Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 482/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 5,  par. 8 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia NSA Krzysztof Wujek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...]r. nr [...] stwierdzającą u skarżącej S.C. chorobę zawodową - pylicę górników kopalń węgla oraz odmówił stwierdzenia tej choroby.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził u strony chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona była zatrudniona w "A" w latach [...]-[...] i [...]-[...] jako [...] na powierzchni a także w latach [...]-[...] jako maszynista [...] na powierzchni. W latach [...]-[...] r. była narażona na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 0,9 do 2,8 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 1,75 do 3,0%. Wyjaśnił również, iż lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, wykonane badanie spirometryczne oraz ocenę obrazu rtg płuc, rozpoznali u strony z wysokim prawdopodobieństwem chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla.

Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniósł pracodawca strony – "B" S.A. Oddział "A" domagając się uchylenia jej w całości z uwagi na to, że wyniki badań nie wskazały w sposób jednoznaczny na fakt wystąpienia u skarżącej pylicy płuc.

Decyzją z [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach uchylił decyzję z [...]r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z [...]r. nr [...]określając jednocześnie, że nie może być ona wykonana.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że uchylona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii rozbieżności opinii jednostek orzeczniczych. Sąd wskazał, że w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. rozpoznano chorobę zawodową na podstawie tego samego obrazu rtg z [...] r. bowiem stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych, które uznano za efekt oddziaływania pyłów zwłókniających, pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynikało, iż odmiennie oceniono radiogramy klatki piersiowej według tych samych standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Dodał również, że powyższa rozbieżność nie została wyjaśniona ani w opinii jednostki orzeczniczej drugiego szczebla, ani też w uzasadnieniu decyzji. Ponadto Sąd podkreślił, że w badaniach dodatkowych ta sama jednostka orzecznicza zaznaczyła, iż płuca skarżącej są o wzmożonej przejrzystości i wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono. Tym samym zdaniem Sądu orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 § 1 Kpa albowiem jest ono pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania decyzji. Sąd stwierdził także, że zawarta w obu orzeczeniach diagnoza została oparta na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. oraz wskazał, iż posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska przyjętego w orzeczeniu lekarskim. Wobec tego jednostka orzecznicza zobligowana była do wypowiedzenia się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian stwierdzonych u badanej, a nadto do ustosunkowania się do ewentualnych wyników innych badań. Podsumowując Sąd zobowiązał organ drugiej instancji do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez zwrócenie się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o zajęcie jednoznacznego stanowiska i udzielenie odpowiedzi na pytania: "czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącej zmian chorobowych, w tym również różnic wynikających z już wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji 3/2 jako pylica górników kopalń węgla występuje u skarżącej, czy też nie". Równocześnie Sąd wskazał na konieczność rozstrzygnięcia spornej kwestii a mianowicie oceny zdjęcia rtg z [...]r.

Decyzją z [...] r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach uchylił decyzję organu I instancji z [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z [...] r.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy orzeczeniem WOMP w K. a orzeczeniem IMPiZŚ w S. nadal nie została wyjaśniona albowiem w nowym orzeczeniu IMPiZŚ, wydanym na podstawie przeprowadzonych badań, w tym zdjęcia rtg klatki piersiowej z [...] r., ponownie nie rozpoznano u skarżącej pylicy płuc. W uzasadnieniu natomiast jedynie ogólnie wskazano na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Następnie wskazał, iż w wyroku z 12 stycznia 2012 r. wyraźnie stwierdzono, że nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, które ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł oraz że posługiwanie się tymi zaleceniami nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska zajętego w orzeczeniu lekarskim. Wobec tego w ocenie Sądu nowe orzeczenie wymogów powyższych nie spełniło. Jednocześnie Sąd zauważył, że w nowym orzeczeniu, w pozycji badania dodatkowe, wskazano rtg z [...] r. opisujące płuca o nieznacznie wzmożonej przejrzystości bez zagęszczeń ogniskowych. Jednakże w poprzednim orzeczeniu tej jednostki, wydanym na podstawie rtg klatki piersiowej z 2005 r., 2006 r. i z [...] 2010 r. opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych. Jednocześnie zdaniem Sądu Instytut nie wskazał, czy u skarżącej nadal występują takie zmiany w obrazie płuc a jeżeli występują bądź są to już inne zmiany to dlaczego nie są tego rodzaju, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Tym samym stwierdzenie występowania u skarżącej zmian w obrazie płuc obligowało jednostkę orzeczniczą do ich dokładnego opisania, wyjaśnienia ich charakteru oraz przyczyn, z powodu których nie można ich zdiagnozować jako pylicę. Poza tym Sąd wyjaśnił, iż powyższa kwestia jest istotna również z tego powodu, że na podstawie oceny zmian dostrzeżonych na zdjęciu rtg z [...] r. WOMP rozpoznał u skarżącej pylicę płuc. W związku z powyższym w opinii Sądu orzeczenie Instytutu nadal nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 Kpa, gdyż jest ono pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania decyzji. Następnie Sąd podkreślił, że organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie niewyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanej jednostki chorobowej.

Podsumowując Sąd zobowiązał organ do wypełnienia oceny i wskazań zawartych w poprzednim wyroku stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: ppsa), w sposób przybliżony w motywach przedmiotowego wyroku.

Decyzją z [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach ponownie uchylił decyzję z [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, że w prowadzonym po drugim z wyroków postępowaniu organ zwrócił się o wydanie kolejnej opinii uzupełniającej, jednakże w opinii tej lekarze IMPiZŚ powtórzyli dosłownie swoją poprzednią wypowiedź, która została zakwestionowana przez Sąd albowiem nie wyjaśniała ani nie uzasadniała rozbieżności stanowisk obu placówek orzeczniczych. Ponadto Sąd uznał, że użycie określenia "trudno jest wypowiadać się za lekarzy WOMP" świadczy o braku dołożenia należytej staranności w wypełnianiu dotychczasowych zaleceń Sądu. Równocześnie Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom, iż rozbieżności stanowisk obu placówek medycznych wynikają z hipotetycznych trudności w ocenie obrazu zmian w polu płucnym ze względu na rozwijającą się u badanej rozedmę płuc. Zdaniem Sądu powyższa wypowiedź świadczyć może bowiem zarówno o błędzie po stronie lekarzy WOMP, jak i po stronie IMP. Następnie Sąd zakwestionował również stwierdzenie o tym, że brak jest u badanej zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylicy Międzynarodowego Biura Pracy (MPB) z 1980 r. albowiem takie stwierdzenie nie tylko nie wypełnia zaleceń procedującego uprzednio Sądu ale przede wszystkim nie jest dopuszczalne na gruncie obowiązującego prawa. Poza tym Sąd dodał, że w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych w poz. 3 zawierającej 8 punktów umieszczono pylicę płuc bez żadnego dookreślenia warunków rozpoznania tej choroby zawodowej, a inna definicja prawna pylicy nie jest znana. Choroba ta nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów, czy parametrów. Po myśli natomiast art. 237 § 4 Kodeksu pracy jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia. Tym samym minister ten został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki, jednakże do chwili obecnej przepisów takich nie wydano. W opinii Sądu nie zastępują ich zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, które nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Wobec powyższego powoływanie się w decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej na przyczynę rozstrzygnięcia wynikającą wyłącznie z Klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy, która nie implikuje prawnych definicji pylicy i nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej, jest istotnym uchybieniem procesowym. Zdaniem Sądu orzeczenie uzupełniające z [...]r. nadal nie dawało więc organowi możliwości skontrolowania słuszności stanowiska lekarzy a zarazem organ ograniczając się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc nie dokonał jakiejkolwiek oceny wydanych orzeczeń lekarskich, przyjmując jedynie ich konkluzję za podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego po raz trzeci została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 Kpa, a także z naruszeniem art. 153 ppsa. Wśród wytycznych Sąd zawarł obowiązek uzyskania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym zawarty zostanie dokładny opis zmian zaobserwowanych na podstawie kolejno ocenianych radiogramów w obrazie płuc skarżącej i wyjaśnienie ich charakteru. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że jeśli zaobserwowane i opisane zmiany nie będą zdaniem uprawnionych lekarzy upoważniać do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla, to organ będzie zobowiązany do uzyskania wyjaśnienia z jakich przyczyn nie są one objawami tej choroby zawodowej. Dodał także, iż nie jest upoważniony do polemizowania ze stanowiskiem lekarzy, co do tego czy już zacienienia smużkowate, czy zmiany drobnoogniskowe lub zagęszczenia ogniskowe uprawniają do stwierdzenia tej choroby, jednakże brak możliwości jej stwierdzenia wynikać musi z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim.

Ponadto Sąd zobowiązał organ do wystąpienia do WOMP celem ustalenia jakie zmiany zostały zaobserwowane w radiogramie płuc skarżącej z [...]r. i dlaczego uzasadniały rozpoznanie choroby zawodowej w postaci pylicy płuc. Dopiero będąc w posiadaniu tak uzupełnionego materiału dowodowego, wyjaśni samodzielnie przyczyny rozbieżności pomiędzy wydanymi w sprawie orzeczeniami medycznymi i uzasadni w sposób przekonywujący, która z wydanych w sprawie diagnoz jest jego zdaniem słuszna i z jakich przyczyn.

Decyzją z [...]r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach po raz kolejny uchylił decyzję z [...]r. nr [...]i odmówił stwierdzenia choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z 25 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 364/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z [...]r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że działania organów podejmowane w sprawie były już przedmiotem kontroli sądowej, a zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach. Natomiast organ odwoławczy orzekając ponownie w sprawie nie wykonał w sposób prawidłowy dotychczasowych zaleceń i oceny prawnej, a zatem naruszył art. 153 ppsa. Sąd wyjaśnił, iż z zaocznego orzeczenia lekarskiego IMPiZŚ z [...]r. nr [...]wynika, że zostało ono wydane na podstawie dotychczasowych zdjęć, które były podstawą do wydania poprzednich decyzji.

Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazano, że skarżąca usprawiedliwiała swoją nieobecność podczas badania, powołując się na stan zdrowia i zarazem wyraziła zgodę na przesłanie aktualnego zdjęcia rtg, którego jednak nie dostarczyła do organu.

W ocenie Sądu uzupełnione orzeczenie lekarskie nie jest wyczerpujące, a organ wbrew wskazówkom wynikającym z wyroku z 19 stycznia 2015 r. nie wystąpił do WOPM i nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego, a w konsekwencji nie dokonał samodzielnej jego oceny. Ponadto - jak uznał Sąd - w decyzji nie uzasadnił swojego stanowiska. W związku z powyższym Sąd jeszcze raz przypomniał, że organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób niewłaściwy zrealizował obowiązki nałożone na niego w wyrokach z 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 oraz 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14, natomiast wydając swoją decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego a w konsekwencji niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wydał decyzję w oparciu o nieustalony stan faktyczny.

Następnie decyzją z [...]r. nr [...]Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach ponownie uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...]r. nr [...] i odmówił stwierdzenia choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył dotychczasowy przebieg sprawy oraz wyjaśnił, że IMPiZŚ w S. pismem z [...]r. wezwał stronę do nadesłania zdjęć rtg płuc wykonanych po 2012 r., albowiem w dotychczasowych zdjęciach wykonanych do 2012 r. nie były widoczne jakiekolwiek zmiany świadczące o pylicy płuc, która jest chorobą postępującą i z tego powodu konieczne było wykonanie aktualnego, dużego zdjęcia rtg płuc w IMPiZŚ w S. bądź w miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na powyższe pismo strona poinformowała, iż nie może poddać się badaniom w instytucie z uwagi na aktualny stan zdrowia. W związku z faktem niedostarczenia przez stronę zdjęć rtg płuc wykonanych do 2015 r. lekarze orzecznicy na podstawie dotychczasowej dokumentacji wydali [...]r. orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania u niej pylicy płuc. Natomiast organ, po analizie całości materiału dowodowego uzupełnionego w wyniku wyroków z 19 stycznia 2015 r. i 25 listopada 2016 r., uzyskał uzupełnione orzeczenie lekarskie WOMP, w którym nie ujawniono obecności zmian w stopniu upoważaniającym do podtrzymania u strony rozpoznania pylicy. Poza tym dodatkowo przeprowadzone badanie TK klatki piersiowej w [...]r., również nie potwierdziło obecności u badanej zmian pyliczych w płucach. Dodał także, że w następstwie dalszych badań radiologicznych nie uzyskano podstaw do rozpoznania u badanej pylicy płuc i do podtrzymania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla. Jednocześnie wyznaczono termin badania kontrolnego na [...]r. Następnie organ podkreślił, iż zwrócił się do IMPiZŚ w S. z prośbą o skierowanie strony na dodatkowe konsultacje do IMP w L. jednakże pismem z [...]r. IMPiZŚ w S. odmówił takiego skierowania, albowiem uznał, że strona była już ponownie badana w WOMP w K. [...]r., gdzie wykonano badanie rtg płuc, które nie ujawniło obecności zmian upoważniających do rozpoznania pylicy płuc. Ponadto wskazał, że pismami z [...] r. poinformował strony o możliwości zajęcia stanowiska do [...]r. wobec uzupełnionego materiału dowodowego, jednakże żadna ze stron nie udzieliła na nie odpowiedzi. Organ po przeanalizowaniu całości uzupełnionego materiału dowodowego ponownie uwzględnił odwołanie zakładu pracy – "B" S.A. Oddział "A" w R..

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z [...]r. nr [...], zaskarżając ją w całości oraz powtarzając dotychczas prezentowane argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem o sygn. akt IV SA/Gl 1025/17 uchylił zaskarżoną decyzję.

Stwierdził, że tak postępowanie organu odwoławczego po uchyleniu jego decyzji z [...]r. nr [...], jak i uzasadnienie zaskarżonej w tej sprawie decyzji nadal nie realizuje zaleceń Sądu, jak i nie zawiera wskazania skonkretyzowanych argumentów, które pozwalałyby na ocenę rozbieżności w odmiennym odczytaniu badań strony. Decyzja administracyjna powinna zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Brak odniesienia się organu do zarzutów strony i podanych na ich poparcie argumentów godzi nie tylko w zasadę zaufania społecznego do organu, ale czyni orzeczenie niepełnym, niewłaściwie uzasadnionym. I tak chociażby wskazać należy, że lektura uzasadnienia nie umożliwia stronie poznania argumentów w zakresie istotnych rozbieżności pomiędzy orzeczeniami WOMP w K. i IMPiZŚ w S.. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie sporządzone w toku postępowania nie zostały ocenione zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego, co doprowadziło do wydania naruszającej prawo decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś wskazane naruszenie mogło doprowadzić do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co z kolei narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Z tych też względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Tym samym organ dopuścił się także naruszenia art. 153 Ppsa oraz art. 8 Kpa i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ winien wziąć pod uwagę opisane wyżej zasady orzekania w sprawie chorób zawodowych, w szczególności dotyczące związku przyczynowego między występującymi u strony skarżącej schorzeniami a warunkami pracy, zwłaszcza ocenić, czy w tej konkretnej sprawie istnieją powody, by ten związek przyczynowy obalić, oraz zwrócić się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu zdrowia strony skarżącej oraz jednoznaczną jej charakterystykę i określenie jej sklasyfikowania. Toteż konieczne jest zwrócenie się do Instytutu orzeczniczego o uzupełnienie uzasadniania jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Sąd podkreślił też, że rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy orzeczeniem WOMP w K. orzeczeniem IMPiZŚ w S. nadal nie została wyjaśniona. Dlatego dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ podejmie rozstrzygnięcie, które szczegółowo uzasadni.

ŚPWIS w postępowaniu prowadzonym po wyroku WSA w Gliwicach z 30 stycznia 2018 r. pismem z [...] r. zwrócił się do IMP i ZŚ w S. o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie zgodne z wymogami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W opinii z [...] r. lekarze IMP i ZŚ stwierdzili, że mogą jedynie odpowiadać za swoją ocenę stanu zdrowia pacjentki, która nie pozwalała z pewnością ani dużym prawdopodobieństwem rozpoznać choroby zawodowej. Z uwagi na fakt, że pylica jest schorzeniem postępującym zaproponowali skierowanie skarżącej do IMP i ZŚ w S. na ponowne badania oraz zwrócili akta sprawy. Nadto w piśmie z [...] r. IMPiZŚ wyjaśnił, że po kilku latach od rozpoznania pylicy przez WOMP nie znaleziono zmian, które mogą być podstawą do jej rozpoznania, natomiast gdyby pylica rzeczywiście była, to zmiany powinny się z biegiem czasu nasilać. Podstawą do rozpoznania pylicy jest pełnowymiarowe zdjęcie w pozycji PA z widocznymi zmianami ogniskowymi (zacienień okrągłych, regularnych) mogącymi odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Lekarze IMPiZŚ po raz kolejny oświadczyli, że takich zmian u strony nie stwierdzili.

Organ w celu ustalenia lub wykluczenia zawodowej etiologii schorzenia strony wystąpił też do IMP w L., który w swej opinii stwierdził, że podczas hospitalizacji skarżącej ocenie radiologicznej poddano badania RTG klatki piersiowej wykonane w dniach [...]r., [...]r., [...]r., na których uwidoczniono pola płucne bez zmian ogniskowych, z cechami zmian okołooskrzelowych i nieco wzmożonym rysunkiem śródmiąższowym, najprawdopodobniej na tle krążeniowym, zgrubienia opłucnej, zrosty i zmiany pozapalne w okolicy kąta przeponowo-sercowego po stronie prawej. Sylwetka serca była powiększona, na zdjęciu z [...]r. widoczne były cechy zastoju w krążeniu małym. Aorta była poszerzona i wydłużona, przepona i kąty wolne. W ocenie radiologicznej nie stwierdzono zmian radiologicznych charakterystycznych dla pylicy.

Lekarze IMP w L. wyjaśnili, że obraz RTG i dolegliwości badanej wynikają najprawdopodobniej z niewydolności krążenia. W badaniu gazometrycznym krwi włośniczkowej arterializowanej stwierdzono hipoksemię. Nie opisano zmian radiologicznych charakterystycznych dla pylicy górników kopalń węgla (stopień 0/0 wg ILO).

Reasumując, lekarze specjaliści IMP w L. na podstawie analizy całości dokumentacji lekarskiej oraz narażenia zawodowego stwierdzili, że aktualnie nie ma podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej pod postacią pylicy górników kopalń węgla wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. Wskazana jest natomiast dalsza obserwacja stanu klinicznego i radiologicznego pacjentki.

Strony poinformowane w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zajęcia stanowiska wobec uzupełnionego materiału dowodowego nie udzieliły odpowiedzi.

Z uwagi na poczynione nowe ustalenia faktyczne, zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...]Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...]r. nr [...] stwierdzającą chorobę zawodową u strony i jednocześnie orzekł o braku podstaw do jej stwierdzenia.

W uzasadnieniu wywiódł, że w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylic wymaga wykazania na zdjęciu ściśle określonych zmian tj. zwykle małych zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r ) w zależności od ich wielkości o9raz odpowiedniej kategorii tych zmian czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3) ocenianych przez porównywanie ze standardami radiologicznymi klasyfikacji radiologicznej płuc, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. Nie ma ona charakteru wiążącego, ale służy ujednoliceniu opisywania indywidualnych objawów pylicy i jest stosowana na całym świecie. Umożliwia porównywalny opis zmian radiologicznych i jest stosowana do oceny radiogramów klatki piersiowej. Natomiast zmiany pod postacią nieregularnych zacienień smużkowo – siateczkowych nie są w powyższej klasyfikacji ujęte jako postawa do rozpoznania pylicy płuc.

Główną przyczyną uchylania dotychczas wydanych decyzji stał się brak zgodności jednostek orzeczniczych I i II stopnia w ocenie zmian radiologicznych w obrębie płuc strony, a kolejne orzeczenia IMPiZŚ nie wyjaśniały zaistniałych różnic w zakresie interpretacji ich wyników.

W obecnie prowadzonym postępowaniu ŚPWIS uzyskał opinię Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w L., który to Instytut od lat wypowiadał się w kwestiach spornych pod względem orzeczniczym. Opinia została wydana po hospitalizacji skarżącej oraz przeprowadzeniu badań w IMP w L..

W odróżnieniu od orzeczeń wydawanych przez IMP i ZŚ w S., uzasadnienie stanowiska lekarzy IMP w L. zawiera wyjaśnienie, na co wskazują zmiany występujące w obrazie płuc strony. Opisano w nim zmiany okołooskrzelowe i wzmożony rysunek śródmiąższowy na tle krążeniowym, zgrubienia opłucnej, zrosty i zmiany pozapalne w okolicy kąta przeponowo-sercowego po stronie prawej, cechy zastoju w krążeniu małym. Zdaniem lekarzy specjalistów IMP w L. stwierdzany obraz RTG i dolegliwości pacjentki wynikają z niewydolności krążenia. W ocenie radiologicznej nie opisano zmian charakterystycznych dla pylicy górników kopalń węgla. Lekarze wyjaśnili, że występujących zmian nie można określić jako zmiany pylicze, ponieważ klasyfikacja tych zmian to stopień 0/0 wg klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy (ILO).

ŚPWIS uznał, że opinia IMP w L. jest logiczna, spójna, przekonująca i należycie wyjaśniająca pochodzenie zmian płucnych oraz powód niemożności rozpoznania u strony pylicy płuc górników kopalń węgla.

Zdaniem ŚPWIS niemałe znaczenie ma również wyjaśnienie WOMP w K. z [...]r. dotyczące orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego przez tą jednostkę orzeczniczą [...]r. Wynika z niego, że podczas oceny subtelnych zmian radiologicznych w płucach może dochodzić do subiektywnych różnic w interpretacji tych zmian, które mogą przypominać zmiany pylicze. W rezultacie przeprowadzonych ponownie badań jednostka orzecznicza I stopnia uznała, iż nie ma podstaw do rozpoznania pylicy płuc.

Ponadto ŚPWIS wziął pod uwagę fakt, że pylica jest chorobą postępującą, zatem po 10 latach od rozpoznania pylicy płuc (w roku [...]), zmiany w płucach badanej byłyby obecnie wyraźnie widoczne. Skoro więc zmiany pylicze nie są opisywane obecnie, to zasady logiki i doświadczenia życiowego prowadzą do uznania za niewiarygodny dowód w postaci orzeczenia lekarskiego WOMP-Poradni Chorób Zawodowych w S. z [...] r. o rozpoznaniu choroby zawodowej.

ŚPWIS uznał za wiarygodne orzeczenia lekarskie IMP i ZŚ w S. poparte opinią IMP w L. z [...]r., natomiast nie przyjął za wiarygodny dowód w postaci orzeczenia lekarskiego WOMP-PChZ w S. z [...]r., z którego ta jednostka orzecznicza sama się wycofała i już w [...]r. lekarze tej jednostki nie podtrzymali swej diagnozy z [...]r. i uznali za prawidłowe ustalenia IMPiZŚ. Tym samym opinie jednostek uprawnionych stały się merytorycznie zgodne i mogły stanowić podstawę do wydania decyzji. Podniósł także, że wydane orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, a organ jest nimi związany.

Na to rozstrzygnięcie strona ponownie wywiodła skargę do sądu administracyjnego.

W skardze na ww. decyzję strona zarzuciła jej:

1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia a to:

a) art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

b) art. 11k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ,

c) art.77 k.p.a poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego nierozpatrzenie,

d) art. 80 k.p.a poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń organu,

e) art. 84 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania choroby zawodowej,

f) art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w przedmiotowej sprawie,

g) par. 8 ust. 1 rozp. R.M. z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez zgromadzenie niewystarczającego materiału dowodowego,

2. błąd w ustalenia taktycznych dokonanych przez organ mający wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu, iż u skarżącej nie występuje choroba zawodowa - pylica górników kopalń węgla.

Stawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że zrealizował wytyczne zawarte w poprzednich wyrokach WSA, w tym uzyskał kolejną opinię Instytutu Medycyny Pracy w L. doprowadzając tym samym do ostatecznego wyjaśnienia wątpliwości oraz ustalenia okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy . Ustosunkował się też do orzeczenia lekarskiego WOMP w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. z [...] r. wyjaśniając, że odmówił mu wiarygodności, a stanowisko swoje uzasadnił zgodnie z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zwrócił uwagę na fakt, iż nawet lekarze jednostki orzeczniczej, która wydała wspomniane orzeczenie, w wyniku późniejszych badań nie podtrzymali swojej diagnozy z [...] r. i uznali za słuszne ustalenia IMP i ZŚ w S. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla. Tym samym opinie jednostek

orzeczniczych stały się spójne i merytorycznie zgodne. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem strony, iż żadna z opiniujących jednostek nie potrafiła podważyć tego orzeczenia, ponieważ uczyniła to nawet jednostka, która je wydała. Dlatego odrzucenie orzeczenia lekarskiego WOMP z [...] r. uznał za działanie logiczne i konsekwentne.

Podniósł natomiast brak spójności w argumentacji skarżącej, która z jednej strony przyznała, że organ ostatecznie uzupełnił materiał dowodowy sprawy o opinię IMP w L., a jednocześnie zarzuciła, iż organ nie uzupełnił odpowiednio materiału dowodowego, ale oparł się na opinii IMP w L..

Uzasadnienie stanowiska lekarzy IMP w L. zawiera wyjaśnienie na co wskazują zmiany występujące w obrazie płuc skarżącej oraz dlaczego nie są to zmiany, które można by było określić jako zmiany pylicze. Uzasadnienie to spełnia wymogi zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wydanych w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Nadto, stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ naruszył przepisów prawa.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach o sygn. akt IV SA/Gl 1025/17 powodem uchylenia poprzedniej decyzji ŚPWIS był fakt, że – w ocenie Sądu – stan faktyczny sprawy nie został ustalony, lektura uzasadnienia nie umożliwiała stronie poznania argumentów w zakresie istotnych rozbieżności pomiędzy orzeczeniami WOMP w K. i IMPiZŚ w S. a orzeczenia lekarskie sporządzone w toku postępowania nie zostały ocenione zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego. Nadto organ został zobowiązany do zwrócenia się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu zdrowia strony skarżącej oraz jednoznaczną jej charakterystykę i określenie jej sklasyfikowanie. Konieczne będzie zwrócenie się do Instytutu orzeczniczego o uzupełnienie uzasadniania jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Zdaniem Sądu organ zrealizował wytyczne Sądu zawarte w wyroku IV SA/Gl 1025/17, a rozstrzygnięcie, jakie podjął na podstawie poczynionych ustaleń ocenić należy jako zgodne z prawem, w tym z przepisami K.p.a. dot. gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz znajdujące oparcie w zgromadzonych dowodach, w szczególności orzeczeniach i opiniach lekarskich.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 2352 K.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, ale tylko wówczas, gdy:

-1 wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,

-2 choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,

-3 ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest okoliczność wskazana w punkcie 1. W sytuacji bowiem, gdy istniejące schorzenie nie należy do chorób zawodowych, bezprzedmiotowa jest analiza, jakimi czynnikami została spowodowana, bo i tak nie można jej uznać za chorobę zawodową.

Natomiast okoliczność 3. w przypadku pylicy płuc nie ma znaczenia, bo może ona być rozpoznana w każdym czasie.

W pkt 3.2 załącznika do rozporządzenia jako choroba zawodowa została wskazana pylica górników kopalń węgla.

Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową.

W wykonaniu zaleceń WSA w Gliwicach, ŚPWIS zwrócił się o wydanie opinii zarówno do IMPiZŚ, jak i do IMP w L..

Z orzeczenia uzupełniającego z [...]r., sporządzonego przez pierwszą z tych jednostek wynika, że ocena stanu zdrowia pacjentki nie pozwalała z pewnością ani dużym prawdopodobieństwem rozpoznać choroby zawodowej. Faktem jest, że orzeczenie to nie wyjaśniło rozbieżności w tej ocenie w stosunku do orzeczenia WOMP z [...]r., tym niemniej było jednoznaczne co do konkluzji, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Twierdzenie to IMPiZŚ podtrzymał także w piśmie z [...]r. wskazując, że ujawnione zmiany nie odpowiadają zmianom upoważniającym do rozpoznania tej choroby.

Nadto organ wystąpił także do IMP w L., który w orzeczeniu z [...]r. również po raz kolejny nie rozpoznał choroby zawodowej. Orzeczenie to zostało wydane po dokładnej analizie stanu zdrowia strony, obejmującej hospitalizację, analizę całości dokumentacji medycznej (co podkreślono w orzeczeniu), trzech zdjęć RTG wykonanych w okresie nieco ponad roku (tj. w dniach [...]r., [...]r., [...]r.). W ocenie radiologicznej nie stwierdzono zmian radiologicznych charakterystycznych dla pylicy, nie opisano żadnych zmian radiologicznych charakterystycznych dla pylicy górników kopalń węgla (stopień 0/0 wg ILO). Stosownie do zaleceń Sądu zawartych w poprzednim wyroku WSA, lekarze z IMP w L. odnieśli się także do prawdopodobnych pozazawodowych przyczyn dolegliwości strony uznając, że mogą one być pochodzenia krążeniowego.

W ocenie Sąd orzekającego, to orzeczenie lekarskie realizuje wytyczne, jaki zawarł w WSA w wyroku z 30 stycznia 2018r. Uwzględnia całość zgromadzonej dokumentacji medycznej i po raz kolejny szczegółowo weryfikuje stan zdrowia strony w oparciu o trzykrotne badanie RTG, zawiera także wskazanie pozazawodowego pochodzenia dolegliwości strony, które prawdopodobnie są wynikiem niewydolności krążenia.

Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu sporządzono już 7 różnych orzeczeń i opinii uzupełniających:

- WOMP z [...]r. o stwierdzeniu choroby zawodowej i była to jedyna opinia pozytywna dla strony. Nadto zauważyć należy, że ten sam WOMP z opinii tej się wycofał, gdyż w opinii z [...]r. stwierdził brak w płucach zmian charakterystycznych dla pylicy górników kopalń (karta 62 akt).

Natomiast wszystkie inne opinie sporządzone przez różne jednostki dwóch szczebli zawierają ustalenia pokrywające się i wzajemnie potwierdzające i nie stwierdzają zmian właściwych dla tej choroby zawodowej. Są to orzeczenia i opinie:

- IMPiZŚ z [...]r.,

- IMPiZŚ z [...]r.,

- IMPiZŚ z [...]r.,

- WOMP z [...]r.,

- IMPiZŚ z [...]r.,

- IMP w L. z [...]r.

Wobec zbieżności wyrażonych w nich stanowisk oraz kompletności i wyczerpującego charakteru zwłaszcza ostatniej z nich prowadzenie dalszego postępowania dowodowego nie jest potrzebne, bo stan faktyczny sprawy został ponad wszelką wątpliwość ustalony, a organ zrealizował wytyczne Sądu zawarte w poprzednim wyroku. Nie mogły zatem odnieść skutku zarzuty skargi podnoszące wadliwość postępowania dowodowego i oceny dowodów.

Podnieść także trzeba, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1175 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.

Nie są też zasadne zarzuty skierowane pod adresem organu, a dotyczące tego, że nie podważył skutecznie treści opinii WOMP z [...]r. a mimo to ją pominął. Organ wskazał bowiem na wyjaśnienie WOMP w K. z [...] r. dotyczące orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego przez tą jednostkę orzeczniczą [...] r. Wynika z niego, że podczas oceny subtelnych zmian radiologicznych w płucach może dochodzić do subiektywnych różnic w interpretacji tych zmian, które mogą przypominać zmiany pylicze. W rezultacie przeprowadzonych ponownie badań jednostka orzecznicza I stopnia uznała, iż nie ma podstaw do rozpoznania pylicy płuc u strony. Tym samym praktycznie wszystkie sporządzone opinie są zbieżne co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a organ nie miał możliwości oparcia orzeczenia na jedynej pozytywnej dla strony opinii, której sam podmiot opiniujący nie podtrzymał.

Podsumowując: w sprawie zgromadzono bardzo obszerny materiał w postaci orzeczeń i pism uzupełaniających, wydanych przez różne jednostki orzecznicze dwóch szczebli, uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a sporządzone przez zatrudnionych w nich lekarzy, posiadających konieczne kompetencje. Wszystkie one są zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, w tym również opinia WOMP, który w pierwszym orzeczeniu stwierdził u skarżącej chorobę zawodową, a następnie z tego rozpoznania się wycofał. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków, jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach. Zatem organ ani nie był uprawniony do ich podważania z racji braku ku temu kompetencji, ani zobowiązany do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.