Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 480/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1813
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi r.pr. M. S. kwotę 600,- (sześćset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

R. O. pismem z 14 maja 2021 r. wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] kwietnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] stycznia 2021 r. ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. I Wydział Cywilny z 17 grudnia 2018 r. sygn. akt [...], R. O. nabył w całości na podstawie ustawy spadek po zmarłej 4 września 2016 r. żonie, S. O.. Orzeczenie to jest prawomocne od 8 stycznia 2019 r.

W dniu 4 września 2020 r. podatnik złożył zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, z którego wynika, że przedmiotem nabycia jest:

- 1/2 część lokalu mieszkalnego nr 26 stanowiącego odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 73,71 m kw., położonego w Ł., przy ul. A. 20, dla którego prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], o zadeklarowanej wartości 85.000 zł,

- 1/2 część nieruchomości niezabudowanej o powierzchni gruntu 1,6047 ha, położonej w miejscowości O. gmina K., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], o zadeklarowanej wartości 24.857 zł,

- 1/2 część nieruchomości o powierzchni gruntu 516 m kw. zabudowanej budynkiem letniskowym o powierzchni użytkowej 15 m kw., położonej w miejscowości U. gmina Z., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze LD [...], o zadeklarowanej wartości 25.000 zł, w tym wartość budynku letniskowego 2.500 zł,

- 1/132 części niezabudowanej nieruchomości o powierzchni gruntu 3.588 m kw., położonej w miejscowości U. gmina Z., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze LD[...], o zadeklarowanej wartości 150 zł,

- 1/2 część samochodu osobowego marki Opel Vectra rok produkcji 1997 nr rej. [...] o zadeklarowanej wartości 500 zł.

Do przedmiotowego zeznania skarżący załączył oświadczenie , iż spełnia warunki uprawniające do zastosowania ulgi określonej w art. 16 u.p.s.d. i że będzie zamieszkiwał będąc zameldowanym na pobyt stały w lokalu nr 26, położonym w Ł. przy ul. A. 20 i nie dokona jego zbycia przez okres 5 lat.

Z uwagi na to, że w skład spadku wchodził udział w nieruchomości położonej w miejscowości O. gmina K., będącej w zasięgu działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., organ podatkowy pismem z 29 września 2020 r. zwrócił się z prośbą o ustalenie wartości rynkowej tego udziału. Również 29 września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. wystosował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. pismo z prośbą o ustalenie wartości nieruchomości położonych w miejscowości U. gmina Z., które również wchodziły w skład schedy spadkowej po ww. zmarłej,

Po otrzymaniu odpowiedzi od ww. organów podatkowych, analizie zadeklarowanych przez podatnika wartości składników schedy spadkowej i uznaniu, że odpowiadają wartości rynkowej zdefiniowanej w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1813), dalej: u.p.s.d., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. decyzją z [...] stycznia 2021 r. ustalił R. O. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 2.244 zł.

Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, wynikającego z brzmienia art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. została z mocy ustawodawcy w sposób wyraźny uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków. Jednym z nich jest konieczność zgłoszenia (ujawnienia) nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W niniejszej sprawie obowiązek ten powstał 8 stycznia 2019 r., gdyż w tej dacie doszło do uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. I Wydział Cywilny z dnia 17 grudnia 2018 r., stwierdzającego nabycie przez podatnika spadku. Wobec powyższego zatem ustawowy termin upływał w dniu 8 lipca 2019 r.

Podatnik składając zgłoszenie SD-3 w dniu 4 września 2020 r., nie dochował terminu uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d.

Organ podkreślił, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek organów podatkowych do poinformowania spadkobierców - po otrzymaniu postanowienia o nabyciu spadku - o możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d. Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków. Jak wcześniej wskazano, każde zwolnienie, w tym zwolnienie określone w art. 4a u.p.s.d., ma charakter przywileju finansowego, którego uzyskanie jest możliwe na tych samych, równych zasadach dla wszystkich podatników, po spełnieniu ściśle określonych kryteriów formalnych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie wykorzystał jego niewiedzy o możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku przedmiotowego nabycia, lecz wręcz zobligowany był na podstawie obowiązujących przepisów prawa do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania podatkowego i wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 67a Ordynacji podatkowej organ podkreślił, że przedmiotem postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez R. O. praw do spadku po zmarłej żonie, a nie kwestia zastosowania ulgi w spłacie tegoż zobowiązania, o której mowa w ww. przepisie. Zastosowanie takiej ulgi może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W., po złożeniu przez podatnika stosownego wniosku.

W skardze do sądu administracyjnego R. O. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2021 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. poprzez jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 7 Kpa, poprzez przyjęcie, że nie wchodzi w rachubę pozytywne załatwienie sprawy odnośnie umorzenia przedmiotowego zobowiązania,

2) art. 8 Kpa w związku z art. 9 Kpa, poprzez przyjęcie, że nie zachodziła potrzeba udzielenia podatnikowi informacji o terminie złożenia formularza SD-Z2,

3) przepisów postępowania wynikających z treści art. 7 w związku z art 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 Kpa, poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy z powodu braku stanowiska przewodniczącego samorządu terytorialnego Miasta Ł., gdzie brak jego stanowiska było istotnym niedopatrzeniem przez te organy skarbowe odnośnie umorzenia zobowiązania podatkowego wobec skarżącego,

4) naruszenie przepisów prawa wynikającego z treści art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2012 r. żadnych przyczyn jej rozstrzygnięcia oraz niepodanie z jakich powodów skarżący nie mógł uregulować swojego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadku i darowizn na rzecz samorządu terytorialnego Miasta Ł.,

5) naruszenie przepisów prawa wynikającego z treści art. 121 w związku z art 124 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

6) naruszenie prawa wynikającego z treści art. 67a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika i publiczny, uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej, pomimo że zebrany materiał dowodowy wskazywał jednoznacznie na konieczność umorzenia zaległości w całości;

7) naruszenie prawa wynikającego z treści art 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art 235 i art. 191 Ordynacji Podatkowej, poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty i pominięcie argumentacji podniesionych w odwołaniu oraz niedopełnienie obowiązku rozpatrzenia materiału dowodowego,

8) naruszenie prawa wynikającego z treści art 209 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie przez organy podatkowe, że stanowisko Przewodniczącego Zarządu Samorządu w ramach współdziałania organów na okoliczność umorzenia zobowiązania skarżącego jest niepotrzebne w przedmiotowej sprawie,

9) naruszenie prawa wynikającego z treści art 4a u.p.s.d. poprzez niepoinformowanie podatnika przez organy skarbowe o obowiązku zgłoszenia nabytego spadku w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy Skarżący dokonał zgłoszenia nabycia spadku po zmarłej żonie S. O. i spełnił wszelkie przewidziane w powołanym artykule przesłanki uprawniające go do skorzystania z opisanego tam zwolnienia z podatku i dokonał on zgłoszenia w najwcześniejszym możliwym terminie a ewentualne uchybienie terminu, o którym mowa w powołanym artykule, de facto nie miało miejsca z uwagi na niepoinformowanie Skarżącego o możliwości skorzystania przez niego z przewidzianej przepisami prawa ulgi podatkowej i konieczności złożenia wymaganej przepisami informacji na druku SD-Z2 w celu skorzystania z ww. ulgi a co organy liii instancji w niniejszej sprawie całkowicie pominęły.

II. naruszenie prawa procesowego tj.:

2) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 roku, poz. 1540), dalej: O.p., w zw. z art. 121 O.p. i art. 124 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na organach skarbowych rozstrzygających niniejszą sprawę nie ciążył obowiązek poinformowania Skarżącego o obowiązku dokonania przez niego zgłoszenia nabycia spadku po zmarłej żonie S. O. w sposób odpowiadający regulacji art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. i z zachowaniem przewidzianych tam wymogów, podczas gdy zgodnie z ww. regulacjami organy podatkowe są obowiązane do udzielania niezbędnych informacji podatnikom m.in. w zakresie obowiązujących przepisów podatkowych, co ma budować zaufanie podatnika do organów a także zapewniać prawidłowy przebieg postępowania, a czego organy obu instancji w niniejszej sprawie nie uczyniły a co pobawiło Skarżącego możliwości postąpienia zgodnie z dyspozycją art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. w odniesieniu do 6 miesięcznego terminu na złożenie odpowiedniej informacji do organu.

Ewentualnie w razie przyjęcia przez Sąd, że powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, ww. decyzji organu II instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

1) art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pismo Skarżącego z dnia 1 lutego 2021 roku zatytułowane "Odwołanie" stanowi odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] stycznia 2021 roku, podczas gdy wskazane pismo stanowiło de facto wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, co w sposób jednoznaczny wynikało z treści wskazanego pisma, a co doprowadziło do prowadzenia postępowania jako wynikającego z zaskarżenia decyzji podczas gdy rzeczywistą wolą Skarżącego, w sposób wyraźny wyartykułowaną w powołanym piśmie, było skorzystanie z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., tj. umorzenia zaległości podatkowej na co wyraźnie wskazywał i co do której wykazał przesłanki uprawniające do skorzystania ze wskazanej instytucji.

2) art. 220 § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że "Odwołanie" z dnia 1 lutego 2021 roku stanowi odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] stycznia 2021 roku podczas gdy wskazane pismo stanowiło de facto wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, a czego organ nie uwzględnił.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji w celu rozpoznania pisma skarżącego zgodnie z jego treścią, jako wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 O.p. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej Skarżącemu z urzędu, według stawki maksymalnej, co do których oświadczył, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie skarżący mógł skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Wskazując ramy prawne rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (art. 5 u.p.s.d.), a powstaje w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.). Dopiero zatem przyjęcie spadku lub uprawomocnienie się orzeczenia stwierdzającego jego nabycie, o ile wcześniej nie zgłoszono nabycia do opodatkowania, rodzi obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 491/10).

Ustawodawca od ogólnej reguły opodatkowania spadków i darowizn przewidział odstępstwa przewidziane w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. W myśl pkt 1 wskazanego przepisu zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem art. 4a ust. 2 i 4, które nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z treści art. 4a ust. 3 u.p.s.d. wynika z kolei, że w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 u.p.s.d., nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Nadmienić należy, że termin na złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 60/12; Bydgoszczy z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 675/07 - ZNSA 2007, nr 4 (13), s. 108; Białymstoku z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 35/13; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1255/12 i sygn. akt II FSK 1254/12, z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 695/12).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że 8 stycznia 2019 r. doszło do uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. I Wydział Cywilny z dnia 17 grudnia 2018 r., stwierdzającego nabycie przez podatnika spadku. Wobec powyższego ustawowy termin, zakreślony w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. upływał w dniu 8 lipca 2019 r. Złożenie zgłoszenia SD-3 po terminie wskazanym w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. (będącym terminem materialnoprawnym, do którego nie ma zastosowania instytucja przywrócenia terminu właściwa dla przepisów procesowych), nie wywołało więc skutku w postaci powstania prawa do skorzystania przez podatnika, ze zwolnienia od podatku, przewidzianego w art. 4a u.p.s.d.

Odnosząc się do zarzutów wskazujących na naruszenie przez organy podatkowe obowiązku udzielania informacji stronie, w tym przypadku w szczególności informacji o obowiązku dokonania przez podatnika zgłoszenia nabycia spadku po zmarłej żonie w sposób odpowiadający regulacji art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Sąd stwierdza, że całość regulacji wynikającej z art. 121 § 1 i 2 O.p. należy rozumieć w ten sposób, iż zasada informowania, w kontekście zasady zaufania do organów podatkowych, obliguje organy podatkowe do wyjaśnienia i uwzględnienia okoliczności korzystnych dla strony, w tym do skorzystania z możliwości uruchomienia trybu nadzwyczajnego, jeżeli strona spełnia nie tylko warunki formalne, ale także warunki materialnoprawne. Jeżeli organ nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z art. 121 O.p., to nie może w konsekwencji z tego faktu wywodzić negatywnych skutków dla strony (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2019 r. II FSK 3460/18, LEX nr 2653622; z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 2672/17, LEX nr 2527667; z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 541/16, LEX nr 2469160). Zasada informowania, w kontekście zasady zaufania do organów podatkowych obliguje te organy do wyjaśnienia i uwzględnienia okoliczności korzystnych dla strony, w tym skorzystania z ulgi podatkowej, jeżeli strona spełnia warunki materialnoprawne (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2166/12, ONSAiWSA 2015/6/110).

Podkreślić jednak trzeba, że wskazany obowiązek ciąży na organach podatkowych począwszy od wszczęcia postępowania do jego zakończenia. W niniejszej sprawie początek postępowania należy wiązać ze złożeniem przez podatnika zeznania SD-3 w dniu 4 września 2020 r., a zatem już po upływie terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d (czyli 8 lipca 2019 r.). Wobec faktu, iż termin ten – jako termin prawa materialnego – nie podlega przywróceniu, brak poinformowania o nim strony nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania.

Odnosząc się zaś do zarzutu niezastosowania przez organy podatkowe art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i przyjęcie, że pismo skarżącego z dnia 1 lutego 2021 r. to nie wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, a odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2021 r., ustalającej R. O. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, stwierdzić należy, że nie może on odnieść zamierzonego skutku. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że umorzenie zaległości podatkowej jest szczególnym rodzajem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, które prowadzi do definitywnego zdjęcia - w całości lub w części - z podatnika ciężaru określonego świadczenia publicznoprawnego, a w rezultacie do jego wygaśnięcia (art. 59 § 1 pkt 8 O.p.). Podstawowym warunkiem wszczęcia na wniosek i prowadzenia postępowania na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jest zatem istnienie zaległości obciążających podatnika, tj. przedmiotu jego żądania. Zasada istnienia zaległości podatkowej w dniu składania wniosku o jej umorzenie jest utrwalona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 184/20, z 23 października 2020 r., sygn. akt I GSK 445 /18, z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1413/07, z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1288/10, z 30 września 2010 r., sygn. akt II FSK 784/09; WSA we Wrocławiu z 4 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1171/07 - publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena istnienia zaległości podatkowej musi więc odnosić do stanu istniejącego w dacie zgłoszenia wniosku o jej umorzenie. Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości zobowiązanie podatkowe musi się już przekształcić w zaległość podatkową wskutek niezapłacenia podatku w terminie (art. 51 § 1 O.p).

Skoro zaś decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] stycznia 2021 r. została doręczona skarżącemu 21 stycznia 2021 r., to termin płatności podatku wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 47 § 1 i 2 O.p. – upływał zatem z dniem 4 lutego 2021 r. Wobec powyższego na dzień złożenia pisma z dnia 1 lutego 2021 r. (zawierającego – jak chce tego skarżący - wniosek o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn) – zaległość jeszcze nie istniała, skoro nie upłynął termin płatności podatku. Wobec powyższego organ zasadnie uznał pismo z dnia 1 lutego 2021 r. za odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] stycznia 2021 r.

W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2021 r. przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, organ wyjaśnił swoje stanowisko odnośnie warunków i okoliczności umożliwiających zastosowanie zwolnienia podatkowego w trybie art. 4a ust. 1 u.p.s.d. oraz wskazał istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 250 § 1 tej ustawy oraz § 21 pkt 1 lit. a) w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019, poz. 68).

AKE.