Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 579/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Spółka jawna w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2098/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2098/15 odmówił A Sp. j. w P. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W ocenie Sądu I instancji strona skarżąca, składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej przywołała de facto jedynie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, zawarte w art. 61 § 3 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej: p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże okoliczności faktyczne, które przywołała w uzasadnieniu wniosku, mające być odzwierciedleniem przesłanek ustawowych opierają się praktycznie jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu o możliwości nastąpienia określonych skutków.

Sąd I instancji wskazał, że fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Sąd wskazał, iż na wstrzymanie wykonania aktów nie może mieć wpływu zwolnienie strony skarżącej z częściowego ponoszenia kosztów sądowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Reasumując, stwierdził, że strona w rzeczywistości nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.

Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca spółka nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wydanego rozstrzygnięcia.

Stawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę. Z tego względu ograniczenie wniosku tylko do wskazania na okoliczność, iż suma obciążeń związanych z wydanymi przeciwko niemu decyzjami przekracza kilka tysięcy złotych, co powoduje niemożność ponoszenia przez niego tak ogromnego ciężaru finansowego, i związku z tym będzie skutkowało prowadzeniem egzekucji, a tym samym pozbawienia środków do życia dla niego i rodziny, nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji. Powołanie się przez wnioskodawcę na te okoliczności nie oznacza bowiem jeszcze, że sytuacja taka rzeczywiście może zaistnieć.

Sąd rozpoznający zażalenie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 402/16 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W odniesieniu do zażalenia skarżącej należy wskazać, iż wnioskodawca przez brak uzasadnienia wniosku nie zdołał wykazać ryzyka wystąpienia w przyszłości realnego zagrożenia związanego z brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji. Poza wskazaniem na powyższą okoliczność, we wniosku nie zostały powołane żadne konkretne argumenty uzasadniające twierdzenie o ryzyku wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącej, że zapłata podatku akcyzowego, spowoduje skutek, na jaki wskazuje.

Należy wskazać, iż dla wstrzymania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczającą przesłanką również fakt zwolnienia strony z części ponoszenia kosztów sądowych, gdyż są to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Zła kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest więc wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Takimi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela też pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 11 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 402/16, że trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż skarżący w zażaleniu rozwinął argumentację dotyczącą uzasadnienia wniosku jednakże w ramach postępowania zażaleniowego NSA ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. II FZ 394/14; postanowienie NSA z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 331/14; postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1793/14; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 144/15; postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 653/14, CBOSA).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.