Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 955/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 52 par. 3, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 1 i  par. 3, art. 232 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 40 ust. 3c
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na czynność Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za czynności postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej Spółki A. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych.


UZASADNIENIE

Po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Starosty do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia [...] r.) pismem z dnia [...] r. Spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność Starosty Powiatu polegającą na wystawieniu rachunku nr [...] r., za czynności związane z prowadzeniem Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, w związku ze zgłoszonymi przez Spółkę pracami geodezyjnymi. Spółka podniosła, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne są środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe, stanowiące dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe, dlatego w sprawie zastosowanie znajdują art. 60 pkt 7, art. 61 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240), zgodnie z którymi opłaty te są pobierane w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji nie ma w obowiązującym stanie prawnym podstaw do obciążania skarżącej Spółki opłatami w drodze rachunku.

Ponadto skarżąca wskazała, iż opłata wskazana w pkt 5 ww. rachunku w łącznej kwocie [...] zł nie znajduje uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa.

Zarządzenie Starosty Nr [...] r., na które powołuje się organ w wystawionym rachunku, jest aktem wewnętrznym, którym można regulować jedynie obowiązki pracowników organu a nie prawa i obowiązki obywateli. Nie może zatem stanowić podstawy do obciążania obywateli jakimikolwiek kosztami czy opłatami.

Żaden też przepis prawa nie upoważniał Zarządu Powiatu do wydania Uchwały Nr 219/87/2000 z dnia 20.10.2000 r. w sprawie ustalenia cen za wykonane przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej reprodukcje z materiałów Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, sporządzenie wydruków i udzielenie informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków, na którą również powołał się Starosta.

Czynności organu, polegająca na obciążeniu skarżącego wskazaną w rachunku kwotą, należy zatem uznać za bezskuteczne.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie z powodu wadliwego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, (podpisujący wezwanie pełnomocnik nie był prawidłowo umocowany) ewentualnie o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, ponieważ brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Przedmiotem skargi jest czynność Starosty polegająca na ustaleniu opłaty za czynności związane z prowadzeniem zasobu geodezyjnego

i kartograficznego poprzez wystawienie rachunku. Z ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) wynika, że udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b tej ustawy, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne (art. 40 ust. 3c). Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie reguluje jednak formy, w jakiej starosta ustala i pobiera opłatę. Do dnia 1 stycznia 2010 r. ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne było traktowane jako czynność materialno-techniczna, skutkująca obowiązkiem uiszczenia należnej opłaty. Czynność ta była uznawana za czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skargę do sądu administracyjnego na taką czynność można było wnieść, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.

Powyższy stan prawny uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2010 r. kiedy weszła

w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157,

poz. 1240 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 60 tej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności wymienione w tym przepisie dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, m. in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (pkt 7). Takimi dochodami (należnościami publicznoprawnymi), których obowiązek uiszczenia wynika z art. 40 ust. 3c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, są opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne. Opłaty za udostępnienie z właściwego ośrodka prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny danych, informacji i innych materiałów wymienionych w tym przepisie pobierane są przez właściwego starostę (będącego organem administracji geodezyjnej i kartograficznej) i odprowadzane na rachunek jednostki samorządu terytorialnego (powiatu). Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, właściwy organ wydaje decyzję. W stosunku do dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw organami tymi są: wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych).

Stanowisko takie zajmował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach

z dnia 30.03.2011 r. sygn. I OW 7/11, z dnia 1.02.2012 r. sygn. I OW 172/11.

Należy przyznać, iż stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie nie było jednolite i zdarzały się również orzeczenia stwierdzające, iż nałożenie opłaty za udostępnianie danych zgromadzonych w bazach danych jest czynnością należącą do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8.11.2012 r. sygn. I OSK 2534/12).

Powyższa rozbieżność w orzecznictwie spowodowała wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 10.12.2013 r. w sprawie sygn. I OSK 3046/12 postanowienia o przekazaniu NSA do rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia prawnego.

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko wskazujące na obowiązujący od dnia 1.01.2010 r. decyzyjny tryb rozstrzygania kwestii ww. opłat za czynności geodezyjne, a w konsekwencji – brak podstaw do wniesienia skargi na wystawiony w przedmiocie tej opłaty rachunek w trybie art. 3 ust. 2 pkt 4 P.p.s.a.

Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić. Podobne stanowisko tut. Sąd zajął także w sprawie o sygn. II SA/Sz 956/13. Orzeczenie

w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.