Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 954/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 (lit. c), art. 8 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak–Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2009 r. S. D. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Kierownik Urzędu) o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z faktem, iż jako dziecko przebywał w okresie od (...) maja 1944 r. do (...) czerwca 1944 r. w obozie przejściowym P.

Kierownik Urzędu ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. NR [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2010 r., którą odmówił S. D. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu ostatecznej decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na okoliczność pobytu w miejscach odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), dalej: ustawa o kombatantach.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Po 405/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną przez S. D. decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 8 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu związany był przepisami postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 75 i art. 77 kpa, a w świetle powołanych przepisów ustaleniom poczynionym przez organ trudno przyznać walor wszechstronności i obiektywizmu; Kierownik naruszył art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zdaniem Sądu fakt, że w roku 1944 obóz P. nie istniał, nie zwalnia Kierownika Urzędu od prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność tego, czy skarżący osadzony został w obozie, o jakim mowa w art. 4 ust.1 pkt 1 lit. a - c powołanej ustawy, co wymagało ustalenia, czy w roku 1944 na terenie P. istniały obozy, o których mowa w powołanym przepisie, a jeśli tak, to czy w którymkolwiek z nich przebywał skarżący. Sąd wskazał na potrzebę zwrócenia się do Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu o aktualną opinię historyczną w przedmiocie funkcjonowania na terenie Poznania w roku 1944 takich obozów i podanie, czy istniał obóz przy [...] Zakładach [...] w P., a jeśli tak, to jaki miał charakter. Sąd wskazał również na konieczność przeprowadzenia kwerendy archiwalnej celem ustalenia, czy wnioskodawca przebywał tam w okresie od (...) maja do (...) czerwca 1944 r. lub ewentualnie w innym okresie i innym miejscu odosobnienia w czasie II wojny światowej. Sąd wyjaśnił, iż art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach nie wyłącza stosowania art. 7 kpa i wskazuje na obowiązek strony wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich, co sprowadza się do udokumentowania wniosku, a nie udowodnienia określonych zdarzeń - w praktyce poprzez dołączenie przez stronę dokumentów, czy też przedstawienie innych dowodów mających potwierdzić słuszność jej żądań zawartych we wniosku. Sądu wskazał, iż organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań osób, które wspólnie ze skarżącym zostały osadzone, przy czym walor dowodu podlegającego ocenie ma jedynie przesłuchanie tych osób w charakterze świadków w trybie art. 83 § 3 kpa. Sąd wskazał także na okoliczności, które winien uwzględnić organ przesłuchując wnioskodawcę w sposób sformalizowany w charakterze strony, jak szczegółowe rozpytanie skarżącego co do wszystkich okoliczności związanych z odosobnieniem, celem wyjaśnia miejsca położenia obozu i warunków pobytu. Wyjaśnienia wymagała również treść pisma Instytutu Zachodniego co do istnienia do 1945 r. obozu przesiedleńczego P., na które powołał się skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ponadto w ocenie Sądu organ dopuścił się również naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa.

Ponownie rozpatrując sprawę wskutek uchylenia poprzednio wydanych decyzji, Kierownik Urzędu decyzją z dnia 22 marca 2011 r. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach odmówił wnioskodawcy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przeprowadził postępowanie administracyjne stosując wytyczne tutejszego Sądu zawarte w wyroku z dnia 15 września 2010 r. Podniósł, że w czasie przesłuchania wnioskodawcy w charakterze strony starał się ustalić jakie warunki panowały w obozie, w którym strona miała przebywać [od maja do czerwca 1944 r.] i uzyskał informację, że był to obóz zamknięty, a na jego terenie znajdował się zakład samochodowy, w którym pracowały niektóre osoby, wśród nich wuj zainteresowanego; z tego obozu po pewnym czasie wywożono ludność w głąb III Rzeszy; rodziny w obozie nie były rozdzielone, przed wywózką z obozu na roboty przymusowe wraz z rodziną wuja wnioskodawcę uchroniła matka, która dnia (...) czerwca 1944 r. odebrała wnioskodawcę z obozu. Dalej organ wskazał na pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia (...) lutego 2011 r., w którym Instytut zaprzeczył, iżby posiadał dowody mogące potwierdzić, że w "barakach po magazynach wojskowych, w których w 1939r. i 1940r. mieścił się obóz przesiedleńczy P., w maju i czerwcu 1944r. istniał obóz pracy lub obóz o innym charakterze". Wobec tego organ stwierdził, że nie posiada żadnych informacji mogących określić charakter obozu, a Instytut Pamięci Narodowej nie dysponuje informacjami mogącymi potwierdzić wyłaniający się z przesłuchania strony obraz obozu, jako obozu pracy przy zakładzie naprawy samochodów. Wobec tego organ uznał, że nie zostały zgromadzone dowody mogące potwierdzić, ze obóz, w którym wedle swoich twierdzeń miał przebywać zainteresowany, spełnia którąkolwiek z przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o kombatantach. Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że przyznając uprawnienia stronie wykroczyłby poza normę art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, bowiem wydając rozporządzenie w kwestii charakteru obozu, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy, Prezes Rady Ministrów opiera się na opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, zatem i uzupełnienie listy tych obozów powinno się odbyć po zajęciu stanowiska przez Instytut, który w tym wypadku odmówił stwierdzenia charakteru obozu wskazując, iż nie posiada informacji w tej kwestii.

S. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. Podniósł, że organ nie wziął pod uwagę zeznań strony i świadków, którzy potwierdzili fakt jego pobytu w obozie, a także rodziny D., jak również charakter tego obozu i polityczną przyczynę umieszczenia strony w tym obozie; świadkowie ci przebywali z wnioskodawcą w tym obozie i następnie zostali stamtąd wywiezieni do obozu w Dachau, a dalej na roboty przymusowe na teren Bawarii. Wnioskodawca zaznaczył, iż w ramach własnego dochodzenia ustalił, ze obóz przejściowy P. istniał co najmniej do 1943 r., a nie do 1940 r. (jak to wynika z pisma IPN zacytowanego w uzasadnieniu decyzji Kierownika Urzędu z dnia (...) marca 2011 r.) i przez ten obóz przeszło ponad 100 000 mężczyzn, kobiet i dzieci. Na dowód powyższej okoliczności skarżący wskazał tablicę pamiątkową, która znajduje się na terenie, gdzie znajdował się obóz, obecnie ul. (...) w P.; do odwołania dołączył kserokopię fotografii tablicy pamiątkowej. Ponadto podał, że obóz ten zmienił w 1944 r. nazwę z "P" na "[...] Warsztaty [...]" i dlatego matka wnioskodawcy nie mogła przez jakiś czas ustalić jego miejsca pobytu. Strona podniosła, iż wskazane przez niego okoliczności dowodzą, że Instytut Pamięci Narodowej nie posiada wszystkich wiadomości o miejscach odosobnienia i przetrzymywania Polaków przez Niemców, stąd też brak wiedzy Instytutu nie może stanowić podstawy odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, wbrew innym przedstawionym dowodom. W ocenie strony podane przez niego okoliczności wskazują, iż jego pobyt w opisanym miejscu spełniał warunki przebywania w obozie jako miejscu odosobnienia, gdzie przebywał w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, z uwagi na konspiracyjną działalność stryja L. D., a wskutek pobytu podlegał represjom wojennym ze strony okupanta niemieckiego z przyczyn politycznych i narodowościowych. Wnioskodawca wskazał również na pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 740/07, iż niewymienienie określonego obozu w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. nie wyklucza przyznania umieszczonym tam dzieciom uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2011 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przeprowadził dowód z ustnego przesłuchania strony oraz wskazanych przez stronę świadków, jak również zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o opinię dotyczącą charakteru obozu mieszczącego się przy [...] Zakładach [...] w P. W ocenie organu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wykazała, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji. Powołując się na treść art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach Kierownik Urzędu stwierdził, że ograniczenie się przez wnioskodawcę wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy o kombatantach nie jest wystarczające. Organ wyjaśnił, iż po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych w sprawie dowodów uznał, że brak jest podstaw do twierdzenia, że strona polegała represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c powołanej ustawy. W ocenie organu, w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można stwierdzić, że strona przebywała w miejscu odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa bądź też w miejscu odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji powyższych władz. Zdaniem organu brak jest również jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że strona przebywając w opisanym obozie pozostawała w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Kierownik Urzędu podniósł, iż wskazani przez stronę świadkowie nie dysponują wiadomościami co do charakteru obozu, w którym miał przebywać wnioskodawca; S. T. i C. I. zeznali, iż wiedzę o warunkach pobytu w obozie czerpią z opowiadań rodziny. Dalej organ wyjaśnił, że Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w piśmie z dnia (...) lutego 2011 r. podało, iż nie posiada żadnych materiałów potwierdzających, iż w barakach wojskowych, w których w 1939 r. i 1940 r. istniał obóz przesiedleńczy P., w maju i czerwcu 1944 r. istniał obóz pracy lub obóz o innym charakterze. Wobec tego organ uznał, że zebrany materiał dowody nie daje podstaw do twierdzenia, że strona przebywała w miejscu odosobnienia określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach.

W skardze na decyzję Kierownika Urzędu z dnia 16 sierpnia 2011 r. S. D. zarzucił tej decyzji bezpodstawność i nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę dowodów w trakcie postępowania. Skarżący podtrzymał wszystkie twierdzenia i zarzuty wcześniej sformułowane w odwołaniu. W ocenie strony zeznania świadków pośrednich B. T. i C. J. są tak samo wiarygodne, jak zeznania świadków bezpośrednich, których aktualnie strona nie może powołać, gdyż wszyscy oni nie żyją. Zarzucił Kierownikowi Urzędu, że gdyby wcześniej go pouczył o konieczności przesłuchania świadków, którzy złożyli pisemne wyjaśnienia w 1997 r. (H. J. i A. W.), to miałby możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań H. J., która zmarła w zeszłym roku. Skarżący podniósł, że oświadczenia bezpośrednich uczestników zdarzeń są wiarygodne, gdyż zostały spisane i podpisane w obecności notariusza, który poświadczył podpisy świadków. Strona powołała się również na wypowiedź pracownika Instytutu Pamięci Narodowej w P., który miał w siedzibie Instytutu potwierdzić fakt istnienia obozu P., jednakże wyjaśnił, że nie może pisemnie tego stwierdzić wobec braku dokumentów. Zdaniem strony obóz, w którym przebywał, był miejscem odosobnienia, skąd nie można było samowolnie się oddalić i wszyscy pozostawali tam w dyspozycji władz hitlerowskich, co potwierdzają dalsze losy rodziny L. D. Skarżący podniósł, że wykazał na podstawie znanych mu faktów i dowodów przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich i dlatego zaskarżona decyzja odmowna narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniej przedstawioną argumentację. Ponadto wskazał, że trudno sobie wyobrazić sytuację, iż do obozu podległego władzom bezpieczeństwa można było przyjść i odebrać osobę tam osadzoną. W ocenie organu nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż losy rodziny L. D. (wywiezionej do pracy przymusowej) świadczą o tym, że obóz, w którym członkowie tej rodziny przebywali, podlegał władzy bezpieczeństwa. Kierownik podniósł, że "wydaje się być prawdopodobnym", iż obóz ten, podobnie jak istniejący wówczas obóz w P., mógł podlegać urzędowi pracy.

Na rozprawie skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację i wnioski skargi, nie zgodził się z twierdzeniem, iż osoby przebywające obozie nie były rejestrowane, gdyż pamięta, że jakaś rejestracja miała miejsce.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Jednocześnie, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Kierownik Urzędu w sposób wystarczający zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Po 405/10 i prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe. Następnie zaś słusznie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, orzekł o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Kwestią bowiem wyjściową dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie było ustalenie, czy pobyt skarżącego w obozie przy Naprawczych Zakładach Samochodowych na terenie obozu P. stanowi podstawę do przyznania wnioskowanych uprawnień kombatanckich.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). Wskazać w tym miejscu należy, iż z badań historycznych wynika, że warunki pobytu w poszczególnych obozach przesiedleńczych były zróżnicowane, jednakże w świetle przepisu art. 4 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie mogą zostać przyznane wyłącznie tym osobom, które osadzone były w takim obozie przejściowym, w którym pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, przyczyny osadzenia miały charakter polityczny, narodowościowy, religijny bądź rasowy, a pobyt w tych miejscach odosobnienia miał charakter eksterminacyjny dla dzieci do lat 14 w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy.

Z kolei art. 8 ust 1 pkt 2 tej ustawy upoważnia Prezesa Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c oraz w pkt. 3 ustawy. Na podstawie wyżej cytowanego przepisu Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 20 września 2001 r. wyżej powołane powyżej rozporządzenie o miejscach odosobnienia. Bezspornym jest, że wykaz ten nie wymienia obozu przy Naprawczych Zakładach Samochodowych w P. z tytułu pobytu w którym skarżący wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich, jak również nie potwierdza istnienia w 1944 r. obozu P.

Sąd w wyroku z dnia 15 września 2010 r. wskazał, iż okoliczność nie wymienienia obozu w P. na terenie którego były Naprawcze Zakłady Samochodowe w P. w rzeczonym rozporządzeniu nie stanowi sama w sobie podstawy do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, a organ wydający decyzję jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń, czy przedmiotowe obozy były innymi miejscami odosobnienia w rozumienia art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, w tym czy były miejscami, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawowe znaczenie dla oceny uprawnień skarżącego miało ustalenie jakiego rodzaju represji ze strony okupanta doznał w czasie okupacji. W oparciu o dostępne materiały źródłowe, opinię uzyskaną z Instytutu Pamięci Narodowej oraz oświadczenia strony i powołanych przez nią świadków, Kierownik Urzędu prawidłowo ocenił, iż w czasie okupacji strona nie przebywała w obozie, którego charakter uprawniałby do zamieszczenia takiego obozu w wspomnianym wykazie.

Kierownik Urzędu nie kwestionuje pobytu skarżącego w miesiącu maju-czerwcu 1944 r. (7 dni) w przedmiotowym obozie wraz z rodziną stryja. W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania nie uzyskano jednakże dowodów, które potwierdzałyby twierdzenia skarżącego, iż w 1944 r. przy Naprawczych Zakładach Samochodowych w P., na terenie funkcjonującego w latach 1939-1940 obozu P., istniał i funkcjonował obóz, który może zostać uznany za miejsce odosobnienia o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach. To zaś jedynie, mogło dać podstawę do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.

Organ w dniu (...) stycznia 2011 r. przesłuchał skarżącego w charakterze strony. W sporządzonym z tej czynności protokole odnotowano, iż obóz miał charakter przejściowy, przywiezieni przebywali w nim do czasu wywiezienia do dalszej pracy. Do obozu przywożono według list. Nie prowadzono ewidencji osadzonych po przybyciu do obozu, osadzonym nie nadawano numeru obozowego. Rodziny nie były rozdzielane. Osadzeni pozostawali w swoim ubiorze, który po przywiezieniu do obozu został zdezynfekowany. Mężczyźni i kobiety z dziećmi przebywały w jednych barakach. W obozie podawano zupę, chleb, a każdy miał swoja porcję z kotła. Obóz był zamknięty, byli w nim także Niemcy, ale pilnowali obozu Łotysze. Na terenie obozu znajdowały się zakłady samochodowe, w których niektórzy z osadzonych pracowali. Pracował w nich także stryj skarżącego. Stryj skarżącego wraz z rodziną zostali wywiezieni do I obozu pracy w Dachau, a skarżącego zabrała jego matka, przez co uniknął wywiezienia.

Organ zwrócił się następnie do Instytutu Pamięci Narodowej Sekcji Ekspertyz Biura Edukacji Publicznej z zapytaniem o charakter obozu przy Naprawczych Zakładach Samochodowych na terenie obozu P. w miesiącach maju i czerwcu 2011 r. W odpowiedzi Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu poinformował, że w 1939 r. i 1940 r. funkcjonował obóz przesiedleńczy P. Instytut poinformował, iż nie posiada materiałów upoważniających do potwierdzenia, że w maju i czerwcu 1944 r. w barakach po magazynach wojskowych, w których w latach 1939 r.- 1940 r. mieścił się obóz przesiedleńczy P., w oznaczonym terminie istniał obóz pracy lub obóz o innym charakterze (k.66 akt administracyjnych).

W dalszej kolejności organ w dniu (...) czerwca 2011 r. przesłuchał w charakterze świadka C. J. oraz B. T. – osoby wskazane przez skarżącego jako posiadające wiedzę o jego pobycie w przedmiotowym obozie. W sporządzonych z tych czynności protokołach przesłuchań odnotowano zeznania świadków, zgodnie z którymi o okolicznościach pobytu skarżącego w obozie dowiedzieli się z rozmów prowadzonych z nim samym oraz od jego rodziny. Świadkowie podali, że znają się ze skarżącym od dzieciństwa i nadal utrzymują kontakty, z racji zamieszkiwania blisko siebie – codzienne.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywa obowiązek zebrania całego materiału dowodowego i oceny tego materiału w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Wyrazem tej oceny powinno być zaś uzasadnienie faktyczne decyzji, odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie to powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te podstawowe zasady postępowania administracyjnego zostały - w ocenie Sądu - w rozpoznawanej sprawie zachowane. Z akt sprawy wynika, ze Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie dysponuje informacjami potwierdzającymi twierdzenie skarżącego o eksterminacyjnym charakterze obozu, w którym przebywał na przełomie maja i czerwca 1944 r. Przyjąć zatem należy, iż w dokumentacji archiwalnej tego organu nie znalazły się dokumenty (dowody), które wskazywałyby, iż w 1944 r. przedmiotowy obóz odpowiadał kryteriom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach. Również przedstawiony przez skarżącego opis charakteru obozu, w którym przebywał na przełomie maja i czerwca 1944 r., nie daje podstawy do stwierdzenia, iż obóz ten - na tle innych miejsc hitlerowskich kaźni - był miejscem odosobnienia o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach. Informacje przekazane przez skarżącego wskazują, że obóz ten w tym okresie miał charakter przesiedleńczy i podlegał pod niemiecki urząd pracy, skarżący podał bowiem, że osoby osadzone przebywały w nim krótko, i były następnie wywożone do pracy do Niemiec. Okoliczność, że niektórzy z osadzonych pracowali w zakładach samochodowych, powyższą tezę potwierdza.

Również zeznania wskazanych przez skarżącego świadków nie mogą zostać uznane za dowody, na podstawie których organ mógłby stwierdzić, iż rzeczony obóz spełnia wskazane wyżej przesłanki. Przesłuchani świadkowie swoją wiedzę na temat obozu nie opierają na własnych doświadczeniach, lecz z opowiadań skarżącego i innych osób. Należy przy tym zgodzić się z organem, iż wyłącznie Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu może określić represyjny charakter danego miejsca odosobnienia i z tej racji ustalenia przedłożonej do akt sprawy opinii mają podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wagi takiej nie mają przytoczone przez stronę skarżącą dowody w postaci fotografii tablicy pamiątkowej, jaką dla upamiętnienia istnienia obozu P. znajduje się przy ulicy (...) w P. Ubocznie należy jednak wskazać, iż z zapisu na tej tablicy wynika, że obóz istniał w latach 1939-1943, a więc nie istniał w 1944 r., a tego okresu dotyczy wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zaznaczenia nadto wymaga, że w dostępnych opracowaniach naukowych podaje się, iż obóz P. istniał od (...) września 1939 r. do (...) maja 1940 r. (tak: M. Rutowska "Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty do Generalnego Gubernatorstwa 1939- 41" Instytut Zachodni Poznań 2003 s. 161- 162).

W tym miejscu wskazać należy, iż do akt administracyjnych sprawy załączona została opinia Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w P. z dnia [...] lipca 2005 roku, z której wynika, iż w maju 1943 roku w P. istniał już tylko jeden obóz przesiedleńczy P.. Obóz ten funkcjonował od 1939 roku do 1945 roku i podlegał Urzędowi Pracy w P. Przebywały w nim osoby przeznaczone do transportu na roboty przymusowe w Rzeszy. W opinii Komisji pobytu w obozie P. nie można uznać za represję w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach.

Ustawa o kombatantach nie daje również podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień z racji objęcia represjami stryja i jego rodziny, także w sytuacji, gdy stryj trafił do obozu w Dachau. W tym miejscu wskazać należy, iż zeznania skarżącego w tym zakresie są niespójne, bowiem raz oświadczał, że stryj trafił do obozu w Dachau, innym razem, że do obozu pracy Dachau I. Z nadesłanych wraz ze skargą dokumentów wynika, że stryj wraz z rodziną trafił raczej na roboty przymusowe do Niemiec, a to wskazuje, że obóz, w którym skarżący wraz z rodziną stryja przebywał przed ich wywiezieniem do Niemiec, podlegał Urzędowi Pracy, a nie niemieckim władzom bezpieczeństwa. Z przepisów art. 1 ust. 2 - art. 4, art. 9 ust. 1, art. 10, art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach wynika zasada, według której uprawnienia kombatanckie ukształtowane zostały jako uprawnienia o charakterze osobistym w tym sensie, że przysługują osobie represjonowanej i nie przechodzą na inne osoby. W świetle art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach, wyjątek od powyższej zasady dotyczy jedynie wdów lub wdowców pozostałych po kombatantach i uprawnionych do świadczeń z ustawy o kombatantach w zakresie oznaczonym w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 26.11.2001r., sygn. akt V SA 638/01). Tym samym doznane przez stryja i jego rodzinę represje pozostają bez wpływu dla sytuacji prawnej skarżącego.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych ustaleń organu poczynionych w toku postępowania dowodowego, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2011 r. ([...]), są uzasadnione i wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami. W zaistniałej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została przez Sąd oddalona.