Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 498/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1-3, art. 133 , art. 135 ust. 3, art. 135e, art. 135g
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. E. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania za winnego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącego A. E. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. E. (zwanego dalej skarżącym lub obwinionym) jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...], którym utrzymano w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], o uznaniu skarżącego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia 25 marca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec aspiranta sztabowego A. E., obwinionego o to, że w dnu [...] około godziny 6:00 - pełniąc służbę dyżurnego w KPP w [...] - nakłonił st. post. A. A. do wykonania czynności służbowej w sposób nieprawidłowy, polegającej na nierzetelnym sporządzeniu notatki służbowej z dnia [...] w zakresie okoliczności [...], tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132b ust. 2 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z § 3 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z dnia 7 stycznia 2004 r.).

Następnie orzeczeniem z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał skarżącego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte z uwagi na zdarzenia, które miały miejsce w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] w związku z interwencją domową oraz zatrzymaniem, doprowadzeniem i umieszczeniem A. B. w tzw. pomieszczeniu przejściowym KPP w [...]. Podczas pobytu w tym pomieszczeniu zatrzymany [...]. W czasie kiedy doszło do tego zdarzenia w pomieszczeniu obok przebywał posterunkowy B. A. Policjant powiadomił o tym zdarzeniu dowódcę patrolu - starszego posterunkowego A. A., który poinformował służbę dyżurną na stanowisku kierowania KPP w [...]. Organ wskazał dalej, że z zabezpieczonego monitoringu KPP w [...] wynika, że wskazani policjanci o godzinie 4:43:36 wprowadzają wejściem głównym do Komendy zatrzymanego [...]. Z materiału filmowego wynika, że zatrzymany, przebywając już w pomieszczeniu przejściowym, w pewnym momencie [...] (czas od godziny 5:14:14 do godziny 5:16:39). W wyniku tego zdarzenia powstało [...]. W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że służbę jako dyżurny pełnił w tym dniu aspirant sztabowy A. E., a jako zastępca dyżurnego - aspirant B. B. W toku postępowania dyscyplinarnego w dniu 31 marca 2021 r. przesłuchano obu policjantów z patrolu, który przywiózł zatrzymanego A. B. A. A. zeznał, że B. A. powiedział mu, że zatrzymany [...]. O zajściu poinformował przez okienko do stanowiska kierowania dyżurnego A. E. Zeznał także, iż przy okienku w dyżurce siedziała aspirant B. B. Dalej organ wskazał, że świadek zeznał, iż po tym jak przekazał tę informację dyżurnemu A. E., ten rozmawiał ze swoją zastępcą B. B., a "treścią rozmowy było to, czy zdarzenie będzie wydarzeniem nadzwyczajnym i czy kogoś trzeba o tym poinformować". Świadek zeznał, że dyżurny A. E. wypytywał go o to, czy zatrzymany mógł sobie [...], a "w efekcie powiedział do niego, że jeżeli zatrzymany [...]". Organ pierwszej instancji wskazał, że podobne zeznania złożył w dniu 31 marca 2021 r. przesłuchany w charakterze świadka B. A., który stwierdził, że informację, jaką przekazał dowódcy patrolu, ten przekazał przez okienko dyżurnemu A. E., a w dyżurce znajdowała się także jego zastępca B. B. Świadek zeznał też, że już po osadzeniu zatrzymanego, po wyjściu z PDOZ na korytarz, stojąc w pobliżu okienka do stanowiska kierowania, słyszał rozmowę starszego posterunkowego A. A. z kimś z dyżurki. Rozmowa dotyczyła przebiegu interwencji i tego, że w związku z tym, iż mężczyzna [...] w pomieszczeniu KPP będzie to wydarzenie nadzwyczajne i żeby starszy posterunkowy A. A. napisał w notatce, iż [...] powstały w domu, a nie na Komendzie, [...].

Następnie organ pierwszej instancji opisał wyjaśnienia A. E., które złożył na piśmie w dniu 14 kwietnia 2021 r. i w których wskazał, że nie zrozumiał zarzutów i tym samym nie przyznaje się do nich. Wyjaśnił, że w dniu zdarzenia około godziny 6:00 przebywał na przerwie i wtedy też został powiadomiony przez swojego zastępcę B. B., że wprowadzała do PDOZ zatrzymanego A. B., który posiada [...]. B. B. powiedziała także, że od policjantów nie dowiedziała się gdzie, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do powstania [...]. Skarżący zapytał B. A. o miejsce powstania [...], który odpowiedział mu, że w sumie to on nie wie, bo najprawdopodobniej w domu, ale mogło to stać się także w pomieszczeniu przejściowym na terenie KPP [...]. Skarżący polecił zatem B. A. udać się do dowódcy patrolu celem ustalenia gdzie doszło do powstania [...] u zatrzymanego. Po pewnym czasie obaj policjanci przyszli do skarżącego i stwierdzili, że oni nie są do końca pewni, ale prawdopodobnie przywieźli zatrzymanego do KPP z takimi [...], gdyż jak byli u lekarza, to zatrzymany już miał [...]. Wtedy skarżący polecił policjantom opisanie tego w notatce. Stwierdził również, że pilnujący zatrzymanego policjant o takim zdarzeniu go nie informował. Dalej w uzasadnieniu organ opisał przesłuchanie B. B., A. C. oraz konfrontację skarżącego i A. A. oraz B. A. Organ uznał za wiarygodne zeznania świadków A. A. oraz B. A., a nie uznał wyjaśnień A. E., B. B. oraz zeznań A. C., wskazując, że te ostatnie "mogą stanowić jedynie linię obrony obwinionego". Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego przyjął, że naruszenie dyscypliny służbowej, określone w zarzucie, popełnione zostało przez obwinionego umyślnie w zamiarze ewentualnym. Stwierdził, odwołując się do treści art. 132a pkt 1, art. 132b ust. 2 oraz art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy, że zebrane w postępowaniu dyscyplinarnym dowody jednoznacznie świadczą o tym, że doszło do naruszenia dyscypliny służbowej. Wyjaśnił też, że na zaostrzenie wymiaru kary miało wpływ to, iż skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne w obecności podwładnych, tj. zastępcy dyżurnego oraz st. post. A. A. oraz post. B. A. W ocenie organu pozostawienie obwinionego na dotychczas zajmowanym stanowisku nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zadań służbowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów ustawy:

- art. 134i ust. 5a poprzez niezrealizowanie podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego, którymi są: ustalenie, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą, wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu zarzucanego obwinionemu oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie,

- art. 134 ha poprzez odstąpienie od stosowania podstawowej zasady postępowania dyscyplinarnego, określającej, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne,

- art. 135g ust. 1 poprzez całkowite niedopełnienie obowiązku badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego,

- art. 135 ust. 2 zdanie drugie poprzez całkowite odstąpienie od stosowania zasady zobowiązującej do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego,

- art. 134h ust. 2 pkt 4 poprzez uwzględnienie okoliczności wpływającej na zaostrzenie wymiaru kary pomimo braku podstaw do tego,

- art. 135e ust. 1 poprzez bezzasadne odmawianie wiarygodności zeznań świadków świadczących na korzyść obwinionego i tym samym sugerowania, jakoby te zeznania mogły być nieprawdziwe; tym samym bezprawne odstąpienie od uwzględnienia tych zeznań w procesie oceny zebranego materiału dowodowego,

- art. 135e ust. 9 poprzez nieusprawiedliwione prawnie włączanie do akt postępowania materiałów dowodowych zebranych w ramach innego postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez ten sam organ, wobec innego obwinionego i dotyczącego innej sprawy,

- art. 135j poprzez to, że oceny zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie dokonał przełożony dyscyplinarny, jako organ uprawniony do wydania orzeczenia, a jedynie rzecznik dyscyplinarny, o czym świadczy w sposób jednoznaczny treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.

Skarżący zarzucił również błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez:

- uznanie, że do powstania [...] u zatrzymanego A. B. doszło w wyniku [...]. Analiza obrazu utrwalonego przez kamery monitoringu w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, iż po [...], czego nie zauważył post. B. A.,

- uznanie czasu zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, jako około godz. 6.00, mimo że zeznania świadków i obraz zarejestrowany przez monitoring w sposób jednoznaczny temu zaprzeczają.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości ze względu na bardzo istotne uchybienia w zakresie realizacji podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego, uniewinnienia z popełnienia czynu opisanego w zarzucie i umorzenie postępowania dyscyplinarnego pierwszej instancji w sytuacji uznania, że zarzucany czyn nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego.

Z kolei pełnomocnik skarżącego w złożonym odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów ustawy, w tym:

- art. 135g ust. 1 poprzez pominięcie fragmentu zeznań świadka st. post. A. A., złożonych podczas konfrontacji z asp. szt. A. E. dnia 18 maja 2021 r., świadczącego w sposób jednoznaczny, że skarżący nie popełnił przewinienia dyscyplinarnego,

- art. 135ha ust. 1 i 2 poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące błędnie ustalonym stanem faktycznym, zgodnie z którym przyjęto, że dnia [...] około godz. 6:00 pełniący służbę dyżurnego w KPP w [...] asp. szt. A. E. nakłonił st. post. A. A. do wykonania czynności służbowej w sposób nieprawidłowy, polegającej na nierzetelnym sporządzeniu notatki służbowej z dnia [...] w zakresie okoliczności [...] u zatrzymanego A. B. podczas interwencji domowej,

- art. 132b ust. 2 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia obwinionego, zeznania świadka asp. B. B. oraz st. post. A. A. jednoznacznie wskazują, że skarżący nie popełnił przewinienia dyscyplinarnego.

Na podstawie art. 135l ust. 1 ustawy pełnomocnik wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zlecenie rzecznikowi dyscyplinarnemu dołączenia do akt niniejszego postępowania protokołu z konfrontacji pomiędzy st. post. A. A. a asp. B. B., która miała miejsce dnia 19 maja 2021 r. w związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym o sygnaturze [...], albowiem treść zeznań st. post. A. A. złożonych podczas tej konfrontacji jest kluczowa dla ustalenia, że asp. szt. A. E. nie popełnił zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Opolu - orzeczeniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. - utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy i przywołał znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy ustawy, podzielając ocenę oraz stanowisko w sprawie wyrażone przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia okoliczności popełnienia czynu zarzucanego obwinionemu oraz zakończenia postępowania. Uznał organ, że zeznania świadków, w szczególności policjantów biorących udział w interwencji w dniu [...], tworzą logiczny ciąg i są spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Natomiast częściowe wycofanie się przez st. post. A. A. ze składanych kilkakrotnie w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zeznań może być spowodowane specyfiką czynności procesowej, którą jest konfrontacja i obecnością obwinionego. Do momentu zmiany zeznań przez wymienionego podczas wskazanej konfrontacji jego dotychczasowe zeznania znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w związku z czym organ pierwszej instancji słusznie uznał zeznania złożone przez wymienionego podczas konfrontacji z dnia 18 maja 2021 r. za mniej wiarygodne. W przekonaniu organu drugiej instancji nie ma żadnych podstaw, aby zeznania post. B. A. podać w wątpliwość co do ich wiarygodności. Również zeznania st. post. A. A. z dnia 31 marca 2021 r. oraz z dnia 12 maja 2021 r. przedstawiają przebieg zdarzenia w sposób spójny, szczegółowy oraz konsekwentny. Zeznania te łączą się w logiczną całość i w połączeniu z pozostałym materiałem dowodowym przedstawiają obraz i ciąg zdarzeń zaistniałych w dniu [...]. Poza tym zebrany materiał dowodowy jest kompletny, wiarygodny i spójny.

W skardze na powyższą decyzję skarżący sformułował zarzuty naruszenia wskazanych poniżej przepisów:

1. Art. 135 ust. 3 ustawy poprzez wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy upłynął 90-dniowy termin od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, który to termin rozpoczął bieg od 25 grudnia 2021 r., a zakończył się w dniu 24 marca 2021 r. Natomiast postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydane zostało dnia 25 marca 2021 r. Tymczasem analiza zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na fakt, że asp. Sztab. C. A. powziął informacje o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego w dniu 24 grudnia 2020 r., podczas przeglądania zapisów monitoringu. W tej sytuacji spoczywał na nim obowiązek powiadomienia przełożonego dyscyplinarnego o swoich ustaleniach i dopiero po wydanych poleceniach przez przełożonego uprawniony był on do wykonywania czynności w tym zakresie.

2. Art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 135m ust. 1-5 ustawy poprzez całkowite odstąpienie od poinformowania obwinionego o dacie powołania komisji, jej składzie osobowym oraz osobie przewodniczącego komisji. Skarżący podniósł, że kwestia ta jest o tyle istotna, iż obwiniony wskazał zakładową organizację związkową, która to miała wyznaczyć członka komisji, a w tej sytuacji nie może tego zweryfikować. Poza tym istnieje możliwość wyłączenia członków komisji z udziału w tym postępowaniu w trybie art. 135c ust. 1-3 ustawy, a brak informacji o osobach wyznaczonych do składu komisji całkowicie to obwinionemu uniemożliwia.

3. Art. 134k ust. 3 ustawy poprzez bezprawne odmówienie przyjęcia odwołania, o czym świadczy nieprawdziwe stwierdzenie organu zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, że cyt. "odnosząc się do zarzutów postawionych przez obwinionego w odwołaniu z dnia 28 czerwca 2021 roku, które do organu I instancji wpłynęło w dniu 29 czerwca 2021 roku, należy wskazać, że są one zbieżne z odwołaniem sporządzonym przez adwokata J. J.-obrońcę obwinionego".

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie orzeczeń organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy, w tym: 1. Art. 134 ha i art. 135l ust. 1 poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie miejsca, czasu i okoliczności [...] u pokrzywdzonego A. B. Podniósł, że zawarta informacja w notatce urzędowej asp. sztab C. A. z dnia 18 stycznia 2021 r., jakoby pokrzywdzony A. B. nie posiadał żadnych [...] w chwili wprowadzania go do budynku Komendy Powiatowej Policji w [...] jest nieprawdziwa. Fragment z zapisu monitoringu, stanowiący załącznik do skargi, w sposób jednoznaczny, już na pierwszy rzut oka wskazuje, że doprowadzony po interwencji do KPP w [...] A. B. [...]. Również zapis w notatniku służbowym post. B. A. nie pozostawia żadnych wątpliwości w tym zakresie, cyt. "[...]". Ten źródłowy materiał dowodowy utrwalony przez monitoring oraz zawarty w notatniku służby nie budzi żadnych wątpliwości, że do [...] doszło w jego domu, a nie na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...]. Tymczasem organ drugiej instancji nie ustosunkował się do tego wątku w żaden sposób. Natomiast czas, miejsce i okoliczności [...] pokrzywdzonego A. B. stanowią najistotniejszy element do ustalenia w ramach tego postępowania dyscyplinarnego, ponieważ to ta okoliczność stanowi przedmiot zarzutu stawianego obwinionemu.

2. Art. 134 ha oraz art. 134i ust. 5a poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie potwierdzenia czasu zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu, jako około godz. 6.00, mimo iż zeznania świadków i obraz zarejestrowany przez monitoring w sposób jednoznaczny temu zaprzeczają. Ustalenia faktycznie w sposób niebudzący wątpliwości muszą wskazać na konkretny czas popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu, a zwłaszcza przy twierdzeniu organu, jakoby zebrany został kompletny materiał dowodowy, który w sposób jednoznaczny wskazuje na winę obwinionego.

3. Art. 134 ha i art. 135e ust. 1 poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego, jakoby zebrany materiał dowodowy był kompletny, wiarygodny i spójny. W sposób jednoznaczny tezie tej zadaje kłam fakt, że w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie przesłuchano kluczowych świadków, którzy posiadają informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Dotyczy to w szczególności A. B. oraz jego matki.

4. Art. 135g ust. 2 zdanie drugie poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego jakoby zeznania policjantów przeprowadzających interwencję wobec A. B. były spójne i nie zawierały rozbieżności. To stwierdzenie jest całkowicie nieprawdziwe, ponieważ podczas konfrontacji st. post. A. A. w sposób jednoznaczny uszczegółowił wcześniej złożone zeznania, oświadczając, że do złożenia wcześniejszych zeznań został zmuszony działaniami przełożonych. Poza tym wątek zmuszania policjanta do zeznania nieprawdy stanowi przedmiot postępowania Prokuratury Rejonowej w O.

5. Art. 135g ust. 1 poprzez całkowite niedopełnienie obowiązku badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego,

- art. 135g ust. 2 poprzez uznanie winy obwinionego, pomimo jej nieudowodnienia. Zdaniem skrżącego w zebranym materiale dowodowym nie ma ani jednego materiału dowodowego potwierdzającego winę popełnienia przez obwinionego zarzucanego mu czynu. Brak jest potwierdzenia zaistnienia podstawowych okoliczności przedstawionych w treści zarzutu, poczynając od określenia czasu popełnienia czynu, przez wykazanie kiedy i w jaki sposób obwiniany nakłaniał policjantów do naruszenia prawa w trakcie sporządzania dokumentacji z zatrzymania A. B., a kończąc na wykazaniu, że obwiniony posiadał wiedzę o tych nieprawidłowościach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.

W kolejnych pismach procesowych skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz złożył wnioski dowodowe. Wskazując na naruszenia przepisów ustawy oraz Konstytucji RP, dowodził m.in., że w zaskarżonym orzeczeniu brak jest skonkretyzowanego opisu przewinienia. Ponadto organ nie uzupełnił materiału dowodowego o przesłuchanie asp. sztab. C. A. i innych podanych osób oraz nie przeprowadził wszystkich koniecznych (wskazanych w pismach) dowodów, dokonał oceny materiału dowodowego "z naruszeniem zasady dwuinstancyjności i samodzielności rozpoznania o własne ustalenia postępowania dyscyplinarnego" oraz z naruszeniem "zasad logicznego rozumowania wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, wyłącznie na niekorzyść obwinionego", a także przeprowadził czynności wyjaśniające przed formalnym wszczęciem postępowania. Zarzucił również skarżący, że Komendant Powiatowy Policji w [...] podlegał wyłączeniu. Dodatkowo wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z dnia 22 lutego 2022 r., k. 79-84 akt sąd.).

Natomiast reprezentowany przez pełnomocnika organ, ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie przez Sąd wniosków o przeprowadzenie dowodów.

Zarządzeniem z dnia 23 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zwrócił skarżącemu kwotę 200 zł tytułem nienależnego wpisu sądowego od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji wykazała, że akty te naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy cyt. już wyżej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zwanej nadal ustawą. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Policji została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 tej ustawy. Według art. 132 ust. 1 ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). W ust. 3 art. 132 ustawy wskazano ogólny katalog przypadków będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Policjant odpowiada dyscyplinarnie także wówczas, gdy chcąc, aby inny policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne, nakłania go do tego (art. 132b ust. 2 ustawy). Tak więc przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. Z art. 132a pkt 1 i pkt 2 ustawy wynika, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, jak również, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona we wskazanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarny. Natomiast stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary. Zgodnie bowiem z art. 134h ust. 1 i 1a ustawy wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Po myśli art. 134 ustawy karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby; 7) wydalenie ze służby. Ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu przypisana winna być każda z wymienionych kar. Pozostawił to uznaniu właściwego organu. Powyższe nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Kontrola sądu w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawniania zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości lub słuszności zastosowanych sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1905/18; z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 709/13; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć również należy, że ustawa o Policji zawiera wyczerpujące regulacje procesowe dotyczące wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do treści art. 134i ust. 1 pkt 1 ustawy przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "uzasadnione przypuszczenie", stanowiące warunek zainicjowania postępowania dyscyplinarnego, przesądza o tym, że przekonanie organu nie może opierać się na domniemaniach i dowolnie wysnuwanych domysłach, ale powinno znajdować odzwierciedlenie oraz uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Materiał dowodowy powinien zatem dokumentować stan faktyczny obejmujący okoliczności wyczerpujące ustawową konstrukcję zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i uzasadniać sformułowanie konkretnego zarzutu przeciwko określonej osobie. W myśl art. 135e ust. 1 ustawy rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek rzecznika dyscyplinarnego w toku postępowania sprowadza się więc do dołożenia wszelkiej staranności w zebraniu rzetelnego materiału dowodowego, który będzie świadczyć zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść policjanta, którego dotyczy postępowanie. Na zasadzie art. 135g ustawy przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są bowiem obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Zgodnie z art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Nie budzi wątpliwości w świetle przytoczonych przepisów, że w sprawach dotyczących postępowania dyscyplinarnego prawidłowo zebranemu materiałowi dowodowemu ustawodawca nadaje podstawowe znaczenie. Ustalając zatem, czy faktycznie miało miejsce zdarzenie, któremu w postępowaniu dyscyplinarnym nadaje się charakter przewinienia, organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie oraz wskazać, które z nich uznał za udowodnione i dlaczego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego umożliwia organowi dyscyplinarnemu dokonanie właściwej jego kwalifikacji pod kątem zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Z tych powodów materiał dowodowy, jaki został zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego, przedstawiający stan faktyczny sprawy, który następnie posłużył jako podstawa do wydania orzeczenia o ukaraniu, powinien znajdować pełne odzwierciedlenie w aktach postępowania dyscyplinarnego, z którymi zapoznawany jest obwiniony przez rzecznika dyscyplinarnego (art. 135i ust. 1 ustawy). Odnotowania też wymaga, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 657/13). Natomiast z mocy art. 135p ustawy, w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Stosownie do powyższego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym należało zbadać, czy zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy stanowił dostatecznie umotywowaną podstawę do ewentualnego wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej. A więc, czy materiał dowodowy obejmuje całokształt okoliczności mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśniania zdarzenia będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Wszystkie uzyskane środki dowodowe podlegają swobodnej ocenie dowodów, która nie oznacza jednak dowolności.

Przed przystąpieniem do oceny we wskazanym zakresie, w ocenie Sądu, w pierwszej kolejności konieczne stało się odniesienie do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie dotyczącego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego po upływie terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Według poglądu prezentowanego w orzecznictwie i piśmiennictwie termin 90 dni, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy, liczony jest od daty powzięcia stosownych wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego. Bieg terminu 90-dniowego rozpoczyna się od dnia powzięcia przedmiotowej wiadomości po raz pierwszy przez przełożonego dyscyplinarnego o działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny służbowej w rozumieniu przepisów ustawy o Policji. Jednocześnie uznaje się, że datą początkową może być dzień, w którym przełożony dyscyplinarny zapoznał się ze sporządzoną przez policjanta notatką służbową, z której wynikało popełnienie tego przewinienia (por. Z. Gądzik [w:] Ł. Czebotar, Ustawa o Policji. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX 2015 i powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2034/06). Podkreślenia również wymaga, że przepisy ustawy jednoznacznie wskazują, kto jest przełożonym dyscyplinarnym. Wedle art. 133 ust. 1 ustawy przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1, a więc Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Stosownie do powyższego wskazać należy, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika jednoznacznie, że w dniu 18 stycznia 2021 r. p.o. Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w [...] - asp. sztab. C. A. sporządził notatkę urzędową, w której opisał zaistniałe nieprawidłowości związane ze zdarzeniem w dniu [...], a które - w jego ocenie - mogą świadczyć o naruszeniu dyscypliny służbowej przez skarżącego oraz asp. B. B. Z akt tych wynika również, że Komendant Powiatowy Policji w [...] - mł. insp. A. D., będący przełożonym dyscyplinarnym skarżącego, z notatką tą zapoznał się w dniu 20 stycznia 2021 r., co potwierdza polecenie służbowe opatrzone stosowną datą, które widnieje na notatce. Okoliczność uzyskania informacji w powyższym zakresie w dniu 20 stycznia 2021 r. Komendant potwierdził również w piśmie z dnia 21 stycznia 2021 r. skierowanym do Naczelnika Wydziału w Opolu Biura Spraw Wewnętrznych Policji (k. 11 akt organu pierwszej instancji). W tych okolicznościach skład orzekający w niniejszej sprawie - wbrew stanowisku skarżącego - uznaje zarzut wszczęcia postępowania z uchybieniem terminu określnego w art. 135 ust. 3 ustawy za bezzasadny, ponieważ od dnia 20 stycznia 2021 r. do dnia 25 marca 2021 r., tj. dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie upłynął termin 90 dni. W tym miejscu odnotowania jeszcze wymaga, że nawet przyjmując za organem, iż najwcześniejszą datą, którą można uznać za dzień, w którym powzięto informację o zdarzeniu z dnia [...] jest data 8 stycznia 2021 r., ponieważ w tym dniu w obecności I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] rozpytano funkcjonariuszy na okoliczność spornego zdarzenia, to również od tego dnia nie minęło 90 dni do dnia wszczęcia postępowania.

Jak już wcześniej wyjaśniono, na przełożonym dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, które - zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy - powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przy czym należy pamiętać, że standardy prowadzenia postępowania rozpoznawczego (wyjaśniającego) wyznacza również wyrażona w art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy zasada in dubio pro reo, zgodnie z którą niedające się rozstrzygnąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

W ocenie Sądu analiza materiału dokumentacyjnego sprawy oraz uzasadnienia wydanych orzeczeń prowadzi do wniosku, że przedwczesne jest stanowisko organów obu instancji, wedle którego zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne. Zdaniem Sądu organy uchybiły wskazanym wyżej obowiązkom procesowym w zakresie prowadzonego postępowania, ponieważ nie wyjaśniły należycie wszystkich istnych okoliczności sprawy i nie ustosunkowały się do istniejących w zgromadzonym materiale dowodowym sprzeczności.

W przekonaniu Sądu istotne wątpliwości dotyczą ustalenia stanu faktycznego co do okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przypisanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego. Sprzeczności związane są już z samym ustaleniem miejsca, gdzie A. B. [...]. W znajdującej się w aktach organu pierwszej instancji (karta nr 23) notatce służbowej, stanowiącej odpis notatnika numer [...], dotyczącej interwencji z dnia [...] w mieszkaniu A. B. policjant B. A. zapisał m.in., że "[...]" (tj. [...]). Natomiast w notatkach służbowych sporządzonych przez interweniujących policjantów A. A. oraz B. A. w dniu 8 stycznia 2021 r. (karty nr 8 i 10 akt organu pierwszej instancji) - w uzupełnieniu notatki z dnia [...] (której w aktach brak) - obaj zgodnie podali, że doprowadzony A. B. w okratowanym pomieszczeniu [...], w wyniku czego doszło do [...], o zdarzeniu poinformowali służbę dyżurną na stanowisku dowodzenia, a dyżurni stwierdzili, że nie jest to wydarzenie nadzwyczajne i polecili, aby w notatce zapisać informację, iż [...] u A. B. powstały przed podjęciem interwencji w miejscu jego zamieszkania. Podobne zeznania złożono w dniu 31 marca 2021 r. Jednak już w toku konfrontacji przeprowadzonej w dniu 18 maja 2021 r. (karty nr 173-174 akt organu pierwszej instancji) świadek A. A. zeznał, że cyt. "na samym początku zeznawałem, że to [...], które zatrzymany zrobił sobie w komendzie, ponieważ jakiś czas po zdarzeniu zostałem wezwany na rozmowę do zastępcy komendanta, gdzie byłem ja, asp. Szt. C. A. jako mój naczelnik i był też policjant, który zajmuje się karami w KPP. Zastępca Komendanta powiedział wtedy, że zatrzymany po [...], i wtedy zawierzyliśmy komendantowi i wpływ na to miało również to, że zastępca komendanta mówił do mnie, że jeśli się to nie wyjaśni to powiadomi BSW. Pod wpływem właśnie tego wpisaliśmy, że zatrzymany doznał [...] w Komendzie, chciałem dodać, że ja mówiłem zastępcy komendanta, że nie da się jednoznacznie stwierdzić gdzie doznał tych [...], że z posiadanej naszej wiedzy zrobił sobie to w domu i ja odniosłem takie wrażenie, że Zastępca Komendanta nie był zainteresowany tymi faktami tylko główny nacisk położył na to, że on sobie to zrobił w Komendzie". Jednocześnie odpowiadając na pytanie obwinionego, czy to co wpisał do notatki urzędowej odebrał jako polecenie służbowe od skarżącego, czym się sugerował zawierając takie informacje dot. okoliczności [...] u zatrzymanego, czy został namówiony przez obwinionego, ww. świadek zeznał, że "nie odebrałem tego jako namówienia mnie do popełnienia czynu, który jest niezgodny z jakimikolwiek przepisami, nie odebrałem tego jako chęć nakłonienia mnie do wpisania nieprawdy w dokumencie, ponieważ ze wszystkich posiadanych informacji wynikało, że mężczyzna zrobił sobie to w domu, więc moim zdaniem nie było tu mowy o czymś co było niezgodne z prawem, a to co powiedział asp. E. odebrałem jako polecenie ale w tym sensie, że fakt tego iż odniósł [...] w domu, ponieważ wszystko na to wskazywało i tak uważaliśmy i musiało zostać to odnotowane w notatce, więc taką treść zawarłem a była ona zgodna z rzeczywistą prawdą". Stosownie do powyższego twierdzenie organu odwoławczego, że zeznania A. A. są spójne z pozostałym materiałem dowodowym, jest wnioskiem nieprawdziwym. Tymczasem organy obu instancji - jak słusznie podnosi skarżący - wobec zaistniałych wątpliwości zaniechały przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w osobach pokrzywdzonego A. B. oraz jego matki. Niewątpliwie zeznania tych osób miałyby istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w spornej kwestii, a mianowicie gdzie i w jakich okolicznościach doszło do [...] u zatrzymanego.

W związku ze zmianą zeznań przez świadka A. A. nie sposób uznać, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, jaki był rzeczywisty udział skarżącego w całym zdarzeniu. Organy nie wyjaśniły dostatecznie, czy skarżący dopuścił się czynu w postaci nakłaniania do wykonania czynności służbowej w sposób nieprawidłowy. Brak spójności zeznań policjantów A. A. oraz B. A. powoduje powstanie wątpliwości co do tego, czy i ewentualnie kto faktycznie nakłaniał do sporządzenia notatki z dnia [...] o określonej treści. W tej kwestii organy pominęły zupełnie okoliczność wskazaną przez A. A., a dotyczącą udziału przełożonych w sporządzeniu treści notatki. W związku z tym wskazać należy, że wszystkie uzyskane przez organ środki dowodowe podlegają swobodnej ocenie dowodów, która jednak nie oznacza dowolności, gdyż w uzasadnieniu orzeczenia należy wykazać, dlaczego przyjęto taki, a nie inny stan faktyczny jako podstawę rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności. Tak jednak nie stało się w rozpoznawanej sprawie. Pomimo bowiem zaistnienia rozbieżności w zeznaniach policjantów A. A. oraz B. A. organy nie podjęły działań w celu usunięcia wynikających z nich wątpliwości, przykładowo przeprowadzając konfrontację obu ww. świadków.

Reasumując, wskazane przez Sąd wątpliwości, braki i sprzeczności w ustaleniach stanu faktycznego oraz w zgromadzonej dokumentacji powodują, że organ przedwcześnie postawił skarżącemu zarzut naruszenia dyscypliny służbowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala bowiem na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. Zeznania świadków i sporządzona przez nich dokumentacja pisemna są bowiem sprzeczne i w znacznej części oparte na przypuszczeniach. Ponadto nie uwzględnił organ odwoławczy tego, że uprzednio prezentowany przez A. A. przebieg zdarzenia został przez niego odwołany podczas konfrontacji przeprowadzonej w dniu 18 maja 2021 r.

W opisanej sytuacji Sąd za zbędne uznał prowadzenie dalszej kontroli zaskarżonego orzeczenia, w tym pod kątem jeszcze innych zarzutów skarżącego.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił orzeczenia organów obu instancji. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ przede wszystkim zobowiązany będzie do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i rozbieżności co do przebiegu zdarzenia w dniu [...] oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wynikającego z wyczerpująco zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego i ocenionego w całokszatłcie materiału dowodowego.

Końcowo, z uwagi na złożenie przez skarżącego wniosków dowodowych, zauważyć przyjdzie, że w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu brak było podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, ponieważ zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie jest więc uprawniony - co do zasady - do prowadzenia postępowania dowodowego i czynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, który miałby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny nie może zastępować organu w załatwieniu sprawy, lecz ma za zadanie dokonać kontroli (oceny) działalności organu odnośnie do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego oraz dochowania wymogów proceduralnych. Na gruncie rozpoznawanej sprawy niedopuszczalne było zatem - jak oczekuje tego skarżący - prowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd, mającego na celu poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie przedłożonych dokumentów. Mogą one natomiast stanowić przedmiot oceny organu w ponownie prowadzonym postępowaniu.