Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 894/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 153 art. 64e,  art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. T., T. P., B. P. i A. P. od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 2022 r. nr DAP-WOSRFR-7280-81/2021/KB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 marca 2022 r., nr DAP-WOSRFR-7280-81/2021/KB, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu odwołania A. T., T. P., B. P. i A. P., uchylił w całości decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 10 września 2021 r., nr NRŚ-MZ.7541.1.1367.2016.KKK i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Postanowieniem z 8 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta [...] przekazał zgodnie z właściwością Wojewodzie Dolnośląskiemu sprawę zainicjowaną wnioskiem J. T. złożonym w 1991 r. do Urzędu Rejonowego w [...] o ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z 24 października 2013 r., nr NiR.IV.AW.7725/D-1488-1/09 Wojewoda Dolnośląski pozytywnie ocenił spełnienie wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. i wezwał strony postępowania do wskazania jednej z form realizacji prawa do rekompensaty oraz przedłożenia operatu szacunkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionej przez B. i W. małżonków T., położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

Decyzją z 6 listopada 2014 r., nr NiR.IV.AW.7725/D-1488-1/09, Wojewoda Dolnośląski odmówił B. P., T. P., A. T. i A. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. i B. małżonków T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...].

Decyzją z 9 lutego 2015 r., nr DRiR.580.109.2015.AK, Minister Skarbu Państwa uchylił postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r., nr NiR.IV.AW.7725/D-1488-1/09 i utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 6 listopada 2014 r.

Wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 364/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. T., B. P., A. P. i T. P. na powyższą decyzję z 9 lutego 2015 r.

Wyrokiem z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2369/15, Naczelny Sąd Administracyjny ,po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. T., B. P., A. P. i T. P., uchylił wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 364/15 oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z 9 lutego 2015 r.

Decyzją z 8 lipca 2016 r., nr DRiR.580.218.2016.AK, Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 6 listopada 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 10 września 2021 r. Wojewoda Dolnośląski odmówił B. P., L. P., Panu T. P., A. T. i A. J. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. i B. małżonków T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], w byłym województwie [...] (obecnie: [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. T., T. P., B. P. i A. P..

Decyzją z 1 marca 2022 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił w całości decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 10 września 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie wnioskodawcy ubiegają się o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez B. i W. małżonków T., położoną obecnie w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

Minister wskazał, że przedmiotowa nieruchomość zarówno przed wybuchem II wojny światowej jak i obecnie znajduje się na obecnym terytorium RP. Z zebranej dokumentacji wynika bowiem, że B. i W. T. nie tylko nie pozostawili majątku będącego przed wojną ich własnością na byłym terytorium RP, bowiem majątek ten po zakończeniu II wojny światowej i nadal znajduje się w granicach obecnej RP, ale również własność nieruchomości została przejęta przez Skarb Państwa w ramach dekretu o reformie rolnej. Wobec powyższego, w ocenie organu, staranie się przez następców prawnych B. i W. małżonków T. o przedmiotową rekompensatę na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. jest nieuzasadnione.

Minister podniósł następnie, że znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r., sygn. akt [...], ustalający, że B. i W. T. byli przed wybuchem II wojny światowej właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości [...] nie zaprzecza temu, że powyższa miejscowość obecnie, jak i przed wybuchem II wojny światowej, znajdowała się nie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie poza jej granicami.

Oznacza to, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., to jest położenie nieruchomości objętej wnioskiem przed wybuchem II wojny światowej w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, a po zakończeniu wojny znalezienie się nieruchomości na byłym terytorium RP. Zdaniem organu, w sprawie nie spełniono również przesłanki zamieszkiwania przed wybuchem II wojny światowej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także opuszczenia tego terytorium, jak i powrotu na obecne terytorium Polski.

Minister nie podzielił przy tym zarzutu naruszenia art. 365 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie odmiennych ustaleń w zakresie objętym prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r. Organ podniósł, że fakty ustalone w powyższym wyroku nie są sprzeczne z ustaleniami dotyczącymi stanu faktycznego sprawy poczynionymi przez organy. Organy nie kwestionują bowiem, że właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości [...] byli przed wybuchem II wojny światowej B. i W. T.. Nie kwestionują również, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się wówczas w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...]. Minister zaznaczył, że powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego dotyczył ustalenia własności nieruchomości i składników tej nieruchomości. Nie dotyczył natomiast ustalenia faktu jej pozostawienia z przyczyn związanych z wybuchem II wojny światowej. Ponadto, jak wynika z ww. wyroku okoliczności: zamieszkiwania na byłym terytorium RP, opuszczenia byłego terytorium RP oraz powrotu B. i W. T. na obecne terytorium RP nie były przedmiotem postępowania sądowego, a następnie powyższego wyroku.

W sprawie nie zostały zatem łącznie spełnione przesłanki wynikające z ustawy z 8 lipca 2005 r., co oznacza, że prawidłowo Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jednakże, w związku z ustaleniami stanu faktycznego, choćby w kwestii położenia na obecnym terytorium RP nieruchomości znajdującej się w miejscowości [...], Wojewoda powinien był uchylić postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r. o spełnieniu wymogów dotyczących pozostawienia przez B. i W. T. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości [...]. Organ pierwszej instancji tego jednak nie uczynił pomimo wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2008 r. jedynym organem mogącym uchylić tego rodzaju postanowienie jest organ pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji naruszył zatem art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. a konsekwencji art. 7, 8, 9,11, art. 77 i 80 k.p.a., co czyni koniecznym uchylenie decyzji z 10 września 2021 r.

Minister zalecił aby ponownie rozpoznając sprawę, w związku z ustaleniami dotyczącymi stanu faktycznego, Wojewoda wykonał zalecenia wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r. i decyzji Ministra Skarbu Państwa z 8 lipca 2016 r., to jest uchylił postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r., a następnie wydał stosowną decyzję na podstawie ustalonego stanu faktycznego.

Sprzeciw od powyższej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli A. T., T. P., B. P. i A. P. zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej pomimo niezaistnienia przesłanek do jej wydania z uwagi na zakończenie postępowania wyjaśniającego postanowieniem z 24 października 2013 r. o spełnieniu przesłanek do rekompensaty, które ma charakter przyrzeczenia administracyjnego i spełnienie przez strony warunków do wydania na ich rzecz decyzji pozytywnej, podczas gdy wyłączną podstawą wydania decyzji kasatoryjnej jest naruszenie przepisów postępowania gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a w konsekwencji wydanie decyzji kasatoryjnej w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek niewyjaśnionych okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

2) art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że organ drugiej instancji nie może dokonywać czynności organu pierwszej instancji, jako pretekstu do wydania decyzji kasatoryjnej,

3) art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez zignorowanie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r., [...], którym organy i sądy są związane, poprzez stwierdzenie, że nieruchomość pozostawiona nie była położona poza obecnymi granicami Polski, pomimo że powyższy wyrok przesądził tę okoliczność,

4) art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez zignorowanie oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z 14 kwietnia 2016 r. (I OSK 2369/15) i zignorowanie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r., [...], podczas gdy z wyroku NSA wynika, że wyrok Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze jest dowodem pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

5) art. 110 §1 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej i zalecenie Wojewodzie uchylenia postanowienia z 24 października 2013 r. pomimo związania Wojewody tym postanowieniem na zasadzie art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.,

6) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieruchomość pozostawiona nie leżała poza obecnymi granicami Polski a właściciele nie pozostawili jej w związku z wojną, podczas gdy z dowodów wynika, że strony przesłanki te spełniły, a także poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niedorzeczny, a to - stwierdzenie, że organ administracji sam "wybiera sobie" zakres w jakim jest związany orzeczeniem sądu, przepisy dotyczące postępowania wyjaśniającego stosuje się po zakończeniu tego postępowania oraz "uchylenie" skutku prawnego w postaci ostateczności aktów administracyjnych i ostateczności wyroku sądowego twierdzeniem, że postępowanie administracyjne nie przewiduje formalizmu dowodowego,

7) art. 61 § 2 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie w zakresie przesłanek prawa do rekompensaty w sytuacji gdy postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r. o spełnianiu przez strony wymogów do rekompensaty przesądziło tę kwestię i nie zostało ono zaskarżone, a w konsekwencji przekroczenie przez Ministra zakresu postępowania odwoławczego;

8) art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez działanie poza prawem i naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej w wyniku wydania decyzji, której organ wydać nie miał prawa i wydanie jej pomimo poniesienia przez strony kosztów operatu na wezwanie organu, w sytuacji w której Skarb Państwa uznał powództwo w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem sądu powszechnego, obecnie zaś organy Państwa usiłują w sposób bezprawny uchylić się od skutków prawnych prawomocnego wyroku.

Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zobowiązanie Ministra do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w terminie siedmiu dni od dnia zwrotu temu organowi akt sprawy.

W obszernym uzasadnieniu sprzeciwu przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w nim zarzutów.

W odpowiedzi na sprzeciw Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 26 maja 2022 r. skarżący przedstawili dodatkowe stanowisko w sprawie wskazując na wadliwość postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z 10 maja 2022 r. oraz sprzeczne z prawem działania organu związane z jego wydaniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sprzeciw okazał się niezasadny.

Jego przedmiotem jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 10 września 2021 r. o odmowie potwierdzenia B. P., L. P., T. P., A. T. i A. J. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. i B. małżonków T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], w byłym województwie lwowskim (obecnie: [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]), i przekazał organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z powołanym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd uznał, że kontrolowana decyzja kasatoryjna nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, a postępowanie toczyło się na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 8 lipca 2005 r."

Uchylając decyzję Wojewody i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Minister podzielił ocenę organu pierwszej instancji o niespełnieniu przesłanek wynikających z ustawy z 8 lipca 2005 r. Organ wskazał, że objęta wnioskiem nieruchomość położona w [...] zarówno przed wybuchem II wojny światowej, jak i obecnie znajduje się na obecnym terytorium Polski. Jednakże, w ocenie Ministra, niezbędne jest wykonanie przez organ pierwszej instancji zaleceń zawartych w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2369/15. Wojewoda powinien zatem, zgodnie z tymi zaleceniami, uchylić postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r. o spełnieniu wymogów ustawowych, a następnie wydać stosowną decyzję na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Z powyższego wynika, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy kierował się zaleceniami zawartymi w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r. W powołanym wyroku sąd kasacyjny wskazał, że organy administracji prowadzące postępowanie na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. były uprawnione do poczynienia ustaleń związanych ze spełnianiem przez wnioskujących przesłanek do przyznania im prawa do rekompensaty. NSA podniósł, że na etapie postępowania administracyjnego ujawniona została okoliczność, że miejscowość [...] położona jest w obecnych granicach Państwa Polskiego, nie zaś na Ukrainie. Powstała zatem wątpliwość, czy wobec treści prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r. wskazującego na pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i skutkami prawomocności tego wyroku w postępowaniu administracyjnym organ, który ustalił, że miejscowość [...] położona jest na terenie Polski mógł tę okoliczność pominąć i bezkrytycznie przyjąć za Sądem Wojewódzkim w Jeleniej Górze ustalenia dotyczące faktu położenia nieruchomości. NSA uznał, że takie działanie organu nie dałoby się pogodzić z zasadami postępowania, którymi ma się kierować organ administracji. Organy administracji nie kwestionowały bowiem w niniejszej sprawie ani tego, że B. i W. małżonkowie T. byli właścicielami opisanych w wyroku sądu cywilnego nieruchomości, ani rodzaju tych nieruchomości. Ich ustalenia dotyczą w istocie wyłącznie okoliczności wynikającej z powszechnie dostępnej wiedzy geograficznej.

W przedmiotowym wyroku NSA uznał jednak, że nie wszystkie okoliczności w niniejszej sprawie zostały dostatecznie wyjaśnione, a z uwagi na treść prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z dnia 19 maja 1992 r. wszelkie wątpliwości powinny być usunięte. Sąd kasacyjny podniósł, że chodzi przede wszystkim o ustalenie, czy cała posiadłość gruntowa należąca przed wojną do B. i W. małżonków T. po drugiej wojnie światowej znajduje się na obecnym terytorium RP, czy też, jak twierdzą skarżący kasacyjnie, posiadłość, o której mowa w wyroku sądu cywilnego znajduje się na terenie Ukrainy.

Końcowo sąd drugiej instancji odniósł się do zarzutu wadliwego uchylenia postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2014 r. wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. NSA wskazał, że przedmiotowe postanowienie nie potwierdza prawa do rekompensaty, bo to następuje decyzją wydaną w wyniku przeprowadzenia postępowania (art. 5 ust. 3 ustawy), lecz ma charakter incydentalny, w którym Wojewoda dokonuje jedynie wstępnej oceny spełnienia przesłanek do uzyskania rekompensaty. Zasadą postępowania administracyjnego jest orzekanie przez organ w drodze decyzji po przeprowadzeniu postępowania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania. Zdaniem NSA, jeśli zatem, jak w niniejszej sprawie już po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, organ stwierdzi istnienie okoliczności uniemożliwiających potwierdzenie prawa do rekompensaty, to wydaje decyzję odmawiającą. Pozostaje wówczas w obrocie prawnym niezaskarżalne postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że to organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji odmownej powinien uchylić postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Powstaje pytanie, czy wobec nieuchylenia tego postanowienia przez Wojewodę organ odwoławczy może takie postanowienie, w ramach swoich kompetencji wyeliminować z obrotu prawnego, w sytuacji, gdy strona w odwołaniu nie zakwestionowała takiego postanowienia. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 14 maja 2013 r., sygn. II OSK 95/12 oraz 7 lutego 2014 r., sygn. I OSK 2297/12. Ugruntowany jest pogląd, że określony w art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius może zostać naruszony tylko przez organ odwoławczy przy podejmowaniu rozstrzygnięć posiadających walor rozstrzygnięć merytorycznych. Nie odnosi się on do decyzji (postanowień) o charakterze kasacyjnym (zob. wyroki NSA z dnia 17 lipca 2012 r., II GSK 899/11, Lex nr 1244862 i z dnia 20 czerwca 2012 r., II GSK 510/11, Lex nr 1216680).

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego potwierdza, że w wykonaniu wytycznych zawartych w wyroku NSA z 14 kwietnia 2016 r. oraz wydanej w jego następstwie decyzji kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa z 8 lipca 2016 r. Wojewoda Dolnośląski przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie dowodowe mające na celu dokładne wyjaśnienie czy nieruchomość będąca przed wybuchem drugiej wojny światowej własnością B. i J. małżonków T. była po wojnie i jest obecnie położona na obecnym terytorium RP. Po przeprowadzeniu tego postępowania i analizie zebranych dowodów organ ustalił, że cała posiadłość należąca przed wojną do B. i W. T. również po drugiej wojnie światowej znajduje się na obecnym terytorium RP. Jednakże, co trafnie podniósł organ odwoławczy, pomimo stwierdzenia istnienia powyższych okoliczności uniemożliwiających potwierdzenie prawa do rekompensaty organ pierwszej instancji nie uchylił postanowienia z 24 października 2013 r. o spełnieniu wymogów, tak jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 kwietnia 2016 r.

Wobec opisanych okoliczności, zdaniem Sądu, prawidłowo organ odwoławczy, będąc związany na zasadzie art. 153 p.p.s.a. wydanym w sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji z 10 września 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu uchylenia przez organ pierwszej instancji postanowienia z 24 października 2013 r. Jak bowiem wyraźnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny to organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji odmownej powinien uchylić postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do zarzucanego w sprzeciwie naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Naruszenia powołanego przepisu skarżący upatrują w zignorowaniu oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z 14 kwietnia 2016 r. oraz zignorowaniu wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r. Jak już jednak wskazano wyżej, w powołanym wyroku z 14 kwietnia 2016 r. sąd drugiej instancji stwierdził jedynie, że nie wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, choć wszelkie wątpliwości powinny zostać usunięte z uwagi zaś na treść prawomocnego wyroku z 19 maja 1992 r. Jak wynika z akt sprawy, i co już zasygnalizowano powyżej, w niniejszej sprawie wytyczne zawarte w wyroku NSA z 14 kwietnia 2016 r. organy w całości zrealizowały. Wyczerpująco i obszernie wyjaśniły bowiem kwestię czy cała posiadłość należąca przed wojną do B. i W. małżonków T. po drugiej wojnie światowej była po II wojnie światowej i jest obecnie położona na obecnym terytorium RP.

Sąd nie podzielił również podniesionych w skardze zarzutów wadliwego zakwestionowania przez organy prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Jeleniej Górze z 19 maja 1992 r. wskazującego na pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i skutków prawomocności tego wyroku oraz charakteru prawnego postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2013 r. i zakresu związania nim organów orzekających w sprawie. Podkreślić trzeba, że powyższe kwestie były już przedmiotem oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku z 14 kwietnia 2016 r. Sąd kasacyjny ocenił wówczas, że postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. ma charakter incydentalny, w którym Wojewoda dokonuje jedynie wstępnej oceny spełnienia przesłanek do uzyskania rekompensaty. Jeśli zatem, jak w niniejszej sprawie już po wydaniu takiego postanowienia, organ stwierdzi istnienie okoliczności uniemożliwiających potwierdzenie prawa do rekompensaty, to wydaje decyzję odmawiającą. Pozostaje wówczas w obrocie prawnym niezaskarżalne postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Zdaniem sądu kasacyjnego przed wydaniem decyzji odmownej organ pierwszej instancji powinien uchylić postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Powyższą ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego obecnie orzekający Sąd w całości podziela. Tym samym niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., art. 110 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., art. 61 § 2 k.p.a. oraz art. 6 i art. 8 k.p.a.

Końcowo odnosząc się do zawartych w piśmie procesowym z 26 maja 2022 r. twierdzeń skarżących o wadliwości postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z 10 maja 2022 r. oraz sprzecznych z prawem działaniach organu związanych z jego wydaniem podnieść trzeba, że kwestie te pozostają poza zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Badaniu Sądu w przedmiotowym postępowaniu podlega bowiem wyłącznie decyzja kasacyjna Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 1 marca 2022 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zakres kontroli sądowej takiej decyzji ustawodawca jednoznacznie zaś sprecyzował w art. 64e p.p.s.a. wskazując w tym przepisie, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.