Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 326/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61,  art. 66
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji nawiewno-wywiewnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] (dalej także jako DWINB) – po rozpatrzeniu odwołania J. K. ( zwana stroną skarżąca, skarżąca), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...], nakazującej skarżącej jako właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...][...] we [...] (obręb [...],[...], dz. nr [...]), usunięcie nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji nawiewno-wywiewnej, poprzez wykonanie w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, wskazanych w sentencji decyzji robót budowlanych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] grudnia 2014 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także jako PINB) wpłynął wniosek pani A. G., zamieszkałej przy ul. [...][...] we [...], "o rzetelne i sumienne zweryfikowanie rozwiązania zawartego w projekcie wentylacji zastosowanej (...) w budynku przy ulicy [...][...]". We wniosku wskazała, że problem dotyczący nadmiernego wychładzania mieszkania na skutek źle funkcjonującej wentylacji i był już zgłaszany przez inną właścicielkę – J.K., zamieszkałą przy ul. [...][...]. Problem występuje od chwili przejęcia mieszkań do użytkowania. Problem ten dotyczy też pozostałych mieszkań.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. organ I instancji wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" do przedłożenia: 1) protokołu z ostatniej okresowej kontroli budynku, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane;

2) posiadanej aktualnej inwentaryzacji przewodów kominowych.

Po analizie przedłożonych dokumentów, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji wezwał spółdzielnię do dostarczenia:

1) załączników do przedłożonych protokołów z kontroli przewodów kominowych;

2) pisemnej informacji, czy przedłożona opinia z dnia [...] lutego 2015 r. dotyczy przewodów kominowych w budynku przy ul. [...][...] we [...] , czy też tylko części tych przewodów (opinie opisano jako dotyczącą pionu m. [...]), a także czy stwierdzenie mistrza kominiarskiego w opinii, że lokale mieszkalne posiadają wentylacje nawiewne jest jednoznaczne z tym, że wentylacje nawiewne są prawidłowe.

Spółdzielnia złożyła w pisma z dnia [...] marca 2015 r. żądane wyjaśnienia, przedkładając jednocześnie kopie: 1) informacji pokontrolnej - załącznika do protokołów nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., 2) protokołu sprawozdawczo-opiniodawczego nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. z dokonanej, przy udziale kierownika budowy, kontroli przewodów kominowych i podłączeń dymowych, spalinowych, wentylacyjnych oraz urządzeń pomocniczo- kominowych

w nowo wybudowanym obiekcie budowlanym położonym we [...] przy

ul. [...][...], 3) opracowania pn. analiza działania wentylacji grawitacyjnej, sporządzonego przez mgr inż. P. A. P., datowanego na styczeń 2006 r. Ponadto przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. spółdzielnia dostarczyła organowi kopię inwentaryzacji przewodów kominowych datowaną na [...] kwietnia 2015 r.

W konsekwencji ustaleń poczynionych na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej

w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...][...] we [...] (obręb [...],[...], dz. nr [...]).

W toku postępowania PINB [...] wydał decyzję z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego (decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku, utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku), którą nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" - zarządcy nieruchomości przy ulicy [...][...] we [...] - przeprowadzenie kontroli ww. budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) i funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej w obiekcie.

Na podstawie przedłożonych w organie dokumentów ustalono, że zakres robót koniecznych do wykonania obejmuje między innymi lokal mieszkalny nr [...]. Pismem

z dnia [...] czerwca 2017 roku organ poinformował właścicielkę tego lokalu (skarżącą) o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Następnie, z uwagi na rozbieżności pomiędzy ustaleniami autorów ekspertyzy technicznej, a ustaleniami pracowników organu pierwszej instancji w zakresie zamontowania - bądź nie - nawiewników okiennych w przedmiotowym lokalu

(w ekspertyzie wpisano, że w lokalu są zamontowane cztery nawiewniki, natomiast

z ustaleń tut. organu wynikało, że w lokalu są cztery maskownice po zdemontowanych nawiewnikach), pismem z dnia [...] czerwca 2017 roku zawiadomiono strony o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. W toku przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2017 roku oględzin potwierdzono, że w lokalu zamontowane są maskownice na otworach po nawiewnikach, a do lokalu nie jest doprowadzane świeże powietrze (obecny na oględzinach współautor ekspertyzy, mgr inż. A. S. oświadczył, że w trakcie jego kontroli lokalu nr [...], stanowiącej podstawę do opracowania ekspertyzy, skarżąca uniemożliwiła szczegółowe rozpoznanie stanu lokalu, nie było możliwe stwierdzenie, czy w oknach są atrapy, czy też prawdziwe nawiewniki okienne; montaż atrap nawiewników okiennych ocenił jako próbę wprowadzenia w błąd oceny funkcjonowania wentylacji w lokalu), co powoduje brak wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu.

Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, wobec podzielnego charakteru przedmiotu postępowania, organ

I instancji rozstrzygnął sprawę w drodze decyzji częściowych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] nakazał skarżącej usunięcie nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...][...] we [...], poprzez zrealizowanie następujących robót budowlanych: 1) zdemontowanie anemostatu wywiewnego zamontowanego w otworze przewodu kominowego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w łazience, w tym samym otworze zamontowanie kratki wywiewnej o powierzchni przekroju czynnego co najmniej 200 cm2; 2) zapewnienie dopływu powietrza zewnętrznego do lokalu mieszkalnego poprzez zamontowanie czterech nawiewników okiennych ciśnieniowych o wydajności 30 m3/h każdy (nawiewniki należy zamontować w oknach obu pokoi i w kuchni - w miejscu pozostawionych maskownic po nawiewnikach; ma to zapewnić nawiew powietrza w ilości odpowiadającej wymaganiom Polskiej Normy dotyczącej wentylacji, w sposób podany w ww. Polskiej Normie), w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Organ wyraźnie zaznaczył, że decyzja rozstrzyga sprawę w części dotyczącej lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] [...] we [...] , gdzie zobowiązanym jest właścicielka tego lokalu, J. K. (w części dotyczącej nieprawidłowości stwierdzonych w obrębie części wspólnych przedmiotowego obiektu, gdzie zobowiązanym jest ogół współwłaścicieli nieruchomości, a także w części dotyczącej nieprawidłowości stwierdzonych w obrębie pozostałych lokali mieszkalnych i usługowych zostaną wydane odrębne decyzje).

W toku tego postępowania ustalono między innymi na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów, że nieprawidłowe funkcjonowanie wentylacji nawiewno- wywiewnej nie występuje jedynie w lokalu nr [...], ale też w innych lokalach mieszkalnych w obiekcie zlokalizowanym na ww. posesji.

Organ ustalił, że w obiekcie występują nieprawidłowości związane

z funkcjonowaniem wentylacji nawiewno - wywiewnej, co dodatkowo, przy wyposażeniu lokali w kotły gazowe c.o. atmosferyczne, stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowej wentylacji nawiewno - wywiewnej

w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...][...] we [...].

Nadto organ I instancji zauważył, że fakt braku wentylacji nawiewno-wywiewnej potwierdziła sama właścicielka lokalu w swoich pismach kierowanych do PINB, znajdujących się w aktach odrębnej sprawy o [...] (sprawy robót budowlanych zrealizowanych w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...][...]we [...]). W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformowała, że po raz kolejny zgłasza niedziałającą wentylację w swoim mieszkaniu - brak jakiegokolwiek działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w łazience oraz w kuchni.

Na podstawie analizy zgromadzonych w toku postępowania dokumentów

i podjętych ustaleń stwierdzono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...][...], zlokalizowanym na II piętrze budynku, występują następujące nieprawidłowości:

1) w otworze przewodu kominowego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w łazience zamontowany jest anemostat wywiewny zamiast kratki wentylacyjnej - jest to niezgodne z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi; anemostat to jest element stosowany w wentylacji mechanicznej (niedopuszczalne jest montowanie anemostatu w otworze wentylacji grawitacyjnej), w trakcie oględzin anemostat był rozmontowany, co sprawiało wrażenie dużej powierzchni wlotu; po prawidłowym zamontowaniu element wystający poza płaszczyznę ściany w anemostacie znajduje się w płaszczyźnie ściany, przekrój czynny anemostatu jest wówczas minimalny, szczelina po obwodzie ma szerokość kilku milimetrów; w przypadku wentylacji mechanicznej wywiewnej wentylator usunie wymaganą ilość powietrza, w przypadku wentylacji grawitacyjne; wywiewu praktycznie nie będzie); autorzy ekspertyzy zalecili zamianę anemostatu na kratkę o powierzchni co najmniej 200 cm2; 2) zbyt mały strumień powietrza nawiewanego z zewnątrz, wynikający ze szczelnej stolarki okiennej; zalecono montaż nawiewników okiennych o łącznej wydajności 120 m3/h; zalecenia w ekspertyzie nie obejmowały montażu nawiewników (a jedynie wymianę anemostatu na kratkę), jednakże, z uwagi na ustalenia opisane powyżej, niezbędne jest nakazanie montażu czterech nawiewników o łącznej wydajności 120m3/h

(w innych lokalach, w których także stwierdzono brak prawidłowego nawiewu powietrza świeżego, autorzy ekspertyzy zalecili zamontowanie nawiewników okiennych ciśnieniowych celem zapewnienia komfortu i zdrowego klimatu wewnątrz pomieszczeń przy oszczędności energii cieplnej; ten rodzaj nawiewników zapobiega nadmiernemu napływowi powietrza do mieszkania przy silnym wietrze lub przy przeciągach).

Podkreślono, że decyzja nie rozstrzyga w całości co do istoty sprawy - nieprawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej w budynku przy ulicy [...][...]we [...], a jedynie w części dotyczącej lokalu mieszkalnego przy ulicy [...][...], gdzie zobowiązaną jest właścicielka lokalu J. K. (w części dotyczącej nieprawidłowości stwierdzonych w obrębie części wspólnych przedmiotowego obiektu, gdzie zobowiązanym jest ogół współwłaścicieli nieruchomości, a także w części dotyczącej nieprawidłowości stwierdzonych w obrębie pozostałych lokali mieszkalnych i usługowych zostaną wydane odrębne decyzje). Zakres obowiązków ustalono na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną (z uwzględnieniem ustaleń organu, obowiązujących przepisów warunków technicznych oraz Polskich Norm).

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła J. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a polegające na dowolnym i arbitralnym przyjęciu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], że przyczyną braku poprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] we [...]są nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji leżące po stronie skarżącej, poprzez: a) pominięcie przez organ zgłoszenia nieprawidłowo przeprowadzonego w dniu [...] marca 2017 r. przeglądu kominiarskiego; b) nieprzeprowadzenie dowodu w postaci nowej ekspertyzy kominiarskiej; c) pominięcie i nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin okien znajdujących się w lokalu; d) nieprzeprowadzenie pomiarów zmierzających do zweryfikowania faktycznego strumienia objętości powietrza wentylacyjnego w lokalu; e) nieuwzględnienie w trakcie oględzin wyjaśnień skarżącej; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, wyrażający się w pominięciu przez organ I instancji faktu, iż wskazane w decyzji nr [...] roboty budowlane dotyczą instalacji urządzeń, które w przeszłości istniały już w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się przy ul. [...][...] we [...] (pkt. 1 - kratka wywiewna w łazience, pkt. 2 - nawiewniki okienne ciśnieniowe), a które były: pkt. 1 - stanem zastanym przy zakupie lokalu, pkt. 2 - inwestycją prywatną z własnej inicjatywy; 3) obrazę przepisów prawa procesowego w postaci art. 24 § 3 k.p.a. wyrażające się w niewyłączeniu od udziału w postępowaniu prowadzonym po dwukrotnym uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we [...] (decyzja DWINB nr [...] z dnia [...] września 2014 r. oraz decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r.), pracownika, który prowadził postępowania zakończone wydaniem uchylonych decyzji. Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].

Organ II instancji uznał za w pełni właściwe postępowanie organu I instancji, który po analizie przedłożonej przez stronę dokumentacji specjalistycznej dotyczącej utrzymania obiektu - sporządzonej przez osoby do tego kompetentne, nałożył określone zaskarżoną decyzją obowiązki w celu usunięcia zaistniałych nieprawidłowości. Ich tolerowanie może bowiem zagrażać życiu lub zdrowiu mieszkańców obiektu, prowadząc np. do zatrucia. Mając na uwadze specyfikę stwierdzonych nieprawidłowości, organ II instancji za słuszne uznał rozbicie obowiązku ich usunięcia na odmiennych adresatów, poprzez zdecydowanie organu

I instancji o podjęciu w sprawie decyzji częściowych.

Organ przywołał treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.

o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.), w myśl którego nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć tylko części wspólnych budynku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 672/09). W przypadku zatem lokalu stanowiącego odrębną własność jednego z członków wspólnoty, to on będzie podmiotem zobowiązanym do utrzymania tego lokalu w należytym stanie sprawności technicznej. Z kolei

w przypadku części wspólnych - obowiązki dotyczące ich stanu technicznego obciążać będą wszystkich współwłaścicieli solidarnie.

Zatem skierowanie określonych zaskarżoną decyzją obowiązków do J. K. - jako właściciela lokalu nr [...], organ ocenił jako prawidłowe, bowiem dotyczą one wyłącznie nieprawidłowości w obrębie lokalu, których usunięcie nie wymaga ingerencji w części wspólne.

DWINB stwierdził, że słusznie organ I instancji uznał, iż celem zapewnienia

w lokalu wymaganej ilości powietrza wentylacyjnego konieczne jest zamontowanie zlikwidowanych nawiewników - analogicznie do zaleceń ekspertyzy odnośnie tych lokali w budynku, w których stwierdzono brak nawiewników okiennych. Organ wskazał, w toku oględzin stwierdzono zamontowany w kanale wentylacji grawitacyjnej w łazience anemostat - niezgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi, na którą to nieprawidłowość wskazali też autorzy ekspertyzy, zalecając wymianę anemostatu na kratkę o powierzchni min. 200 cm2.

Reasumując organ II instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne

w rozpatrywanym przypadku, w zakresie dotyczącym funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...][...] we [...], zostało przeprowadzone przez organ I instancji z zachowaniem zasad procedury administracyjnej, w trybie adekwatnym do stanu faktycznego sprawy,

a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione.

W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Skarżąca zarzuciła organowi I instancji, że pominął zgłaszaną przez nią kwestię "nieuwzględnienia w przeglądzie wykrytej kompletnej niedrożności komina zarówno w łazience, jak i w kuchni". Jak wynika z akt sprawy, podnoszonej przez skarżącą niedrożności komina w jej lokalu nie stwierdzono - w pisemnych wyjaśnieniach dotyczących corocznego przeglądu przeprowadzonego w dniu [...] marca 2017 r. mistrz kominiarski Ł. B. wskazał: "Lokatorka mieszkania chciała na mnie wymóc, abym wpisał, że wentylacje są niedrożne, co jest nieprawdą.". Stanowisko Ł. B. w zakresie jak wyżej potwierdza ekspertyza techniczna z kwietnia 2017 r. - nie stwierdzono niedrożności przewodów kominowych. Skarżąca zarzuciła również organowi I instancji, że nie przeprowadził w jej lokalu oględzin na okoliczność znajdujących się w lokalu okien, podnosząc, że zgodnie z Polską Normą dotyczącą wentylacji, zastosowanie nawiewników nie jest konieczne w przypadku wyposażenia lokalu w okna charakteryzujące się określonym współczynnikiem infiltracji powietrza, a przy tym pod warunkiem, że okna wyposażone są w skrzydło uchylno-rozwieralne, górny wywietrznik uchylny lub górne skrzydło uchylne. Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że organ I instancji dokonał oględzin lokalu skarżącej,

w toku których poczynił ustalenia odnośnie znajdujących się w lokalu okien, tym niemniej na skutek zachowania skarżącej kontrolujący przerwali oględziny. Dalej skarżąca zarzuciła organowi I instancji, iż nie przeprowadził w jej lokalu żadnych pomiarów w zakresie dotyczącym prawidłowości funkcjonowania wentylacji. Organ zwrócił uwagę, że w celu poczynienia szczegółowych ustaleń w zakresie funkcjonowania wentylacji w całym budynku, w tym w lokalu skarżącej, zlecona została w toku postępowania stosowna ekspertyza techniczna. Jak wynika z akt sprawy, również autorom tej ekspertyzy skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie szczegółowej kontroli lokalu - skarżąca uniemożliwiła wyżej wymienionym sprawdzenie nawiewników w oknach, tj. czy takowe nawiewniki faktycznie istnieją, czy są to tylko atrapy. W konsekwencji autorzy ekspertyzy dokonali oceny funkcjonowania wentylacji w lokalu skarżącej przy założeniu, że w lokalu znajdują się nawiewniki okienne w licznie czterech. Zostało to jednak skorygowane w wyniku dokonanych przez organ I instancji oględzin, które wykazały brak nawiewników. Ponadto skarżąca zarzuciła, że oględziny w jej lokalu w dniu [...] lipca 2017 r. przeprowadzone zostały w sposób nieprawidłowy, a mianowicie: nie umożliwiono jej złożenia wyjaśnień, protokołu nie sporządzono w trakcie czynności oględzin, nie odczytano go w obecności skarżącej i nie przedstawiono jej do podpisu. Organ wskazał, co wynika z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2017 r., że skarżąca uczestniczyła w toku całej czynności oględzin, które jednak, z uwagi na postawę wyżej wymienionej, zostały przerwane, co potwierdziły swoimi podpisami wszystkie pozostałe osoby uczestniczące w oględzinach. W ocenie organu, brak odczytania skarżącej protokołu i brak jej podpisu na protokole nie dyskwalifikują, przeprowadzonego przez organ I instancji dowodu. Odnośnie natomiast zarzutu skarżącej, iż organ I instancji zaniedbał wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika, który prowadził postępowanie zakończone decyzją uchyloną w trybie odwoławczym, organ stwierdził, że jest on chybiony. Wskazując w odniesieniu do powyższego, że w ramach niniejszego postępowania nie zapadła dotychczas żadna decyzja kasacyjna - jedyna wydana przez organ I instancji decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. została utrzymana w mocy decyzją tut. organu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Powołane przez skarżącą decyzje kasacyjne dotyczyły odrębnego postępowania - wszczętego przez organ I instancji w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ulicy [...][...] we [...] ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu mieszkalnym przy ul. [...][...] we [...], którego przedmiot organ I instancji następnie zweryfikował, określając go jako roboty budowlane zrealizowane w lokalu mieszkalnym przy ul. [...][...]we [...], a które to postępowanie pozostaje na chwilę obecną niezakończone.

Ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] marca 2018 r. wystąpiła J. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu przedstawiła obszernie stan faktyczny sprawy. Ponadto wskazała, że nawiewniki nie były elementem okien w momencie zakupu mieszkania, co świadczyło o braku konieczności wyposażania ich w takowe, przy założeniu,

iż mieszkanie i jego instalacja były właściwie zaprojektowane. Zdaniem skarżącej wymóg zamontowania ich teraz jest potwierdzeniem stawianej ciągle tezy, iż problem wadliwie działającej instalacji leży w jej pierwotnym projekcie i na tym poziomie należy podjąć właściwe kroki, nie zrzucając odpowiedzialności na właściciela mieszkania poprzez nałożoną na niego obligację pokrycia kosztów błędów projektanta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie wskazując, że wyczerpujące merytoryczne uzasadnienie zawarte zostało

w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. referendarz sądowy

w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata,

z uwagi na cofnięcie wniosku przez skarżącą.

W dniu [...] lipca 2018 r. do akt sprawy wpłynęło, sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika pismo procesowe skarżącej z dnia [...] czerwca 2018r., stanowiące uzupełnienie skargi. Pełnomocnik podtrzymała skargę, dodatkowo zarzucając: 1) naruszenie przez organ przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 10, art. 79 §1 k.p.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale dowodowym, który był gromadzony w czasie gdy skarżąca nie posiadła przymiotu strony postępowania, co przesądza o tym, że organ II instancji zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu I instancji; 2) art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organy obu instancji wyczerpujących ustaleń w sprawie, w szczególności brak wyjaśnienia wszelkich podniesionych przez skarżącą zarzutów i twierdzeń oraz powołanych dowodów, które wskazują, że pierwotne rozwiązania w zakresie wentylacji i nawiewu lokalu były wadliwe techniczne i stwarzały zagrożenia dla zdrowia mieszkańców - co jest w świetle powołanych przepisów niedopuszczalne; 3) art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów skarżącej, podniesionych w odwołaniu - co uniemożliwia kontrolę decyzji i skutkować musi jej uchyleniem; 4) art. 81 ust. 1 pkt lb) i c) ustawy Prawo budowlane, poprzez brak rozpoznania zarzutów i twierdzeń skarżącej wskazującej na wadliwość klimatyzacji i nawiewu w lokalu i nakazanie skarżącej ponowne zastosowanie rozwiązań, które narażają skarżącą na niebezpieczeństwo utraty zdrowia. W uzasadnieniu pełnomocnik przedstawiła argumentację do każdego

z zarzutów.

Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej poparła dotychczasowe stanowisko, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania i oświadczyła, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona według kryteriów określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r. poz. 1302 – dalej u.p.p.s.a) wykazała, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa procesowego które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowania odwoławcze i przed organem pierwszej instancji przeprowadzone bowiem zostały bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych pozwalających na ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, co było wynikiem nie zebrania i nie rozpatrzenia przez organy kompletnego materiału dowodowego w sprawie. Ponadto organ II instancji uchybił obowiązkowi odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Stwierdzone wady postępowania administracyjnego skutkowały koniecznością uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji ale także – na zasadzie art. 135 u.p.p.s.a – decyzji organu pierwszej instancji.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane według którego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyższy przepis jest normatywnym uzupełnieniem art. 61 Prawa budowlanego nakładającego na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania i użytkowania tego obiektu zgodnie z przepisami prawa, a także podejmowania innych czynności niezbędnych do jego bezpiecznego użytkowania. Wyjaśniając treść przywołanych przepisów należy mieć na uwadze, że przez "utrzymanie obiektów budowalnych" trzeba rozumieć zachowanie ich w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Z uwagi na tak określony cel art. 66 ww. ustawy, decyzje wydane przy zastosowaniu tego przepisu powinny zapewnić usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym, aby doprowadzić do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym.

Zaakcentowania wymaga, że skoro decyzja wydawana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego ma doprowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, to rolą organu nadzoru budowlanego jest należyte ustalenie stanu faktycznego, znajdującego oparcie w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zaś określona w 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Dopiero bowiem, gdy stan faktyczny sprawy jest niewadliwie ustalony możliwym jest dokonanie właściwej wykładni prawa materialnego i jego należytego zastosowania.

Wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie realizowany jest na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Pod pojęciem materiału dowodowego rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, stanowisk stron i innych okoliczności mających znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności dowodów. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału - por. wyrok NSA z 28 sierpnia 1981 r., SA/Wr 87/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 80). Organ ma obowiązek wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, zwłaszcza zaś odniesienia się do tych dowodów i okoliczności, które podnosi strona i ich oceny. Jeżeli organ nie wyjaśnia, pomimo sugestii strony, określonej okoliczności, to jego działania należy traktować w takim przypadku jako dowolne. Nieustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów, zwłaszcza zaś tych zgłaszanych przez stronę, może budzić wątpliwości co do prawidłowości oceny całości materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia organu.

Obowiązkiem organu jest też powiązanie poczynionych ustaleń faktycznych z konkretną normą prawa materialnego, która w części dyspozytywnej pozwala na jej podciągnięcie i zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, co umożliwi stwierdzenie, czy zaktualizowały się przesłanki obligujące organ do podjęcia decyzji na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczyć też trzeba, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą w K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, wprowadzoną w art. 80 tego aktu, w myśl którego, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Tylko zatem wszechstronna i dogłębna analiza całokształtu rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego pozwala organowi na prawidłowe sformułowanie w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane zaleceń, które doprowadzą do wyeliminowania istniejących nieprawidłowości obiektu budowlanego. Do istotnych elementów materiału dowodowego, mogących stanowić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, zaliczyć można niewątpliwie wyniki kontroli obiektu budowlanego, przedstawione w protokole kontroli, a ponadto ekspertyzę sporządzoną przez osobę o odpowiednim przygotowaniu, która powinna zawierać ocenę stanu technicznego obiektu oraz określać zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Ekspertyza ta podlega ocenie organu, zgodnie z ogólnymi regułami przewidzianym w K.p.a., a przede wszystkim zgodnie zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 K.p.a. Fakt, że ekspertyza wykonywana jest przez osobę uprawnioną, posiadającą wiadomości specjalne, nie zwalnia bowiem organu z obowiązku dokonania jej oceny, jako jednego z dowodów w sprawie.

Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego powinna także odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a w szczególności, powinna określać treść i granice obowiązku, tj. czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części. Nakazy te powinny być zamieszczone w części imperatywnej decyzji, (określanej jako rozstrzygnięcie bądź osnowa decyzji), w którym to fragmencie organ administracyjny wyraża swą wolę i przesądza o udzielonym stronie uprawnieniu bądź o nałożeniu obowiązku. Co istotne, powinny być to tego rodzaju nakazy (odpowiednio też sformułowane) których wykonanie doprowadzi do zrealizowania celu przepisu art. 66 ustawy, tj. zlikwidowania istniejących uchybień w obiekcie budowlanym. Należy mieć bowiem na względzie, że stosownie do art. 104 § 2 K.p.a. decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części.

W uzasadnieniu decyzji organ nie może natomiast pominąć jakiegokolwiek z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Nie wypełnia przy tym obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego sytuacja, w której organ twierdzi, że jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności i nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności - por. np. wyrok NSA z 7 kwietnia 1982 r., II SA 372/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 33.

Przy stosowaniu art. 66 Prawa budowlanego trzeba mieć na uwadze, że przepis ten - co do zasady - odnosi się do obiektów budowlanych a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. W orzecznictwie przyjęto co prawda, że omawiany przepis nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu (lub lokalach) położonym w obiekcie budowlanym, ale w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu lub jego części (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.02.1998 r. sygn. IV SA 757/96 i z 5.02.2009 r. sygn. II OSK 985/08, wyrok WSA w Krakowie z 29.04.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 151/11, wyrok WSA w Lublinie z 14.02.2013 r., sygn. akt II SA/Lu 873/12). Zakresem omawianego przepisu objęta może być także sytuacja, w której stwierdzone nieprawidłowości dotyczące obiektu, związane są z wadliwym działaniem wentylacji w obrębie poszczególnych lokali i usunięcie tego stanu wiąże się z wykonaniem prac w obrębie lokali.

Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy zauważyć trzeba, że organy nie wywiązały się w pełni z obowiązków nałożonych opisanymi przepisami. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, pomimo, że nie wszystkie podniesione w toku postępowania zarzuty okazały się zasadne.

Z przedstawionych Sądowi akt wynika, że w dniu [...] maja 2015r. PINB wszczął postępowanie w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowej wentylacji nawiewno-wiewnej przedmiotem w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Przedmiotem postępowania objęto więc obiekt budowlany. Za stronę postępowania organ uznał wówczas tylko Spółdzielnię Mieszkaniową [...] która, jak wskazywał, reprezentuje właścicieli poszczególnych lokali mieszkaniowych – zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych. Z tego też względu na początkowym etapie postępowania, PINB odmówił skarżącej J. K. przyznania przymiotu strony postępowania uznając, że nie posiada ona zindywidualizowanego interesu prawnego. Dopiero w wyniku analizy zgromadzonych materiałów dowodowych organ doszedł do przekonania, że zakres koniecznych do wykonania robót dotyczyć będzie także lokalu mieszkalnego skarżącej (oraz innych lokali znajdujących się w obiekcie objętym postępowaniem, stanowiących odrębną własność) i z tego względu uznał, że posiada ona przymiot strony postępowania. W efekcie organ wydał decyzje częściowe nakładające obowiązki w zakresie usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji w poszczególnych lokalach mieszkalnych – w tym także w lokalu skarżącej. O uznaniu skarżącej za stronę, została ona skutecznie zawiadomiona pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. w którym organ poinformował ją o przebiegu dotychczasowego postępowania oraz o zgromadzonych dowodach pouczając o możliwości przeglądani akt sprawy i możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami. W związku z powyższym podniesiony, w uzupełnieniu skargi, przez pełnomocnika skarżącej zarzut rażącego naruszenia prawa polegającego na gromadzeniu materiału dowodowego w czasie, gdy skarżąca nie posiadała przymiotu strony - przez co pozbawiono ją udziału w postępowaniu, nie może być uznany za skuteczny. Organ jeszcze bowiem przed zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji, zapewnił skarżącej możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym na wcześniejszym etapie. Skarżąca od momentu doręczenia jej zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2017r. uzyskała dostęp do akt sprawy - miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia się co do dowodów przedłożonych przez Spółdzielnię w wyniku wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. wydaną w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – oraz zgłaszania wniosków dowodowych. Zauważyć przy tym należy, że organ na wcześniejszym etapie postępowania nie gromadził dowodów o których terminie i miejscu nie przeprowadzenia musiałby powiadamiać strony. Skarżąca nie kwestionuje zaś, że umożliwiono jej udział w dowodzie z oględzin lokalu mieszkalnego (co miało miejsce w dniu [...] lipca 2017 r.) aczkolwiek złożyła zastrzeżenia co do samego przebiegu tej czynności i zachowania pracowników organu. W tej sytuacji trudno zgodzić się z podniesionym w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2018 r. zarzutem rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., tym bardziej, że ewentualne naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi wadę postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wadę decyzji o której stanowi przywołany przez pełnomocnika art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zasadny natomiast okazał się zarzut nie odniesienia się i nie wyjaśnienia przez organy kwestii wadliwego działania pierwotnej wentylacji nawiewno-wiewnej w mieszkaniu, co skarżąca – i jak wynika z przedłożonej dokumentacji również właściciele innych lokali – konsekwentnie w toku postępowania podnosili. Skarżąca wskazywała bowiem, że pierwsze formalne zgłoszenie dotyczące wadliwe działającej wentylacji miało miejsce w 2005 r. zaledwie po paru miesiącach od zakupu mieszkania od Spółdzielni i wprowadzenia się do niego. W jej ocenie, mieszkanie już od samego początku, miało wadliwą wentylację w związku z istnieniem tzw. ciągu zwrotnego, co potwierdzała (jej zdaniem) przedstawiona przez nią opinia rzeczoznawcy budowlanego K. W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Opinia ta zresztą , jak podje strona, przyczyniła się do wymiany w jej lokalu pieca na piec z zamkniętą komorą spalania, jednak nie podjęto żadnych działań dla naprawy wentylacji, pomimo, że przewody wentylacyjne zamiast zużyte wywiewać powietrze nawiewały do mieszkania zimne powietrze. Co istotne, lektura przedstawionych Sądowi akt sprawy jednoznacznie potwierdza, że problemy z prawidłowo działającą wentylacją wystąpiły także w innych lokalach mieszkalnych znajdujący się w budynku objętym postępowaniem. Samo zaś wszczęcie tego postępowania nastąpiło w związku z wystąpieniem A. G. (właścicielki lokalu nr [...] w budynku [...]) o "zweryfikowanie rozwiązania zawartego w projekcie wentylacji". Pomimo tych okoliczności oraz wniosków strony skarżącej i przedstawionych przez nią dowodów żaden z organów nie odniósł się do kwestii prawidłowości wykonania wentylacji w związku z budową obiektu i przystąpieniem do użytkowania. Tymczasem przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie wyklucza interwencji organu nadzoru budowalnego w stosunku do robót budowalnych wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę ale w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Mając zatem na uwadze, że tego samego rodzaju wadliwości w zakresie prawidłowego działania wentylacji występują w większości lokali obiektu objętego postępowaniem (na co wskazują ustalenia ekspertyzy technicznej z kwietnia 2017 r. oraz treść obowiązków nakładanych w decyzjach częściowych także na innych właścicieli lokali) organ nadzoru budowlanego w ramach posiadanych kompetencji powinien wyjaśnić, czy nie wystąpiły przesłanki do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowalnego. Efekt tego ewentualnie prowadzonego postępowania mógłby mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż mogłoby to zdeterminować wydanie przez organ innej decyzji. W ocenie Sądu, ewentualne postępowanie naprawcze miałoby pierwszeństwo przed postępowaniem prowadzonym w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zastrzeżenia Sądu budzi także rozpatrzenie przez organ odwoławczy zarzutu skarżącej, która kwestionując celowość nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków polegających na montażu nawiewników podnosiła, że rozwiązania nakazane przez organ I instancji były już w jej lokalu zastosowane, ale spowodowały one wychłodzenie mieszkania, ograniczenie efektywności wyciągu w łazience, zwiększenie nawiewów powietrza w kuchni i przeciągi we wszystkich pomieszczeniach. Skarżąca wskazywała zatem, że nałożone obowiązki w zakresie nawiewników nie doprowadzą do poprawy stanu technicznego obiektu w obrębie jej lokalu przez uzyskanie prawidłowo działającej wentylacji (a wręcz spowodują skutek odwrotny do zamierzonego) i nie zostanie tym samym osiągnięty cel postępowania. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy praktycznie ograniczył się do stwierdzenia, że wobec ustalenia przez organ I instancji nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno-wiewnej wyrażającego się w niedostatecznej ilości powietrza wentylacyjnego, PINB zobligowany był do nakazu usunięcie tej nieprawidłowości. Organ odwoławczy nie przedstawił jednak żadnej argumentacji odnoszącej się do istoty tego zarzutu i wyjaśniającej stronie, dlaczego konieczne jest zamontowanie nawiewników pomimo, że (jak twierdzi skarżąca, co nie zostało zweryfikowane) były już one zamontowane i nie przyniosły spodziewanego efektu. Odwołał się natomiast do ekspertyzy technicznej sporządzonej w kwietniu 2017 r. przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, jako do podstawy formalnej nałożonych obowiązków. DWINB pominął jednak, że ekspertyza ta opracowana została, między innymi, w oparciu o przeprowadzone w miesiącu marcu i kwietniu 2017 r. wizje w poszczególnych lokalach. Co istotne, z jej z treści nie wynika aby jej autorzy napotkali jakiekolwiek trudności w dokonaniu tych wizji. W efekcie w ekspertyzie stwierdzone zostało, że lokal skarżącej spełnia wymagania w zakresie ilości powietrza wentylacyjnego, którego strumień powinien wynosić 120 m3/h, przy istnieniu czterech nawiewników. Ustalenia faktyczne przyjęte przez autorów opracowania w odniesieniu do lokalu skarżącej zostały jednak podważone przez organ I instancji, który podczas oględzin stwierdził, że stan faktyczny istniejący w jej lokalu – co do nawiewników w oknach – jest inny niż został przyjęty w ekspertyzie. Dopiero też, na etapie oględzin pojawiło się oświadczenie autora ekspertyzy, że skarżąca "uniemożliwiła mu szczegółowe rozpoznanie lokalu" i nie było możliwe stwierdzenie, czy w oknach znajdują się nawiewniki czy ich atrapy. W tych okolicznościach, prawidłowość sporządzenia omawianego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości, szczególnie co rzetelności ustalonego przez jej autorów stanu faktycznego istotnego dla ustalenia objętości strumienia powietrza wywiewanego i nawiewanego. Jeżeli bowiem autorzy ekspertyzy nie mieli – jak twierdzą już po sporządzeniu ekspertyzy – możliwości szczegółowego rozpoznania lokalu, to oznacza, że podstawę dla wykonania ekspertyzy nie stanowił faktycznie ustalony stan lokalu lecz przyjęte przez sporządzających ekspertyzę hipotetyczne założenia co do tego stanu. Powyższe zdecydowanie podważa wartość dowodową omawianego opracowania. Pomimo tego organ, nie zlecił uzupełnienia ekspertyzy celem wyjaśniania powyższych kwestii ale w drodze analogi nałożył na skarżącą obowiązki takie, jak wobec właścicieli innych podobnych lokali. Powyższe oznacza, że w odniesieniu do lokalu skarżącej, obciążające ją obwiązki nałożone zostały bez dowodu (w postaci ekspertyzy) który poddany byłby należytej ocenie organu orzekającego. Zaniechanie organu w zakresie dokonania rzetelnej oceny dowodu świadczy o naruszeniu art. 80 k.p.a. przez przyjęcie dowolnych ustaleń prowadzących do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. To zaś świadczy o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W tym kontekście, istotne stają się zarzuty skarżącej co do braku przeprowadzenia w lokalu pomiarów dla wyjaśnienia faktycznego strumienia objętości powietrza wentylacyjnego oraz dopływu powietrza do lokalu, jak też kwestia nie wyjaśnienia przez organ braku konieczności zamontowania nawiewników ze względu na wyposażenie lokalu w okna charakteryzujące się określonym współczynnikiem infiltracji powietrza pod warunkiem, że okna wyposażone są w skrzydło uchylno-rozwiewne, górny wywietrznik uchylny lub górne skrzydło uchylne. Nie przekonuje w tym względzie argumentacja organu odwoławczego, że w celu poczynienia szczegółowych ustaleń w zakresie funkcjonowania wentylacji w całym budynku – w tym w lokalu skarżącej - zlecona został ekspertyza techniczna. Oparcie wyników tej ekspertyzy na hipotetycznym a nie rzeczywistym stanie faktycznym i brak należytej oceny organu tego dowodu, dyskwalifikuje w istocie powyższe opracowanie w odniesieniu do lokalu skarżącej. Argumentacja organu odwoławczego, odwołująca się tylko do powyższej ekspertyzy przy jej wątpliwej mocy dowodowej (jako uzasadnienie dla przyjętych przepływów powietrza) nie jest więc wystarczająca w odniesieniu do zarzutu skarżącej o braku przeprowadzenia pomiarów dotyczących funkcjonowania wentylacji. Dodatkowo należy zauważyć, że z samej ekspertyzy także nie wynika aby jej autorzy przeprowadzali jakiekolwiek pomiary w lokalu skarżącej (lub innych lokalach) a organ nie wyjaśnił, czy żądanie skarżącej przeprowadzenia tych pomiarów może być uzasadnione a jeżeli nie, to z jakich względów. Zdaniem Sądu, nie jest także wystarczające odniesienie się przez DWINB do zarzutu braku ustaleń odnoszących się do tego, czy znajdujące się w lokalu skarżącej okna posiadają takie cechy, które według Polskiej Normy nie wymagają stosowania nawiewników. Organ II instancji uznał bowiem, że wystarczające w tym zakresie są oględziny lokalu przeprowadzone przez organ pierwszej instancji pomimo, że ustalenia poczynione podczas tych oględzin dotyczyły tylko braku nawiewników na oknach skarżącej (i zamontowania atrap). Z protokołu z oględzin jasno wynika, że PINB skupiał się tylko na kwestii istnienia (lub nie) nawiewników na oknach i nie badał innych okoliczności w szczególności tych opisanych na etapie odwołania przez skarżącą. Odnotować przy tym należy, że dowód z oględzin nie został przeprowadzony w całości, gdyż jak wynika z adnotacji poczynionych w protokole, został on przerwany ze względu na zachowanie skarżącej uniemożliwiające przeprowadzenie czynności. W takiej sytuacji prawidłowość przeprowadzenia tego dowodu w kontekście uprawnień strony wynikających z art. 79 § 2 k.p.a. (tj. prawa strony do uczestniczenia w przeprowadzaniu dowodu, w postaci zadawania pytań biegłym (wszak autor ekspertyzy był obecny podczas oględzin) powinna być poddana szczególnej ocenie organu odwoławczego – co jednak nie miało miejsca. Trzeba także zauważyć, że oględziny stanowią istotny, aczkolwiek nie jedyny dowód dla potwierdzenia stanu faktycznego sprawy. Mając zaś na uwadze, że zarzut dotyczący braku konieczności posiadania nawiewników przez okna skarżącej wyeksponowany został na etapie postępowania odwoławczego, rolą organu II instancji – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania - było wyjaśnienie powyższej kwestii albo przez wezwanie skarżącej do przedłożenia innych dowodów które potwierdzałby jej oświadczenia lub też przez ponowienie oględzin.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w świetle art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego podnoszonych przez skarżącą wątpliwości dotyczących celowości i zasadności zakresu nałożonych na nią obowiązków. Brak odniesienia się do tych istotnych zarzutów odwołania uzasadnia stanowisko o sporządzeniu decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przepis ten nakłada na organ administracji powinność wyjaśnienia stronie w uzasadnieniu decyzji m.in. zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Jeśli zaś organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia stron lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy, to zasada przekonywania, o jakiej mowa w art. 11 K.p.a., nie zostanie zrealizowana. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi w istocie powtórzenie i akceptację argumentacji zawartej w decyzji pierwszej instancji, podczas gdy rola organu odwoławczego nie ogranicza się wyłącznie do skontrolowania decyzji organu pierwszej instancji, lecz z istoty zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 K.p.a., wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości postępowania administracyjnego sprowadzające się do naruszenia opisanych na wstępie przepisów art. 7, art. 11 art. 77 § 1, art. 79 § 2 art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a. (w odniesieniu do organu odwoławczego w związku z art. 15 k.p.a.) mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Omówione uchybienia przepisom postępowania uniemożliwiły Sądowi weryfikację prawidłowości zaskarżonej decyzji i tym samym wypowiedzenie co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Aby bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę. Sąd administracyjny nie czyni bowiem samodzielnie własnych ustaleń w sprawie, gdyż sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy u.p.p.s.a nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Sąd jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny obu wydanych w sprawie decyzji.

Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Z uwagi na kasacyjny charakter rozstrzygnięcia, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ administracji publicznej uwzględni powyższe uwagi zgodnie z art. 153 u.p.p.s.a Organ, po przeprowadzaniu odpowiednich czynności wyjaśniających odniesie się także się do zgłaszanych przez stronę uwag i wniosków a motywy rozstrzygnięcia przedstawi w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 u.p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.