Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 584/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skargi ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości .


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M.B. (dalej: strona, skarżąca) z dnia [...] sierpnia 2020r. (data wpływu do organu I instancji), adresowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią W. K. (dalej: babcia strony, skarżącej, osoba wymagająca opieki).

Decyzją z dnia [...] września 2020r. Nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.), art 17 ust. 1, ust. 1a oraz 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020, poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 128 i 129 § 1, art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2020, poz. 1359, dalej: k.r.o.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych (dalej: organ I instancji) odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne:

babcia strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe dnia [...] stycznia 2018r., nr [...],

ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2017r., tj. od 85 roku życia osoby wymagającej opieki,

z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że opiekę nad babcią sprawuje wnuczka, która z nią zamieszkuje,

babcia strony jest wdową, ma córkę lat [...],

córka osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, pobiera z ZUS rentę rodzinną przyznaną na stałe, przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2020r., z którego wynika, że pozostaje w stałym leczeniu w poradni POZ.

Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt. K 38/13, organ stwierdził, że kwestionowany art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, pomimo swej niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nadal obowiązuje, gdyż wyrok ten nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy oraz nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Zdaniem organu, jest on zobowiązany do stosowania nadal obowiązującego art. 17 ust 1b u.ś.r. ponieważ ustawodawca, pomimo wskazań Trybunału, nie dokonał stosownej zmiany w ustawie.

Organ wywiódł również, że zgodnie z art. 129 § 1 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża w pierwszej kolejności zstępnych, tj. dzieci. Strona natomiast jest wnuczką osoby wymagającej opieki, czyli krewną w drugim stopniu w linii prostej. Zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1a i ust. 1b u.ś.r. z uwagi na fakt, że istnieje osoba pełnoletnia, spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu i nie legitymuje się ona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak też nie da się ustalić momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie, bez uwzględnienia okoliczności uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności,

- art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego literalną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoby bliżej spokrewnione z osobą niepełnosprawną winny legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w sytuacji, w której to do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie dalej spokrewnionej wystarczającym winno być wskazanie faktycznej niemożności sprawowania opieki przez wskazane powyżej osoby.

Wskazując na powyższe pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o przyznaniu stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt. K 38/13) zastosowanej przez organ I instancji, strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując na utratę przymiotu konstytucyjności przez kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiocie wykładni literalnej art. 17 ust. 1a u.ś.r. odwołująca się podniosła, że przepis ten należy wykładać mając na względzie cel regulacji, tj. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] listopada 2020r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ przytoczył treść art. 17 u.ś.r. stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji. Odnosząc się do ust. 1b tegoż przepisu, organ wywiódł, że błędne jest stanowisko organu I instancji, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje stronie z powodu braku wskazanych w tym ustępie przesłanek. Skoro Trybunał stwierdził niezgodność w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, to organ administracji nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać. Kolegium wskazało, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, a stanowisko odnośnie wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest jednolite i utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podsumowując, organ II instancji wyraził stanowisko, ze brak jest podstaw do odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że z orzeczenia o niepełnosprawności babci strony wynika, iż nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje.

Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium, strona nie spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. istnieje pełnoletnia osoba spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, nie legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20 podkreślając, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Odnosząc powyższy wyrok na grunt badanej sprawy, Kolegium wywiodło, że dopiero orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (wynikające z orzeczenia właściwego zespołu ds. niepełnosprawności) osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu (córka osoby wymagającej opieki), otwiera drogę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności (strona). Organy orzekające w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie są uprawnione do oceny stanu zdrowia osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca wniosła o:

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji,

- rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji,

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

- zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i brak zebrania całego materiału dowodowego, co z kolei skutkuje wadliwym i niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; oraz poprzez brak uwzględnienia w zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony,

- art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego literalną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoby bliżej spokrewnione z osobą niepełnosprawną winny legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w sytuacji, w której to do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie dalej spokrewnionej wystarczającym winno być wskazanie faktycznej niemożności sprawowania opieki przez wskazane powyżej osoby.

Skarżąca powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywodziła, że przepisy art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat wartości i zasad wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 2167). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021, poz. 137, dalej: p.p.s.a.) następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W badanej sprawie spór między stroną a organami dotyczy spełnienia przez skarżącą przesłanek do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikających z art. 17 u.ś.r. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią. Zdaniem organów obu instancji, skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że osoba wymagająca opieki posiada osobę spokrewnioną w pierwszej kolejności, tj. córkę nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zauważyć należy, że w kwestii niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W tym zakresie organ II instancji trafnie zauważył, że w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Sąd aprobuje powyższe stanowisko wraz z uzasadniającą je argumentacją.

Przechodząc do kwestii spornej, w rozpoznawanej sprawie, punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w kontekście wystąpienia pozytywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Uniemożliwiała ona przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie wypada przytoczyć treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z powyższych przepisów wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. Natomiast zgodnie z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Z powyższymi normami koresponduje art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Tym samym przepisy te, w konfrontacji z przepisami ustawy k.r.o., jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania (vide: wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., I OSK 3804/18). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, takiej pomocy świadczyć

Wskazać należy w tym miejscu, że jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a cyt. ustawy nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym - tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższą argumentację podziela również Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jednak pod warunkiem (zawsze przyjmowanym przez sądy administracyjne w tego typu sprawach), że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą lub nie chcą zajmować się swoim rodzicem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2018r., II SA/Ol 320/18).

W materiale aktowym badanej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że córka osoby wymagającej opieki nie jest w stanie opiekować się swoją matką. Pozostaje poza sporem, że wymagająca opieki ponad 88-letnia babcia skarżącej jest osobą niepełnosprawną oraz zamieszkuje wraz z wnuczką (skarżącą) oraz, że 65-letnia matka skarżącej zamieszkuje w tej samej miejscowości, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a z zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że pozostaje "w stałym leczeniu poradni oraz wymaga stałego podawania leków". Była ona wzywana przez organ I instancji celem wyjaśnienia przyczyn, które uniemożliwiają jej sprawowanie opieki nad swoją matką. Organ wzywał również w tym zakresie do przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających aktualny stan zdrowia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczeń lekarskich. Matka skarżącej oświadczyła, że nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i utrzymuje się z renty rodzinnej przyznanej na stałe. Nie wyjaśniła dlaczego renta została jej przyznana, nie przedstawiła wskazanych dokumentów, nie wskazała obiektywnych przyczyn, dla których nie jest w stanie tej opieki sprawować. Prawidłowo zatem wywiodły organy, że to właśnie córka osoby wymagającej opieki jest zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności przed skarżącą, tj. wnuczką. Oznacza to, że istniałyby przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jedynie, gdyby matka skarżącej nie była w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Zaliczyć tu należy zarówno możliwość sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale także i brak możliwości dostarczenie przez nią środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. Takimi okolicznościami, które mogłyby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego byłyby np. śmierć osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, posiadanie przez nią znacznego stopnia niepełnosprawności, czy też przebywanie za granicą, które uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą, która tego wymaga (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/16).

W związku z powyższym, w realiach badanej sprawie uznać należy, że nie zaistniały okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącej względem babci przed obowiązkiem alimentacyjnym córki względem matki. Podniesione w sprawie okoliczności takie jak przyjmowanie leków czy też pobieranie renty pozostają prawnie obojętne względem nałożonych przez ustawodawcę obowiązków w stosunku do osób najbliższych. W niniejszej sprawie jedynie legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powodowałoby zwolnienie osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności i możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnionym w pierwszym stopniu w stosunku do osoby wymagającej opieki. Wobec nie wykazania, że matka skarżącej posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wnuczce nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie ma możliwości uzyskania świadczenia ze strony organów pomocy społecznej jeżeli dziecko/dzieci osoby wymagającej opieki są zobowiązane do zapewnienia tej pomocy. Należy pamiętać, że celem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc państwa w sprawowaniu opieki nad osobą niepełnosprawną w przypadku konieczności rezygnacji ze źródła utrzymania, tj. kiedy praca zarobkowa uniemożliwia sprawowanie tej opieki, bardzo często całodobowo. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że nie było celem ustawodawcy przyznanie tego świadczenia dowolnemu członkowi rodziny, któremu w danym czasie (nie pracuje, ma czas i możliwości) odpowiada opiekowanie się osobą niepełnosprawną. Wskazanie szeregu obligatoryjnych przesłanek ma zatem za zadanie wyeliminować sytuacje, w których rodzina się umawia kiedy i komu opieka nad osobą wymagającą opieki opłaca się najbardziej.

Ma zatem rację Kolegium, kiedy wywodzi, że brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce na niepełnosprawną babcię, gdy córka babci żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Konkludując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organy obu instancji prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca uzyskanie przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią, wymieniona w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. Zdaniem Sądu konieczność pozostawania pod opieką poradni zdrowia i przyjmowanie leków i jednoczesne nielegitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być w żadnym razie uznawane za przesłankę niemożności świadczenia opieki przez córkę nad niepełnosprawną matką. Podkreślenia wymaga, że sprawowanie opieki nie musi ograniczać się tylko do osobistych starań, lecz może polegać również na finansowaniem usługi opieki.

Z tych względów skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.