Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1964/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 2 i ust 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 10 i art. 90 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust 1  pkt 9 p.b., art. 20 ust 1 pkt 1 p.b. art. 35 ust 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: § 13 ust 1 § 57 ust 1 i § 60 ust 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1181/20 w sprawie ze skargi Z. I. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 lipca 2020 r., znak: WI-I.7840.7.124.2019.MO w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 18 marca 2021 r., II SA/Kr 1181/20 oddalił skargę Z. I. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2020 r., znak: WI-I.7840.7.124.2019.MO w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia wniosku W. B. z 22 sierpnia 2018 r., podtrzymanego w związku ze śmiercią inwestora przez jego następcę prawnego K. I., Starosta Krakowski decyzją z 15 października 2019 r., nr AB.IV.1.1295.2019, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. I. pozwolenie na budowę dla inwestycji pn.: "Nadbudowa, przebudowa, zmiana konstrukcji dachu, zmiana sposobu użytkowania nieużytkowego poddasza na cele mieszkalne wraz z rozbudową wewnętrznej instalacji elektrycznej na dz. nr [...] w m. K., gm. X.".

Nie uwzględniając odwołania złożonego przez Z. I., Wojewoda Małopolski decyzją z 31 lipca 2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że takie rozstrzygnięcie jest wynikiem przyjęcia, iż inwestor w rozpoznawanej sprawie spełnił warunki wymienione w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 p.b., a przy tym wnioskowana inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania interesów osób trzecich. Odnosząc się do zarzutów odwołującej, Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Wójta Gminy X z 19 listopada 2012 r. nr PP.6730.128.2011 ustalająca warunki zabudowy i pomimo, że jej adresatem był W. B., to wnioskodawczyni jako następca prawny zmarłego, mogła się jako inwestor na tenże akt powołać. W ocenie organu odwoławczego, projekt budowlany jest zgodny z wymogami wynikającymi z tej decyzji w zakresie związanym z nadbudową, przebudową, zmianą konstrukcji dachu, zmianą sposobu użytkowania nieużytkowego poddasza na cele mieszkalne wraz z rozbudową wewnętrznej instalacji elektrycznej. Organ wskazał, że zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), dalej: r.w.t., planowana inwestycja nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej, co w szczególności odnosi się do zapewnienia ochrony budynkowi mieszkalnemu jednorodzinnemu usytuowanemu na sąsiedniej działce nr ew. [...]. Objęty zamierzeniem inwestycyjnym budynek od strony działki odwołującej posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wykonaną zgodnie z przepisami r.w.t. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących ograniczeń związanych z zacienianiem ww. budynku usytuowanego na działce nr ew. [...], organ odwoławczy stwierdził, że budynek ten ma wymagany czas nasłonecznienia dla pokoi mieszkalnych posiadających okna od strony elewacji południowej w godzinach 7.00-11.00, a od strony elewacji zachodniej w godzinach 14.00-17.00. W wyniku inwestycji nie nastąpi ograniczenie czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych budynku odwołującej. Co do kwestii jego przesłaniania (§ 13 r.w.t.) organ podkreślił, że nie zachodzą jakiekolwiek zmiany warunków w tym zakresie, gdyż usytuowanie obu budynków względem siebie nie ulega zmianie. Wojewoda Małopolski przyjął, że zgodnie z przedłożonymi dokumentami odprowadzenie wód opadowych z połaci dachowych oraz terenów utwardzonych zaprojektowano na powierzchnię nieutwardzoną na teren działki inwestora i grunt jest w stanie przyjąć wszystkie wody opadowe z dachu, co jest zgodne z § 28 ust. 2 r.w.t. Zdaniem organu, mieszkańcy planowanego inwestycji, zgodnie z ustaleniem decyzji o warunkach zabudowy mają zapewnione miejsce postojowe na własnej posesji, bez konieczności parkowania na drodze dojazdowej do działki odwołującej.

Z. I. złożyła skargę na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2020 r., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 i art. 77. w zw. z art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu poprzez dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych dla sprawy ustaleń, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie; 2) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie, w jakim rozstrzygnięcie nie zawiera elementów istotnych z punktu widzenia kontroli zajętego w sprawie administracyjnej stanowiska, co dotyczy odniesienia się do zarzutów i twierdzeń skarżącej sformułowanych na etapie odwołania od decyzji; 3) art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293), dalej: u.p.z.p., przez udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji, kiedy decyzja o warunkach zabudowy tego terenu wygasła z uwagi na śmierć osoby, która ją otrzymała; 4) art. 35 ust. 1 p.b. przez niezbadanie zakresu wzajemnego oddziaływania decyzji o warunkach zabudowy oraz wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i projektu budowlanego; 5) przepisów r.w.t. w zakresie zapewnienia odpowiedniego oświetlenia działki skarżącej, zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, zapewnienia miejsc parkingowych dla nowej powierzchni mieszkalnej, brak określenia wysokości projektowanego budynku podlegającego nadbudowie i budynków sąsiednich oraz brak zapewnienia dostatecznego odprowadzenia wód opadowych z dachu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywołanym wyżej wyroku stwierdził, że uznać ją należało za niezasadną. Sąd I instancji, odnosząc się do rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym, wyjaśnił, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej: ustawa COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy powołanego przepisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa zainicjowana skargą na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2020 r. została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do powodów nakazujących uznać jej legalność, Sąd I instancji z kolei wskazał, że nie budzi jego wątpliwości możliwość przyjęcia konstrukcji następstwa prawnego mortis causa co do praw wynikających z decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sąd I instancji stwierdził również, że nie zgadza się z twierdzeniem skargi, iż decyzja o warunkach zabudowy dotyczy innego zakresu prac niż pozwolenie na budowę. W wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy chodziło o wykonanie nadbudowy i nowego dachu w miejsce starego z wykorzystaniem nadbudowanej powierzchni na cele mieszkalne, co odpowiada przedmiotowi udzielonego pozwolenia na budowę. Kwestia poszerzenia nazwy inwestycji o elementy przebudowy czy instalacji elektrycznej jest związana z faktem, że pozwolenie na budowę dokonuje uszczegółowienia wszystkich elementów inwestycji, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy jest w pewnym sensie abstrakcyjna, gdyż nie daje wyobrażenia o konkretach przyszłego przedsięwzięcia. Odnosząc się do kwestii nasłonecznienia, Sąd I instancji przyznał, że zasadna jest uwaga skarżącej, iż brak jest w projekcie budowlanym tzw. linijki słońca, czyli graficznego przedstawienia oświetlenia i nasłonecznienia. Nie ulega wątpliwości, że organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę obowiązany jest ocenić na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 r.w.t. W zakresie wynikającym z § 13 r.w.t. Sąd wyjaśnił, że w projekcie budowlanym (k. A16, D21) wskazano, że budynek nie ogranicza naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich i spełnia warunki tego przepisu. Podobny wniosek ze względu na odległości odnieść trzeba do dyspozycji § 60 r.w.t., projektowany budynek nie ogranicza bowiem nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach na działkach sąsiednich. Sąd przytoczył treść ww. przepisu, zauważając, że stanowisko organu odwoławczego wskazujące, iż budynek znajdujący się na działce nr ew. [...] ma zapewniony czas nasłonecznienia dla pokoi w elewacji południowej w godzinach 7.00-11.00, zaś od strony elewacji zachodniej w godzinach 14.00-17.00 jest oparty na uwzględnieniu treści planu zagospodarowania działki w projekcie budowlanym (k. A18) i zaznaczonych kierunków świata. Budynek inwestycyjny jest usytuowany w odległości około 4,28 m od budynku skarżącej (od strony wschodniej), przy czym budynek skarżącej jest zwrócony do budynku inwestycyjnego ścianą bez okien (akta organu odwoławczego, k. 76). Nadto widać na rysunku projektu, że budynek inwestycyjny jest nieznacznie cofnięty w stosunku do budynku sąsiedniego. Wszystko to powoduje, że od strony wschodniej budynek inwestycyjny będzie przez jakiś czas zacieniał budynek sąsiedni, ale - ścianę bez okien, a nie pomieszczenia, a w miarę dalszej wędrówki słońca cień będzie przesuwał się na stronę północną i wschodnią budynku inwestycyjnego, czyli w sposób w ogóle nierzucający cienia na budynek skarżącej. Wobec tego słońce, znajdując się kolejno od południa i od zachodu budynku skarżącej, będzie tam operować bez przeszkód. W takim razie będzie spełniony wymóg oświetlenia przynajmniej jednego pokoju przez trzy godziny w dniach równonocy w godzinach od 7.00 do 17.00. Specyfika tejże sytuacji skutkuje tym, że brak stosownego rysunku linijki słońca, czy dokładniejszego objaśnienia ze strony organu odwoławczego nie jest przeszkodą do ustalenia, iż warunki z § 60 r.w.t. zostały w sprawie spełnione. Sąd nie stwierdził również podstaw do postawienia organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia § 28 i § 29 r.w.t., wadliwego rozważenia wymaganej liczby miejsc parkingowych, jak też spełnienia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Z. I. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

1) art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 2 r.w.t. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zaskarżona decyzja Wojewody Małopolskiego jest prawidłowa i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy w projekcie budowlanym obejmującym inwestycję brak jest analizy nasłonecznienia (tzw. linijki słońca), a projektant nie ustalił wpływu inwestycji na nasłonecznienie nieruchomości sąsiedniej będącej własnością skarżącej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego, pomimo istnienia braków w projekcie budowlanym dotyczących analizy nasłonecznienia, które to braki Sąd I instancji dostrzegł, ale zamiast uchylenia decyzji celem uzupełnienia braków projektu samodzielnie dokonał analizy nasłonecznienia, nie posiadając ku temu wiadomości specjalnych, podczas gdy kompetencja ta przysługuje projektantowi oraz właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu;

3) art. 10 i art. 90 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2-3 ustawy COVID-19 poprzez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy istniała możliwość przeprowadzenia posiedzenia na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, a przed wydaniem wyroku strony nie zostały wezwane do przedstawienia swoich stanowisk na piśmie.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji organów I i II instancji, a także zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienia art. 183 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyczyny nieważności postępowania w rozpatrywanej sprawie nie występują, nie można w szczególności przyjąć, by rozpatrzenie skargi wniesionej przez skarżącą przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym, co strona uznaje za naruszenie prawa, prowadziło do zaistnienia sytuacji, do której nawiązuje art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. pozbawiało stronę skarżącą możności obrony swych praw. Skarżąca wskazała, że Sąd I instancji uchybił art. 10 i art. 90 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2-3 ustawy COVID-19 wskutek wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy istniała możliwość przeprowadzenia posiedzenia na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, a przed wydaniem wyroku strony nie zostały wezwane do przedstawienia swoich stanowisk na piśmie. Odnosząc się do tego zarzutu, należy przypomnieć, że stosownie do art. 15zzs4 ust. 2 ustawy COVID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Równocześnie, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19). Przepis ten należy traktować jako przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a jest powszechnie wiadome, że w okresie rozpoznawania skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2020 r. istniały takie okoliczności, które w stanie epidemii zarządzonym od 20 marca 2020 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w pełni nakazywały uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021/3/35).

W niniejszej sprawie należało mieć na uwadze nieodbywanie się w dacie orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie rozpraw przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Odnoszenie przez pełnomocnika skarżącej istnienia takiej możliwości do sytuacji własnej w związku z posiadaniem warunków do udziału w posiedzeniu sądowym opartym na transmisji obrazu i dźwięku z sali sądowej Sądu do miejsca przebywania pełnomocnika nie uwzględnia szerszych uwarunkowań, które mają związek tak z dysponowaniem odpowiednimi urządzeniami technicznymi przez pozostałe strony biorące udział w postępowaniu w celu wykluczenia sytuacji, która skutkowałaby procesową nierównością stron, jak i przede wszystkim z kwestiami organizacyjnymi dotyczącymi przygotowania odpowiedniej infrastruktury i narządzi informatycznych przez sam Sąd I instancji. Przekonanie, że Sąd I instancji powinien dysponować warunkami technicznymi do przeprowadzenia rozprawy zdalnej z uwagi na rozpowszechnienie się w analizowanym okresie już tej formy posiedzeń sądowych w wielu sądach powszechnych pozostaje niewystarczające, gdyż tego rodzaju generalizacja nie może stanowić podstawy do przypisania Sądowi I instancji wadliwości proceduralnej, która powinna prowadzić do podważenia prawidłowości zapadłego orzeczenia.

Pełnomocnik skarżącej, pomimo otrzymania z Sądu I instancji informacji o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, nie zanegował dopuszczalności rozpatrzenia w takiej formie złożonej na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2020 r. skargi. Kwestionując formę procedowania przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym, nie wykazał równocześnie, jaki negatywny wpływ na wynik sprawy miało to procedowanie, tj. jakich konkretnych czynności procesowych strona nie mogła podjąć i możliwości jakiego działania została pozbawiona. Nie można przyjąć, by w okolicznościach procesowych niniejszej sprawy skarżąca została, mimo nieprzeprowadzenia rozprawy, pozbawiona prawa do obrony swoich praw w postaci przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Pełnomocnikowi skarżącej zostało doręczone zawiadomienie informujące go o dacie posiedzenia niejawnego wyznaczonego zarządzeniem Przewodniczącego z 16 lutego 2021 r. na dzień 18 marca 2021 r. Nastąpiło ono w terminie (26 lutego 2021 r.), który swobodnie umożliwiał pełnomocnikowi przed wydaniem przez Sąd wyroku przedstawienie dodatkowego stanowiska, jeżeli takie działanie, w jego ocenie, uzasadniała treść przesłanej wraz z zawiadomieniem odpowiedzi organu na skargę lub taką konieczność wymuszałyby inne względy. Przeszkodą w tym zakresie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogło być niezamieszczenie w zawiadomieniu pouczenia o prawie do zajęcia pisemnego stanowiska, ponieważ takie zaniechanie nie prowadziło do zniesienia procesowej możliwości podjęcia w toku postępowania tego rodzaju czynności. Zważyć trzeba, że treść, jaka została nadana zawiadomieniu, nie mogła powodować wątpliwości u profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, że może ona w sprawie składać pisma procesowe, w których może zajmować stanowisko w sprawie, realizując w ten sposób uprawnienie do czynnego udziału w postępowaniu. Wskazane zawiadomienie tak zresztą zostało potraktowane przez inne strony biorące udział w postępowaniu przed Sądem I instancji. Pełnomocnik reprezentujący uczestnika postępowania (K. i.) powiadomiony o terminie rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym sprawy zainicjowanej skargą skarżącej na decyzję Wojewody Małopolskiego w piśmie z 15 marca 2021 r. przedstawił swoje stanowisko odnośnie do prawidłowości podjętego przez organ aktu. Powyższe potwierdza, że odstąpienie przez pełnomocnika skarżącej od podjęcia analogicznego działania postrzegać należy jako formę bierności procesowej strony wynikłej z jej własnego świadomego zaniechania, które nie może być traktowane jako następstwo wadliwości procesowej Sądu skutkującej pozbawieniem strony możności obrony jej praw.

Wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 2 r.w.t. Warunkiem wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest ustalenie, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b., a inwestorowi nie można przypisać naruszenia obowiązku określonego w art. 32 ust. 4 p.b. (art. 35 ust. 4 p.b.). Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygający o pozwoleniu na budowę obowiązany jest ocenić na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), co obejmuje m.in. konieczność rozważenia kwestii związanych z zapewnieniem, by odległość projektowanego budynku umożliwiała naturalne oświetlenie przeznaczonych na pobyt ludzi pomieszczeń znajdujących się w sąsiadującym z nim budynku mieszkalnym, jak też, by pomieszczenia te miały zapewniony odpowiedni czas nasłonecznienia. Projektowana zabudowa powinna bowiem spełniać wymogi dotyczące przesłaniania, a także oświetlenia i nasłonecznienia zawarte w powołanych przez skarżącą przepisach § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 2 r.w.t. Powyższych ustaleń organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien niewątpliwie dokonać w oparciu o treść przedłożonego projektu budowlanego, która powinna umożliwiać wyprowadzenie przez organ w tym zakresie właściwych wniosków. Wynikającą z art. 34 ust. 2 p.b. zasadę, zgodnie z którą zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, uszczegóławiało w niniejszej sprawie obowiązujące w dacie rozpatrywania wniosku inwestora rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), dalej: r.s.z.f.p.b., które w § 7 ust. 1 wskazywało, że wymagania dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego powinny uwzględniać w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego. Skład części opisowej i części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu został określony w § 8 ust. 2-3 r.s.z.f.p.b., przy równoczesnym zastrzeżeniu w § 13a pkt 2 r.s.z.f.p.b., że elementem projektu powinno być określenie zasięgu obszaru oddziaływania obiektu, który powinien zostać przedstawiony w formie opisowej lub graficznej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela twierdzenia skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie projektant sporządzający projekt nadbudowy, przebudowy i zmiany konstrukcji dachu wraz ze zmianą sposobu użytkowania nieużytkowego poddasza na cele mieszkalne budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w K. z naruszeniem powołanej wyżej regulacji nie ustalił wpływu inwestycji na nasłonecznienie nieruchomości sąsiedniej będącej własnością skarżącej, tj. budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...]. Przeczą temu wnioski wyprowadzone przez Wojewodę Małopolskiego w oparciu o ocenę materiału dowodowego, które wskazują jednoznacznie, że zaprojektowana inwestycja nie prowadzi do niedopuszczalnego przesłaniania ww. budynku, jak i spełnia ona wymagania dotyczące relacji przestrzennych w zabudowie umożliwiających dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wraz z wyjaśnieniem powodów oparcia się przez organ na takim stanowisku. W skardze kasacyjnej nie zostały podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania umożliwiające podważenie podstawy fatycznej podjętego rozstrzygnięcia, toteż twierdzenie, że sporządzona przez projektanta analiza w formie opisowej nie pozwala potwierdzić przytoczonego stanowiska nie zasługuje na uwzględnienie, tak jak i nie zasługuje na uwzględnienie pozbawiony szerszego uzasadnienia zarzut, iż przypisywana projektowi wadliwość powinna prowadzić do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogłębiona wypowiedź Sądu I instancji szczegółowo objaśniająca przyczyny, z powodu których Wojewoda Małopolski przyjął, że budynek na działce nr ew. [...] ma zapewniony wystarczający czas nasłonecznienia dla pokoi znajdujących się w elewacji południowej i zachodniej, miała związek z postawieniem przez skarżącą w złożonej skardze zarzutu błędnego zaakceptowania przez organ odwoławczy projektu budowlanego niezapewniającego "odpowiedniego oświetlenia działki skarżącej" (skarga z 7 września 2020 r., s. 2). Elementy rozumowania, którymi posłużył się Sąd I instancji, nie obejmowały, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestii, które wchodzą w zakres wiadomości specjalnych. Działanie Sądu nie polegało na niedopuszczalnym uzupełnieniu braków materiału dowodowego, a tym bardziej nie prowadziło do rozstrzygnięcia zaznaczonej kwestii samodzielnie zamiast projektanta, ale służyło wyłącznie weryfikacji z punktu widzenia wymagań § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 2 r.w.t. wyprowadzonych przez organ odwoławczy wniosków, przez co traktować je należy jako zachowanie realizujące funkcję kontrolną działania administracji, którą ma zapewniać rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.