Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 840/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 20 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 1 kwietnia 2021 r., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2021 r. (nr [...]) Wójt Gminy S. - działając na podstawie art. 155 oraz art. 104 § 1 i 2 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej jako "u.ś.r."), po rozpatrzeniu wniosku M. G. (zwanego dalej "stroną", "skarżącym") z dnia 17 marca 2021 r. o zmianę prawomocnej decyzji – odmówił stronie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. prawomocnej decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (nr [...]) z dnia 15 lutego 2021 r przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego stronie na okres 01.12.2019 r. - 30.04.2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 11 grudnia 2019 r. (13.12.2019 r. - data wpływu do organu) M. G. zwrócił się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem - P. G. (ur. [...]1934 r.), załączając do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności wydane do dnia 30 kwietnia 2020 r.

Organ decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. (nr [...]) odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mając na uwadze treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. W wyniku złożonego od ww. decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 5 marca 2020 r. (nr [...]) uchyliło przedmiotową decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, który ponownie decyzją z dnia 15 kwietnia 2020 r. (nr [...]) odmówił M. G. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku ponownego odwołania, decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja ta została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 8 października 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 838/20) uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 16 czerwca 2020 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 15 kwietnia 2020 r. (nr [...]), stwierdzając, że organ I i II instancji naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie miał podstaw do zakwestionowania wystąpienia w sprawie przesłanki przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. jaką jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem - P. G. W konsekwencji organ uwzględnił stanowisko Sądu wyrażone w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 838/20 dotyczące pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP i wobec czego decyzją z dnia 15 lutego 2021 r. (nr [...]) przyznał M. G. świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r.

W dniu 19 marca 2021 r. do organu wpłynął wniosek złożony przez M. G. o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. prawomocnej decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wydanej dnia 15 lutego 2021 r. (nr [...]). W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że bezsprzecznie i niepodważalnie organ był w posiadaniu aktualnego dokumentu potwierdzającego znaczny stopień niepełnosprawności P. G. w momencie wydawania ww. decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, a mimo tego orzekł o przyznaniu go jedynie na okres ważności orzeczenia złożonego wraz z wnioskiem.

Jednakże przesłanką nie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2020 r. M. G. nie był brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności P. G., tylko brak wniosku strony o przyznanie świadczenia w związku z otrzymaniem nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ nie może domniemywać woli strony tj. czy w związku z wydaniem nowego orzeczenia o niepełnosprawności strona domaga się specjalnego zasiłku opiekuńczego czy świadczenia pielęgnacyjnego, skoro złożyła wyłącznie wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy. Bez wniosku strony organ nie mógł i nie może procedować w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ podkreślił także, że strona nie wniosła odwołania od decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. (nr [...]) pomimo prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia odwołania w sytuacji, gdy strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu, i wobec powyższego decyzja stała się ostateczna i prawomocna.

We wniosku o zmianę prawomocnej decyzji strona powołała się na słuszny interes strony. Organ wyjaśnił, że słuszny interes strony to klauzula generalna, podobna do zasad współżycia społecznego, a ustawodawca nie przewidział w przepisie art. 155 k.p.a. żadnych kryteriów oceny zaistnienia tej przesłanki, niemniej jednak w orzecznictwie wypracowano pewne wytyczne, którymi należy się kierować. Oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć należy okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Słuszny interes strony musi być interesem znajdującym oparcie w przepisach prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II SA/Po 412/18). Samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 272/14). Pojęcie "słuszny interes strony" ma charakter nieostry i niedookreślony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażane jest stanowisko, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 978/13). Ponadto podkreślenia wymaga, że tryb określony w art. 155 k.p.a. nie może być traktowany jako trzecia instancja albo swego rodzaju "koło ratunkowe" w sytuacji, gdy strona np. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Procedura przewidziana w przepisie art. 155 k.p.a. to tryb nadzwyczajny, stosowany wyjątkowo.

Organ stwierdził, że przytoczone orzecznictwo wprost wskazuje, iż interes strony nie może być sprzeczny z przepisami prawa. Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.ś.r. ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, rodziny zastępczej niezawodowej, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Z kolei art. 24 ust. 3 u.ś.r. stanowi, że w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego.

W celu uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego niezbędny jest wniosek strony, którego M. G. nie złożył. Nadmienić należy, że strona dopełniła obowiązku złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy, który zgodnie z wnioskiem strony został przyznany.

Decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzją z dnia 15 lutego 2021 r. organ I instancji przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym ojcem - P. G. na okres od 1 grudnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. Świadczenie to zostało przyznane tą decyzją tak późno z uwagi na toczące się od 1 grudnia 2019 r. postępowanie w tej sprawie. Sprawa była dwukrotnie rozpatrywana w trybie odwoławczym, a w efekcie tego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 838/20) uchylił decyzję Kolegium z dnia 16 czerwca 2020 r. (nr [...]) i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2020 r. (nr [...]) o odmowie przyznania wskazanego wyżej świadczenia. Organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę i przyznał świadczenie pielęgnacyjne od 1 grudnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. tj. do czasu obowiązywania orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 6 kwietnia 2017 r. o ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności P. G. Organ I instancji przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w kwocie 1.583 zł (pomniejszonej o kwotę wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 zł tj. do wypłaty 963 zł); od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. w wysokości 1.830 zł miesięcznie (pomniejszonej o kwotę wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 zł miesięcznie tj. do wypłaty 4.840 zł).

W dniu 17 marca 2021 r. strona wniosła o zmianę decyzji o przyznaniu wskazanego świadczenia na podstawie art. 155 k.p.a. w ten sposób, że świadczenie to miałoby być przyznane w następujący sposób - na okres:

1/ od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w wysokości 1.530 zł miesięcznie, pomniejszonej o kwotę wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 zł miesięcznie tj. do wypłaty 963 zł;

2/ od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1.830 zł miesięcznie, pomniejszonej o kwotę wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 zł miesięcznie tj. do wypłaty 14.520 zł;

3/ od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia wydania decyzji zmieniającej decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 1.971 zł miesięcznie, pomniejszonej o kwotę wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 zł miesięcznie;

4/ od dnia następującego po dniu wydania decyzji zmieniającej decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 maja 2023 r. w wysokości zgodnej z art. 17 ust. 3 u.ś.r.

Strona wyjaśniła, że świadczenie pielęgnacyjne zostało jej przyznane zgodnie w wnioskiem z dnia 11 grudnia 2019 r. na okres obowiązywania złożonego wraz z wnioskiem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 6 kwietnia 2017 r. Orzeczenie to wydano na czas określony tj. do dnia 30 kwietnia 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że od dnia 1 listopada 2019 r. do 30 kwietnia 2020 r. strona otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy z racji opieki nad ojcem - P. G., a kolejny taki zasiłek otrzymała od 1 maja 2020 r. do 31 października 2020 r. po złożeniu nowego wniosku i nowego orzeczenia o niepełnosprawności P. G. Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 4 maja 2020 r. wydane zostało na czas określony tj. do 30 maja 2023 r. Organ I instancji uwzględniając to orzeczenie i wniosek strony przyznał skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 31 października 2021 r.

Z powyższego wynika, że faktycznie organ I instancji w dniu wydania decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 grudnia 2019 r. do 30 kwietnia 2020 r. był w posiadaniu tego orzeczenia o niepełnosprawności.

Organ I instancji wyjaśnił, że przyznał świadczenie pielęgnacyjne na okres obowiązywania orzeczenia o niepełnosprawności złożonego wraz z wnioskiem z dnia 11 listopada 2019 r. Organ I instancji przyznał, że strona złożyła nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 4 maja 2020 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K., ale dla potrzeb uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie złożyła bowiem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na nowy okres wskazany w powołanym wyżej orzeczeniu o niepełnosprawności. Organ I instancji wyjaśnił, że skoro strona złożyła to nowe orzeczenie dla potrzeb przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejny okres zgodnie z tym orzeczeniem, to organ nie mógł domniemywać, że strona chciałby by jej przyznano również świadczenie pielęgnacyjne na czas obowiązywania tego orzeczenia. Organ I instancji wskazał przy tym, że strona otrzymała decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 15 lutego 2021 r., ale nie wniosła od niej odwołania, co – w ocenie organu I instancji – oznacza, że zgodziła się z tym orzeczeniem.

Rozpatrując wniosek o zmianę swojej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ I instancji nie stwierdził, by za zmianą decyzji przemawiał słuszny interes M. G., jako strony postępowania. Interes strony nie może być bowiem sprzeczny z przepisami prawa. Organ I instancji odniósł się w swym uzasadnieniu do przesłanek wskazanych w przepisie art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 23 u.ś.r., który jest w tym przypadku przepisem szczególnym, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, rodziny zastępczej niezawodowej, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Z kolei ust. 2 tego przepisu wskazuje, że wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1.

Kolegium stwierdziło, że z powyższego wynika, iż aby otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które jest świadczeniem rodzinnym należy złożyć wniosek wraz z właściwymi dokumentami (zgodnie z ust. 4).

W związku z powyższym Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Świadczenia rodzinne, w tym świadczenie pielęgnacyjne, są przyznawane nie z urzędu ale na wniosek osoby uprawnionej. Strona ubiegała się o przyznanie mu tego świadczenia i złożyła w dniu 11 grudnia 2019 r. wniosek w tym zakresie. Jednocześnie ubiegając się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego strona złożyła wniosek o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wniosek o jego przyznanie został złożony pierwszy raz w dniu 22 czerwca 1917 r., a dalej w dniu 31 sierpnia 2017 r. i w dniu 14 sierpnia 2018 r.

W dniu 19 sierpnia 2019 r. strona wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego i został on przyznany od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. tj. na okres obowiązywania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dopiero w dniu 27 sierpnia 2020 r. strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie tego świadczenia i załączyła do niego nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 4 maja 2020 r. przyznane na okres do 30 maja 2023 r. Decyzją z dnia 13 października 2020 r. organ I instancji przyznał specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 21 października 2021r.

Organ I instancji nie przyznał mimo doręczenia mu wskazanego wyżej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem strona wniosku o jego przyznanie nie złożyła i to jest w sprawie bezsporne. Słusznie zatem organ I instancji przyjął, że skoro strona złożyła wniosek o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego, to tylko takie świadczenie był mu uprawniony przyznać. Organ I instancji nie mógł, co jest w sprawie oczywistym, przyznać świadczenia, o przyznanie którego strona nie wystąpiła, gdyż świadczenia rodzinne nie są przyznawane z urzędu ale na wniosek osoby zainteresowanej.

Gdyby organ I instancji przyznał świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji braku wniosku, to w sposób rażący naruszyłby powołany wyżej art. 23 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a decyzja taka byłaby dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona pominęła, iż konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. stanowi, iż wszystkie przesłanki w nim wymienione muszą być spełnione łącznie, by można było przepis ten uwzględnić. Skoro jedna z tych przesłanek w sposób ewidentny nie została spełniona, to nie zachodzi konieczność rozpatrywania dalszych przesłanek wskazanych w tym przepisie. Bezpodstawne są zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również § 4 tego przepisu. To, że strona na potrzeby przyznania mu specjalnego zasiłku opiekuńczego złożyła wniosek oraz nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie stanowi faktu znanego organowi I instancji z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że fakty znane organowi z urzędu to takie, o których organ dowiedział się wykonując swoje obowiązki, czy też sprawując swoją funkcję w ramach swoich kompetencji przyznanych przez przepisy prawa. Proceduralne znaczenie faktów znanych organowi z urzędu polega na tym, że organ administracji publicznej, jak i strona nie są obowiązane dowodzić istnienia tych faktów (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1310/14).

Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Zatem nie można uznać by złożenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na potrzeby postępowania w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowiło fakt znany organowi I instancji z urzędu. Gdyby przyjąć, że przyznany stopień niepełnosprawności P. G. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. stanowił fakt znany organowi I instancji z urzędu, to strona nie byłaby zobowiązana do jego przedłożenia wraz z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Odnośnie zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że przewidziany w nim tryb wzruszenia decyzji ostatecznej nie ma zastosowania do decyzji związanych, jaką jest decyzja z dnia 15 lutego 2021 r. Tryb ten służy jedynie do zmiany rozstrzygnięcia na inne, również możliwe do wydania w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Nie może natomiast służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą byłoby niedopuszczalne. Innymi słowy, uchylenie lub zmiana decyzji na mocy art. 155 k.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2050/20). W przypadku niniejszej sprawy taka sytuacja nie zachodzi, gdyż decyzja z dnia 15 lutego 2021 r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją zawiązaną.

Oprócz tego przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane". Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Istota tego postępowania sprowadza się natomiast do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie tzn. czy na mocy decyzji ostatecznej strona nabyła prawo, czy wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Odnosząc wskazane wyżej stanowisko do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie można nie zauważyć, że wniosek o zmianę decyzji wydanej w dniu 15 lutego 2021 r. wpłynął do organu I instancji w dniu 19 marca 2021r. a przyznane świadczenie pielęgnacyjne dotyczy okresu od 1 grudnia 2019 r. do 30 kwietnia 2020 r. Zatem w dacie złożenia wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. świadczenie to już zostało wypłacone a decyzja z tego powodu wygasła. W wyroku z dnia 19 lutego 2020 r. (sygn. akt I SA/Wa 1684) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., nie ma bowiem przedmiotu zmiany lub uchylenia.

M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 20 lipca 2021 r., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie M. G. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2019 r. pomniejszonego o wysokość wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego; ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego nieprawidłową interpretację i niezasadne przyjęcie, że do zmiany decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo, niezbędne jest zainicjowanie postępowania przez stronę skarżącą, a nie z urzędu, gdy z przedmiotowej normy prawnej wynika konstatacja, iż przepis ten wprowadza wymóg aby przepis szczególny nie sprzeciwiał się zmianie decyzji ostatecznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w art. 155 k.p.a. zostały zawarte przesłanki, które muszą być spełnione aby organ, który wydał decyzję administracyjną na mocy której strona nabyła prawo mógł zmienić taką decyzję, a więc zgoda strony, przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, oraz zmianie decyzji nie mogą sprzeciwiać się przepisy szczególne.

W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego dysponował nowym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jego ojca. Z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która to opieka nie musi być opieką całodobową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga w okolicznościach niniejszej sprawy zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 20 lipca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 1 kwietnia 2021 r. w sprawie odmowy zmiany prawomocnej decyzji tego organu z dnia 15 lutego 2021 r. (nr [...]), przyznającej skarżącemu – w związku ze złożonym przez niego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2019 r. – prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem na okres od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r., tj. na okres ważności załączonego do ww. wniosku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji organów obu instancji orzekających o odmowie zmiany wskazanej powyżej ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 15 lutego 2021 r. stanowił art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Rozpoznając niniejszą sprawę organy obu instancji zaakcentowały – z czym zresztą należy się zgodzić – że przewidziany omawianą regulacją tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej ma zastosowanie do decyzji uznaniowych oraz decyzji jeszcze nie wykonanych ("nieskonsumowanych"), co niewątpliwie nie mogło tyczyć się weryfikowanej decyzji z dnia 15 lutego 2021 r., która z mocy art. 24 ust. 2 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej jako "u.ś.r.") ma niewątpliwie charakter decyzji związanej, i którą – zważywszy na okres przyznanego na jej podstawie i wypłaconego już świadczenia – uznać należało za wykonaną.

Zauważyć należy jednak, że organy, orzekając w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji z dnia 15 lutego 2021 r., w ogóle nie poddały analizie przesłanek określonych w art. 32 u.ś.r. Co prawda wniosek skarżącego o zmianę decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. został oparty na art. 155 k.p.a., jednakże – w ocenie Sądu – w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne byłoby rozpoznanie przez organy przedmiotowej sprawy poprzez poddanie rozwadze dokonania zmiany weryfikowanej ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 15 lutego 2021 r. także w oparciu o regulację przewidzianą w art. 32 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., która jest regulacją szczególną, tj. przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 32 u.ś.r. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń (ust. 1), zaś zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody (ust. 1a). W art. 32 ust. 1 u.ś.r. ustawodawca uregulował w sposób szczególny nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przyznających prawo do świadczeń rodzinnych. Zawarta w tym przepisie regulacja stanowi rozwiązanie szczególne w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w których uregulowano zasadniczo trzy tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, tj. tryb wznowienia postępowania (od art. 145 k.p.a i nast.), tryb stwierdzenia nieważności decyzji (od art. 156 k.p.a. i nast.) oraz tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych (art. 154, art. 155 i art. 161 k.p.a.). Przepis ten jest przykładem szczególnego przepisu, o którym mowa w art. 163 k.p.a., dopuszczającego uchylenie lub zmianę decyzji, na mocy której strona nabyła prawo na szczególnych w stosunku do kodeksowych zasadach (por. LEX/el – komentarz do art. 32 u.ś.r. [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wolters Kluwer 2021). Wskazuje się także w piśmiennictwie, iż art. 32 u.ś.r. jest przepisem szczególnym i stąd też ma pierwszeństwo przed innymi trybami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Wprawdzie na przykładzie stosowania art. 32 u.ś.r. orzecznictwo co do zasady opowiada się za tym, że decyzja uchylająca (zmieniająca) decyzję o świadczeniu wydawana jest z mocą ex nunc, ale w orzecznictwie wyrażono także zapatrywanie, że nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, iż skoro decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. ma charakter konstytutywny, to może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc tj. z mocą od wydania decyzji, a jej uchylenie lub zmiana nie może nastąpić z mocą wsteczną. Akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 993/12). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że decyzje weryfikujące decyzje wcześniejsze mogą więc mieć skutek wsteczny. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (por. także wyroki NSA: z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1129/12; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 980/13 oraz z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2257/16).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, inną okolicznością, o której mowa w art. 32 u.ś.r., mającą wpływ na prawo M. G. do świadczenia pielęgnacyjnego (w znaczeniu temporalnym, tj. wiążącym się z okresem, na który organ winien przyznać prawo do przedmiotowego świadczenia), był niewątpliwie fakt legitymowania się przez skarżącego kolejnym, aniżeli załączonym do wniosku inicjującego postępowanie, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jego ojca – P. G. (vide: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 maja 2020 r., nr [...]– wydane do dnia 30 maja 2023 r.). Zaznaczenia przy tym wymaga, że skarżący wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem wraz z jednoczesnym złożeniem oświadczenia o wyborze tegoż właśnie świadczenia w przypadku zaistnienia zbiegu uprawnień do pobieranego przez niego specjalnego zasiłku opiekuńczego ze świadczeniem pielęgnacyjnym, wniósł do organu (Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.) w dniu 13 grudnia 2019 r. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wskazanego wniosku skarżącego – w wyniku dwukrotnego rozpoznawania sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a następnie przez sąd administracyjny – nastąpiło ostatecznie po 14 miesiącach, tj. w dniu 15 lutego 2021 r., i zakończyło się wydaniem decyzji przez Wójta Gminy S. (a ściślej mówiąc działającego z up. Wójta Gminy – Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.), którą przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 grudnia 2019 r. do 30 kwietnia 2020 r. Określając okres, na który zostało przyznane skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne organ przyjął, że skoro skarżący do wniosku z dnia 13 grudnia 2019 r. załączył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca ważne do dnia 30 kwietnia 2020 r. (vide: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 6 kwietnia 2017 r., nr [...]) a prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności tego orzeczenia, a ponadto nie złożył ponownego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z otrzymaniem nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca, to tym samym organ nie może domniemywać woli strony i rozpoznając w dniu 15 lutego 2021 r. wniosek strony z dnia 13 grudnia 2019 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wraz z oświadczeniem o wyborze tego świadczenia), organ orzekł o przyznaniu mu prawa wyłącznie "w granicach czasowych" wynikających z ww. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jego ojca z dnia 6 kwietnia 2017 r.

W ocenie Sądu takie działanie organu w niniejszej sprawie było nieprawidłowe i naruszało podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego określone w art. 7 (zasada prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 § 1 (zasada zaufania do władzy publicznej), art. 9 (zasada informowania stron) i art. 10 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu). Przede wszystkim należy podkreślić, że tak długie prowadzenie postępowania w sprawie przyznania na wniosek skarżącego złożony w grudniu 2019 r. świadczenia pielęgnacyjnego spowodowane było wadliwościami leżącymi wyłącznie po stronie organów, a dotyczącymi niewłaściwego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie czy też zastosowania błędnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, tak więc okoliczność zrodzonych przez taki stan rzeczy negatywnych konsekwencji nie może obciążać skarżącego. Gdyby więc organ wydając po raz pierwszy decyzję w sprawie zainicjowanej przez skarżącego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2019 r. orzekł w zgodzie z prawem (pierwsza decyzja w tej sprawie została wydana dnia 30.12.2019 r.) i przyznał mu świadczenie pielęgnacyjne (co przecież uczynił, lecz dopiero w lutym 2021 r.), to skarżący z pewnością nie składałby kolejnych wniosków o przyznanie świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego na następne okresy świadczeniowe. Nie można zatem niejako obciążać skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy tym, że złożył nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 4 maja 2020 r., ale – jak to akcentują organy – jedynie dla potrzeb uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem w pełni zrozumiałym jest, że skarżący – wobec cały czas toczącego się i nie zakończonego postępowania w sprawie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego – dbając należycie o swoje interesy z oczywistych powodów wnioskował o "kontynuację" przyznania mu świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie można się też w związku z tym zgodzić z twierdzeniem organu odwoławczego, że skoro strona złożyła nowe orzeczenie dla potrzeb przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejny okres zgodnie z tym orzeczeniem, to organ nie mógł domniemywać, że strona chciałby, aby jej przyznano również świadczenie pielęgnacyjne na czas obowiązywania tego orzeczenia. Wręcz przeciwnie niż twierdzą organy, w ocenie Sądu, w opisanej sytuacji faktyczno-prawnej skarżący pozostając w zaufaniu do organów mógł oczekiwać, że w chwili rozpoznania jego wniosku z grudnia 2019 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz ze złożonym oświadczeniem o wyborze – zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. - oczekiwanego przez niego świadczenia, organy wydadzą rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, dotyczące zarówno całego okresu obejmującego dotychczas toczące się postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, jak też orzekną w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia na okres ważności nowego orzeczenia stopniu niepełnosprawności, zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 3 u.ś.r. Z wniosku skarżącego z grudnia 2019 r. nie wynikało bowiem, że oczekuje on przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie do dnia 30 kwietnia 2020 r. (tj. na okres ważności pierwotnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jego ojca), natomiast – skoro organem właściwym w sprawie ustalenia skarżącemu zarówno świadczenia pielęgnacyjnego jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego, był ten sam organ – Wójt Gminy S. (Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.), to przyjąć należy, że organ ten wydając wobec skarżącego decyzję z dnia 15 lutego 2021 r. przyznającą mu świadczenie pielęgnacyjne posiadał wiedzę, a przynajmniej takową mieć powinien, że skarżący legitymuje się nowym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności swojego ojca z dnia 4 maja 2020 r. (ważnym do dnia 30 maja 2023 r.), które stanowi niejako kontynuację uprzednio obowiązującego orzeczenia z dnia 6 kwietnia 2017 r. (ważnego do dnia 30 kwietnia 2020 r.), załączonego do wniosku z grudnia 2019 r., a zatem winien ten fakt uwzględnić przy rozpoznawaniu tegoż wniosku. Jak już wskazano powyżej skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań bądź zaniechań organu, a ewentualna ich naprawa – na co wskazują organy – nie musi być dokonywana jedynie w toku zwykłego postępowania instancyjnego, ale może też nastąpić w ramach trybu szczególnego, który został uregulowany w art. 32 u.ś.r.

Mając zatem na uwadze posiadanie przez skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności swojego ojca, obejmujące łącznie okres od miesiąca złożenia wniosku, tj. od grudnia 2019 r. do końca maja 2023 r., jak również jednoznaczne oświadczenie skarżącego o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku spełnienia przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organy – rozpoznając niniejszą sprawę – powinny, mając w istocie na uwadze słuszny w okolicznościach sprawy interes skarżącego, wziąć w przedmiotowej sprawie pod uwagę możliwość zmiany ostatecznej decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. w oparciu o powołany przepis art. 32 u.ś.r.

Mając na uwadze powyższe Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).