Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1341/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2  pkt 7 lit. c, art. 2 pkt 18 lit. c, art. 2 pkt 15a , art. 9 ust. 4a
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia (...) r. nr (...), 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Decyzją z (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z (...) r., nr (...), orzekającą wobec K. K. (obecnie: R.) zwrot świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego na K. K. za okres od (...) r. do (...) r. w kwocie (...) zł plus ustawowe odsetki naliczone od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty.

Decyzje te zapadły w następujących, przedstawionych w ich uzasadnieniach, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu (...) r. K. K. (obecnie: Ra.; dalej jako: "Wnioskodawczyni", "Odwołująca" lub "Skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę K. K. (ur. (...) r.), do którego załączyła zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z (...) r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych przyznanych wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z (...) r., sygn. Akt (...), w wysokości (...) zł miesięcznie należnych od A.K. na rzecz K. K. Na podstawie przedłożonych przez Wnioskodawczynię dokumentów dotyczących dochodu rodziny ustalono, że miesięczny dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym 2012 (po odliczeniu dochodu utraconego i doliczeniu dochodu uzyskanego) wyniósł w przeliczeniu na osobę (...) zł. W rezultacie decyzją z (...) r. nr (...), Prezydent Miasta K. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") przyznał K. K. (obecnie: R.) świadczenie z funduszu alimentacyjnego na córkę K. K. w kwocie (...) zł miesięcznie na okres od (...) r. do (...) r.

Po wznowieniu postępowania, Prezydent M., decyzją z (...) r., nr (...), uchylił opisaną wyżej decyzję własną z (...) r. i jednocześnie orzekł o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę K. K. w kwocie (...) zł miesięcznie na okres od (...) r. do (...) r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu (...) r. uzyskał informację o zatrudnieniu K. K. w Firmie "A. SA z o.o." w okresie od (...) r. do (...) r., a okoliczność ta nie była znana organowi w dniu wydawania decyzji przyznającej świadczenie. W oparciu o przedstawione dokumenty dokonano ponownego przeliczenia dochodu rodziny i ustalono, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł (...) zł i przekraczał kwotę tzw. kryterium uprawniającego do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ((...) zł) w okresie od (...) r. do (...) r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z (...) r., nr (...).

Opisaną na wstępie decyzją z (...) r. Prezydent Miasta – działając na podstawie art. 2 pkt 7 [lit.] c, art. 12, art. 23 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.o.u.a.") – orzekł zwrot świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego na K.K. za okres od (...) r. do (...) r. w kwocie (...) zł plus ustawowe odsetki naliczone od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z dokumentów dostarczonych (...) r. wynika, że (...) r. K. K. podjęła zatrudnienie w A. SA z o.o. z siedzibą w A., do (...) r. Podpisując oświadczenie w części II pkt 2 wniosku z 24 października 2013 r. o zapoznaniu się z warunkami uprawniającymi do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, Wnioskodawczyni była świadoma faktu, że o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy poinformować organ wypłacający świadczenie. Do takich zmian należy podjęcie zatrudnienia lub zmiana pracodawcy, w szczególności kiedy w ślad za tym idą zmiany warunków finansowych. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że dochód rodziny Wnioskodawczyni, po odliczeniu dochodu utraconego z firmy PW Spółka z o.o., M. Ł. i W. Spółka Komandytowa, K. D. C.D. i D. K. D. Z. D. S.C. w K., i doliczeniu dochodu uzyskanego z Z.Sp. z o.o. i z A. SA. z o.o. wynosi na osobę (...) zł, i przekracza od października (...) r. kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego – tj. (...) zł. W wyniku wznowionego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2013/2014 decyzja z (...) r. uchylona została decyzją z (...) r. i świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznano na okres od 01 marca 2014 r. do (...) r. W związku z powyższym, jak stwierdził organ I instancji, świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od 01 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r. na córkę K.K. stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Jednocześnie organ poinformował, że wpłaty tych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami należy dokonać w terminie 7 dni od daty, kiedy decyzji stanie się ostateczna.

Od ww. decyzji Prezydenta Miasta, K. R. (dawniej: K.) złożyła odwołanie, podnosząc, że wbrew ustaleniom organu jej dochody miesięczne "nie przekraczały fizycznie" kwoty kryterium dochodowego (725,00 zł). Odwołująca zarzuciła, że organ przeliczając ponownie jej dochód wliczył do niego dochód uzyskany z Z. sp. z o.o. Tymczasem z zaświadczenia, które dostarczyła organowi wynika, że w tej firmie tylko w maju uzyskała dochód w wysokości (...) zł, natomiast w kolejnych miesiącach ta umowa zlecenie "nie przynosiła dochodów". W konkluzji Odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Opisaną na wstępie decyzją z 06 października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu organ II instancji – zrelacjonowawszy dotychczasowy przebieg postępowania i przywoławszy treść przepisów art. 1 pkt 1–5, art. 23 ust. 1 i 7 oraz art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a – stwierdził, że zasadnie organ I instancji uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zaszły podstawy do zastosowania powyższych przepisów i nakazania Odwołującej zwrotu należności pobranych z funduszu alimentacyjnego w okresie od (...) r. do (...) r., które są nienależnie pobranymi świadczeniami.

W skardze na ww. decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji SKO z (...) r., podnosząc, że w firmie Z. Sp. z o.o. od lipca (...) r. do stycznia (...) r. "nie wykazywała dochodów", więc nie przekroczyła dozwolonej kwoty 725 zł na osobę.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z (...) r. oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z (...) r., Sąd doszedł do przekonania, że obie te decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, z jej art. 23 ust. 1 w zw. art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. W myśl art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W świetle definicji legalnej z art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. "nienależnie pobranym świadczeniem" są m.in. (lit. c) świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia.

Od razu należy zauważyć, że, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, decyzja Prezydenta Miasta z (...) r. nr (...) (sprostowana z urzędu postanowieniem Prezydenta Miasta nr (...) ; brak daty – k. 62 akt adm. I inst.) nie jest, ściśle rzecz biorąc, decyzją, o jakiej mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. Wprawdzie ww. decyzja z (...) r. została wydana w wyniku wznowienia postępowania i uchyliła decyzję przyznającą świadczenie – tj. decyzję Prezydenta Miasta z (...) r. – ale nie zawiera expressis verbis rozstrzygnięcia o odmowie przyznania Wnioskodawczyni prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od (...) r. do (...) r., a jedynie o przyznaniu tego świadczenia na okres od (...) r. do końca okresu świadczeniowego (co w istocie oznacza, że organ I instancji w ogóle nie orzekł o części żądania wniosku z (...) r. obejmującej okres od (...) r. do (...) r. W konsekwencji organy co najmniej przedwcześnie uznały, że w sprawie wystąpił przypadek nienależnie pobranego świadczenia, o jakim mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. – czym naruszyły ten przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w sentencji decyzji Prezydenta Miasta z (...) r. orzeczono "zwrot" wskazanych w niej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez wyraźnego stwierdzenia, iż są to świadczenia nienależnie pobrane. Stwierdzenie takie znalazło się natomiast w uzasadnieniu tej decyzji, w którym skonstatowano, że: "świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od (...) r. do (...) r. na córkę K. K. stanowi świadczenie nienależnie pobrane". Zarazem w aktach sprawy brak jest odrębnej decyzji uznającej przedmiotowe świadczenia za nienależnie pobrane. Mając na względzie powyższe oraz fakt, że zarówno sentencja ("rozstrzygnięcie"), jak i uzasadnienie stanowią integralne części jednej i tej samej decyzji (zob. art. 107 § 1 k.p.a.), należy przyjąć, że organ I instancji w decyzji z 08 sierpnia 2014 r. orzekł jednocześnie o uznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane oraz obowiązku zwrotu tych świadczeń, natomiast SKO – utrzymując tę decyzję w mocy – tak ukształtowane rozstrzygnięcie zaakceptowało.

W ocenie Sądu w niniejszym składzie takie działanie organów nie może być uznane za prawidłowe. Treść przepisów art. 23 u.p.o.u.a. skłania bowiem do wniosku, że nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie (ustalenie) świadczenia za nienależnie pobrane. W myśl art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a., do zwrotu jest obowiązana osoba, "która pobrała nienależnie świadczenie". Dopiero zatem, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można mówić o takim świadczeniu, i w efekcie nakazywać jego zwrot. Nie jest natomiast możliwe orzekanie o tych sprawach równocześnie, w jednej decyzji. Potwierdza to treść przepisów art. 23 ust. 2 i 4 u.p.o.u.a., w których expressis verbis rozróżnia się "decyzję ustalającą należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń" (ust. 2) oraz "decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń" (ust. 4).

Należy podkreślić, że taki sam pogląd został wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle analogicznej regulacji instytucji zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (zob. wyroki NSA: z 22.07.2010 r., I OSK 619/10, ONSAiWSA 2011, nr 4, poz. 989; a także wyrok NSA z 22.07.2010 r., I OSK 620/10 oraz wyroki WSA: z 13.01.2011 r., II SA/Sz 644/10; wyrok WSA z 13.07.2011 r.; wyrok WSA z 21.03.2012 r., III SA/Kr 567/11; wyrok WSA z 27.05.2014 r., II SA/Lu 770/13 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie: "CBOSA"), zawartej w art. 30 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych", w skrócie "u.ś.r."). W uznaniu Sądu w niniejszym składzie brak racjonalnych podstaw, aby powołane wyżej regulacje ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych – zbieżne zarówno treściowo (konstrukcyjnie), jak i funkcjonalnie (celowościowo) – interpretować i stosować w różny sposób. Potwierdza to aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych (por. np. wyroki WSA: z 27.07.2011 r., VIII SA/Wa 283/11; z 05.12.2012 r., IV SA/Po 1020/12; z 14.02.2013 r., II SA/Op 546/12; z 10.04.2013 r., II SA/Rz 114/13; z 23.07.2014 r., I SA/Wa 1265/14; z 18.09.2014 r., III SA/Gd 253/14 – dostępne w CBOSA)

Reasumując, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie konieczne jest przeprowadzenie i ostateczne zakończenie postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń. Dopiero wówczas otwiera się droga do orzekania w sprawie zwrotu takiego nienależnie pobranego świadczenia.

Uchybienie powyższemu obowiązkowi odrębnego, sekwencyjnego orzekania o uznaniu (ustaleniu) danych świadczeń jako nienależnie pobranych oraz o zwrocie tych świadczeń stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W świetle powyższych uwag, obie kontrolowane przez Sąd decyzje obarczone są istotną wadą, która uniemożliwia ich pozostawienie w obrocie prawnym.

Zarazem z uwagi na wskazane uchybienia procesowe, niedopuszczalnym, jako przedwczesnym, byłoby dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie przyjęły, że świadczenia alimentacyjne, których dotyczyła zaskarżona decyzja, zostały przez Skarżącą pobrane nienależnie w rozumieniu art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a.

Wypada jednak zwrócić uwagę na błąd, jakiego, w ocenie Sądu, dopuściły się organy przy ustalaniu dochodu rodziny Skarżącej w okresie od października (...) r. do lutego (...) r. w zakresie doliczenia dochodu osiągniętego z tytułu realizacji umowy zlecenia z Z. sp. z o.o. jako dochodu uzyskanego w tym okresie.

Ilekroć w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest mowa o "uzyskaniu dochodu" oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 18 lit. c u.p.o.u.a.), przez co rozumie się, zgodnie z art. 2 pkt 15a u.p.o.u.a. wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 9 ust. 4a u.p.o.u.a. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W świetle przytoczonych przepisów, podjęcie się przez Skarżącą wykonywania umowy zlecenia (ściślej: umowy o świadczenie usług promocyjnych i menedżerskich, podlegającej pod przepisy umowy zlecenia) zawartej z Z. International Poland Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") w kwietniu (...) r. oznaczało "uzyskanie dochodu" przez Skarżącą "po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy w rozumieniu art. 2 ust. 18 lit. c i art. 9 ust. 4a u.p.o.u.a. Z przedłożonego przez Skarżącą, a wystawionego przez Spółkę, zaświadczenia nr (...) z (...) r. (k. 60–61 akt adm. I inst.) – którego prawdziwość i rzetelność nie była przez organy w toku postępowania kwestionowana – wynika, że wprawdzie umowa ta nominalnie opiewała na okres od (...) r. do (...) r., ale faktycznie Skarżąca osiągnęła z tego tytułu przychód ("prowizje") tylko w maju i czerwcu (...) r. To zaś każe przypuszczać, że w pozostałych miesiącach umówione usługi nie były przez Skarżącą świadczone. W konsekwencji: nie można też mówić o "uzyskiwaniu dochodu" przez Skarżącą w tych miesiącach w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c w zw. z pkt 15a u.p.o.u.a., gdyż w świetle przywołanych przepisów konstytutywnym elementem pojęcia "uzyskania dochodu w związku uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", jest nie samo zawarcie określonej umowy (umowy o pracę, zlecenia itd.), lecz "wykonywanie pracy" lub "świadczenie usług" na jej podstawie.

Skoro z tytułu rzeczonej umowy ze Spółką Wnioskodawczyni nie uzyskiwała już dochodu począwszy od lipca(...) r. – a więc nie uzyskiwała go też w październiku ani w listopadzie 2013 r., kiedy to, odpowiednio, Skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie świadczenia (data wpływu do organu: (...) r.), a organ I instancji go rozpoznał i rozstrzygnął (decyzja z (...) r.) – to, w ocenie Sądu, w świetle art. 9 ust. 4a in fine u.p.o.u.a. brak było podstaw do doliczania dochodu osiągniętego przez Skarżącą z tytułu tej umowy w maju (...) r. jako "dochodu uzyskanego", podlegającego doliczeniu do dochodu rodziny Skarżącej. Nie był on już bowiem uzyskiwany przez Skarżącą "w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego" w rozumieniu tego przepisu.

Godzi się zauważyć, że Skarżąca w swym odwołaniu zwracała uwagę na niezasadność uwzględniania dochodu osiągniętego przez nią z tytułu umowy ze Spółką na potrzeby ustalania prawa do świadczeń. Mimo to SKO – wbrew ciążącemu na organie odwoławczym obowiązkowi ustosunkowania się do zarzutów odwołania – kwestii tej nie przeanalizował, a przynajmniej nie odniósł się do niej wyraźnie w uzasadnieniu swej decyzji, czym naruszył art. 7 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.)

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

W punkcie drugim sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, co oznacza, iż nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (zob. wyrok NSA z 29.07.2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA 2004/2/32).

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien wyjaśnić i rozstrzygnąć, czy w świetle całokształtu okoliczności niniejszej sprawy oraz przedstawionych przez Sąd ocen prawnych i wskazań – a w szczególności po dokonaniu stosownej korekty dochodu rodziny Skarżącej w okresie od (...) r. do (...) r. zgodnie z ww. wytycznymi dotyczącymi ustalania dochodu osiągniętego z tytułu umowy zlecenia ze Spółką – świadczenia wypłacone Skarżącej z funduszu alimentacyjnego w tym okresie należy rzeczywiście uznać za "świadczenia nienależnie pobrane" w rozumieniu art. 2 pkt 18 u.p.o.u.a. Należy powtórzyć, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinno przybrać postać odrębnej decyzji (która, w sytuacji, gdyby organ doszedł do przekonania, że w sprawie nie zachodzi jednak przypadek świadczenia nienależnie pobranego, może przybrać postać decyzji o umorzeniu postępowania w tej sprawie – art. 105 § 1 k.p.a.). Dopiero po uostatecznieniu się ewentualnej decyzji orzekającej o uznaniu danego świadczenia za świadczenie nienależnie pobrane, organ może przystąpić do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu takiego świadczenia.