Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1606/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 3 , art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościam - tekst jedn.
article: art. 1 i 25
journal: Dz.U. 1961 nr 32 poz 160
law: Ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Asesor WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi B. L. i K. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania B. L. i K. B., decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu na rzecz B. L. i K. B. wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej jako "[...]", stanowiąca działkę nr [...] oraz części działek nr [...] z obrębu [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Prezydium Rady Narodowej Miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r., nr [...] orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej nr hip. "[...]" o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość ta wchodziła w skład terenu objętego decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1968 r. i została wywłaszczona na cele budowy Domu Dziecka.

Prezydium Rady NarodowejMiasta W., na skutek wniosku J. i J. S. o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r. uchyliło decyzję o wywłaszczeniu z dnia [...] czerwca 1969 r.

Prezydium Rady Narodowej Miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 1972 r. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa przedmiotowej nieruchomości, na cele budowy Domu Dziecka, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1968 r.

Wnioskiem z dnia 20 października 2000 r. B. L. i K. B. spadkobiercy byłych współwłaścicieli – J. S. i J. S. wystąpili o zwrot nieruchomości, oznaczonej według danych z ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 znajdującej się we władaniu Domu Dziecka Nr [...] w W. oraz jako część działek nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 wchodzących w skład ulic: [...].

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości wskazując, że została ona wykorzystana na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu i nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Wojewoda Mazowiecki, na skutek odwołania B. L. i K. B., decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 343/04 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dokumentacja postępowania wywłaszczeniowego zawiera istotne luki, w szczególności brak w aktach sprawy właściwego odpisu decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] kwietnia 1968 r., Nr [...] wraz z załącznikami: mapą i planem zagospodarowania terenu, co uniemożliwia ustalenie sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia. Sąd stwierdził, że organ prowadzący postępowanie nie podjął właściwych kroków zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, skoro - posiadając informację o przekazaniu akt Kuratorium Oświaty w W. - nie wystąpił do tej jednostki o przedłożenie niezbędnej dokumentacji. Zdaniem Sądu, nie było wystarczające powoływanie się na "Opis techniczny do projektu technicznego zieleniarzy Domu Dziecka w Z.", ponieważ dowód ten nie udziela informacji kiedy przystąpiono do realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu dla stwierdzenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany konieczne jest wykazanie w oparciu o plan zagospodarowania terenu inwestycji, że przedmiotowa nieruchomość była objęta tym planem, a ponadto, że realizację celu wywłaszczenia rozpoczęto w terminie, o którym mowa w art. 137 § 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Realizacja inwestycji w postaci budowy tak znaczącego obiektu jak Dom Dziecka musiała się bowiem wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, co winno znaleźć odzwierciedlenie w odpowiedniej dokumentacji. Sąd zauważył, że cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle i tak też precyzyjnie i ściśle organ winien ustalić i wyjaśnić stronie powody dla których nie uznał żądania zwrotu nieruchomości.

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. ponownie odmówił zwrotu na rzecz B. L. i K. B. wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i nie stała się zbędna na ten cel.

Od powyższej decyzji B. L. i K. B. wniosły odwołanie, zarzucając organowi, iż zebrane w toku postępowania dodatkowe materiały dowodowe, a w szczególności rejestr pomiarowy i dwa wypisy z rejestru gruntów nie potwierdzają zasadności zajętego w tej sprawie przez Prezydenta Miasta W. stanowiska.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do zaleceń Sądu wskazanych w uzasadnieniu wyroku zbierane były dodatkowe materiały dowodowe, mające na celu dokonanie ustaleń, czy wymieniona nieruchomość istotnie objęta została powołaną wyżej decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] oraz jakie miała konkretnie przeznaczenie w projektowanym planie zagospodarowania terenu Domu Dziecka i kiedy nastąpiła realizacja zamierzeń tego planu. Organ podał, że w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 12 marca 2007 r. na podstawie art. 136 KPA zalecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie zebranych materiałów dowodowych. Wobec powyższego organ pierwszej instancji zwrócił się w dniu 29 września 2005 r. do Kuratorium Oświaty w W. o nadesłanie niezbędnych wyjaśnień i dokumentów na temat lokalizacji i realizacji inwestycji. Pismem z dnia 20 grudnia 2005 r., nr [...] Kuratorium Oświaty w W. powiadomiło iż w archiwum zakładowym brak jest takich dokumentów. Żądanych dokumentów nie posiadał także inwestor zastępczy, tj. Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...], co wynika z pisma [...] Dyrekcji Rozbudowy Miasta z dnia 25 czerwca 2003 r., nr [...]. Zdaniem Wojewody z nadesłanych w dniu 18 maja 2007 r. materiałów dowodowych (zgromadzonych w teczce lokalizacyjnej Nr [...] należącej do byłego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PRN Miasta W.), a w szczególności ze szkicu sytuacyjnego, stanowiącego załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] i mapy sytuacyjnej sporządzonej na podstawie tej decyzji dla celów wywłaszczeniowych przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne, wpisanej do ewidencji składnicy geodezyjnej w dniu 31 marca 1969 r. wynika, że nieruchomość objęta została wymienioną decyzją lokalizacyjną. W decyzji tej wskazano, iż przy realizacji budowy Domu Dziecka powinny być uwzględnione wytyczne urbanistyczne do wskazania terenu nr [...] i planu zagospodarowania terenu. Z przedłożonych dowodów: pisemnego wskazania terenu Wydziału Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia 28 lipca 1966 r. wraz z wytycznymi urbanistycznymi, opracowanych w dniu 30 marca 1969 r. przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego [...] iż po wydaniu decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] projektów technicznych dotyczących ukształtowania terenu i zieleni wynika, że prawie cały istniejący na terenie objętym lokalizacją drzewostan przewidziany był do adaptacji, za wyjątkiem drzew rosnących na gruncie przeznaczonym pod projektowany obiekt Domu Dziecka. Na terenie lokalizacji poza obiektami budowlanymi przewidziane było urządzenie boisk, dróg, placu zabaw dla dzieci młodszych, toru rowerowego, obszaru pod sad i uprawę warzyw oraz uzupełnienie zieleni istniejącej. W południowo -zachodniej części terenu przewidziano rozmieszczenie boisk o nawierzchni trawiastej do gry w koszykówkę, szczypiorniaka, siatkówkę. Na tej części terenu znajduje się m.in. część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2. Według protokółu z oględzin nieruchomości sporządzonego w dniu 10 czerwca 2003 r., ta część nieruchomości stanowi grunt porośnięty trawą, na którym znajdują się drzewa, krzewy, latarnie, transformator, alejka asfaltowa i boisko do gry w siatkówkę. Cały teren Domu Dziecka wraz z wymienioną nieruchomością jest ogrodzony siatką na podmurówce. W pisemnej informacji Dyrektora Domu Dziecka Nr [...] z dnia 10 czerwca 2003 r., nr [...] przedstawiony został sposób gospodarowania terenem dla potrzeb dzieci od czasu przekazania w 1973 r. do użytku wybudowanego obiektu Domu Dziecka. Od wielu lat odbywają się tam różne imprezy i zawody sportowe, a z przebiegu niektórych z nich dołączone zostały zdjęcia do akt sprawy. W piśmie z dnia 18 września 2002 r. Dyrekcja Domu Dziecka Nr [...] wyjaśniła, iż budowę Domu Dziecka rozpoczęto w 1971 r. a zakończono w 1973 r. Wprawdzie wyjaśnienie to nie zostało poparte żadnym konkretnym dokumentem, lecz jako dowód rozpoczęcia prac inwestycyjnych w 1971 r. może posłużyć znajdujący się w aktach wywłaszczeniowych wspomniany wniosek z dnia 12 listopada 1971 r. byłych właścicieli J. i J. S., w którym widnieje informacja o rozpoczętych już wówczas działaniach inwestycyjnych na ich nieruchomości, prowadzonych przez Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...] (pracowały spychacze, niwelując teren). Wobec powyższego Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca integralną część całego terenu objętego lokalizacją szczegółową Nr [...] wykorzystywana została na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i nie stała się zbędna na ten cel.

Od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. B. L. i K. B. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na ich rzecz od Wojewody Mazowieckiego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniosły, że dokumenty, które Wojewoda powołuje jako dodatkowo uzyskane przez organ pierwszej instancji, tj. teczka lokalizacyjna nr [...] nie spełniają cech "nowości", wobec dokumentów, które były znane w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r. Teczka ta była częścią dokumentów złożonych swego czasu do akt sprawy sądowej i tam rzeczywiście była mapa sytuacyjna sporządzona przez geodetę mgr inż. W. P. w dniu 3 lutego 1995 r. i dotyczyła ul. [...]. Nie wykazywała ona żadnych śladów zabudowań na działce nr [...] o pow. [...] m2, która była przedmiotem wywłaszczenia i o którą chodzi w niniejszej sprawie. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby Wojewoda miał dostęp do właściwej mapy, skoro nazywa ją mapą "sporządzoną na podstawie tej decyzji dla celów wywłaszczeniowych", a więc sporządzoną po wydaniu decyzji Nr [...] , podczas gdy decyzja lokalizacyjna była, jak wynika z jej treści, oparta na mapie, która istniała już przed wydaniem tej decyzji. Skarżące nie zgodziły się z Wojewodą, że wywłaszczona nieruchomość stanowi integralną część całego terenu objętego lokalizacją szczegółową wykorzystaną pod budowę Domu Dziecka. Ich zdaniem wskazania terenu z dnia 28 lipca 1966 r. nie mogą uzasadniać tezy Wojewody, że Dom Dziecka zbudowano na wywłaszczonej działce, bowiem w 1966 r. nie było nawet wniosku o wywłaszczenie. Wniosek miał datę 2 maja 1969 r. i zawierał tekst: "... pod budowę Domu Dziecka". Projekty techniczne dotyczące ukształtowania terenu i zieleni nie mogą zaś przesądzać o zgodności pomiędzy celem wywłaszczenia, a budową Domu Dziecka. Decyzja lokalizacyjna Nr [...] ustaliła lokalizację szczegółową Domu Dziecka na terenie oznaczonym na mapie bardzo konkretnie, bowiem na wywłaszczonej działce, a nie w innym miejscu ogromnego terenu instytucji o nazwie "Dom Dziecka Nr [...]". Skarżące zauważyły, że w sprawie zapadły dwie decyzje wywłaszczeniowe. Pierwsza w dniu [...] czerwca 1969 r., a druga w dniu [...] czerwca 1972 r. Obie wydano pod budowę Domu Dziecka, a nie np. pod organizację przedsięwzięcia o nazwie Dom Dziecka. Zdaniem skarżących, obowiązujące wówczas Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 r. stwierdzało w art. 1 ust. 4, że obiekt budowlany to budynek i obiekt architektury ogrodowej. Wynikało z tego, że Dom Dziecka winien był stanąć na działce w tym celu wywłaszczonej, której nie wolno było samowolnie przeznaczać np. na cele sportowe, co nastąpiło. Pojęcie obiektu budowlanego nie obejmowało terenów sportowych lub innych niż ogrodowe. Decyzje o wywłaszczeniu i pozwoleniu na budowę traktowały łącznie przedmiot i miejsce budowy. Treść obowiązującego wówczas prawa: ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości; ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym; ustawy - Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. oraz obowiązującego w zakresie pozwoleń na budowę rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych jakim winien odpowiadać obiekt budowlany i w sprawie państwowego nadzoru nad budową nie pozwalały na budowę obiektu na innej działce niż została na ten cel przeznaczona i nie pozwalały na dysponowanie wywłaszczoną działką według swobodnego uznania inwestora, jak stało się z budową obiektu budowlanego pod nazwą Dom Dziecka. Takie zachowanie inwestora nazywa się obecnie "samowolą budowlaną". W odniesieniu do tak wyjątkowej dla porządku prawnego sytuacji jaką jest wywłaszczenie inwestor nie miał prawa do tak szerokiej interpretacji swoich uprawnień jaką stosuje władza administracyjna w niniejszej sprawie. Inwestor miał wykonywać prawo zgodnie z jego treścią, a nie według własnych upodobań.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W piśmie z dnia 4 stycznia 2008 r. B. L. i K. B. dodatkowo podniosły, że do postawienia budynku w latach 70-tych trzeba było mieć, poza środkami finansowymi, teren i pozwolenie na budowę. Teren określała ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym, a pozwolenie na budowę i określenie warunków rozpoczęcia robót budowlanych określało Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. Zdaniem skarżących mapa załączona do decyzji lokalizacyjnej nr [...] nie określa miejsca położenia budowy Domu Dziecka. Jest obrazem położenia pięciu działek o powierzchni ponad 10 ha na terenie Dzielnicy W., których dwa boki stanowią ulice. Gdy odbierano działkę stanowiącą własność rodziców wnioskodawczyń budowa już trwała. Budowę Domu Dziecka nr [...] zlokalizowano nie na działce Nr [...], lecz na sąsiedniej działce o nazwie "[...]". Na terenie tej Osady był Dom Dziecka od czasów przedwojennych. Dyrekcja Rozbudowy Miasta już pod koniec 1969 r., a więc na dwa lata przed wywłaszczeniem działki Nr [...] żądała od władz miasta przekazania jej terenu "[...]" bowiem jest już na niej Dom Dziecka, a znajdujące się tam zabudowania są przeznaczone do wyburzenia po wybudowaniu nowego obiektu. W ten sposób Dyrekcja Rozbudowy Miasta pośrednio określiła działkę potrzebną pod budowę nowego Domu Dziecka. Władze Miasta uwzględniły wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta i Osadę tę jej przekazano z uzasadnieniem, "że teren ten jest przeznaczony pod rozbudowę domu dziecka". W ten sposób nawet Miasto dokonało konkretnej lokalizacji budowy (lub rozbudowy) Domu Dziecka Nr [...]. Nie ma mowy w korespondencji prowadzonej pomiędzy Miastem, a Dyrekcją o działce Nr [...]. Na terenie Osady rozpoczęto budowę Domu Dziecka Nr [...] w 1971 r. i ją zakończono w 1973 r. Nie Miasto, lecz Dyrekcja Rozbudowy Miasta zapłaciła odszkodowanie dawnym właścicielom działek. Skarżące podniosły, że stanowisko Domu Dziecka co do urządzonych na terenie przedmiotowej nieruchomości boisk mija się z prawdą. Nie można wykluczyć istnienia boisk na terenie pozostałych działek. Ponad 10 ha to olbrzymi teren jak na zaplecze jednego Domu Dziecka, ale na terenie działki Nr [...] podczas wizji lokalnej w lecie 2003 r. była tylko łąka, którą przed przybyciem B. L. i K. B. zdążono skosić tylko w 1/6 części. Resztę stanowiły chaszcze, na których nie było śladu bytności kogokolwiek, nawet dzieci bawiących się w Indian. Na tej działce w okresie dwóch tygodni poprzedzających wizję wkopano dwa słupy podobne do tych na jakich rozpina się siatkę do gry w siatkówkę. Skarżące zwróciły również uwagę, że w sprawie dotąd brak dokumentów ilustrujących przebieg postępowania inwestycyjnego dotyczącego budowy Domu Dziecka Nr [...]. W aktach sprawy nie ma nie tylko "wszelkich dokumentów związanych z tą inwestycją", ale nie ma także dokumentów stwierdzających, że pozwolenie na budowę pozwalało na budowę Domu Dziecka nie na całym terenie [...] ha, lecz jedynie na wyodrębnionym fragmencie terenu pod nazwą "[...]". Skoro Prawo budowlane wymagało aby wszelkie inwestycje budowlane miały swoje uzasadnienie w pozwoleniu na budowę, to pozwolenie na budowę Domu Dziecka Nr [...] nie mogło stanowić podstawy do przejęcia terenu pozwoleniem nie objętym. Przejęcie dodatkowego terenu obok terenu pod budowę Domu Dziecka Ńr [...] było teoretycznie możliwe, ale wymagało przeprowadzenia innej procedury wywłaszczeniowej. Poza tym stan akt sprawy nie wskazuje aby władza administracyjna wykonała zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2005 r. w przedmiocie dostarczenia dokumentacji inwestycyjnej. Dokumentów tych jak nie było tak nie ma. Przedstawiona mapa nie ma na sobie danych świadczących za tym, aby to była mapa stanowiąca załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...], ale nawet gdyby tak było, to decyzje wywłaszczeniowe wydane w odniesieniu do wszystkich pięciu działek wskazują na to, że władza administracyjna pod słusznym hasłem budowy domu dziecka dopuściła się naruszenia prawa. Nic nie wskazuje na to, że działkę Nr [...] wywłaszczono pod budowę Domu Dziecka, a przeprowadzona wizja lokalna wręcz zadaje kłam takiej tezie. Reasumując skarżące stwierdziły, że działkę Nr [...] wywłaszczono nie pod budowę domu dziecka, ale po to, aby mieć więcej terenu dla instytucji o nazwie Dom Dziecka Nr [...]. Zrobiono to wbrew prawu i dlatego towarzyszące temu zaborowi decyzje administracyjne winne ulec unieważnieniu, a stan prawny doprowadzony do możliwości odzyskania przez wnioskodawczynie należnego im spadku po rodzicach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu art. 137 ust. 1 wynika zaś, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo; 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot (art. 137 ust. 2 tej ustawy).

Istota niniejszej sprawy sprowadza się więc do ustalenia, czy organy załatwiające sprawę prawidłowo wyjaśniły i oceniły jaki był rzeczywisty cel wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako "[...]" i czy grunt ten został wykorzystany na cel wywłaszczenia.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego daje podstawy aby przyjąć, że nieruchomość oznaczona jako "[...]" nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Analiza treści decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1968 r., Nr [...] oraz stanowiących jej integralną część: mapy Nr [...] i wytycznych urbanistycznych z dnia [...] lipca 1966 r., wniosku wywłaszczeniowego z dnia 2 maja 1969 r., mapy sytuacyjnej terenu sporządzonej do celów wywłaszczeniowych wpisanej do zasobu geodezyjnego w dniu 31 marca 1969 r., decyzji wywłaszczeniowych z dnia [...] czerwca 1969 r. i [...] czerwca 1972 r. prowadzi do wniosku, że nieruchomość oznaczona jako "[...]", wraz z czterema innymi nieruchomościami położonymi w Dzielnicy P. przy ul. [...], została wywłaszczona pod realizację inwestycji - budowę Domu Dziecka.

Z wniosku terenowego z dnia 6 listopada 1969 r. Nr [...], protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia 30 sierpnia 1971 r., pisma J. i J. S. z dnia 12 listopada 1971 r., pism Domu Dziecka Nr [...] z dnia 18 września 2002 r., nr [...] i 10 czerwca 2003 r., nr [...] r., pisma [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 12 czerwca 2003 r. [...] protokołu z oględzin nieruchomości z dnia 10 czerwca 2003 r., dokumentacji zdjęciowej, załączonego do pisma Domu Dziecka Nr [...] z dnia 17 lipca 2007 r., nr [...] r. wyciągu z historii tej placówki, pisma skarżących z dnia 4 stycznia 2008 r. wynika, że realizacja przedmiotowej inwestycji (budowy domu dziecka), następowała etapami:, budowa Domu Dziecka przewidziana na rok 1969, została przesunięta na I kwartał 1970 r. z powodu trwającej w 1969 r. budowy drogi dojazdowej do terenu inwestycji. W dniu 30 sierpnia 1971 r. nastąpiło protokolarne przejęcie całego ponad [...] hektarowego terenu inwestycji przez inwestora Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...]. W 1971 r. na terenie nieruchomości oznaczonej jako "[...]" miała miejsce realizacja inwestycji – pracowały spychacze niwelując teren, wyrywając drzewa i przygotowując teren pod budowę. Budowę Domu Dziecka Nr [...] rozpoczęto w latach 1971 r., a zakończono w 1973 r. Do budowy budynku Domu Dziecka przystąpiono w 1972 r., stary budynek rozebrano, zasypano staw i glinianki, nowy budynek został oddany dzieciom w 1974 r. W ramach realizacji inwestycji obszar obejmujący dawną nieruchomość oznaczoną jako "[...]" ogrodzono kratką na podmurówce i zagospodarowano na tereny zielone porośnięte trawą, krzewami i drzewami oraz teren sportowo-rekreacyjno-wypoczynkowy. Urządzono boiska do piłki nożnej, siatkówki, wydzielono ścieżki rowerowe i ciąg pieszy, plac na którym odbywają się imprezy okolicznościowe, sportowe i kulturalne. Na terenie tym znajdują się również lampy oświetleniowe i asfaltowa aleja spacerowa. Teren jest zadbany, czysty, z częściowo skoszoną trawą.

W ocenie Sądu, przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy świadczy o tym, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie ziściły się przesłanki zbędności, o których mowa w art. 137 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro w okresie 7 lat licząc od dnia [...] lipca 1972 r. (data stwierdzonej prawomocności decyzji) rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, a inwestycję – budowę Domu Dziecka zrealizowano w okresie 10 lat, licząc od tej daty.

Wymaga podkreślenia, że wskazany w opisanej wyżej dokumentacji inwestycyjno – wywłaszczeniowej cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólny, a więc dopuszczający każde wykorzystanie nieruchomości w granicach ogrodzenia jako realizację celu wywłaszczenia. Przy czym realizacja inwestycji w postaci budowy Domu Dziecka musiała obejmować nie tylko budowę budynku Domu Dziecka, ale również urządzenie terenu przeznaczonego dla zaspokojenia potrzeb wychowanków w zakresie wypoczynku, rozrywki i kultury fizycznej (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 950/05, niepublikowany.). Wybudowanie i urządzenie takiej infrastruktury było niezbędne do tego, aby placówka oświatowo – wychowawcza jaką był i jest Dom Dziecka mogła spełniać swe ustawowe zadania w zakresie zapewnienia podopiecznym warunków niezbędnych dla ich wszechstronnego rozwoju (art. 1 i art. 25 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania -Dz. U. Nr 32, poz. 160). O zapewnieniu dla projektowanej inwestycji terenów zielonych wspominają również wytyczne urbanistyczne Naczelnego Architekta W. nr [...] z dnia 27 lipca 1966 r. (stanowiące jeden z warunków realizacji inwestycji) przewidując, że "jako warunek stawia się max. zachowanie istniejącego drzewostanu".

Odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest również uzasadniona w zakresie, w jakim dotyczy ona części działek nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2, skoro działki te znajdują się w ciągu dróg gminnych (rzeczy wyłączonych z powszechnego obrotu): ul. [...] (pismo Urzędu Gminy W. z dnia 13 lutego 2001 r., wypis z rejestru gruntów z dnia 13 lutego 2001 r., załącznik mapowy, Załącznik Nr 13 do uchwały Nr XXXVII/846/2004 z dnia 16 września 2004 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg w m. st. Warszawie do kategorii dróg gminnych – Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 253, poz. 6858 ze zm.).

Przechodząc do oceny zarzutów skargi Sąd uznał je za bezzasadne.

Jeżeli chodzi o kwestię wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r., to trzeba wskazać, że organ podjął działania zmierzające do zgromadzenia pełnej dokumentacji inwestycyjno – budowlanej związanej z budową Domu Dziecka. Z akt sprawy wynika, że organy prowadzące postępowanie występowały o stosowną dokumentację do: Burmistrza Gminy [...] (pismo z dnia 11 lipca 1995 r.), Burmistrza Gminy [...] (pismo z dnia 7 maja 2002 r. i 19 grudnia 2002 r.) Domu Dziecka Nr [...] (pismo z dnia 5 września 2002 r.), Kuratorium Oświaty w W. (pismo z dnia 7 maja 2003 r. i 29 września 2005 r.), inwestora [...] Zarządu Rozbudowy Miasta w W. (pismo z dnia 2 czerwca 2003 r.), Archiwum Akt i Planów (pismo z dnia 6 listopada 2006 r. i 16 lipca 2007 r.), Urzędu Miasta W. (pismo z dnia 12 marca 2007 r.), która to jednostka poszukiwała akt w: Biurze Architektury i Planowania Przestrzennego Dzielnicy [...] (pismo z dnia 23 marca 2007 r.), Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowym i Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami Dzielnicy [...] (pismo z dnia 23 kwietnia 2007 r.). W ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ zgromadził oryginał decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1968 r. oraz dwa dokumenty, stanowiące podstawę wydania tej decyzji: mapę Nr [...] i wytyczne urbanistyczne Naczelnego Architekta W. datowane na dzień [...] lipca 1966 r.

Mimo to, wielu z dokumentów nie udało się odnaleźć, zwłaszcza planu zagospodarowania terenu stanowiącego załącznik do decyzji lokalizacyjnej Nr [...]. Dokumentacji odnośnie przedmiotowej nieruchomości nie posiadał: Burmistrz Dzielnicy [...] (pismo z dnia 12 czerwca 2002 r. i 14 stycznia 2003 r.), Dom Dziecka Nr [...] (pismo z dnia 18 września 2002 r.), Kuratorium Oświaty (pismo z dnia 21 maja 2003 r. i 20 grudnia 2005 r.), [...] Zarząd Rozbudowy Miasta (pismo z dnia 25 czerwca 2003 r.), Urząd Miasta W. (pismo z dnia 16 maja 2007 r.), Mazowiecki Urząd Wojewódzki (pismo z dnia 31 lipca 2007 r.). Planu realizacyjnego inwestycji nie udało się także odnaleźć pełnomocnikowi skarżących – adwokatowi L. D. (oświadczenie złożone do protokołu rozprawy).

Zdaniem Sądu, skoro dokumentów związanych z realizacją inwestycji na przedmiotowym gruncie nie udało się odnaleźć, to nie można czynić organom zarzutu, że dokonały ustaleń w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Na marginesie należy zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. utracił moc wiążącą bowiem odnosił się do decyzji wydanych w innym stanie prawnym (załatwiających sprawę nie będącą tożsamą ze sprawą niniejszą).

Odnosząc się do powoływanego w skardze i piśmie uzupełniającym skargę zarzutu naruszenia przy wywłaszczaniu ówczesnych przepisów dotyczących: planowania przestrzennego, wywłaszczania, przepisów budowlanych i techniczno – budowlanych (m.in: niezgodnego z prawem przeznaczenia nieruchomości na cele sportowe, swobodnego dysponowania działką przez inwestora, naruszenia warunków budowy, zajęcia pod inwestycję zbyt dużego terenu), Sąd zauważa, że kwestia prawidłowości lokalizacji inwestycji, wywłaszczenia, czy budowy obiektów na przedmiotowym gruncie nie odnosi się do sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz dotyka zagadnienia odrębnego, tj. zgodności z prawem decyzji administracyjnych wydanych w procesie inwestycyjno – wywłaszczeniowo – budowlanym. Kwestie te wykraczają jednak poza przedmiot niniejszej sprawy, dlatego też nie mogły być objęte kontrolą Sądu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.