Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 564/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 104 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 152 P.p.s.a.,, art. 200 i art. 205 P.p.s.a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. M., J. M., M. M., T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących K. M., J. M., M. M., T. M. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 listopada 2013 r. Spółka A. zwróciła się z prośbą o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew (niektóre mogą przekraczać wiek 10 lat) rosnących w sąsiedztwie istniejącej napowietrzniowej linii energetycznej 15 kV Nr 378 na terenie działek Nr [...] (właściciele nieruchomości – J. i K. M.)

- gm.[...].

Gatunek drzewa – obwód w cm (na wys. 1,30 m)

1. Sosny o obwodzie pnia : 40 cm – szt. 11, 50 cm – szt. 14, 65 cm – szt. 1

2. Brzozy o obwodzie pnia : 15 cm – szt. 28, 20 cm – szt. 36, 35 cm – szt. 8

Wniosek został uzasadniony koniecznością zachowania postanowień Polskich Norm w zakresie szerokości pasów wycinek oraz odległości gałęzi od przewodów linii jak również stanem fizycznym i zdrowotnym ww. drzew. Zdaniem Spółki A. zadrzewienie to stwarza zagrożenie dla pracy linii oraz stanowi porażeniowe i pożarowe zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W związku z tym zwróciła się o nie pobieranie opłaty za wydanie zezwolenia (art. 86 ust. 1, pkt 4 ustawy o ochronie przyrody).

Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. Wójt Gminy wszczął postępowanie w sprawie o czym zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli wskazanych we wniosku działek.

W dniu 22 listopada 2013 r. oraz 3,6,10,12, 19 grudnia 2013 r. na działkach nr [...] obręb ewidencyjny [...], [...] obręb ewidencyjny [...] przeprowadzono oględziny w obecności W. P. – przedstawiciela Gminy , W. M. przedstawiciela wnioskodawcy i J. M.

Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy na podstawie art. 104 k.p.a. (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami), art. 83 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 2), 4) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 z późn. zm.),

1. zezwolił wnioskodawcy na usunięcie 511 szt. drzew gatunek sosna pospolita,

o obwodach pni 25-70 cm oraz 31 szt. drzew gatunek brzoza brodawkowata

o obwodach pni 25-70 cm rosnących na działkach oznaczonych numerem gruntu [..], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] oraz na działce oznaczonej numerem [...], obręb ewidencyjny [...].

2. postanowił nie pobierać opłaty za usunięcie ww. drzew zgodnie z art. 86 ust 1

pkt 4) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2009 roku Nr 151, poz. 1220 2 późn. zm.).

3. zobowiązał wnioskodawcę do zachowania wszelkich warunków bezpieczeństwa podczas wykonywania wycinki drzew.

4. ustalił termin wycinki drzew do dnia 31.12.2014 r.

5. pozyskane drewno pozostawił do ustaleń pomiędzy wnioskodawcą

a właścicielem gruntów.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na protokół z oględzin przedmiotowych działek, z którego wynika, że:

- wycinka obejmie pas techniczny pod linią energetyczną 15 kV,

- drzewa zostaną przycięte do wysokości min. 2,6 m od przewodów elektrycznych,

- zezwolenie zostaje wydane ze względu na mocne przycięcie lub ogłowienie drzew, co może skutkować uschnięciem niektórych z nich,

- kwestie związane z ewentualnym odszkodowaniem i zgodą właściciela terenu nie jest przedmiotem obecnego postępowania i pozostaje w gestii odrębnego porozumienia pomiędzy stronami, na co obie strony wyrażają zgodę,

- właściciel terenu wyraża zgodę na ogłowienie drzew po uprzednim zawarciu porozumienia z [...].

Po dokonaniu oględzin w dniach 03, 06, 10, 12, 19.12.2013 r. stwierdzono, co następuje:

Wnioskowane do wycinki drzewa to sosna pospolita - 511 szt. oraz brzoza brodawkowata - 31 szt., z tego odpowiednio; na działce nr [...] – [...] i 22 szt., na działce nr [...] – [...] i 7 szt., na działce nr [...] - 191 i 2 szt. W większości są to "samosiejki" wyrosłe na przestrzeni kilkunastu lat (większość drzew zakwalifikowanych do wydania zezwolenia liczy około 10-15 lat) Obwód pni mierzony na wysokości 130 cm wynosi od 25 cm do 70 cm. Przewidziane do usunięcia drzewa znajdują się pod linią energetyczną, niektóre z nich dotykają koronami przewodów elektrycznych, w związku z czym maja spalone (uszkodzone) wierzchołki. Niektóre z nich mają wyższą wysokość od linii, przerastając między przewodami. Drzewa stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, dla mienia i powinny zostać usunięte. Wizję prowadzono w dniach słonecznej pogody ze względu na zwiększone zagrożenie porażeniem podczas zwiększonej wilgotności powietrza. Podczas oględzin w obrębie zadrzewień nie stwierdzono występowania gatunków chronionych.

Pismem z dnia [...] r. znak pisma [...] strony poinformowano na podstawie 10 K.p.a. o możliwości zapoznania się z całym materiałem dowodowym w sprawie.

W trakcie postępowania właściciel terenu J. M. (występujący równocześnie jako przedstawiciel T. M.), nie wyraził zgody na wycinkę, uzależni! zgodę na wykonanie prac od zawarcia porozumienia z operatorem linii energetycznej w kwestii odszkodowania oraz warunków wykonania zabiegów. Uwagi te zostały umieszczone w protokole oględzin, podpisanym przez strony postępowania. Stanowisko to zostało podtrzymane pisemnie i ustnie w trakcie zapoznania się z materiałem dowodowym.

Organ wskazał, że w związku z tym, że teren objęły zezwoleniem na usunięcie drzew jest własnością prywatną (nie jest własnością wnioskodawcy), niniejsze zezwolenie nie jest równoznaczne z zezwoleniem na fizyczne wykonanie prac. Wejście na tereny działek oraz warunki wykonania należy uzgodnić z właścicielami terenu. Uzgodniono również, że ustalenia poczynione w trakcie oględzin będą stanowiły modyfikację (zmianę) wniosku o wydanie zezwolenia.

Organ pierwszej instancji powołał się na art. 83 ust. i pkt 2) ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 z późn. zm.) i wskazał, że Spółka SA która jest właścicielem linii napowietrznych 15 kV, złożyła wniosek na podstawie tego przepisu. Do rozpatrzenia takiego wniosku zgoda właściciela terenu nie jest wymagana. Natomiast zgodnie z art. 83 ust. 7-9 cytowanej powyżej ustawy od właściciela urządzeń właścicielowi terenu przysługuje odszkodowanie za usunięte drzewa i krzewy. W myśl tych przepisów ustalenie wysokości odszkodowania następuje w drodze umowy stron, która powinna zostać zawarta w terminie 30 dni od usunięcia drzew i krzewów. W przypadku, gdy strony nie zawrą takiej umowy, odszkodowanie ustala organ wydający zezwolenie na ich usunięcie, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Odwołanie od tej decyzji wniósł J. M. współwłaściciel działek.

W odwołaniu wskazał, iż przez 30 lat Spółka nie podjęła żadnych działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa przy linii wysokiego napięcia. Podniósł także, iż mimo wstępnych propozycji nie uzgodniono z właścicielami działek sposobu wynagrodzenia za wycinkę przedmiotowych drzew. W odwołaniu nie wyraził on zgody na usunięcie drzew. Wyraził zgodę na bezpłatne ich przesadzenie drzew

w miejsce przez niego wskazane.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U.

z 2013r. Nr 267), art. 83 ust. 1 pkt 2, ust. 2c, ust. 7, ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst. Jedn. Dz. U. Z 2013r., poz. 627 ze zm.), art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 200lr. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie

z jego treścią usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę jednakże nie można przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. W niniejszej sprawie organ I instancji kierując się koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia wydał decyzję zezwalającą na wycinkę drzew, które jego zdaniem zagrażają owemu bezpieczeństwu. W ocenie organu II instancji fakt, iż przedmiotowe drzewa zagrażają bezpieczeństwu został stwierdzony w trakcie oględzin z dnia 22 listopada 2013 r. Stwierdzono, że niektóre z drzew przewidzianych do wycinki dotykają przewodów elektrycznych mają spalone wierzchołki, niektóra są wyższe od wysokości linii. Stan ten zdaniem Kolegium bez wątpienia wskazuje na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia. Zdaniem organu I instancji, z czym zgadza się także organ odwoławczy jest to wystarczający powód do tego by wydać decyzje zezwalającą na wycinkę przedmiotowych drzew. Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do tego by to właściciel nieruchomości mógł decydować o tym, czy dane drzewo zagraża bezpieczeństwu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do właściwego organu, kompetentnego w zakresie ochrony przyrody. Organ ten dokonuje oceny czy drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu. Posiadacz nieruchomości nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania tego typu ocen i decydowania o tym, czy i które drzewo należy usunąć (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010r. Sygn. II SA/Łd 1069/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Kolegium analiza odwołania wskazuje, iż skarżący jest niezadowolony z faktu zezwolenia na wycinkę drzew gdyż nie został z nim ustalony sposób wynagrodzenia na dokonaną wycinkę. W zaskarżonej decyzji strona została pouczona o tym, że przysługuje jej odszkodowanie za usunięte drzewa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

wniósł pełnomocnik J. M., K. M., M. M. i T. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez:

a) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 83 ust. 1

w zw. z ust. 4 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (t.j.: Dz. U. 2013 r. poz. 627 ze zm.) przez odstąpienie od trybu wnioskowego do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wycinki drzew, orzekanie na podstawie niekompletnego wniosku, orzekanie w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew podczas gdy faktycznie wnioskodawca przynajmniej co do części

z drzew wyrażał zgodę na ogłowienie,

b) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 1 K.p.a., przez odstąpienie od trybu wnioskowego,

c) wydanie jednej decyzji administracyjnej w stosunku do dwóch odrębnych stron postępowania (różnych właścicieli nieruchomości),

d) art. 7,8 oraz 11 K.p.a., polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięciu pod uwagę faktu, że wniosek o wydanie zezwolenia dotyczył 3 nieruchomości, z których jedna (nr [...]) jest przedmiotem własności K. i J. M., natomiast dwie pozostałe (nr [...] oraz [...]) M. i T. M., a organ wydał jedną decyzję.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o:

1) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy ,

2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego , na rzecz Skarżących kosztów postępowania, kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych - w wysokości dwukrotności stawki oraz opłaty skarbowej

od pełnomocnictwa w kwocie 17zł), oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do uzasadnienia prawnego pełnomocnik skarżących w pierwszej kolejności wskazał, iż postępowanie w przedmiocie wycinki drzew jest postępowaniem wszczynanym na wniosek m.in. podmiotu o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U.2013.627 z późn.zm.).

Wniosek Spoółki dotyczył wyłącznie 98 drzew. W toku oględzin okazało się, iż faktyczna potrzeba przedsiębiorcy przesyłowego jest większa, jednakże nie znalazło to odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wnioskodawca nie sformułował stosownego, wymaganego prawem wniosku. Liczba podlegających zezwoleniu drzew w żadnym razie nie może być orientacyjna. Pełnomocnik w tym zakresie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 356/2013, gdzie Sąd wyraził jednoznaczny pogląd, iż " Wszczęcie postępowania opartego na zasadzie skargowości wymaga wyraźnego wniosku strony, a prowadzenie postępowania bez tego wniosku pozostaje w kolizji z prawem. Tam, gdzie przedmiot żądania został określony we wniosku wszczynającym postępowanie, także rozstrzygnięcie organu winno obejmować wyłącznie przedmiot sprawy sformułowany w żądaniu zgłoszonym przez stronę". Zdaniem pełnomocnika granice postępowania w przedmiocie wycinki drzew, wyznacza wniosek strony, który z mocy art. 83 ust. 4 ustawy winien zawierać takie elementy jak :

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

2) tytuł prawny władania nieruchomością, z tym że wymóg ten nie dotyczy wniosku właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

3) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

4) obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;

5) przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew;

6) przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu;

7) wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy;

8) rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości.

Ponadto pełnomocnik wskazał, iż SKO utrzymało w mocy decyzję, która sankcjonuje fakt, że wnioskodawca nie dopełnił obowiązku w zakresie pkt. 4, tj. nie wskazał obwodu pnia każdego z drzew; literalnie analizując przepis można dojść do wniosku, iż wolą ustawodawcy było nałożenie obowiązku zmierzenia każdego drzewa, które ma być usunięte, i podanie tych ustaleń we wniosku. Brak takich danych powoduje, iż Wójt nie może precyzyjnie określić co do jakich drzew wydaje zezwolenie na usunięcie, a ponadto brak jest możliwości, następczego ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 83 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody.

Zdaniem pełnomocnika stron trudno jest również poddać kontroli wniosek wnioskodawcy w aspekcie pkt. 6 powyższego przepisu, gdyż nie jest wiadomym, czy wszystkie drzewa, które Wójt objął wadliwą decyzją faktycznie zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

Wnioskodawca nie zmodyfikował również powierzchni, o której mowa w pkt. 7 ww. przepisu. Z decyzji Wójta Gminy oraz decyzji organu II instancji, można byłoby wyciągnąć wniosek, iż teren na którym rośnie 98 drzew wnioskowanych do wycinki oraz 511 drzew zajmuje taką samą powierzchnię.

W ocenie pełnomocnika skarżących Wójt Gminy powinien wydać dwie odrębne decyzje ze względu na to, że jedną decyzję skierował do dwóch różnych właścicieli – K. i J. M. (właścicieli działki nr [...]) oraz M. i T. M. (właścicieli działek nr [...] i [...]).

Istotną dla sprawy okolicznością zdaniem pełnomocnika jest również to,

iż skarżący pobierają dopłaty unijne. Wydanie zezwolenia w przedmiocie wycinki drzew powodować będzie u skarżących, począwszy od 2015 roku znaczną szkodę,

ze względu na nowowprowadzane przez Unię Europejską wymogi związane

z dopłatami. Każdy producent, który posiada gospodarstwo rolne powyżej 15ha (tak jak skarżący) będzie miał obowiązek obsadzenia określonej powierzchni - drzewami. Teren, na którym posadowione są słupy energetyczne wnioskodawcy, nie może być wykorzystywany rolniczo ze względu na fakt, iż w niedalekiej odległości zlokalizowane są również 2 linie magistrali wodociągowej, rura gazowa oraz kabel telekomunikacyjny. Teren ten więc w znacznej części może służyć za umiejscowienie dla drzew. W przypadku, gdy decyzja w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew zostanie utrzymana w mocy, skarżący będą musieli przeznaczyć inny teren - rolniczo wykorzystywany - do wycofania go z produkcji rolnej, celem obsadzenia drzewami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Pełnomocnik Spółki S.A. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a.

Materialno-prawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowi art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.) dalej określonej również jako u.o.p.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, obowiązkiem organów administracji publicznej, oraz osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Z art. 2 ust. 1 u.o.p. wynika natomiast, że ochrona przyrody, w jej rozumieniu, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, towarów i składników przyrody.

W świetle powyższych przepisów ogólnych ustawy o ochronie przyrody nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem właściwego organu administracji publicznej orzekającego w indywidualnej sprawie zainicjonowanej wnioskiem opartym o przepis art. 83 ust. 1 u.o.p. jest wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy tak aby rozstrzygnięcie pozostawało w zgodzie nie tylko z przepisami proceduralnymi

i konkretnym przepisem prawa materialnoprawnego, ale aby jednocześnie uczyniło zadość podstawowemu zadaniu ochrony przyrody, którym jest troska o zachowanie oraz zrównoważone użytkowanie zasobów środowiska przyrodniczego.

Ustawodawca w Rozdziale 4 ustawy o ochronie przyrody zatytułowanym "Ochrona terenów zieleni i zadrzewień" zawarł ustawowe wymogi związane z realizacją celów ochrony przyrody w odniesieniu do terenów zieleni i zadrzewień. Między innymi w art. 83 określone zostały materialnoprawne warunki dopuszczalności usunięcia drzew i krzewów z terenów nieruchomości, przesłanki przedmiotowe i podmiotowe udzielenia przez właściwy organ zgody na takie usunięcie, warunki formalne wniosku o wydanie zezwolenia i wyłączenia przedmiotowe, ze względu na które nie stosuje się przepisów ust. 1 i 2 tego artykułu.

W kolejnych przepisach ustawy uregulowane zostały zasady naliczania pobierania i uiszczania opłat za usunięcie drzew lub krzewów za zezwoleniem (art. 84 – 87) oraz zasady wymierzania administracyjnej kary pieniężnej (art. 88 – 89) za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego prawem zezwolenia.

Z uwagi na wyżej przedstawiony cel, któremu służą przepisy wskazanego rozdziału nie można dokonywać ich interpretacji w sposób dowolny, sprzeczny z ich ratio legis.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że od sposobu zgromadzenia przez organ I instancji materiału dowodowego, a w tym od kontroli przez ten organ wniosku strony ubiegającej się o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów zależały będą ustalenia co do tego:

1. komu przysługuje prawo właściwości nieruchomości, na której rosną wskazane we wniosku drzewa lub krzewy, co ma znaczenie przy ustalaniu właściwości organu

z uwagi na treść art. 90 ustawy;

2. jakie jest przeznaczenie terenu, na którym rosną obiekty przyrodnicze wskazane we wniosku, gdyż przepisów art. 83 ust. 1 i 2 ustawy nie stosuje do drzew i krzewów rosnących w lasach (ust. 6 pkt 1), do drzew owocowych określonych w ust. 6 pkt 2, i na plantacjach (ust. 6 pkt 3),

3. jaki jest wiek drzew i krzewów, gdyż z mocy art. 83 ust. 6 pkt 4, przepisów ust. 1 i 2 tego artykułu nie stosuje się do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat,

4. czy w sprawie nie zachodzą inne okoliczności wyłączające stosownie art. 83 ust. 1

i 2, a wymienione w ust. 6 punkt 5, 7-10.

Z tego między innymi powodu rzeczą organu orzekającego jest zbadanie czy wniosek o wydanie zezwolenia odpowiada wymogom określonym w art. 83 ust. 4 u.o.p., w myśl którego większość istotnych w sprawie informacji powinna wynikać z treści wniosku.

Tymczasem organ I instancji wydał przedmiotowe zezwolenie, mimo że wniosek Spółki S.A. wskazywał na gatunki drzew o obwodzie pnia na wysokości 130 cm sosna – 40 cm – szt. 11, 50 cm – szt. 14, 65 cm – szt. 1 oraz brzozy 15 cm – szt. 28, 20 cm – szt. 36, 35 cm – szt. 8, tj. w łącznej ilości 98 szt.

W uzasadnieniu decyzji z [...] r. Wójt Gminy wskazał,

że uzgodniono, że ustalenia poczynione w trakcie oględzin będą stanowiły modyfikację (zmianę) wniosku o wydanie zezwolenia. Z zebranego w sprawie materiału nie wynika aby w sprawie nastąpiła modyfikacja wniosku zaś w protokole oględzin wskazano, że oględzinom poddano drzewa w ilości 511 szt. – sosna pospolita, brzoza brodawkowata – 31 szt., z tego odpowiednio na działce nr [...]– 230 i 22 szt. na działce [...] – 190 z 7 szt., na działce [...] -19 i 2 szt. Dokonując podsumowania ilości drzew wynika, że stanowi to łącznie 642 szt. drzew wymienionych gatunków, zatem rozbieżność dotyczy aż 100 sztuk.

Organ I instancji przed wydaniem decyzji nie wyjaśnił zgodności wniosku

z 5 listopada 2013 r. z ustaleniami poczynionymi podczas oględzin w zakresie ilości żądanej wycinki drzew, na co słusznie wskazuje strona skarżąca, a tym samym uchybił przepisowi art. 83 ust.1 i 4 ustawy, w rezultacie wydając decyzję zezwalającą

na wycięcie drzew w większej ilości niż zawierał wniosek.

Ponadto organ nie wskazał ile sztuk drzew z gatunków sosna i brzoza rośnie

na poszczególnych działkach, co ma istotne znaczenie dla przyszłego odszkodowania zgodnie z dyspozycją art. 83us.t7 i 8 ustawy.

Spółka składając wniosek z 5 listopada 2013 r. wyraźnie wskazała, że usunięcie drzew jest uzasadnione koniecznością zachowania postanowień Polskich Norm w zakresie szerokości pasów wycinek oraz odległości gałęzi od przewodów linii jak również stanem fizycznym i zdrowotnym ww. drzew. Zadrzewienie to stwarza zagrożenie dla pracy linii oraz stanowi porażeniowe i pożarowe zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

W toku postępowania właściciel nieruchomości nie wyrażał zgody na wycinkę drzew, wyrażając jedynie zgodę na obcięcie gałęzi drzew rosnących pod linią energetyczną w ilości łącznej 542 szt.

Stanowisko to podtrzymał również w odwołaniu zgłaszając alternatywne rozwiązanie przesadzenia drzew rosnących w pasie użytkowania linii energetycznej

w miejsce przez niego wskazane.

Należy zauważyć, że norma zawarta w art. 83 ust.1 ustawy nie określa szczegółowych przesłanek, kryteriów określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się w tym przypadku w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji działając w granicach uznania administracyjnego powinien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 K.p.a., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny

i słuszny interes obywatela (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r., II SA 506/98,

Lex nr 41383; (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r., II SA 303/99, Lex nr 46768; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 02 października 2014 r., II SA/Ol 742/14, CBOSA).

W przypadku rozstrzygnięcia (zawierającego elementy uznania administracyjnego kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, a także czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności oraz, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r., II SA 303/99, Lex nr 46768; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r.; V SA 2135/00, Lex nr 50156).

Sąd podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 2 października 2014 r., II SA/Ol 742/14, że przewidziane w art. 83 ust. 1 u.o.p. zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. W art. 83 ust. 4 pkt 6 u.o.p. wskazano, iż wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew.

W ocenie Sądu organy, obu instancji podejmując decyzję w sprawie wydania spółce zezwolenia na usunięcie drzew wskazanych przez nią działkach, przekroczyły granice uznania administracyjnego. Decyzja organu I instancji nosi cechy dowolności, a organ II instancji nie, nie uzupełniwszy materiału dowodowego – postąpił wadliwie, utrzymując w mocy decyzję.

Organ I instancji wydał decyzję bez koniecznych informacji dotyczących wysokości poszczególnych drzew, w odniesieniu do zagrożenia jakie mogą stwarzać rosnąć pod przewodami energetycznymi.

Nie budzi wątpliwości, że kwestia ta w niniejszej sprawie ma kluczowe znaczenie.

Tymczasem w protokole z oględzin wskazano, że przewidziane do usunięcia drzewa znajdują się pod linią energetyczną, niektóre z nich dotykają koronami przewodów elektrycznych, w związku z czym mają spalone (uszkodzone) wierzchołki. Niektóre z nich mają wyższą wysokość od linii przerastając między przewodami. Z protokołu oględzin nie wynika ile sztuk drzew przerasta linię energetyczną, ile sztuk jej dotyka i gdzie te drzewa rosną, na której działce. Nie wiadomo zatem czy ingerencja zmierzająca do usunięcia pozostałych drzew jest już konieczna. Jednoznacznie nie wiadomo czy wszystkie drzewa w ilości wskazanej w decyzji mogą spowodować zagrożenie. Należy podkreślić, że wniosek z dnia 5 listopada 2013 r. obejmował 98 sztuk drzew i nie został zmodyfikowany.

Organ I instancji nie sprawdził również tego, czy możliwe są zabiegi ratujące niektóre z drzew, polegające na ich przycięciu lub przesadzeniu.

W ocenie Sądu bez uzyskania i ocenienia tych informacji, wydanie decyzji

i to wykraczającej poza wniosek było przedwczesne. Wniosek został uzasadniony "koniecznością zachowania Polskich Norm w zakresie szerokości pasów wycinek

i utrzymania prawidłowych odległości gałęzi od przewodów linii jak również stanem fizycznym i zdrowotnym wymienionych we wniosku drzew", przy czym organy nie ustaliły co to za normy.

Na rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy, podniósł, że Spółka wystąpiła o wycięcie większej ilości drzew ze względów ekonomicznych gdyż drzewa skrócone o 30 – 40 cm w ciągu roku odrosną i dalej stwarzają zagrożenie. Takie twierdzenia w ocenie Sądu jest gołosłowne. Rolą organów jest właśnie precyzyjne ustalenie zagrożenia dla danej linii napowetrznej oraz sposobów uniknięcia zagrożeniai wybór sposobu optymalnego w realiach danej sprawy (w odniesieniu do poszczególnych działek) mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli o jakich mowa w art. 7 K.p.a.

Interesem społecznym jest tak ochrona przyrody jak i zapewnienie bezpieczeństwa linii przesyłowych; właściciel z kolei ma interes w ochronie swojego prawa własności, w tym drzew rosnących na jego działce. Rolą organu administracji jest należyte wyważenie obu interesów Dopiero niezbite wykazanie, że optymalnym sposobem uniknięcia zagrożenia jest wycinka poszczególnych drzew, pozwala organowi administracji wydać zgodę na usunięcie konkretnie wskazanych drzew.

Ponownie prowadząc postępowanie organ administracji przeprowadzi wyczerpujące postępowanie dowodowe, stosując się do uwag zawartych

w uzasadnieniu i dopiero na tej podstawie oceni słuszność wniosku.

Na zakończenie należy wskazać, że Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego wydania jednej decyzji w stosunku do różnych właścicieli nieruchomości. Zgodnie z ust. 62 K.p.a. w sprawie, w których prawa lub obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. sąd określił,

że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a., uwzględniając i poniesiony przez stronę skarżącą wpis

w wysokości 200 zł, wynagrodzenie reprezentującego ją j radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w wysokości 240 zł.