Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 704/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z Funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi S. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy al. [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 23 – dalej k.p.a.), art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity Dz. U z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.), art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U z 2016r., poz. 169 - dalej jako u.p.o.u.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak [...] orzekającej o odmowie umorzenia w całości pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. w okresie od dnia 1 lipca 2009 roku do dnia 30 września 2013 r., w okresie od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 30 września 2014 r., w okresie od dnia października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. i w okresie od dnia

1 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r. w wysokości 19259,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia 31 grudnia 2015 r. w wysokości 8330,74 zł oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonym od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia wydania niniejszej decyzji w wysokości 333,37 oraz kosztami upomnień w wysokości 26,40 zł, co łącznie stanowi kwotę 27949,70 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu

3 marca 2016 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wniosek dłużnika alimentacyjnego – M. S. z dnia 26 lutego 2016 r. o umorzenie spłaty zadłużenia wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko – O. S. z uwagi na zły stan zdrowia oraz fakt, iż wnioskodawczyni nie wiedziała o zasądzonych alimentach.

Decyzją z dnia [...], znak [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie umorzenia w całości pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. w okresie od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 września 2013 r., w okresie od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 30 września 2014 r., w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. i w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r. w wysokości 19259,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia 31 grudnia 2015 r. w wysokości 8330,74 zł oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonym od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia wydania niniejszej decyzji w wysokości 333,37 oraz kosztami upomnień w wysokości 26,40 zł, co łącznie stanowi kwotę 27949,70 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w jego ocenie z uwagi na to, iż wnioskodawczyni jest osobą w wieku aktywności zawodowej, zgłasza problemy zdrowotne, jednakże nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, z treści którego wynikałoby, iż jest całkowicie niezdolna do wykonywania pracy, istnieją szanse na poprawę sytuacji bytowej i wywiązanie się ze zobowiązań wobec Skarbu Państwa powstałych w wyniku wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., M. S. Odwołująca nie zgadzając się z treścią powyższej decyzji wnosi o jej uchylenie, podnosząc ponadto, iż nie wiedziała o stanie zadłużenia alimentacyjnego.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

Organ odwoławczy powołując brzmienie art. 27 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wskazał, iż rozstrzygnięcie organu w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego ma charakter uznaniowy.

Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wręcz przeciwnie - działanie organu doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż decyzjami Prezydenta Miasta Ł.:

- z dnia [...] lipca 2009 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 1 lipca 2009 roku do dnia 30 września 2009 r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] października 2009 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] października 2010 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 01 października 2010 r. do dnia 30 września 2011 r. kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia października 2011 r. do dnia 30 września 2012 roku w kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 30 września 2014 r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie,

- z dnia [...] grudnia 2015 r., znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w kwocie 300,00 zł,

- z dnia [...] lutego 2016 roku, znak [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. na okres od dnia stycznia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie, uchyloną z dniem [...] marca 2016 roku decyzją z dnia [...] marca 2016 r., znak [...].

Jak ustalił organ II instancji, wierzyciel – R. S. pobrał w powyższym okresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz O. S. w łącznej wysokości 19500,00 zł, a zatem dłużnik alimentacyjny – M. S. na dzień orzekania przez organ I instancji, tj. [...] zobowiązana był do zwrotu należności z tytułu funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 28230,96 zł z czego należność główna to kwota w wysokości 19500,00 zł, odsetki ustawowe liczone do dnia 31 grudnia 2015 r. w wysokości 8371,19 zł oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. w wysokości 333,37 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 26,40 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, iż organ stopnia podstawowego prawidłowo skorygował powyższą kwotę o kwotę wyegzekwowaną przez komornika sądowego na rzecz funduszu alimentacyjnego przekazaną do organu w dniu 1 lutego 2012 r. w wysokości 281,26 zł. Po uwzględnieniu wpłat komorniczych zadłużenie M. S. z tytułu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na dzień orzekania przez organ I instancji wyniosło 27949,70 zł.

Następnie organ II instancji podkreślił, iż z materiału dowodowego wynika, że M. S. przebywa w Zakładzie Karnym Nr [...] w G., gdzie w trakcie odbywania kary nie jest zatrudniona. Ostateczny koniec kary przypada na dzień 2 listopada 2016 r. Z wydruku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 1 kwietnia 2016 r., znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż M. S. zarejestrowana jest jako osoba prowadząca działalność gospodarczą M. S. - A od dnia 10 września 2011 roku. Odwołująca zgłasza problemy zdrowotne z uwagi na przebyty wypadek, jednakże nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż wszelkiego rodzaju ulgi m.in. umorzenie płatności należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinny mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, (podobnie wyrok WSA w Poznaniu z dnia 05.08.2010 r., sygn. akt IV SA/Po 119/10). Wskazać należy, iż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać zastosowanie ulg wskazanych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.

Przy czym sytuacja wyjątkowa to okoliczności powstałe niezależnie od zobowiązanego, w następstwie których jego sytuacja uległa takiemu pogorszeniu, że nie jest w stanie na bieżąco spłacać należności, a nadto nie ma perspektyw poprawy i zmiany tej sytuacji. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału natomiast Kolegium stwierdziło, iż odwołująca jest w wieku aktywności zawodowej, co prawda zgłasza problemy zdrowotne, jednakże powyższe nie ma potwierdzenia w dokumentacji medycznej, a zatem zgodzić się należy z twierdzeniem organu I instancji, iż dłużnik może bez żadnych ograniczeń podjąć pracę zarobkową w celu poprawy swojej sytuacji bytowej oraz spłaty powstałego zadłużenia z tytułu zaległości alimentacyjnych. Wskazania bowiem wymaga, iż żądanie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych stanowi zwrot kwoty świadczeń wypłaconych na rzecz osób uprawnionych przez organ właściwy wierzyciela, powstałych na skutek niedopełnienia przez odwołującą obowiązku alimentacji wobec dziecka, ustanowionego wyrokiem niezawisłego sądu (wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 10 maja 2002 roku, sygn.. akt [...]).

Organ II instancji wskazał nadto, iż wypłata z budżetu państwa świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz zasądzonych alimentów, nie zwalnia odwołującą z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Skoro dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien liczyć się z koniecznością zapłaty tych należności.

Nie można zapominać także o charakterze zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z postanowieniami art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci mają charakter obligatoryjny.

Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający.

Organ II instancji podkreślił zatem, iż odbywanie kary pozbawienia wolności przez odwołującą w zakładzie karnym do dnia 2 listopada 2016 r. nie można uznać za sytuację wyjątkową", gdyż, jak słusznie zauważa organ I instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzją złożyła M. S. ponieważ jest ona niezgodna z prawem

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu wniosło

o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Obowiązek ten nie jest jednak bezwzględny.

W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 30 ust. 1 u.p.p.u.a., może on być bowiem ograniczony bądź całkowicie zniesiony. Warunkiem tego jest jednak skuteczność egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego przez okres nie krótszy niż 3 lata, w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 26 lutego 2016 r. M. S. zwróciła się do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. o umorzenie spłaty zadłużenia wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko – O. S. Wobec powyższego, mając na uwadze treść wniosku skarżącej, słusznie postępowanie administracyjne oraz rozstrzygnięcie sprawy oparto o przepis art. 30 ust. 2 u.p.p.u.a.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na zapis zawarty w art. 30 ust. 2, iż "organ może umorzyć należności", co wskazuje na jednoznaczną wolę ustawodawcy pozostawienia rozstrzygnięcia tzw. uznaniu administracyjnemu. Zatem organ może, lecz nie musi uwzględnić wniosku strony, nawet jeżeli sytuacja majątkowa i rodzinna dłużnika jest bardzo trudna. Wskazany przepis prawa materialnego wyraźnie upoważnia organ do działania na zasadzie uznania, jednocześnie przyznając temu organowi możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia. Uznanie to oczywiście nie oznacza całkowitej dowolności. Do tego typu decyzji zastosowanie znajduje przepis art. 7 k.p.a., który zakreśla ramy zasady prawdy obiektywnej oraz zasadę załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, LEX 79608).

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie tego, czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 485/16, LEX 2161090).

W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne i motywy, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dawały - w ocenie Sądu - podstaw do stwierdzenia, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego.

Organy administracyjne dokonały analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącej oraz słusznie przyjęły, że oceniając możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie fakt, że wprawdzie skarżąca przebywa w zakładzie karnym, ale jest osobą w wieku aktywności zawodowej, zgłasza problemy zdrowotne, jednakże nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, z treści którego wynikałoby, iż jest całkowicie niezdolna do wykonywania pracy. Zatem po opuszczeniu zakładu karnego sytuacja dochodowa skarżącej może ulec zmianie, będzie miała bowiem możliwość podjęcia pracy zarobkowej, pozwalającej na spłatę zaległości alimentacyjnych. Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest bowiem nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt OSK 2429/14, LEX 2082551).

Ponadto, umorzenie przedmiotowych należności prowadziłoby do przerzucania obowiązku utrzymania dzieci dłużnika na wszystkich podatników, co jest sprzeczne z interesem społecznym. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone są "w zastępstwie" osoby zobowiązanej, która ze względu na aktualnie trudną sytuację życiową nie jest w stanie podołać ciążącemu na niej obowiązkowi alimentacyjnemu. Jednak pomoc państwa w opisanym zakresie zmierza przede wszystkim do ochrony dóbr osób uprawnionych do alimentacji tak aby, poprzez brak środków z tytułu alimentów, nie pozostały pozbawione podstawowego zabezpieczenia materialnego. Pomoc ta nie zmierza do zwolnienia osoby zobowiązanej z obowiązku alimentacyjnego wobec osób uprawnionych, który to obowiązek wynika z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2016 r., I OSK 1549/14, LEX 2114252).

Przeto zauważyć trzeba, iż wprawdzie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawczyni może, co do zasady stanowić przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, jak już wyżej wskazano, należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny.

Nadto, w ocenie Sądu, okoliczność odbywania przez skarżącą kary pozbawienia wolności nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia przedmiotowego wniosku, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżąca przebywa w zakładzie karnym w związku z popełnieniem przestępstwa polegającego na uporczywym uchylaniu się od wykonywania ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego wobec osoby uprawnionej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że za wyjątkową nie może zostać uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji, gdyż prowadziłoby to do dodatkowego premiowania nagannego, sprzecznego z normami karnymi, działania dłużnika.

Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanej lub jego rodziny nie pozwala jej na wywiązanie się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązana nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby takie szczególne okoliczności miały miejsce. Okolicznością taką nie jest niewątpliwie odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż jak już wyżej wskazano, stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanej. Za wyjątkową nie może być bowiem uznana sytuacja, będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 września 2010 r., II SA/Sz 411/10, a także nadal aktualne wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 570/08, NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1166/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 786/06 oraz wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 544/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy wyjaśniły i rozważyły wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, a to, że nie podzieliły stanowiska skarżącej i nie uwzględnił jej wniosku, nie może świadczyć o wadliwości rozstrzygnięcia i nie daje podstaw do stwierdzenia przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że organy odniosły się do wszelkich istotnych okoliczności, także tych wskazywanych przez stronę, dotyczących sytuacji osobistej i dochodowej skarżącej z punktu widzenia zarówno jej , jak i interesu społecznego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

m.m.