Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1780/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej N.Sp. z o.o. w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W związku z niewykonaniem przez N. sp. z o.o. obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] września 2011r. polegającej na przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo - biurowej w budynku "[...]" stanowiącego I etap budowy zespołu mieszkaniowo - usługowego "[...]" przy ul. [...] róg ul. [...] w [...] użytkowanej obecnie na działalność sportowo- rekreacyjną (siłownia i sala fitness) - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami), przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu [...] stycznia 2012r. do podmiotu zobowiązanego zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania w/w obowiązku, doręczone w dniu [...].02.2012r.

W dniu [...] lutego 2012 przedstawiciel organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych, w wyniku których nie stwierdzono wykonania egzekwowanego obowiązku.

W dniu [...] marca 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie podmiotowi zobowiązanemu w dniu [...].03.2012r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Spółka N. wniosła zarzuty w sprawie podjętego postępowania egzekucyjnego podnosząc przesłanki wyrażone art. 33 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami) zwana dalej w skrócie u.p.e.a tj niewykonalność obowiązku. Zdaniem zobowiązanej spółki, decyzja nie określa na czym miałoby polegać przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania — w jaki sposób N. sp. z o.o. mógłby przywrócić poprzedni sposób użytkowania lokalu, jakie prace należy wykonać, aby można było uznać, że decyzja została wykonana. Spółka wskazała ponadto, że od momentu dopuszczenia obiektu do użytkowania prowadzona jest w nim działalność usługowa polegająca na prowadzeniu klubu fitness – [...] & [...] sp. z o.o. jest pierwszym użytkownikiem lokalu i użytkuje lokal w ten sam sposób od momentu rozpoczęcia w nim prowadzenia działalności gospodarczej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m[...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. uznał zarzuty za nieuzasadnione wskazując, że zobowiązany, przede wszystkim, podważa zasadność nałożonego obowiązku co jest niedopuszczalne na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na zarzut niewłaściwie zastosowanych środków egzekucyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wyjaśnił, iż żaden środek egzekucyjny nie został dotychczas zastosowany w niniejszej sprawie, zatem zarzut ten jest bezzasadny.

Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej spółki, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.02.1986r., sygn. akt: III SA 1146/85, przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów z decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zauważyć należy, że dotychczas organ egzekucyjny nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na argumenty zwarte w zażaleniu organ podkreślił, że w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W związku z powyższym organ stwierdził, ze nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...] września 2011r.

N. Sp. z o.o. złożyła skargę do Sądu na postanowienia organów nie uwzględniające zarzutów strony wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem strony skarżącej nastąpiło :

naruszenie art. 33 pkt 5 u.p.e.a polegające na oddaleniu zarzutów od tytułu wykonawczego wystawionego w celu realizacji niewykonalnego obowiązku.

naruszenie art. 33 pkt 6) i 7) u.p.e.a polegające na oddaleniu zarzutów od tytułu wykonawczego, w którym organ nie dokonał wyboru środków egzekucyjnych zapewniając sobie możliwość zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego oraz zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Skarżący ponownie wskazał, ze wykonanie obowiązku nałożonego na N.sp. z o.o. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] [...] września 2011 r. wydaną w sprawie nr [...] jest niemożliwe. W/w decyzja jest niewykonalna z dwóch powodów:

1. decyzja nie określa na czym miałoby polegać przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania — w jaki sposób N. sp. z o.o. mógłby przywrócić poprzedni sposób użytkowania lokalu, jakie prace należy wykonać, aby można było uznać, że decyzja została wykonana;

2. od momentu dopuszczenia obiektu do użytkowania prowadzona jest w nim działalność usługowa polegająca na prowadzeniu klubu fitness — [...] & [...] sp. z o.o. jest pierwszym użytkownikiem lokalu i użytkuje lokal w ten sam sposób od momentu rozpoczęcia w nim prowadzenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósło oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innej przyczyny niż to wskazano w skardze.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego ww. przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ww. przepis określa w jakich granicach sąd administracyjny może dokonać kontroli legalności postępowania administracyjnego, które winno nastąpić w granicach danej sprawy.

Jak ustalono w trakcie postępowania sądowego, prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2012r. Sygn akt VII SA/Wa 256/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 będącą podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego a nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo - biurowej w budynku "[...]" stanowiącego I etap budowy zespołu mieszkaniowo - usługowego "[...]" przy ul. [...] róg ul. [...]w [...] użytkowanej obecnie na działalność sportowo- rekreacyjną (siłownia i sala fitness). Nie ulega zatem wątpliwości, że z chwilą uprawomocnienia się w/w wyroku decyzja ta przestała funkcjonować w obrocie prawnym.

W związku z powyższym Sąd rozpatrując skargę N. doszedł do przekonania, że oddalenie skargi i nieuwzględnienie zarzutów dot. wszczętego postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy już po wniesieniu skargi decyzja będąca podstawą wszczetego postępowania zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego może prowadzić do kontynuowania postępowania egzekucyjnego w oparciu o już nieaktualny tytuł wykonawczy co łączyłoby się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków prawnych.

Zgodzić się należy z organem egzekucyjnym, że na etapie postępowania egzekucyjnego organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym lecz podnieść również należy, że zgodnie art. 26 § 1 u.p.e.a na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. W tytule tym, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wierzyciel wpisuje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Podnieść również należy, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność tj. jak długo egzekwowany na jego podstawie obowiązek znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule. W ocenie sądu, gdy w toku postępowania egzekucyjnego uchylono – wyeliminowano z obrotu prawnego - decyzję, z której wynikała dochodzona należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten konkretny tytuł wykonawczy nie może być dalej prowadzona i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

Zauważyć przy tym należy, ze tytuł wykonawczy nie jest orzeczeniem administracyjną lecz dokumentem urzędowym który powinien zawierać wszystkie wymienione w art. 27 § 1 elementy u.p.e.a. . Faktem jest, iż uchylenie zaskarżoną decyzji i decyzji organu I instancji rodzi skutki ex nunc tj. od dnia wydania wyroku uchylającego co oznacza, iż w momencie wydania tytułu wykonawczego istniała podstawa do jego wystawienia. Uchylenie decyzji powoduje jednak , iż zobowiązanie takie przestaje istnieć a przecież organ, który nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjne.j Organ egzekucyjny jest zatem obowiązany do zbadania z urzędu czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Taki obowiązek również ciążył na Sądzie oceniającym niniejszą sprawę.

Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji należy ocenić, czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Sytuację, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym ocenić należy jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych ( patrz D. Jankowiak - "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" - Komentarz str.333 ). Zatem konsekwencją uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest to, że, iż nie może toczyć się postępowanie egzekucyjne, odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak jest podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, na postawie konkretnego tytułu wykonawczego postępowanie może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ powinien ponownie przeanalizować zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, odnieść się ponownie do zarzutów merytorycznych przy uwzględnieniu, że nie istnieje już decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budoiwlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] września 2011r..

Powyższe okoliczności, nakazują Sądowi uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a..