Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 86/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 726/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 30 maja 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem zatytułowanym "Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego" spółka, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie 53.468 zł. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że posiada majątek składający się z dwóch działek gruntu o łącznej powierzchni 0,7744 ha przy ul. Z. w L., gdzie znajduje się budynek handlowo – magazynowy. Wartość działek z budynkiem na dzień 6 listopada 2013 r. miały wartość rynkową 3 250 000 zł. Na działkach ustanowiona jest hipoteka na rzecz banku i na dzień 29 sierpnia 2014 r. pozostało do spłaty 222 000 zł. W okresie od 21 marca 2002 r. do 29 sierpnia 2014 r. spółka spłaciła zadłużenie z tytułu kredytu w wysokości 1 321 848,03 zł i odsetki w wysokości 599 084,05 zł. Podkreśliła, że jest wiarygodną i wypłacalną firmą, jednak jednorazowa spłata zobowiązań podatkowych jest niemożliwa.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek spółki nie zawiera konkretnych dowodów, okoliczności dotyczących niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wynika, iż kapitał zakładowy spółki to kwota 974 384,37 zł, aktywa trwałe 1 121 113,00 zł w tym grunty – 425 478,67 zł, budynki i lokale – 689 590,19 zł, środki transportu – 6 045,00 zł, i aktywa obrotowe – 146 403,17 zł, w tym należności krótkoterminowe – 113 735,59 zł. Nadto w 2013 r. opodatkowany przychód spółki wyniósł 483 327,64 zł, co wskazuje, że prowadzona przez nią działalność jest znacznych rozmiarów. Ze złożonych dokumentów (umowy najmu, raporty kasowe, miesięczne deklaracje podatku VAT) w ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika również, że spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą związaną z wynajmem nieruchomości, która przynosi znacznej wysokości przychody. Oceniając powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji nie stwierdził istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.

2. W zażaleniu na wskazane postanowienie spółka wniosła o łączne rozpoznanie wniosków o wstrzymanie egzekucji obejmujących lata 2006 – 2010, zmianę postanowienia i wstrzymanie egzekucji. W uzasadnieniu spółka podała, ze formalnie wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji, a faktycznie sprawa dotyczy pięciu wniosków obejmujących lata 2006 – 2010. Dopiero łączne rozpoznanie wniosków w ocenie spółki pozwoli na stwierdzenie, czy zapłata żądanej kwoty przed ostatecznym rozstrzygnięciem nie wyrządzi spółce znacznych szkód i trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzono, że spółka jest wypłacalna ale jednorazowa spłata zobowiązania (408 756 zł) może być dokonana jedynie w przypadku sprzedaży nieruchomości, a to oznacza likwidację firmy. Wskazano ponadto, że wobec spółki podjęto czynności egzekucyjne w postaci zajęcia konta spółki, "a w dniu 28.11.2014 r. umowy najmu". Skarżąca spółka podkreśliła, że sprawa jest sporna, a zatem wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jest zasadne.

3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że żądanie spółki zgłoszone we wniosku skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykraczało poza zakres kompetencji przyznanych Sądowi ustawą sądowoadministracyjną (ściślej w art. 61 § 3 p.p.s.a.). We wniosku spółka domagała się bowiem "zawieszenia postępowania egzekucyjnego". Dosłowne odczytanie tak sformułowanego wniosku musiałoby prowadzić do jego oddalenia z uwagi na fakt, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wstrzymaniu wykonania postępowania egzekucyjnego. Wstrzymać postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie organ na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FZ 529/08, z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II FZ 344/09, II FZ 342/09, z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1913/14, treść orzeczenia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powołanych okoliczności zasadne było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że żądanie spółki odnosiło się do zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Założenie takie pozwoliło bowiem na zbadanie przez Sąd zgłoszonego przez spółkę wniosku w kontekście regulacji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przystępując do rozpoznania zażalenia, zaznaczyć należy, że unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli instancyjnej, nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek. Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym była skarżąca spółka i to na niej ciążył, z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

Lektura uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd.

Pozbawiony racji jest argument spółki, że Sąd "posiadając dane o całym majątku Spółki [...] rozpatrzył 1/5 sprawy". Z treści postanowienia bowiem jasno wynika, że okoliczność ciążących na spółce zobowiązań wynikających z ostatecznych decyzji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 2006 r. do 2010 r. jest Sądowi znana i została wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu o zasadności wstrzymania wykonania decyzji w niniejszej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione. Okoliczności, na które powołała się spółka w zażaleniu oraz wynikające z akt sprawy nie wskazują, że może dojść do utraty płynności finansowej spółki, czy też jej likwidacji.

Podkreślić natomiast należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się spółka ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odpowiadało wszystkim wymogom określonym w art. 141 § 4 w z. z art. 166 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.