Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2093/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80  ust. 5b w zw. z  art. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Ewa Pisula – Dąbrowska, Protokolant Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego I. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

UZASDNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie przyznania I. P. dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Departamentu Kadr MON na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanej na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 80 ust. 5a i 5b i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), § 26a w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), przyznał [...] I. P., w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. w czerwcu 2011 r., dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych w wysokości 360,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, iż decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (pkt [...]) [...] I. P. z dniem 30 czerwca 2011 r. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Ww. pełniąc zawodową służbę wojskową w Wojskowych Służbach Informacyjnych, a następnie w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego pobierał: dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej od dnia 6 kwietnia 2000 r. do dnia 30 czerwca 2004 r., dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 września 2006 r. i od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 6 sierpnia 2008 r. oraz dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego od dnia 7 października 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r. i dodatek specjalny za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 11 czerwca 2010 r.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 80 ust. 5a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu spełniającemu jednocześnie warunki do otrzymywania dodatków specjalnych o charakterze stałym z kilku tytułów, przysługuje jeden dodatek specjalny w wyższej stawce miesięcznej. Oznacza to, że żołnierz zawodowy może w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej może otrzymywać tylko jeden z wyżej wymienionych dodatków, w najwyższej wysokości.

Dlatego też, mając na uwadze przedstawione powyżej okresy pobierania przez zainteresowanego poszczególnych dodatków specjalnych, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznano [...] I. P. dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych.

Powyższy dodatek, przyznany decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia 1 lipca 2004 r. żołnierz otrzymywał, zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 września 2006 r. oraz od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 6 sierpnia 2008 r. – czas służby zaliczony do okresu pobierania dodatku w związku z przeniesieniem do rezerwy kadrowej i skierowaniem do wykonywania obowiązków służbowych w SKW (rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. i Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.), ostatnio w wysokości 0,30 kwoty bazowej.

Organ zaznaczył, że zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, okres pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatku o charakterze stałym dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej przysługującego na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym jest mowa w § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r.

Wobec powyższego, zainteresowanemu przysługiwałby w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych w wysokości 450,00 zł (0,30 x 1500,00 zł – kwota bazowa obowiązująca w dniu zwolnienia ze służby).

Jednakże, w myśl mającego odpowiednie zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r., żołnierzowi przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej dodatek w wysokości 1/10 wyżej obliczonej kwoty, za każdy rok otrzymywania dodatku, w przypadku gdy żołnierz otrzymywał dodatek przez okres krótszy niż 10 lat, z tym, że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.

Uwzględniając zatem, iż [...] I. P. otrzymywał przedmiotowy dodatek przez okres 8 lat, żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej przysługuje dodatek w kwocie 360,00 zł (8/10 x 450,00 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji I. P., kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 80 ust. 4 i 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 26a w zw. z § 5, § 7, § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w związku z art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 2 , 7, 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.

Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, dokonując analizy przepisu art. 80 ustawy pragmatycznej wskazał, że żołnierz zawodowy nie może otrzymywać, w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, równolegle dodatku specjalnego z kilku tytułów oraz, że dodatek ten, w ostatnim miesiącu pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu jego otrzymywania. Odnosząc się do dodatków otrzymywanych przez skarżącego, organ wyjaśnił, że były to różne dodatki, wypłacane na podstawie różnych tytułów prawnych. W ocenie organu, nieuprawnione jest utożsamianie dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Ten ostatni dodatek jest nowym dodatkiem niewiążącym się z dodatkiem dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych. Dodatek ten przysługuje każdemu żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę w tej instytucji, niezależnie od charakteru wykonywanych zadań. Natomiast dodatek specjalny związany ze służbą w Wojskowych Służbach Informacyjnych, przysługiwał tylko żołnierzom wykonującym czynności operacyjno – rozpoznawcze, a także nadzorującym lub zabezpieczającym wykonywanie tych czynności. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, organ uznał, że skarżący otrzymywał dodatek specjalny z dwóch różnych tytułów.

Dokonując analizy przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r., organ doszedł do przekonania, że otrzymywany przez żołnierza zawodowego do dnia 30 czerwca 2004 r. dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej może być wliczony do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Wynika to z § 27 ust. 1 pkt 1 wymienionego aktu wykonawczego, zgodnie z którym dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych wlicza się do okresu otrzymywania dodatku specjalnego wymienionego w § 18 tego rozporządzenia. Natomiast okresu otrzymywania wymienionego dodatku nie można wliczyć do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego, gdyż dodatek ten jest wypłacany na podstawie § 18a rozporządzenia. Wliczenie tego okresu wymagałoby więc wyraźnego wskazania w przepisie § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Brak jest również przepisu, na podstawie którego, dla potrzeb ustalenia dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, byłoby możliwe wliczenie do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego okresu pobierania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno - rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego.

W dalszej kolejności organ podał zbieg jakich uprawnień w przypadku skarżącego mógł nastąpić w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej i wskazał, że ponieważ kwota dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych jest wyższa od kwoty dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego, I. P. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznano dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych.

Jednocześnie organ zaznaczył, że w okresie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, dopuszczalna jest zmiana wysokości otrzymywanego przez niego uposażenia zarówno poprzez podwyższenie jak i obniżenie wysokości poszczególnych składników uposażenia, w taki sposób jak byłoby to możliwe, gdyby żołnierz ten zajmował stanowisko służbowe. Ustawa nakazuje bowiem uwzględnić zmiany, powstałe w okresie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, mające wpływ na wysokość uposażenia zasadniczego lub prawo do dodatku. W czasie pozostawania I. P. w dyspozycji nastąpiła zmiana stanu faktycznego (rozpoczęcie pełnienia służby w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej), z którym to stanem faktycznym przepis prawa (art. 80 ust. 5a i ust. 5b ustawy pragmatycznej) wiązał określony skutek prawny, w postaci wstrzymania wypłaty niższego dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego (którego wysokość w ostatnim miesiącu pełnienia służby wynosiłaby 1/10 otrzymywanej kwoty dodatku, tj. 144,00 zł) i przyznanie dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych, w kwocie 360,00 zł.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I. P. zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 80 ust. 5a i 5b ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 26a w zw. z § 5, § 7 ust. 1 pkt 2 i § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.

Z uwagi na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował argumentację organu, że w miejsce zniesionego dodatku specjalnego dla żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe (po likwidacji WSI) i wykonujących określone czynności służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego, został wprowadzony nowy dodatek specjalny określony w § 18a rozporządzenia wykonawczego.

W ocenie skarżącego stanowisko organu, że zwalniani ze służby zawodowej żołnierze w ostatnim miesiącu jej pełnienia posiadali uprawnienie do otrzymania w ostatnim miesiącu pełnienia tej służby, bądź dodatku specjalnego wypłacanego na podstawie § 18 rozporządzenia za wykonywane wcześniej czynności operacyjno – rozpoznawcze lub analityczno – informacyjne w SKW lub SWW (należny do 31 marca 2009 r.) – z uwzględnieniem okresu pobierania tego dodatku w Żandarmerii Wojskowej i WSI – zgodnie z § 27 rozporządzenia o dodatkach, bądź dodatku specjalnego za pełnienie zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym w SKW lub SWW (należnego od 1 kwietnia 2009 r.), na podstawie § 18a rozporządzenia, obraża konstytucyjne standardy. Na poparcie swoich zarzutów skarżący powołał się na wyroki – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 721/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r, sygn. akt I OSK 2/11.

Zarzucił też, że wydane w oparciu o art. 80 ust. 6 ustawy pragmatycznej rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w sposób nieuprawniony zawęża zakres wykonania delegacji ustawowej, gdy chodzi o dodatki specjalne, wyłącznie do tych dodatków specjalnych, które zarazem są dodatkami o charakterze stałym (w rozumieniu art. 80 ust. 3 ustawy pragmatycznej). Fakt posłużenia się w § 7 rozporządzenia terminem "dodatek specjalny o charakterze stałym" sprawia, że regulacja ta niekoniecznie wpisuje się w wykonanie delegacji ustawowej z art. 80 ust. 6 ustawy ze względu na treść przepisu art. 80 ust. 5b ustawy, bowiem w tym ostatnim przepisie jest mowa o dodatkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 art. 80 ustawy pragmatycznej, a nie o dodatkach, o których mowa w art. 80 ust. 3 ustawy. Skarżący zaznaczył, że rozporządzenie wykonawcze musi czynić zadość wymaganiom formalnym ustanowionym w art. 92 Konstytucji. Przepisy wykonawcze muszą zatem pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych.

Skarżący podniósł też, że organy wojskowe wydając decyzje dotyczące przyznawania żołnierzom dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia przez nich służby, w sposób nieuprawniony stosują i odwołują się w swojej argumentacji do przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który jest przepisem przejściowym i epizodycznym, a jego stosowanie było przewidziane wyłącznie na wypadek orzekania o sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych w okresie przełomu wyznaczonego datą 1 lipca 2004 r., jako datą rozpoczęcia obowiązywania nowych przepisów wykonawczych w zakresie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ ponownie podkreślił, iż w jego ocenie nie ma prawnych możliwości połączenia okresów pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno - rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim fakt nie zamieszczenia w przepisach rozporządzenia oraz jego kolejnych nowelizacji – przepisu pozwalającego na zaliczenie do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego również innych okresów pobierania dodatków.

W ocenie organu, trudno za kontynuację wypłaty dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb informacyjnych uznać dodatek specjalny wprowadzony z dniem 1 kwietnia 2009 r., którego maksymalna wysokość wielokrotnie przekraczała kwotę dotychczasowego dodatku wypłacanego tym żołnierzom. Można w związku z tym przyjąć tezę że znaczne podwyższenie kwoty dodatku nastąpiło "kosztem" braku możliwości wliczenia okresów uprzednio pobieranych dodatków. Wyłącznie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego podwyższono - w tak znaczący sposób - wysokość dodatku, przy czym nie dokonano w funkcjonowaniu tych Służb zmian, które uzasadniały taką podwyżkę.

Zdaniem organu, potwierdzeniem słuszności prezentowanego stanowiska jest również zapis art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - zgodnie z którym, żołnierzom zawodowym przysługuje dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Oznacza to więc, że ustawodawca przewidział równoczesne funkcjonowanie nieograniczonej liczby tytułów za które wypłacany jest żołnierzom zawodowym dodatek specjalny. Nie uprawnia to więc do twierdzenia, że żołnierze zawodowi otrzymują jeden dodatek specjalny, a więc dla potrzeb ustalenia wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby należy dokonać zsumowania okresów pobierania przez żołnierza dodatku specjalnego z różnych tytułów. Faktycznie, w systemie uposażeń żołnierzy zawodowych funkcjonuje kilka dodatków specjalnych, wypłacanych z różnych tytułów i me powiązanych ze sobą. Nie można zgodzić się więc z twierdzeniem strony, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa, poprzez odmowę przyjęcia, że dodatek specjalny wypłacany z różnych tytułów prawnych należy traktować jako jeden dodatek specjalny i przyjąć, że [...] rez. I. P. otrzymywał jeden dodatek specjalny, nieprzerwanie od dnia 1 lipca 2004 r., jak również z twierdzeniem że organ również naruszył prawo poprzez odmowę uznania – otrzymywania przez wnioskodawcę do dnia 30 czerwca 2004 r. dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych jako dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl z kolei art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga I. P.a zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Departamentu Kadr MON wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 80 ust. 5b w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania.

Szczegółowe warunki otrzymywania tych dodatków oraz ich wysokość określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz.1497 z późn. zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 80 ust. 6 ustawy pragmatycznej.

Regulacja zawarta w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje:

1) w pełnej wysokości – jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat;

2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym – jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że skarżący w okresie pełnienia służby w latach 2000 – 2010 otrzymywał dodatki specjalne za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Minister Obrony Narodowej, opierając się na wykładni literalnej przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, wywiódł, iż okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego na podstawie § 18a rozporządzenia za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego nie może być sumowany z okresem pobierania przez niego dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych. W tym przypadku brak bowiem przepisu analogicznego do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym okres pobierania dodatku specjalnego dla żołnierza Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, przed dniem 30 czerwca 2004 r. (przyznawanego na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, a wcześniej na podstawie zarządzenia nr [...] z [...] kwietnia 1990 r.) traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym jest mowa odpowiednio w § 9, 11, 15, 18 albo 20 niniejszego rozporządzenia. Według organu, dodatek specjalny przyznawany na podstawie § 18a rozporządzenia jest zupełnie nowym świadczeniem, na co wskazuje zarówno jego nazwa, jak i wysokość.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu, należy uznać za błędne w świetle wykładni systemowej i celowościowej przepisów ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Tożsamy pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 721/10, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11 stanowisko to w pełni zaakceptował.

Przepisy ustawy i rozporządzenia ustanawiają zasadę, że dodatek specjalny przysługuje za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast jego wysokość w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej jest uzależniona od okresu jego otrzymywania w czasie pełnienia służby.

Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym (tj. dodatek ustalony w stawkach miesięcznych), w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w pełnej wysokości, jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat.

Brak jednocześnie przepisu, z którego wynikałoby, że okresu otrzymywania dodatku specjalnego za służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub służbę w Służbie Wywiadu Wojskowego na podstawie § 18a rozporządzenia nie zlicza się z innymi okresami otrzymywania takiego dodatku dla celów ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

Skarżący, w okresie od 7 października 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r., otrzymywał dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno –rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego na podstawie § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Przepis ten regulował wówczas kwestie przyznawania dodatków specjalnych dla żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego.

Na skutek zmiany przepisów rozporządzenia, która weszła w życie 1 kwietnia 2009 r., dodany został do powyższego rozporządzenia sporny § 18a, który reguluje aktualnie kwestie przyznawania dodatków specjalnych wyłącznie dla żołnierzy zajmujących stanowisko służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Jednocześnie zmieniona została dotychczasowa treść § 18 rozporządzenia, który odnosi się obecnie tylko do żołnierzy Żandarmerii Wojskowej. Zmiana przepisów wprowadzona rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2009 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 42, poz. 343), rozdzieliła więc dotychczasową wspólną regulację dotyczącą przyznawania dodatków specjalnych dla żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Żandarmerii Wojskowej. Jak wskazał NSA w powołanym wyżej wyroku był to jednak w dalszym ciągu ten sam dodatek specjalny przyznawany za szczególne właściwości lub warunki służby, który żołnierz pobierał na podstawie § 18 rozporządzenia. Dla przyznania tego dodatku bez znaczenia pozostawał fakt, czy wiązał się on z wykonywaniem czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych w Żandarmerii Wojskowej, czy wiązał się z pełnieniem służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego. Wszystkie wymienione służby charakteryzują się bowiem szczególnymi warunkami uprawniającymi żołnierza do otrzymywania dodatku specjalnego – art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa byłoby różnicowanie zasad dotyczących ustalania wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby w zależności od tego, czy służba pełniona jest w Żandarmerii Wojskowej, czy jest to Służba Kontrwywiadu Wojskowego albo Służba Wywiadu Wojskowego, a w istocie do tego prowadzi dokonanie literalnej wykładni przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Zaakceptowanie stanowiska organu co do rozumienia § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mogłoby prowadzić do tego, że żołnierze zawodowi Żandarmerii Wojskowej w ostatnim miesiącu pełnienia służby otrzymywaliby dodatek specjalny w wysokości wyższej w stosunku do legitymujących się takim samym okresem pobierania dodatku specjalnego żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że dodatek specjalny przysługuje wprawdzie każdemu żołnierzowi pełniącemu służbę w tej instytucji, ale jest on przyznawany w różnej wysokości, w kwocie od 60 zł do 3.750 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady konstytucyjne wyrażone w art. 2 i 32 Konstytucji RP, stanowiące determinanty wykładni prawa, pozwalają na takie odczytanie normy § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, które zapobiegnie nieuzasadnionemu i krzywdzącemu zróżnicowaniu w tym zakresie.

Mając na względzie treść art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jedyne kryterium pozwalające na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres jego otrzymywania. Niezaliczenie żołnierzom Służb Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego dla potrzeb ustalania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby okresu ostatnio otrzymywanego dodatku (§ 18a rozporządzenia) pozostawałoby w sprzeczności z zasadą określoną w art. 80 ust. 5b, zgodnie z którą wysokość tego dodatku w ostatnim miesiącu służby uzależniona jest od okresu jego pobierania.

Reasumując, wskazać należy, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, zgodnie z którym okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego za służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego od 1 kwietnia 2009 r. w oparciu o § 18a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych nie podlega zsumowaniu, dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z wcześniejszymi okresami pobierania przez skarżącego dodatków specjalnych, w tym także z dodatkiem otrzymywanym na podstawie § 18 tego rozporządzenia.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.