Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1053/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1053/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009r., sprawy ze skarg J. P., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16 maja 2008r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku rolnego za 2006 i 2008 rok, - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

Pismami z dnia 10 stycznia 2006 r. i 28 stycznia 2008 r. skarżący J. P. zwrócił się do Wójta Gminy S. - jako organu podatkowego pierwszej instancji - o udzielenie "ulgi podatkowej z gospodarstwa rolnego za 2006 r." na podstawie art. 12 ust. 8 ustawy o podatku rolnym oraz o zwolnienie z podatku rolnego za 2008 rok. Na uzasadnienie pierwszego wniosku wskazał, że cały obszar gospodarstwa rolnego obsadził wierzbą energetyczną, a według norm europejskich na uprawy ekologiczne stosuje się ulgi podatkowe. W odpowiedzi na pierwsze z pism Wójt Gminy S. poinformował skarżącego, że istnieje możliwość ubiegania się o dopłatę do upraw z Agencji Restrukturyzacji. W wyniku rozpatrzenia wniosku o zwolnienie podatkowe Wójt Gminy S. decyzją z dnia 25 lutego 2008 r., Nr 3256/7/08 odmówił skarżącemu zwolnienia z podatku rolnego za 2008 rok.

W dniu 28 listopada 2007 r. skarżący złożył skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na bezczynność Wójta Gminy S. polegającą na braku rozpatrzenia wniosku podatnika o zastosowanie ulgi podatkowej w podatku rolnym. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie skarżącego za uzasadnione, przyjmując, iż wniosek podatnika z dnia 10 stycznia 2006 nie został prawidłowo rozpatrzony.

W konsekwencji organ podatkowy l instancji wszczął z urzędu postępowanie w celu rozpatrzenia wniosku skarżącego o zastosowanie ulgi podatkowej i decyzją z dnia 21 lutego 2008 r., znak: [...]odmówił podatnikowi zwolnienia z podatku rolnego za rok 2006.

Skarżący wniósł odwołania od powyższej decyzji oraz od decyzji z dnia 25 lutego 2008 r., Nr [...]w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku rolnego za 2008 rok wskazując, że naruszają ona art. 12 ust 8 ustawy o podatku rolnym, który precyzuje warunki zwolnienia z podatku gruntów ekologicznych. Ponadto skarżący wskazał, iż nie jest jego winą, że Starostwo Powiatowe do chwili obecnej nie rozpatrzyło wniosku o zmianę ewidencji gruntów na grunty ekologiczne.

W wyniku rozpatrzenia odwołań skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 16 maja 2008 r., Nr [...]i Nr [...]uchyliło w całości w/w decyzje organu pierwszej instancji i przekazało sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniach decyzji stwierdzono, że zarówno postępowanie organów pierwszej instancji jak i zaskarżone decyzje dotknięte są wadami nakazującymi wyeliminowanie decyzji Wójta Gminy S. z obrotu prawnego. Organ drugiej instancji stwierdził, że podatnik domagał się zwolnienia z podatku rolnego na zasadzie art. 12 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku rolnym, zatem organ pierwszej instancji powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku rolnego z powodu braku uprawnienia organu podatkowego do wydania decyzji podatkowych w sprawach indywidualnych zwolnień podatkowych. Stwierdzono też, że organ pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie zastosowania ulgi podatkowej bowiem ulg podatkowych udziela się na wniosek podatnika podczas gdy skarżący takiego wniosku nie składał.

Na decyzje dnia 16 maja 2008 r., Nr [...]i Nr [...]skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się ich uchylenia. W uzasadnieniu skarg skarżący wskazał, iż grunty znajdujące się w jego posiadaniu, jako grunty ekologiczne winny być zwolnione z podatku na podstawie art. 12 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Starosta dotychczas nie rozpatrzył wniosku o zmianę klasyfikacji działek będących w posiadaniu podatnika z rolnych na ekologiczne. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotychczas nie zastosowało żadnych sankcji wobec winnych bezczynności, przewlekłości postępowania oraz naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania , iż skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej zdanie pierwsze in fine, można wydać decyzję kasacyjną przewidzianą w tym przepisie gdy zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego łub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wobec powyższego, dyspozycja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi swoistego rodzaju wyłom w przyjętej także w Ordynacji (w ślad za art. 138 kpa) konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie rozstrzygnięcia sprawy podatkowej przez organ odwoławczy, przy czym organ ten

ma uprawnienia merytoryczno-reformacyjne, ograniczone jedynie zakazem art. 234 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 233 § 2 zdanie drugie, organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną i przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, tj. wskazać okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną w oparciu o art. 233 §2 Ordynacji podatkowej, prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, a zatem słusznie została uchylona przez organ odwoławczy. Jak wynika z pism skarżącego, powoływał się on na uprawę wierzby energetycznej w związku z czym domagał się zwolnienia od podatku rolnego za lata 2006 i 2008, wynikającego z art. 12 ust 1 pkt 8 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 06 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.). Zgodnie z treścią tego artykułu zwalnia się od podatku rolnego użytki ekologiczne.

Zdefiniowanie pojęcia ulg i zwolnień podatkowych mających charakter pomocy publicznej wymaga odniesienia się do ogólnego pojęcia ulg i zwolnień podatkowych. Pojęcie ulg i zwolnień należy rozumieć szeroko. W jego skład wchodzą zarówno ulgi i zwolnienia systemowe, jak i ulgi w zapłacie podatków, uregulowane w art. 67a Ordynacji podatkowej. Pierwsza grupa tych preferencji charakteryzuje się tym, iż są one elementami konstrukcyjnymi danego podatku. Drugi rodzaj może odnosić się przynajmniej w założeniu do wszystkich podatków. Jest to więc instytucja ogólnego prawa podatkowego i ma charakter uznaniowy. W doktrynie (por. np. A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2004, s. 137 i n.; W. Nykiel, Ulgi i zwolnienia w konstrukcji podatku, Warszawa 2002, s. 11 i n.; R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa 1995 r., s. 52j n.; B. Brzeziński, Prawo podatkowe, Toruń 1996 r., s. 21) powszechnie wskazuje się na to, iż nie można utożsamiać zwolnienia podatkowego z ulgą. Ulga podatkowa nie oznacza rezygnacji ustawodawcy z opodatkowania, lecz redukcję obciążenia podatkowego (zmniejszenie płaconego podatku poprzez zmniejszenie podstawy opodatkowania, obniżenie stawek podatkowych czy też obniżenie kwoty podatku). Ulga podatkowa może polegać na korekcie podstawy opodatkowania albo na zastosowaniu obniżonych stawek podatkowych, albo na korekcie wyliczonego podatku. Natomiast zwolnienie podatkowe to wyłączenie z zakresu podmiotowego danego podatku pewnej kategorii podmiotów (zwolnienie podmiotowe) lub z przedmiotu danego podatku pewnej kategorii sytuacji faktycznych lub prawnych (zwolnienia przedmiotowe); występują również zwolnienia o charakterze mieszanym: podmiotowo-przedmiotowym (B. Brzeziński: Prawo podatkowe. Zarys wykładu, Toruń 1996,s.31). W przypadku zwolnienia, jak też ulgi powstaje jednak obowiązek podatkowy, który z takich lub innych względów jest przez ustawodawcę podatnikowi danego podatku w całości albo w części redukowany.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji nie mógł orzekać w przedmiocie zwolnienia podatkowego albowiem nie jest władny zwolnić lub odmówić zwolnienia z podatku indywidualnego podatnika w drodze decyzji. Jednocześnie skarżący nie domagał się żadnej z ulg podatkowych przewidzianych w art. 67a Ordynacji podatkowej. Nawet gdyby tak było to postępowanie w tym zakresie mogłoby być wszczęte jedynie na wniosek podatnika. Tymczasem zarówno w przypadku zwolnienia od podatku rolnego za 2006 r jaki za 2008 r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowania w sprawie wniosku J. P. o zwolnienie z podatku rolnego za 2006 r. i 2008 r. Wymienione powyżej naruszenia wskazują, że decyzja organu pierwszej instancji prawidłowo została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji organu odwoławczego.

Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowej klasyfikacji działek uwidocznionej w ewidencji gruntów Sąd w pełni podzielił stanowisko organu drugiej instancji. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) - podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 06 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Powyższe wskazuje, że decydujące znaczenie dla wymiaru należności podatkowych mają dane uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków.

Reasumując organ odwoławczy poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia stworzył organowi podatkowemu możliwość usunięcia stwierdzonych uchybień. Zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)