Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1997/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33(9) ust. 1, art. 33(9) ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 199 § 1 pkt 2, art. 335 § 2, art. 477(2) § 1, art. 1098 § 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 3, art. 36, art. 395 ust. 2, art. 407 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 497/11 w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od N. B. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 497/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] (dalej powoływana jako "Komisja Egzaminacyjna"), w której ustalono negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską w 2010 r. złożonego przez N. B.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu na ustalenia faktyczne organów administracji orzekających w niniejszej sprawie. Organy te stwierdziły, że N. B. przystąpiła w 2010 r. do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną. W uchwale z dnia [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżąca uzyskała z egzaminu konkursowego 97 punktów, co przesądzało o negatywnym wyniku egzaminu, skoro zgodnie z art. 339 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, ze zm.) pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Rozpoznając odwołanie strony, Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Komisji Egzaminacyjnej. Jednocześnie nie podzielił stanowiska strony odnośnie do wadliwości pytań: nr 3, nr 64, nr 68 i nr 77. Organ odwoławczy uznał, że wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna prawidłowa odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu, zaś test spełniał kryteria z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do pytań o numerach: 3, 64, 68 i 77. Nie uwzględnił ponadto podniesionego w skardze zarzutu kwestionującego prawidłowość sformułowania pytania nr 87.

W szczególności za chybione uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko skarżącej, że pytanie nr 64 zostało sformułowane w sposób umożliwiający udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi. Pytanie to brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

A. oddali powództwo,

B. umorzy postępowanie,

C. odrzuci pozew".

Sąd stwierdził, że jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 199 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej zwanej "kpc"), a nie udzielona przez skarżącą odpowiedź "A". Zdaniem Sądu, skarżąca poczyniła w tym przypadku dodatkowe i niedopuszczalne założenia, iż sprawa, która została prawomocnie zakończona toczyła się przed sądem polskim, pozew został wniesiony po prawomocnym zakończeniu innego postępowania. W efekcie skarżąca w sposób nieuprawniony oparła swoją argumentację na art. 355 § 1 kpc, stanowiącym, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Konkludując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pytanie nr 64 stanowi dosłowne powtórzenie treści art. 199 § 1 pkt 2 kpc i bez czynienia dodatkowych założeń możliwe było udzielenie jako prawidłowej jedynie odpowiedzi "C".

Sąd pierwszej instancji nie podzielił również stanowiska skarżącej odnośnie do wadliwości sformułowania pytanie nr 68, które brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności".

Sąd stwierdził, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 335 § 2 kpc, który stanowi: "Natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa". Natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "A", odwołując się w tym zakresie do treści art. 4772 kpc i podkreślając w uzasadnieniu skargi, że w pytaniu zabrakło zastrzeżenia, czy pytanie dotyczy reguły ogólnej określonej w Kodeksie postępowania cywilnego, czy też dotyczy któregoś z postępowań odrębnych. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 4772 kpc ("Zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydawaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przepis art. 334 § 4 i art. 335 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio, nie stosuje się przepisu art. 335 § 2") normuje sytuację w ogóle nie objętą treścią pytania, gdyż odnosi się do postępowań w sprawach z zakresu prawa pracy, gdy pracownik jest powodem. Zdaniem Sądu, również w tym przypadku skarżąca bezpodstawnie poczyniła dodatkowe założenia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, także pytanie nr 87 zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Brzmiało ono: "Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".

Sąd wskazał, że skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi "B", podczas gdy prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "C". Ta prawidłowa odpowiedź wynikała wprost z treści art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.), który stanowi, że "postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie". Zdaniem Sądu, przepis ten jest jednoznaczny, zaś ustawa nie wprowadza od tej zasady żadnych wyjątków.

Reasumując Sąd pierwszej instancji uznał, że każde z zakwestionowanych pytań zawiera wyłącznie jedną poprawną odpowiedź, a tym samym pytania te odpowiadają kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła N. B. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zwrot kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie prawa materialnego, to jest:

1) art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż prawidłową odpowiedzią jest ta odpowiedź, która jest zbieżna z treścią wskazanego w karcie odpowiedzi przepisu prawa, podczas gdy za odpowiedź prawidłową należy uznać tę odpowiedź, która w zestawieniu z treścią pytania stanowi zdanie prawdziwe;

2) art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 1098 § 1 i § 2 kpc poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:

a) nie jest prawdziwe zdanie, iż "Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd umorzy postępowanie",

b) pytanie nr 64 zostało prawidłowo skonstruowane,

c) skarżąca udzieliła nieprawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 64,

3) art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 1 oraz art. 4772 §1 kpc poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:

a) nie jest prawdziwe zdanie, iż "Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności",

b) prawdziwe jest zdanie, że "Zgodnie z kodeksem postępowania w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności",

c) pytanie nr 68 zostało prawidłowo skonstruowane,

d) skarżąca udzieliła nieprawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 68,

4) art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 3, art. 4, art. 36, art. 395 ust. 2 oraz art. 407 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:

a) nie jest prawdziwe zdanie, że "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte z urzędu lub na wniosek złożony przez podmiot określony w ustawie",

b) prawdziwe jest zdanie, że "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmiot określony w ustawie",

c) skarżąca udzieliła nieprawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 87;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 339 ust. 1 w związku z art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że Minister Sprawiedliwości błędnie uznał, iż skarżąca uzyskała 97 punktów a nie 100, a w konsekwencji, że z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską uzyskała wynik negatywny a nie pozytywny,

6) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie swoich ustaleń na dowodach nie znajdujących się w aktach sprawy i uznanie, że skarżąca poczyniła dodatkowe, nie ujęte treścią pytania założenie w celu odpowiedzi na pytanie nr 68, w sytuacji gdy z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca poczyniła jakiekolwiek dodatkowe założenia udzielając odpowiedzi A, a poczynienie dodatkowych założeń było niezbędne w celu udzielenia odpowiedzi zgodnej z kluczem odpowiedzi tj. odpowiedzi C,

7) art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że na pytanie nr 64 skarżąca udzieliła odpowiedzi A, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, iż udzieliła ona odpowiedzi B, a w konsekwencji nieodniesienie się do zarzutów dotyczących prawidłowości odpowiedzi B zawartych w skardze i nierozpoznanie w tej części istoty sprawy oraz niewyjaśnienie motywów, jakimi kierował się Sąd uznając, iż skarżąca udzieliła na pytanie nr 64 nieprawidłowej odpowiedzi,

8) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie oceny, czy skarżąca udzieliła prawidłowej oceny na pytanie nr 87 oraz niewyjaśnienie motywów, jakimi kierował się Sąd uznając, że skarżąca udzieliła na pytanie nr 87 nieprawidłowej odpowiedzi.

W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła w szczególności, że nie można dokonywać oceny, czy dana odpowiedź jest prawidłowa jedynie na podstawie jednego przepisu prawa w oderwaniu od treści całego aktu prawnego czy wręcz dziedziny prawa. Pytanie testowe nie jest pytaniem o treść przepisu prawa a o treść normy prawnej.

Zdaniem skarżącej, pytanie nr 64 miało dwie prawidłowe odpowiedzi: C (oparta na art. 199 § 1 pkt 2 kpc) oraz zaznaczona przez skarżącą odpowiedź B (oparta na art. 1098 § 2 kpc). WSA błędnie ustalił, że skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi A.

Nieprecyzyjne jest również pytanie nr 68, bowiem nie wskazuje, czy odpowiedź miała być udzielona z wyłączeniem przepisów zawartych w postępowaniach odrębnych oraz tego czy powód jest pracownikiem czy nie. Przy takiej redakcji pytania, wynikająca z klucza odpowiedź C nie jest odpowiedzią prawidłową. Wynika z niej bowiem, że w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa sąd nigdy nie orzeknie natychmiastowej wykonalności, co jest sprzeczne z treścią art. 4772 § 1 kpc.

Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że na pytanie nr 87 poprawna jest jedynie odpowiedź C, wynikająca wprost z art. 3 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Od zasady wyrażonej w tym przepisie ustawa ta wprowadza bowiem szereg wyjątków (art. 36, art. 395 ust. 2, art. 407 ust. 2). Z tego względu jedynie odpowiedź B (zaznaczona przez skarżącą) tworzy, z treścią pytania, zdanie prawdziwe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie środka odwoławczego złożonego przez skarżącą, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.).

Dlatego w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był do badania z urzędu nieważności postępowania. W rozpoznawanej sprawie musiał ocenić przyczynę nieważności, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., z uwagi na okoliczności wskazane w nowych motywach podstaw kasacyjnych.

Należało więc ocenić, czy Sąd pierwszej instancji - rozstrzygając sprawę, mimo poinformowania przez pełnomocnika o kolizji rozpraw w dniu 19 maja 2011 r. stojącej na przeszkodzie jego udziałowi w rozprawie na której zapadł wyrok - pozbawił stronę możliwości obrony jej praw, naruszając tym prawo w sposób skutkujący nieważnością postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie wystąpiła nieważność postępowania określona granicami przesłanki z art. 183 § 2 pkt.5 p.p.s.a. Przesłanki nieważności Sąd kasacyjny rozważał w powiązaniu z przytoczonym przez skarżącą nowym uzasadnieniem podstawy kasacyjnej z art. 141 § 4 p.p.s.a. sprowadzającym się do zarzutu naruszenia tego przepisu poprzez brak uzasadnienia, z jakiego powodu Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony o odroczenie rozprawy, mimo że zaszły okoliczności z art. 109 p.p.s.a. (podniesionym dopiero w piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2013 r.). Ten ostatnio powołany przepis stanowi, że "rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności".

Kolizja spraw powoływana przez pełnomocnika skarżącej jest w świetle powyższego przepisu "inną znaną sądowi przeszkodą". Nie może przy tym budzić wątpliwości, że na radcy prawnym - jako profesjonalnym pełnomocniku, spoczywa obowiązek wykazania, że okoliczność, na którą się powołuje, jest taką przeszkodą, której faktycznie i to ze względów obiektywnych nie można przezwyciężyć. Pełnomocnik, wnioskując o odroczenie rozprawy, nie wykazał, że podjął jakiekolwiek działania, aby przezwyciężyć przeszkodę uniemożliwiającą jego udział w rozprawie. Nie podjął też żadnych działań, aby mimo zaistniałej przeszkody, zapewnić obronę praw swojego mocodawcy. Zaistniała przeszkoda - nie była przeszkodą, której nie można było przezwyciężyć. Przy minimalnej tylko staranności, której pełnomocnik nie wykazał, możliwe było zapewnienie skutecznej obrony praw skarżącej, bez konieczności odraczania rozprawy.

Należy przy tym podkreślić, że udział w rozprawie nie jest ani obowiązkowy, ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów. Żaden z przepisów ustawy procesowej nie daje podstaw do postawienia znaku równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy a pozbawieniem jej możności obrony przysługujących jej praw. Skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia należy każdorazowo do sądu, a jak już Naczelny Sąd Administracyjny zauważył - zaistniała przeszkoda nie była przeszkodą, której nie można było przezwyciężyć.

W rozpoznawanej sprawie, mimo przeprowadzenia rozprawy i rozstrzygnięcia sprawy pod nieobecność pełnomocnika - nie doszło do pozbawienia strony możliwości działania przed Sądem, ani możliwości obrony jej praw, nie można zatem mówić o nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, należy na wstępie stwierdzić, że istota zarzutów zawartych w pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że prawidłową odpowiedzią na pytanie jest odpowiedź zbieżna z treścią wskazanego w karcie odpowiedzi przepisu prawa, podczas gdy za odpowiedź prawidłową należy uznać tę odpowiedź , która w zestawieniu z treścią pytania stanowi zdanie prawdziwe.

Według autora skargi kasacyjnej (pkt I ppkt 2,3,4 petitum skargi kasacyjnej) w zestawieniu z treścią pytań nr: 64, 68, 87 zdaniami prawdziwymi były propozycje odpowiedzi wskazane przez skarżącą. Uznanie przeciwne - to jest że pytania te zostały prawidłowo skonstruowane, a skarżąca udzieliła na nie nieprawidłowej odpowiedzi - stanowi niewłaściwe zastosowanie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i odpowiednio art. 1098 § 1 i § 2 kpc, art. 1 oraz art. 4772 § 1 kpc, art. 3, art. 4, art. 36, art. 395 ust. 2 oraz art. 407 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Treść powyższych zarzutów wraz z ich uzasadnieniem wskazuje, że skarżąca w istocie kwestionuje prawidłowość oceny Sądu pierwszej instancji, iż ww. pytania testowe zostały sformułowane zgodnie z wymogami art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych Należy zatem przypomnieć, że 339 ust. 1 powołanej ustawy (w stanie prawnym obowiązującym w dacie przystąpienia skarżącej do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską) stanowił, iż: egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

Przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie był przedmiotem wykładni. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd, że treść przytoczonego przepisu w istocie jest jasna i przy tak jednoznacznie sformułowanych wymogach nie powinna nasuwać wątpliwości interpretacyjnych.

Z kolei art. 339 ust. 3 tejże ustawy stanowił, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał co najmniej 100 punktów.

Z powołanego przepisu art. 339 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych wynika wprost, że konsekwencją wprowadzenia reguły testu jednokrotnego wyboru jest wykluczenie pytań zawierających propozycje odpowiedzi, z których więcej niż jedną należałoby uznać za prawidłową. Wprowadzając takie rozwiązanie prawne ustawodawca przesądził, że test egzaminacyjny, sprawdzający wiedzę w zakresie niezbędnym do skutecznego ubiegania się o przyjęcie na aplikację radcowską, nie może zawierać pytań obejmujących kwestie sporne w doktrynie i orzecznictwie, jak też pytań, na które udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia dodatkowych założeń, niewynikających z treści pytania, ani też pytań obejmujących zagadnienia prawne, na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową.

Uwzględniając powyższe rozumienie art. 339 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych, zarzuty kwestionujące prawidłowość oceny Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do pytań nr 64, 68 i 87 należało uznać za bezzasadne.

Skarżąca zakwestionowała ocenę Sądu pierwszej instancji odnośnie pytania nr 64, zarzucając, że na tak sformułowane pytanie możliwe są dwie poprawne odpowiedzi spośród trzech wskazanych.

Zdaniem skarżącej, nie jest trafny pogląd, że poprawność odpowiedzi "C" wynika wprost z treści art. 199 § 1 pkt 2 kpc, gdyż pytanie nr 64 zostało postawione na takim poziomie ogólności, iż prawidłową odpowiedź można było udzielić także w oparciu przepis art. 1098 § 2 kpc. Pytanie nr 64 nie było pytaniem o treść art. 199 § 1 pkt 2 kpc, a pytaniem o normę prawną, której hipoteza jest taka sama w art. 199 § 1 pkt 2 kpc oraz art. 1098 § 2 kpc. W obu przypadkach chodzi o sytuację, w której o to samo roszczenie między tymi samymi stronami sprawa została prawomocnie osądzona. Ponieważ opis stanu faktycznego nie pozwala jednoznacznie określić, na jakim etapie toczącego się postępowania sprawa została prawomocnie osądzona w innym postępowaniu, a z pytania nie wynika również czy dotyczy ono spraw międzynarodowego postępowania, przepisów "ogólnych" o postępowaniu, czy przepisów o postępowaniach odrębnych, zatem za prawidłową można było też uznać odpowiedź "B".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa argumentacja nie daje podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji.

Oczywistym jest, że pytanie nr 64 w swej treści, określającej tzw. okoliczności faktyczne sprawy, nie nawiązuje do spraw z międzynarodowego postępowania cywilnego, czy postępowań odrębnych, gdyż tych zagadnień prawnych pytanie to po prostu nie dotyczy. Skarżąca argumentując nieprawidłowość w zakresie pytania nr 64 wprowadziła założenia, o których w ogóle nie było mowy w kwestionowanym pytaniu. A zgodnie z pouczeniem zawartym w arkuszu testu, zdającemu nie wolno było dokonywać dodatkowych założeń wykraczających poza treść pytania.

Treść pytania nr 64 jest jasna - chodzi w nim o udzielenie odpowiedzi, jakie rozstrzygnięcie jest zobowiązany wydać sąd w razie stwierdzenia powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 kpc). Sposób skonstruowania pytania poprzez zawarcie w jego treści sformułowania: "została już..." wskazuje jednoznacznie, że przyczyna ta istniała pierwotnie. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją skarżącej, że w pytaniu niesprecyzowano, czy przeszkoda procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej miała miejsce przed wniesieniem pozwu, czy już po zawiśnięciu sprawy.

Jeżeli zatem przeszkoda procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej miała charakter pierwotny, to wbrew twierdzeniom skarżącej pytanie nr 64 nie jest pytaniem o normę prawną, której hipoteza jest taka sama w art. 199 § 1 pkt 2 kpc oraz art. 1098 § 2 kpc. Bowiem hipoteza art. 199 § 1 pkt 2 kpc dotyczy braku pierwotnego tj. istniejącego już w chwili wytoczenia powództwa, a hipoteza art. 1098 § 2 kpc dotyczy przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (orzeczenia sądu państwa obcego podlegającego uznaniu w Rzeczypospolitej Polskiej) mającej charakter następczy. Treść pytania nr 64 pozwala na dokładne określenie, która tych z hipotez ma być zastosowana.

Należy dodatkowo zauważyć, że nawet gdyby sąd powziął wiadomość o fakcie prawomocnego osądzenia sprawy między tymi samymi stronami o to samo roszczenie dopiero w toku postępowania, wbrew zarzutom skarżącej, nie oznacza, że w takiej sytuacji umarza postępowanie. Istotna jest bowiem okoliczność, czy przyczyna uniemożliwiająca rozpoznanie sprawy przez sąd, określona w art. 199 § 1 pkt 2 kpc istniała od początku postępowania, a nie to, kiedy sąd powziął wiedzę na ten temat. Taki wniosek wynika też z treści "komentarza do Kodeksu postępowania cywilnego" pod red. T. Erecińskiego (t. 1, Warszawa 2007, LexisNexis, s. 496), w którym stwierdza się, że odrzucenie pozwu jest obligatoryjne w sytuacjach, w których od samego początku istnieje brak określonych dodatnich przesłanek procesowych lub występują określone ujemne przesłanki procesowe (art. 199 oraz art. 1099, art. 1124 § 3 i art. 1165 § 1).

Całkowicie chybione jest twierdzenie, że skoro w pytaniu nr 64 nie doprecyzowano, czy dotyczy ono także spraw z międzynarodowego postępowania cywilnego czy przepisów "ogólnych" o postępowaniu, ponadto czy zawisłość sporu nastąpiła przed sądem polskim czy sądem zagranicznym, prawidłowa jest też odpowiedź "B". Wskazywanie w tego rodzaju argumentacji na art. 1098 kpc nie jest uzasadnione. Przepis ten stanowi, że jeżeli sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami zawisła przed sądem państwa obcego wcześniej niż przed sądem polskim, sąd polski zawiesza postępowanie. Sąd nie zawiesza jednak postępowania, jeżeli orzeczenie, które ma wydać sąd państwa obcego, nie będzie spełniało przesłanek jego uznania w Rzeczypospolitej Polskiej lub nie można oczekiwać, że postępowanie przed sądem państwa obcego zostanie prawomocnie zakończone w rozsądnym terminie (§ 1). Z kolei w myśl § 2 tego przepisu po zakończeniu postępowania przed sądem państwa obcego, sąd umarza postępowanie, jeżeli orzeczenie sądu państwa obcego podlega uznaniu w Rzeczypospolitej Polskiej; w przeciwnym przypadku sąd postanowi podjąć postępowanie. Powołany przepis reguluje zatem całkowicie odmienną sytuację prawną od tej, która została określona w pytaniu nr 64.

Treść pytania jednoznacznie odnosiła się do sytuacji procesowej uregulowanej w art. 199 § 1 pkt 2 kpc. Pozostałe propozycje odpowiedzi na to pytanie dotyczą zupełnie innych sytuacji od określonej w tym pytaniu, co oznacza że są odpowiedziami nieprawidłowymi.

Natomiast przywołana przez skarżąca konstrukcja treści pytania z 2009 r. na aplikację ogólną nie może być przedmiotem rozważań sądu odwoławczego, gdyż nie dotyczy rozpoznawanej sprawy.

Reasumując powyższe uwagi, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej pytanie nr 64 zostało sformułowane precyzyjnie, jednoznacznie, a relacja między odpowiedzią a pytaniem jest sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających z obowiązującego stanu prawnego i nie ma podstaw do uznania także za prawidłową udzieloną na to pytanie przez skarżącą odpowiedź "B". Pytanie wraz z wskazaną w kluczu jako prawidłowa odpowiedzią "C" tworzy zdanie prawdziwe. Zdanie to jest odzwierciedleniem treści art. 199 § 1 pkt 2 kpc.

Zatem trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że zakwestionowane przez skarżącą pytanie nr 64 spełnia wymogi określone w art. 339 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są więc niezasadne.

Skarżąca zarzuciła, że pytanie nr 68 zostało skonstruowane nieprawidłowo. Odpowiedź wskazana w kluczu jest wadliwa, prawidłową jest odpowiedź "A" .

Skarżąca podnosiła, że pytanie nr 68 jest nieprecyzyjne, gdyż nie wprowadzono do jego treści informacji, że chodzi o zasadę albo o przewidziany od niej wyjątek. W tej sytuacji skoro odpowiedź na pytanie nr 68 ma być udzielona na podstawie przepisów kodeksu prawa cywilnego, bez żadnego dookreślenia stanu faktycznego, ani części tego kodeksu, to pytanie to z odpowiedzią "A" jest zdaniem prawdziwym, co ma oparcie w art. 4772 § 1 kpc. Skarżąca zarzuciła, że nie można zgodzić się z twierdzeniem WSA w Warszawie, że art. 4772 § 1 kpc, przy tak niejednoznacznym pytaniu, nie odnosi się do sytuacji wskazanej w treści pytania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można argumentacji skarżącej uznać za trafną. W pytaniu nr 68 nie ma błędu rodzącego wątpliwość przy wyborze jednej spośród trzech wskazanych wyżej odpowiedzi. Z treści art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych nie wynika, aby przy formułowaniu pytań i odpowiedzi należało w ich treści precyzować, czy chodzi o zasadę ogólną, czy też o wyjątek od zasady ogólnej. Treść pytania musi być jedynie tak skonstruowana, aby udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi nie było uzależnione od przyjęcia dodatkowych założeń, nie wynikających z treści pytania.

W pytaniu nr 68 wskazano na dwie istotne okoliczności faktyczne, które zakreślały relacje pomiędzy odpowiedzią prawidłową a pytaniem odnoszącym się do niej. Z treści pytania wynikało jednoznacznie, że stroną pozwaną jest Skarb Państwa i nastąpiło uznanie roszczenia przez tegoż pozwanego. Te i tylko te okoliczności należało mieć na uwadze przy wyborze jednej z trzech przedstawionych propozycji odpowiedzi. Zdający egzamin, winien mieć przy tym na uwadze treść pouczenia zawartego w arkuszu testu i nie wolno mu było dokonywać dodatkowych założeń wykraczających poza treść pytania. Przy uwzględnieniu tych zasad nie może budzić wątpliwości, że w przypadku pytania nr 68 odpowiedź "C" odnosi się wprost do treści art. 335 § 2 kpc, w myśl którego natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa. Przepis ten normuje wyjątek od zasady nadawania przez sąd z urzędu wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy w sprawie nastąpiło uznanie roszczenia przez pozwanego, mający miejsce w sytuacji, gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa.

Wbrew zarzutom skarżącej przepis art. 4772 § 1 kpc nie uzasadniał udzielenia odpowiedzi "A" w stanie faktycznym wynikającym z treści pytania nr 68. Zgodnie z art. 4772 § 1 kpc zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi, przy jego wydaniu, rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przepis art. 334 § 4 i art. 335 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio; nie stosuje się przepisu art. 335 § 2. Powołany art. 4772 § 1 kpc jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji zawartych w art. 333–338 kpc. Przewidziane w tym przepisie wyłączenie stosowania art. 335 § 2 kpc oznacza, że w zakresie wskazanym w art. 4772 § 1 zdanie pierwsze kpc jest dopuszczalne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności także w stosunku do pracowników będących jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa. Rzecz jednak w tym, że jako przepis szczególny w stosunku do wyjątku określonego w art. 335 § 2 kpc, art. 4772 § 1 kpc odnosi się do ściśle wskazanych w nim okoliczności faktycznych. Tymi odrębnymi okolicznościami wynikającymi z treści powołanego przepisu jest sytuacja, gdy powodem jest pracownik, zaś pozwanym jako pracodawcą jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, która uznaje roszczenie powoda pracownika. W takiej tylko sytuacji sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu, ale – tak jak to wynika także z dalszej treści art. 4772 § 1 kpc – wyłącznie w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Takie okoliczności nie zostały zaś podane w treści pytania nr 68. Podobnie jak i to, że treść tego pytania nie dotyczyła zasady ogólnej wskazanej w art. 333 § 1 pkt 2 kpc, zgodnie z którą sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza roszczenie uznane przez pozwanego. Nie oznacza to jednak, że pytanie nr 68 zostało sformułowane nieprecyzyjnie. Wręcz przeciwnie, gdyż z jego treści wynika, że dotyczyło innej sytuacji faktycznej, tzn. takiej, w której pozwanym jest Skarb Państwa, który uznał roszczenie powoda. Relacja pomiędzy odpowiedzią a pytaniem była w tym przypadku sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, tj. art. 335 § 2 kpc. Pytanie nr 68 było więc jednoznaczne, a rozszerzenie jego granic o warunki uregulowane w art. 4772 § 1 kpc uznać należało za nieuprawnione.

Zważywszy na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pytanie nr 68 zostało skonstruowane zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są więc niezasadne.

Skarżąca zarzuciła także, że pytanie nr 87 zostało skonstruowane nieprawidłowo, ponieważ jej zdaniem jedynie odpowiedź "B" jest prawidłowa, a nie jest nią odpowiedź "C" wskazana w kluczu jako poprawna.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że z treści pytania nie wynikało, które z uregulowanych w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze postępowań są przedmiotem pytania. Jej zdaniem w pytaniu chodziło o wszystkie postępowania uregulowane w tej ustawie, gdyż z treści pytania wynika, że odpowiedź ma być udzielona w oparciu o wszystkie przepisy tej ustawy. Nie ma znaczenia, że odpowiedź "C" stanowi powtórzenie treści art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, bowiem pytanie to dotyczy treści normy prawnej, którą można wyprowadzić w oparciu o art. 3, art. 4, art. 36, art. 395 ust. 2 oraz art. 407 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko to nie może być uznane za prawidłowe.

Pytanie egzaminacyjne nr 87 zmierzało do zweryfikowania wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego z zakresu znajomości regulacji zawartej w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze. Wynika to jednoznacznie z treści i hipotezy tegoż pytania - "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte: ... ". Ponadto, pytanie to zawierało podwójne zastrzeżenie polegające na użyciu następujących po sobie zwrotów "zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze" oraz "postępowanie uregulowane tą ustawą". Istota i cel tego pytania, zważywszy na towarzyszące mu propozycje odpowiedzi, były więc oczywiste, a jego zakres określony został w sposób jasny i precyzyjny. Również propozycje odpowiedzi na tak postawione pytanie, zostały sformułowane w jasny sposób i ponad wszelką wątpliwość nie zawierały w swej treści kwestii spornych, czy to w doktrynie, czy to w judykaturze. Nie tworzyły również sytuacji skutkującej koniecznością czynienia jakichkolwiek dodatkowych założeń, czy też odniesień, od których uzależnione było udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Chodziło po prostu o to, aby sprawdzić wiedzę kandydata na aplikanta radcowskiego w tym zakresie, który odnosił się do zasady, w oparciu o którą wszczynane jest postępowanie upadłościowe i naprawcze. Stanowiło to istotę omawianego pytania. W sytuacji więc, gdy z art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - i do konstrukcji którego wprost odwołano się przy redagowaniu omawianego pytania - jednoznacznie wynika, że postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie, to przy wskazanej powyżej redakcji oraz konstrukcji pytania nr 87 nie może budzić żadnych wątpliwości, że propozycją prawidłowej odpowiedzi na to pytanie była tylko i wyłącznie odpowiedź "C". Propozycja tezy przeciwnej, a mianowicie - jak wywodzi skarżąca - aby za prawidłową uznać odpowiedź "B", jest wobec jednoznacznej treści art. 3 przywołanej ustawy nie do przyjęcia. Z regulacji obowiązującej na jego gruncie nie wynika bowiem, aby zasadzie trybu wnioskowego towarzyszyła równolegle zasada oficjalności.

Przepis art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wprowadza zasadę i od tej zasady nie wprowadza żadnego wyjątku. Przepisy "Części Pierwszej" tej ustawy mają charakter podstawowy, zawierają pełną regulację postępowania upadłościowego oraz jego skutki.

Argumentacja skarżącej mająca uzasadniać prawidłowość odpowiedzi "B", przez odwołanie się do art. 36, art. 395 ust. 2, art. 407 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze i do art. 4 tej ustawy, nie ma uzasadnionych podstaw. Bowiem w pytaniu nr 87 nie chodziło o to, czy postępowanie będzie wszczęte, jeżeli wystąpią okoliczności pozostające w alternatywie. Chodziło o to, jakie jest zgodne z ustawą pochodzenie impulsu, który skutkuje wszczęciem postępowania upadłościowego.

Przepis art. 36 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi, że "jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości złożył dłużnik, sąd z urzędu dokonuje zabezpieczenia majątku dłużnika. Jeżeli w wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpił wierzyciel lub inny uprawniony zabezpieczenia dokonuje się na jego żądania. W przedmiocie zabezpieczenia sąd orzeka niezwłocznie."

Przepis ten nakłada na sąd jedynie obowiązek zabezpieczenia z urzędu majątku dłużnika - w postępowaniu, które zostało już wszczęte na wniosek podmiotu określonego w ustawie (dłużnika, wierzyciela, lub innego uprawnionego). Zatem przepis ten potwierdza zasadę trybu wnioskowego.

Także regulacja prawna zawarta w art. 395 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie daje podstawy do przyjęcia za prawidłową odpowiedzi "B".

Zgodnie z tym przepisem "postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiany orzeczenia o uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego może być wszczęte na wniosek każdego, kogo uznanie może dotyczyć, a także z urzędu". Regulacja ta dotyczy możliwości wzruszenia orzeczenia o uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego, a zatem postępowania, które było już wszczęte.

Natomiast art. 407 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi, że wtórne postępowanie upadłościowe może być wszczęte z urzędu, jeżeli wymaga tego ochrona interesów zamieszkałych w Rzeczypospolitej Polskiej wierzycieli ze stosunków pracy oraz wierzycieli, który przysługuje należność z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również wierzycieli alimentacyjnych. Zatem przepis ten daje możliwość wszczęcia postępowania upadłościowego z urzędu, ale jedynie jako postępowania następczego, wtórnego, czyli postępowania, które było już zainicjowane zgodnie z zasadą trybu wnioskowego.

Reasumując, wbrew twierdzeniom skarżącej ustawodawca nie wprowadził wyjątków od zasady z art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji. Prawidłowość tego stanowiska potwierdza też regulacja zawarta art. 4 tej ustawy, stanowiąca, że "przepisy części pierwszej stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań uregulowanych w ustawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Niewątpliwie przywołane przez skarżącą przepisy postępowania zabezpieczającego i postępowania w przedmiocie uznania zagranicznych postępowań upadłościowych nie wyłączają zasady z art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Przyjęcie argumentacji skarżącej o prawdziwości odpowiedzi "B" oznaczałoby, że postępowanie może być wszczęte również z urzędu, co nie jest prawdą.

Zatem pytanie nr 87 zostało skonstruowane zgodnie z wymaganiami określonymi w 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są niezasadne.

Reasumując, z przyczyn wyżej wskazanych za chybione należało uznać zarzuty zawarte w pkt I ppkt 1, 2, 3, 4 petitum skargi kasacyjnej, dotyczące także naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, gdyż brak przesłanek do uznania, że zakwestionowane pytania testu nr 64, 68 i 87 oraz propozycje odpowiedzi są niezgodne z prawem.

W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut sformułowany w pkt II ppkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Bowiem Sąd pierwszej instancji - nie dopatrując się naruszeń prawa, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - prawidłowo oddalił skargę.

Skarżąca zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze odnośnie pytania nr 64 i błędnie uznał, że skarżąca na to pytanie udzieliła odpowiedzi "A", w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że udzieliła odpowiedzi "B"

Otóż odniesienie się do zarzutów skargi w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeżeli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności. Mankamenty uzasadnienia wyroku polegające na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej - nie naruszają art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do niektórych zarzutów skargi, uznanych przez Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione, nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I GSK 633/10, zbiór Lex nr 1069533).

Uwzględniając powyższe, nie jest trafny zarzut, że Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął w swych rozważaniach dotyczących pytania nr 64 argumentację skarżącego zawartą w skardze, a związaną z art. 1098 kpc. Sąd w uzasadnieniu wyroku do tych kwestii odniósł się, akceptując stanowisko organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny - odnosząc się do argumentacji związanej z art. 1098 § 2 kpc - wyjaśnił z jakich przyczyn stanowisko skarżącej nie jest trafne. Zatem o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być mowy.

Nie stanowi też o naruszeniu tego przepisu niewłaściwe oznaczenie przez Sąd odpowiedzi udzielonej przez skarżącą na pytanie nr 64, gdyż z treści uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd dokonał oceny prawidłowości odpowiedzi "B" zaproponowanej przez skarżącą.

Nie jest też trafny zarzut, iż Sąd pierwszej instancji w ogóle nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie prawidłowości odpowiedzi skarżącej na pytanie 87 i nie wyjaśnił motywów rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd w uzasadnieniu wyroku wprost stwierdził "...kwestionowane pytanie zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Odpowiedź na nie wynika wprost z art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, (...) Przepis jest jednoznaczny, zaś ustawa nie wprowadza od tej zasady wyjątków". To, że skarżąca nie jest usatysfakcjonowana brakiem nadmiernego rozwinięcia tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie dawało podstaw do przyjęcia, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest trafny - w szczególności gdy Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty skarżącej w tej kwestii uznał za bezzasadne.

Nieusprawiedliwiona jest też dodatkowa argumentacja podstawy kasacyjnej z art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiona przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2013 r., dotycząca braku uzasadnienia powodu nieuwzględnienia wniosku pełnomocnika strony o odroczenie rozprawy.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało tak sporządzone, iż umożliwiało stronie skarżącej podjęcie obrony przed niekorzystnym rozstrzygnięciem i dokonanie kontroli instancyjnej wskutek złożonej skargi kasacyjnej, w zakresie wynikającym z art. 183 § 1 p.p.s.a.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwiał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 oraz 134 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na postawie akt sprawy (...). W rozpoznawanym przypadku nie budzi wątpliwości, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok po zamknięciu rozprawy, a sprawę rozpoznał w oparciu o całość akt sprawy, nie pomijając dowodów w niej zgromadzonych, jak i nie korzystając z materiałów spoza akt. Chybiony jest zarzut skarżącej, że do naruszenia tego przepisu miałoby dojść wskutek przyjęcia przez Sąd, że skarżąca poczyniła dodatkowe założenia w celu odpowiedzi na pytanie 68. Bowiem stwierdzenie to odnosiło się do oceny prawidłowości zakwestionowanego pytania i było poczynione w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, a w szczególności test egzaminacyjny i kartę odpowiedzi.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podzielić należy pogląd, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Tymczasem zarzut naruszenia wskazanego przepisu strona mylnie upatruje w przyjęciu, iż Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do niektórych zarzutów skargi i nie podał motywów w zakresie oceny prawidłowości pytania nr 87. Tak sformułowany zarzut dotyczyć może wadliwości uzasadnienia wyroku. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnił już, z jakich przyczyn tak sformułowany zarzut nie jest trafny. Zatem o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 134 p.p.s.a. także nie może być mowy.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 204 § 1 p.p.s.a.