Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 437/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Wojewoda Śląski (WŚ) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (Prezydent) nr [...] z [...] r. uchylającą własną decyzję z [...] nr [...] orzekającą o utracie przez S.S. (skarżący) z dniem [...] r. statusu osoby bezrobotnej z powodu zatrudnienia oraz orzekł o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu wznowienia studiów stacjonarnych. Jako podstawę prawną wydania decyzji organ odwoławczy wskazał art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.1482, dalej ustawa, ustawa o promocji) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1990 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020, poz.256, dalej kpa).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. (PUP) [...] r., co potwierdza decyzją wydana w tej samej dacie, nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji Prezydent wskazał art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust.1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji i art. 104 kpa. Jak wynika z akt sprawy [...]r. skarżący przedłożył dyplom ukończenia studiów stacjonarnych drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki [...] z [...] r. Natomiast z przedłożonego przez uczelnię zaświadczenia z [...] r. wynikało, że studia zostały wznowione [...] r. Były to studia stacjonarne. Skarżący o tym fakcie nie powiadomił PUP, ale ustalenie to stanowiło podstawę wznowienia z urzędu przez organ [...] r. postępowania zakończonego decyzją z [...] r.

W toku postępowania wznowieniowego, [...] i [...] r. skarżący pisemnie wyjaśnił, że został reaktywowany jako student na dzień obrony, tj. [...] r., gdyż semestr IV zaliczył w [...] r. i uzyskał absolutorium ale nie zdążył się obronić.. W [...] r. nie uczęszczał na zajęcia i został reaktywowany tylko i wyłącznie żeby się obronić, co potwierdzają wpisy w indeksie. Zgoda na wznowienie studiów datowana jest [...] r. ale decyzję odebrał [...] r. Podkreślił, że skrupulatnie informowała pracownika PUP o swoich planach reaktywacji w celu obrony pracy dyplomowej łącznie ze złożeniem zaświadczenia o obronie wydanego [...] r. Okoliczność ta nie została jednak odnotowania w karcie bezrobotnego. Nie ukrywał tego faktu ani nie wprowadzał w błąd organu co do stanu faktycznego, a dokumentację uzupełniał zgodnie ze wskazaniami urzędnika PUP i stawiał się zawsze wcześniej od wyznaczonego terminu spotkań. Gdyby wiedział o aspektach prawnych, o których nie poinformował go urzędnik PUP, to obronę pracy dyplomowej starałby się przesunąć w czasie, tak aby nie pokrywała się ze stażami. Wszystkie oświadczenia składał w dobrej wierze. W piśmie z [...] r. wymienił dokumenty jakie składał do akt, w tym: zaświadczenie z uczelni o nieuczęszczaniu na zajęcia w okresie odbywania stażu, kserokopię uczelnianej karty obiegowej z [...] r., zaświadczenie o ukończeniu studiów wyższych z [...] r., kopie list obecności ze stażu w "A" Sp. z o.o., [...]-[...] w godzinach 8-16, kopie list obecności ze stażu w "B" w C. [...]-[...], od 7 do 15. Jednakże zaświadczenia z [...] r. ani adnotacji o jego złożeniu w karcie bezrobotnego, które dostarczył zaraz po obronie organ nie ujawnił.

Oran dalej wyjaśnił, że bezrobotnym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji jest m.in. osoba, która nie uczy się w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów stacjonarnych. Natomiast w przypadku ujawnienia takiego faktu organ, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która taki status posiada a studiuje stacjonarnie.

W ocenie organu skarżący [...] r. wznowił studia stacjonarne i tym samym ponownie stał się studentem studiów stacjonarnych do dnia obrony. Stwierdzenie o reaktywacji na dzień obrony nie znalazło potwierdzenia w stanowisku uczelni. Nieuczęszczanie na zajęcia w IV semestrze [...] r., w związku z przepisaniem ocen egzaminów z IV semestru [...] r., i uzyskaniem absolutorium oraz udział w tym okresie w stażach potwierdzają dowody: listy obecności ze stażu [...]-[...] r., listy obecności ze stażu [...]-[...] r. Nie mają wpływu na uzyskanie prawomocną decyzją Dziekana Wydziału od [...] r., statusu studenta studiów stacjonarnych. Uczestnictwo lub nie w zajęciach dla tego ustalenia nie ma znaczenia. Nadto skarżący o reaktywacji ani zakończeniu studiów nie powiadomił organu przedstawiając stosowne zaświadczenie. Brak adnotacji oraz zaświadczenia czyni oświadczenie skarżącego gołosłownym. Skarżący rejestrując się jako bezrobotny miał świadomość tego, że aby uzyskać status bezrobotnego nie można być studentem studiów stacjonarnych, gdyż utrata tego statusu decyzją Dziekana z [...] r. o skreśleniu go z listy studentów stanowiła podstawę rejestracji jako osoby bezrobotnej.

Skarżący zgłosił się do PUP w wyznaczonym terminie, tj. [...] r., celem potwierdzenia swej gotowości do podjęcia zatrudnienia, tj. w następnym dniu po złożeniu podania z [...] r., o wznowienie studiów. Następnie zgłosił się do PUP [...] r., czyli po odebraniu decyzji o wznowieniu studiów stacjonarnych ([...] r.).

Zatem od [...] r., wobec podjęcia studiów stacjonarnych nie spełniał ustawowych przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną.

Mając na względzie powyższe, w myśl art. 151 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 tej ustawy uchylił decyzję z [...] r. i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego z dniem [...] r. Jako podstawę prawną jej wydania wskazał art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ac w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Nie zgadzając się z decyzją skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7a, art. 8 i art. 9 kpa oraz art, 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ponadto wskazał na naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, a także art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. w konsekwencji wniósł o uchylenie i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie uchylenie w całości tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że posiadając status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od [...] r. dwukrotnie odbywał staż. Następnie podczas kolejnej rejestracji w PUP [...] r. przedstawił dyplom ukończenia studiów stacjonarnych drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki [...], a [...] r. złożył zaświadczenie, że wznowił studia stacjonarne [...] r., celem obrony pracy magisterskiej. Okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia postępowania przez organ I instancji. W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, że powyższe ustalenie stanowiło przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wprawdzie złożył podanie o wznowienie studiów, ale tylko i wyłącznie w celu obrony pracy dyplomowej/magisterskiej, co miało miejsce w [...] r. Nie uczestniczył w zajęciach oraz na bieżąco informował pracownika PUP o planach reaktywacji studiów, któremu [...] lub [...] r. przedłożył decyzję reaktywacji studiów i której pracownik ten wykonał kserokopię. Nie widział też przeszkód dla posiadania statusu bezrobotnego. Nie posiada potwierdzenia przekazania tych dokumentów i nie ujawnił ich w aktach organu (kartotece akt bezrobotnego), które okazały się niekompletne, gdyż wprawdzie otrzymał akta aż do karty z nr 100, jednak łącznie brakowało w nich 19 kart. Świadczyć to może o usunięciu złożonego zaświadczenia z kartoteki. Zatem skoro decyzja o wznowieniu studiów została złożona pracownikowi PUP, to niespełniona została przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa a zmiana stanowiska organu co do tej okoliczności nie może przesądzać o jego odpowiedzialności. W ocenie skarżącego nie był studentem, nie uczestniczył w zajęciach a tym samym nie był osobą uczącą się w szkole wyższej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji. Nie został zgłoszony także do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, co dowodzi braku przeszkód do odbycia przez niego staży. Organ w sposób arbitralny rozstrzygnął wątpliwości na jego niekorzyść. Naruszona została zarówno zasada pogłębiania zaufania jak i udzielania informacji, a skarżący został wprowadzony w błąd, co do konsekwencji reaktywacji studiów.

Organ odwoławczy nie podzielił zasadności argumentów odwołania i decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną po wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu przypomniał, że skarżący posiadał status osoby bezrobotnej od [...] r. i w tym czasie od [...] r. do [...] r. pobierał stypendium z tytułu odbywania stażu u pracodawcy; "A" Sp. z o.o. z siedziba w C., co potwierdzają decyzje PUP z [...]r. nr [...] oraz z [...] r. nr [...]. Z kolei w okresie od [...] r. do [...] r. skarżący odbywał staż w "B" w C., otrzymując z tego tytułu stypendium zgodnie z decyzją z [...] r. nr [...] oraz decyzją z [...] r. nr [...]. Status osoby bezrobotnej utracił z dniem [...] r., z powodu podjęcia zatrudnienia, co potwierdziła decyzja Prezydenta z [...] r.

Postępowanie to zostało wznowione [...] r. w związku z powzięciem przez organ I instancji w dniu ponownej rejestracji, tj. [...] r. informacji o ukończeniu przez skarżącego [...] r. studiów stacjonarnych drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki [...]. W ocenie organu skarżący wznowił studia stacjonarne, o czym nie poinformował organu zatrudnienia.

Z przedłożonych dokumentów wynika bezspornie, że był studentem dwuletnich (4 semestry) studiów stacjonarnych magisterskich. Wydziału [...] , kierunek: [...], specjalność: [...]. Studia rozpoczął [...] r. a w dniu [...] r. obronił pracę dyplomową magisterską. Powtarzał semestr IV i został skreślony z listy studentów [...]r. Studia wznowił [...]r. w związku ze złożeniem podania w tej dacie, które zostało pozytywnie rozpatrzone. Decyzję o wznowienie studiów odebrał [...] r.

Zgodnie z § 24 pkt 5 Regulaminu Studiów Politechniki [...], przy powtarzaniu semestru lub roku studiów, student nie powtarza przedmiotów już zaliczonych. Taka sytuacja zaistniała w jego przypadku, co potwierdza karta obiegowa z [...] r.; oświadczenie dot. złożenia pracy dyplomowej; zaświadczenie o ukończeniu studiów wyższych z [...] r. informujące, że strona studiowała w latach [...]/[...] - [...]/[...] i zaliczyła ostatni etap studiów [...] r. -egzamin magisterski. Powyższe nie kolidowało w zaliczeniu stażu w firmie "A" Sp. z o.o., co potwierdza 7 kopii list obecności oraz 4 kopie list obecności podczas odbywania stażu w "B" w C..

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny oraz ustalony stan faktyczny i zgromadzone dowody w sprawie uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Podkreślił, że w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego, organ ujawnił dopiero w [...] r. wznowienie przez skarżącego studiów stacjonarnych w okresie od [...] do [...] r. Była to okoliczność faktyczna nowa, istniejąca w dniu [...] r., kiedy organ orzekał o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem pracy z dniem [...] r. i nie była znana organowi, który wydał decyzję. Organ twierdzenia skarżącego o przedłożeniu informacji o reaktywowaniu studiów uznał za gołosłowne, gdyż w aktach sprawy brak jest zarówno adnotacji urzędowej w tym zakresie, jak i innego dowodu. Z zapisów w karcie rejestracyjnej bezrobotnego wynika nadto, że nie zgłosił się w PUP [...] czy też [...] r. Był obecny w dniach :

- [...] r. - ustalono II profil pomocy,

- [...] r. - zawarto IPD, rozmowa doradcza, wydano skierowanie do odbycia stażu,

- [...] r. - zwrot skierowania (odmowa pracodawcy), wydano kolejne skierowanie do odbycia stażu,

- [...] r. - zwrot skierowania (wybór innego kandydata), wydano skierowanie do pracy,

- [...] r. - zwrot skierowania (wybór innej osoby), wydano skierowanie do odbycia stażu,

- [...] r. - zwrot skierowania (wybór innej osoby), wydano skierowanie do pracy i skierowanie do odbycia stażu,

- [...] r. - zwrot skierowania do pracy (odmowa pracodawcy), zwrot skierowania do odbycia stażu (rezygnacja pracodawcy z organizacji stażu), wydano skierowanie do odbycia stażu,

- [...] r, - zwrot skierowania (rezygnacja pracodawcy z organizacji stażu), przedłużono zwrot skierowania nr [...],

- [...]r. - zwrot skierowania, podjęcie stażu od [...]r.,

- [...] r, - rozliczenie ze stażu, dostarczono opinię.

W aktach sprawy brak jakiejkolwiek adnotacji o reaktywacji studiów stacjonarnych, a także zaświadczenia o ukończeniu studiów z [...] r., które jak twierdzi skarżący przedłożył organowi.

Nie znalazł także potwierdzenia zarzut niekompletności akt (brak 19 kart), gdyż wymienione przez skarżącego karty jako brakujące są w aktach, co organ szeroko opisał na k. 4 i 5 decyzji. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że [...] r. skarżący otrzymał kopię dokumentacji i nie wniósł uwag w tym zakresie.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że skoro akta nie zawierają braków, a strona nie uprawdopodobniła okoliczności poinformowania pracownika PUP o wznowieniu studiów od [...]r., czy też złożenia dowodu na tę okoliczność to wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania i pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej z tą datą.

Zgodnie z definicja z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, ad/ie studiuje na studiach niestacjonarnych. zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Definiując pojęcie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych organ odwołał się do art. 63 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 85). Studia stacjonarne oznaczają formę studiów wyższych, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. Organ odwoławczy uznaje za zasadne stanowisko organu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (patrz str. 2), że podnoszona przez stronę okoliczność nieodbywania zajęć dydaktycznych z uwagi na zaliczenie przedmiotów, które zostały przepisane przez wykładowców, a co potwierdza zaświadczenie Politechniki [...] z [...] r. Nie zmienia to jednak faktu wpisania skarżącego na listę studentów studiów stacjonarnych tej uczelni z dniem [...] r., który utracił [...] r., tj. z dniem obrony pracy magisterskiej. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje niezgłoszenie skarżącego przez uczelnię do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w tym okresie.

W kontrolowanej sprawie organ był i jest związany definicją osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji, która wyklucza posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez studenta studiów stacjonarnych. Tylko w przypadku studiowania na studiach niestacjonarnych, można nabyć i posiadać status osoby bezrobotnej. Po ich zakończeniu jest osobą poszukująca pracy, absolwentem szkoły wyższej. Obu tych statusów nie można posiadać jednocześnie (art. 33 ust. 2d).

Zatem zasadnym było uchylenie przez organ I instancji decyzji własnej orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., z powodu podjęcia zatrudnienia i orzeczenie o utracie tego statusu w związku ze wznowieniem studiów w formie stacjonarnej.

Organ odwoławczy podkreślił również, że skarżący został pouczony o obowiązku zawiadomienia w ciągu 7 dni PUP o podjęciu nauki w szkole, z wyjątkiem m.in. szkoły wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych (pkt 4 Informacji o obowiązkach osób bezrobotnych zarejestrowanych w PUP, otrzymanej [...] r. i potwierdzonej własnoręcznym podpisem). Tożsama informacja widnieje w Informacji dla osób rejestrujących się i zarejestrowanych w PUP, którą otrzymał i zobowiązał się do zapoznania z jej treścią oraz przestrzegania (pkt II.4. niniejszej Informacji). W konsekwencji organ uznał zarzuty odwołania za niezasadne i nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kserokopii 19 stron i 7 stron zdjęć akt bezrobotnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego;

- art.9 ust. 1 pkt 14 lit. a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji przez wydanie decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. w związku z podjęciem studiów stacjonarnych, podczas gdy skarżący nie był osobom ucząca się w rozumieniu definicji osoby bezrobotnej; art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy przez pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej, gdy w rzeczywistości brak było podstaw do stwierdzenia, ze warunki wskazane w tym przepisie zostały spełnione;

- art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej po wznowieniu postępowania, w sytuacji, kiedy nie ujawniono nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania decyzji; art. 7a § 1, art. 8 i art. 9 kpa przez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, prowadzenie postępowania sprzecznie z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz zignorowanie wadliwego pouczenia pracownika o braku skutków wznowienia studiów w celu obrony pacy magisterskiej.

Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie powyższych zarzutów, które dodatkowo powielają zarzuty odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane.

Przypomnieć należy, że sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; ppsa). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 ppsa uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w związku z wprowadzonymi ograniczeniami wynikającymi z ogłoszonego stanu pandemii koronawirusa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Śląskiego wydana po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną Prezydenta Miasta C. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od [...] r. w związku z podjęciem zatrudnienia. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego uchylił własną decyzję z [...] r. i orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., kiedy wznowił studia stacjonarne.

Zdaniem Sądu, organ słusznie stwierdzając, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i jednocześnie nieznanych organowi, który wydał [...] r. decyzję o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem zatrudnienia z dniem [...] r. w "B" w C.. Umowa o pracę została podpisana [...] r.

Bezspornym też pozostaje, że skarżący wznowił studnia stacjonarne w oparciu o decyzję Dziekana z [...] r., którą odebrał [...] i w ocenię Sądu tą datę należy uznać za zobowiązującą skarżącego do powiadomienia PUP o zaistniałym fakcie. Sąd nie podziela stanowiska organu, że dla definiowania studiów stacjonarnych w tej dacie należało posługiwać się ustawą z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która w tej dacie nie obowiązywała. Obowiązywała ówcześnie ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, która w art. 2 pkt 12 definiowała studia stacjonarne, jako formę studiów wyższych, w której co najmniej połowa programu kształcenia jest realizowana w postaci zajęć dydaktycznych wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich i studentów; Uchybienie to jednak Sąd uznał za nieistotne, gdyż poprzednia ustawa praktycznie w tożsamy sposób definiowała studia stacjonarne i niestacjonarne czyli zaoczne. Tym samym bezspornym jest, że od [...] do [...] r. skarżący nie mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji. Jednakże inna sytuacja rysuje się po tej dacie, czego organy obu instancji nie wzięły pod uwagę mimo rozpatrywania sprawy w trybie nadzwyczajnym. Postępowanie zostało wznowione przez Starostę z urzędu w związku z powzięciem informacji o ukończeniu przez skarżącego studiów stacjonarnych, co wynika z przedstawionego dyplomu nr [...] oraz zaświadczenia uczelni z [...] r.

W świetle zebranego materiału dowodowego należało uznać, że organy wykazały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania postanowieniem z [...] r. Adnotacja PUP na kopii dyplomu potwierdza jego złożenie [...] a zaświadczenie datowane jest na [...] r. czyli po uprawomocnieniu się decyzji z [...] r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r w związku z podjęciem pracy zarobkowej.

Nie jest sporne, że nauka na studiach stacjonarnych stanowi przeszkodą w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej. Należy zgodzić się z organem, że brak obowiązku uczestniczenia w zajęciach z racji możliwości zaliczenia wcześniej zdanych przedmiotów nie ma znaczenia dla oceny czy studia mają charakter stacjonarny czy nie. Pismo uczelni i dyplom jednoznacznie wskazuje, że skarżący wznowił studia stacjonarne i je ukończył [...] r. Powzięcie wiadomości o tej okoliczności przez organ w terminie późniejszym oznacza wyjście na jaw okoliczności, nieznanych organowi w czasie nie tylko wydawania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej ale także ewidencjonowania skarżącego jako osoby bezrobotnej w tym czasie. Sąd uznał, że aktach brak jest potwierdzenia, że skarżący informował PUP o reaktywacji studiów. Nawet wskazane zaświadczenie z [...] r nie zostało ujawnione w aktach skarżącego. Są natomiast oświadczenia z [...] r. (k. 25 akt) oraz z [...] r. (k. 15 akt), z których wynika, że nie uczestniczy w kształceniu formalnym w trybie stacjonarnym, nie uczy się w szkole wyższej w formie studiów stacjonarnych. W tym kontekście przywoływane przez skarżącego dokumenty nie mają dla sprawy znaczenia. Czynią też zarzuty w tej części podniesione w skardze nieskutecznymi.

Jednakże Sąd nie podziela ustalenie terminu i czasokresu utraty statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego określonego przez organ I instancji oraz akceptowanego przez organ odwoławczy przez utrzymanie w mocy decyzji.

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawową definicję osoby bezrobotnej wyraża art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Powołana definicja wyraźnie wyklucza jako bezrobotną osobę, która studiuje na studiach stacjonarnych, ale te skarżący ukończył [...] r. Natomiast status osoby bezrobotnej posiadał do [...] r., kiedy podjął pracę. Organy obu instancji pominęły w swoich rozważaniach całkowicie tą okoliczność. W ocenie Sądu pominięcie ustaleń i oceny czy skarżący od [...] r. nie spełniał przesłanek uprawniających go do posiadania statusu osoby bezrobotnej, poszukującej pracy absolwenta szkoły wyższej jest istotnym uchybieniem organu mogącym mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Zwłaszcza, że nie można być bezrobotnym i poszukującym pracy jednocześnie (art. 33 ust. 2d). Organ działając w trybie nadzwyczajnym, wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej, nie może tej sprawy administracyjnej załatwić bez zbadania tej kwestii i pozbawić skarżącego uprawnień za okres od [...] r., kiedy nie był już studentem studiów stacjonarnych, nie świadczył pracy zarobkowej. Z akt sprawy nie wynika by istniały przesłanki do pozbawienia skarżącego tego statusu w okresie od tej daty do [...] r., kiedy pracę zarobkowa podjął. Jest to istotne dodatkowo, z racji odbywania stażu i pobierania przez skarżącego z tego tytułu stypendium, które podlega zwrotowi w określonych ustawa przypadkach. Jak wynika z akt spraw i uzasadnienia decyzji staże skarżący odbywał głównie w terminie późniejszym, czyli po ukończeniu studiów i pozostając bez pracy. Tym samym organ winien rozstrzygać o pozbawieniu skarżącego statusu w granicach czasowych ujawnionych nowych okoliczności i ich ewentualnego wpływu na okres późniejszy dla posiadania statusu osoby bezrobotnej czy poszukującej pracy. Nowe ujawnione okoliczności nie dotyczą bowiem okresu objętego decyzją wydaną po wznowieniu postępowania w pełnym zakresie, co wskazano wyżej. Tym samym organ nie wykazał czy w tym czasie wystąpiły przesłanki uzasadniające pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej czy też spełniał przesłanki uznania za osobę bezrobotną z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i przepisy dotyczące sprawy rejestracji osób bezrobotnych i poszukujących pracy w postaci art. 33 ust. 1 i 2 ustawy, który był nowelizowany, co też organ winien uwzględnić w swoich rozważaniach.

Podkreślić należy, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W tym wypadku o okresie spełnienia przez skarżącego przesłanek do utraty statusu osoby bezrobotnej, daty i czasokresu jego utraty oraz możliwości jego posiadania po [...] r. do podjęcia zatrudnienia. Instytucja wznowienia postępowania nie może skutkować - w przypadku uchylenia decyzji dotychczasowej - pozbawieniem strony skarżącej uprawnień za cały okres, skoro przesłanka wznowieniowa dotyczy konkretnego, ściśle określonego czasokresu. Odbierając skarżącemu status osoby bezrobotnej wychodząc poza ten okres organ musi wyjaśnić przesłanki faktyczne i prawne takiego działania, których w decyzjach organów obu instancji nie wskazano ani nie wyjaśniono. Z akt sprawy nie wynika czy skarżący spełniał materialnoprawne warunki korzystania ze wsparcia PUP jako osoba poszukująca pracy, który to status jest praktycznie zrównany ze statusem osoby poszukującej pracy (rozdział 9 ustawy).

W ocenie Sądu istotą postępowania wznowieniowego nie było tylko i wyłącznie rozstrzygnięcie, czy skarżący w stanie prawnym i faktycznym istniejącym czasowo od [...] do [...] r., spełniał przesłanki uznania za osobę bezrobotną, ale także zasadnym było pozbawienie go tego statusu po tej dacie, czy nie mógł korzystać ze świadczeń PUP po tej dacie. Innymi słowy czy zasadnym było pozbawienie skarżącego tego statusu od [...]r. do [...]r. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8.07. 2015 r., sygn. II SA/Bd 385/18, wyrok WSA w poznaniu II SA/Po 948/17 z 28.12.2017 r., wyrok WSA w Rzeszowie II SA/Rz 1277/18 z 7.02.2019 r., publ. CBOSA). Wszak art. 151 ust. 1 pkt 2 kpa stanowi wyraźnie, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wobec tego organy orzekając wyłącznie o odmowie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. nie tylko wadliwie określił datę utraty statusu osoby bezrobotnej wskazując datę wydania a nie doręczenia decyzji. Pozbawił również skarżącego statusu osoby bezrobotnej w okresie, kiedy przesłanka uzasadniająca pozbawienie go tego statusu, już nie występowała, po [...] r., co uzasadnia stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa w oparciu o wadliwą ocenę materiału dowodowego a sama decyzja z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. Nie wyjaśnia bowiem zajętego przez organy stanowiska w tej kwestii. Organy pozbawiły skarżącego statusu bezrobotnego również w czasie, gdy nie był studentem studiów stacjonarnych wskazując na tą przesłankę. Przypomnieć należy, że pierwotny okres utraty statusu osoby bezrobotnej wskazano na dzień [...] r. Obejmował zatem okres po [...] r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że odmowa przyznania statusu bezrobotnego z datą wsteczną nie tylko pozbawia możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, ale także pozbawia prawa do zabezpieczenia społecznego narażając obywatela na ujemne konsekwencje jakie z tej odmowy wynikają. Takiemu orzeczeniu nie przeszkadza przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji, który nie zakazuje orzekania o pozbawieniu statusu wyłącznie na okres, w którym bezrobotny nie spełniał warunków ustawowych. Wskazać należy, że utrata statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę przez daną osobę prawa do stypendium.

Podsumowując stwierdzić należy, że pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez jednoczesnego rozstrzygnięcia w granicach wznowionego postępowania o przyznaniu tego statusu z chwilą, gdy zaistniały do tego ustawowe warunki, stanowiło o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania czyli art. 151 ust. 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. Zebrane w sprawie dowody nie mogły stanowić oparcia dla decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej po [...] r. Wskazania, co do dalszego postępowania oraz wykładni stosownych przepisów prawa materialnego wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku.

Z przedstawionych względów należało orzec o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.