Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2579/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J.N. i T.N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 07 września 2022 r. nr DAP-WPK-727-1 -63 8/2021 /Ich Minister Spraw Wewnętrznych I Administracji (Minister organ) po wszczęciu postępowania na wniosek J. N. i T. N. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1760/20 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97 przekazującej Gminie [...] z mocą od dnia 1 stycznia 1996 r. nieodpłatnie na własność mienie państwowe, należące do Kuratorium Oświaty w [...] - Szkoła Podstawowa w [...], w skład którego wchodzą:

• grunty zabudowane położone na terenie wsi [...], oznaczone nr działek [...], [...] o łącznej powierzchni 51500 m2 ujawnione w księdze wieczystej nr KW [...], o wartości: 250.000,00 zł,

• budynki i budowle oraz inne środki trwałe, o wartości: 499.303,53 zł,

• sprzęt, środki i przedmioty nietrwałe w użytkowaniu, o wartości: 4.434,07 zł, • księgozbiór o wartości: 153,85 zł,

• zapasy magazynowe o wartości: 124,98 zł,

• zobowiązania niematerialne i prawne nie występują,

• łączna wartość przekazywanego mienia wynosi: 754.016,43 zł, zgodnie ze sporządzonym protokołem inwentaryzacyjnym z dnia 9 sierpnia 1996 r., opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji - w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 4,28 ha położoną w miejscowości [...], gm. [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda Płocki decyzją z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97. działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), w związku z art. 104 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 z późn. zm.) przekazał Gminie [...] z mocą od dnia 1 stycznia 1996 r. nieodpłatnie na własność mienie państwowe, należące do Kuratorium Oświaty w [...] - Szkoła Podstawowa w [...], w skład którego weszły:

• grunty zabudowane położone na terenie wsi [...], oznaczone nr działek [...], [...] o łącznej powierzchni 51500 m2 ujawnione w księdze wieczystej nr KW [...], o wartości: 250.000,00 zł,

• budynki i budowle oraz inne środki trwałe, o wartości: 499.303,53 zł,

• sprzęt, środki i przedmioty nietrwałe w użytkowaniu, o wartości: 4.434,07 zł,

• księgozbiór o wartości: 153,85 zł,

• zapasy magazynowe o wartości: 124,98 zł,

• zobowiązania niematerialne i prawne nie występują,

• łączna wartość przekazywanego mienia wynosi: 754.016,43 zł, zgodnie ze sporządzonym protokołem inwentaryzacyjnym z dnia 9 sierpnia 1996 r., opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.

Z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97, w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 4,28 ha położoną w miejscowości [...], gm. [...], wystąpili J. N. i T. N.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w związku z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 września 2017 r., znak: GZ.m.625.357.2015, którą orzeczono m.in., że działka nr [...] nie podpadała pod działanie przepisu ar. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 o przeprowadzeniu reformy rolnej, przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była własnością Skarbu Państwa, zatem nie mogła zostać przekazana przez Wojewodę Płockiego na rzecz Gminy [...].

Decyzją z dnia 31 stycznia 2020r. znak: DAP-WPK-727-1-91/2019/DP Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97.

Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 czerwca 2020r. znak: DAP-WN-727-18/2020/AK.

Wyrokiem z dnia z dnia 23 marca 2021r., sygn. akt I SA/Wa 1760/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 czerwca 2020r. znak: DAP-WN-727-18/2020/AK oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 stycznia 2020r. znak: DAP-WPK-727-1-91/2019/DP. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że cyt. "Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że w dacie następującej z mocy samego prawa komunalizacji i w dacie orzekania deklaratoryjną decyzją wojewody - w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa. Jednak to, czy organ orzekający o komunalizacji naruszył prawo w sposób rażący bądź nie naruszył prawa w ogóle - gdyż wpisem w księdze wieczystej był związany na zasadzie domniemania wynikającego z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2204, dalej ukwh) - powinno być przedmiotem badania organu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Podniesiona przez organ okoliczność, że w świetle aktualnego orzecznictwa NSA, co do zasady nie można organowi administracji zarzucić rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy orzekał będąc związany treścią wpisu w księdze wieczystej - stanowi rodzaj merytorycznego stanowiska w sprawie oceny czy przy orzekaniu o komunalizacji wojewoda naruszył prawo, (por. wyrok NSA z 2019-04-29, I OSK 3703/18, Lex nr [...]77671). Czym innym jest jednak merytoryczna ocena żądania skarżących, a czym innym jest kwestia istnienia po ich stronie interesu prawnego co do tego by żądać od organu administracji, by ustalił, że przy deklaratoryjnym orzekaniu o komunalizacji wojewoda rażąco naruszył prawo. Skoro zatem skarżący powołują się na decyzję zapadłą w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wskazując, że w dacie komunalizacji Skarb Państwa nie był właścicielem ww. nieruchomości, to mają interes prawny by kwestionować zasadność i prawidłowość komunalizacji. Należy odróżnić tu oparte na interesie prawnym prawo do kwestionowania prawa własności Skarbu Państwa do danej (skomunalizowanej) nieruchomości, od kwestii związania organu wpisem w księdze wieczystej. Ta ostatnia jest już ewentualnym elementem merytorycznym decyzji nieważnościowej, a nie kwestią samego prawa skarżących do kwestionowania zasadności samej decyzji". Ponadto Sąd w cyt. wyroku wskazał. "W sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, że dla sprawy komunalizacyjnej zakończonej decyzją Wojewody zapadła wiele lat później decyzja w ramach wniosku o stwierdzenie niepodpadania części majątku ziemskiego pod dekret PKWN o reformie rolnej. Skarżący, jako następcy prawni "znacjonalizowanego" ww. dekretem właściciela, mają zatem interes prawny by domagać się ustalenia prawidłowości decyzji komunalizacyjnej wojewody".

Minister po ponownej analizie całości materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz realizując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w cytowanym wyżej orzeczeniu, wskazał, że przedmiotowa decyzja Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97, została wydana na podstawie przepisu art. 18 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) w związku z art. 104 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z ust.1 art. 104 powołanej ustawy, prowadzenie szkół podstawowych, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych (w tym szkół przy zakładach karnych oraz zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich) i artystycznych, przechodzi do obowiązkowych zadań własnych gmin z dniem 1 stycznia 1994 r., z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że gmina może ustalić inny termin przejęcia szkół niż określony w ust. 1, nie później jednak niż 1 stycznia 1996 r. O nieprzejęciu prowadzenia szkół podstawowych z dniem 1 stycznia 1994 r. gmina zawiadamia właściwego kuratora oświaty do dnia 30 grudnia 1993 r. Stosownie natomiast do ust. 5 cytowanego wyżej przepisu, składniki majątkowe szkół przekazanych w trybie określonym m.in. w ust. 2 (dotyczącym obowiązku prowadzenia przez gminy szkół podstawowych) wchodzą w skład mienia komunalnego z dniem przekazania. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1993 r., sygn. akt III AZP 2/93, "stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dotyczącego nabycia mienia komunalnego, ustalono zasadę, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) służące użyteczności publicznej, należące w dniu wejścia w życie ustawy do: (...) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego (...) przekazuje się jako mienie komunalne gminom i związkom gmin, jeżeli jest ono niezbędne do wykonywania ich zadań (...) wraz z przekazaniem szkoły podstawowej, składniki majątkowe szkół (których nie określono w ustawie o systemie oświaty) stają się z mocy prawa mieniem komunalnym z dniem przekazania". Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena ww. decyzji pod kątem, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa do stwierdzenia jej nieważności. Podkreślenia wymaga fakt, że stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 Kpa. Minister wskazał, że organ w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie będąc związany granicami złożonego wniosku, powinien zbadać, czy w związku z wydawaniem decyzji objętej kontrolą wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. czy decyzja: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Minister podał, że analiza zgromadzonej dokumentacji wykazuje, że przy wydawaniu kontrolowanej decyzji, nie zaszła żadna z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa przesłanek, skutkujących koniecznością orzeczenia nieważności ww. decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa decyzja została wydana z zachowaniem przepisów o właściwości - właściwość Wojewody Płockiego wynikała z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - nie zachodzi zatem przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Przedmiotowa decyzja nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i skierowana została do podmiotów będących stroną w sprawie dotyczącej komunalizacji mienia - co oznacza, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 i 4 Kpa. Kontrolowana decyzja w dniu jej wydania nie była niewykonalna, zaś jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą (brak przesłanek z art. 156 § 1 pkt 5 i 6Kpa). Minister wskazał także, że brak jest również przepisu prawa zawierającego klauzulę nieważności, który stanowiłby o konieczności stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji (brak przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 Kpa). Przedmiotowa decyzja nie jest również obarczona wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, który stanowi, że stwierdza się nieważność decyzji, jeżeli została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że dla spornej działki nr [...] była prowadzona księga wieczysta nr [...], założona dnia 30 sierpnia 1990 r. Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych w piśmie z dnia 28 października 2019 r., Dz. Ko. [...] wyjaśnił, że Skarb Państwa został wpisany w dziale II księgi wieczystej nr KW [...] (obecnie [...]) na podstawie oświadczenia Naczelnika Miasta i Gminy [...]. Także w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część skarżonej decyzji, wskazano, że m.in. działka nr [...] o pow. 4,28 ha wpisana jest w księdze wieczystej [...], a dokumentem, na mocy którego Skarb Państwa wpisano do powyższej księgi z dniem 30 sierpnia 1990 r. jest ww. oświadczenie Naczelnika Miasta i Gminy [...]. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2021r. sygn. akt ISA/Wa 1760/20, przysługiwanie przymiotu strony J. N. i T. N. w postępowaniu nadzorczym wobec decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97, wynika z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 września 2017 r., znak: GZ.m.625.357.2015, którą orzeczono m.in., że działka nr [...] nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust.1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd podkreślił, że należy odróżnić oparte na interesie prawnym prawo do kwestionowania prawa własności Skarbu Państwa do danej (skomunalizowanej) nieruchomości, od kwestii związania organu wpisem w księdze wieczystej. Minister zaznaczył, że wpis w księdze wieczystej ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i następnie oceny legalności mającej ją za przedmiot decyzji komunalizacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1675/17 wskazał, że "stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej (...). Po wtóre jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie (patrz np. wyrok SN z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt V CSK 450/12). Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 6[...]6 kodeksu postępowania cywilnego - jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), (...), zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu wypada, że wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pewna rozbieżność poglądów w omawianej materii, ale dotyczy ona jedynie tego, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (vide: uchwała 7 sędziów z dnia 10 lutego 1951 r., sygn. akt I C 741/50, OSN 1951, poz. 2; uchwała z dnia 20 marca 1969 r., sygn. akt III CZP 11/69, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia [...] kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 25/77, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III CZP 123/10 oraz wyroki: z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 325/00, LEX nr 52385 i z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, LEX nr 785271), czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w innym postępowaniu sądowym (vide: uchwała z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt III CZP 14/93, OSNC 1993, z.l 1, poz. 96). Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (patrz np. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05, z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt 1010/05, z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1630/07, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2453/14, (pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl), zauważył że "Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały z dnia 9 października 2007 r., decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru". Zdaniem Ministra skoro na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej w księdze wieczystej prowadzonej dla skomunalizowanej nieruchomości istniał wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym. Minister wskazał, że Wojewoda Płocki wydając kwestionowaną decyzję z dnia 10 stycznia 1997r. działał zatem na podstawie danych ujawnionych w księdze wieczystej, które korzystały z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jednocześnie Minister wskazał, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Domniemanie to nie może być obalone ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2338/98, 23 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1010/05, 21 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1630/07, 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1366/12, 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 199/14, CBOSA). W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Jak wskazuje się w doktrynie, domniemanie prawne zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym należy do naczelnych zasad prawa materialnego ksiąg wieczystych. Domniemanie to jest nieodłącznym atrybutem ksiąg wieczystych i idzie ono w parze z ustrojową funkcją ustalania stanu prawnego nieruchomości w trybie wpisu do księgi wieczystej oraz zasadą jawności ksiąg wieczystych (por. E. Gniewek w: System prawa prywatnego. Praw Rzeczowe, Tom 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2007, s. 113, 120-123 i 135). Minister wskazał, że stan prawny wynikający z księgi wieczystej będzie istniał dopóty, dopóki nie zostanie usunięty wpis niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Innymi słowy, wpis w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości potwierdzający na dzień komunalizacji własność Skarbu Państwa korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. W tej sytuacji przysługujący Skarbowi Państwa tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości nie mógł być przedmiotem ustaleń w przedmiotowym postępowaniu. Jednocześnie, Minister zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 235/15, wskazał, że spór o przysługiwanie prawa własności do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną, jak w niniejszej sprawie, nie podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym, lecz we właściwym do tego postępowaniu cywilnym przed sądem cywilnym. W tym stanie rzeczy Minister uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97 nie była obarczona żadną z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, które obligowałyby organ do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. N. i T. N. (skarżący) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

1. naruszenie art. 76 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie i pominięcie szczególnej mocy dowodowej przyznanej na mocy w/w przepisu dokumentom urzędowym w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, tj. poprzez pominięcie treści dokumentu urzędowego — decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 września 2017 roku (GZ.rn.625.357.2015) zaproponowanego przez Wnioskodawców jako dowód w sprawie, z którego jasno wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 06 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej i nie została na tej podstawie przejęta z mocy prawa na własność Państwa, co oznacza, że cały czas stanowiła własność osób fizycznych (dawnych właścicieli i ich spadkobierców) i jako taka nie mogła podlegać komunalizacji;

2. naruszenie innych przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w roku 1996 to Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej,

podczas gdy z uwagi na skutek ex tunc decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekającej, że zespół dworsko - pałacowy wchodzący w skład "[...]" nie podpadał' pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 06 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej i nie został na tej podstawie przejęty z mocy prawa na własność Państwa, nieruchomość nieprzerwanie stanowiła własność dawnych właścicieli (względnie ich spadkobierców).

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VII.7211-43/5/97 nie jest obarczona wadą prawną stanowiącą przesłankę stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy rzeczona decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), albowiem w toku postępowania nadzorczego zostało wykazane, że przejęcie nieruchomości przez Państwo na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 06 września 1944 roku zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w całości decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 07 września 2022 roku, znak: DAP-WPK-727-1-638/2021/ICh.

2. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 z późn. zm.) w zw. z art. 104 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 1 września 1991 roku o systemie oświaty oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97 wskutek błędnej wykładni wskazanych przepisów ustawy komunalizacyjnej, polegającej na błędnym uznaniu, że w dacie wejścia w życie ustawy zachodziły przesłanki do stwierdzenia przejścia na własność gminy budynku położonego przy ul. [...] w [...], tj. przyjęcia, że budynek ten w dacie 27 maja 1990 roku stanowił mienie ogólnonarodowe (państwowe), podczas gdy wskazana nieruchomość stanowiła mienie prywatne Skarżącego;

3. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP — zob. artykuł H. I. "Zasada proporcjonalności a władza dyskrecjonalna administracji publicznej w świetle polskiego orzecznictwa sądowego w: Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego l(28)/2010) oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony i akceptację decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji komunalizacyjnej;

4. naruszenie art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 roku (Dz. U. z 1995 roku Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku, a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 roku Nr 61, poz. 284) wskutek jego nie zastosowania, a przez to pozbawienie skarżącej prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność jej spadkodawcy (por. uzasadnienie decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 27 stycznia 200 roku, nr 33752/96, orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2000 roku w sprawie nr 25701/94 - Case of the Pormer King of Greece and Others vs. Greece, w którym Trybunał stwierdził, że dokonane w latach 60-tych XX wieku wywłaszczenie byłego króla Grecji z jego majątku prywatnego bez odszkodowania jest niezgodne z normami międzynarodowymi i narusza podstawowe prawa obywatelskie; tak samo Trybunał w Strasburgu w orzeczeniu z lutego 2001 roku w sprawie Dan Primarescu vs. Rumunia;

5. naruszenie postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej zgodnie z brzmieniem sporządzonej do niniejszego dokumentu preambuły jest ona dodatkowym potwierdzeniem praw wynikających z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zgodnie z art. 17 KPP: "(...) każda osoba ma prawo do władania, używania, eksponowania i przekazania w drodze spadku swego mienia nabytego zgodnie prawem. Nikt nie może być pozbawiony swego mienia, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za uczciwym odszkodowaniem wypłaconym we właściwym terminie(...). "

6. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez błędne uznanie, iż organ administracji nie ma podstaw prowadzenia postępowania zmierzającego do obalenia (jako przesłanki rozstrzygnięcia) domniemania wynikającego z tego przepisu nawet wtedy, gdy jest to konieczne do wydania rozstrzygnięcia na drodze administracyjnej;

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przypisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd zwraca uwagę, że wymieniona w skardze nieruchomość przy ul [...] w [...] nie była przedmiotem w niniejszej sprawie i mogła stanowić omyłkę pisarską skarżącej.

Przedmiotem analizy jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97 przekazującej Gminie [...] z mocą od dnia 1 stycznia 1996 r. nieodpłatnie na własność mienie państwowe, należące do Kuratorium Oświaty w [...] - Szkoła Podstawowa w [...] w zakresie opisanym w sentencji decyzji.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż wydana ona została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały w powyższym przepisie wyliczone wyczerpująco, zatem nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego orzeczenia), weryfikuje kwestionowany akt administracyjny.

W niniejszej sprawie na mocy decyzji Wojewody Płockiego z dnia 10 stycznia 1997 r., znak: GG.VIL7211-43/5/97 Gminie [...] z mocą od dnia 1 stycznia 1996 r. zostało przekazane nieodpłatnie na własność mienie państwowe, należące do Kuratorium Oświaty w [...] - Szkoła Podstawowa w [...], w skład którego wchodziły wymienione w jej senetncji nieruchomości i rzeczy ruchome.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 25 września 2017 r., znak: GZ.m.625.357.2015, orzekł m.in., że działka nr [...] nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wbrew stanowisku skarżących organy orzeczenie to uwzględniły w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i prawidłowo wskazały, że Wojewoda Płocki wydając kwestionowaną decyzję z dnia 10 stycznia 1997r. działał na podstawie danych ujawnionych w księdze wieczystej, które korzystały z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jak już wskazano na wstępie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Organ jest zobowiązany ustalić czy postępowanie to było dotknięte jedną z wad wymiennych w art. 156 § 1 kpa. O rażącym naruszeniu prawa decydują z kolei trzy przesłanki oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Wady te muszą tkwić w samej decyzji. Wobec tego organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma obowiązek ocenić czy wskazane przesłanki decydujące o rażącym naruszeniu prawa wystąpiły na gruncie istniejącego stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w nim materiału dowodowego w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się bowiem tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Na skutek bowiem powołanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawo własności Skarbu Państwa do omawianej nieruchomości zostało zakwestionowane niemniej orzeczenie to nie stanowi automatycznie podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej ani domniemania wiary publicznej ksiąg wieczystej gdyż nie stanowi podstawy do zmiany wpisu w księgach wieczystych pomimo, że wywołuje skutek ex tunc. Organy zasadnie wskazały, że nie są uprawnione do ingerowania w kognicję sądów powszechnych i zastępowania tego sądu w ocenie przesłanek prawidłowości przejścia prawa własności. Organ jest związany treścią księgi wieczystej do czasu jej prawomocnego wzruszenia. Organ prawidłowo uznał, że na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej to Skarb Państwa był ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Tym wpisem organ był związany. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma zasada domniemania wiary publicznej wynikająca z wpisu w księdze wieczystej. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej (tak: I. Heropolitańska, A. Drewicz-Tułodziecka, K. Hryćków-Mycka, P. Kuglarz, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz przepisy związane. Komentarz. Wyd. 3 Warszawa 2017, komentarz do art. 3). Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1675/17 gdzie wskazano, że jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie (patrz np. wyrok SN z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt V CSK 450/12). Analogiczny pogląd w tej kwestii prezentowany jest w piśmiennictwie - Stanisław Rudnicki, przyjął, że domniemania wynikające z ksiąg wieczystych "są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy" (vide: Stanisław Rudnicki - "Własność nieruchomości" Wyd. Prawne. LexisNexis, Warszawa 2007, str. 283). Stanowisko to zostało powszechnie zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 6266 kodeksu postępowania cywilnego - jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu wypada, że wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pewna rozbieżność poglądów w omawianej materii, ale dotyczy ona jedynie tego, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (vide: uchwała 7 sędziów z dnia 10 lutego 1951 r., sygn. akt I C 741/50, OSN 1951, poz. 2; uchwała z dnia 20 marca 1969 r., sygn. akt III CZP 11/69, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 26 kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 25/77, OSNCP 1977, z. 12, poz. 228, uchwała z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III CZP 123/10 oraz wyroki: z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 325/00, LEX nr 52385 i z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, LEX nr 785271), czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w innym postępowaniu sądowym (vide: uchwała z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt III CZP 14/93, OSNC 1993, z.11, poz. 96). Podkreślić zatem w tym miejscu wypada, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (patrz np. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05, z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt 1010/05, z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1630/07, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Sąd podziela także stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2453/14, zgodnie z którym "Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały z dnia 9 października 2007 r., decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej 10 stycznia 1997 r. w księdze wieczystej dla skomunalizowanej nieruchomości istniał wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji i Sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym. Tym samym Wojewoda Płocki wydając kwestionowaną decyzję w oparciu o wpis w księdze wieczystej nie naruszył prawa, a zarzuty skargi uznać należy za nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.