikają z prostej analizy okoliczności sprawy. Nie wymagały postępowania dowodowego dla jednoznacznego wskazania, że relacja inwestycja a nieruchomość stanowiąca własność skarżącej nie może kreować przymiotu strony w postepowaniu objętym jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Wbrew zarzutom skargi istotne w okolicznościach niniejszej sprawy było i to, że skarżąca nie powołała się na naruszenie jej własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego w szczególności nie wykazała, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała sposób zagospodarowania i korzystania z nieruchomości stanowiącej jej własność. Należy podkreślić, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a mimo to nie wskazała, że ma legitymację materialnoprawną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie wskazała żadnego przepisu prawa, którego naruszenie powoduje ograniczenia w odniesieniu do ww. nieruchomości stanowiącej jej własność. Skarżąca nie przedstawiła zarzutów, które wymagałyby wyjaśnienia i rozstrzygnięcia w kontekście jej interesu prawnego w ramach merytorycznego rozstrzygania sprawy. Ma rację również organ, że subiektywne odczucia i uciążliwości danego podmiotu spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie poparte żadnym ograniczeniem prawnym świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym skarżącego podmiotu, a tylko posiadanie interesu prawnego uzasadnia przyznanie przymiotu strony postępowania.

Skoro organ poczynił prawidłowe ustalenia co do tego, że wniosek o stwierdzenie nieważności nie pochodzi od podmiotu, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. organ miał podstawy do odmowy wszczęcia postepowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Trafnie także przyjął, że w tych warunkach nie ma podstaw do badania, podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, merytorycznych zarzutów odnoszących się do kwestionowanej decyzji.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.