Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 491/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego polegającego na wydaniu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 18 czerwca 2020 r. nr SO-III.756.111.2020.EF Wojewoda Pomorski (dalej też jako organ I instancji/wojewoda) działając na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 20 § 3 w zw. z art. 141 i 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej jako ustawa) wezwał Z. M. do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr 54/2020 z 18 czerwca 2020 r. wystawionego przez Wojewodę Pomorskiego, polegającego na wydaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku działki oznaczonej projektowanym nr [...] , powstałej z podziału działki nr [...] , położonej w obrębie [...] , Gmina K. , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] .

Postanowieniem z 17 grudnia 2021 r. DLI-II.766.4.2020.ML.7 Minister Rozwoju i Technologii (dalej też jako organ II instancji/minister) utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia minister wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, faza postępowania w postaci badania dopuszczalności egzekucji w ogóle nie występuje. Przez wymagalność obowiązku w ocenie organu II instancji należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. W przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, jest on wykonalny jeżeli decyzja ta stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania lub decyzja ta nie jest wprawdzie ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności bądź jest natychmiast wykonalna z mocy prawa.

W dalszej kolejności minister podniósł, że w niniejszej sprawie obowiązek administracyjny wynika z decyzji Wojewody Pomorskiego z 16 kwietnia 2020 r. nr 5 zrid/2020/EL o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] na odcinku [...] w ramach Programu: Poprawa bezpieczeństwa PBDK – Program Likwidacji Miejsc Niebezpiecznych". Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie minister wyjaśnił, że wymogi formalne do wydania przez organ postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku są określone w art. 143 § 1 ustawy. I tak, zgodnie z art. 143 § 1 pkt 1 ustawy warunkiem koniecznym jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego, zaś stosownie do art. 141 § 1 pkt 2 postanowienie wzywające do wykonania obowiązku polegającego na wydaniu nieruchomości musi zawierać wezwanie do wykonania tego obowiązku, z zagrożeniem, że w razie niewykonania zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu. Nadto art. 15 § 1 ustawy przewiduje, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W ocenie organu II instancji wszystkie powyższe przesłanki zostały w sprawie spełnione, gdyż odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu, postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku spełnia wymogi art. 141 § 1 ustawy, a zobowiązany otrzymał od wierzyciela upomnienie o którym mowa w art. 15 ustawy, a pomimo tego nadal nie wykonał obowiązku.

W skardze na powyższe postanowienie Z. M. (dalej jako skarżący) zarzucił Ministrowi Rozwoju i Technologii naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo że jest ono obarczone wadą procesową polegającą na braku odpowiedniego uzasadnienia;

2. art. 107 § 3 kpa, poprzez nieprecyzyjne sformułowanie uzasadnienia postanowienia, które nie spełnia wymagań określonych wskazaną normą, a ponadto brak wskazania jakim celom ma służyć nałożenie na skarżącego obowiązku wynikającego z zaskarżonego postanowienia;

3. art. 6, 7 i 8 kpa, poprzez naruszenie obowiązku uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron, zasady zaufania obywateli do władzy publicznej oraz obowiązku praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy;

4. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 85 § 1 i 86 kpa, poprzez brak podjęcia przez organy wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako ppsa) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do wniosku, że postanowienie to odpowiada prawu.

Źródłem obowiązku nałożonego na skarżącego w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 16 kwietnia 2020 r. nr 5 zrid/2020/EL o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.). Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 13 decyzji). Zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, zaś stosownie do art. 17 ust. 5 ww. ustawy do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie decyzji z 16 kwietnia 2020 r. wydany został 18 czerwca 2020 r. tytuł wykonawczy nr 54/2020. Odpis tytułu wykonawczego wraz z klauzulą wykonalności oraz upomnienie w trybie art. 15 § 1 ustawy zostały doręczone skarżącemu łącznie z postanowieniem organu I instancji 22 czerwca 2020 r.

Nie ulega zatem wątpliwości, że tytuł wykonawczy został sporządzony na podstawie istniejącej i ostatecznej decyzji, obowiązek orzeczony w decyzji nie został uchylony, nie przedawnił się ani nie wygasł. Sąd podziela w całości stanowisko ministra w zakresie warunków koniecznych do wydania postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości, jak również w zakresie faktu, że wszystkie te warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Powyższe okoliczności nie były w sprawie kwestionowane. Niekwestionowaną okolicznością jest również fakt, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a w takim postępowaniu zgodnie z art. 29 ustawy nie bada się zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postanowienie to ma w zasadzie formalny charakter i jest rodzajem wezwania do wykonania zobowiązania niż rozstrzygnięciem merytorycznym.

Zarzuty skargi sprowadzają się do niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zarzuty te nie są zasadne. Zważywszy, że (jak wskazano) organ w postępowaniu egzekucyjnym nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, a rozpatruje jedynie kwestie wyłaniające się w toku postępowania egzekucyjnego, obowiązek uzasadnienia postanowienia oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy również ograniczał się wyłącznie do okoliczności dotyczących postępowania egzekucyjnego. W takim zakresie obowiązek ten został przez organ dochowany, albowiem w zaskarżonym postanowieniu wyczerpująco wyjaśniono okoliczności związane z obowiązkiem wydania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, wskazano warunki w jakich może zostać wydane postanowienie, o którym mowa w art. 143 § 1 pkt 2 ustawy i elementy, które zgodnie z ustawą musi ono zawierać oraz omówiono w jaki sposób wszystkie te wymogi zostały w sprawie spełnione. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania jakim celom ma służyć nałożenie na skarżącego obowiązku wynikającego z zaskarżonego postanowienia, gdyż obowiązek nałożony na skarżącego nie wynika z zaskarżonego postanowienia, a z decyzji z 16 kwietnia 2020 r., oczywistym natomiast jest, że celem zaskarżonego postanowienia jest doprowadzenie do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku, gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy taki jest cel postępowania egzekucyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.