Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 614/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1186/21 w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 lipca 2018 r. nr 318/I/2018 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 lipca 2018 r. nr 318/I/2018 w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 7 grudnia 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z 20 lipca 2017 r., odmówił M. S.A. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. na terenie działek nr [...], [...] w obrębie [...].

Prezydent m.st. Warszawy w toku postępowania, postanowieniem z 7 września 2017 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora szereg obowiązków, zakreślając 21 dniowy termin ich wykonania.

Inwestor poprawił dokumentację projektową i w piśmie przewodnim, odniósł się do poszczególnych braków wymienionych w postanowieniu z 7 września 2017 r.

Po analizie poprawionej dokumentacji, Prezydent m.st. Warszawy stwierdził, że inwestor nie usunął wszystkich wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości.

Zdaniem organu, projekt architektoniczno-budowlany przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego został sporządzony niezgodnie z § 8 ust. 4 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa-Białołęka zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Warszawa-Białołęka z [...] r. Przepis ten stanowi, że miejsca postojowo-garażowe dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej należy przyjmować na terenie własnym wg. wskaźników - min. 1 miejsce parkingowe na mieszkanie i nie mniej niż 1 miejsce na 60m² powierzchni mieszkania.

Zgodnie z projektem w budynku przewidziano 24 mieszkania, a w garażu podziemnym umieszczono 24 miejsca postojowe. Z zestawienia powierzchni użytkowej budynku wynika, że 6 mieszkań ma powierzchnią użytkową większą niż 60 m². Przyjmując zatem wskaźnik z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektowana ilość miejsc postojowych nie spełnia wymogów planu.

Projekt budowlany został sporządzony niezgodnie z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Schemat nasłonecznienia elewacji południowej sąsiedniej zabudowy szeregowej znajdującej się na działkach nr [...] i [...] zamieszczony na str. 5 tomu piątego dokumentacji projektowej określa szczegółowo godziny w jakich poszczególne okna w budynkach mają nasłonecznienie, jednak wskazane okresy czasu nie pokrywają się jednoznacznie z rysunkami rzucanego cienia przez projektowany budynek wielorodzinny. Projektant uwzględnił w analizie nasłonecznienia istniejącą oraz projektowaną zabudowę na działkach nr [...] i [...], względem której prowadzone jest postępowanie administracyjne o wydanie pozwolenia na budowę. Wskazał cień jaki rzucają projektowane budynki mieszkalne wielorodzinne, szczególnie budynek na działce nr [...]. Cień wskazanego budynku rzucany na okna budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej na działkach nr [...] i [...] zlewa się z cieniem rzucanym przez budynek objęty wnioskiem. Okna w elewacji południowej budynków w zabudowie szeregowej nie będą miały zapewnionego nasłonecznienia w czasie co najmniej 3 godzin w dniach równonocy. Tym samym został naruszony przepis art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy - Prawo budowlane, tj. poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

W ocenie organu pierwszej instancji projekt architektoniczno-budowlany został sporządzony niezgodnie z przepisami ww. rozporządzenia - § 206 ust. 1, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5 (wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowania tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania) budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Konieczne było sporządzenie ekspertyzy technicznej dla ogrodzeń zlokalizowanych w granicy z projektowaną inwestycją tj. garażem podziemnym.

Organ zauważył, że inwestor wprowadził zmiany mające na celu zabezpieczenie ogrodzeń z działkami sąsiednimi. Wycofano fragmenty ściany wcześniej znajdujące się w ostrej granicy w związku z czym budowa nie powinna stanowić zagrożenia dla obiektów znajdujących się na działkach sąsiednich. Z rzutu garażu rys. nr B.1 wynika, że ściana garażu została wycofana o 55,5 cm, 57,4 cm, 115,8 cm. Mimo to, dokonana korekta nie zwalnia inwestora z obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej wymaganej przepisami.

Projekt budowlany nie spełnia wymogów § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W części opisowej projektu zagospodarowania nie został zamieszczony opis wykonywania robót na granicy z sąsiednimi działkami z uwagi na wykonywany wykop pod projektowany garaż podziemny. Projekt nie został również dostosowany do § 8 ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym część rysunkowa projektu zagospodarowania powinna określić urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, w tym rodzaj i wielkość źródeł, usytuowanie stanowisk czerpania wody i dojazd do nich dla samochodów straży pożarnej oraz charakterystyczne rzędne i wymiary, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej budynków.

W tomie 3 instalacji sanitarnych zamieszczono informację o hydrantach zewnętrznych, nie wskazano jednak lokalizacji na projekcie zagospodarowania.

W części rysunkowej projektu nie zamieszczono zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, przekroi przeprowadzonych na styku części podziemnej projektowanego budynku (garażu) z sąsiednimi nieruchomościami w celu przedstawienia rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych obiektu budowlanego i jego powiązania z podłożem oraz przyległym obiektem budowlanym.

Wojewoda Mazowiecki, zaskarżoną decyzją z 19 lipca 2018 r., nr 318/I/2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 K.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M. S. A. - uchylił decyzję organu pierwszej instancji i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi - M. S.A.; dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] położona przy ul. [...] w dzielnicy B. [...] kategoria obiektu: XIII.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że wezwał inwestora do przedłożenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej wraz z niezbędnymi badaniami oraz decyzji administracyjnej zatwierdzającej ww. dokumenty, nadto do dołączenia oryginałów lub poświadczonych odpisów wszystkich dokumentów formalnych takich jak decyzje, postanowienia i uzgodnienia, a także wykazania zgodności planowanej inwestycji z § 8 ust. 8 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa – Białołęka, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Warszawa - Białołęka z [...] r.

Inwestor - M. S. A, zwrócił skorygowane egzemplarze projektu budowlanego.

Wojewoda wskazał, że na obszarze inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa - Białołęka. Z załącznika rysunkowego do ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działki nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] znajdują się na obszarze oznaczonym jako "MW/U (MN)".

Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. aktu prawa miejscowego tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej zostały oznaczone na rysunku planu symbolem "MW", a tereny zabudowy usługowej nieuciążliwej "U". Paragraf 3 ust. 2 ww. planu miejscowego wskazuje, że na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami "MW/U", jak ma to miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym, obie funkcje należy traktować jako podstawowe.

Obowiązujące na tym obszarze ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych jako "MW/U" zostały spełnione przez planowaną inwestycję w następujący sposób: zachowane zostały wyznaczone na rysunku planu nieprzekraczalne linie zabudowy; działka inwestycyjna, nie znajduje się na obszarze gdzie obowiązuje min. wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej 60%, zatem minimalna gęstość zabudowy wynosi 40 mieszkań/ha, a minimalna wysokość 2,5 kondygnacji (§ 8 ust. 4 pkt 3 i 4 ww. planu miejscowego), projektowany budynek będzie miał 24 mieszkania - 4 kondygnacje (projekt budowlany, tom I, str. 11); planowana inwestycja nie jest sytuowana wzdłuż ul. [...] i [...], więc nie musi się odznaczać się wysokim poziomem architektonicznym (§ 8 ust. 4 pkt 5 ww. planu miejscowego - w projekcie budowlany, tom I, str. 37).

Miejsca parkingowe zostały zaprojektowane zgodnie ze wskaźnikiem wskazanym w § 8 ust. 4 pkt 6 ww. planu miejscowego tj. min. 1 miejsce parkingowe na mieszkanie i nie mniej niż 1 miejsce na 60 m² powierzchni użytkowej mieszkania. Przewidziano 24 lokale mieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 1321 m², a liczba lokali powyżej 60 m² wynosi 9. W sumie na zapewnienie potrzeb parkingowych zostało zaprojektowane 25 miejsc postojowych, zlokalizowanych w podziemnym garażu, co spełnia wymogi wskazane w planie miejscowym.

Następnie organ wskazał, że zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków zgodnie ze wstępnymi informacjami technicznymi przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, będzie odbywać się do ogólnomiejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej; zaopatrzenie w energię elektryczną, ciepło oraz dostęp do sieci teletechnicznych i sposób usuwania odpadów przewidziane są w sposób zgodny z ww. planem miejscowym miejscowego tj. zaopatrzenie w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej; w zakresie zaopatrzenia w gaz z miejskiej sieci gazowej.

Ponadto, na działce inwestycyjnej nie znajdują się wartościowe drzewa i grupy zadrzewień wskazane na rysunku planu (§ 8 ust. 8 pkt 4 ww. planu); zieleń na działce budowlanej będzie realizowana w formie zieleni towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej (§ 8 ust. 8 pkt 5 lit a ww. planu).

Wojewoda Mazowiecki ocenił, że projektowana inwestycja jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Elewacje posiadające otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane zgodnie w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 ww. rozporządzenia w stosunku do sąsiednich budynków. Zgodnie z omawianym przepisem odległość między budynkami należącymi do klasy ZL (jak ma to miejsce w sprawie) w stosunku do części nadziemnej budynku wynosi ponad 8 m. Inwestycja nie narusza również innych przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co potwierdza dokładna analiza tego zagadnienia znajdująca się w projekcie budowlanym (tom I, str. 25-35).

Organ drugiej instancji ocenił, że projekt budowlany jest kompletny - zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, oraz po uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, aktualne w stosunku do projektu zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, w szczególności został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; do spraw sanitarnohigienicznych i do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.

Do wniosku o pozwolenie na budowę zostały dołączone oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor przedłożył również dokumentację badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną, inwentaryzację drzewostanu, ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynku zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie oraz projekt drogowy.

Projekt zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (tom I, str. 53-59). Budynek należy do II kategorii geotechnicznej w warunkach złożonych, przedłożono decyzję Prezydenta m. st. Warszawy Nr 1123/OŚ/2016 z 28 września 2016 r., zatwierdzającą dokumentację geologiczno-inżynierską ustalającą geologiczno- inżynierskie warunki posadowienia budynku.

Inwestor przedłożył warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej z 16 stycznia 2017 r., wydane przez M. w W.; warunki przyłączenia do sieci gazowej z 22 marca 2017 r., wydane przez P. Sp. z o.o.; postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 12 stycznia 2017 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia z produkcji rolnej nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] i [...], opinię Prezydenta m. st. Warszawy Nr 994/2016 z 29 września 2016 r., w sprawie geometrii ul. [...].

Wojewoda Mazowiecki wskazał, że inwestor miał prawo nie zastosować się do nałożonych przez organ I instancji obowiązków, nie mających podstawy prawnej.

Zgodnie z § 8 ust. 6 ww. planu, miejsca postojowo-garażowe dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej należy przyjmować na terenie własnym wg wskaźników - min. 1 miejsce parkingowe na mieszkanie i nie mniej niż 1 miejsce na 60m² powierzchni użytkowej mieszkania, tym samym niezbędną ilość miejsc postojowych można wyliczyć w dwojaki sposób. Inwestor zsumował powierzchnie użytkową wszystkich mieszkań w projektowanym budynku i podzielił ją przez 60m², uzyskując w ten sposób 24 miejsca postojowe, które uwzględnił w projektowanej inwestycji. Brak jest w planie przepisu lub definicji, która nakazywałaby określoną interpretację tego zapisu.

Wojewoda Mazowiecki wskazał, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony zgodnie z § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pokoje mieszkalne, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju.

Z analizy nasłonecznienia budynków sąsiednich wynika zaś, że spełniony został warunek nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych przez minimum 3 godziny dziennie. W przypadku budynków zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] nasłonecznienie zostało spełnione dla okien na elewacjach południowej przez min. 3 godziny dziennie. Organ I instancji całkowicie pominął ust. 2 § 60 ww. rozporządzenia, który przewiduje, że w mieszkaniach wielopokojowych wymagania nasłonecznienia powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Z przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia budynków na działkach nr ew. [...] i [...] jednoznacznie wynika, że powyższy warunek został spełniony w odniesieniu do wszystkich okien usytuowanych na piętrze.

W ocenie Wojewody, nie można uznać, iż projektowane budynki naruszają § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60 º, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających wysokości do 35 m.

Z analizy przesłaniania oraz projektu zagospodarowania terenu i rysunków projektu wynika, że wysokość projektowanego budynku od strony działek nr ew. [...] i [...] jest niższa niż odległość między nimi. Wysokość projektowanego budynku od miejsca, w którym jego wysokość osiąga 4 kondygnację (12 m) wynosi 12,5m. Przedstawione analizy nasłonecznienia i przesłaniania są czytelne, wskazano podstawową metodę ich opracowania oraz rzędne i parametry przyjęte za ich podstawę. Dane w nich zawarte są spójne i pozwalają na zbadanie omawianych kwestii w sposób wystarczający do oceny zgodności z § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, nie został przedstawiony w toku postępowania żaden dowód przeciwny względem danych zawartych w analizach, tym samym brak jest podstaw prawnych do odmówienia temu opracowaniom mocy dowodowej.

Co do zarzutu naruszenia § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Wojewoda Mazowiecki wskazał, że jest on całkowicie bezzasadny. Przepis ten jednoznacznie odnosi się do kwestii konstrukcji budynku, do badania której, zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji.

Organ podniósł także, że żaden przepis prawa budowlanego nie nakłada na inwestora obowiązku przedłożenia projektu w zakresie sposobu zabezpieczenia wykopów.

W podsumowaniu Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności. Został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego wnieśli A. M. oraz S. M. właściciele nieruchomości przy ul. [...] 335 L lok. 1 w Warszawie.

Skarżący zarzucili, że decyzja narusza postanowienia uchwały nr [...] Rady Gminy Warszawa - Białołęka z [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa - Białołęka.

Zgodnie z § 8 ust. 2 planu jako przeznaczenie podstawowe równorzędne na przedmiotowych terenach ustala się mieszkalnictwo jednorodzinne o wysokiej lub średniej intensywności. Z kolei § 8 ust. 6 wskazuje, że dopuszcza się realizację na tym samym obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej pod warunkiem ich właściwego wzajemnego zharmonizowania oraz ich zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich. Zharmonizowanie nowych inwestycji z istniejąca zabudową na terenach sąsiednich polegać powinno, na wpisaniu się w przestrzeń urbanistyczną istniejącą i docelową.

Zdaniem skarżących, nie do zaakceptowania jest wybudowanie sześciokondygnacyjnego (ilość kondygnacji wskazana przez skarżących) budynku wielorodzinnego w sąsiedztwie już istniejących jedno czy dwukondygnacyjnych budynków jednorodzinnych. Sąsiednia niska zabudowa posiada kominy instalacji ogrzewania na wysokości i poniżej lokali mieszkalnych usytuowanych na wyższych kondygnacjach nowoprojektowanego budynku. Wysoka zabudowa w bezpośrednim sąsiedztwie niskiej, przy braku wystarczającej infrastruktury drogowej świadczy o chaosie architektonicznym. W projekcie nowego planu zagospodarowania przestrzennego, działki przeznaczone zostały tylko i wyłącznie pod zabudowę jednorodzinną.

Skarżący przywołali również § 6 ust. 3 ww. uchwały, zgodnie z którym na terenie objętym uchwałą obowiązuje nakaz wykonania badań gruntowo - wodnych (geologiczno-inżynierskich lub geotechnicznych) w celu ustalenia możliwości i głębokości podpiwniczenia obiektów dla każdej budowli i budynku.

Z analizy geotechnicznej wynika, że lustro wody znajduje się na głębokości 3,4 m. Część podziemna budynku sięga głębokości 4,5 m. Konieczne będzie osuszanie terenu podczas prac poniżej poziomu lustra wody. Projekt nie zawiera analizy wpływu planowanej inwestycji na poziom wód gruntowych, a co za tym idzie na dostęp do wody na sąsiednich działkach. Konieczność osuszania wykopu spowoduje spadek poziomu wód gruntowych, a tym samym zagrożenie pozbawienia dostępu do wody pitnej sąsiadujących nieruchomości. Inwestycja pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie studni wody pitnej. Istnieje ryzyko zatrucia ujęcia wody.

Skarżący zarzucili też naruszenie § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestycja spowoduje zacienienie sąsiednich lokali mieszkalnych przeznaczonych do pobytu ludzi. Spowoduje to brak możliwości posadowienia budynku na sąsiedniej niezabudowanej działce w związku z jej umiejscowieniem zaledwie 3 m od granicy z tą działką. Inwestor zakwalifikował budynek do kategorii budynków niskich (N), co nie jest prawidłowe ponieważ liczy 5 kondygnacji nad ziemią. Brak jest uzgodnień w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Inwestor nie przewidział dostępu do budynku dla służb ratowniczych od strony działek już zabudowanych.

Dla budynków zaliczanych do trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych dla drugiej kategorii, poza dokumentacją geotechniczną należy wykonać dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Takiej dokumentacji wraz z niezbędnymi badaniami podlegającymi następnie zatwierdzeniu w drodze decyzji inwestor nie przedłożył.

Jedno miejsce parkingowe na lokal mieszkalny jest niewystarczające z punktu widzenia już występujących problemów z parkowaniem.

Zdaniem skarżących, ze względu na rozmiary działki inwestycyjnej zasadne byłoby usytuowanie budynku w taki sposób, aby pozostawić wysokie drzewo rosnące przy północnej granicy działki. Takie rozplanowanie w znacznym stopniu ograniczyłoby uciążliwość nowej inwestycji dla mieszkańców parterowej zabudowy jednorodzinnej.

Stanowisko skarżących zostało rozwinięte w pismach procesowych. Skarżący wskazali na nową uchwałę Rady Miasta Warszawy LXXV/2129/2018 z 18 października 2018 r., ogłoszoną 25 października 2018 r., pod poz. 10157 w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – część I. Pozwolenie na budowę wydano mimo braku uzyskania przez inwestora zgody wodnoprawnej - art. 388 oraz art. 394 ustawy Prawo wodne w związku z trwałym odwodnieniem wykopów budowlanych i innych robót, które mogą być przyczyną zmiany stanu wód podziemnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. VII SA/ Wa 2129/18, po rozpoznaniu skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 lipca 2018 r. nr 318/I/2018 w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ drugiej instancji wadliwie udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Sąd nie podzielił oceny Wojewody Mazowieckiego, że zaprojektowana liczba miejsc postojowych odpowiada wymaganiom wynikającym z zapisów planu miejscowego. Zapis planu stanowi, że jedno miejsce przypada na każde mieszkanie o powierzchni użytkowej do 60 m², ale w przypadku lokali powyżej tej powierzchni niezbędne jest zaprojektowanie kolejnych miejsc w odniesieniu do powierzchni mieszkania większej niż 60 m². Plan operuje pojęciem powierzchni użytkowej mieszkania, a nie powierzchni użytkowej mieszkalnej całego budynku.

Zgodnie z projektem budowlanym w inwestycji jest 24 mieszkań. Zaprojektowano jedno mieszkanie 38.87 m², czternaście mieszkań do 50,72 m², cztery mieszkania o powierzchni użytkowej 57,59 m² - 63.95 m² oraz pięć mieszkań o powierzchni 74,38 m² – 76,3 m². Przyjmując na podstawie ww. danych, że wśród 24 mieszkań jest osiemnaście mieszkań do 60m² - to wiąże się to z osiemnastoma miejscami, przyjmując dalej, że 6 mieszkań ma powierzchnię użytkową powyżej 60m², to wymagają kolejnych 12 miejsc postojowych. Tym wymogom projekt nie odpowiada.

Dalej Sąd uznał za zasadne nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia analizy (sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami), z której wynikałoby, że budynek projektowany będzie harmonizowały z zabudową na działkach i terenach sąsiednich.

Następnie Sąd wskazał, że analiza graficzna nasłonecznienia elewacji południowej zabudowy szeregowej znajdującej się na działkach nr [...] i [...] (str. 5 tomu piątego) określa godziny w jakich poszczególne okna w budynkach mają nasłonecznienie, jednak wskazane okresy czasu nie pokrywają się jednoznacznie z rysunkami rzucanego cienia przez projektowany budynek. Projektant uwzględnił istniejącą oraz projektowaną zabudowę na działkach nr [...] i [...]. Wskazał również cień jaki rzucają projektowane budynki, szczególnie budynek na działce nr [...]. Cień wskazanego budynku rzucany na okna budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej na działkach nr [...] i [...] zlewa się jednak na rysunkach analizy z cieniem rzucanym przez budynek mieszkalny wielorodzinny objęty przedmiotowym wnioskiem. Wbrew stanowisku organu drugiej instancji z analizy nasłonecznienia budynków na działkach nr ew. [...] i [...] nie wynika jednoznacznie dostęp do nasłonecznienia z określeniem do poszczególnych okien.

Dokument tzw. linijki słońca, zdaniem Sądu, powinien być opracowany w taki sposób, żeby podlegał weryfikacji. Zasadnie, w ocenie Sądu, organ pierwszej instancji dostrzegł uchybienia w jego opracowaniu, które ową kontrolę wykluczają.

Wojewoda Mazowiecki odnosząc się do zagadnienia przesłaniania, powołał się na projekt zagospodarowania terenu, na którym nie są jednak szczegółowo naniesione (pomijając jedno odręczne naniesienie) odległości budynku projektowanego od granicy z działkami o nr ew. [...] i [...] oraz odległości tam posadowionych budynków od granicy z działką inwestycyjną.

Wojewoda Mazowiecki nie odniósł się do wykonania przez inwestora, prawidłowo nałożonego obowiązku dotyczącego realizacji wymogów § 16 ust. 1 (dojścia i dojazdy, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia).

Słusznie, zdaniem Sądu, Prezydent nałożył obowiązek w zakresie § 29 rozporządzenia - dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Brak naniesionych na rysunku projektu zagospodarowania rzędnych terenu przy granicy z sąsiednimi nieruchomościami uniemożliwia rozstrzygnięcie o zgodności z tymi przepisami.

Sąd podzielił natomiast stanowisko Wojewody Mazowieckiego, że sporządzenie ekspertyzy technicznej nie stanowi bezwzględnego obowiązku w przypadku wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego.

Inwestor nie wykonał prawidłowo nałożonego nakazu usunięcia naruszeń § 8 ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu, część rysunkowa projektu zagospodarowania nie opisuje urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. W tomie 3 instalacji sanitarnych zamieszczono informację o hydrantach zewnętrznych, nie wskazano jednak jego lokalizacji na projekcie zagospodarowania.

Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji pominął, że zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 1 i § 9 ust. 4 pkt. 28 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza się realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej bez jej jednoczesnego podłączenia do miejskiej sieci wod.-kan. Organ przyjął za wystarczające, przedłożone przez inwestora oświadczenie dysponenta sieci, z którego wynika, że budowa wodociągu w ul. [...] jest planowana w roku 2019.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji złożyła H. sp. z o.o. z siedzibą w W.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2779/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w skardze kasacyjnej podniesiono przesłankę nieważności ujętą w przepisie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., wedle którego nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Chodzi o H. sp. z o.o., tj. Spółkę na którą (przed wydaniem zaskarżonego wyroku) decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r., Prezydent [...], przeniósł przedmiotowe pozwolenie na budowę. Z pisma M. S.A. z dnia 15 lutego 2019 r., wynikało, że H. sp. z o.o., od 16 października 2018 r. jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja.

Wynik sprawy dotyczył interesu prawnego H. sp. z o.o. Spółka ta nie brała udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, nie była powiadamiana o terminie rozprawy. Już po wydaniu wyroku WSA w Warszawie dopuścił Spółkę do udziału w charakterze uczestnika.

Skoro H. sp. z o.o. nie była powiadamiana o czynnościach procesowych ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, to została pozbawiona możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. To spowodowało uchylenie wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia, czyniąc bezprzedmiotowym rozważenie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 lipca 2018 r. w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2018 r., uchylił decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 7 grudnia 2017 r, oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S.A. pozwolenia na budowę.

Odmowna decyzja organu I instancji została wydana na skutek uznania, że inwestor nie usunął wszystkich nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia 7 września 2017 r., przy czym inwestor przedłożył temu organowi poprawioną dokumentację projektową oraz pismo, w którym ustosunkował się do wszystkich punktów postanowienia, przedstawiając swoje argumenty.

Również na etapie postępowania odwoławczego inwestor poprawił i uzupełnił dokumentację. Wojewoda wezwał bowiem inwestora do usunięcia nieprawidłowości poprzez:

– przedłożenie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej wraz z niezbędnymi badaniami oraz decyzji administracyjnej zatwierdzającej ww. dokumenty;

– dołączenie oryginałów lub poświadczonych odpisów wszystkich dokumentów formalnych takich jak decyzje, postanowienia i uzgodnienia;

– wykazanie zgodności inwestycji z § 8 ust. 8 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa - Białołęka zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Warszawa - Białołęka z dnia [...] r.

Inwestor uzupełnił dokumentację projektową o poświadczone notarialnie kopie dokumentów formalnych, wyjaśnił kwestię zgodności planowanej inwestycji z § 8 ust. 8 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedłożył decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 28 września 2016 r., zatwierdzającą dokumentację geologiczno-inżynierską ustalającą geologiczno-inżynierskie warunki posadowienia budynku.

Zgodność projektowanej inwestycji oceniana była w odniesieniu do obowiązującego ówcześnie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa-Białołęka.

Z załącznika rysunkowego do ww. planu wynikało, iż działki inwestycyjne znajdują się na obszarze oznaczonym jako "MW/U (MN)". Zgodnie z § 3 ust. 1 planu miejscowego, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej zostały oznaczone na rysunku planu symbolem "MW", a tereny zabudowy usługowej nieuciążliwej "U". Paragraf 3 ust. 2 planu wskazywał, iż na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami "MW/U", obie funkcje należy traktować jako podstawowe.

Obowiązujące ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych jako "MW/U" zostały spełnione przez planowaną inwestycję w następujący sposób: zachowane zostały wyznaczone na rysunku planu nieprzekraczalne linie zabudowy; działka inwestycyjna, nie znajduje się na obszarze gdzie obowiązuje min. wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej 60%, minimalna gęstość zabudowy wynosi 40 mieszkań/ha, a minimalna wysokość 2,5 kondygnacji (§ 8 ust. 4 pkt. 3 i 4), projektowany budynek będzie miał 24 mieszkania - 4 kondygnacje (projekt budowlany, tom I, str. 11); inwestycja nie jest sytuowana wzdłuż ul. [...] i [...], nie musi się odznaczać się wysokim poziomem architektonicznym (§ 8 ust. 4 pkt. 5).

Odnosząc się do najważniejszych zarzutów związanych z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zdaniem Sądu, ocena organu I instancji w tym zakresie była nieprawidłowa, natomiast ocena Wojewody wyrażana w zaskarżonej decyzja była słuszna.

W ocenie Sądu projektowana inwestycja nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa-Białołęka. Zapisy planu miejscowego nie wykluczają jego wykładni w sposób zaakceptowany przez organ odwoławczy tj. wyliczenia wymaganej planem ilości miejsc parkingowych poprzez zsumowanie powierzchni użytkowej mieszkań i podzielenie jej przez wskaźnik z planu miejscowego tj. 60 m2

Zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 6 ww. planu, miejsca postojowo-garażowe i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej należy przyjmować na terenie własnym wg. wskaźników - min 1 miejsce parkingowe na mieszkanie i nie mniej niż 1 miejsce na 60 m2 p.u.ż. mieszkania. Zatem podstawowym kryterium jest uzyskanie 1 miejsca parkingowego na 1 mieszkanie, które projekt spełnia. Wskazany przelicznik - nie mniej niż 1 miejsce na 60 m2 p.u.ż. mieszkania mógł być zatem interpretowany w sposób przyjęty w projekcie i zaaprobowany przez organ II instancji - jako przelicznik miejsc parkingowych na sumę powierzchni mieszkań. Zaprojektowanych zostało 25 miejsc postojowych (tom I, str. 12 ) zlokalizowanych w podziemnym garażu, co realizuje wymogi wskazane w planie miejscowym.

Także prawidłowa była ocena organu odwoławczego, co do braku naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 6 planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazana w planie zasada właściwego wzajemnego zharmonizowania zabudowy wielorodzinnej oraz jednorodzinnej oraz ich zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich nie wymagała przedłożenia analizy sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa. To na organie ciążył obowiązek badania zgodności projektu z planem miejscowym. Wykazanie spełnienia wymogów planu w tym zakresie wymaga niekiedy stosownego opisu projektanta, który weryfikowany jest przez organy architektoniczno-budowlane. W tym przypadku weryfikacja Wojewody Mazowieckiego była prawidłowa. Planowany 4 kondygnacyjny budynek jest obiektem kaskadowym o zmniejszającej się liczbie kondygnacji w stronę zabudowy jednorodzinnej, co wskazuje na architektoniczną harmonizację.

Zdaniem Sądu, nie doszło też do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany został sporządzony zgodnie z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Stosownie do § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pokoje mieszkalne, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Z przedłożonej analizy nasłonecznienia budynków sąsiednich wynika, iż spełniony został warunek nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych przez minimum 3 godziny dziennie. W przypadku budynków zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] nasłonecznienie zostało spełnione dla okien na elewacjach południowej przez min. 3 godziny dziennie. Warunek został spełniony w odniesieniu do wszystkich okien usytuowanych na piętrze.

Analiza wskazywała, iż projektowane budynki nie naruszają § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, iż odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60 stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m.

Z analizy przesłaniania oraz projektu zagospodarowania terenu i rysunków w projekcie budowlanym wynika, że wysokość projektowanego budynku od strony działek nr [...] i [...] jest niższa niż odległość miedzy nimi. Wysokość projektowanego budynku od miejsca, w którym jego wysokość osiąga 4 kondygnację (12 m) wynosi 12,5 m.

Przedstawiona analiza pozawalała na ocenę zgodności z § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Poza tym skarżący nie powoływali dokumentu, który stanowił by dowód przeciwny. Nie było zatem przesłanek prawnych, by kwestionować wnioski analizy nasłonecznienia.

Sąd nie stwierdził też naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 8 pkt 1 oraz § 9 ust. 4 pkt 24 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez przyjęcie, iż wskazany w planie zakaz realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej bez jej jednoczesnego podłączenia do ogólnomiejskiej sieci wod.-kan., dotyczy także sytuacji gdy przyłącze do sieci wod.-kan. wskazane jest jako planowane, którego wykonanie nastąpi na etapie budowy. Wskazać należy, iż projekt przewiduje podłączenie do ogólnomiejskiej sieci wod.-kan. po jej wykonaniu, a ewentualny brak takiego podłączenia uniemożliwi inwestorowi dokończenie budowy oraz przystąpienie do użytkowania obiektu.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia § 16 ust. 1 i 14 ust. 1 i 3 (dojścia i dojazdy) oraz § 29 (zmiana spływu wód opadowych) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż inwestor dostosował projekt do wskazanych w tych przepisach wymagań. W poprawionym projekcie dojście o szerokości 150 cm zostało zapewnione, naniesione i zwymiarowane. W poprawionym projekcie inwestor wprowadził także większą ilość rzędnych terenu potwierdzających, że nie nastąpi ukierunkowanie spływu wód opadowych w stronę działek sąsiednich.

Odnośnie do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 206 ust. 1 (w zw. z § 204 ust 5 ) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie za obowiązkowe sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego - wskazać należy, że w tym przypadku brak było obowiązku sporządzenia takiej ekspertyzy. Inwestor w poprawionej dokumentacji odsunął ścianę garażu podziemnego od granicy z działką sąsiednią. Projektant wprowadził zmiany mające na celu zabezpieczenie ogrodzeń z działkami sąsiednimi. Oświadczenia projektantów w specjalności architektonicznej oraz w specjalności konstrukcyjno-budowlanej o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej stanowiły potwierdzenie, że wprowadzone rozwiązania zabezpieczają ogrodzenie znajdujące się na działkach sąsiednich. Tym samym projekt spełniał wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji.

Zdaniem Sądu I instancji, brak jest też podstaw do uznania, że projekt naruszał § 8 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez brak wskazania hydrantów zewnętrznych na projekcie zagospodarowania, w sytuacji wystąpienia do Komendy Straży Pożarnej o wydanie zgody na dokonanie odstąpienia w tym zakresie oraz przedstawienia w części opisowej projektu informacji na ten temat. Jak wynikało z wyjaśnień inwestora urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru (hydranty) widoczne są na rysunku projektu zagospodarowania terenu w ul. Sprawnej. W związku z dużą odległością do najbliższego hydrantu, projektant zaproponował korektę, polegającą na podział budynku na małe strefy pożarowe, uzgodnioną z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Inwestycja nie narusza przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej (tom I, str. 25-35).

Projektowana inwestycja, w ocenie Sądu, jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Elewacje posiadające otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 ww. rozporządzenia w stosunku do sąsiednich budynków. Zgodnie z przepisami odległość między budynkami należącymi do klasy ZL wynosi ponad 8 m.

Inwestycja nie narusza także ww. rozporządzenia w zakresie: § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki) § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 40 (przewidziany plac zabaw).

Projektowany budynek nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowiskom, tym samym brak był potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Projekt budowlany jest kompletny - zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, oraz po uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, aktualne w stosunku do projektu zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Projekt posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, w szczególności został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; do spraw sanitarnohigienicznych i do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Do wniosku o pozwolenie na budowę zostały dołączone oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie Sądu, brak było również jakichkolwiek podstaw do powoływania się na przepisy nowego planu miejscowego, którego ustalenia są sprzeczne z poprzednim, obowiązującym dla tej inwestycji.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wnieśli A. M. i S. M., przy czym postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/21 odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez S. M. na podstawie art. 177 § 1 w zw. art. 178 P.p.s.a. A. M. w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty:

1. naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku WSA w oparciu o okoliczności niewynikające z akt sprawy, pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy, a w rezultacie błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy) w zakresie:

A. odniesienia się do rzekomego spełnienia przez inwestora warunków określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa Białołęka w zakresie liczby miejsc postojowych;

B. odniesienia się do rzekomego spełnienia przez inwestora warunków określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 6 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa Białołęka w zakresie rzekomego zharmonizowania inwestycji z zabudowaniami na działkach i terenach sąsiednich;

C. odniesienia się do rzekomego spełnienia przez inwestora warunków określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że projektowana inwestycja te warunki spełnia;

D. odniesienia się do rzekomego spełnienia przez inwestora warunków określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 16 ust. 1 i § 14 ust. 1 i 3 i § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że "(...) nie doszło do naruszenia § 16 ust. 1 i § 14 ust. 1 i 3 i § 19 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury gdyż inwestor dostosował projekt do wskazanych w tych przepisach wymagań (...) (str.19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) albowiem w aktach sprawy brak jest dokumentu pozwalającego na taką interpretację tych przepisów i ich subsumpcję,

podczas gdy we wszystkich opisanych wyżej naruszeniach dokładna i właściwa analiza zawartego materiału dowodowego wskazuje, że dokumentacja załączona przez inwestora nie pozwala na prowadzenie inwestycji;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:

A. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa Białołęka poprzez jego błędną wykładnię przez organy administracji zaakceptowaną przez Sąd i przyjęcie, że zasady planu miejscowego nie wykluczają jego wykładni w sposób zaakceptowany przez organ odwoławczy, to jest wyliczenia wymaganej ilości miejsc parkingowych przez zsumowanie powierzchni użytkowej mieszkań i podzielenie jej przez wskaźnik z planu miejscowego, to jest 60 m2, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że miejsca postojowo-garażowe dla zabudowy wielorodzinnej należy przyjmować na terenie własnym według wskaźników minimum jedno miejsce parkingowe na 60 m2 powierzchni użytkowej mieszkania, czemu inwestor nie sprostał;

B. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 6 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa Białołęka poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zasady planu miejscowego nie wykluczają jego wykładni w sposób zaakceptowany przez organ odwoławczy, to jest przyjęcie, że zasada właściwego wzajemnego zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich nie wymagała przedłożenia analizy przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że zasada właściwego wzajemnego zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich wymagała przedłożenia analizy sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, z której wynikałoby, że na nowo projektowane budynki mieszkalne będą harmonizowały z zabudową na działkach i terenach sąsiednich;

C. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że"(...) z przedłożonej analizy nasłonecznienia budynków sąsiednich wynika, że spełniony został warunek nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych przez minimum 3 godziny dziennie. W przypadku budynków zlokalizowanych na działkach nr ewid. [...] i [...] nasłonecznienie zostało spełnione dla okien na elewacji południowej przez min. 3 godziny dziennie. Warunek został spełniony dla wszystkich okien usytuowanych na piętrze (...) (str. 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) podczas gdy prawidłowa wykładnia i subsumpcja prowadzi do wniosku, że schemat nasłonecznienia elewacji południowej zabudowy szeregowej znajdującej się na działce nr [...] i [...] określa jedynie jakie godziny w jakich oknach budynku mają być nasłonecznione, jednak wskazane okresy nie pokrywają się z rysunkami rzucanego cienia przez projektowany budynek, a z analizy nasłonecznienia nie wynika jednoznacznie dostęp do nasłonecznienia z określeniem do poszczególnych okien;

D. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że"(...) nie doszło do naruszenia § 16 ust. 1 i § 14 ust. 1 i 3 i § 19 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, gdyż inwestor dostosował projekt do wskazanych w tych przepisach wymagań (...)" (str. 19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) albowiem brak jest w aktach sprawy dokumentu pozwalającego na taką interpretację tych przepisów i ich subsumpcję.

Na podstawie powyżej sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Domaga się rozpoznania sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. M. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa Białołęka w zakresie liczby miejsc parkingowych. Dokonana przez organy administracji i zaakceptowana przez Sąd I instancji wykładnia § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. jest dopuszczalna i nie można zarzucić jej błędu.

Z § 8 ust. 4 pkt 6 ww. uchwały wynika, że miejsca postojowo-garażowe dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej należy przyjmować na terenie własnym wg wskaźników – min. 1 miejsce parkingowe na mieszkanie i nie mniej niż 1 miejsce na 60 m2 powierzchni użytkowej mieszkania. Z zapisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania nie wynika, by miejsce parkingowe musiało być przypisane do konkretnego mieszkania. Możliwa zatem jest wykładnia ww. przepisu poprzez zastosowanie przelicznika miejsc parkingowych na sumę powierzchni mieszkań.

Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia § 8 ust. 6 uchwały Rady Gminy Warszawa Białołęka z dnia [...] r. Przepis ten stanowi, że dopuszcza się realizację na tym samym obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy, o której mowa w ust. 2 pod warunkiem ich właściwego wzajemnego zharmonizowania oraz ich zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że ocena, czy spełniony został wymóg zharmonizowania inwestycji zabudową na działkach i terenach sąsiednich nie wymaga uzyskania przez organ administracji analizy sporządzonej przez osobę "z odpowiednimi uprawnieniami". Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. z 2022 r. poz. 503 t.j.). Organ administracji dokonuje samodzielnej wykładni oraz stosowania zawartych w miejscowym planie przepisów w tym też dokonuje wykładni i stosowania przepisów miejscowego planu zawierających zwroty niedookreślone. Brak jest podstaw do przyjęcia, że przy realizacji tego zadania organ administracji miałby obowiązek korzystania z pomocy biegłego. Żaden przepis prawa nie daje podstaw do dalszego delegowania przez organy administracji kompetencji do stosowania przepisów miejscowego planu przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Posługiwanie się przez organy administracji analizą pozwalająca na ustalenie, czy budynek nawiązuje do zabudowy na działkach sąsiednich możliwe jest tylko w przypadku wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdy dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nie został spełniony wynikający z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 t.j.). Projekt budowlany zawiera analizę nasłonecznienia i zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że analiza ta pozwala na ocenę spełnienia przez projektowany budynek wymogów wynikających z § 13 i § 60 ww. wymienionego rozporządzenia. Analiza sporządzona została przez osobę posiadającą wiedzę niezbędną do jej opracowania. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący kasacyjnie na poparcie swoich twierdzeń kwestionujących przydatność dowodową tej analizy nie przedstawili własnej ekspertyzy, z której wynikałoby, że twierdzenia zawarte w ekspertyzie przedstawionej przez inwestora są błędne. Nie jest rolą sądu administracyjnego wchodzenie w rolę specjalisty z zakresu analizy nasłonecznienia budynków. Organy administracji oraz Sąd mogą zakwestionować przedstawioną inwestora analizę jeśli zawiera ona oczywiste błędy np. błędne obliczenia. Analiza nasłoneczniania przedstawiona przez inwestora tego rodzaju błędów nie zawiera. Nie było tym samym podstaw do jej kwestionowania z tego powodu, że skarżący kasacyjnie podważali jej prawidłowość.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut, iż Sąd I instancji niezasadnie uznał, iż inwestor nie spełnił wymogów wynikających z § 16 ust. 1 i § 14 ust. 1 i 3 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego wynika, że zaprojektowane zostało utwardzone dojście o szerokości 1,48 m (nr 6 na projekcie zagospodarowania terenu. Różnica 2 cm jest na tyle nieznaczna, że nie może to być podstawą zakwestionowania prawidłowości projektu budowlanego. Z projektu zagospodarowania terenu wynika również, że zaprojektowano wjazd na działkę będący zarazem wjazdem do garażu. Z rysunku wynika, że wjazd ten ma szerokość 5,61 m.

Odnośnie do zarzut naruszenia § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzić należy, że przepis ten podzielony jest na siedem ustępów zaś ustępy 1 i 2 podzielone są jeszcze na punkty i podpunkty. Ani z treści podniesionych zarzutów ani z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, naruszenie których przepisów skarżąca kasacyjnie zarzuca.

Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest m.in. wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w zastępstwie skarżącej kasacyjnie precyzować zarzutów skargi kasacyjnej i ustalać, które w istocie przepisy wymienionego paragrafu, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, zostały naruszone. Ani w zarzutach skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu nie wskazano też na czym polegała błędna wykładnia § ww. rozporządzenia i jego niewłaściwe zastosowanie.

Przez pojęcie "błędna wykładnia" przepisów prawa materialnego rozumieć należy "nieprawidłowe w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni rozumienie treści obowiązującego przepisu lub zastosowanie przepisu nieobowiązującego" (H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 225). Z pojęciem tym wiązać się zatem będą przypadki niewłaściwego odczytania treści przepisu, bądź mylne zrozumienie jego treści lub znaczenia. Zadaniem autora skargi kasacyjnej formułującego zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię jest wskazanie, w czym upatruje błąd Sądu I instancji przy dokonywaniu rekonstrukcji treści konkretnej normy prawnej przy jednoczesnym wskazaniu, jaka wykładnia – jego zdaniem – jest właściwa.

Niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Zawarte w skardze kasacyjnej ogólne stwierdzenia, że "brak w aktach sprawy dokumentu pozwalającego na taką interpretację tych przepisów i ich subsumpcję" nie spełnia wymogu wskazania w zarzutach skargi kasacyjnej na czym polega błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji przepisów prawa.

Kwestia osunięcia się ziemi na działce sąsiedniej jest zagadnieniem związanym z prawidłowością prowadzenia robót budowlanych, która może być analizowana przez organy nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej postępowanie takie jest prowadzone.

Zarzut, iż inwestycja, której dotyczy kontrolowane przez Sąd I instancji pozwolenie na budowę, wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie został powiązany z zarzutem naruszenia prawa materialnego bądź procesowego. W konsekwencji zarzut ten nie mógł być przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym.

Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Sąd I instancji należycie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a. Wraz z przekazaniem Naczelnemu Sądowi administracyjnemu akt sądowych przedstawione zostały też akta administracyjne. W skardze kasacyjnej nie wykazano, że Sąd I instancji wydając wyrok nie dysponował całością lub częścią akt administracyjnych.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.