Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1389/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. NR [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1389/04

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu z wniosku S. K. sprawy dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wykonania w roku 2003 przez H. i M. P. na działce przy ul. [...] betonowego fundamentu w kształcie litery C o łącznej długości 27,10 m i szerokości 0,55m. Na fundamencie tym wykonano siedem betonowych kolumn o wysokości około 1,60m. zakończonych betonowymi orłami o wysokości około 0,70m. Betonowy fundament przylega bezpośrednio do ściany budynku mieszkalnego, jednorodzinnego znajdującego się na w/w nieruchomości.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umarzając postępowanie uznał, że omawiane obiekty tj. fundament betonowy i znajdujące się na nim cokoły należy zaliczyć do obiektów małej architektury, które nie podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi ani też obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, brak jest więc podstaw do podjęcia działań w powyższej sprawie w ramach nadzoru budowlanego. Obowiązkowi zgłoszenia podlega zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000r, poz. 1126 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami) budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

W protokole oględzin robót budowlanych z dnia [...] kwietnia 2003 r. stwierdzono wykonanie fundamentu (pasa betonowego).

W trakcie postępowania, H. i M. P., pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. dokonali zgłoszenia zniszczenia ogrodzenia, drzewostanu i będącego przedmiotem niniejszego postępowania "zniszczenia 3 kolumn z orłami ze ścieżką ogrodową". Fakt ten potwierdziła wizja przeprowadzona w dniu [...] września 2003 r.

Decyzję organu I instancji zaskarżyli H. i M. P. uzasadniając swoje odwołanie koniecznością ukarania sprawców od strony administracyjnej za samowolne niszczenie mienia po bezzasadnie wszczętych postępowaniach administracyjnych.

Odwołanie złożył również S. K., który zaskarżonej decyzji zarzuca błędy w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, błędy w ocenie stanu faktycznego dotyczącego obiektu wybudowanego na terenie posesji. Zdaniem S. K. na działce przy ul. [...] wybudowany został bez jego zgody, jako właściciela nieruchomości, zbrojony betonowy fundament o wymiarach 8 na 8 m. i głębokości 60 cm w kształcie kwadratu.

Po rozpatrzeniu odwołania H. i M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2003r., Nr [...] umarzającej na podstawie art. 104 i 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia .

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu [...] lipca 2004 r. pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzili kontrole na nieruchomości położonej przy ul. [...], w wyniku której ustalono, że na w/w nieruchomości znajduje się fundament betonowy o szerokości od 50 cm do 55 cm, którego górna część pokrywa się w większości z poziomem terenu. Przedmiotowy fundament ma wymiary 8,0 x 9,0 m a głębokość waha się od 45 do 50 cm a na nim znajdują się cokoły z kolumnami.

W ocenie organu odwoławczego nie można zakwalifikować przedmiotowego fundamentu jako obiektu małej architektury czy też ścieżki jak czytamy w oświadczeniu do protokołu z dnia [...] października 2003 r. złożonym przez H. P.

Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ I instancji powinien również zwrócić uwagę czy kolumny z orłami zlokalizowane na przedmiotowym fundamencie są wykonane zgodnie ze sztuka budowlaną.

Skargę na powyższą decyzję złożyli H. i M. P., podnosząc, że organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzje PINB w [...] nie po to, żeby ścigać karą administracyjną sprawców za wszczęcie niezgodnego z prawem postępowania administracyjnego, ale uchyla ją po to żeby dalej nękać skarżących za to, że ozdabiali swój ogród ozdobami i ścieżką, które do prace sprawcy wdzierając się na posesję skarżących w dniu [...] sierpnia 2003r. zniszczyli w znacznej części.

Zdaniem skarżących uchylenie decyzji Nr [...] przez organ II Instancji było by zasadne gdyby organ w uzasadnieniu uchylanej decyzji organ podniósł, że powyższą decyzje uchyla się po to, aby wszcząć przeciw sprawcom postępowanie administracyjne karne za bezzasadne wszczynanie postępowań administracyjnych w PINB w [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.

Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Zgodnie z art. 140 K.p.a. organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art.7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a.. A przepis art. 136 K.p.a. daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło bez wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego istniejącego w sprawie. W sprawie niniejszej brak jest koniecznych ustaleń i rozważań organów administracji, co do prowadzenia określonych robót w określonym czasie.

Art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Istotnym również dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przepis art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. definiujący pojęcie obiektu małej architektury oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania w sprawie.

Art. 3. pkt 4 ustawy określa pojęcie obiektu małej architektury przez który należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki,

Mając na uwadze postanowienia tego przepisu nie ulega wątpliwości, że cokoły wraz z orłami można zaliczyć do obiektów małej architektury. Pozostaje do wyjaśnienia kwestia przeznaczenia fundamentu, na którym postawione są cokoły w kontekście zaliczenia go do elementu małej architektury.

Natomiast mając na względzie, że inwestycja została rozpoczęta i realizowana jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) to każdy obiekt małej architektury wymagał zgłoszenia właściwemu organowi.

Jednak z uwagi na to, że postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją w dniu wejścia w życie nowych przepisów do sprawy mogą mieć zastosowanie przepisy art. 7 ust.1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw.

Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że nastąpiło w sprawie naruszenie przepisów zarówno postępowania administracyjnego jak i prawa budowlanego. Organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości jakie przepisy winny mieć zastosowanie w sprawie.

Organ II instancji w toku ponownego rozpatrywania sprawy winien rozważyć i ocenić wszystkie dowody oraz dać temu pełen wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w państwie prawa organy państwowe i obywatele oraz inni mieszkańcy podlegają prawu wyrażonemu w ustawach i innych aktach prawodawczych.

Porządek prawny jest dostosowany do różnych dziedzin życia społecznego. Są przepisy prawa konstytucyjnego, cywilnego, karnego, administracyjnego, finansowego, pracy i inne. Obowiązują one w oznaczonym zakresie osoby fizyczne i prawne oraz inne podmioty podejmujące i prowadzące działalność m.in. budowlaną.

Prawo budowlane, będące fundamentem prawnym w budownictwie, odnosi się obecnie tylko do części działalności dotyczącej budownictwa; wskazuje na to treść art. 1, stanowiącego, że prawo budowlane normuje tylko "działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji państwowej w tych dziedzinach".

Postępowanie administracyjne w tym również zakresu prawa budowlanego wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi żądania. Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika czy też uznania organu, gdyż ma miejsce w dniu złożenia żądania. Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepis kodeksu postępowania administracyjnego stanowi inaczej. Niezachowanie powyższego trybu postępowania wskazuje na bezczynność organu.

Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje karania stron postępowania administracyjnego z tytułu np. bezzasadnego złożenia wniosku powodującego wszczęcie postępowania administracyjnego, nawet gdyby taki wniosek powodujący wszczęcie postępowania był oczywiście nieuzasadniony.

Zasada praworządności w działalności organów administracji publicznej, której podstawowym elementem w działalności orzeczniczej tych organów jest zasada instancyjności oraz kontroli sądowej aktów administracyjnych, wymaga, aby także roszczenia stron, niemające uzasadnienia materialnoprawnego, zostały rozstrzygnięte w formie decyzji administracyjnej, gdyż tylko taki sposób rozstrzygnięcia umożliwia stronie obronę jej praw poprzez poddanie decyzji kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że żądanie skarżących wyrażone w skardze a dotyczące zastosowania sankcji karnych wobec inicjatorów w/w postępowania administracyjnego nie znajduje uzasadnienia w obecnie obowiązującym porządku prawnym i jako bezzasadne nie może zostać uwzględnione.

Reasumując Sąd stwierdza, że ujawnione naruszenie w/w przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).