Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 249/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. art. 88 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 roku sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za wycięcie drzew 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] znak: [...] z dnia [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej A S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 1.882 ( tysiąc osiemset osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A z siedzibą w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia jako: k.p.a.), art. 83 ust. 1-3, art. 84 ust. 1-6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004r., Nr 92, poz. 880 ze zm. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2005r. do 14 listopada 2008r. – w dalszej części uzasadnienia powoływana, jako: ustawa), art. 88 ust. 1 pkt 2,art. 85 ust. 1-3, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie naliczenia za wycięcie z terenu nieruchomości w Ł. przy ul. A 67/93, bez wymaganego zezwolenia dwóch jarzębów szwedzkich.

Jak wynika z akt sprawy na wniosek Spółki z dnia [...] o zezwolenie na wycięcie dwóch drzew, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta zezwolił na wycięcie przedmiotowych drzew, zakreślając w decyzji pięć warunków, przede wszystkim pod warunkiem zastąpienia wyciętych drzew w terminie do dnia 31 maja 2007r. nasadzeniami drzew ozdobnych tj. czterech klonów kulistych odmiany czerwonej. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 2 października 2006r., wycięcie drzew miało miejsce w 2006 roku – jak wynika z oświadczenia przedstawiciela Spółki z 21 grudnia 2012r., przy czym również w 2006 roku nieruchomość została zbyta przez Spółkę, która nasadzeń nie wykonała.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji stwierdził brak wykonania czynności nałożonych na Spółkę polegających na nasadzeniu czterech klonów i jednocześnie uchylił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej terminu odroczenia opłat w wysokości 24 591,64 zł wzywając do zapłaty w terminie 14 dni. W wyniku odwołania od tej decyzji, wniesionego przez spółkę, Kolegium uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, organ II instancji decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji naliczył Spółce karę pieniężną w wysokości 81 212,28 zł za wycięcie bez zezwolenia dwóch jarzębów szwedzkich.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podkreśliła, iż decyzję z [...] odbierał podmiot nieuprawniony, osoba zajmująca się pracami ogrodniczymi na terenie Spółki, która poinformowała jedynie, iż zezwolenie jest wydane, nie wspomniała o dodatkowych warunkach, jak chociażby konieczności nasadzeń we wskazanym przez organ terminie. Strona dodała, iż osoba ta nie doręczyła decyzji osobom uprawnionym. Natomiast jak oświadczyła dokonała nasadzeń w październiku 2006 roku, przy czym najprawdopodobniej zostały skradzione, w 2011r. ogrodnik przedstawił dowód dostawy klonów poświadczający dostawę w dniu 26 października 2006r.. Strona dodała również, iż w dniu 12 grudnia 2006r. nieruchomość została zbyta i od tego dnia nowy właściciel mógł dokonywać ewentualnych nowych nasadzeń. Podsumowując strona stwierdziła, iż mając na uwadze art. 16 K.p.a. nie jest możliwe stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] , tym bardziej, iż nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 162 K.p.a. przesłanek, w szczególności trudno uznać, iż strona nie dopełniła warunku z tej decyzji. Strona zarzuciła naruszenie swobodnej oceny dowodów, art. 80 K.p.a., w kontekście analizy oświadczenia złożonego przez ogrodnika Spółki, który wyciął drzewa i dokonał nasadzeń.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.

W kwestii doręczenia Kolegium wskazało, iż o tym, że decyzja z [...] została doręczona Spółce i była jej znana jej treść świadczy zarówno zapis protokołu przesłuchania świadka z dnia 15 maja 2012r., jak i to że po odebraniu wezwania do stawienia się na oględziny celem sprawdzenia wykonania decyzji z [...], strona nie kwestionowała niedoręczenia tej decyzji, nadto pracownik strony uczestniczył w czynnościach. Organ stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć, iż decyzja z [...] została doręczona dopiero w dniu 15 grudnia 2010r., jak wskazuje w odwołaniu, to i tak stała się ostateczna, gdyż strona nie wnosiła odwołania.

Dalej, przywołując art. 88, art. 89, art. 85 ustawy Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, iż przy jarzębie szwedzkim o obwodzie pnia 71 cm przy stawce 82,77 zł za 1 cm i współczynniku 2,37 pomnożonej przez 3 – kara za usunięcie drzewa wynosiła 41 783,13 zł, zaś przy jarzębie szwedzkim o obwodzie pnia 67 cm przy stawce 82,77 zł za 1 cm i współczynniku 2,37 pomnożonej przez 3 – 39 429,15 zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Spółka A zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 45, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., art. 84 ust. 5 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi odpowiadając na zarzuty skargi.

Na rozprawie w dniu 24 maja 2013r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i oświadczył, iż decyzja z dnia [...] zezwalająca na wycinkę drzew weszła do obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które obligowały do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie naliczenia za wycięcie z terenu nieruchomości bez wymaganego zezwolenia dwóch drzew. Z oceną organu, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie sposób się zgodzić, gdyż bezsprzecznie strona skarżąca uzyskała wymagane prawem zezwolenie na usuniecie przedmiotowych drzew. Dodatkowo ocena organu jest błędna wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zezwalającej stronie skarżącej na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich kolidujących z budową wjazdu na teren nieruchomości. W sprawie [...] Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję stwierdzając, iż wadliwe było ustalenie organu o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. Abstrahując jednakże od powyższego powtórzyć trzeba, iż strona wystąpiła o stosowne zezwolenie na wycinkę i takie otrzymała. Natomiast w przepisie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ustawodawca wymienił przypadki uzasadniające wymierzenie przez organ właściwy administracyjnej kary pieniężnej. I wskazał m.in., iż administracyjną karę pieniężną wymierza się za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. A skoro tak, to nie sposób dokonać subsumcji tej normy prawnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, odzwierciedlonego w obszernej dokumentacji.

W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, iż strona skarżąca usunęła dwa jarzęby szwedzkie dysponując stosownym zezwoleniem. Jak bowiem wskazuje obszerna dokumentacja, w tym oświadczenia stron, na wniosek strony skarżącej Prezydent Miasta Ł. w dniu [...], na podstawie art. 83 ust. 1 i ust. 3, art. 84 ust. 1-5 ustawy o ochronie przyrody, zezwolił wnioskodawcy na wycięcie dwóch jarzębów szwedzkich, po spełnieniu pięciu warunków: zastąpienia tych drzew drzewami ozdobnymi na terenie nieruchomości zgodnie z wykazem tj. czterema klonami kulistymi odmiany czerwonej w terminie do dnia 31 maja 2007r.; zakupu materiału sadzeniowego z dobrze wykształconym systemem korzeniowym oraz wykonania nasadzeń zgodnie ze sztuką ogrodniczą; zabezpieczenie drzew przed uszkodzeniem poprzez ich opalikowanie; wykonanie przez okres 3 lat od chwili posadzenia wszelkich niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych; powiadomienie Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa UM Ł. o dokonaniu nowych nasadzeń w terminie 2 tygodni od daty ich wykonania, do powiadomienia dołączyć szkic sytuacyjny z lokalizacją posadzonych zamiennie drzew i odniesieniem do drzew usuwanych. Prezydent Miasta zaznaczył nadto, iż zezwolenie zostało udzielone z równoczesnym naliczeniem opłaty za usunięcie drzew w wysokości 24 591,64 zł, a termin uiszczenia ustalonej opłaty został odroczony na okres 3 lat tj. do dnia 31 maja 2010r.. Przedmiotowe zezwolenie zostało skutecznie stronie doręczone i było podstawą dokonanej wycinki. Nie ma podstaw prawnych, ani faktycznych aby postawić stronie skarżącej zarzut, iż dokonała określonej czynności bez oparcia w przepisie prawa odzwierciedlonego odpowiednim dokumentem. Takim dokumentem jest bowiem zezwolenie, decyzja z dnia [...].

W innym wypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której zawinione niedopełnienie warunków równałoby się nałożeniem kary jak za wycinkę bez zezwolenia, a więc w jakiej sytuacji miałoby dojść jedynie do poniesienia opłaty podstawowej, tego już organy administracji nie wskazały. Takie pojmowanie treści omawianego przepisu, kłóciło by się z założeniami racjonalnego ustawodawcy.

Tak więc a contrario, nie wykonanie nałożonych warunków z decyzji w całości bądź w części, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej może skutkować jedynie obowiązkiem uiszczenia opłaty wskazanej w decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, a niej jej wygaszeniem na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy ma restrykcyjny charakter i nakazuje - w razie zaistnienia przesłanek ustawowych - wymierzenie w trybie administracyjnym kary pieniężnej w znacznej wysokości. To powoduje, że decyzja nakładająca dotkliwą karę pieniężną nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych, tym bardziej, że stanowiąc źródło obowiązków dla stron, może być przymusowo egzekwowana w drodze egzekucji administracyjnej (wyrok WSA z dnia 4 listopada 2010r., IV SA/Wa 1752/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query ).

Z tych wszystkich względów Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jeżeli bowiem strona decyzji dokonała wycinki, co jest po za sporem, i uczyniła to na podstawie wymaganego prawem zezwolenia to brak podstaw do wymierzenia stronie skarżącej kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a. i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji do daty uprawomocnienia się wyroku w oparciu o art. 152 p.p.s.a..

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a..

a.bł.