Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 5/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za niestacjonarne studia drugiego stopnia administracji I. uchyla decyzje organu I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. przyznaje adwokatowi K.U. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

R. Ł. (dalej: skarżący) jako student niestacjonarnych studiów drugiego stopnia administracji na Wydziale Prawa i Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. zwrócił się wnioskiem z dnia 21 września 2011 r. o częściowe zwolnienie z opłat za studia w roku akademickim 2011/2012.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, na trudną sytuację finansową w rodzinie. Zarówno skarżący jak i mama są osobami niezatrudnionymi a dochody jakie uzyskuje ojciec są niewystarczające aby mógł kontynuować naukę. W związku, że skarżący jest na liście studentów dziennych Uniwersytetu im. A. M. wydziału pedagogiczno-artystycznego w K. nie może zapisać się do Urzędu Pracy i tym samym korzystać z jego usług w celu znalezienia pracy.

Decyzją z dnia [...] 2011 r., wydaną na podstawie art. 99 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz uchwały senatu nr 48/2010 z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie określenia trybu i warunków zwolnienia z opłat za świadczone usługi edukacyjne dla studentów i doktorantów Uniwersytetu W. Prodziekan odmówił skarżącemu zwolnienia z odpłatności za studia (semestr zimowy) na kierunku Administracji (studia drugiego stopnia zaoczne) w roku akademickim 2011/2012.

W uzasadnieniu podano ponownie przepisy stanowiące podstawę prawną podjętej decyzji. Stwierdzono, że w świetle przedstawionych przez skarżącego dokumentów mających potwierdzić występowanie okoliczności uzasadniających zwolnienie z odpłatności za studia, przedstawiona argumentacja nie uzasadnia w pełni powodów do zwolnienia z odpłatności za studia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o ponowną analizę i przychylne rozpatrzenie wniosku o częściowe zwolnienie z odpłatności za studia (semestr zimowy) na kierunku Administracji (studia drugiego stopnia zaoczne) w roku akademickim 2011/2012.

Podniósł, że sytuacja materialna rodziny, nie jest na tyle dobra by mógł dokonywać w pełnym wymiarze opłat za studia.

Z przedstawionych wcześniej zaświadczeń o dochodzie rodziny jasno wynika, że bez pomocy skarżący zmuszony będzie zrezygnować z kontynuacji nauki na tej uczelni. Skarżący jest zmuszony pożyczać pieniądze od dalszej rodziny i znajomych na dokonanie poprzednich jak i następnych opłat za pobieranie nauki na Wydziale. Ponosi wydatki na zakup niezbędnych materiałów dydaktycznych i koszty przybycia na zjazdy.

Podkreślił, że jedynym żywicielem rodziny jest ojciec, matka natomiast pozostaje zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. bez prawa do zasiłku a sam skarżący nie może znaleźć zatrudnienia na kaliskim rynku pracy.

Dodatkowo skarżący podniósł, że rodzice są osobami schorowanymi co generuje kolejne znaczne i niezbędne wydatki. Skarżący złożył w banku wniosek o kredyt studencki. Decyzję o jego ewentualnym przyznaniu dostanie w pierwszym kwartale przyszłego roku.

Skarżący wskazał na § 3 pkt 3 załącznika do uchwały nr 48 Senatu Uniwersytetu W. z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie określenia trybu i warunków zwolnienia z opłat za świadczone usługi edukacyjne dla studentów i doktorantów Uniwersytetu W. W myśl powołanego przepisu uczelnia może zwolnić z całościowego bądź częściowego obowiązku uiszczenia opłat za studia gdy "wyjątkowo trudna sytuacja materialna lub życiowa studenta/doktoranta" uniemożliwi mu wypełnienie tego obowiązku.

Po rozpoznaniu odwołania Rektor Uniwersytetu W. decyzją z dnia [...] 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia podano, że po wnikliwej analizie przedstawionych przez skarżącego argumentów oraz dołączonych dokumentów brak jest podstaw uzasadniających zwolnienie z odpłatności za powtarzanie przedmiotu w semestrze zimowym w roku akademickim 2011/2012. Studia niestacjonarne w świetle ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, muszą się samofinansować, w związku z czym zwolnienie z opłat jest świadczeniem bardzo szczególnym, przyznawanym studentom, którzy – zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały Senatu spełniają łącznie niżej określone warunki:

1) dochód na jedną osobę w rodzinie studenta nie przekracza sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).

2) wystąpią szczególne okoliczności uniemożliwiające studentowi wniesienie pełnej lub częściowej opłaty.

W świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów okoliczności, o których mowa w pkt 2 nie zaistniały. Podejmując decyzję o rozpoczęciu studiów drugiego stopnia skarżący miał świadomość, iż są to studia płatne. Z akt sprawy nie wynika, aby sytuacja materialna skarżącego uległa nagłemu, znacznemu pogorszeniu, co uniemożliwia skarżącemu wniesienie pełnej opłaty za studia.

Ponadto dochód na osobę w rodzinie skarżącego, który wynosi 596,81 zł uprawnia skarżącego do korzystania z pomocy finansowej Uniwersytetu Wrocławskiego w postaci stypendium socjalnego, o którą ubiega się skarżący.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Wskazał dodatkowo, że za powtarzanie przedmiotu musiał zapłacić 510,00 zł. Władze uczelni nie wzięły pod uwagę, że z uzyskanego dochodu (niespełna 1500 zł netto na trzy osoby w rodzinie) trzeba dokonać opłat podstawowych (takich jak np. czynsz za mieszkanie, opłaty za tzw. media), które pochłaniają ponad połowę uzyskanego dochodu.

Kolejnymi wydatkami są między innymi: wyżywienie trzech osób na cały miesiąc, lekarstwa i inne w tym nieprzewidziane wydatki doraźne na utrzymanie domu, dojazdy na zajęcia. Biorąc pod uwagę wszystkie te wydatki z których nie można zrezygnować, trudno wygospodarować nawet połowę kwoty, którą skarżący ma wnosić jako opłatę za pobieranie nauki na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy powszechnie obowiązującego prawa w stopniu nakazującym ich skasowanie.

W podstawach prawnych decyzji powołano, art. 99 ustawy oraz przepisy ogólne wskazanej uchwały. Przepis art. 99 ustawy stanowi: "Uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z:

1) kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich,

2) powtarzaniem określonym zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce,

3) prowadzenie studiów w języku obcym,

4) prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów,

5) prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających (ust. 1).

Senat uczelni publicznej określa szczegółowe zasady pobierania opłaty, o których mowa w ust. 1, w tym tryb i warunki zwalniania – w całości lub w części – z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 3)".

Wspomniana uchwała Senatu natomiast w załączniku określającym tryb i warunki zwalniania – w całości lub w części – z opłat za świadczone usługi edukacyjne dla studentów i doktorantów Uniwersytetu W. stanowi, że "Uniwersytet W.może zwolnić studenta lub doktoranta z opłat za świadczone usługi edukacyjne związane z :

1) kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich,

2) powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce,

3) powtarzaniem określonych zajęć na studiach niestacjonarnych oraz niestacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce,

4) kształceniem studentów i doktorantów polskich studiujących w języku angielskim (§ 1 ust. 1).

Na wniosek studenta/doktoranta, Dziekan lub Dyrektor/Kierownik odpowiedniej jednostki dydaktycznej może podjąć decyzję o zwolnieniu – w całości lub w części – z obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w § 1, jeżeli wnioskujący spełnia łącznie niżej określone warunki:

1) dochód na jedną osobę w rodzinie studenta/doktoranta nie przekracza sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255, z późn. zm.),

2) wystąpią szczególne okoliczności uniemożliwiające studentowi/doktorantowi wniesienie pełnej lub częściowej opłaty (§ 2 ust. 1 ).

W szczególnie uzasadnionych przypadkach takich jak:

1) pełne sieroctwo,

2) poważna lub długotrwała choroba studenta/doktoranta albo najbliższego członka jego rodziny (trwająca dłużej niż 3 miesiące), uniemożliwiająca studentowi/doktorantowi poniesienie kosztów nauki w danym semestrze,

3) wyjątkowa trudna sytuacja materialna lub życiowa studenta/doktoranta,

4) wyjazd na studia zagraniczne w ramach umów podpisanych między Uniwersytetem W. a uczelniami zagranicznymi, z którym związane są dodatkowe koszty ponoszone przez studenta/doktoranta.

Dziekan lub Dyrektor/Kierownik odpowiedniej jednostki dydaktycznej może zwolnić z opłat studenta/doktoranta, mimo że dochód na jedną osobę w rodzinie przekracza kwotę, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1.

W tym przepisie uchwały uznanie organu uczelni wyższej zostało wyraźnie ograniczone. Dziekan Wydziału może bowiem działać jeśli spełnione zostają sprecyzowane w tym przepisie warunki.

Przechodząc do dalszych rozważań należy jednak dodać, że przedmiotem kontroli Sądu uczynił decyzje kwestionowane przez skarżącego w skardze zostawiając poza jej obrębem legalność przepisów cyt. uchwały Senatu nie podważanej bezpośrednio po wejściu jej w życie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący zawarł umowę z Uniwersytetem W. o warunkach wnoszenia opłaty za studia niestacjonarne. W dniu 3 października 2010 r. Wniosek skarżącego o zwolnienie z opłat za studia nosi zaś datę 21 września 2011 r. jeśli zaś ukończył I rok studiów to jego wniosek o zwolnienie z opłat za studia mógł być załatwiony na podstawie § 2 ust. 2 załącznika do uchwały, który stanowi, że " Na wniosek studenta Dziekan może zwolnić z obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 – nie więcej niż 50%, jeżeli wnioskujący spełnia łącznie niżej określone warunki:

1) zaliczył poprzedni rok studiów zgodnie z Regulaminem Studiów w Uniwersytecie W., w terminie określonym w organizacji roku akademickiego (decyduje data ostatniego wpisu w indeksie),

2) złożył w dziekanacie indeks w terminie 3 dni roboczych po zakończeniu sesji poprawkowej,

3) uzyskał za poprzedni rok studiów średnią ocen 5,0. Średnia ocen to średnia arytmetyczna ze wszystkich ocen uzyskanych z zaliczeń i egzaminów z przedmiotów ujętych w planie studiów,

4) w poprzednim roku studiów nie powtarzał niezaliczonych przedmiotów, z wyjątkiem sytuacji, gdy student jednocześnie kontynuował studia na semestrze (roku) wyższym w pełnym zakresie,

5) w poprzednim roku studiów nie był karany dyscyplinarnie.

W decyzjach obu organów orzekających brak w tym względzie jakichkolwiek rozważań – ich odtwarzanie przez Sąd na podstawie materiału sprawy stanowiłoby natomiast niedopuszczalne uzupełnienie uzasadnień tych decyzji.

Decyzja organu I instancji w najistotniejszym punkcie wyjaśnienia jej przesłanek jedynie stwierdza, że przedstawiona argumentacja nie uzasadnia w pełni powodów do zwolnienia z odpłatności za studia. Decyzja ostateczna natomiast podaje, że po wnikliwej analizie przedstawionych argumentów oraz dołączonych dokumentów, brak jest podstaw uzasadniających zwolnienie z odpłatności za powtarzanie przedmiotu w semestrze zimowym w roku akademickim 2011/2012. (...). Zwolnienie z opłat jest świadczeniem bardzo szczególnym przyznawanym studentom, którzy zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały Senatu spełniają łącznie określone warunki:

1) dochód na jedną osobę w rodzinie studenta nie przekracza sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy (...),

2) występują szczególne okoliczności uniemożliwiające studentowi wniesienie pełnej lub częściowej opłaty.

W świetle przedłożonych (...) dokumentów i okoliczności, o których mowa w pkt 2 (...) nie zaistniały (...). Z akt sprawy nie wynika aby sytuacja materialna uległa nagłemu znacznemu pogorszeniu, co uniemożliwia (...) wniesienie pełnej opłaty za studia".

Przepis § 2 ust. 1 załącznika do uchwały nie pozostawia wątpliwości, że warunki zwolnienia z opłat student powinien spełnić łącznie.

Oznacza to, że niespełnienie kryterium dochodowego z punktu 2 ust. 1 § 2 eliminuje pozytywne załatwienie sprawy z jednym jednakże ograniczeniem tej zasady, wymienionym w przytoczonym § 3 załącznika, stanowiący o szczególnie uzasadnionych przypadkach zwolnienia z opłat, które przez organy orzekające w sprawie powinny być uwzględniane z urzędu. Podlegają zaś rozważeniu gdy dochód na jedną osobę w rodzinie przekracza kwotę, o której mowa w § 2 ust. 1 załącznika.

Z motywów obu decyzji nie wynika by okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku z dnia 21 września 2011 r. i w odwołaniu od decyzji organu I instancji zostały ocenione z punktu widzenia tego rodzaju przypadku. W tym miejscu należy jednocześnie wskazać, że zgodnie z § 6 załącznika do uchwały "student/doktorant ubiegający się o zwolnienie z opłat, o których mowa w § 1 w całości lub w części zobowiązany jest udokumentować;

1) uzyskanie wyników w nauce określonych w § 2 ust. 2 pkt 3 – w przypadku ubiegania się o zwolnienie z odpłatności, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1,

2) wysokość dochodów własnych oraz wszystkich członków rodziny, uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym student lub doktorant ubiega się o zwolnienie z opłaty,

3) wystąpienie szczególnych okoliczności uniemożliwiających mu wniesienie pełnej lub częściowej opłaty (ust. 1).

W przypadku braku pełnej dokumentacji, pracownik, o którym mowa w ust. 3, wzywa – pisemnie – studenta/doktoranta do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 4). Organy orzekające przy tym pominęły i tą istotną kwestię, iż skarżący wniósł o częściowe zwolnienie z opłaty ale dlaczego nawet i w części nie zasługiwał on na zwolnienie, tego brak w motywach zaskarżonych orzeczeń. Zwraca w tym miejscu uwagę, że przepisy uchwały nie zakreśliły granic takiego częściowego zwolnienia jedynie § 2 ust. 2 załącznika do uchwały ogranicza organ uczelniany pozwalający mu z obowiązku zwolnienia z uiszczenia opłat nie więcej niż 50%.

Tym samym zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie dają się należycie skontrolować, a jak już wyżej Sąd zauważył, skład orzekający nie jest władny rekonstruować proces decydowania w sprawie zastępując organ orzekający w jego kompetencjach. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, na sprzeczność zaistniałą między częścią wstępną decyzji ostatecznej poprzedzającą jej osnowę, w której określono przedmiot jej postępowania a motywami orzeczenia.

W tej pierwszej bowiem mowa, że Rektor orzeka po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dziekana z dnia [...] 2011 r. w sprawie odmowy zwolnienia z odpłatności za niestacjonarne studia drugiego stopnia administracji w semestrze zimowym w roku akademickim 2011/2012.

W uzasadnieniu decyzji Rektor stwierdza, że "brak jest podstaw uzasadniających zwolnienie z odpłatności za powtarzanie przedmiotu w semestrze zimowym w roku akademickim 2011/2012". Jak sprawę więc rozstrzyga ostatecznie Rektor nie wiadomo w świetle tego orzeczenia, a z materiału sprawy nie sposób wnosić, że toczyło się jeszcze jedno postępowanie o przedmiocie określonym w uzasadnieni decyzji organu II instancji. W decyzji organu I instancji zauważa się, że jako wydający podpisał ją "Prodziekan (...)" ale z niezrozumiałych powodów nad jego podpisem umieszczono imię i nazwisko, tytuł naukowy Rektora Uniwersytetu W. oraz upoważnienie do działania Prodziekana. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że odwołanie od niej przysługuje do Rektora, co pozwala stwierdzić, że w istocie jest to decyzja działającego w I instancji "Prodziekana". Tym bardziej jest to uprawnione, że na wniosku skarżącego o zwolnienie z opłat jest krótkie rozstrzygnięcie tego samego "Prodziekana" "Nie wyrażam zgody". Brak daty kiedy ono zapadło jak i innych jego cech uniemożliwia ocenę czy jest to w istocie jedna decyzja, czy też ta zamieszczana na wniosku uzyskała walor ostateczności a co za tym idzie do decyzji z [...] 2011 r. należałoby stosować rygor art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Dodać do tego trzeba, że zakres działania Prodziekana d/s stacjonarnych i niestacjonarnych studiów administracji (podpisana przed decyzją z dnia [...] 2011 r. i tą we wniosku skarżącego) został sprecyzowany w piśmie skierowanym do niego przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji i Ekonomii z dnia 1 września 2008 r. W sumie pozwala to odstąpić od stwierdzenia, że decyzją w I instancji wydał organ niewłaściwy – Rektor Uniwersytetu W.

Trzeba wreszcie wskazać, że stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy m.in. od decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

W kwestii zakresu stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach studenckich wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 18/99, na tle ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 65, poz. 385 ze zm.) wyraził pogląd, iż z jej art. 161 wynika zasada, zgodnie z którą do wszelkich "decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich" stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nakaz odpowiedniego stosowania k.p.a. zawarty w art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a. winny mieć także zastosowanie do adresata decyzji rektora, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż zarówno Dziekan Wydziału, jak i Rektor Uniwersytetu powinni przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak np. zasada praworządności, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, czy zasada udzielona przez organy administracyjne informacji faktycznej i prawnej (art. art. 7, 8 i 9 kpa.).

Decyzje administracyjnej, zwłaszcza negatywne, odmawiające wnioskodawcy określonego uprawnienia, nie powinny pozostawiać wątpliwości co do tego jakie względy dowodowe rozstrzygały o takim załatwieniu sprawy.

Nadto wskazać należy, iż zgodnie z zasadą czynnego udziału w postępowaniu, zawartą w art. 10 kpa organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie indywidualnej ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym jego stadium. Omawiana zasada obejmuje m.in. prawo strony do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ugruntowanym w tej mierze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) jego złożenia. Zasada ta, jako jedna z zasad ogólnych mających charakter norm prawnych, jest integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i ma zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji. W niniejszej sprawie powyższa zasada została naruszona, bowiem w aktach administracyjnych brak jest dowodu na to, że pouczono skarżącego o przysługującym mu prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w pkt II orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 152 ppsa.

O kosztach orzeczono na podstawie § 2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

W postępowaniu pozasądowym należy zatem wszechstronnie ustalić okoliczności sprawy o jakich mowa w § 3 uchwały (art. 7 i 77 § 1 kpa). Zażądać, jeśli zajdzie taka potrzeba, dodatkowych danych od skarżącego. Z zebranym materiałem sprawy należy zapoznać skarżącego jak tego wymaga art. 10 kpa a następnie podjąć decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego od uiszczenia opłaty za studia.