Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1689/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust 4, 40a ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 2, art. 40a ust. 5, art. 3 pkt 2, art. 3 pkt. 4, art. 8 pkt 8, art. 6 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 2, art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 75 par. 1, art. 78 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 2
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor) po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Wojewódzki Inspektor) z [...] maja 2012 r. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 25.000 złotych za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych:

- Kiełbasy białej parzonej ( kiełbasy średnio rozdrobnionej, parzonej), oznaczonej nr partii produkcyjnej: [...], data produkcji: [...].03.2012 r., wielkość partii produkcyjnej 462,80 kg (wielkość partii magazynowej:182 kg), termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do": [...].03.12, w cenie zbytu brutto: 11,61 zł/kg (dalej jako kiełbasa biała parzona),

- Kiełbasy Wójta (kiełbasy średnio rozdrobnionej, parzonej), oznaczonej nr partii produkcyjnej; [...], data produkcji:[...].03.2012 r., wielkość partii produkcyjnej 237,8 kg (wielkość partii magazynowej: 222 kg), termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do": [...].04.12, w cenie zbytu brutto: 12,91 zł/kg (dalej jako kiełbasa Wójta).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] marca 2012 r. oraz [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzkiego Inspektor przeprowadził kontrolę skarżącej w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego w zakresie zgodności z deklaracją producenta. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół. W toku kontroli pobrano do badań próbki kiełbasy białej parzonej oraz kiełbasy Wójta, w wyniku ich przeprowadzenia okazało się, że badane cechy jakościowe:

- kiełbasy białej parzonej nie odpowiadają wymaganiom zawartym w opisie produktu ze względu na obecność surowca drobiowego – kurczak w ilości 4,4 %,

- wyrobu o nazwie "Kiełbasa Wójta" nie odpowiadają wymaganiom zawartym w opisie produktu ze względu na obecność surowca drobiowego – kurczak w ilości 5,0 %.

Skarżąca, w związku z wyżej wymienionymi wynikami badań, wniosła o wykonanie badań laboratoryjnych wtórników próbek.

Mając na względzie stwierdzone nieprawidłowości Wojewódzki Inspektor prawidłowo wszczął wobec skarżącej postępowanie.

Dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor wydał zalecenia pokontrolne.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca został poinformowana, iż Wojewódzki Inspektor nie wyraził zgody na wykonanie badań laboratoryjnych wtórników próbek z uwagi na ich przeterminowanie oraz wskazał, że w protokole pobrania próbek skarżąca została poinformowana o możliwości wykonania badań laboratoryjnych pozostawionych wtórników próbek na każdym etapie postępowania kontrolnego, z której nie skorzystała.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (data wpływu [...] kwietnia 2012 r.) skarżąca spółka cofnęła wniosek o przebadanie wtórników próbek, jak również wskazała, iż [...] kwietnia 2012 r. przeprowadziła szczegółową analizę ważeń każdego etapu produkcyjnego dotyczącego kiełbasy białej parzonej oraz kiełbasy Wójta, w wyniku których stwierdzono niezgodność w ilości surowca naważonego zgodnie z recepturą do ilości powstałego farszu. W związku z powyższym zostało wszczęte wewnętrzne postępowanie, w wyniku którego odpowiedzialny za niezgodność pracownik przyznał się do dodania mięsa z kurczaka niezgodnego z recepturą. Skarżąca wskazała, iż w razie konieczności pracownik może zostać przesłuchany albo złożyć stosowne oświadczenie. Spółka wniosła o odstąpienie od ewentualnego wymierzenia kary wskazując na brak winy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor poinformował spółkę, iż nie zachodzi konieczność przesłuchania pracownika.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor poinformował spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego, jak również możliwości: zapoznania się z aktami sprawy, składania wniosków i zastrzeżeń, uzyskania wyjaśnień.

W odpowiedzi na zalecenia pokontrolne skarżąca poinformowała, że wszczęła postępowanie wyjaśniające w sprawie, wprowadziła do obrotu produkty o nazwach kiełbasa biała parzona oraz kiełbasa Wójta o składzie zgodnym z deklaracją na opakowaniu, wprowadziła szczegółowa analizę ważeń każdego etapu produkcyjnego dotyczącego kiełbas białych, nasiliła nadzór nad pracownikami produkcyjnymi, biorącymi udział w procesie naważania mięs zgodnie z recepturą. Taki stan rzeczy stał się podstawą do wymierzenia skarżącej przez Wojewódzkiego Inspektora kary pieniężnej w kwocie 25.000 złotych. Nakładając ww. karę Wojewódzki Inspektor działał w oparciu o art. 40a ust. 4, art. 40a ust. 5 i art. 21 w zw. z art. 40a ust 1 pkt 4, art. 3 ust.10 lit c, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 ze zm.), dalej ustawa o jakości, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 1 lutego 2002 r.) oraz o art. 104 K.p.a.

Wojewódzki Inspektor w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż kiełbasa biała parzona oraz kiełbasa Wójta są artykułami rolno-spożywczymi zafałszowanymi w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości. Producent ma obowiązek zapewnić zgodność produkowanych artykułów z wymaganiami prawa żywnościowego, deklarowaną normą i winien w tym celu stosować takie procedury kontrolne, aby zapewnić właściwą jakość handlową produktu, aby przeciętny konsument nabywając w dobrej wierze określony produkt miał pewność, że otrzymał to, co zamierzał kupić. Kontrolowany podmiot nie dochował ww. obowiązku wprowadzając do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze, w składzie których stwierdzono obecność mięsa z kurczaka, którego zgodnie z deklaracją producenta nie powinno być w składzie. Uzasadniając wysokość kary organ wskazał, że zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność kontrolowanego podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów. Wojewódzki Inspektor wskazał, iż skarżącą nie dołożyła należytej staranności w procesie produkcyjnym, a system nadzorujący proces technologiczny, na który powołała się spółka, nie działał prawidłowo, skoro w różnych okresach czasu doszło do podobnych nieprawidłowości, noszących znamiona zafałszowania. Organ wskazał, że wartość obrotów osiągniętych przez spółkę w 2011 r. wyniosła 244664000 zł, a wymierzona kara pieniężna mieści się w granicach określonych w art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości.

Od tej decyzji pełnomocnik skarżącej w terminie złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wymierzenie kary minimalnej 1000 zł, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 40a ust 4 ustawy o jakości poprzez wymierzenie kary dwudziestopięciokrotnie wyższej niż kara minimalna, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nie przeprowadzenie dowodu z zeznań odpowiedzialnego za nieprawidłowości pracownika.

Główny Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości w zw. z art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. c, art. 6 ust 1, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, art. 45 ust 2, art.. 46 ust 1 pkt 1 lit a, art. 48 ust 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), art. 8 ust.1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia UE Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 1 lutego 2002 r.). Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. i nie przeprowadzenia dowodu z zeznań pracownika firmy organ uznał, iż wobec jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości oświadczenia strony, iż nieprawidłowość jest wynikiem błędu pracownika, nie zachodziła konieczność potwierdzenia tej okoliczności przez pracownika w drodze przesłuchania. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie kwestionuje ww. okoliczności, ale w jego ocenie nie zwalnia ona od odpowiedzialności. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż stopień szkodliwości czynu jest średni, bowiem przyjął że stopień szkodliwości jest znaczny. Organ wskazał, iż zakwestionowane wyroby wędliniarskie są oznakowane w sposób, który narusza interesy konsumenta, w tym prawo do informacji. Konsument ma prawo do nabywania produktów, których rzeczywista jakość handlowa jest dokładnym odzwierciedleniem jakości handlowej deklarowanej przez producenta. W konsekwencji konsument został narażony na zakup produktu zafałszowanego, którego skład był niezgodny z deklaracją producenta, ze względu na obecność mięsa z kurczaka. Organ stwierdził, iż interes konsumenta został naruszony w sposób istotny. Prawidłowe oznakowanie środka spożywczego jest bardzo ważne dla przeciętnego konsumenta, gdyż informacje umieszczone na opakowaniach, etykietach produktów żywnościowych są źródłem podstawowej i niezbędnej wiedzy dla właściwego i świadomego wyboru. Organ odwoławczy podzielił ocenę dokonaną przez organ I instancji w zakresie stopnia zawinienia. Skarżącej nie można przypisać winy umyślnej, natomiast skarżącej jako producentowi działającemu od wielu lat na rynku spożywczym, można przypisać brak należytej staranności, która jest obowiązującym standardem działania profesjonalisty. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że zakres naruszenia jest znaczny. Na powyższe wskazuje rodzaj stwierdzonej nieprawidłowości (udział mięsa drobiowego – 4,4 % i 5,0 %), łączna masa 700,6 kg oraz łączna wartość kwestionowanych partii 8443,10 zł. Oceniając dotychczasową działalność skarżącej organ odwoławczy wskazał, iż wziął między innymi pod uwagę fakt, że w dotychczasowej działalności stwierdzono niezgodności, bowiem w latach 2010-2011 zostały wymierzone kary pieniężne w wysokości 10 000 zł (decyzja z dnia [...] listopada 2010 r.), 5 000 zł (decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r.), 8 000 zł (decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.) za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Organ odwoławczy wziął pod uwagę wielkość obrotów i przychodów osiągniętych przez skarżącą w 2011 r. oraz wskazał, iż wymierzona kara pieniężna przez Wojewódzkiego Inspektora w wysokości 25 000 zł, stanowi ok. 0,01% kary maksymalnej, możliwej do wymierzenia na podstawie 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości. W ocenie organu odwoławczego wymierzona kara jest adekwatna do naruszonego dobra, jakim jest ekonomiczny interes konsumenta. Zdaniem organu, za wysokością kary przemawia znaczny stopień naruszenia, znaczny stopień szkodliwości, brak należytej staranności w procesie produkcyjnym, dotychczasowa działalność oraz wielkość obrotów skarżącej. Główny Inspektor stwierdził, iż nie ma podstaw do obniżenia kary do wysokości 1000 zł, która jest karą minimalną, gdyż kontrolowany podmiot był już uprzednio karany w drodze decyzji administracyjnych za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Organ odwoławczy podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji powinien zastosować art. 40a ust. 3 ustawy o jakości, w związku z czym nieprawidłowości dotyczące przedmiotowej partii, należałoby zakwalifikować jako czyn określony w wyżej wymienionym przepisie, co spowodowałoby wymierzenie surowszej kary pieniężnej. Główny Inspektor wskazał, iż przesłanką do podwyższenia kary jest uznanie, iż stopień szkodliwości czynu był znaczny. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 139 K.p.a. nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej, chyba że zaskarżona decyzja rażąca narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Główny Inspektor stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób rażący i wobec powyższego utrzymał ją w mocy.

Od powyższej decyzji Głównego Inspektora skarżąca w terminie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. Z. na okoliczność podjęcia przez skarżącą odpowiednich działań zapewniających, że wytwarzane przez nią produkty będą spełniały wymagania jakości handlowej, zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej poprzez wymierzenie kary minimalnej w wysokości 1000 zł, ewentualnie uchylenie ww. decyzji i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania przez organy administracji, zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Decyzji Głównego Inspektora zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40a ust 4 ustawy o jakości poprzez wymierzenie kary dwudziestopięciokrotnie wyższej niż kara minimalna, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci zeznań odpowiedzialnego za nieprawidłowości pracownika, a także brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu wskazano, iż winę za niezgodność w badanej partii towaru ponosi pracownik skarżącej. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu II instancji, że stopień szkodliwości czynu był znaczny. W badanych wyrobach nie znaleziono substancji niedozwolonej, a rodzaj mięsa dodanego do nich nie stwarzał dla konsumenta zagrożenia dla zdrowia, w składzie kiełbasy białej parzonej znajdowało się mięso indycze będące rodzajem mięsa drobiowego, podobnie jak mięso z kurczaka. Skarżąca podzieliła stanowisko organu odwoławczego, iż nie można jej przypisać winy umyślnej. Spółka wskazała, iż podjęła wszelkie działania zapewniające, żeby wytwarzane przez nią produkty spełniały wymagania jakości handlowej a jednorazowy incydent nie może prowadzić do wniosku o braku kontroli w procesie produkcji i wprowadzania towaru do obrotu. Skarżąca podniosła, iż będzie dochodziła od pracownika wyrównania szkody, czyli wysokości całej uiszczonej kary, wobec czego organ ten aspekt społeczny powinien wziąć pod uwagę przy jej wymierzaniu. Spółka nie zgodziła się z organem odwoławczym odnośnie zastosowania art. 40 a ust. 3 wskazując, iż w czasie poprzednich kontroli organy stwierdziły odmienne wady, a decyzje z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] lipca 2011 r. są przedmiotem postępowania przed NSA.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Inspektor wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, iż w wyniku poprzednich kontroli wydano decyzje o wymierzeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, tj. przetworów mięsnych, których faktyczny skład surowca był niezgodny z deklaracją producenta. Organ odwoławczy wskazał, iż w związku z powyższym organ I instancji powinien zastosować art. 40a ust. 3 ustawy o jakości oraz podkreślił, iż skarga na decyzję z [...] lipca 2011 r. została oddalona, natomiast odnośnie decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. strona wniosła skargę kasacyjną do NSA. Główny Inspektor wskazał, iż powyższe nie ma wpływu na zastosowanie przepisu art. 40a ust. 3 ustawy o jakości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. z dnia [...] maja 2012 r., którą wymierzono Z. Spółka z o.o. z/s w C. karę w wysokości 25 000 zł za wprowadzanie do obrotu wymienionych powyżej artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40a ust 4 ustawy o jakości poprzez wymierzenie kary dwudziestopięciokrotnie wyższej niż kara minimalna, a także przepisów postępowania, w szczególności art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci zeznań odpowiedzialnego za nieprawidłowości pracownika, a także brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zgodnie z zasadami orzekania stosowanymi w sądach administracyjnych w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty o charakterze procesowym – w rozpatrywanej sprawie dotyczy to w szczególności zarzutu naruszenia art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci zeznań odpowiedzialnego za nieprawidłowości pracownika, a także brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Powołany przepis zawiera pojęcie dowodu i stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

W rozpatrywanej sprawie strona wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. Z. na okoliczność podjęcia przez skarżącą odpowiednich działań zapewniających, że wytwarzane przez nią produkty będą spełniały wymagania jakości handlowej. W ocenie Sądu, jest to okoliczność nie mająca w istocie znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, dotyczącej kontroli skarżącej Spółki w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego w zakresie ich zgodności z deklaracją producenta, ustalenia wyników tej kontroli i wysokości nałożonej kary. W tym stanie faktycznym zapewnienie przez pracownika skarżącej, że podjęła ona działania mające zapewnić właściwą jakość handlową wytwarzanych produktów, a więc zapewnienie niejako pro futuro, nie ma w istocie znaczenia dla sprawy, gdyż jest to praktycznie zapewnienie, że skarżąca spełni zalecenia pokontrolne, do czego jest zobowiązana z mocy ustawy pod rygorem nałożenia kolejnej kary pieniężnej (por. art. 40a ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy). Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 40a ust. 2 ustawy ("Kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia.") ma już charakter spersonifikowany i dotyczy konkretnego, określonego pracownika. Dalej, trzeba pamiętać, że nie jest to pierwsza kara pieniężna nałożona na skarżącą Spółkę. Oceniając bowiem dotychczasową działalność skarżącej organ odwoławczy wskazał, że w jej dotychczasowej działalności stwierdzono już kilkakrotnie naruszenia, gdyż w latach 2010-2011 zostały skarżącej wymierzone kary pieniężne w wysokości 10 000 zł (decyzja z dnia [...] listopada 2010 r.), 5 000 zł (decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r.), 8 000 zł (decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.) za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Nie ma też znaczenia w sprawie stwierdzenie skarżącej, iż będzie dochodziła od pracownika wyrównania szkody, czyli wysokości całej uiszczonej kary. Wbrew twierdzeniu skarżącej, organ ustalając wysokość kary nie ma obowiązku uwzględnienia tego – jak to stwierdza skarżąca – "aspektu społecznego". Zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy "Ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów." Na tle tego przepisu kwestia dochodzenia przez przedsiębiorcę roszczeń wobec pracownika na drodze cywilnoprawnej nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości nakładanej kary pieniężnej.

W konsekwencji organ administracji nie miał obowiązku uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, gdyż dowód ten dotyczyć miał okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 78 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu.

Zdaniem Sądu, mimo odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości.

W toku postępowania kontrolnego w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego w zakresie zgodności z deklaracją producenta dokonano kontroli odpowiednich, wyżej wymienionych partii kiełbasy białej parzonej oraz kiełbasy WÓJTA. Pobrane próbki kiełbasy poddano badaniom laboratoryjnym, które wykazały, że badane próbki nie odpowiadały wymaganiom deklarowanym przez producenta na opakowaniach jednostkowych oraz odpowiednio w opisie produktu "KIEŁBASA BIAŁA PARZONA" oraz w opisie produktu "KIEŁBASA WÓJTA" Producent w przypadku ww. kiełbas, nie deklarował w ich składzie obecności mięsa z kurczaka.

Badania laboratoryjne na oznaczenie obecności surowca drobiowego w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w K., przeprowadzone zgodnie z techniką PCR, wykazały że próbki Kiełbasy białej parzonej (kiełbasy średnio rozdrobnionej, parzonej) zawierały surowiec drobiowy - mięso z kurczaka w ilości: 4,4%, a Kiełbasy WÓJTA (kiełbasy średnio rozdrobnionej, parzonej) zawierały surowiec drobiowy - mięso z kurczaka w ilości: 5 %, którego producent nie podał w składzie surowcowym tych wyrobów.

Stwierdzone naruszenie zostało zakwalifikowane jako zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że kontrolowane partie kiełbas były środkiem spożywczym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o jakości. Przepis ten dla zdefiniowania żywności (środka spożywczego) odwołuje się do art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002), zgodnie z którym "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Kiełbasa biała parzona oraz kiełbasa WÓJTA były zatem środkami spożywanym jako produkty przeznaczone do spożycia przez ludzi.

Produkty te zostały także wprowadzony do obrotu rozumianego przez przepis art. 3 pkt 4 ustawy o jakości jako wprowadzony na rynek w rozumieniu art. 8 pkt 8 wymienionego rozporządzenie stanowiącego, że "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi; o czym stanowi art. 3 pkt 5 ustawy.

Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o jakości do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego, o czym stanowi art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia "oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy rodzaju, właściwości, składu, ilości trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji". Nie budzi wątpliwości, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Zatem obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny i czytelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09 - Oznakowanie na opakowaniu powinno w czytelny sposób odzwierciedlać skład produktu i nie pozostawiać w tym zakresie wątpliwości. Wymóg ten dotyczy również szaty graficznej opakowania. Za oznakowanie wprowadzające konsumenta w błąd Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał oznakowanie nie tylko nieprawdziwe czy mylące, ale również niepełne, niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 901/10).

Reasumując, należy podzielić ustalenia organów administracji, że oznakowanie zakwestionowanych produktów jako kiełbasy białej parzonej oraz kiełbasy WÓJTA, sporządzonych – zgodnie z recepturą – z mięsa czerwonego, mimo – odpowiednio – dodatku 4,4% oraz 5% mięsa z kurczaka, naruszało wymienione przepisu obu ustaw.

W związku z tym organ trafnie uznał, że deklarowana przez skarżącą jakość handlowa przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego w jego oznakowaniu nie odpowiadała jego składowi, stanowił przesłankę z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości. W myśl tego przepisu "Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł." Przepis ten ustala granice wysokości kary pieniężnej za wymienione naruszenie. Jednocześnie – jak to już wyżej wskazano – kolejny, 5 ust. wspomnianego przepisu nakazuje organowi miarkować wysokość kary, ustalając jej wysokość odpowiednio (z uwzględnieniem) stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkości jego obrotów.

Organ administracji nakładając karę pieniężną na skarżącą Spółkę, stosownie do wymagań art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, uzasadnił na podstawie jakich przesłanek ustalił wysokość tej kary. Wskazał bowiem, że w jego ocenie stopień szkodliwości społecznej czynu był znaczny, i choć skarżącej nie można przypisać w rozpatrywanej sprawie winy umyślnej, to skarżącej jako producentowi działającemu od wielu lat na rynku spożywczym, można przypisać brak należytej staranności, która jest obowiązującym standardem działania profesjonalisty (brak należytej staranności w procesie produkcyjnym). Oceniając dotychczasową działalność skarżącej organ odwoławczy wskazał, iż wziął m.in. pod uwagę fakt, że w dotychczasowej działalności Spółki stwierdzono trzykrotnie niezgodności, za które w latach 2010-2011 zostały wymierzone kary pieniężne. Organ odwoławczy wziął również pod uwagę wielkość obrotów (244664000 zł) i przychodów osiągniętych przez skarżącą w 2011 r. oraz wskazał, iż wymierzona kara pieniężna przez Wojewódzkiego Inspektora w wysokości 25 000 zł, stanowi ok. 0,01% kary maksymalnej, możliwej do wymierzenia na podstawie 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości.

W ocenie organu odwoławczego wymierzona kara jest adekwatna do naruszonego dobra, jakim jest ekonomiczny interes konsumenta.

Sąd podziela powyższe stanowisko organu, uznając ze rozważył on i wszechstronnie uzasadnił wysokość nałożonej kary.

Reasumując, Sąd uznał, iż sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja nie nosi również znamion wadliwości. Odnosząc się do oceny zarzucanych uchybień, zauważyć należy, że organ nie przypisywał stronie winy umyślnej, ale zaniedbanie, które w efekcie doprowadziło do wprowadzenia do obrotu produktów o niewłaściwej jakości. Samych uchybień i naruszeń strona w skardze nie kwestionowała. W jej ocenie karą współmierną do stwierdzonych naruszeń byłaby kwota 1 000 złotych. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, uwzględniając m.in. implikacje wynikające z zasady reformationis in peius, prawidłowo, zdaniem Sądu, utrzymały wymiar kary.

Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydana w sprawie decyzja nie ma charakteru dowolnego. Ponadto kara w tej wysokości, zdaniem Sądu, spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, mającym zapobiegać uporczywemu powtarzaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowi znaczącą dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (z racji m.in. wielkości obrotów skarżącej w 2011 r.). Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi. Obowiązkiem producenta jest dołożenie należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.