Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 583/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1, ust. 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P.L. i M.B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta Ś. ustalił dla M.T. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej budowę garażu dwustanowiskowego w Ś. przy ul. [...], na terenie działki nr 38, obręb 6, AM-7. Zgodnie z tą decyzją budowa umożliwiała realizację budynku parterowego o stromym dachu krytym dachówką, o powierzchni zabudowy budynku wynoszącą ok. 50,0 m2. Zgodnie z punktem 2.1 powyższej decyzji obiekt należało sytuować zgodnie z warunkami technicznymi, tj. w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej nieruchomości lub na granicy w uzgodnieniu z jej właścicielem.

Decyzją zaś z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Ś. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.T. pozwolenia na budowę garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym o powierzchni użytkowej 89,97 m i kubaturze 348,06 m przewidzianego do realizacji w Ś. przy ul. [...], na terenie działki nr 38 (obecnie działka nr 401) AM-7 obręb K.. Garaż został zaprojektowany w odległości 1,5 m od granicy z działką Państw T. i Z. B.. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność w/w decyzji o pozwoleniu na budowę, powodem czego była niezgodność projektu budowlanego z decyzją Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

W dniu 2 kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności wybudowania obiektu budowlanego zlokalizowane w Ś. przy ul. [...] na działce nr 401 obręb K. (nr [...]), AM-7, stanowiącej własność P. s.c.. W piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. PINB doprecyzował przedmiot postępowania, który otrzymał brzmienie: postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych na podstawie decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...] o znaku [...], której nieważność została stwierdzona decyzją nr [...] Wojewody D. z dnia [...] r. o znaku [...] - robót budowlanych polegających na budowie garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym zlokalizowanym w Ś. przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Pr.b.", PINB nakazał P.L. i M.B. dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu. Powodem takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez Wojewodę nieważności decyzji Starosty Ś..

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli P.L. i M.B., zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 Pr.b. przez nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu, podczas gdy organ powinien podjąć działania naprawcze w stosunku do niego i nakazać wykonanie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego obowiązujące przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych oraz art. 105 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. przez pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, że na podstawie pozwolenia na budowę i zaświadczenia o zakończeniu budowy wydanego przez PINB z dnia 2 lipca 2009 r. proces inwestycyjny dotyczący spornego obiekt został zakończony.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.b. (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie znajdzie w tej sprawie przepis art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1, na podstawie którego zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3. W przypadku bowiem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany organ może więc wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Odnosząc się zaś do stwierdzeń stron, że w sprawie istnieją przesłanki do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr.b., tj. możliwe jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem bez jego rozbiórki, że budynek w zakresie kubatury, szerokości i długości nie uległ zmianie od chwili jego zakupu, zaś prace wykonane przez jego właścicieli dotyczące budowy budynku o dwóch kondygnacjach w odległości średniej 89 cm od ogrodzenia Z.B., zmian w budynku polegających na likwidacji wrót garażowych i montażu dwóch okien oraz osadzeniu w ścianie parteru od strony ogrodu drzwi wejściowych oraz dwóch okien, nie wpłynęły na powierzchnię zajmowaną przez budynek na działce, organ przypomniał, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez PINB była jedynie kwestia robót budowlanych polegających na budowie garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym, która została zakończona w 2009 r.. Nie dotyczyło ono natomiast robót budowlanych wykonanych w okresie po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, a więc kwestia możliwości legalizacji tych robót nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia.,

Odnosząc się do stwierdzenia odwołania, że PINB powinien podjąć działania naprawcze w stosunku do przedmiotowego budynku i nakazać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.b. wykonanie projektu budowlanego zamiennego uwzględniające przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych, DWINB uznał, że w sprawie wykonanie projektu zastępczego jest niemożliwe. Organ pierwszej instancji nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.b. rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem i z taką sytuacją – zdaniem organu - mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowy obiekt jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją tą ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: budowa garażu dwustanowiskowego w Ś. przy ul. [...]. Warunki zabudowy zostały ustalone dla budynku parterowego ze stromym dachem krytym dachówką, o powierzchni zabudowy około 50 m2, natomiast w projekcie zatwierdzonym decyzją, która została unieważniona przez Wojewodę, powierzchnia zabudowy wynosiła 68,5 m2. Ponadto według projektu jest to budynek garażowy z poddaszem użytkowym. Jest to więc budynek dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy większej niż określona w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto podczas oględzin ustalono, że budynek został wybudowany w odległości 80-96 cm do granicy działki Państwa T. i Z.B. zamiast projektowanych 150 cm, zewnętrzne wymiary budynku zostały zwiększone z projektowanych 9,23 na 7,43 m(co daje powierzchnię zabudowy 68 m2) do 9,52 na 7,53 m (daje to powierzchnię zabudowy 71,68 m2), co w stosunku do powierzchni zabudowy określonej w projekcie jest większe o niecałe 5% natomiast w stosunku do decyzji o warunkach zabudowy daje zwiększenie powierzchni zabudowy o ponad 43%. Ponadto podwyższono ściankę kolankową na wysokość 140 cm zamiast projektowanej wysokości 75 cm co wiąże się ze zmianą wysokości budynku. Aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem, konieczne byłoby doprowadzenie go do stanu, który byłby zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Jednak jest to niemożliwe, gdyż polegałoby to na rozbiórce obiektu w znacznej części i jego odbudowaniu - budynek ma powierzchnie zabudowy znacznie większą niż określono w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz posiada drugą kondygnacje, co także jest niezgodne z w/w decyzją. Ponadto – jak wskazał DWINB – narusza on przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się do kwestii możliwości zastosowanie w sprawie § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia DWINB stwierdził, że przepis ten nie znajdzie zastosowania, gdyż odnosi się on do nadbudowy, przebudowy, rozbudowy i zmianie sposobu użytkowania budynku. Natomiast decyzja wydana przez PINB nie dotyczy, nadbudowy, przebudowy, rozbudowy, ani zmiany sposobu użytkowania budynku tylko wykonanych już robót budowlanych polegających na budowie garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym. Natomiast kwestia wykonanych po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy robót polegających na przebudowie garażu i zmianie jego sposobu użytkowania jak wynika z pisma PINB z 16 grudnia 2015 r. zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołania, że organ pierwszej instancji nie rozważył kwestii dotyczących możliwości alternatywnych sposobów przeprowadzenia procedury naprawczej, gdyż z uzasadnienia decyzji PINB wynika, że rozważył on możliwość nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.b. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jednak na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdził, że jest to niemożliwe.

Odnośnie twierdzenia, że zamiast przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie możliwości przywrócenia stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, organ zmienił jedynie przedmiot postępowania, DWINB uznał, że postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami art. 7 i 77 § 1 K.p.a.. Natomiast jeśli chodzi o przedmiot postępowania to nie został on zawężony a jedynie doprecyzowany. W obu przypadkach chodzi w wybudowanie tego samego budynku. Przedmiotem postępowania była jedynie budowa garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym, która została zakończona w 2009 r., natomiast roboty budowlane polegające na przebudowie przedmiotowego obiektu od początku nie były przedmiotem postępowania.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 105 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. przez pominięcie przy wydaniu decyzji, że proces inwestycyjny dotyczący spornego obiektu budowlanego został zakończony, DWINB stwierdził, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu odwoławczego fakt, że budowa przedmiotowego obiektu została już zakończona nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Nieprawdą jest, że PINB pominął w postępowaniu kwestię, iż proces inwestycyjny spornego obiektu jest już zakończony. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazuje, że budowa przedmiotowego obiektu została zakończona w 2009 r.. Natomiast fakt zakończenia procesu inwestycyjnego nie wyklucza wydania decyzji w trybie art. 51 ust.1 Pr.b.. Z uwagi na to, że Wojewoda stwierdził nieważność pozwolenia na budowę, istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 Pr.b., więc brak jest podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do zarzutu, że organ pierwszej instancji nie wskazał kto był inwestorem, który wprowadził odstępstwa od projektu i przypisał całą odpowiedzialność wraz z konsekwencjami obecnym właścicielom, DWINB wskazał, że Pr.b. umożliwia jednak skierowanie decyzji nakazującej rozbiórkę do podmiotu innego niż inwestor. Artykuł 52 Pr.b. stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Z przepisu tego wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 51 Pr.b. może być skierowana do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Przepis ten nie wskazuje, czym powinien kierować się organ w wyborze do, którego organu powinna zostać skierowana decyzja. W rozpatrywanym przypadku należało nałożyć ten obowiązek na właściciela, gdyż inwestorzy (którymi jak ustalono w postępowaniu prowadzonym przez PINB byli poprzedni właściciele budynku) nie ma już tytułu prawnego dla nieruchomości, wykonanie obowiązku przez inwestorów mogłoby więc być problematyczne z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości na dokonanie tych czynności. Wszelkie rozstrzygnięcia wydawane na podstawie przepisów wymienionych w przepisie art. 52 Pr.b. powinny być kierowane do tych osób, które zostały w nim wskazane. Nie oznacza to jednak, że zawsze muszą być kierowane do wszystkich tych osób, najczęściej bowiem adresatem jest inwestor. Dopiero gdy z jakichś powodów (jak np. niemożności ustalenia inwestora lub brak po jego stronie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) i nie jest możliwe nałożenie obowiązków na inwestora, należy je nałożyć na właściciela lub zarządcę. W tym przypadku brak jest możliwości nałożenia obowiązków na inwestora z uwagi na to, że nie ma on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należało więc nałożyć obowiązek rozbiórki obiektu na jego właścicieli.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się P.L. i M.B., którzy w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 51 ust. 1 Pr.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez nakazanie skarżącym rozbiórki obiektu budowlanego, podczas gdy PINB winien podjąć działania naprawcze w stosunku do przedmiotowego budynku i nakazać wykonanie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego obowiązujące przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych,

b) § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie powinien on znaleźć zastosowanie, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane w wyniku nadbudowy, przebudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania, pierwotnie wybudowanego budynku, którego zgodność z projektem została zatwierdzona zaświadczeniem z dnia 2 lipca 2009 r.;

2. przepisów prawa formalnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 7, art. 8, i art. 77 § 1 K.p.a. przez pominięcie i nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, że na podstawie pozwolenia na budowę i zaświadczenia o zakończeniu budowy z dnia 2 lipca 2009 r. proces inwestycyjny dotyczący spornego obiektu budowlanego został zakończony, oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które stanowiłoby podstawę do ustalenia kiedy doszło do prac, wskutek których doszło do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego,

b) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i w rezultacie dokonał ustalenia, że odstępstwa dotyczące wybudowania obiektu w odległości mniejszej niż 150 cm od granicy działki Państwa B., powiększenia wymiarów zewnętrznych budynku oraz podwyższenia ścianki kolankowej zostały dokonane przed dokonaniem zawiadomienia o zakończeniu budowy, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci zeznań świadków I.T. i H.W. oraz decyzji Wojewody prowadzi do wniosku, że odstępstwa te zostały wykonane po dokonaniu zgłoszenia zakończenia budowy w 2009 r..

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesione ponadto zostało, że budowa obiektu została legalnie zakończona i legitymowała się stosownym zaświadczeniem. Co więcej, PINB przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy w zakresie budynku odpowiadającego wydanemu pozwoleniu na budowę. Tym samym, wszelkie odstępstwa, o których wspomina w swojej decyli DWINB, tj.: usytuowanie budynku, zwiększenie jego wymiarów zewnętrznych oraz podwyższenie ścianki kolankowej, powstały w wyniku nadbudowy, przebudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania pierwotnie wybudowanego obiektu. Zatem nie można zgodzić się ze stwierdzeniem DWINB, że postępowanie PINB dotyczy wykonanych już robót budowlanych polegających na budowie garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym. Skoro wydane zostało zaświadczenie, które potwierdza realizację obiektu zgodnie z projektem i parametrami w nim wskazanymi, to odstępstwa których nie stwierdzono w projekcie musiały powstać po zakończeniu robót budowlanych i wydaniu zgłoszenia, czyli w stosunku do istniejącego i legalnie użytkowanego obiektu. PINB w żaden sposób nie wykazał, że takie parametry, na jakie wskazuje w swojej decyzji PINB i DWINB, posiadał wybudowany pierwotnie wybudowany obiekt, co do którego dokonano zgłoszenia zakończenia budowy. Tym samym organy niezasadnie uznały, że § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ obiekt nie został rozbudowany. Powyższe dodatkowo potwierdza treść wyżej cytowanej decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę, z której jasno wynika, że decyzja ta nie została uchylona ze względu na niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. PINB powinien był zatem zastosować art. 51 ust. 3 Pr.b. i umożliwić przedstawienie projektu zamiennego prezentującego koncepcję na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie arbitralnie stwierdzać bez analizy sprawy, że nie jest to możliwe.

Ponadto, w świetle tego, że obiekt został zbudowany zgodnie z projektem, a odstępstwa powstały już po zgłoszeniu zakończenia robót, PINB podejmując postępowanie na podstawie art. 51 Pr.b. powinien był w sposób nie budzący wątpliwości ustalić jaki zakres robót był objęty zgłoszeniem o zakończeniu budowy oraz w jakim zakresie i kiedy zostały wykonane inne dodatkowe prace budowlane, które odbiegały od parametrów obiektu przyjętych w projekcie budowlanym. W ocenie skarżących PINB tego nie zrobił. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, PINB w trakcie oględzin w czerwcu 2015 r. stwierdził istnienie dodatkowych odstępstw od projektu budowlanego, o których nie było mowy w decyzji Wojewody unieważniającej decyzję o pozwoleniu na budowę. Skoro tak, to nie można zgodzić się z PINB, że te dodatkowe odstępstwa powstały przed zakończeniem zgłoszenia robót. Co więcej, jak wynika z decyzji PINB, I.T. nabyła nieruchomość przy ul. [...] i zgodnie z jej wyjaśnieniami budynek ten został wykonany zgodnie z projektem budowalnym (decyzja z dnia 28 listopada 2002 r.). Okoliczność tą potwierdził także kierownik budowy H.W., który wskazał, że obiekt został wytyczony przez geodetę i w tym też miejscu powstały jego fundamenty.

Mając na uwadze powyższe, nie powinno ulegać wątpliwości, że postępowanie prowadzone przez PINB w tej sprawie było przeprowadzone w sposób arbitralny, wadliwy, nieprawidłowy, z naruszeniem art. 7, art. 8, 77 i art. 80 K.p.a.. W ocenie skarżących PINB zaniechał wypełnienia obowiązku jaki nakłada na niego art. 107 § 3 K.p.a. i dokonał ustaleń w sposób sprzeczny z uzyskanym materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków czy decyzji Wojewody. PINB nie podjął także działań mających na celu nie budzące wątpliwości czy też zastrzeżeń ustalenie kiedy, jakie w jakim zakresie i jakie roboty zostały wykonane. Ubocznie już tytko należy wskazać, że oględziny przeprowadzone w dniu 30 kwietnia 2015 r. nie mogą stanowić podstawy do dokonywania ustaleń faktycznych, jeśli zostały przeprowadzone z sąsiedniej działki pod nieobecność właścicieli obiektu, pozbawiając ich uprawnień określonych w art. 79 § 2 związanych z prawem do uczestniczenia w oględzinach.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a..

Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Pr.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Zgodnie zaś z ust. 7 powyższego artykułu przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania został wybudowany na podstawie decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono M.T. pozwolenia na budowę garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym o powierzchni użytkowej 89,97 m i kubaturze 348,06 m przewidzianego do realizacji w Ś. przy ul. [...], na terenie działki nr 38 (obecnie działka nr 401) AM-7 obręb K.. Powyższa decyzja została jednak wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji z dnia [...] r. Nr [...], którą Wojewoda D. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził jej nieważność, z powodu niezgodności projektu budowlanego z decyzją Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że ponieważ obiekt został wybudowany na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, nie można tego uznać za samowolę budowlaną, jednak stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powoduje powstanie stanu, w którym obiekt nie ma oparcia w legalnej dokumentacji budowlanej. Zastosowanie znalazły więc w sprawie przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1, na podstawie którego zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3. A zatem organy mogły bądź to nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1 art. 51 ust. 1 Pr.b.) bądź nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr.b.). Zgodnie zaś z art. 51 ust. 3 Pr.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi naruszenia art. 51 ust. 1 Pr.b. należy zwrócić uwagę, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.b., bowiem nie został on wymieniony w art. 51 ust. 7. Zatem nie było możliwości nakazania skarżącym wykonania projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego obowiązujące przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych. Poza tym przepis pkt 3 art. 51 ust. 1 Pr.b. dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie nie zaistniała taka sytuacja. Istotą sprawy jest bowiem stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę obiektu, z uwagi na niezgodność z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 51 Pr..b..

Bez znaczenia zatem jest okoliczność, że I.T. zawiadomiła w dniu 1 lipca 2009 r. o zakończeniu budowy budynku garażowego z wiatą garażową i poddaszem użytkowym przy ul. [...] w Ś., zaś organ, któremu dokonano zgłoszenia, wydał stosowne zaświadczenie, oraz że wszelkie odstępstwa, o których mowa w zaskarżonej decyzji - jak twierdzą skarżący - powstały w wyniku nadbudowy, przebudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania pierwotnie wybudowanego obiektu. Uwzględniając powyższe Sąd nie podzielił zatem stanowiska skarżących, że PINB podejmując postępowanie na podstawie art. 51 Pr.b. ze względu na unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien był w sposób nie budzący wątpliwości ustalić jaki zakres robót był objęty zgłoszeniem o zakończeniu budowy oraz w jakim zakresie i kiedy zostały wykonane inne dodatkowe prace budowlane, o których mowa w decyzjach, a które odbiegały od parametrów obiektu przyjętych w projekcie budowlanym. Tym samym zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Należy w tym miejscu podkreślić, że wybór pomiędzy zastosowaniem pkt 1 bądź pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr.b. uzależnione jest od stwierdzenia, czy w sprawie jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.b. – jak słusznie zauważył to organ odwoławczy - mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przykładem takiej sytuacji mogą być roboty budowlane, które nie spełniają określonych warunków lub norm, a w toku postępowania administracyjnego ustalono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Obiekt, którego rozbiórkę nakazał PINB, jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i to w sposób istotny. Decyzją tą ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: budowa garażu dwustanowiskowego w Ś. przy ul. [...], który miał być budynkiem parterowym ze stromym dachem krytym dachówką o powierzchni zabudowy około 50 m2. Według zatwierdzonego projektu decyzją, która została unieważniona, jest to budynek garażowy z poddaszem użytkowym, a więc budynek dwukondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 68,5 m2. Aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem konieczne byłoby doprowadzenie go do stanu, który byłby zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Jednak jest to niemożliwe, gdyż polegałoby to na rozbiórce obiektu w znacznej części i jego odbudowaniu.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie ma zatem możliwości nałożenia na skarżących w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.b. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowych samowolnych robót budowlanych nie można zalegalizować, bowiem wykonany na podstawie pozwolenia na budowę budynek jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy. W związku z tym, skoro prawnie niedopuszczalne jest istnienie garażu z wiatą garażową i poddaszem użytkowym, słusznie organy uznały, że koniecznym jest nakazanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.b. przywrócenia przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego poprzez jego rozbiórkę.

Uwzględniając powyższe rozważania, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd nie uznał za słuszny zarzut naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zastosowanie tego przepisu - w świetle faktu wyeliminowania pozwolenia na budowę z uwagi na jego niezgodność z warunkami zabudowy – nie odniosłoby żadnego skutku.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w całości zgodnie z art. 151 P.p.s.a..

k.g.