Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 8/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 art. 11, art. 43, art. 45, art. 58 par. 1, art. 77, art. 78, art. 107 par. 1 i 3, art. 129 par. 2, art. 134, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka,, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 lutego 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" o Nr "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania Spółce A z siedzibą w C. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na przepis art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z akt sprawy wynikało bowiem, że odbiór decyzji z "[...]" został pokwitowany w dniu 26 września 2007 r. przez A.D., pod wskazanym przez pełnomocnika Spółki – S.D. adresem do doręczeń, w siedzibie Spółki. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 października 2007r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało zaś złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 11 października, tj. po upływie 14 – dniowego terminu do jego złożenia.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że doręczenie decyzji w dniu 26 września 2007 r. A.D. pod wskazanym adresem, było skuteczne. Wniesienie odwołania po upływie terminu spowodowało jego bezskuteczność, zaś przedmiotowa decyzja stała się ostateczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła organom rażącą obrazę przepisów postępowania. Podnosząc zarzut naruszenia art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego strona wskazała na bezpodstawne zastosowanie w sprawie instytucji zastępczego doręczenia w sytuacji, gdy adresatem decyzji, od której wniesiono odwołanie jest osoba prawna, a nie osoba fizyczna. Zarzuciła też wadliwe doręczenie zastępcze decyzji A.D., który nie mając statusu dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, nie był osobą umocowaną do odbioru korespondencji kierowanej do strony. Wskazując na naruszenie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego strona podniosła, iż nie zostało nieuwzględnione przez organ to, że S.D., pełnomocnik Spółki, przebywał na zwolnieniu lekarskim, czym uprawdopodobnił brak winy w zakresie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Wskazano też na nieuwzględnienie faktu, iż A.D. przekazał S.D. informację o otrzymaniu decyzji w terminie późniejszym niż dzień jej faktycznego otrzymania.

Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 77 i 78 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie znaczenia zwolnienia lekarskiego przedłożonego przez S.D. oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działania organu powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów państwa. Podnosząc zarzut naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego strona wskazała na brak wyjaśnień zasadności przesłanek stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, Jej zdaniem, organ naruszył art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w sprawie, w której uprzednio wydano rażąco wadliwą co do formy decyzję. W miejscu oznaczenia strony wskazano bowiem pełnomocnika Spółki. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o jego uchylenie.

W uzasadnieniu powołując się na stanowisko doktryny, strona podniosła, iż art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się wyłącznie do adresatów będących osobami fizycznymi. Zaznaczyła, że niezbędną przesłanką zastosowania doręczenia zastępczego jest zobowiązanie się odbiorcy do oddania pisma adresatowi. Organ doręczający ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zażądania, aby odbiorca złożył w tej kwestii wyraźne oświadczenie. W przedmiotowej sprawie brak jest jednak takiego zobowiązania ze strony A.D.

Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca wskazała, iż decyzje, w których zamiast oznaczenia strony organ błędnie podał dane jej pełnomocnika dotknięte są wadą nieważności, a w konsekwencji winny być eliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodał, iż A.D. odbierając przedmiotową decyzję na zwrotnym poświadczeniu odbioru przystawił pieczątkę firmową Spółki, co pozwala domniemywać, iż był on pracownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji w imieniu Spółki. Organ podniósł, iż bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia zwolnienia lekarskiego. Odwołanie od decyzji wpłynęło bowiem bez wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia w dniu 11 października 2007 r. Następnie w dniu 17 października 2007 r. wpłynęło zwolnienie lekarskie. Zdaniem organu, nie zachowano zatem wymogów formalnych przywrócenia terminu. Ponadto z przedłożonego zwolnienia lekarskiego wynika, że S.D. był niezdolny do pracy w okresie do 5 października 2007 r., natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 października 2007 r. Uznając za bezzasadny zarzut naruszenia art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia szczegółowo omówiono przyczyny stwierdzenia uchybienia terminu przez skarżącą. Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, iż w niniejszym postępowaniu badaniu pod względem formalno – prawnym podlega postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a nie wydane w tym postępowaniu akty wcześniejsze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, skutkujący uchyleniem zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. ze zm. 1270).

Stosownie do przepisu art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji państwowej obowiązany jest doręczyć pisma jednostkom organizacyjnym w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jako jednostce organizacyjnej w rozumieniu art. 45 k.p.a. pismo może być zatem doręczone w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, to jest członkowi organu spółki, uprawnionemu do jej reprezentowania lub pełnomocnikowi procesowemu spółki, ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym w sprawie albo pracownikowi, uprawnionemu do odbioru pism (art. 45 k.p.a. w związku z art. 133 § 2 i 3 k.p.c. i art. 211 k.p.a.). Przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć "nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp." (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 124). Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 31 stycznia 1997 r., I SA/Lu 514/96, (niepublikowany) domniemywać należy, że pracownik dysponujący pieczęcią jednostki i potwierdzający odbiór korespondencji jest osobą upoważnioną do odbioru pism.

Pismo uważa się za doręczone jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 45, w dacie potwierdzenia przez osobę upoważnioną do odbioru pisma (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 268). Dla skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie nie jest konieczne wykazanie, że pismo zostało faktycznie przekazane organowi powołanemu do działania w imieniu jednostki organizacyjnej. Obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest zaś taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe, (p. wyrok NSA z 24 maja 2004 r., FSK 40/04.).

Skład orzekający w niniejszej sprawie powołane wyżej poglądy i linię orzecznictwa w pełni podziela. Z akt wynika, że wysłaną na adres wskazany przez reprezentanta Spółki, decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z "[...]", pokwitował własnoręcznie w dniu 26 września 2007r. A.D., potwierdzając jednocześnie jej odbiór pieczęcią firmy. Jak wskazano wyżej, domniemywać tym samym należy, że Wymieniony upoważniony był do odbioru korespondencji. Dokonane, w związku z powyższym 26 września 2007r. doręczenie jest skuteczne. Odwołanie od decyzji złożone zostało natomiast w dniu 11 października 2007r., a więc po upływie ustawowego terminu. Podkreślić należy, iż na ocenę prawidłowości doręczenia nie ma wpływu to, czy odbierający pismo przekazał je następnie osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już bowiem sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki organizacyjnej będącej adresatem pisma.

Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 134 Kpa uchybienia terminowi do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 K.p.a. jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego, pełnego materiału dowodowego. W badanej sprawie warunki te zostały spełnione. Przekroczenie terminu było bowiem oczywiste oraz udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

Stwierdzone wniesienie odwołania z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, obligowało zatem organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 tej ustawy.

Badając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż w uzasadnieniu organ wskazał wprawdzie błędną podstawę prawną powołując art. 43 kpa mający, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, zastosowanie wyłącznie do adresatów będących osobami fizycznymi. Jednak podanie błędnej podstawy, w sytuacji gdy wydane postanowienie jest zgodne z prawem, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy i nie mogło skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia, w oparciu o treść powołanego wyżej art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, poza granice rozpoznania sprawy w przedmiocie uchybienia terminu wykraczają zarzuty Spółki odnośnie błędnego oznaczenia strony w decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich i skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Podkreślić należy, iż sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Wskazywano na powyższe w literaturze prawniczej, (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), że "niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, iż sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności". Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63).

Z akt sprawy wynika, że Spółka nie podjęła w postępowaniu administracyjnym działań w kierunku wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia w trybie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich. Nie została tym samym wyczerpana procedura zaskarżenia aktu administracyjnego w tym przedmiocie. Dlatego badając w granicach sprawy legalność zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania od wymienionej decyzji Sąd nie mógł orzekać w kwestii stwierdzenia jej nieważności, w oparciu o przepisy procedury administracyjnej.

Mając na uwadze wszystkie poczynione wyżej uwagi, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.