Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2315/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 15 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 760/14 w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wr 760/14), oddalił skargę I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

I. C., wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r., zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy B. o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na odbudowę budynku mieszkalnego położonego w B. przy ulicy T. , a który został zniszczony przez powódź w dniu [...] sierpnia 2010 r. Do wniosku dołączono: decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawierającą nakaz bezzwłocznego wyłączenia całości budynku z użytkowania, decyzję Starosty Z. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na rozbiórkę budynku, decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. w sprawie pozwolenia na prowadzenie prac i robót przy zabytku, a także operat szacunkowy, z którego wynikało, że kwota wyliczona na odbudowę lokalu wynosiła [...] zł.

Burmistrz Miasta i Gminy B., decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej: "u.p.s." - odmówił uwzględnienia w/w wniosku podnosząc, że wprawdzie z przedstawionych przez stronę dokumentów wynikało, iż stan techniczny budynku, w którym znajdował się zamieszkiwany przez wnioskodawczynię lokal, kwalifikował go do rozbiórki, to jednak ponieważ, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], przyznano już I. C. zasiłek celowy na pokrycie remontu lokalu zniszczonego powodzią, w kwocie [...] zł, to nie było możliwe przyznanie jej obecnie wnioskowanego świadczenia. Podkreślono, że poprzednio przyznany zasiłek został wypłacony, a remont wykonany i rozliczony.

Ponadto, Burmistrz zaakcentował, że nie dysponuje aktualnie środkami finansowymi, które można by przyznać na powyższy cel.

Na skutek wniesionego przez I. C. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie, podzielając wyrażoną w nim argumentację.

Organ odwoławczy - powołując się na art. 39 i art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. – wyjaśnił, że osoby poszkodowane w powodzi w 2010 roku mogły ubiegać się o przyznanie zasiłku celowego ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych: w kwocie do [...] zł na zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych, w kwocie do [...] zł i do [....] zł na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Skarżąca z tej formy pomocy skorzystała, bowiem, w związku z zniszczonym lokalem mieszkalnym, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., otrzymała pomoc w wysokości [...] zł na jego remont. Kwotę tę wykorzystała.

Mając powyższe na względzie, Kolegium uznało za wątpliwą możliwość ponownego przyznania wnioskodawczym zasiłku celowego (tym razem na odbudowę przedmiotowego lokalu mieszkalnego) w związku z zaistniałym zdarzeniem, wskazując, że oba rodzaje zasiłków w zasadzie się wykluczają, zaś to strona miała prawo wyboru rodzaju zasiłku, z którego chciała skorzystać.

Ponadto organ zaznaczył, iż obowiązek dokonywania oceny stanu technicznego budynku przed przyznaniem zasiłku na jego remont spoczywał na osobach ubiegających się o przyznanie pomocy. To wnioskodawczyni zatem, wydatkując zasiłek celowy w kwocie [...] zł na remont lokalu mieszkalnego, powinna była upewnić się, że taki remont był wystarczający do przywrócenia stanu sprzed powodzi.

Poza tym, Kolegium podkreśliło, że środki finansowe, przyznane na pomoc w związku z powodzią w 2010 r., wyczerpały się w 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. wystąpił bowiem w podobnej sprawie do Wojewody D. z zapytaniem, czy posiada on jeszcze środki finansowe przeznaczone na zasiłki celowe wypłacane w związku z poniesionymi szkodami spowodowanymi przez powódź w 2010 r. i w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. otrzymał od organu wojewódzkiego odpowiedź, że takie środki nie zostały przewidziane w budżecie na 2014 r.

Kolegium podnosiło również, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania i nie stanowią rekompensaty za straty w mieniu poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego oparte jest na tzw. uznaniu administracyjnym, skutkującym tym, iż organ może, ale nie musi przyznać tej formy pomocy, w szczególności gdy ma ograniczone środki finansowe. Zatem nie każdy wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia i nie w pełnym zakresie może zostać uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [..] lipca 2014 r. I. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając organowi naruszenie: art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. oraz art. 7, 8, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 k.p.a.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że nie była ona zasadna.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd Wojewódzki podniósł, że - wbrew zarzutom skarżącej - organy obu instancji, rozpoznając przedmiotowy wniosek, nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej. Przeprowadziły bowiem postępowanie dowodowe z zachowaniem zasad, wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a. Materiał dowodowy został w toku postępowania administracyjnego zebrany wyczerpująco i stan faktyczny był wyjaśniony w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zdaniem Sadu, organy wywiązały się też z obowiązku dołożenia staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia, gdyż jasno i należycie uzasadniły swoje stanowisko, w szczególności dlaczego i na jakiej podstawie odmówiły przyznania pomocy finansowej z tytułu strat poniesionych przez stronę w wyniku powodzi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyprowadzono także logiczne i merytorycznie uzasadnione wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów ( art. 80 k.p.a.). Fakt zaś, że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, nie świadczyło o naruszeniu przez nie przepisów postępowania.

Sąd Wojewódzki podkreślił także, iż przyznanie skarżącej świadczenia z tytułu wystąpienia zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej, o którym mowa w art. 40 u.p.s., nie było uzależnione wyłącznie wystąpienia po jej stronie straty. Prawo do tego rodzaju pomocy należało bowiem w tym przypadku wiązać ściśle z celami i zasadami ogólnie pojmowanej pomocy społecznej, a która - zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. - jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Sąd zaznaczył przy tym, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zapadło w ramach uznania administracyjnego, które obligowało organy do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oraz wzięcia pod uwagę faktu, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s), jak również, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Przyznawana zatem w tym trybie pomoc miała jedynie charakter uzupełniający.

Uwzględniając powyższe Sąd Wojewódzki uznał, iż sytuacja skarżącej formalnie wyczerpywała przesłanki, uzasadniające przyznanie jej zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust.1 i 2 u.p.s, bowiem fakt poniesienia przez nią straty, wynikłej z powodzi, został udokumentowany w sposób dostateczny, co potwierdzała m.in. również wcześniejsza decyzja organu pomocowego z dnia [...] lutego 2011 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego w kwocie [...] zł na remont lub odbudowę lokalu uszkodzonego przez tę powódź. Ustalenie powyższych okoliczności nie stanowiło jednak samodzielnej i jedynej przesłanki otrzymania pomocy, do której prawo należało wiązać z wyrażonymi w ustawie o pomocy społecznej zasadami. Użyty bowiem w art. 40 u.p.s. zwrot "organ może" przyznać zasiłek celowy legitymował organ do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należało ustalać w kontekście celu oraz ograniczonych finansowych możliwości ośrodka pomocy społecznej. Sąd stwierdził zatem, że organy orzekające w niniejszej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich - w świetle ustawy o pomocy społecznej - uzależnione było przyznanie skarżącej pomocy, w tym, czy w wyniku powodzi utraciła ona możliwość funkcjonowania i zaspokajania niezbędnych potrzeb (w tym przypadku związanych z mieszkaniem). Organy orzekające podkreśliły bowiem, że skarżąca zwróciła się przedmiotowym wnioskiem ponownie o pomoc finansową po ponad półtora roku od przyznania jej ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie [...] zł na remont lokalu zalanego podczas powodzi (którego to faktu strona nie kwestionowała). W aktach sprawy znajdował się ponadto operat szacunkowy określający wartość nakładów na remont i osuszenie zalanej nieruchomości w kwocie [...] zł. W toku postępowania wzięto także pod uwagę, że skarżąca po blisko 2,5 roku od powodzi, tj. [...] grudnia 2012 r. zwróciła się do organu pomocowego o przyznanie pomocy z tego samego tytułu i w tej samej formie, a jednocześnie w kwocie wyższej bo w wysokości [...] zł, nie przedkładając przy tym żadnego, innego operatu szacunkowego, który by na taką kwotę szacował wartość koniecznych nakładów.

Ponadto, co - w ocenie Sądu - było istotne skarżąca wraz z mężem mieszkała obecnie w Grecji i dopiero po uzyskaniu wieku emerytalnego zamierzała wrócić do Polski by zamieszkać tu na stałe. Powyższe uzasadniało bowiem twierdzenie, że strona, między datą otrzymanej pomocy, a datą kolejnego wniosku o jej udzielenie, realizowała własne potrzeby mieszkaniowe i mogła przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, w jakiej się znalazła.

Odnosząc się do zagadnienia nieudzielania przez organy wnioskowanej pomocy z powodu braku możliwości finansowych, Sąd zauważył, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s., jako przyznawany w ramach uznania administracyjnego, nie posiada statusu publicznego prawa podmiotowego. W dacie zaś złożenia wniosku przez skarżącą po ponad dwóch latach od powodzi organ pomocowy nie dysponował już odpowiednimi środkami na pomoc dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi, która miała miejsce w 2010 r. Ewentualna zaś kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowania środków wykraczała poza kognicję Sądu, wyznaczoną art. 3 §1 i 2 pkt 1 p.p.s.a oraz art.1 § 2 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, I. C. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to t.j:

- art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej "p.u.s.a." w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. - przez wadliwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji w niniejszej sprawie poprzez uchylenie się od wykonania pełnej kontroli legalności decyzji w zakresie prawa procesowego;

- art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzeniu sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz niedokonaniu jego wszechstronnej oceny w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek przesądzających o przyznaniu zasiłku celowego;

- art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 11 i art. 9 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji SKO w J. oraz na niewskazaniu kryteriów decydujących o przyznaniu stronie skarżącej zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego, zniszczonego w wyniku powodzi, w sytuacji, gdy decyzja została wydana w drodze uznania administracyjnego, a przesłanki którymi kierował się organ nie zostały jednoznacznie wskazane w uzasadnieniu decyzji, co spowodowało naruszenie przez organ zasady przekonywania;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wolna jest od uchybień procesowych, to jest nie narusza: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które to stwierdzenia winny być podstawą faktycznych oraz prawnych rozważań zaskarżonego wyroku.

Wskazując a powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez przyznanie skarżącej zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi, a ponadto o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazywał, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, iż organy rozpatrujące niniejszą sprawę, nie wyjaśniły na jakiej podstawie, oprócz wniosku skarżącej o wypłatę zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego, opierał się Burmistrz Miasta i Gminy B., wydając poprzednio decyzję o wypłacie stronie tego zasiłku. Kwestia ta zaś winna być wyjaśniona w pierwszej kolejności. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, środki wypłacone skarżącej na remont lokalu, w ogóle nie powinny być jej przyznane, skoro lokal ten nie nadawał się do remontu. Akcentowano zatem, że to do organu przyznającego zasiłek celowy należało ustalenie, czy budynek skarżącej faktycznie, nie tylko na tamten moment, ale także w przyszłości, będzie nadawał się do zamieszkania. Zdaniem skarżącej, już w tamtej chwili winien on zostać dokładnie zbadany przez rzeczoznawcę, czy też inspektorat nadzoru budowlanego, celem ustalenia, czy jego stan wymagał odremontowania, czy też należało go rozebrać, gdyż w przyszłości będzie mógł stanowić zagrożenie dla mieszkańców.

Skarżąca akcentowała, że występując z poprzednim wnioskiem kierowała się wyłącznie opinią urzędników OPS w B., którzy twierdzili, że budynek nadaje się do zamieszkania. Decyzja o przyznaniu zasiłku zawierała zaś wyraźne wskazanie na co mają zostać przeznaczone otrzymane pieniądze.

Zdaniem skarżącej, nie posiadała ona możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji, w której znalazła się bez swojej winy, bowiem mieszkała wprawdzie w G., ale miała zamiar wrócić do Polski po osiągnięciu wieku emerytalnego ( w roku 2015 r.). Aktualnie jednak nie może tego uczynić, gdyż nie ma gdzie zamieszkać.

Ostatecznie skarżąca stała na stanowisku, że w momencie wydania w 2011 r. decyzji o przyznaniu zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego, organ powinien był wziąć pod uwagę skutki powodzi na przyszłość a skoro nie dysponował informacjami o stanie technicznym budynku, to winien był już wówczas zasięgnąć opinii rzeczoznawców. To na organie administracyjnym bowiem ciążył obowiązek określenia zakresu postępowania dowodowego a zatem winien on zwrócić się do nadzoru budowlanego o wydanie opinii odnośnie bezpieczeństwa zamieszkiwania w budynku, w którym znajduje się należący do skarżącej lokal.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Opierały się one wyłącznie na zarzutach istotnego naruszenia przepisów procesowych, w postaci: art. 1 § 1 p.u.s.a , w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także w zw. z art. 11 i art. 9 k.p.a., a ponadto art. 141 § 4 p.p.s.a. Generalnie, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji dokonał bowiem w niniejszej sprawie nienależytej kontroli działalności organów administracyjny w zakresie ustalenia przez nie stanu faktycznego, który opierałby się na całym, zgromadzony w sprawie materiale dowodowym. Dokonując oceny wydanych przez organy decyzji, Sąd I instancji, jak twierdziła skarżąca, nie wziął pod uwagę, iż nie uwzględniły one okoliczności, związanych z wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy B. decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., na mocy której przyznano I. C. zasiłek celowy na remont lokalu, tj. nie oceniły: czy orzeczenie to powinno zostać w ogóle wydane, na jakich w tym przypadku podstawach orzekał organ czyli na jakiej podstawie ustalił, że budynek, w którym znajdował się lokal strony, nadawał się do remontu, nie biorąc pod uwagę, że być może budynek ten winien zostać rozebrany i, czy w związku z tym skarżącej przysługiwałoby prawo do zasiłku celowego na odbudowę lokalu, oraz, czy organ ten, przy wydawaniu pierwotnej decyzji, powinien był od razu uwzględnić skutki powodzi z 2010 r. mogące wystąpić w przyszłości.

Skarżąca kasacyjnie nie zgadzała się także z twierdzeniem Sądu Wojewódzkiego, iż świadczenie, którego przyznania obecnie się domagała, nie stanowiło świadczenia realizującego jej podstawowe potrzeby, a których nie mogła zaspokoić we własnym zakresie.

W związku z powyższym należy wyjaśnić, że naruszenie przez Sąd I instancji art. 1 § 1 p.u.s.a w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wtedy, gdyby Sąd Wojewódzki nie dokonał w ogóle kontroli kwestionowanych przez skarżącą decyzji, albo dokonał wprawdzie takiej kontroli, ale wg innych kryteriów, aniżeli zgodność decyzji z prawem. Tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca, o czym świadczy choćby sam fakt wydania przez Sąd Wojewódzki zaskarżonego wyroku a więc orzeczenia merytorycznego. Okoliczność zaś, ze strona nie zgadzała się z wynikami kontroli sądowej, nie świadczyło o braku jej dokonania.

Analizując pozostałe zarzuty kasacyjne, należy wskazać, iż skarżąca domagała się przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W zaistniałej zatem sytuacji - przy uwzględnieniu że ww. świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego - rolą organów było przede wszystkim zbadanie, czy skarżąca spełniała wymienione w tym przepisie przesłanki, jak również, czy jego udzielnie pozostawało w zgodzie z pozostałymi, zawartymi w ustawie o pomocy społecznej, przepisami. Prawidłowe dokonanie powyższej oceny było więc uzależnione od należytego zgromadzenia materiału dowodowego, w oparciu o który winno nastąpić ustalenie stanu faktycznego. Zaznaczyć jednak wypada, że sam fakt zgłoszenia przez skarżącą powstania szkód w wyniku klęski żywiołowej, nie wystarczał jeszcze do przyjęcia, iż objęty wnioskiem zasiłek mógł być stronie istotnie przyznany. Udzielnie tego rodzaju świadczenia było bowiem uzależnione - jak słusznie zauważył Sąd I instancji - chociażby od uznania, czy taka pomoc będzie realizować, określone w ustawie o pomocy społecznej cele albo, czy jej przyznanie będzie mieścić się w możliwościach finansowych organu udzielającego takiej pomocy. Podkreślić w tym miejscu też trzeba, że wydawana w tym przypadku decyzja opierała się na tzw. uznaniu administracyjnym, co skutkowało tym, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji była ograniczona. Nie mogła wnikać w celowość rozstrzygnięcia administracyjnego.

Organy, badając czy skarżąca spełniała wskazane w art. 40 ust. 2 u.p.s. warunki ustaliły, iż ubiegała się ona o przyznanie zasiłku celowego na odbudowę mieszkania w związku z powodzią, mającą miejsce w 2010 r., gdyż budynek, w którym znajdował się poprzednio wyremontowany przez nią lokal, musi obecnie - ze względu na zły stan techniczny - zostać rozebrany. Okoliczności te były bezsporne i ich ustalenie nie budziło żadnych wątpliwości. Podstawą odmowy przyznania I. C. wnioskowanego przez nią świadczenia, była przede wszystkim zaś okoliczność związana z faktem, że organy nie dysponowały już środkami, które w budżecie Państwa mogły by być przeznaczone na usuwanie szkód wywołanych powodzią z 2010 r. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, wnioskowana pomoc nie była skarżącej potrzebna, z uwagi na możliwości samodzielnego zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych a poza tym skarżącej już raz przyznano pomoc na likwidację skutków powodzi z 2010 r. w postaci zasiłku celowego na remont mieszkania.

W ocenie składu orzekającego powyższe dowodziło, ze wszystkie, istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone a przytoczone wyżej motywy odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego były wystarczające do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja nie miała charakteru dowolnego. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji motywy te były w pełni czytelne, nie można zatem było twierdzić, że Sąd Wojewódzki winien w tym przypadku wydać wyrok oparty na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż w toku postępowania administracyjnego naruszono art. 9 i 11 k.p.a.

W związku z tym co zostało wyżej powiedziane nieusprawiedliwionym był także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, 77 § 1, i art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie a jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – także wskazania co do dalszego toku postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić zatem przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego tylko wówczas, gdy uzasadnienie to jest sporządzone w taki sposób, że nie możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Taka sytuacja nie zachodziła zaś w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do kwestii obowiązku organów, orzekających w kontrolowanym postępowaniu, o zasadności wydanej w dniu [...] lutego 2011 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy B. decyzji ostatecznej (na mocy której skarżąca otrzymała zasiłek celowy na remont lokalu), należało uznać, iż wyrażony w skardze kasacyjnej w tym zakresie pogląd, był całkowicie niezrozumiały. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych, aby organy, a tym bardziej Sąd administracyjny, dokonywały oceny decyzji, która została wydana w innej, prawomocnie zakończonej sprawie a tym samym weryfikacji ustaleń, które posłużyły do wydania takiej decyzji. Tego rodzaju działanie wykraczałoby poza kompetencje organów a także Sądu. Skutkowałoby bowiem rozpoznaniem sprawy poza jej granicami.

Powyższe oznaczało, że organy obu instancji, orzekające obecnie, mogły jedynie wziąć pod uwagę sam fakt wydania w dniu [...] lutego 2011 r. wspomnianej wyżej decyzji oraz ocenić jej wpływ na aktualnie prowadzone postępowanie z wniosku I. C. Dotyczyło ono bowiem przyznania zasiłku celowego na pokrycie szkód wyrządzonych na nieruchomości skarżącej przez tę samą klęskę żywiołową. Ocena zaś dokonywana przez organ przy wydawaniu decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, musi uwzględniać nie tylko interes obywatela, nawet jeśli jest on słuszny ale i interes społeczny (art. 7 k.p.a.). W sytuacji zatem, jeśli strona otrzymała poprzednio pomoc ze środków publicznych na pokrycie strat wysądzonych przez powódź, Sąd I Instancji zasadnie uznał, że organ prawidłowo uzasadnił odmowę przyznania żądanej pomocy, zwłaszcza, przy braku środków finansowych, które mogły by być na ten cel użyte.

W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.