Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4337/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art.  3  par.  1,3,  art.  190,  art.  200,  art.  205  par.  1,  art.  209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  30c,  art.  30i  pkt  2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art.  5  ust.  3  pkt  1,2;  art.  5  ust.  1
journal: Dz.U. 2008 nr 116 poz 730
law: Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej
article: par.  14  ust.  2  pkt  1  lit.  c
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Artur Kot, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] A.S. S. S. Spółka jawna z siedzibą w B. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej; 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz [...] A. S. S. S. Spółka jawna z siedzibą w B. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] A. S., S. S. spółka jawna z siedzibą w B. (dalej jako "strona", "wnioskodawca", "Spółka" lub "skarżąca") – działając w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Oś priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4,3: Kredyt technologiczny – złożyła wniosek pt. "[...]" o dofinansowanie technologii w postaci wynalazku:

a) budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych,

b) centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Bank Gospodarstwa Krajowego pełniący funkcję Instytucji Wdrażającej (dalej też jako "BGK", "IW") poinformował stronę o nieuwzględnieniu wniosku wyjaśniając, że jest on niezgodny z przepisami ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 ze zm., dalej jako "ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej"). Uzasadniając rozstrzygnięcie BGK wskazał, że z zapisów znajdujących się w opinii o nowej technologii i we wniosku wynika, iż przedmiotem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym, a zatem nie mają one postaci prawa własności przemysłowej, usługi badawczo-rozwojowej ani nieopatentowanej wiedzy technicznej. Wyjaśnił, że rozwiązania o znamionach programu informatycznego nie mogą być przedmiotem patentu, a więc mieć postaci prawa własności przemysłowej, ponieważ tworzenie programów komputerowych nie należy do sfery techniki, w konsekwencji program komputerowy nie ma charakteru technicznego, nie jest więc nieopatentowaną wiedzą techniczną. Wobec powyższego, ponieważ Spółka nie wdraża technologii w postaci określonej w art. 2 ust.1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, to nie jest to inwestycja technologiczna w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 4 ww. ustawy. W konsekwencji wydatki o charakterze rzeczowo-finansowym nie służą wdrażaniu nowej technologii, lecz są bazą sprzętową niezbędną do działania aplikacji i programów informatycznych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w całości protestem.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Gospodarki pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej (IP) uznał protest za niezasadny.

Organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu – z udziałem eksperta - analizy dokumentacji projektowej oraz protestu ustalił, że podstawą nowych innowacyjnych usług zgłoszonych we wniosku będą aplikacje komputerowe, wdrożone w środowisku rozproszonym TCP/IP. Po przytoczeniu przykładowych cytatów z wniosku i opinii o nowej technologii, stwierdził, że fundamentem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym czyli oprogramowanie komputerowe. Wyjaśnił, że oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. instrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie podlega prawnym regulacjom własnościowym, licencyjnym, nie zawiera natomiast aspektów technicznych, tak jak nie zawierają ich inne utwory będące wytworem działalności twórczej. Wskazał, że takie rozumowanie znajduje oparcie w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz.631). Wobec powyższego planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię. Oprogramowanie (również aplikacja i jej struktura) oraz system składający się z wielu aplikacji połączonych protokołami transmisji) nie jest technologią w świetle obowiązujących definicji i regulacji prawnych. W konsekwencji niespełnione są cele działania 4.3. opisane w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

Minister Gospodarki stwierdził, że Spółka błędnie zdefiniowała planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem art. 24 pkt 5 ustawy Prawo własności przemysłowej jednoznacznie wskazuje, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka – powołując się na treść art. 30 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej jako "u.z.p.p.r.") w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") zaskarżyła rozstrzygnięcie w całości, zarzucając:

1) błąd w ustaleniach polegający na uznaniu, że postacią nowej technologii skarżącej jest wynalazek, podczas gdy jest nią nieopatentowana wiedza techniczna,

2) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 3. u.z.p.p.r. poprzez wydanie informacji o negatywnej ocenie procedury odwoławczej bez "oparcia o określone kryteria",

3) naruszenie art. 28 ust. 6 i art. 29 ust. 4 u.z.p.p.r. poprzez pogorszenie zasad konkursu w stosunku do skarżącej na jej niekorzyść i nałożenie dodatkowych obowiązków polegających na rozszerzeniu wymogów opisanych w Instrukcji wypełniania wniosku w zakresie wytycznych dotyczących "nieopatentowanej wiedzy technicznej",

4) naruszenie pkt 9 zd. 6 (ostatnie) w Rozdziale 2 - Wymogi ustawowe w zakresie procedury odwoławczej na etapie przedsądowym podrozdział 2.1. Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r. (nr [...]) polegające na niewyczerpującym uzasadnieniu wyniku oceny projektu oraz nie podanie pełnych danych na temat niespełnionych przez skarżącą kryteriów oceny projektu,

5) naruszenie art. 30b ust. 9 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez brak uzasadnienia w odniesieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w proteście,

6) naruszenie art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez nierzetelną ocenę projektu,

7) naruszenie pkt 2 Kryteriów merytorycznych przyznania premii technologicznej Przewodnika po kryteriach 4.3. POIG poprzez nieprawidłową weryfikację zgodności przedmiotu inwestycji z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt. 4 i 9 u.z.p.p.r., tj. niewzięcie pod uwagę informacji zawartych we wniosku o dofinansowaniu i opinii o technologii,

8) naruszenie pkt IV ppkt 15 "Wytycznych dotyczących nieopatentowanej wiedzy technicznej''' instrukcji Wypełniania Wniosku o Dofinansowanie w ramach POIG 2007-2013, Działanie 4.3 Kredyt technologiczny poprzez błędną wykładnię pojęcia nieopatentowana wiedza techniczna jako wyłącznie know-how technicznego, podczas gdy jest to know-how techniczne lub wiedza, która nie uzyskała ochrony, ale jest zgłoszona lub nie posiada zdolności patentowej, ale jest wiedzą obejmującą projekty racjonalizatorskie,

9) naruszenie art. 60 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 poprzez niezapewnienie wyboru operacji do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz niezapewnienia spełnienia zasad wspólnotowych i krajowych dotyczących programu operacyjnego,

10) naruszenie art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. polegającego na przeprowadzeniu oceny wniosku z naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy oraz zasady przejrzystości reguł przy ocenie projektów poprzez zastosowanie kryteriów ocennych, opartych na dowolności i uznaniowości, które nie były ogłoszone publicznie, co doprowadziło do odmowy udzielenia premii technologicznej ze względu na niespełnienie kryterium merytorycznego,

11) naruszenie art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności przy ocenie projektu, tj. zastosowanie środka bardziej uciążliwego i przyjęcie, że konieczne jest wykazanie się technologią w oparciu o ustawę Prawo własności przemysłowej, czy know-how w aspekcie technicznym, podczas gdy wystarczające było wykazanie się nieopatentowana wiedzą techniczną w oparciu o jeden z trzech warunków ustalonych w Instrukcji wypełniania wniosku.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1922/13 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki.

Zdaniem Sądu na podstawie art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Podstawę prawną dającą możliwość posiłkowania się w procesie oceny wniosku o dofinansowanie opinią ekspertów stanowi także § 14 "Korzystanie z opinii ekspertów oraz zespołów doradczych", stanowiący Załącznik 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. W myśl tych przepisów, w celu dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia protestu, możliwe jest korzystanie przez instytucje rozpatrujące protest z opinii ekspertów bądź zespołów doradczych, w szczególności w przypadku, gdy protest dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna.

W ocenie Sądu, rozpoznającego sprawę pierwotnie, sporządzona w sprawie opinia narusza prawo, gdyż ekspert zewnętrzny nie tylko ocenił zarzuty natury technicznej, ale także rozstrzygnął zarzuty w "warstwie" prawnej, do czego absolutnie nie był upoważniony. Ponadto ekspert nie przygotował opinii, lecz gotowe pismo skierował do strony. Nie przewidywał on, że jego stanowisko może być przedmiotem oceny przez członków Komisji Konkursowej w drodze głosowania, a zatem można mieć uzasadnione wątpliwości w przedmiocie jego kwalifikacji. Sąd zlecił organowi sanację powyższych uchybień poprzez wydanie opinii we właściwej formie i przez kompetentnego eksperta zewnętrznego, gdyż na tej podstawie Komisja Konkursowa będzie mogła podjąć własną decyzję w sprawie i przygotować samodzielne pismo informujące stronę skarżącą o rozstrzygnięciu protestu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 2234/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zdaniem NSA istotnym naruszeniem przepisów postępowania, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, był brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do argumentów eksperta zawartych w jego opinii, a w zamian za to jej zdyskwalifikowanie na podstawie dowolnej oceny, nieopartej i nie sprawdzalnej na obiektywnych kryteriach. Ponadto, zdaniem NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak było odniesienia się Sądu pierwszej instancji do kwestii istoty sprawy, co w rezultacie skutkowało również brakiem skonkretyzowania wskazań co do dalszego postępowania. Tym samym, w ocenie Sądu kasacyjnego, nie była możliwa merytoryczna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 156/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki.

Sąd uznał, że nowa technologia, to technologia w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat. Dokonując oceny przeprowadzonego postępowania należało więc ustalić, czy rozwiązania zgłoszone w projekcie jako technologie odpowiadają przytoczonej wyżej ustawowej definicji. Brak jest podstaw do podważenia ustaleń instytucji biorących udział w ocenie projektu, iż zgłoszone rozwiązania mają charakter informatyczny i są programami komputerowymi. Dokonując oceny zgłoszonych przez stronę rozwiązań IP skorzystała z opinii powołanego eksperta, który potwierdził, że fundamentem rozwiązań zaproponowanych w projekcie są rozwiązania o charakterze informatycznym, czyli programy komputerowe. Jak wynika z opinii eksperta, na taki charakter rozwiązań wskazują zapisy zawarte we wniosku oraz w opinii o innowacyjnej technologii. Nie należy zaś do kompetencji Sądu dokonywanie merytorycznej oceny opinii eksperta.

Dokonując oceny skorzystania z opinii eksperta pod względem zgodności z przepisami, Sąd nie stwierdził, aby IP skorzystała z opinii eksperta w sposób naruszający prawo. Możliwość powołania eksperta przewiduje §14 Załącznika 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów POIG 2007-2013. Zapisy tego aktu nie przewidują formy sporządzenia opinii. Bez znaczenia dla merytorycznej wartości opinii pozostaje to, że ma ona formę projektu pisma będącego odpowiedzią na protest. Nie ma znaczenia również ewentualne wypowiedzenie się przez eksperta w zakresie wykraczającym poza przekazane mu do oceny zagadnienie. Rzeczą organu korzystającego z opinii jest skorzystanie z niej w zakresie, którego opinia powinna dotyczyć. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalenia, że rozwiązania zgłoszone jako nowe technologie są programami komputerowymi. Brak było również podstaw do zakwestionowania ustalenia, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami. Ustalenie, że zgłoszone rozwiązania, jako programy komputerowe w ogóle nie są technologiami powoduje, że dalsze rozważania w przedmiocie tego czy stanowią technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub nieopatentowanej wiedzy technicznej (know-how w jego aspekcie technicznym), są bezprzedmiotowe. Ponieważ strona wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu rozumianego jako wdrożenie nowej technologii w wyniku realizacji inwestycji technologicznej (pkt I wniosku), fakt, że proponowane rozwiązanie nie jest technologią spowodował, że wniosek nie był zgodny z ustawą o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a w szczególności jej przepisami definiującymi pojęcie kredytu technologicznego i inwestycji technologicznej. Sąd wskazał, że w świetle przepisów ww. ustawy nie budzi wątpliwości, że kredyt technologiczny (oraz premia technologiczna) nie może być przyznany na realizację inwestycji, która polega na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania, które nie jest technologią. Niespełnienie kryterium zgodności z ustawą o niektórych formach wspierania działalności technologicznej powoduje, że wnioskowane dofinansowanie nie mogło być przyznane.

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. II GSK 1068/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. NSA wskazał, że Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż zgłoszone przez stronę skarżącą rozwiązanie zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu nie stanowi wdrożenia technologii, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. W tym zakresie Sąd I instancji, powołując się na opinię eksperta powołanego przez IP, stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania ustalenia, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami. Przytoczył też fragment opinii tego eksperta, zgodnie z którą "Oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło, czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. konstrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie nie zawiera w sobie elementów (...) technicznych, planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię".

W swoich rozważaniach jednak, w ocenie NSA Sąd I instancji pominął, iż do wniosku strony skarżącej została załączona "Opinia i Informacja o Projekcie" opracowana przez Wyższą Szkołę [...] w B., w której stwierdzono m.in. (pkt IV opinii), iż (...) technologie, które będą wdrażane w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, są nowymi technologiami. Technologie te (...) są w rozumieniu przytaczanych ustaw nowymi technologiami, które umożliwiają wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług (...).". Zauważył, że przedłożenie przez stronę skarżącą tej ostatniej opinii stanowiło realizację obowiązku, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, przy czym zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej zgodnie z przepisami ustawy na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3, a więc również w oparciu o opinię wymienioną w tym ostatnim przepisie. Stąd też rzeczą Sądu I instancji było dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 omawianej ustawy oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii Wyższej Szkoły [...] w B..

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota sprawy sprowadza się do tego, czy zgłoszone przez stronę skarżącą we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Zgodnie z tym przepisem nowa technologia oznacza technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat. W sprawie było bezsporne, że na to rozwiązanie strona skarżąca nie uzyskała dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU. Niezbędne zatem było ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną". Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał że przesłanki zdolności patentowej winny podlegać ocenie przy uwzględnieniu aktualnego stanu wiedzy (zmiennego z natury rzeczy), jak też celów ustawy, których realizacja musi uwzględniać dynamikę procesów społecznych, wpływających na zmianę samego prawa, bądź jego interpretacji. Ocena zaś stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości powinna podążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest przy tym oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy. Tym samym badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem opisanego wyżej tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2145/14 ponownie oddalił skargę Spółki.

W uzasadnieniu WSA podniósł, że związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1068/14 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Następnie wyjaśnił, że zadaniem Sądu pierwszej instancji jest dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii Wyższej Szkoły [...] w B..

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istota sprawy sprowadzała się do tego, czy zgłoszone przez skarżącego we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Za bezsporne uznano, że na to rozwiązanie strona nie uzyskała dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU. Dlatego też niezbędne stało się ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną".

Sąd pierwszej instancji podniósł, że zdaniem NSA badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.

Sąd zauważył, że Spółka złożyła razem z wnioskiem Opinię o nowej technologii. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej BGK rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej z przepisami ustawy na podstawie dokumentów o których mowa w art. 5 ust. 3.

Sąd pierwszej instancji zauważył również, że w dokumentacji konkursowej, w tym w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny, zamieszczono Wytyczne w zakresie nieopatentowanej wiedzy technicznej. W świetle Wytycznych wnioskodawca miał obowiązek we wniosku o dofinansowanie fakt posiadania nowej technologii opisać w sposób nie budzący wątpliwości i dający się zweryfikować. Zgodnie bowiem z pkt 15 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny, uzyskanie premii technologicznej na wdrożenie nowej technologii w postaci nieopatentowanej wiedzy technicznej, wymaga potwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości faktu posiadania nowej technologii. Za właściwie zidentyfikowane należy uznać takie informacje, które są opisane lub utrwalone w zamkniętej i spójnej formie, umożliwiającej bieżące ustalenie ich treści i sprawdzenie m.in. czy informacje te umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług oraz czy charakteryzują się nowością.

Spółka określiła zgłaszane technologie jako wynalazki informując, że zostały zgłoszone do opatentowania, ale nie uzyskały jeszcze ochrony lub nie posiadają zdolności patentowej. Równocześnie wskazała, że przewidziane do wdrożenia technologie, to nieopatentowana wiedza techniczna.

W ocenie WSA, zarówno IW, jak i IP dokonały prawidłowej oceny zgłoszonych rozwiązań, stwierdzając, że skarżąca błędnie zdefiniowała planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem art. 24 pkt 5 ustawy Prawo własności przemysłowej jednoznacznie wskazuje, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych. IP nie zakwestionowała również opisanych we wniosku i opinii faktów, że "nowe technologie" nie uzyskały ochrony patentowej, a zostały do niej zgłoszone ewentualnie, że nie posiadają zdolności patentowej, stwierdziła natomiast, że rozpoczęcie procedury ochrony patentowej nie jest tożsame z uzyskaniem tej ochrony. Obie instytucje dokonały zatem oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii, w tym IP skorzystała z opinii eksperta. Pisma informujące o podjętych rozstrzygnięciach zawierają też uzasadnienie.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że ocena stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości (tak jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny), powinna nadążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni przepisów prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1140/11. W powołanym wyroku zwrócono uwagę na podnoszony w literaturze przedmiotu postulat jednolitej interpretacji przepisów dotyczących przesłanek zdolności patentowej w prawie polskim oraz na gruncie Konwencji monachijskiej o udzielaniu patentów europejskich, uwzględniając przy tym praktykę orzeczniczą Europejskiego Urzędu Patentowego. Za jednolitą interpretacją przesłanek zdolności patentowej wynalazku przemawia również fakt, że wynalazki podlegają w Polsce dwojakiego rodzaju ochronie, tj. na podstawie patentów wydanych przez Urząd Patentowy RP oraz przez Europejski Urząd Patentowy. Jednocześnie stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598), przez uzyskanie patentu europejskiego, w którym Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, nabywa się takie same prawa, jak przyznaje patent udzielony na podstawie prawa własności przemysłowej. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której patenty wywierające na terytorium Polski identyczne skutki byłyby udzielane na różne rozwiązania. Z uwagi na to, że Polska musi respektować patenty europejskie, przesłanki zdolności patentowej przyjmowane przez Urząd Patentowy RP powinny być zasadniczo na gruncie ustawy – Prawo własności przemysłowej tak samo rozumiane, jak przyjmuje to Europejski Urząd Patentowy na podstawie Konwencji monachijskiej.

WSA zwrócił uwagę na sformalizowany charakter postępowania w celu obiektywnego rozdziału środków pomocowych. Prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. Komisja Konkursowa winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem Sądu, nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji ze względu na charakter postępowania (konkurs) oraz zasadę równości brak jest podstaw prawnych do uzupełniania złożonego wniosku o dodatkowe dokumenty czy też treści. Powyższemu w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie wskazana przez skarżącą możliwość wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu w przypadku zaistnienia wątpliwości, na wniosek członków oceniających Komisji Konkursowej, Przewodniczący tej Komisji lub jego zastępca może zwrócić się do wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowych informacji i wyjaśnień do treści wniosku o dofinansowanie lub załączników (np. opinii o nowej technologii), a złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku. Wyjaśnienia te mogą być dokonywane wyłącznie przez ich autora/instytucję wystawiającą pierwotny dokument. W kontekście powyższego oraz zgodnie z obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter fakultatywny (nikt nie może nakazać niezależnym ekspertom do wystąpienia z wnioskiem o wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień) i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła. W wypadku, gdy wniosek jednoznacznie opisuje daną kwestię lub brak jest odniesienia się we wniosku do pewnych zagadnień brak jest podstaw do wzywania wnioskodawców do złożenia wyjaśnień. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym wypadku należałoby wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców, uniemożliwiałaby bowiem wnioskodawcom, których wnioski zostały sformułowane poprawnie jeszcze większe doprecyzowanie ich treści. Ponadto doprowadziłaby do znacznego wydłużenia postępowania.

W ocenie Sądu, w związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena tych kryteriów (negatywna ocena). Sąd stwierdził, że żaden z przepisów powszechnie obowiązujących oraz żaden z dokumentów mających zastosowanie do ogłoszonego konkursu nie nakłada obowiązku wezwania skarżącej do złożenia informacji. Skoro w załączonej do wniosku opinii nie wskazano dalszego efektu technicznego projektu wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a ekspert powołany w tej sprawie przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez skarżącą na podstawie danych zamieszczonych w opinii Wyższej Szkoły [...] w B..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 16/15 uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji z 7 października 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd kasacyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 190 p.p.s.a., wskazując, że Sąd ten przy powtórnej ocenie zgodności z prawem zaskarżonego aktu będzie zobowiązany do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 czerwca 2014 r., czego dotychczas nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wyrokiem z 5 czerwca 2014 r., skargę kasacyjną wniesioną przez Spółkę, dokonał wykładni prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, przyjmując, że badanie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", powinno odbywać się przy uwzględnieniu "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny interpretując przepisy postępowania uznał, że WSA w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, ma kompetencje do oceny czy IW i IP należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej w opinii Wyższej Szkoły [...] w B.. W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie poświęcił wiele uwagi omawianym zagadnieniom. Przeważająca część wywodów Sądu pierwszej instancji obejmuje przedstawienie zasad zgłaszania projektów do dofinansowania oraz reguł stosowanych w procesie ich oceny. Przywołana została między innymi treść dokumentów składających się na system realizacji projektu oraz przepisów u.z.p.p.r. i ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz dołączonej do wniosku opinii o nowej technologii sporządzonej przez Wyższą Szkołę [...] w B.. Jedynie w podsumowaniu motywów orzeczenia Sąd stwierdził: "(...) skoro w załączonej do wniosku opinii nie wskazano dalszego efektu technicznego projektu wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a ekspert powołany w tej sprawie przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą na podstawie danych zamieszczonych w opinii Wyższej Szkoły [...] w B.. Obie instytucje dokonały oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób tę wypowiedź Sądu pierwszej instancji traktować jako zastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez NSA w wyroku z 5 czerwca 2014 r. W związku z tym należało podzielić stanowisko skarżącej, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 190 p.p.s.a., w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu w ogóle nie dokonał oceny działania Banku Gospodarstwa Krajowego i Ministra Gospodarki w zakresie przeprowadzenia oceny wniosku zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej czyli na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, w tym opinii Wyższej Szkoły [...] w B.. Sąd pierwszej instancji nie ocenił także, czy ekspert powołany przez IP w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej w tej opinii. W końcu WSA nie odniósł się do kwestii uwzględnienia przy badaniu spornego rozwiązania spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej "dalszego efektu technicznego". W tym zakresie nie można uznać, że wystarczające jest lakoniczne stwierdzenie Sądu, iż w opinii Wyższej Szkoły [...] nie wskazano "dalszego skutku technicznego". Trzeba w tym miejscu ponownie podnieść, że NSA w wyroku z 5 czerwca 2014 r., jednoznacznie uznał, że badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było więc uwzględnienie tej oceny prawnej w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Na rozprawie przed Sądem w dniu 20 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej popierając skargę wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o nieprzekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania w związku z art. 30 i u.z.p.p.r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r. wynika, że po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sporna sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny jest rozumiane jako związanie ustaleniami interpretacyjnymi NSA dotyczącymi poszczególnych elementów norm prawnych (materialnych, procesowych, ustrojowych) znajdujących zastosowanie w konkretnej sprawie. Związanie, o jakim mowa w art. 190 p.p.s.a. przestaje obowiązywać w wyjątkowych sytuacjach, gdy nastąpi zmiana stanu faktycznego ustalonego w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zmiana stanu prawnego lub gdy wykładnia zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego utraci moc obowiązującą na skutek podjęcia uchwały wyrażającej stanowisko odmienne od przyjętego we wcześniejszym wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 16/15 oraz z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1068/14 oraz zaleceniami sformułowanymi w ich uzasadnieniach.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył zaś, że do wniosku strony skarżącej została załączona "Opinia i Informacja o Projekcie" opracowana przez Wyższą Szkołę [...] w B., w której stwierdzono m.in. (pkt IV opinii), iż (...) technologie, które będą wdrażane w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, są nowymi technologiami. Technologie te (...) są w rozumieniu przytaczanych ustaw nowymi technologiami, które umożliwiają wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług (...).". Nadto NSA wskazał, że przedłożenie przez stronę skarżącą tej ostatniej opinii stanowiło realizację obowiązku, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, wniosek o udzielenie kredytu technologicznego składany jest do banku kredytującego. Stosownie do art. 5 ust. 3 ww. ustawy wnioskodawca, za pośrednictwem banku kredytującego, składa do Banku Gospodarstwa Krajowego wniosek o przyznanie premii technologicznej, do którego dołącza warunkową umowę kredytu technologicznego albo promesę kredytu technologicznego oraz następujące dokumenty:

1) opinię sporządzoną na wniosek przedsiębiorcy przez jednostkę naukową lub centrum badawczo-rozwojowe, które nie są powiązane z przedsiębiorcą lub stowarzyszenie naukowo-techniczne o zasięgu ogólnopolskim, a ich zakres działania jest związany z inwestycją technologiczną, na którą ma być udzielony kredyt technologiczny, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, jest nową technologią;

2) informacje opracowane w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot, który sporządził opinię na podstawie pkt 1, zawierające:

a) charakterystykę technologii oraz przedstawienie właściwości świadczących o możliwości jej wdrożenia do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług,

b) opis sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym,

c) wykaz i uzasadnienie wykorzystania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 5, usług badawczo-rozwojowych, nieopatentowanej wiedzy technicznej przy realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym.

Istotna dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest również treść art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Zgodnie z tym przepisem Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej z przepisami ustawy na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3. Zgodność wniosku skarżącej o przyznanie premii technologicznej powinna więc zostać również dokonana w oparciu o ww. opinię Wyższej Szkoły [...] w B..

Jak zaś wynika z załączonej do wniosku opinii Wyższej Szkoły [...]w B. ilość rozwiązań innowacyjnych z punktu widzenia organizacji pracy oraz samej w sobie usługi i jej szerokiej funkcjonalności oraz sposobu realizacji innowacyjnych funkcji, a także bardzo duża ilość rozwiązań innowacyjnych z zakresu programistycznego świadczą o tym, że technologia budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będąca myślą technologiczną skarżącej jest całkowicie nową technologią i nie jest do tej pory stosowana na świecie. Podjęcie przez skarżącą realizacji technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będzie oznaczało, że zaoferowana zostanie klientom usługa, która przy znacznie wyższych walorach użytkowych i niższych kosztach wytwarzania będzie posiadała bardzo ważne cechy – bezpieczeństwo danych i łatwość oraz niski koszt implementacji. Do tej pory wysoki koszt oraz trudność implementacji były największymi przeszkodami w zakupie tego typu rozwiązań przez wiele firm z tego też powodu przedsiębiorstwa nie korzystały z możliwości poprawy organizacji pracy i efektywności oraz oszczędności i kontroli kosztów, jakie daje zinformatyzowanie obiegu dokumentów w przedsiębiorstwach. Wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych umożliwi obniżenie kosztów realizacji usług poprawę ich.

W przedmiotowej opinii wskazano, że produkt/usługa skarżącej będzie pozycjonowany znacznie wyżej niż do tej pory inne dostępne na rynku. Za niższą cenę klient otrzyma bowiem nie tylko wymaganą, ale wręcz nawet wyższą funkcjonalność oraz bezpieczeństwo użytkowania danych, oraz brak konieczności angażowania własnych zasobów informatycznych w postaci serwerów, oprogramowania i, co najważniejsze, drogich programistów. Biorąc pod uwagę coraz większą świadomość klientów w zakresie konieczności regulowania obiegu dokumentów i wymuszanie przez rynek ciągłej poprawy efektywności pracy uzyskane nowe funkcje marketingowe będą bardzo ważne dla klientów skarżącej. Zgodnie z posiadaną wiedzą nie są stosowane żadne inne rozwiązania na rynku, które realizują funkcje przepływu dokumentów z funkcjonalnościami i w sposób, jaki jest możliwy dzięki technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych. Dzięki temu skarżąca będzie pierwszą w branży informatycznej firmą, która zaoferuje tego typu usługę i produkty na jej bazie, na które oczekują z niecierpliwością klienci. Ich zapytania bowiem oraz doświadczenie w integracji systemów informatycznych były właśnie inspiracją dla skarżącej do stworzenia innowacyjnego sposobu pracy z dokumentami odpowiedniego zorganizowania procesów w możliwie intuicyjny i prosty sposób przynoszący firmom znaczące wartości dodane. Zmiana w tym zakresie będzie zmianą rewolucyjną na rynku i umożliwi dzięki temu uzyskanie przez firmy dostępu do bardzo innowacyjnych technologii i usług, poprawę funkcjonowania organizacyjnego wewnątrz i na zewnątrz organizacji oraz zmniejszenie kosztów dzięki lepszej nad nimi kontroli oraz niskiej cenie usługi. Umożliwi to w efekcie wdrażającemu technologię uzyskanie znaczącej i trwałej przewagi konkurencyjnej. Skarżąca będzie w stanie oferować usługi o parametrach technicznych, cechach użytkowych, których nikt na rynku nie wykonuje do tej pory, przy niższych niż do tej pory kosztach wytwarzania standardowych usług. Przez to będzie możliw8e oferowanie niższych cen za wyższej jakości i użyteczności usługi i produkty. Wykorzystana technologia będzie zastosowana w nowoczesnym i niezwykle innowacyjnym CENTRUM [...], które wyposażone będzie w najnowocześniejsze serwery, macierze oraz inne elementy zapewniające bardzo wysoki poziom szybkości i bezpieczeństwa przetwarzania danych. Odpowiednie oprogramowanie oraz technologie skarżącej zapewnią sprawną realizację założonych wnioskiem usług i produktów. Technologia ta spowoduje, że skarżąca stanie się dostawcą jedynej na rynku usługi zdalnego organizowania obiegu dokumentów i informacji w firmach tak szerokiej funkcjonalności i prostocie użytkowania. Do tej pory nikt na rynku takiej usługi i to za niższą cenę nie realizuje. Aktualnie stosowane technologie posiadają tę naturalną dla siebie wadę, że do ich świadczenia niezbędny jest zakup drogiego oprogramowania, drogiego sprzętu oraz poniesienie wysokich kosztów implementacji. Dzięki zastosowaniu do procesu opisanej wyżej technologii możliwe będzie rozpoczęcie świadczenia usług, które będą właściwie zabezpieczone jeżeli chodzi o dostęp do danych niepowołanych stron, a zarazem ich funkcje użytkowe będą znacznie wyższe niż dostępnych usług na rynku.

Podsumowując w opinii wskazano, że dzięki wdrożeniu technologii, będzie możliwe wytwarzanie towarów/usług/produktów o skokowo wyższych parametrach użytkowych. Dla skarżącej będzie to nowy proces technologiczny, który do tej pory nie jest wykonywany przez firmę. Dla rynku będzie to również nowy proces, gdyż żadne inne procesy nie pozwalają uzyskać takich funkcji użytkowych w środowisku danych rozproszonych dla obiegu dokumentów i informacji w przedsiębiorstwach. Nikt takiej usługi w taki sposób nie świadczy na rynku. Zastosowana innowacyjna technologia nie jest do tej pory stosowana przez żadnego z dostawców usług informatycznych na rynku. Zastosowanie opisanych technologii umożliwi realizację usług i wyrobów o bardzo wysokich funkcjach użytkowych dla klientów końcowych, bardzo wysokie bezpieczeństwo danych i to w niższych, niż do tej pory na rynku cenach, przy znaczącym odciążeniu środowiska naturalnego, gdyż technologia eliminuje w dużej mierze papierowy obieg dokumentów. Niższe niż konkurencja koszty wytwarzania wynikają z zastosowania innowacyjnej myśli technologicznej dbającej o niezwykle wysokie parametry procesu przetwarzania danych na każdym jego etapie oraz bardzo daleko zaawansowanej automatyki procesów przetwarzania i archiwizacji danych. Możliwe będzie uzyskanie trwałej przewagi konkurencyjnej dzięki zastosowaniu ceny najniższej na rynku dla usługi o użyteczności i parametrach przewyższającej najlepsze do tej pory oferowane na rynku. Jest to tzw. skok technologiczny, który dokonuje znaczących przemian na rynku oraz u klientów. Zgodnie z ustawą o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, technologia umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat. Również co do technologii centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi, wskazano, iż technologia ta zgodnie z dokumentacją stanowi wynalazek w rozumieniu ustawy - Prawo własności przemysłowej i nie jest do tej pory nigdzie stosowana, co czyni ją nową technologią w rozumieniu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

W przedmiotowej opinii stwierdzono nadto, że technologia w postaci wynalazku będąca przedmiotem opinii to unikatowa koncepcja, polegająca na tym, że umożliwia firmom korzystającym z różnych systemów wymianę dokumentów tak, że między sobą komunikują się jedynie ich systemy dla przepływu dokumentów i pracy nad nimi. Do tej pory na rynku występują bardzo drogie aplikacje umożliwiające zespalanie poszczególnych systemów informatycznych i wymianę między nimi, ale one nie realizują funkcji dodatkowych w postaci przepływu dokumentów, a jedynie są łącznikiem między aplikacjami. Podstawową i niezwykle istotną różnicą jest to, że ów łącznik wymaga bardzo zaawansowanych prac programistycznych celem dostosowania go do komunikacji pomiędzy poszczególnymi systemami. Prace dostosowawcze polegają na bardzo głębokiej ingerencji w systemy, które będą miały ze sobą się komunikować i są prowadzone przez zespoły informatyków zajmując bardzo dużo czasu. W innowacyjnym rozwiązaniu skarżącej komunikacja pomiędzy systemami jest znacznie prostsza do skonfigurowania, gdyż posiada wbudowane formularze przygotowane dla większych systemów informatycznych oraz dla systemów mniej znanych i mniej powszechnych na świecie w postaci bardzo prostego modułu do nieskomplikowanego budowania formularzy i łączników systemów. Technologia posiada łatwy interfejs użytkownika, który umożliwia połączenie między większością dostępnych na rynku programów zarządzania przedsiębiorstwem lub obsługi księgowo-magazynowej i sprzedażowej. Takie łączenie w technologii skarżącej jest dla przeciętnego programisty obsługującego firmy sektora MŚP bardzo proste, gdyż nie jest do obsługi technologii konieczna znajomość zaawansowanych programów. Wykorzystano tu doświadczenie programistyczne skarżącej w zakresie tworzenia rozwiązań komunikowania się między systemami i integracji różnych aplikacji.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji nie wywiązały się należycie z obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Pominęły bowiem zapisy w treści wniosku i jego załącznikach, tj. w opinii Wyższej Szkoły [...] w B. i biznesplanie wskazujące na tzw. "dalszy skutek techniczny". Nadto, organ odwoławczy nie zauważył, że opinia powołanego w sprawie eksperta, na podstawie której to wydano niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie, jest wybiórcza i również nie odnosi się do tzw. "dalszego skutku technicznego".

Zdaniem Sądu, ekspert powołany w sprawie przez IP nie odniósł się w wyczerpujący i przekonywujący sposób do charakterystyki technologii przedstawionej przez skarżącą w powyższej opinii Wyższej Szkoły [...] w B.. Badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanek "nieopatentowanej wiedzy technicznej" powinno być bowiem dokonane, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. Tymczasem ekspert ocenił wyłącznie jedynie część technologii, mianowicie oprogramowanie, a nie odniósł się w ogóle do aspektu technicznego technologii skarżącej opisanej w opinii Wyższej Szkoły [...] w B. i nie uwzględnił tzw. "dalszego skutku technicznego", tj. pominął system i jego działanie opierające się na współpracy maszyn, urządzeń i aplikacji komputerowych.

Takie stanowisko eksperta należy uznać za arbitralne, bowiem uznał on, że rozwiązanie skarżącej to program komputerowy w sytuacji, gdy rozwiązanie to stanowi system, na który składają się maszyny, urządzenia i aplikacje komputerowe. Tym samym, opinia eksperta jest niekompletna, niewystarczająca a jako taka wadliwa z powodu niepełnych ustaleń faktycznych na podstawie których została ona wydana. W konsekwencji uznać należy, że przedmiotowa opinia eksperta nie powinna stanowić podstawy decyzji organów, już chociażby z tego powodu, że ekspert nie dokonał oceny technologii skarżącej z uwagi na tzw. "dalszy efekt techniczny".

Obowiązkiem organów obu instancji było zaś dokonanie, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, odnoszącym się do koncepcji "dalszego skutku technicznego", oceny czy wpływ oprogramowania na sprzęt opisany w wielu miejscach charakterystyki technologii jest "dalszym skutkiem technicznym". Powyższego, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zabrakło jednak w decyzjach organów obu instancji. W związku z powyższym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a tym samym ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Z uwagi na fakt, że na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt V SA/Wa 2145/14 z dnia 7 października 2014 r. pełnomocnik organu oświadczył, że alokacja na realizację działania w ramach którego skarżąca ubiegała się o dofinansowanie technologii w postaci wynalazku została wyczerpana, brak jest podstaw do zastosowania art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., tj. przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.

Stosownie bowiem do art. 30i pkt 2 u.z.p.p.r. w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt, zostanie wyczerpana, sąd uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.