Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2551/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 214
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2020 r. sprawy ze skargi M. L., E. B. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego (dawnej własności czasowej) do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze hipotecznej "[...]", ozn. hip. "Nieruchomość w mieście [...] Nr [...]", działka Nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej obecnie część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obr. [...], będących własnością m.st. [...]

Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze hipotecznej "[...]", ozn. hip. "Nieruchomość w mieście [...]", działka Nr [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Opisana powyżej nieruchomość, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Powiatowego

w [...] z dnia [...] kwietnia 1958 r. nr [...], stanowiła własność J. i W.B. małżonków M. w równych częściach niepodzielnie.

Gmina [...]objęła w/w nieruchomość w posiadanie z dniem [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Obecnie stanowi własność [...].

W dniu [...] grudnia 1957 r. W.M. złożyła do [...] Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku z [...] grudnia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu, na podstawie art. 7 dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...].

Prezydium Rady Narodowej [...] [...] Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej orzeczeniem administracyjnym z [...] września 1958 r., nr [...], rozpoznało wniosek W.M. z dnia [...] grudnia 1957 r., w ten sposób, że odmówiło wnioskodawczyni przywrócenia terminu na złożenie wniosku o prawo własności czasowej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1965 r., nr [...] Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] postanowiło załatwić odmownie wniosek W.M. z [...] lipca 1965 r.

o przyznanie wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości położonej przy

ul. [...] Nr hip. [...].

Decyzją z [...] lutego 1966 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] Wydział Gospodarki Terenami, po rozpatrzeniu odwołania W.M., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] grudnia 1965 r., nr [...].

W dniu [...]sierpnia 2018 r. Pan M.L., Pani M.H. i Pani E.B. wystąpili z wnioskiem z [...] lipca 2018 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze hipotecznej "[...]", ozn. hip. "[...]", działka Nr [...], o powierzchni [...]m2.

Pismem również z [...] lipca 2018 r. ww. wnioskodawcy wystąpili o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania za ww. nieruchomość.

Następstwo prawne po dawnych właścicielach udowodnili przedkładając postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1989 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym prawo do spadku:

a) po W.M. zd. [...] zmarłej [...] lutego 1989 r., na podstawie ustawy nabyli: wdowiec J.M. oraz córki M.H. zd. [....] i E.B. zd. [...] po 1/3 części każdy,

b) po J.M. zmarłym [...] lipca 1989 r. nabył z tytułu dziedziczenia, na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] czerwca 1989 r., M.L.

- w całości.

Pismem z [...] sierpnia 2018 r. M.L. oświadczył, że żąda rozpatrzenia

w pierwszej kolejności wniosku o zwrot nieruchomości, natomiast w zakresie wniosku

o odszkodowanie wniósł o jego rozpatrzenie po "prawomocnej odmowie zwrotu nieruchomości".

Decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], Prezydent [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. Hip. "[...]" działka nr [...]

o powierzchni [...] m2 stanowiącej obecnie część działek o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] będących własnością [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał poglądy judykatury, zgodnie z którymi wszystkie terminy wynikające z prawa materialnego dot. nieruchomości [...], w tym również ten wynikający z art. 7 dekretu

z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. [...] dotyczą uprawnień określonych w prawie materialnym. Tak więc, upływ każdego z tych terminów jest nieodwracalny, a zatem uprawnienia przewidziane

w nich można było wykonać w ciągu oznaczonego w tych przepisach terminach. Ten charakter terminu przesądza w sensie negatywnym o możliwości stosowania przepisów prawa procesowego. Upływ tych terminów nie dopuszcza możliwości ich przedłużenia czy też przywracania. Z upływem takiego terminu przepisy prawa materialnego wiążą ujemne skutki dla strony.

Następnie organ I instancji wskazał na brzmienie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, wyjaśniając przy tym, że roszczenia poprzednich właścicieli, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej

w art. 241 pkt 1, mogą zostać w dalszym ciągu dochodzone jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia [...] grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów

w użytkowanie wieczyste. W takiej sytuacji może nastąpić zwrot nieruchomości stanowiących ich dawną własność. Zwrot tych nieruchomości, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza [...], oraz domami, w których przed dniem [...] listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.

Organ I instancji wyjaśnił również, że złożenie wniosku w terminie do [...] grudnia 1988 r. było jednym z warunków koniecznych do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego roszczenia o zwrot nieruchomości. Drugim warunkiem koniecznym, na który zwrócił uwagę organ, było zabudowanie gruntu, przed wejściem w życie w/w dekretu, budynkiem określonym w art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organ podkreślił, że przesłanki te musiały być spełnione łącznie. Brak choćby jednej z tych przesłanek czyni bezskutecznym starania o uzyskanie prawa użytkowania wieczystego.

W ocenie organu I instancji, wniosek z [...] lipca 2018 r. o zwrot objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], został złożony po terminie, określonym w art. 7 ust.1 dekretu i art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dlatego też, organ I instancji odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożyli wnioskodawcy.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...], decyzją z [...] października 2019 r. nr [...], utrzymało

w mocy utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego (dawnej własności czasowej) do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy

ul. [...], zapisanej w księdze hipotecznej "[...]", ozn. hip. "[...]", działka Nr [...],

o powierzchni [...]m2, stanowiącej obecnie część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obr. 1[...], będących własnością [...].

Na wstępie swoich rozważań Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia oceny zasadności żądania wnioskodawców dotyczącego zwrotu nieruchomości, a nie jak zarzucono w odwołaniu przyznania im odszkodowania za utraconą nieruchomość.

Kolegium wyjaśniło także w uzasadnieniu decyzji, że warunkiem koniecznym do skutecznego złożenia wniosku w trybie wskazanym w art. 7 ust. 1 dekretu

z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. nr 50 poz. 279), było wniesienie go przez osobę uprawnioną

w terminie 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie gminy [...]. Kolegium, przywołując liczne orzeczenia sądów administracyjnych wskazało przy tym, że termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest zawitym terminem prawa materialnego czyli nieprzywracalnym. Terminu tego nie można było przywrócić także pod rządami przepisów art. 41-43 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia [...] marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Natomiast z upływem terminu na złożenie wniosku wygasło uprawnienie do uzyskania w trybie dekretu prawa użytkowania.

W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie jest bezspornym, że wniosek o przyznanie prawa do gruntu nie został złożony przez byłych właścicieli w terminie wskazanym

w art. 7 ust. 1 dekretu [...]. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że wniosek wniesiony [...] grudnia 1957 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku

w trybie dekretowym nie został uwzględniony decyzjami organu pierwszej instancji

i odwoławczego.

Kolegium zwróciło również uwagę, że w aktach sprawy brak jest też wniosku złożonego z zachowaniem terminu określonego w ustawie z dnia [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, czyli do [...] grudnia 1988 r.

Następnie Kolegium podniosło, że zgodnie z zastosowanym przez organ I instancji przepisem art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, możliwość zwrotu nieruchomości jej dawnym właścicielom lub ich następcom prawnym jest uzależniona od spełnienia koniecznego warunku jakimi było to, aby nieruchomość była zabudowana w dacie wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r.,

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] w sposób wymieniony w tym przepisie, czyli domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym i domem, w którym liczba izb nie przekracza [...] lub domem w którym przed dniem [...] listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali oraz domem który stanowił przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Kolegium wyjaśniło przy tym, że uwzględnienie wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wymaga również, aby wniosek został złożony do dnia [...] grudnia 1988 r.

Ponieważ, zdaniem Kolegium, wniosek z 2018 r. złożono z uchybieniem wskazanego terminu należało odmówić jego uwzględnienia.

W związku z powyższym Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego zasadne jest utrzymanie jej w mocy.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

z [...] października 2019 r. wywiedli M.L., M.H., oraz E.B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organy administracji uznając, że byli właściciele nieruchomości złożyli wniosek po terminie, sankcjonują stan bezprawności wywołany wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r.,

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Skarżący nie zgadzają się przy tym z uznaniem przez organy, że termin [...] miesięcy na złożenie wniosku jest terminem nieprzywracalnym, skoro w przeszłości był on wielokrotnie przywracany przez władze komunistyczne. Skarżący wskazali także na okoliczności niezłożenia wniosku w terminie, którymi były m. in. obiektywne trudności z powrotem byłych właścicieli do [...] po wojnie. Skarżący zwracają uwagę, że byli właściciele, przebywając po wojnie poza [...], pozbawieni byli informacji od władz na temat konieczności złożenia stosownego wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę. W ocenie skarżący organy niezasadnie pominęły te fakty w trakcie rozstrzygania sprawy.

Skarżący wskazali również, że na przedmiotowej nieruchomości został wybudowany budynek [...], pomimo planistycznego przeznaczenia działki na ciągi komunikacyjne, co następnie stanowiło podstawę odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz W.M.

Skarżący podnieśli również, że organ całkowicie pominęły okoliczność, że wolą skarżących było również uzyskanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2019 r. oraz poprzedzają ją decyzja organu I instancji z [...] 2019 r. nie naruszają obowiązującego prawa.

Wyjaśnić należy na wstępnie, że stanowiący podstawę prawną żądania byłych właścicieli gruntów [...] – przepis art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50 poz. 279), dalej jako "dekret", przewiduje w ust. 1, że właściciel gruntów, następcy prawni właściciela, będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Analiza przepisu art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi zatem do wniosku, że warunkiem niezbędnym merytorycznego rozpatrzenia wniosku w tym trybie jest złożenie wniosku w zakreślonym przez ten przepis terminie.

O charakterze prawnym terminu określonego w art. 7 dekretu jednoznacznie przesądziła uchwała podjęta w składzie 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96 wskazująca, że do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58-60). W uchwale tej wyjaśniono, że terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Takiego stwierdzenia nie zawiera art. 7 ust. 1 dekretu, choć zakreśla dotychczasowemu właścicielowi termin zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne, ale tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (vide: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1985 r. sygn. akt IV SA 1091/96, z dnia 3 lutego 1995 r. sygn. akt IV SA 832/93; oraz wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1355/13; z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1087/04; z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05; z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt I OSK 85/09; z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1227/09;

z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 366/12; z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1544/11). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd.

Bezspornym w sprawie jest, że z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], tj. z dniem [...] sierpnia 1948 r., Gmina [...] objęła w posiadanie położoną

w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze hipotecznej "[...]", ozn. hip. "Nieruchomość w mieście [...] Nr [...] [...]m2.

Niekwestionowane przez skarżących jest również to, że dotychczasowi właściciele ww. gruntów i ich następcy prawni do dnia [...] lutego 1949 r. nie złożyli wniosku

o przyznanie własności czasowej. Wniosek W.M. z [...] grudnia 1949 r. został wniesiony do organu dopiero w 1957 r., wraz z wnioskiem o przewrócenie terminu do jego złożenia.

W tych okolicznościach faktycznych sprawy, zdaniem Sądu, wniosek złożony przez skarżących dnia [...] sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu) – jako złożony po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu – nie mógł zostać uwzględniony.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe poglądy judykatury, nie sposób przyznać racji skarżącym, że powoływanie się przez organy obu instancji na upływ terminu do złożenia wniosku jest działaniem bezprawnym. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dla biegu powyższego terminu jako terminu prawa materialnego nie są istotne przyczyny jego niedochowania, na które wskazują skarżący.

Analizując niniejszą sprawę także w kontekście prawidłowości zastosowania przez organy przepisu art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów żadnych uchybień.

Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu u.g.n., poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu

z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia [...] grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność (art. 214 ust. 1 u.g.n.). Stosownie natomiast do treści art. 214 ust. 2 u.g.n., zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem [...] listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że ustawy o których jest mowa w art. 241 pkt 1 u.g.n., to ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia

29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.).

Na marginesie dotychczasowych rozważań należy zauważyć, że decyzja z dnia

[...] grudnia 1965 r., nr [...] Dzielnicowej Rady Narodowej [...] dotyczyła odmowy przyznania W.M. prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] Nr hip. [...]., i została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz uchwały Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze [...] w wieczyste użytkowanie (Monitor Polski Nr 6, poz. 18). Powyższa decyzja z [...] grudnia 1965 r. nie dotyczyła zatem rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do odszkodowania, o którym stanowi przepis art. 214 ust. 1 u.g.n., które by wygasło na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Jak wynika zatem z powyższego, złożenie wniosku, o którym mowa w art. 214 ust. 1 u.g.n., w terminie określonym w tym przepisie, tj. do [...] grudnia 1988 r., jest warunkiem koniecznym pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, oczywiście pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów wskazanych w przepisie (zabudowanie nieruchomości jednym z budynków wymienionych w art. 214 u.g.n.). Warunki muszą być spełnione łącznie, a spełnienie tylko jednego z nich lub niespełnienie żadnego powoduje nieuwzględnienie wniosku (vide: wyrok NSA

z 14 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 452/17, Lex nr 2638222).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również pogląd wyrażony

w judykaturze, że podobnie jak w przypadku terminu, określonego w art. 7 ust. 1 dekretu, również termin do złożenia wniosku, o którym jest mowa w art. 214 ust. 1 u.g.n., jest terminem materialnym, a więc terminem zawitym, który nie podlega przywróceniu (por: wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/16, Lex nr 2537237).

Niekwestionowanym przez skarżących jest, że brak jest wniosku złożonego

z zachowaniem wymaganego terminu, czyli do [...] grudnia 1988 r.

Prawidłowo jest zatem stanowisko organów obu instancji, że skoro wniosek skarżących z [...] lipca 2018 r. został złożony z uchybieniem terminu, wskazanego

w art. 214 ust. 1 u.g.n., to jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem w takiej sytuacji była odmowa jego uwzględnienia. Nie zostały bowiem spełnione łącznie wszystkie przesłanki do pozytywnego jego załatwienia, o których stanowi przepis art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n.

Wyjaśnić należy również, że dla oceny legalności podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć nie mają znaczenia zarzuty skarżących dotyczące pominięcia przez te organy okoliczności wybudowania na przedmiotowym gruncie w latach 60-tych ubiegłego wieku budynków [...]. W sytuacji bowiem gdy wniosek skarżących nie może być w ogóle procedowany z uwagi na uchybienie terminu materialnoprawnego do jego złożenia, to zdaniem Sądu, dokonywanie w chwili obecnej ustaleń faktycznych w powyższym zakresie jest bezprzedmiotowe.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia przez organy w ramach niniejszej sprawy wniosku skarżących o odszkodowanie za utraconą nieruchomość przy ul. [...] w [...], uznać należy, że jest on całkowicie bezzasadny. Podstawą prawną wydanych przez organy obu instancji decyzji był przede wszystkim art. 214 u.g.n., który wyznaczył ramy prawne postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W ramach tego postępowania organ nie bada jednak przesłanek warunkujących przyznanie odszkodowania, o którym mowa w art. 215 u.g.n. Zakres obu tych postępowań jest bowiem różny i stanowią one odrębne tryby dochodzenia roszczeń za grunty [...]. Z powyższych odrębności zdają sobie zapewne sprawę również sami skarżący, skoro w piśmie z [...]sierpnia 2018 r. wnieśli

o oddzielne procedowanie wniosku o odszkodowanie, po prawomocnym zakończeniu sprawy o zwrot nieruchomości.

W związku z powyższym uznać należy, że organy obu instancji wbrew zarzutom skargi nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego zastosowanych w niniejszej sprawie, ani też przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a stanowisko przez nie zaprezentowane jest prawidłowe.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.