Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 95/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 173  ust. 1  pkt 3, art. 175  ust. 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Teza: Przepis art. 175 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania przez rektora decyzji administracyjnej w sprawie przekazania uprawnień do orzekania w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Właściwą formą wypełnienia dyspozycji art. 175 ust. 4 tej ustawy jest wydanie przez rektora zarządzenia.

TEZY

Przepis art. 175 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania przez rektora decyzji administracyjnej w sprawie przekazania uprawnień do orzekania w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Właściwą formą wypełnienia dyspozycji art. 175 ust. 4 tej ustawy jest wydanie przez rektora zarządzenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego z dnia 14 grudnia 2011 r., w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego z dnia 18 listopada 2011 r. w całości; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego z dnia 14 grudnia 2011r. o odmowie przyznania M.K. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012.

Wydanie powyższego orzeczenia, poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z dnia 27 września 2011r., złożonym na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego, M.K. zwrócił się o przyznanie stypendium Rektora tej Uczelni dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012. Oświadczył w nim, że studiuje na trzecim roku studiów stacjonarnych I - go stopnia, na kierunku Informatyka i jednocześnie na drugim roku studiów II – go stopnia, na kierunku Ekonomia. Ponadto ukończył na tej samej Uczelni w 2010r., studia I – go stopnia, na kierunku Ekonomia.

Decyzją z dnia 18 listopada 2011r., wydaną na podstawie art. 173, art. 175, art. 186 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej w dalszej części: "K.p.a."), a także na podstawie § 4, § 14, § 15 i § 16 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Opolskiego, przyjętego Zarządzeniem Nr 33/2011 Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 30 września 2011r., dalej zwanego Regulaminem. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego odmówiła skarżącemu przyznania stypendium. Powołując się na wymienione przepisy prawa organ podniósł, że studentowi, który po ukończeniu jednego z kierunków studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje stypendium, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. W ocenie organu, skoro skarżący ukończył studia pierwszego stopnia na kierunku Ekonomia, stypendium Rektora dla najlepszych studentów nie przysługuje mu na studiach pierwszego stopnia na kierunku Informatyka, zgodnie z § 6 ust. 2 w/w Regulaminu. Decyzja zawierała pouczenie, że służy od niej prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki UO, w terminie 14 dni od daty doręczenia.

W piśmie z dnia 10 grudnia 2011r., skierowanym do Wydziałowej Komisji Stypendialnej, M.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając swoje żądanie podniósł, że złożył wniosek tylko na jednym kierunku Uczelni, a nie na obydwu kierunkach. Zauważył, że ustawodawca w art. 184 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, stworzył możliwość studentowi wskazania kierunku na którym chce otrzymywać stypendium, a uprawnienie do stypendium nie wygasa po ukończeniu studiów pierwszego stopnia, jeżeli kontynuuje się nadal naukę na studiach magisterskich. Ponadto, w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do faktu, że skarżący jest studentem, który kontynuuje naukę w celu uzyskania tytułu magistra. Podniósł, że kwestionowane rozstrzygnięcie narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, skoro odmawia stypendium studentowi, który uzyskał wyższe osiągnięcia niż inni studenci i pomimo tego nie otrzymał świadczenia.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2011r. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki UO ponownie odmówiła przyznania stypendium. W ocenie Komisji przepis art. 184 ust. 4 ustawy o systemie oświaty dotyczy studentów, którzy uprawnieni są do pomocy materialnej na dwóch lub większej liczbie kierunków, np. w przypadku równoległego kształcenia na dwóch kierunkach studiów pierwszego stopnia. Przepis nie ma zastosowania do studentów, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów, do nich bowiem stosuje się art. 184 ust. 5 ustawy, z którego wynika, że skarżącemu przysługuje tylko stypendium na studiach II stopnia, na kierunku Ekonomia. Organ podniósł, że zaprezentowana interpretacja zgodna jest ze stanowiskiem Departamentu Finansowania Szkół Wyższych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zawartym w piśmie z dnia 21 listopada 2011r., nr [...].

W skardze z dnia 2 lutego 2012r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, M.K. wniósł o uchylenie decyzji organu, której zarzucił naruszenie przepisów art. 184 ust. 4 i 5 ustawy o szkolnictwie wyższym. Zdaniem skarżącego, ustawodawca w art. 184 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, nie wprowadził żadnych ograniczeń przy wyborze kierunku studiów, na którym ma być składany wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszego studenta. Wybór ten leży w gestii studenta. Z kolei przepis art. 184 ust. 5 ustawy daje możliwość otrzymania stypendium pod warunkiem, że student kontynuuje kształcenie po ukończeniu studiów, tak jak ma to miejsce w jego przypadku. Podniósł także, że pracownicy uczelni nie informowali go o odmiennej interpretacji przepisów przez organ, w szczególności w chwili składania wniosku o stypendium. Ponadto Komisja nie poinformowała go o możliwości złożenia wniosku na drugim kierunku, czyli Ekonomii. Podkreślił, że złożył wniosek tylko na jednym kierunku studiów. Ponadto wskazał, że okoliczność rozpatrywania wniosku przez tę samą Komisję w I instancji, jak również w II instancji, a także fakt podpisania obydwu decyzji przez tę samą osobę, narusza zasadę kontroli procesu decyzyjnego. Wskazał także, że przywołane w uzasadnieniu decyzji stanowisko Departamentu Finansowania Szkół Wyższych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, nie stanowi urzędowej interpretacji przepisów i nie może być wiążące w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pracownicy dziekanatu nie mieli obowiązku informowania na jakim kierunku studiów winien skarżący złożyć wniosek. Zwrócił uwagę, że w myśl § 14 i § 15 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, strona samodzielnie decyduje w jakim wydziale i na jakim kierunku składa wniosek. Zdaniem organu, art. 184 ust. 4 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i § 6 ust. 2 Regulaminu, nie daje prawa wyboru kierunku, na którym student będzie ubiegać się o przyznanie stypendium, jeżeli ukończył studia pierwszego stopnia i kontynuuje naukę na studiach drugiego stopnia oraz równolegle studiuje na studiach pierwszego stopnia na innym kierunku. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji w obydwu instancjach przez ten sam organ, wskazano, że stronie od decyzji podjętej przez komisje wydziałową służy (§ 4 ust. 4 Regulaminu) prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który to wniosek składa się do tego samego organu, co wynika z art. 175 ust. 4 w zw. z art. 177 ustawy o szkolnictwie wyższym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej P.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w wypadku naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Z taką właściwie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, określający jedną z form pomocy materialnej dla studentów, jakim jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Tego rodzaju świadczenie jest jedną z wymienionych katalogowo w art. 173 ust. 1 ustawy, form pomocy materialnej, udzielanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. Należą do nich ponadto: stypendium socjalne, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe oraz zapomogi. Tryb przyznawania świadczeń określają przepisy Rozdziału 2 pn. "Prawa i obowiązki studentów" Działu IV pn. "Studia i studenci" ustawy, a właściwość organów właściwych do wydawania decyzji w tym przedmiocie, regulują w szczególności art. 175, art. 176 i art. 177 ustawy. Zgodnie z art. 175 ust. 1 i ust. 2 ustawy, stypendia socjalne, stypendia specjalne dla osób niepełnosprawnych i zapomogi, przyznawane są na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi, studentowi przysługuje odwołanie do rektora. W przypadku natomiast decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany do tego samego organu (art. 175 ust. 3 ustawy).

Przedstawione zasady właściwości organów do rozpoznawania spraw z zakresu stypendiów ulegają zmianie w przypadku, gdy na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia w zakresie przyznawania wskazanych wyżej stypendiów, odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej (art. 175 ust. 4 ustawy).

W literaturze przedmiotu wskazano, że istnieje możliwość zastosowania kilku rozwiązań w systemie ukształtowania pozycji komisji stypendialnych. Pierwszym z nich jest sytuacja, w której komisje stypendialne będą działały zarówno jako organy pierwszej instancji, tj. jako komisje stypendialne podstawowych jednostek organizacyjnych oraz jako organ odwoławczy – odwoławcza komisja stypendialna. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wystąpienia przez właściwe organy samorządu studenckiego z wnioskiem o przekazanie takich kompetencji przez kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych oraz rektora. Rozwiązanie tego typu przyjęto w kilku uczelniach co wynika z lektury stanów faktycznych uzasadnienień wyroków sądowoadministracyjnych (por. wyrok z dnia 6 grudnia 2006r., sygn. akt II SAB/Bd 55/06; wyrok z dnia 7 października 2009r., sygn. akt II SA/Bd 322/09; wyrok z dnia 23 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Ol 196/08 – dostępne na stronie internetowej NSA Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.qov.pl). Drugą możliwością jest rozwiązanie, że komisje stypendialne będą orzekały tylko jako organy pierwszej instancji, a organem odwoławczym pozostanie rektor. Trzeci model dopuszcza rozwiązanie odwrotne, zgodnie z którym rektor przekażę uprawnienia organu odwoławczego Odwoławczej Komisji Stypendialnej a decyzje pierwszej instancji wydawać będą dziekani. Wreszcie inny wariant tzw. "mieszany" przyjmuje, że na jednej uczelni organem pierwszej instancji będzie kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub wydziałowa komisja stypendialna (tak: Tomasz Brzezicki w: "Nowym prawie o szkolnictwie wyższym a podmiotowość studenta" pod redakcją A. Szadok – Bratuń, wyd. Kolonia Limited 2007, s. 115-116). Oczywiście możliwym jest także rozwiązanie pozostawiające orzekanie w gestii dziekanów (kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni) i rektorów (tak w sprawie zakończonej wyrokiem dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 184/10.

Zaprezentowane powyżej warianty a przytoczone przez T. Brzezickiego, ukształtowane zostały na tle przepisów ustawy obowiązujących w 2007r., a zatem nie uwzględniają one regulacji dotyczącej stypendium rektora dla najlepszego studenta, które jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że świadczenie to, zostało wprowadzone z dniem 1 października 2011r. przez art. 1 pkt 122 ustawy z dnia 18 marca 2011r. zmieniającej ustawę o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 84, poz. 455).

Ustawodawca oprócz wprowadzenia nowego typu świadczenia określił także tryb jego przyznawania, różniący się od pozostałych stypendiów przyznawanych przez uczelnię. Organem właściwym do wydania decyzji w I instancji jest rektor. W ocenie Sądu, mimo zmiany przepisów należy dopuścić wymienioną wyżej wykładnię przepisów określających przekazywanie uprawnień komisjom stypendialnym przez poszczególne organy uczelni. W szczególności, zdaniem Sądu, uprawnienia w zakresie wydawania decyzji w przedmiocie stypendium kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni (dziekani) mogą przekazywać wyłącznie wydziałowym komisjom stypendialnym, natomiast rektor - wyłącznie komisji odwoławczej.

Wynika to jednoznacznie z treści art. 175 ust. 4 ustawy i użytego w nim sformułowania "odpowiednio" zgodnie z językowym znaczeniem słowa odpowiedni, to "odpowiadający celowi, przeznaczeniu, spełniający wymagane warunki, stosowny dla kogoś, nadający się do czegoś; właściwy" (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego", tom 2, pod red. S.Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 1165). "Odpowiedniość" stosowania nakazuje zatem interpretatorowi dostosowanie normy do stanu faktycznego, z uwzględnieniem wykładni systemowej i funkcjonalnej (por. L.Morawski "Zasady wykładni prawa", Wydawnictwo "Dom Organizatora", Toruń 2010, wyd. II, s. 244). Kierując się wykładnią systemową zauważyć należy, że rektor jako organ uczelni (art. 60 ust. 6 ustawy), kierujący uczelnią i podejmujący istotne decyzje dotyczące jej funkcjonowania (art. 66 ustawy), co do zasady jest organem odwoławczym w zakresie stypendiów przyznawanych przez uczelnię. Wynika to jednoznacznie z konstrukcji przepisów art. 175 ust. 3 i 4 ustawy, w których ustawodawca wyraźnie kształtuje sytuację prawną rektora jako organu II instancji powierzając wprost te kompetencje w przypadku stypendium socjalnego, specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg, a w przypadku stypendium rektora dla najlepszych studentów – poprzez właściwość do załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pozbawione prawnego umocowania było zatem przekazanie uprawnień przez rektora na rzecz wydziałowych komisji stypendialnych (tak jak nastąpiło to w niniejszej sprawie), skoro komisje takie działają w strukturach poszczególnych wydziałów uczelni (podstawowych jej jednostek) i są powoływane przez kierowników tych jednostek do pełnienia w postępowaniu administracyjnym roli organu I instancji. Ponadto interpretacja art. 175 ust. 4 ustawy, dopuszczająca możliwość dowolnego wyboru komisji przez rektora i wskazanego w tym przepisie kierownika jednostki organizacyjnej uczelni, na którą organy te miałyby przenieść swoje kompetencje decyzyjne, doprowadziłaby do sytuacji w której dziekan i rektor przekazaliby orzekanie tej samej komisji. Sytuacja taka naruszałaby naczelną zasadę prawa administracyjnego tj. zasadę dwuinstancyjności.

W konsekwencji powyższych uwag za istotne naruszenie przepisów dotyczących właściwości należy uznać wydanie przez Wydziałową Komisję Stypendialną Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego jako organu I instancji decyzji z dnia 18 listopada 2011r. i z dnia 14 grudnia 2011r. Oceny tej nie zmienia fakt, że upoważnienie do wydania decyzji wynikało zarówno z § 4 ust. 3 Regulaminu, jak również z upoważnienia Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 3 października 2011r., nazwanego decyzją, w którego podstawie prawnej powołano art. 175 ust. 4 ustawy oraz § 4 ust. 3 Regulaminu.

Regulamin jako akt wewnętrzny funkcjonujący w uczelni, ustalany na zasadzie art. 186 ust. 1 ustawy przez rektora, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, pomimo swego autonomicznego charakteru, nie może naruszać podstawowych zasad prawnych obowiązujących w procesie administracyjnym i pozostawać w sprzeczności z postanowieniami aktów rzędu ustawy (por. przywołany powyżej wyrok WSA w Bydgoszczy, wydany w sprawie II SA/Bd 322/09). Naruszałoby to podstawową zasadę konstytucyjną hierarchiczności sytemu źródeł prawa, polegającą m.in. na założeniu, że akt niższego rzędu (akt wewnętrzny) nie może przyjmować regulacji odmiennych od przyjętych w akcie wyższego rzędu o charakterze powszechnym (ustawy).

Za nieprawidłowe uznać należy także przekazanie kompetencji przez rektora na rzecz komisji, na podstawie decyzji administracyjnej. Cechą charakterystyczną decyzji jest bowiem jej zewnętrzny charakter, władczość oraz podwójna konkretność: konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga, określając o prawach lub obowiązkach jego adresata. Aktem administracyjnym zatem będzie każde władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracyjnego, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie Wydanie decyzji administracyjnej, stosownie do art. 104 K.p.a. w powiązaniu z art. 105 i 107, a także z art. 1 pkt 1 K.p.a., jest formą załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Jest to zatem czynność procesowa, która kończy postępowanie w danej instancji.

Załatwienie sprawy oznacza natomiast, że organ administracyjny po wszczęciu postępowania zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie, uznał za udowodniony określony stan faktyczny, dokonał subsumcji udowodnionych faktów pod stosowną normę prawną, sporządził decyzję administracyjną spełniającą wymogi formalne zawarte w art. 107 § 1 K.p.a., w której odniósł się do interesów prawnych lub obowiązków stron postępowania i wreszcie doręczył tę decyzję stronom uczestniczącym w danym postępowaniu (por. poglądy przytoczone zostały przez Cz. Martysza w: Komentarzu do art. 104 K.p.a.). Z uwagi na przedstawione rozważania, przekazanie uprawnień do wydawania decyzji w sprawach stypendialnych, na podstawie art. 175 ust. 4 ustawy, nie może być przedmiotem decyzji administracyjnej.

Nie budzi natomiast wątpliwości Sądu, iż wydawanie rozstrzygnięć w zakresie stypendiów następuje po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a. Stosownie bowiem do art. 207 ust. 1 ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl art. 207 ust. 2 ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 K.p.a. Z kolei art. 127 § 3 K.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Na tle powyższych regulacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012r. sygn. akt II SA/Ol 123/12 przyjął pogląd zasługujący na aprobatę, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów winno być prowadzone z uwzględnieniem postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego, a faktu tego nie zmienia powierzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 207 ust. 2 ustawy). W uzasadnieniu orzeczenia, WSA w Olsztynie stwierdzając niedopuszczalność w postępowaniu w przedmiocie przyznania stypendium rektora dla najlepszego studenta, wydania obydwu decyzji przez tego samego prorektora uznał, że stan taki narusza w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., w świetle którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zwrócił szczególną uwagę na okoliczność, że przywołane brzmienie przepis art. 24 K.p.a. uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy, jak podkreślił Sąd, wskazano natomiast, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy".

Przedstawione rozważania dotyczące dopuszczalności ponownego orzekania przez osoby biorące wcześniej udział w wydaniu decyzji w toczącym się postępowaniu administracyjnym, odnieść można także do sytuacji, w której w wyniku powierzenia kompetencji przez rektora odwoławczym komisjom stypendialnym spraw przyznawania stypendium dla najlepszych studentów (art. 175 ust. 4 w związku z art. 175 ust. 3 zdanie 2 ustawy), stały się one organem orzekającym w I instancji. Na uwagę zasługuje w tym względzie postanowienie WSA w Białymstoku, z którego opisu stanu faktycznego wynika, że rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w takiej sytuacji, nastąpiło przez rektora uczelni (por. postanowienie z dnia 22 marca 2012r., sygn. akt II SA/Bk 211/12, dostępne na stronie internetowej NSA pn. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.qov.pl).

Warto również odnotować inny wyrok WSA w Olsztynie, który uznał, że członek organu kolegialnego - odwoławczej komisji stypendialnej jest wyłączony z mocy prawa od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydawaniu decyzji w niższej instancji, czyli wydziałowej komisji stypendialnej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Ol 196/08, LEX nr 446105). Sąd uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie, powołał się na przepisy dotyczące wyłączenia pracownika i organu administracji publicznej, stosownie do art. 24, 25 i 27 K.p.a.

Reasumując powyższe wywody, WSA w Opolu uznał, że wykazane w niniejszym orzeczeniu naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji przez Wydziałową Komisję Stypendialną Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego jako organu nieuprawnionionego do dokonania tej czynności, daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdza się nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Zdaniem Sądu, pomocne w procesie decyzyjnym okażą się także przywołane orzeczenia sądów administracyjnych, poruszające kwestię wyłączeń pracowników i członków organów kolegialnych, biorących udział w wydawaniu rozstrzygnięć w sprawach stypendiów studenckich.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto stosownie do art. 152 P.p.s.a.