Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 793/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. i A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz R. G. i A. G. kwotę 500 (pięćset) złotych • tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z dnia 26 września 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 81 i art. 104 K.p.a. nakazał R. G. - inwestorowi nielegalnie wykonanych robót budowlanych na dz. nr [...] w G. , gmina M. stanowiącej współwłasność R. G. i A. G., rozbiórkę:

1/ wykonanej samowolnie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, zrealizowanego w oparciu o pozwolenia na budowę Urzędu Gminy M. decyzja z dnia 22.10.1990r., tj. nadbudowy czterech kondygnacji nad poziomem stropu istniejącego pomieszczenia garażu w części północnej budynku mieszkalnego na dz. Nr [...] w G. , o wymiarach trapezu w rzucie wynoszących: szer. 10,04 m i długości ściany od strony północno-wschodniej 3,70 m i od strony północno-zachodniej 2,0 m wraz z nowym dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej z pokryciem blachą trapezową;

2/ wykonanej samowolnie nadbudowy głównej części budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie: szer. 12,82 m i długości 12,26 m wykonanej na konstrukcji murowanej istniejącego budynku mieszkalnego, zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę Urzędu Gminy M. z dnia 22.10.1990r., powyżej poziomu 16 m (poziom poprzednio wybudowanej kalenicy) oraz powyżej poziomu 9,53 m (pierwotna wysokość ściany zewnętrznej) mierząc od poziomu terenu przed wejściem do budynku w części południowo-wschodniej na dz. nr [...] w G. , gmina M. wraz z dwoma balkonami na wysokości IV i V kondygnacji ściany szczytowej od strony południowej budynku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z wydanym w dniu 29 maja 2015 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 202/15, którym uchylono zaskarżoną decyzję MWINB w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uwzględniając wskazania zawarte w orzeczeniu, przeprowadził ponownie postępowanie administracyjne. Termin oględzin został wyznaczony na dzień 13.08.2018r., w czynnościach oględzin nie uczestniczyli współwłaściciele nieruchomości. Podczas przeprowadzonych oględzin z terenu działek przyległych ustalono stan faktyczny obejmujący działkę nr [...] w G. . W toku oględzin strony uczestniczące w czynnościach przedłożyły zdjęcia fotograficzne obrazujące teren działki nr [...] w latach 90-tych, na których ujęty jest budynek mieszkalny na dz. nr [...] i [...] w G. . Z uwagi na brak dostępu na teren przedmiotowej działki tut. organ wyznaczył kolejne oględziny na dzień 25.09.2018r. W oględzinach uczestniczył R. G., który udostępniał pomieszczenia i udzielał wyjaśnień. W toku oględzin dokonano pomiaru zewnętrznych wymiarów budynku, jego wysokości oraz odległości budynku od istniejących ogrodzeń. Całkowita wysokość budynku, zmierzona pod kalenicę lukarny od strony południowo-wschodniej połaci dachu wynosi około 16,92 m. Sporządzono szkic z wymiarami zewnętrznymi budynku. Naroże ściany budynku od strony północno-wschodniej usytuowane jest od ogrodzenia północnego w odległości 230 cm, a naroże budynku od strony północno-zachodniej w odległości 245 cm. Od odrodzenia wschodniego ściana budynku głównego jest oddalona o około 265 cm, natomiast najbliższy wymiar od ściany wschodniej budynku do ogrodzenia wschodniego wynosi 527 cm. W toku oględzin ustalono, że pomieszczenia wewnętrzne kondygnacji I-III są otynkowane i pomalowane, w pomieszczeniach kondygnacji IV i V kondygnacji brak jest posadzek. Wysokość V kondygnacji, zmierzona wewnątrz pomieszczenia, wynosi około 518 cm. Pomieszczenia pierwszej kondygnacji są wykończone, lokale mieszkalne posiadają odrębne wejścia z klatki schodowej, przed drzwiami wejściowymi zamontowane są gazomierze. Został zamontowany osprzęt elektryczny oraz oprawy elektryczne, w jednym pomieszczeniu stwierdzono wykończoną i wyposażoną kuchnię i łazienkę oraz skute kafelki ścienne i podłogę w pomieszczeniu kolejnej łazienki. Część pokoi mieszkalnych została wyposażona w meble zabezpieczone folią ochronną. Na poziomie kolejnych kondygnacji pomieszczenia były wykończone, poza częścią pomieszczeń wykonanych w rejonie III kondygnacji od strony południowej budynku. Pomieszczenia te powstały w wyniku wykonania dodatkowej ściany zewnętrznej od strony południowej na tej kondygnacji. Otwory po zdemontowanej stolarce okiennej balkonowej zostały zamurowane i otynkowane, pozostawiono wyłącznie drzwi przejściowe. W związku z koniecznością ustalenia faktycznej -daty budowy obiektu oraz wykonanych kolejnych robót budowlanych, organ wystąpił w dniu 03.10.2018r. do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o udostępnienie materiałów zasobu w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych budynku na działce nr [...] w G. w okresie od 1992 r. do 2015 r. W dniu 24.10.2018 r., organ wystąpił do Wójta Gminy M. o podanie daty od kiedy nastąpiło zobowiązanie podatkowe oraz powierzchni jaka została przyjęta do określenia podatku. W odpowiedzi (pismo z dnia 31.10.2018r.) Wójt Gminy M. potwierdził, że zobowiązanie podatkowe dla nieruchomości - budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w G. gm. M. nastąpiło w dniu 31.12.2009r. Do określenia opłaty podatkowej od budynku mieszkalnego na działce nr [...] w G. przyjęto powierzchnię 300 m2. Powierzchnia budynku mieszkalnego została przyjęta szacunkowo z uwagi na brak złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości przez współwłaścicieli. W dniu 14.12.2018r. na dziennik podawczy organu zostały dostarczone zdjęcia fotogrametryczne przedmiotowej działki w ilości 7 sztuk, które porównano ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zdjęcie lotnicze z dnia 21.04.1994r. przedstawia działkę nr [...] w G. zabudowaną budynkiem z wykonanym dachem dwuspadowym. Widok zdjęcia przedstawia dach główny budynku oraz w części pomocnej, drugi mniejszy i obniżony dach dwuspadowy, co podkreśla fakt, że bryła główna - co najmniej stan surowy tego budynku - została zakończona. Ujawniony stan tego budynku pokrywa się ze zdjęciem przedstawiającym budynek na dz. nr [...] w G. z lat dziewięćdziesiątych przedłożonym przez strony do protokołu oględzin w dniu 13.08.2018r. Zdjęcie lotnicze z 18.08.1997r. przedstawia zlokalizowany na dz. nr [...] w G. budynek z dachem dwuspadowym nad budynkiem głównym i widocznymi trzema trzonami kominów ponad dachem. W części północnej budynek posiada drugi mniejszy i obniżony dach. Wykończenie dachu jest w kolorze brązowym. Budynek mieszkalny, co najmniej o dwóch pełnych kondygnacjach z poddaszem przedstawia zdjęcie lotnicze z dnia 15.04.2003r. Budynek główny na tym zdjęciu posiada dach dwuspadowy z trzema kominami, a od pomocnej strony widnieje wykonana część niższa budynku kryta dachem dwuspadowym. W części północnej przyziemia budynku, od strony wschodniej, widoczna jest brama wjazdowa. Dalej w kierunku pomocnym widoczna jest wschodnia część tarasu z podobną drugą bramą wjazdową. Kolejne zdjęcie lotnicze z 15.04.2009r. przedstawia budynek trzykondygnacyjny z poddaszem, pokryty takim samym dachem dwuspadowym jak przedstawiony dach budynku na poprzednich zdjęciach lotniczych. W części północnej widoczny jest mniejszy i obniżony dach budynku. Przedstawiony budynek jest wyraźnie większy od istniejących budynków na działkach sąsiednich, tj. dz. nr [...] i dz. nr [...] w G. . Zdjęcia lotnicze z 19.05.2012r.. 15.05.2013r. i 23.04.2015r. przedstawiają m.in. rozbudowany dach budynku, który jest wykonany nad budynkiem głównym oraz nad częścią północną budynku. Na zdjęciu lotniczym z 15.05.2013r. widoczna jest płaszczyzna pionowa ściany północnej budynku, wykonana wraz z nowym dachem oraz trzema kondygnacjami na stropie nad garażem (tarasie). Dach części niższej posiada wykonane okna połaciowe po trzy sztuki od strony wschodniej i strony zachodniej połaci dachu. Natomiast dach kondygnacji wykonanych nad tarasem posiada połączenie połaci dachu nadbudowy z dwuspadowym dachem niższym nad częścią środkową budynku. Główny dach, budynku jest

dwuspadowy. Na nim wykonane są po dwie lukarny od strony wschodniej połaci dachu i dwie lukarny od strony zachodniej połci dachu. W części centralnej tego dachu wykonane są kominy oraz okna dachowe. Pismem z dnia 03.01.2019r. organ wystąpił do Urzędu Gminy M. o udostępnienie kopii protokołu kontroli terenu w związku z wycinką drzew na dz. nr [...] w G. oraz o udostępnienie dokumentacji fotograficznej tej kontroli. PINB postanowieniem z dnia 08.01.2019r. nałożył na wskazane osoby obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie dokumentów dotyczących własnej budowy, które mogą obrazować stan zaawansowania robót budowlanych na dz. nr [...] w G. . W dniu 14 i 18.02.2019r. na dziennik podawczy wpłynęły pisma wyjaśniające zobowiązanych stron o niemożności dostarczenia wskazanych w postanowieniu dokumentów. W dniu 5.04.2009 r. T. S. przedłożyła posiadane dokumenty oraz oświadczyła, że w zakresie budowy na działce nr [...] w G. nie otrzymywała informacji o pozwoleniach na budowę. T. S. oświadczyła, iż nie wyraża zgody na zalegalizowanie budynku na dz. nr [...] w G. , który ma 17 mieszkań i jego wysokość jest niezgodna z planem zagospodarowania Gminy M.. T. S. zaznaczyła również, że dojazd do przedmiotowego budynku jest po działce nr [...] w G. , która stanowi współwłasność wielu osób. W dniu 12.04.2019r. dokumenty budowy przedłożyli M. i E. S., którzy wnieśli do protokołu o doprowadzenie przedmiotowej budowy na dz. nr [...] w G. do zgodności z przepisami prawa. M. i M. A., przedłożyli dokumenty budowy oraz pisemne oświadczenie, że nie wyrażają zgody na zalegalizowanie budynku na działce nr [...] z którym łączy ich współwłasność droga prywatna dz. nr [...]. Materiał-dowodowy przedłożony przez wezwane strony w zakresie dotyczącym dz. nr [...] i [...] w G. , zawiera mapę sytuacyjno-wysokościową z datą 12.11.1998r. i inwentaryzację geodezyjną z 2009r. Na mapie sytuacyjno-wysokościowej ujawniony jest obrys budynku znajdującego się na dz. nr [...] w G. oznaczony numerem [...] bez wskazania ilości kondygnacji. Na mapie wskazane są doprowadzone przyłącza gazu, wody i energii elektrycznej do przedmiotowego budynku. W zakresie odprowadzania ścieków widnieje zbiornik szczelny zlokalizowany w południowo-wschodniej części działki [...] w G. tuż za bramą wjazdową wskazaną na mapie. Na mapie został również określony obszar wykonanego utwardzenia obejmujący dojazd i dojścia do przedmiotowego budynku. Na inwentaryzacji powykonawczej z dnia 11.12.2009r. wykonanej dla działek nr [...] i [...] w G. , przedstawiony jest fragment przedmiotowego budynku na dz. nr [...] w G. , którego obrys nie został zmieniony. Na mapie wprowadzono symbol określający najwyższą kondygnację budynku (m4) Materiał dowodowy dotyczący dz. nr [...] w G. oraz [...] w G. przedłożony przez wezwane strony, zawiera mapę sytuacyjno-wysokościową z dnia 30.11.2007r. z której wynika, że budynek na działce nr [...] w G. oznaczony numerem porządkowym [...] określony był symbolem określającym najwyższą pełną kondygnację budynku (m2) oraz została wyodrębniona część gospodarcza w części północnej tego budynku (garaż). Na mapie inwentaryzacyjnej budynku oraz przyłączy do budynku na dz. nr [...] w G. wykonanej z datą 03.07.2014r., dla przedmiotowego budynku na dz. nr [...] w G. wskazana jest najwyższa pełna kondygnacja (m4) oraz infrastruktura techniczna zagospodarowania, która wraz z obrysem budynku na tej działce pozostaje bez zmian. Dokumentacja pozyskanych map geodezyjnych potwierdza, że obiekt budowlany w postaci budynku mieszkalnego o dwóch pełnych kondygnacjach wraz z wykonanymi przyłączami i urządzeniami budowlanymi istniał jako wykonany w 1998 r. Szczegółowy zakres zagospodarowania działki nr [...] w G. został przedstawiony na zdjęciach lotniczych dostarczonych w dniu 14.12.2018r. przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w W.. Zdjęcia jednoznacznie przedstawiają budynek mieszkalny, co najmniej dwukondygnacyjny (o rozmiarach większych niż budynki usytuowane po stronie wschodniej i zachodniej działki nr [...] w G. ) już w dacie wykonania zdjęcia lotniczego, tj. 21.04.1994r. Istnienie zrealizowanego budynku mieszkalnego z uwzględnieniem ilości kondygnacji budynku na dz. nr [...] i [...] w G. potwierdzają zdjęcia przedłożone przez strony w dniu 13.08.2018r. podczas oględzin. Załączone zdjęcie rodzinne przedstawia elewację północną wykonanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w G. oraz widoczny taras nad garażem, a także dwie kondygnacje z wykonanymi balkonami. Trzecia kondygnacja budynku jest wykonana w przestrzeni poddasza. Ściany zewnętrzne są wykończone na biało, a stolarka okienna jest zamontowana. Stan niezmienionego zagospodarowania działki nr [...] w G. utrzymywał się w okresie od 21.04.1994r. do 15.04.2009 r. co jest ujawnione na zdjęciach lotniczych wykonanych w dacie 21.04.1994r., 18.08.1997r., 15.04.2003r. oraz 15.04.2009r. Na zdjęciu lotniczym wykonanym w dacie 15.05.2013r. widoczny jest kształt zmienionego dachu oraz pełna ściana północna budynku. Podobny stan budynku przedstawia zdjęcie lotnicze wykonane w dacie 23.04.2015r. Z analizy dokumentacji zdjęć lotniczych wynika, że od dnia 21.04.1994r. do dnia 15.04.2009r. stan zagospodarowani działki nie zmienił się. Zmianie również nie uległ kształt istniejącego budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w G. posiadający trzy kondygnacje i taras nad pomieszczeniem garażu. W związku z powyższym stwierdzono, że budowa budynku wykonywanego w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 22 października 1990r. została faktycznie zakończona w całości wraz z infrastrukturą techniczną zapewniającą możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem już w latach dziewięćdziesiątych i w takiej niezmienionej formie budynek istniał do 2009r. Następnie po dacie 15.04.2009r. inwestor rozpoczął wykonywanie kolejnych robót budowlanych, polegających na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym budynku dokonano rozbiórki konstrukcji dachu nad częścią główną budynku, a następnie wykonano nadbudowę ścian zewnętrznych z lukarnami od strony wschodniej i zachodniej, których wysokość kalenicy od poziomu terenu w części południowo-wschodniej wynosi 3,17 m+13,75 m. W ścianie szczytowej od strony południowej zostały wykonane dwa balkony o długości 12,80 m. Z dokumentacji kontroli wynika również, że układ funkcjonalny budynku został zmieniony w wyniku przebudowy ścian nośnych oraz elementów konstrukcyjnych,. Wykonano nową ścianę zewnętrzną na wysokości trzeciej kondygnacji od strony południowej, dodatkowy słup w licu południowej ściany t szczytowej oraz dwa słupy od strony balkonu wewnętrznego w części południowo wschodniej budynku, a także nadbudowę nowych kondygnacji nad tarasem przyległym do północnej części budynku. W zakresie wykonanych robót budowlanych w części pomocnej budynku, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wykonanie nowej belki nadprożowej na otworem bramy wjazdowej wraz z konstrukcją nowych trzpieni żelbetowych ściany pomocnej wzmacniających posadowienie nadbudowy trzech nowych kondygnacji budynku zakończonych dachem dwuspadowym tworzącym przestrzeń poddasza użytkowego. Nowe kondygnacje nadbudowy nad tarasem, od strony wschodniej i od strony zachodniej posiadają balkony. Ustalono, że przedmiotowy budynek wykonany na dz. nr [...] w G. posiadał trzy kondygnacje, a wysokość jego kalenicy głównej wynosiła od poziomu terenu przy wejściu, do budynku od strony południowo-wschodniej - 16,00 m. Wysokość ściany zewnętrznej od strony zachodniej, na której spoczywał okap budynku, wynosiła około 9,53 m. Następnie po 15 kwietnia 2009r. R. G. rozpoczął roboty budowlane polegające na demontażu istniejącej konstrukcji drewnianej dachu, a następnie wykonaniu podwyższenia ścian zewnętrznych budynku do wysokości 12,33 m oraz wykonaniu dodatkowej ściany zewnętrznej budynku na poziomie III kondygnacji, dodatkowego balkonu wykonanego jako płyta żelbetowa na belkach wspornikowych wbudowanych częściowo w istniejącą część ściany szczytowej budynku od strony południowej, będącej pozostałością po wykonanej rozbiórce dachu, wykonaniu kolejnego balkonu nad IV kondygnacją wraz nowym stropem żelbetowym na poziomie IV kondygnacji oraz nadmurowania ścian szczytowych części głównej budynku, na której została wykonana konstrukcja drewniana obecnego dachu. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na wykonaną po 15 kwietnia 2009r. rozbudowę oraz nadbudowę budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w G. , zrealizowanego uprzednio jako trzykondygnacyjny budynek w oparciu o decyzję [...] w latach dziewięćdziesiątych XX w. Jedyny kształt dachu, który został zachowany jako pierwotny, to konstrukcja dachu dwuspadowego nad częścią środkową budynku, przy którym zostało wymienione jego pokrycie oraz zostały zamontowane trzy okna połaciowe od strony wschodniej i trzy okna połaciowe od strony zachodniej połaci dachu. Dach nad nowo wykonanymi kondygnacjami budynku w części północnej, jest całkowicie nową konstrukcją. Dach budynku głównego, bryła budynku w części południowej działki nr [...] w G. , posiada również nowo wykonaną konstrukcję dachu wraz z dwiema lukarnami od strony wschodniej i dwiema lukarnami od strony zachodniej połaci dachu. Przedmiotowy dach po wykonanej nadbudowie posiada zmieniony kąt nachylenia z 34 stopni na 19 stopni. Organ wskazał, że w wiążącym w sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 29.05.2015r. sąd stwierdził: "Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli zastosować prawidłowy reżim prawny. W przypadku ciągłego prowadzenia robót budowlanych na przedmiotowym budynku od 1990r. do 2009r. lub zakończenia budowy w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę tj. powyżej 2 kondygnacji będzie to art. 50-51 prawa budowlanego. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane polegające na nadbudowie przedmiotowego obiektu rozpoczęły się w 2009r. i miały charakter odrębnej inwestycji należy bezwzględnie zastosować art.48 prawa budowlanego oraz doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym, wobec stwierdzenia przerwy w wykonywaniu robót i zrealizowaniu ich w 2009r. jako odrębnej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegających na nadbudowie części głównej budynku i zwiększeniu w ten sposób wysokości istniejącej kalenicy z 16,0m do wysokości 18,0m oraz rozbudowie części pomocnej budynku polegającej na nadbudowie trzech kondygnacji zakończonych nowym dachem, organ wdrożył postępowanie na podstawie art. 48 ustawy prawo budowlane. Organ dokonał analizy zgodności zrealizowanej nadbudowy i rozbudowy budynku na dz. nr [...] w G. , gmina M. z zapisami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr [...] w G. , uchwalonym przez Radę Gminy M. Uchwałą Nr [...] z dnia 20 lutego 2006 roku oraz Uchwałą Nr [...] z dnia 3 sierpnia 2006 roku. Zgodnie z § 4 m.p.z.p. teren działki nr [...] w G. jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zagrodową i usługową. W ust. 6 pkt 1) ppkt b) m.p.z.p dopuszczalna wysokość budynków innych niż banki, poczta, administracja, kultura, oświata, obiekty kultu religijnego, opieka zdrowotna, opieka społeczna i socjalna, nie może przekraczać 9,5 m. W ust. 6 pkt 3) m.p.z.p wskazany jest kąt nachylenia połaci dachu wynoszący od 35° do 45°. Organ stwierdził zatem jednoznacznie, że roboty budowalne naruszają zapisy m.p.z.p. z uwagi na powołane wyżej niezgodności, a brak zgodności z miejscowym planem jest rażący, widoczny w sposób oczywisty, dlatego w ocenie organu, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania legalizacyjnego. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ zobligowany był do nakazania rozbiórki wykonanych samowolnie robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli R. G. oraz A. G., A. R. G., Z. R. oraz M. M. domagając się jej uchylenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena zasadności i prawidłowości nałożenia na R. G. - inwestora wykonanych robót na działce nr [...] w G. , gmina M. stanowiącej współwłasność R. G. i A. G. obowiązku rozbiórki wykonanej samowolnie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego oraz samowolnie wykonanej nadbudowy głównej części budynku mieszkalnego. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie "Robót budowlanych na dz. nr [...] w m. G. , gmina M." zapadł wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2015r. sygn. akt II SA/Kr 202/15 uchylający decyzję MWINB z dnia 24 listopada 2014r. nr [...] znak: [...] oraz decyzję PINB. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2017r. sygn. akt II OSK 2468/15 oddalił skargę kasacyjną. W związku z tym zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania -wyrażone w orzeczeniu sądu -wiążą -w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Zatem PINB rozpatrując ponownie sprawę winien był uwzględnić wskazania zawarte w orzeczeniu sądu. Również organ dokonując oceny wydanej decyzji i przeprowadzonego postępowania zobligowany jest do zastosowania się do wskazań zawartych w w/w wyrokach. W tym miejscu zasadne jest przytoczenie stwierdzeń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 202/15: Sąd, w ramach kontroli przedmiotowego postępowania, dopatrzył się wiele nieścisłości i nieprawidłowości w wyjaśnieniu okoliczności przedmiotowej sprawy, które uniemożliwiają jednoznaczne zakwalifikowanie pod względem prawnym robót budowlanych prowadzonych przy realizacji budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w m. G. . Dopiero prawidłowo poczynione ustalenia w tej sprawie pozwolą ocenić czy roboty te miały charakter istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego (a więc zastosowanie art.50-51 prawa budowlanego), czy stanowiły nadbudowę/rozbudowę pierwotnie posadowionego obiektu, zrealizowaną bez pozwolenia na budowę (a więc w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie miałby wówczas art. 48 ust. l prawa budowlanego). Dla zastosowania prawidłowej normy prawnej szczególnie istotne jest ustalenie jak przebiegał proces realizacji przedmiotowego budynku: ile kondygnacji miała zrealizowana na dz. nr [...] pierwotna bryła, w jakich czasookresach były prowadzone roboty na tej działce i czego konkretnie dotyczyły, czy były prowadzone w sposób ciągły czy z przerwami (ile wynosiły te przerwy), w jakim okresie czasowym inwestycja lub jej część została zrealizowana, czy i kiedy budynek został zamieszkały. (...) Dopiero bowiem pełne i prawidłowe zebranie w niniejszej sprawie materiału dowodowego pozwoli na właściwe zastosowanie konkretnej normy prawnej. Tymczasem zebrany na chwilę obecną w sprawie materiał dowodowy uniemożliwia wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Po pierwsze, mając na uwadze powyższe, przedwczesne jest uznanie przez organy administracyjne, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niezakończoną, wciąż trwającą budową budynku mieszkalnego (kontynuacją robót budowlanych rozpoczętych w 1990r.) na dz. nr [...] w m. G., a w konsekwencji z zakwalifikowaniem tych robót budowlanych jako odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z 1990r. oraz z zastosowaniem postępowania naprawczego z art.50 - 51 prawa budowlanego. (...) Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli zastosować prawidłowy reżim prawny. W przypadku ciągłego prowadzenia robót budowlanych na przedmiotowym budynku od 1990r. do 2009r. lub zakończenia budowy w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę tj. powyżej 2 kondygnacji będzie to art.50-51 prawa budowlanego. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane polegające na nadbudowie przedmiotowego obiektu rozpoczęły się w 2009r. i miały charakter odrębnej inwestycji należy bezwzględnie zastosować art.48 prawa budowlanego oraz doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Dodać także należy, że czy to w toku postępowania naprawczego, czy też postępowania legalizacyjnego należy odnieść się i stosować regulacje obowiązującego aktualnie w Gminie M. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje, że PINB zastosował się do zapadłych wyroków w spawie i zgromadził dodatkowy materiał dowodowy celem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności na które wskazano w uzasadnieniach orzeczeń. PINB mianowicie przeprowadził oględziny w dniu 13 sierpnia 2018r. oraz wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o przesłanie zdjęć lotniczych budynku na działce [...] w G. z okresu między 1992 a 2015 rokiem oraz do Wójta Gminy M. o podanie daty z jakim dniem nastąpiło zobowiązanie podatkowe oraz jaka powierzchnia została przyjęta do określenia podatku w stosunku do budynku mieszkalnego położonego na działce [...] w m. G. , gmina M.. Następnie Organ I instancji wystąpił do Urzędu Gminy M. o przesłanie kopii protokołu kontroli terenu w związku z wycinką drzew znajdujących się na dz. nr [...] w G. oraz o udostępnienie dokumentacji fotograficznej ww. kontroli, a także nałożył na wskazane w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2019r. nr [...] osoby obowiązek uzupełniania materiału dowodowego poprzez przedłożenie dokumentów dotyczących budowy, które mogą obrazować stan zaawansowania robót budowlanych na dz. nr [...] w G. . Również wezwał strony do przedłożenia posiadanej dokumentacji budowalnej i geodezyjnej budowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...], a także innej posiadanej dokumentacji ujawniającej zakres robót na ww. działce, celem ustalenia stanu faktycznego. PINB zwrócił się także do Starostwa Powiatowego w K., Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru o podanie danych osobowych geodety wykonującego pomiary sytuacyjno-wysokościowe w zakresie inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku oraz przesłanie kopii mapy inwentaryzacji powykonawczej w powyższym zakresie. Pozyskane materiały dowodowe przez PINB w wyniku w/w działań przesądzają zdaniem MWINB, że nadbudowa i rozbudowa istniejącego budynku nastąpiła po dacie 15 kwietnia 2009r. i wykonane roboty nie miały związku z pozwoleniem na budowę wydanym przez Urząd Gminy M. z dnia 22 października 1990r. znak: [...] W myśl art. 3 pkt 6 Pr. bud. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Trzeba zaznaczyć, że wykonanie nadbudowy i rozbudowy obiektu budowlanego nie znajduje się w zamkniętym katalogu obiektów niewymagających dla swej legalności pozwolenia na budowę, tj. w art. 29 Pr. bud. Zatem takie zamierzenie inwestycyjne należy zakwalifikować jako budowę obiektu budowlanego, na realizację którego zgodnie z art. 28 Pr. bud. wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W przypadku zrealizowania przez Inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zastosowanie znajdzie tryb uregulowany w art. 48 Pr. bud. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Pr. bud. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, jednak nakaz rozbiórki jest oceniany jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego winien zbadać, czy zaistniały przesłanki do legalizacji nielegalnego obiektu mając na uwadze treść art. 48 ust. 2 Pr. bud. tj. czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Zatem gdy ww. przesłanki zachodzą, organ musi przesądzić o możliwości legalizacji i wydać postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji o, której mowa w art. 48 pkt. 3 pr. bud. we wskazanym przez PINB terminie. Zatem pierwszą z przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przez to pojęcie ustawodawca rozumie w szczególności zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego obowiązującego planu - zgodność z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika wprost z ustawy, gdy na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero w razie braku planu do oceny tej bierze się pod uwagę ustalenia zawarte w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji prawidłowo dokonał analizy zgodności rozbudowy i nadbudowy budynku na dz. nr [...] w miejscowości G., gmina M. z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr [...] w G. , uchwalonym przez Radę Gminy M. uchwałą nr [...] z dnia 20 lutego 2006 roku oraz Uchwałą [...] z dnia 3 sierpnia 2006r roku. Zgodnie z paragrafem 4 m.p.z.p teren działki nr [...] w G. jest przeznaczona na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zagrodową i usługową. W ust 6 pkt 1) ppkt b) m.p.z.p dopuszczalna wysokość budynków innych niż banki, poczta, administracja, kultura, oświata, obiekty kultu religijnego, opieka zdrowotna, opieka społeczna i socjalna, nie może przekraczać 9,5m. W m.p.z.p kąt nachylenia połaci dachu jest określony miedzy 35° a 45°. Materiał dowodowy sprawy wskazuje w sposób oczywisty, że roboty budowlane na działce [...] w miejscowości G. naruszają przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w zakresie dopuszczalnej wysokości oraz kąta nachylenia połaci dachu. Naruszenie m.p.z.p jest oczywiste, zatem zastosowanie procedury legalizacyjnej w tej przedmiotowej sprawie nie jest dopuszczalne. Takie stanowisko w swoim wyroku z dnia 29 stycznia 2019r. sygn. II OSK 2040/17 wyraził Naczelny Sąd Administracyjny Nie ma podstaw do legalizacji samowoli budowlanej gry realizowany samowolnie obiekt budowlany jest niezgodny z miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem koniecznym legalizacji jest zgodność zagospodarowania działki na której został zrealizowany z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem skoro w świetle powyższego stwierdzić należy, iż budowa przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ wskazuje, że właściwym jest nakazanie rozbiórki samowolnie wzniesionej części tj. nadbudowanych czterech kondygnacji nad poziomem stropu istniejącego pomieszczenia garażu w części północnej budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w G. oraz wykonanej samodzielnie nadbudowy głównej części budynku mieszkalnego w związku z naruszeniem przesłanek warunkujących legalizację obiektu budowlanego (określonych w art. 48 ust. 2 Pr. bud.). Zgodnie z powyższym, skoro przedmiotowy budynek nie spełnia pierwszego z warunków umożliwiających przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego bez przechodzenia do oceny kolejnego z warunków, tj. do badania zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi. Należy zatem stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu PINB prawidłowo przesądził, iż w niniejszej sprawie nie występują przesłanki umożliwiające zalegalizowanie budynku pełniącego funkcje budynku mieszkalnego. W tym miejscu organ odwoławczy pragnie podkreślić, iż niniejsze uzasadnienie stanowi jednocześnie odpowiedź na część uwag podniesionych w odwołaniu. W odpowiedzi na zarzut iż " zaskarżone rozstrzygnięcie pomija również fundamentalną, tj. techniczną możliwość wykonania rozbiórki bez uszkodzenia pozostałej części budynku." Podkreślić należy, iż z "niewykonalnością" decyzji mamy do czynienia, w sytuacji, gdy nie ma możliwości technicznych wykonania decyzji (tzw. niewykonalność faktyczna) lub gdy istnieją prawne nakazy lub zakazy, stwarzające nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw i obowiązków ustanowionych w decyzji (tzw. niewykonalność prawna). W mawianym przypadku z całą pewnością nie mamy do czynienia z niewykonalnością prawną, gdyż nakaz rozbiórki wynika wprost z trybu określonego w art. 48 Pr. bud. Zdaniem MWINB nie można uznać, również, że nakaz rozbiórki jest niewykonalny faktycznie, bowiem z uwagi na złożony charakter budowli oraz przy istniejącym stanie wiedzy i możliwości technicznych demontaż taki jest możliwy. Również należy stwierdzić, że zagrożenie dla ludzi i mienia nie będzie stanowiło następstwa prawidłowego wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy budynku na dz. [...] w m. G. gm. M.. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym ugruntowany został także pogląd, iż nie stanową o niewykonalności decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, które tej rozbiórce mogą towarzyszyć. Decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2015t. sygn. akt: II OSK 307/14 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2019r. sygn. akt: II OSK 606/17). MWINB pragnie zaznaczyć, że kwestie egzekwowania rozbiórki obiektu regulowana jest przez przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osoby zobowiązane do wykonania powyższej czynności w oparciu o ostateczną decyzję winny wykonać rozbiórkę na własny koszt, zgodnie ze sztuką budowlaną z zachowaniem przepisów BHP oraz wykonaniem koniecznych zabezpieczeń. Organy nadzoru budowlanego zobowiązane są wyłącznie do oceny tego czy doszło do samowoli budowlanej, a w przypadku braku możliwości jej legalizacji bądź rezygnacji z możliwości nałożyć na właściwe osoby, obowiązek rozbiórki. Wykonanie rozbiórki zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, w tym również ewentualna konieczność zasięgnięcia opinii specjalistów również w przedmiocie kolejności prac rozbiórkowych (które mają zabezpieczyć przed uszkodzeniem budynku oraz pozostałych budynków będących w sąsiedztwie) a także wykonania niezbędnych zabezpieczeń leży w gestii zobowiązanego. Dlatego zdaniem MWINB zarzut dotyczący braku możliwości rozbiórki nadbudowanej i rozbudowanej części budynku bez uszkodzenia pozostałych części również jest nietrafny. Organ jest także zobligowany wiążącym wyrokiem w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29.05.2015r. sygn. akt II SA/Kr 202/15 cyt.: w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane polegające na nadbudowie przedmiotowego obiektu rozpoczęty się w 2009r. i miały charakter odrębnej inwestycji należy bezwzględnie zastosować art. 48 prawa budowlanego oraz doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem". Podkreślenia wymaga fakt, iż kontrola działań administracji publicznej w zakresie załatwiania indywidualnych spraw jest jedną z cech demokratycznego państwa prawa. W Polsce kontrolę taką sprawują sądy administracyjne. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok WSA i NSA. Jak wskazano powyżej oznacza to, iż art. 153 ppsa. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co z kolei oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu. Organ I instancji prawidłowo zakwalifikował realizowane roboty budowlane polegające na nadbudowie części głównej budynku oraz rozbudowie części północnej budynku polegającej na nadbudowie trzech kondygnacji zakończonych nowym dachem jako odrębną inwestycję i prawidłowo oparł rozstrzygnięcie o procedurę przewidzianą w art. 48 Pr. bud.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R. G. i A. G. zarzucając naruszenie:

1/ art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przez jego niezastosowanie i co za tym idzie pominięcie wykonanych legalnie na podstawie tego przepisu robót budowlanych w przedmiotowym budynku i przeznaczenie go na cel zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania skutków COVID-19, w sytuacji, gdy rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych na podstawie tego przepisu, który wyłączył stosowania m.in. Prawa budowlanego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, skutecznie zastąpiło decyzję udzielającą zgody budowlanej (np. decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego wydawaną przez organy nadzoru budowlanego) i tym samym zakończyło postępowanie w niniejszej sprawie;

2/ § 9 pkt 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy

M. uchwalonego przez Radę Gminy M. Uchwałą Nr [...]

z dnia 20 lutego 2006 roku oraz Uchwałą Nr [...] z dnia 3 sierpnia

2006 roku przez jego niezastosowanie, co skutkowało wybiórczą i niekorzystną dla

skarżących oceną zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu

zagospodarowania przestrzennego opartą wyłącznie o przepisy dotyczące nowej

zabudowy z pominięciem przepisów odnoszących się do budynków istniejących

przed wejściem w życie planu miejscowego o wysokości przekraczającej

dopuszczalną w planie. Organy nadzoru budowlanego obu instancji całkowicie

pominęły fakt, że gdyby w 2009 r. inwestor wystąpił o udzielenie pozwolenia na

wykonanie przedmiotowych robót budowlanych to organ architektoniczno-budowlany

stosując w/w przepis planu miejscowego stwierdziłby dopuszczalność tych robót;

3/ art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż

z utrwalonej linii orzecznictwa i poglądów doktryny wynika, że nakaz rozbiórki może

być orzeczony tylko w takim zakresie w jakim jest to konieczne do doprowadzenia

budowy do stanu zgodnego z prawem, a przepis ten może mieć zastosowanie tylko

i wyłącznie do takiej sytuacji, gdy: rozbiórka ma dotyczyć samodzielnej części budynku; istnieje możliwość rozbiórki części obiektu bez uszczerbku dla pozostałej części; po wykonaniu rozbiórki nie ma konieczności przywracania stanu poprzedniego np. nałożenia dachu - a w niniejszej sprawie żadna z w/w przesłanek nie została spełniona, gdyż po wykonaniu rozbiórki doszłoby do zniszczenia robót wykonanych legalnie oraz zachodziłaby konieczność odtworzenia stanu poprzedniego, a do wydania takiego złożonego rozstrzygnięcia uprawnia wyłącznie art. 51 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1117/17; wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1010/17; wyrok NSA z 9 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1504/18). Ponadto organy nadzoru budowlanego, w związku z restytucyjnym charakterem tego przepisu, nie mogły orzec rozbiórki w takim zakresie w jakim jest on zgodny z prawem (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r., II SA/Lu 603/19; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., II OSK 770/20; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., II OSK 3266/17; wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r., II OSK 1292/20);

4/ art. 105 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki

do umorzenia postępowania, w związku z tym, że dalsze prowadzenie postępowania

stało się bezprzedmiotowe z uwagi na to, że wykonanie robót budowlanych w oparciu

o art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 w przedmiotowym budynku skutecznie

zastąpiło decyzję kończącą postępowanie w tej sprawie;

5/ art. 10 § 1 K.p.a. przez niepowiadomienie stron o podstawie prawnej prowadzonego

postępowania, pomimo, że uległa ona istotnej i niekorzystnej dla skarżących zmianie,

oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło skarżącym zgłoszenie ważnych w sprawie dowodów;

6/ art. 153 P.p.s.a. poprzez

a/ pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji) wiążącej organy administracyjne oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 maja 2015 r., II SA/Kr 202/15 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2017 r., II OSK 2468/15 w zakresie w jakim sądy obowiązały organy administracyjne do oceny zgodności wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym z § 9 pkt 10 tego planu stanowiącym, że: "w przypadku istniejącej zabudowy o wysokości przekraczającej dopuszczalną w danym terenie dopuszcza się jej remont, rozbudowę i przebudowę bez możliwości podwyższania budynku za wyjątkiem przebudowy stropodachu - w przypadku przebudowy stropodachu dopuszcza się podwyższenie budynku o 1,0 m." Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w wyroku z 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2468/15 wskazał bowiem na konieczność zbadania w niniejszej sprawie możliwości zastosowania §9 pkt 10 przedmiotowego MPZP formułując następującą, wiążącą ocenę prawną: "Sąd wojewódzki wskazał w uzasadnieniu na konieczność skonfrontowania dokonanych ustaleń co do robót budowlanych objętych postępowaniem z zapisami obecnie (w dacie wydawania kontrolowanej decyzji) obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego organ administracji zobligowany byłby również do oceny, czy w ustalonym przez organ stanie faktycznym ma zastosowanie § 9 pkt 10 tego planu", (s. 17 wyr. NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2468/15) - czego w tej sprawie nie uczyniono ani w l ani w II instancji i to w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu musiałoby doprowadzić do stwierdzenia zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obraza tego przepisu miała zatem niewątpliwy wpływ na wynik sprawy;

b/ błędne przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego były zobligowane do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 48 P.b., pomimo że jak stwierdził to NSA orzekający w niniejszej sprawie, z uwagi na istotne braki ustaleń faktycznych WSA nie oceniał prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i nie sformułował w tym zakresie wiążących organy administracyjne wniosków. Ważne w tym zakresie jest następujące stwierdzenie NSA orzekającego w tej sprawie: "skoro zatem Sąd nie dokonał oceny naruszenia przepisów prawa materialnego a organ administracji nie był związany tak ewentualnie dokonaną oceną tych przepisów, która determinowałaby organ do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o wskazany przez Sąd przepis prawa mniej korzystny dla skarżącego (w tym przypadku art. 48 Prawa budowlanego), to nie można uznać, że rozstrzygnięcie Sądu doprowadziło do pogorszenia sytuacji prawnej skarżących."- (s. 15 wyr. NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2468/15);

7/ art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez istotne braki w zakresie ustaleń faktycznych, które uniemożliwiają wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, tj.: brak ustaleń w zakresie tego, czy objęta nakazem rozbiórki część budynku ma charakter samodzielny, czy wymaga korzystania z pozostałej części budynku; niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności dotyczących możliwości wykonania robót rozbiórkowych bez ingerencji w pozostałą część budynku, która nie jest objęta nakazem rozbiórki i ryzyka jej uszkodzenia; niespójność pomiędzy sentencją decyzji (załącznikiem graficznym) a jej uzasadnieniem w zakresie części budynku podlegających rozbiórce z uwagi na zmianę w stosunku do pierwotnej bryły budynku - z treści uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że organ przyjął, iż "kształt dachu, który został zachowany jako pierwotny, to konstrukcja dachu dwuspadowego nad częścią środkową budynku.." (s,7) - a mimo to z załącznika graficznego decyzji nie wynika, aby jakakolwiek część dachu miała zostać zachowana - organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu i nie wyjaśnił dokładnego zakresu orzeczonej rozbiórki, co czyni wydaną decyzję niewykonalną; niewyjaśnienie jakie roboty budowlane wykonano w oparciu o art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, gdyż roboty te zostały wykonane legalnie, zgodnie z obowiązującym prawem, w związku z czym wydana decyzja rozbiórkowa nie może prowadzić do ich zniszczenia lub uszkodzenia;

8/ art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. przez pominięcie w treści decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku odtworzenia ścian i nałożenia dachu.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności i decyzji nakazującej rozbiórkę części nadbudowanego budynku wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. dalej: ustawa). Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu, w którym wcześniej organ orzekał o obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku w oparciu o przepis art. 51 ustawy. Decyzja ta została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie, który we wskazaniach polecił badanie czy stan faktyczny sprawy, który w ocenie sądu nie został przez organ w sposób pełny ustalony, nie nakazuje przedmiotowej nadbudowy oceniać przez pryzmat art 48 a nie art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy. W ocenie sądu aktualnie rozpoznającego sprawę organ do zaleceń sądu w pełni się nie zastosował.

Zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2021 r. II SA/Gl 300/21). Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2021 r. II OSK 3068/18 oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2015 r. II SA/Kr 202/15 wskazuje, iż "dla zastosowania prawidłowej normy prawnej szczególnie istotne jest ustalenie jak przebiegał proces realizacji przedmiotowego budynku: ile kondygnacji miała zrealizowana na dz. nr [...] pierwotna bryła, w jakich czasookresach były prowadzone roboty na tej działce i czego konkretnie dotyczyły, czy były prowadzone w sposób ciągły czy z przerwami (ile wynosiły te przerwy), w jakim okresie czasowym inwestycja lub jej część została zrealizowana, czy i kiedy budynek został zamieszkały". Dalej w wyroku tym wskazano, iż "zaistniałej sytuacji organ administracyjny powinien istotne dla sprawy, ww. okoliczności ustalić na podstawie wszelkich możliwych dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być oprócz dokumentów, także zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny, czy zdjęcia np. pochodzące od innych osób, na których widoczny będzie przedmiotowy budynek i sposób jego zagospodarowania. W niniejszej sprawie w celu ustalenia wskazanych okoliczności organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe z zeznań świadków (osób mieszkających w najbliższym sąsiedztwie terenu dz. nr [...] prowadzących roboty budowlane przy budowie tego budynku itp.), a w ostateczności z przesłuchania stron. Należy także pełniej wykorzystać dowody z przesłuchania świadków: W. B., M. K., P. K. ewentualnie rozważyć celowość uzupełnienia zeznań ww. osób". Na koniec przytoczyć należy ten fragment uzasadnienia wyroku z dnia z dnia 29 maja 2015 r., w którym sąd wskazuje, iż "o ile organy administracyjne ustalą, że budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego zakończono w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku (był on zamieszkały, użytkowany, nie prowadzono przy tym obiekcie żadnych robót budowlanych, albo była w nich przerwa powyżej lat dwóch, od 23.08.2008r. powyżej lat trzech – art.37 prawa budowlanego), a następnie dopiero w 2009r. inwestor rozpoczął roboty budowlane polegające na nadbudowie istniejącego wcześniej budynku (co wydaje się potwierdzać zabrany w sprawie materiał faktograficzny oraz zeznania świadków, to należy zastosować do tych robót budowlanych art.48 prawa budowanego, gdyż wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę."

Sąd rozpoznając skargę od decyzji wydanej po wyroku zapadłym w sprawie II SA/Kr 202/15 i będąc związany wskazaniami jakie w wyroku tym zostały wyrażone stoi na stanowisku, iż powinnością organu była ponowna ocena materiału dowodowego a także jego uzupełnienie mające na celu ustalenie czy przedmiotowy budynek był realizowany na przestrzeni wielu lat tj. od lat 90-tych kiedy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę do czasu kiedy budynek uzyskał aktualny kształt (o ile pozwolenie na budowę w tym czasie nie wygasło) - a zatem czy doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też był wykonany w zgodzie z udzielonym pozwoleniem na budowę w latach 90-tych i użytkowany po zakończeniu tej budowy a następnie nadbudowany w ramach samowoli budowlanej po 15 kwietnia 2009 r. – a zatem czy doszło do tzw. samowoli budowlanej. Sąd w sprawie II SA/Kr 202/15 szczególny nacisk położył na kwestię użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem nakazując organom administracji ponownie ocenić dowody, zwłaszcza dowody osobowe tj. głównie z zeznań świadków, ale też przesłuchania stron, jak mowa wyżej, na okoliczność czy budynek po jego realizacji był użytkowany a nadbudowany dopiero po 15 kwietnia 2009 r. czy też były w nim prowadzone roboty budowlane bez przerw trwających 2 lub 3 lata we wskazanych okresach czasowych (przerwy te skutkowały by wygaśnięciem pozwolenia na budowę), które finalnie doprowadziły do powstania obiektu w aktualnym kształcie. W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ do zaleceń tych zastosował się jedynie częściowo. Podstawą do ustalenia, że do nadbudowy już istniejącego i użytkowanego obiektu doszło po 15 kwietnia 2009 r. a więc, że właściwym trybem postępowania jest tryb regulowany przepisami art. 48 i 49 ustawy było przeprowadzenie dowodów z dokumentacji zdjęciowej (lotniczej) która jednak w ocenie sądu nie wykazuje nic poza tym, że po 15 kwietnia 2009 r. zmieniła się geometria dachu przedmiotowego budynku.

Pozyskano też informacje od Wójta Gminy M., że zobowiązanie podatkowe dla przedmiotowego budynku nastąpiło 31 grudnia 2009 r. Było o ustalenie na tyle istotne, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2015 r. wskazuje, iż przy ustalaniu w jakim czasie trwały roboty budowlane przy realizacji przedmiotowego budynku a zatem czy budowa kondygnacji objętych decyzją rozbiórkową trwała do 2009 r. czy tez zakończona była wcześniej, przydatnym będzie pozyskanie informacji "kiedy zgłoszony został budynek w referacie finansowym Gminy M. celem objęcia go podatkiem od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art.6 ust.2 ustawy z 12.01.1991r. o podatkach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem". Do ustaleń tych organ się nie ustosunkowuje a mogą one świadczyć, że wcześniej tj. przed 31 grudnia 2009 r. budynek nie był użytkowany i mogły być tam prowadzone roboty budowlane. Podkreślić jednaka należy, iż organ poniechał ponownej analizy zeznań świadków oraz ich uzupełnienia celem wyjaśnienia czy i od kiedy budynek był użytkowany oraz czy bez przerw trwających odpowiednio 2 lata (do dnia 27 sierpnia 2008 r.) lub 3 lata (od dnia 28 sierpnia 2008 r.) w budynku tym były realizowane roboty budowlane czy też fakt taki nie miał miejsca i realizacja nadbudowy nastąpiła w całości po15 kwietnia 2009 r. a budynek był już wcześniej kompletnie zrealizowany i użytkowany

Wskazać też należy, że oddalając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2015 r. II SA/Kr 202/15, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2017 r. II OSK 2468/15 wskazuje "Sąd wojewódzki wskazał w uzasadnieniu na konieczność skonfrontowania dokonanych ustaleń co do robót budowlanych objętych postępowaniem z zapisami obecnie (w dacie wydawania kontrolowanej decyzji) obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego organ administracji zobligowany byłby również do oceny, czy w ustalonym przez organ stanie faktycznym ma zastosowanie § 9 pkt 10 tego planu. Po drugie, co najważniejsze i niezależne od powyższych wskazań, na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ administracji nie był uprawniony do oceny, czy przedmiotowa inwestycja była zgodna ze wskazanymi przez skarżących przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takiej oceny organ dokonuje dopiero na dalszym etapie postępowania naprawczego." Wskazania te także były dla organu wiążące. Nie dokonał on jednak oceny czy przepis § 9 pkt 10 planu ma w sprawie zastosowanie czy też nie.

Na koniec wskazać należy, iż organ nie ustalił, czy rozbiórka części obiektu opisana (także graficznie) w decyzji organu I instancji jest na tyle samodzielna i wyodrębniona od pozostałej legalnie zrealizowanej części obiektu, że jej rozbiórka nie naruszy legalnie wybudowanej substancji. Zgodnie bowiem z art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy (regulujący kwestię przedmiotowego zakresu postępowania naprawczego) stanowi z kolei, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zestawienie tych przepisów musi prowadzić do wniosku, że trybem naprawczym (art. 50 – art. 51 ustawy) objęte są wszystkie te przypadki, kiedy wykonano roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę a prace te nie polegały na budowie obiektu budowlanego lub jego części. Z całą pewnością w przedmiotowej sprawie nie można mówić o budowie obiektu budowlanego. Rozważyć należało więc, czy sprawa ta nie dotyczy budowy części tego obiektu – a zatem czy nie jest objęta hipotezą art. 48 ust 1 ustawy.

Ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "część" obiektu budowlanego. Należy zatem posłużyć się definicją słownikową tego terminu. Według słownika języka polskiego PWN "część" to przedmiot stanowiący jakiś dający się samodzielnie wyodrębnić element większej całości. Zdaniem sądu takie zdefiniowanie pojęcia "części" obiektu budowlanego w aspekcie, o którym mowa w art. 48 ust 1 ustawy jest jak najbardziej uprawnione. Przepis ten powinien być stosowany w sytuacji realizacji bez pozwolenia na budowę samodzielnie dającego się wyodrębnić fragmentu obiektu budowlanego – jego części. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie ( m.in.: wyroki NSA z dnia 30 listopada 2017 r. II OSK 579/16, z 25 lipca 2006 r., II OSK 958/05, z 24 sierpnia 2010 r., II OSK 1248/09, z 14 października 2015 r., II OSK 348/14, 9 lutego 2016 r., II OSK 1412/14 a także wyroki WSA w Krakowie 4.11.2015 r. II SA/Kr 941/15, wyrok WSA w Warszawie z 20.03.2014, VII SA/Wa 2066/13, LEX nr 1466121; wyrok WSA w Opolu z 26.09.2013, II SA/Op 166/13, LEX nr 1504859). Należy podkreślić, że wybudowana w ramach samowoli budowlanej część obiektu budowlanego by zastosować art. 48 ust 1 ustawy musi być na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą – legalnie zrealizowaną część obiektu budowlanego. Jeżeli w wyniku wykonanych robót budowlanych powstała konstrukcja stanowiąca integralną część dotychczasowego budynku, której użytkowanie wiąże się z koniecznością jednoczesnego użytkowania "starej" substancji obiektu, w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 48 ust. 1 ustawy. Wówczas zasadnym jest przeprowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 50 oraz art. 51 ustawy, które dotyczy przypadków innych, niż określone w art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 ustawy. Organ nie przeanalizował ani nie wyjaśnił czy przypadek taki zachodzi w niniejszej sprawie - a zatem czy w ramach samowoli budowlanej zrealizowała samodzielny (dający się wyodrębnić) fragment budynku a ewentualna jego rozbiórka będzie bez istotnej ingerencji w tą pozostałą, legalnie zrealizowaną część obiektu.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, przede wszystkim na podstawie osobowych źródeł dowodowych, czy przedmiotowy obiekt był zrealizowany w latach 90 i użytkowany a dopiero w 2009 r. nadbudowany czy też w obiekcie tym od daty pozyskania pozwolenia na budowę realizowane były roboty budowlane trwające co najmniej do 2009 r. przy uwzględnieniu czy przerwy w tych robotach nie skutkowały wygaśnięciem pozwolenia na budowę. Organ ustali też czy rozbiórka części tego obiektu zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest możliwa bez istotnej ingerencji w legalnie zrealizowaną substancję mieszkaniową. W oparciu o te ustalenia organ wybierze właściwy trym w którym będzie prowadził postępowanie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.