Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2828/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: w zw. z art. 105 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 3 w zw. z art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Teza: Aby obiekt miał charakter studni, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb, musi stanowić całość użytkową i posiadać takie elementy techniczne, które pozwalałyby na potencjalne skorzystanie dla celu wydobycia wody

TEZY

Aby obiekt miał charakter studni, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb, musi stanowić całość użytkową i posiadać takie elementy techniczne, które pozwalałyby na potencjalne skorzystanie dla celu wydobycia wody


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Renata Detka Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 249/17 w sprawie ze skargi M. P.-Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 249/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę M.P.-Z. na decyzję nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, M.P.-Z. złożyła zawiadomienie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w miejscowości [...]: muru oporowego od strony działki nr [...] jako budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, studni wierconej jako budowli oraz robót ziemnych polegających na zmianie ukształtowania terenu poprzez jego podwyższenie. W sprawie powyższej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) umorzył postępowanie.

W wyroku przytoczono dalej, że MWINB, po rozpatrzeniu odwołania M.P.-Z., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r., utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2013 r., zaś WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lutego 2014 r., II SA/Kr 1507/13, uchylił obie w/w decyzje.

W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., umorzył postępowanie w wyżej opisanej sprawie, zaś organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., K.p.a.) uchylił w/w decyzję PINB w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r., II SA/Kr 1122/15, uchylił obie w/w decyzje.

Jak wynika z dalszych ustaleń sądu wojewódzkiego, do akt sprawy włączono szereg dokumentów wytworzonych w innych postępowaniach administracyjnych, a dotyczących działek nr [...] i [...], w tym opinię techniczną dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie tych działek prowadzonych na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr [...], a PINB poinformował m. in. o wyodrębnieniu postępowania w sprawie samowolnej budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina Wieliczka oraz o planowanych oględzinach tej działki.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 14 lipca 2016 r. przeprowadzono "kontrolę" na działce nr [...], do protokołu z ww. czynności dołączono dokumentację fotograficzną oraz szkic obrazujący orientacyjną lokalizacją odwiertów.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina Wieliczka.

W ocenie tegoż organu w sprawie występuje bezprzedmiotowość związana z brakiem przedmiotu postępowania, gdyż wykonane samowolnie odwierty zostały zasypane, nie występuje zatem budowla (obiekt budowlany). Z kolei zasypanie otworów po odwiertach doprowadziło do braku podstaw do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem jako studni.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M.P.-Z. złożyła odwołanie, podnosząc brak zastosowania się do wskazań zawartych w wyrokach WSA w Krakowie wydanych w sprawach II SA/Kr 1507/13 i II SA/Kr 1122/15. W ocenie odwołującej w wyrokach tych nakazano wyodrębnić sprawę studni wierconej jako urządzenia wodnego i obiektu budowlanego i prowadzić w ramach art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, uPb), gdy tymczasem organy uznały tryb zgłoszeniowy. W ocenie tej strony należało zbadać czy studnia nadal istnieje i oddziałuje na obiekty sąsiednie.

MWINB opisaną na wstępie decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 uPb, utrzymał decyzję PINB umarzającą postępowanie w przedmiocie budowy studni wierconej na dz. nr [...] w Kokotowie w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB wskazano, że wykonanie studni bez decyzji – pozwolenia na budowę winno podlegać reżimowi art. 48 uPb. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na wykonanie studni na działce nr [...] w m. [...] nie zostało wydane pozwolenie na budowę, czego nie kwestionuje właściciel tej działki. W ocenie organu odwoławczego przesłankę do umorzenia postępowania stanowi stwierdzona jego bezprzedmiotowość, która zaistniała na skutek zdarzeń faktycznych, tj. zlikwidowania odwiertów na działce nr ew. [...]. Organ II instancji uznał za udowodnione, iż na tej działce nie istnieje obecnie studnia wiercona.

Skargę do WSA w Krakowie na powyższą decyzję złożyła M.P.-Z. zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia, czy obiekt budowlany, jakim jest studnia wiercona rzeczywiście istnieje i brak dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, a także naruszenie art. 79 § 2 K.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącej udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin w dniu 14 lipca 2016 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że opinia biegłego, na którą się powołały organy dotyczy innego postępowania co do zmiany stosunków wodnych na gruncie, organy nadto oparły się na oświadczeniu inwestora, który nie jest osobą bezstronną.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie oddalił skargę.

W ocenie sądu pierwszej instancji wykonane zostały wytyczne zawarte w wyroku tegoż sądu z dnia 21 lutego 2014 r., II SA/Kr 1507/13, którego zalecenia były bardzo ogólne, gdyż wyrok ten zapadł na początkowym etapie wyjaśniania sprawy i odnosząc się do trzech kwestii tj. muru oporowego, studni wierconej jako budowli oraz robót ziemnych polegających na zmianie ukształtowania terenu, nakazano kwestie te rozłączyć do odrębnych postępowań, co następnie uczyniono. Wykonano również zalecenia z wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., II SA/Kr 1122/15, nakazującego w zakresie istnienia studni przeprowadzić oględziny.

W dalszych motywach swego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że zasadnie w postępowaniu ustalono, iż studnia jako obiekt budowlany, a w szczególności budowla w świetle art. 3 pkt 3 uPb oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., rozp. MI z 2002), dotyczących studni, a więc jego § 31-33, nie występowała. Obiekt taki powinien posiadać obudowę zarówno w tej części, która znajduje się poniżej poziomu terenu, jak i w części nadziemnej. W przypadku studni kopanej obudowa znajdująca się poniżej poziomu terenu to cembrowina, zaś w przypadku studni wierconej to rura studzienna. Elementy wymienione są konieczne do uznania, że taki obiekt występuje. Musi występować zarówno część poniżej poziomu terenu (podziemna) jak i część nadziemna.

Zdaniem tegoż sądu opisany stan spowodował, że brak było podstaw w kierunku prowadzenia postępowania administracyjnego, skoro nie istniała fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne studni, zatem brak było w sprawie podstaw do wydania decyzji merytorycznej, zaś właściwym sposobem zakończenia postępowania było wydanie decyzji o jego umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Zasadnie – w przekonaniu sądu a quo – organy w postępowaniu, z uwagi na brak wszystkich wymaganych powyżej elementów, ustaliły, że studnia jako obiekt w powyżej podanym rozumieniu nie wystąpił. Wykonano jedynie roboty budowlane polegające na odwiercie, który jedynie na bardzo wczesnym etapie mógł zmierzać do realizacji studni. W ocenie sądu wojewódzkiego z uwagi na zasypanie odwiertów, które zostało w sposób bezsporny ustalone, brak było podstaw, aby w dalszym zakresie okoliczność tę stwierdzać w postaci przeprowadzania prac odkrywkowych na już zagospodarowanej działce w celu poszukiwania zasypanych otworów, szczególnie, że sama skarżąca nie ma pewności, gdzie dokładnie te otwory były umiejscowione. Również w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 grudnia 2015 r., II SA/Kr 1122/15, nakazano w zakresie faktycznego istnienia studni przeprowadzić oględziny, bez konieczności dokonywania rozkopów na zagospodarowanej w inny obecnie sposób działce, co dalece mogłoby ingerować w substancję nieruchomości. Te okoliczności doprowadziły sąd wojewódzki do wniosku, że za niezasadne uznać należało zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia, czy obiekt budowlany, jakim jest studnia wiercona rzeczywiście istnieje.

Za niezasadne uznano także zarzuty odnoszące się od nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin, w związku z nie wpuszczeniem skarżącej na działkę, na której oględziny były przeprowadzane. Sąd pierwszej instancji wywodził, że właściciel działki nie ma obowiązku wpuszczać osób trzecich na jego nieruchomość, a jak wynikać ma z protokołu oględziny zostały prawidłowo przeprowadzone, tj. organoleptycznie zbadano przedmiot sprawy przez organ, w bliskiej obecności skarżącej na sąsiedniej działce.

Sąd wojewódzki na rozprawie oddalił wniosek dowodowy skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, ponieważ uznał to za zbędne, a oferowane dowody były już znane przy badaniu kwestii istnienia studni wierconej na działce nr [...], ewentualnie dotyczyły innych spraw niż zakończona wydaniem zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M.P.-Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzuca się naruszenie:

- przepisów prawa materialnego (na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., Ppsa), tj. art. 3 pkt 3 w zw. z art. 1 uPb w zw. z § 31-33 rozp. MI z 2002 poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że studnia wiercona pozbawiona części nadziemnej nie jest obiektem budowlanym, a także iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej wobec braku wszystkich elementów obiektu budowlanego, a przez to braku przedmiotu robót budowlanych;

- przepisów postępowania, tj. art. 153 Ppsa, poprzez brak zastosowania się do motywów rozstrzygnięcia WSA w Krakowie zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 21 lutego 2014 r., II SA/Kr 1507/13 i przyjęcie, że studnia wiercona w postaci odwiertu nie jest obiektem budowlanym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez brak dostrzeżenia błędnego zastosowania tych przepisów przez organ I i II instancji polegającego na braku wyjaśnienia, czy obiekt budowlany, jakim jest studnia wiercona rzeczywiście istnieje i braku dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. art. 79 § 2 K.p.a., poprzez brak dostrzeżenia błędnego zastosowania tego przepisu przez organ I i II instancji poprzez brak zapewnienia skarżącej udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin w dniu 14 lipca 2016 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. art. 105 § 1 K.p.a., poprzez brak dostrzeżenia błędnego zastosowania tego przepisu przez organ I i II instancji i bezpodstawne umorzenie postępowania administracyjnego, pomimo że jego przedmiot istnieje lub co najmniej nie ustalono w sposób niewątpliwy, że nie istnieje, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto strona skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego rozwinięto sformułowane podstawy kasacyjne.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie pozorne przeprowadzenie oględzin, bez odkrywek, nie pozwalało na ustalenie, czy studnia wiercona istnieje, a więc w tym zakresie uchybienia organów niedostrzeżone przez sąd pierwszej instancji miały istotny wpływ na wynik postępowania. W przeprowadzonych oględzinach skarżąca miała prawo brać udział. Tymczasem właściciele działek sąsiednich wskazani jako sprawcy samowoli budowlanej i zmiany stosunków wodnych konsekwentnie odmawiali zgody na udział skarżącej w czynnościach procesowych na ich działkach.

W odpowiedzi A. K. na złożoną skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie, podnosząc że na gruncie niniejszej sprawy taki obiekt budowlany nigdy nawet nie powstał. Nawet jeżeli jednak tak zakwalifikować wykonany przed laty na działce skarżącej odwiert, to fakt jego likwidacji czynił sprawę bezprzedmiotową.

Na rozprawę przed Sądem nikt się nie stawił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

Zgodnie z art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa).

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

A. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 153 Ppsa poprzez brak zastosowania się do motywów wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2014 r., II SA/Kr 1507/13. Skarżąca kasacyjnie stwierdza, że w wyroku tym wypowiedziano ("w sposób kategoryczny"), iż "przedmiotowa studnia jest obiektem budowlanym i powinna być przedmiotem odrębnego postepowania w sprawie samowoli budowlanej", zaś istotne było dla sądu orzekającego w/w wyrokiem, że należało dokonać ustaleń faktycznych, czy studnia ta została zlikwidowana. Skarżąca kasacyjnie podnosi, że orzekający w sprawie II SA/Kr 249/17 przyjął z kolei, że odwiert pozbawiony elementów nadziemnych (obudowy) nie jest obiektem budowlanym, przez co miał wyrazić pogląd prawny w swej istocie odbiegający od prawomocnie przyjętego w wyroku II SA/Kr 1507/13, to zaś miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Sądu powyżej przywołana podstawa kasacyjna nie jest trafna, dlatego że zaprezentowany w skardze kasacyjnej wywód przypisano sądowi wojewódzkiemu orzekającemu w sprawie II SA/Kr 1507/13, tymczasem uważna lektura motywów cyt. wyroku nie daje podstaw, aby taki pogląd temu sądowi przypisywać. W przywołanym wyroku zarzucano, że w ówcześnie kontrolowanej decyzji organ odwoławczy "w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołującej się strony, a przede wszystkim nie ustalił jednoznacznie, czy na działce nr [...] wybudowano studnię. PINB również nie wyjaśnił tej kwestii ograniczając się jedynie do powołania w uzasadnieniu swojej decyzji wzajemnie się wykluczających wniosków dowodowych". W cyt. wyroku stwierdzono ponadto, że "Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą do tego, by starannie zbadać, a następnie wykazać, jak już wyżej zaznaczono, wzajemne relacje pomiędzy zakresem pozwolenia na budowę uzyskanego w 2009 roku, a obecnym zagospodarowaniem działki nr [...] w [...], z uwzględnieniem wszystkich usytuowanych na niej obiektów budowlanych. Towarzyszyć temu powinny również prawidłowe ustalenia przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych odnośnie wskazanych przez skarżącą obiektów budowlanych w piśmie z dnia 2.10.2012 r. Dopiero usunięcie tych wszystkich wad postępowania wyjaśniającego umożliwi zgromadzenie materiału dowodowego, na podstawie którego organy nadzoru budowlanego będą mogły stwierdzić, jaki tryb przewidziany w Prawie budowlanym będzie miał zastosowanie do przedmiotowych obiektów budowlanych, mającym przy tym na uwadze wskazania zawarte przez Sąd w przedmiotowym wyroku". Z takiego uzasadnienia powyższego wyroku nie sposób wyprowadzić wniosku, iżby sąd wojewódzki miał się wypowiedzieć w sposób przytoczony w skardze kasacyjnej, podnoszenie zatem zarzutu niezastosowania się do oceny prawnej i wskazań, których w tym wyroku brak, nie mogło oznaczać skuteczności zarzutu naruszenia przez orzekający sąd pierwszej instancji w obecnie kontrolowanym wyroku II SA/Kr 249/17 przepisu art. 153 Ppsa, wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

B. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.

C. W skardze kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa powiązano z przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz art. 79 § 2 K.p.a., wywodzono o "braku błędnego zastosowania tych przepisów" przez organy obu instancji polegającego bądź to na braku dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych oraz braku zapewnienia skarżącej udziału w oględzinach, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentacja odnośnie tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej stanowi w istocie niemal wierne powtórzenie argumentacji prezentowanej w skardze, a dotyczącej naruszenia wskazywanych tam tych samych przepisów K.p.a.

Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie poprzez przywołanie motywów wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., II OSK 658/09 (CBOSA.nsa.gov.pl) gdzie wypowiedzieć miano pogląd, wedle którego "strona ma bezwzględne prawo uczestniczyć w oględzinach" o tyle jest nieskuteczna, że w cyt. wyroku nie poddawano ocenie zarzutu naruszenia art. 79 § 2 K.p.a., a przywołana w skardze kasacyjnej fraza stanowi wyimek szerszej wypowiedzi Sądu Naczelnego orzekającego w sprawie II OSK 658/09. W cyt. wyroku stwierdzono, że "W takiej ocenie trzeba uwzględniać równocześnie (w prawidłowych proporcjach) prawo strony do czynnego udziału w poszczególnych czynnościach dowodowych - z jednej strony z gabinetowym (inkwizycyjnym) charakter postępowania jurysdykcyjnego - z drugiej strony. Oznacza to, że strona ma bezwzględne prawo uczestniczyć w oględzinach bądź przesłuchaniach świadków, ale nie uczestniczy już w konsultacjach osoby podpisującej decyzję ze swoimi doradcami czy współpracownikami". Ten wywód uczyniono na okoliczność analizy zachowania wymogów art. 10 K.p.a., zarzutu zaś naruszenia zawartych w nim norm, M.P.-Z. nie podnosi. Dodatkowo zauważyć wypadnie, że przedmiotowy wyrok dotyczył sprawy odnośnie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, w ramach którego to postępowania organy nie dokonywały oględzin. Co zaś się tyczy przywołanego w skardze kasacyjnej fragmentu motywów wyroku Naczelnego Sądu Administraxcyjnego z dnia 21 czerwca 2016 r., II OSK 2537/14, to odnotować wypadnie, że sformułowano je na okoliczność wadliwego zawiadomienia o terminie przeprowadzania oględzin, czego w obecnie kontrolowanej sprawie nie odnotowano.

W następstwie powyższych uwag wypadnie odnotować, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważalna jest pewna rozbieżność, gdy idzie o ocenę zakresu praw strony w aspekcie jej udziału w czynności oględzin. W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2015 r., II OSK 872/14, LEX nr 2000040, oraz z dnia 27 stycznia 2017 r., II OSK 1225/15, LEX nr 2237700, wwodzono, że "Prawa strony wynikającego z art. 79 § 2 k.p.a., nie można tak rozumieć, że daje ono prawo wstępu na cudzą nieruchomość bez zgody jej właścicieli, co naruszałoby art. 140 k.c. oraz inne przepisy rangi konstytucyjnej, jak np. art. 21 ust. 1 oraz art. 64. Organy administracji publicznej nie mają też takiej możliwości, aby wbrew woli właściciela nieruchomości spowodować wejście na jej teren innej osoby, jeżeli nawet jest stroną postępowania, w którym mają być przeprowadzane oględziny. Nie można oceniać wartości dowodowej przeprowadzanych oględzin wyłącznie w oparciu o to, że strona nie została wpuszczona na teren nieruchomości, na której były przeprowadzane oględziny, nie może to też świadczyć o naruszeniu zasady czynnego udziału strony". Z kolei chociażby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., II OSK 1764/16, LEX nr 2412692, stwierdzono iż "Właściciel budynku będącego przedmiotem postępowania ma obowiązek umożliwić udział w oględzinach tego budynku wszystkim stronom postępowania. Skoro bowiem, zgodnie z art. 85 § 2 k.p.a., nawet osoba trzecia ma obowiązek okazania przedmiotu oględzin, to tym bardziej obowiązek taki spoczywa na stronie postępowania. Zgodnie zaś z zasadami wynikającymi z k.p.a. strony mają prawo do udziału w przeprowadzeniu dowodu (art. 79 § 2 k.p.a.) a pozbawienie ich tego prawa naruszałoby ich podstawowe uprawnienia procesowe".

W realiach kontrolowanej sprawy skłonić wypadnie się do argumentacji sądu wojewódzkiego, który nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin nieruchomości, eksponując przy tym fakt obecności skarżącej na sąsiedniej działce, w bliskiej odległości przedmiotu oględzin. Sąd pierwszej instancji powołał się przy tym na treść protokołu. Jak wynika z decyzji organu I instancji skarżąca wnosiła do protokołu oględzin ("kontroli") własne uwagi, zaprzeczając wyjaśnieniom innych osób uczestniczących w tej czynności. Najistotniejsze zaś – w ocenie Sądu – jest to, że organ umożliwił skarżącej złożenie swoich wyjaśnień w toku przeprowadzania oględzin działki nr [...], z wyjaśnień tych oraz innych ustaleń organu powiatowego niewątpliwie wynika, że odwierty wykonane na tej działce zostały zasypane w 2010 r. Wynika ponadto, że na poziomie gruntu brak śladów istnienia obudowy studziennej oraz urządzeń do wydobywania wody. Nie zostało ponadto zakwestionowane przez skarżącą, że nieruchomość – działka nr [...] – posiada połączenie wodociągowe z gminną siecią wodociągową. Te ustalenia faktyczne mają zasadnicze znaczenie dla oceny legalności decyzji wydanych w obu instancjach. Podzielając zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku w aspekcie czynności dowodowych podejmowanych w toku postępowania, dojść należało do wniosku, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa powiązany z przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz art. 79 § 2 K.p.a. nie jest usprawiedliwiony.

D. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 w zw. z art. 1 uPb oraz w zw. z § 31-33 rozp. MI z 2002 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że studnia wiercona pozbawiona części nadziemnej nie jest obiektem budowlanym. Skarżąca kasacyjnie zarzuca sądowi wojewódzkiemu niekonsekwencję, skoro z jednej strony przyjęto w zaskarżonym wyroku, że studnia wiercona składa się z części nadziemnej (obudowy), a także z elementu znajdującego się poniżej terenu, by z kolei dojść do przekonania, że z uwagi na brak wszystkich wymaganych elementów studnia jako obiekt budowlany nie wystąpił. Zdaniem M. P.-Z. studnia wiercona może istnieć jako odwiert wraz z niewidoczną na powierzchni ziemi rurą studzienną i okoliczność ta nie dyskwalifikuje jej jako obiektu budowlanego.

Z przepisu art. 3 pkt 3 uPb, mającego charakter definicyjny wynika, że ilekroć w przepisach tej ustawy mowa jest o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, wymieniony w tym przepisie w formie enumeracji przykładowej. Obiektu takiego jak studnia w art. 3 pkt 3 uPb nie wymieniono, choć należy zauważyć, że w odniesieniu do budowli będących odrębnymi pod względem technicznym częściami przedmiotów, ustawodawca użył określenia dopełniającego, gdzie posłużono się frazą "składających się na całość użytkową". Aby obiekt miał charakter studni, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb, musi stanowić całość użytkową i posiadać takie elementy techniczne, które pozwalałyby na potencjalne skorzystanie dla celu wydobycia wody. Na taki charakter skutku przekształcenia odwiertu w studnię wskazuje się w judykaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., II OSK 1840/08, LEX nr 589046). Na konieczność posiadania oznaczonego zabezpieczenia przy przejściu rury studziennej studni wierconej wskazuje się ponadto w § 33 rozp. MI z 2002. Z tych względów zarzutu błędnej wykładni przepisów prawa materialnego nie podzielono.

E. W konsekwencji powyższych uwag nie mógł zostać uznany za skuteczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., skoro dostatecznie ustalono, że nie powstał obiekt budowlany w postaci studni głębinowej na działce nr [...] w miejscowości [...].

F. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.