Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2949/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit. d., art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, 77,11
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Jolanta Sikorska del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego R.K. po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 44/16 w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E.K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 44/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.K.n na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., dalej jako "Kierownik OPS", z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] uznającą za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. w łącznej kwocie 4000 zł na dzieci: L. i K.K.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] organ pierwszej instancji przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na L. i K.K. w kwocie po 500 zł miesięcznie (na każde dziecko), na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r.

Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. organ pierwszej instancji zawiadomił E.K. - matkę dzieci o wszczęciu postępowania "w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na uprawnione dzieci L. i K.K z decyzji nr [...] z dnia [...] września 2014 r."

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Kierownik OPS uznał za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od dnia 1 października 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. w łącznej kwocie 4000 zł, na te dzieci. W myśl ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859, ze zm.), dalej jako "u.p.a.", świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Podniesiono, że orzekając w sprawie wzięto pod uwagę zaświadczenie z Sądu Okręgowego o wpłatach dokonanych przez dłużnika alimentacyjnego, kserokopię czeków otrzymanych przez matkę dzieci oraz oświadczenie złożone przez nią w dniu [...] kwietnia 2015 r. Na podstawie powołanych wyżej dokumentów stwierdzono, iż w okresie zasiłkowym 2014/2015 (od 16 października 2014 r. do 12 stycznia 2015 r.) matka dzieci otrzymała alimenty od dłużnika w łącznej kwocie 5341,43 zł, co było niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Matka dzieci nie zgodziła się z tym stanowiskiem i wniosła o uchylenie decyzji.

W zaskarżonej do WSA decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.a. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Dalej SKO wskazało na art. 2 pkt 7 lit. d) u.p.a. oraz art. 28 ust. 1 u.p.a. Następnie, że jak wynika z akt sprawy, w okresie zasiłkowym 2014/2015 matka dzieci otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci. Jednocześnie odwołująca się otrzymała, wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego, alimenty w łącznej kwocie 5341,43 zł.

Oznacza to, że odwołująca się otrzymała świadczenie z dwóch źródeł tj. funduszu alimentacyjnego oraz od dłużnika alimentacyjnego, co nie jest dopuszczalne. Od chwili podjęcia pierwszej wypłaty z funduszu alimentacyjnego, dług alimentacyjny staje się długiem wobec organu, który przyznał świadczenie z funduszu. Z powołanego art. 28 ust. 1 u.p.a. wynika, że z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego w pierwszej kolejności powinny być zaspokojone należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy, do ich całkowitego zaspokojenia. Kwota wyegzekwowana od dłużnika jest kwotą należną organowi, który wypłacił świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych.

W okresie od października 2014 r. do stycznia 2015 r. odwołująca się otrzymywała na rzecz dzieci świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 1000 zł miesięcznie. W tym samym okresie odwołująca się otrzymała alimenty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego na łączną kwotę 5341,43 zł. Skoro w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała alimenty wyegzekwowane od dłużnika, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, to w ocenie organu, biorąc pod uwagę treść art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy, wypłacone w tym okresie świadczenia są nienależnie pobrane. Kwota nienależnie pobranych świadczeń wynosi 4000 zł (1000 zł x 4 miesiące). Natomiast okoliczności powoływane przez skarżącą dotyczą postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 24 ustawy). Dodatkowo SKO zwróciło uwagę na treść art. 23 ust. 8 u.p.a., zgodnie z którym matka dzieci może zwrócić się do OPS z wnioskiem o udzielenie ulgi.

W skardze do WSA E.K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci obrazy art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., "naruszenie zaufania strony do organów poprzez pominięcie, że strona brała czynny udział w całym postępowaniu i informowała organ, że otrzymuje incydentalne kwoty odpowiadające zaległym alimentom a więc nie zatajała, nie ukrywała stanu faktycznego a organ bagatelizował jej zgłoszenia i wprowadzał w błąd. Wniosła o uchylenie decyzji w całości.

W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skardze nie można odmówić zasadności.

Sąd I instancji wskazał na treść art. 23 ust. 1, art. 2 pkt 7 lit. d, oraz art. 28 u.p.a. Następnie podniósł, że kwestią niesporną jest, iż skarżąca w tym samym okresie otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego i od dłużnika alimentacyjnego, przy czym w sytuacji uznania, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego było nienależne, podlega ono zwrotowi.

WSA podniósł, że w uzasadnieniach obu decyzji nie ma jednak mowy o tym, że skarżąca otrzymując alimenty od dłużnika czyniła to niezgodnie z kolejnością zaspokajania należności, jaką określił art. 28 u.p.a. Decyzja organu I instancji w swoim uzasadnieniu po przedstawieniu kwestii prawnych nawiązuje do tego tylko, że w dniu 3 kwietnia 2015 r. do Ośrodka wpłynęło z Sądu Okręgowego zaświadczenie o dokonanych wpłatach przez dłużnika alimentacyjnego jak też, że matka dziecka okazała kserokopie otrzymanych czeków i złożyła oświadczenie dnia [...] kwietnia 2015 r. Na tej podstawie ustalono, że w trwającym okresie zasiłkowym otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego i alimenty od dłużnika co było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Jednakże organ I instancji nie wyjaśnił z którymi przepisami, czy tymi, które wcześniej powołano, tworząc kontekst prawny tej podstawy. Art. 28 składa się z kilku przepisów wymieniając należności podlegające zaspokojeniu i kolejność w jakiej to powinno następować.

WSA wskazał na pismo skarżącej z dnia 4 maja 2015 r. zatytułowane "wyjaśnienie", w którym stwierdziła, że nie rozumie działań organu utrzymując, że informowała OPS o swej sytuacji rodzinnej i finansowej. Wskazała, że przekazano jej, iż nie ma znaczenia fakt pobierania świadczeń z dwóch źródeł.

Uszczegółowiła to następnie pełnomocnik skarżącej przed Sądem podając, że w sierpniu 2014 r. skarżąca pobrała kredyt w celu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Była to kwota 14 000 zł (kwota główna 12 000 plus odsetki). Pracownik OPS-u, do którego zwróciła się skarżąca chcąc zwrócić nienależnie pobrane świadczenie oświadczył, że należy skonsultować się z Sądem Okręgowym w [...]. Taka konsultacja nastąpiła w obecności skarżącej. Sąd Okręgowy prowadził egzekucję należności od dłużnika alimentacyjnego. Ośrodek, po konsultacji z Sądem uspokoił skarżącą, że środki jakie pobrała zostaną zaliczone na najstarsze zaległości i nie ma potrzeby zwracania nienależnie pobranych kwot. Pouczył jednocześnie o możliwości złożenia kolejnego wniosku o przyznanie świadczeń alimentacyjnych. Skarżąca taki wniosek złożyła i otrzymała alimenty decyzją, która jest przedmiotem sporu. Do akt złożono też pismo Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r., kierowane do skarżącej. Miało ono świadczyć, że skarżąca udzieliła pełnej informacji OPS-owi na temat jej sytuacji oraz o pobieraniu alimentów za pośrednictwem Sądu Okręgowego od dłużnika. Z ostatniego zdania tego pisma wynika, że otrzymane od dłużnika należności zostaną zaliczone na poczet alimentów zaległych za rok 2012 r.

W ocenie Sądu I instancji nie sprawdzono linii obrony strony, mimo iż można dać wiarę jej stanowisku. Organy nie próbowały potwierdzić bądź wykluczyć tego, co podnosi skarżąca, tj. czy istotnie zwracała się do organu I instancji, konkretnie do kogo, czy istotnie powiedziano jej, że alimenty od byłego męża mogły być zaliczone na poczet zaległości, czy zaległości takie w rzeczywistości istniały, co mogłoby potwierdzać wskazanie Sądu Okręgowego w [...] w wspomnianym piśmie. WSA wskazał, że zgodnie z orzecznictwem nałożenie obowiązku na stronę postępowania nie powinno budzić wątpliwości tak by umożliwić jej jego realizację.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne nie zostało zatem przeprowadzone zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Kolegium, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego zastosowanie i uznanie, że organy administracji, wydając ww. decyzje administracyjne, naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a., choć uchybienia takie nie zostały przez organy popełnione, a kwestie, które organy mają według WSA zbadać, nie mają wpływu na wynik sprawy;

2. prawa materialnego:

- tj. art. 2 pkt 7 lit. d) u.p.a., przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie w każdym przypadku otrzymanie przez osobę uprawnioną - w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego - niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 u.p.a., zaległych lub bieżących alimentów powoduje, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego są świadczeniami pobranymi nienależnie do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów,

- oraz art. 28 ust. 1 u.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego nie zaspokaja się w pierwszej kolejności należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy.

Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E.K. wniosła o jej oddalenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie podtrzymała dotychczasową argumentację i wskazała, że zarzuty skargi kasacyjnej nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem wyrok Sądu I instancji pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu.

Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 7 lit. d u.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.a. to utrwalone jest stanowisko, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu (art. 23 ust. 1 u.p.a.). Według art. 2 pkt 7 lit. d u.p.a. nienależnie pobranym świadczeniem jest m.in. świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymywanych w tym okresie alimentów. Art. 28 ust. 1 u.p.a. kolejność zaspokajania należności z kwot uzyskanych od dłużnika określa w następujący sposób: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy do ich całkowitego zaspokojenia, 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 k.p.c., a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 k.p.c.

Dodać należy, że do 1 stycznia 2012 r. ustawodawca nie precyzował, czy użyte w art. 2 pkt 7 lit. d u.p.a. sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" obejmuje jakiekolwiek alimenty, czy tylko alimenty bieżące. Spowodowało to niejednolitą praktykę stosowania tego przepisu, niejednolite było także orzecznictwo sądowoadministracyjne. Rozbieżności w interpretacji art. 2 pkt 7 lit. d u.p.a. wyeliminowała jego nowelizacja, wprowadzona przez art. 2 pkt 2 lit. b tiret pierwszy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że celem nowelizacji art. 2 pkt 7 lit. d było właśnie ujednolicenie praktyki w tym zakresie, gdyż część organów, kierując się wybranym orzecznictwem sądów administracyjnych, ustalała nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego jedynie w przypadku otrzymania bieżących świadczeń alimentacyjnych. Powołany art. 2 pkt 7 lit. d u.p.a. jednoznacznie obejmuje swym zakresem sytuację, gdy osoba uprawniona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty. Nie ulega wątpliwości, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie (por. wyrok NSA z 13.10.2016 r., sygn. akt I OSK 445/15, LEX nr 2168108).

Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 w przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń, 2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Według powołanego art. 28 u.p.a. trzeba zaznaczyć, że nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres strona skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty. Obecnie organ nie jest zobowiązany do badania tego zagadnienia lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka wskazana w przywołanym wcześniej normatywie w postaci otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością. Zatem pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego i jednocześnie otrzymując wyegzekwowane przez komornika alimenty E.K. znalazła się w sytuacji, którą należy zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli określonej w art. 28 u.p.a. Tym samym argumentacja Sądu I instancji wskazująca na potrzebę badania i wyjaśnienia kwestii kolejności zaspokajania należności na podstawie art. 28 u.p.a. jest wadliwa.

Rację ma jednak Sąd I instancji wskazując, że sprawa wymaga wyjaśnienia w zakresie twierdzeń skarżącej, według których pracownik MOPS-u miał zapewniać skarżącą, że środki jakie pobrała zostaną zaliczone na najstarsze zaległości i nie ma potrzeby zwracania pobranych kwot. Jak trafnie wskazuje Sąd I instancji nie sprawdzono linii obrony strony, a można dać wiarę temu, co konsekwentnie utrzymuje E.K. przez cały tok postępowania administracyjnego i sądowego, że kontaktowała się z organem I instancji w celu wyjaśnienia powyższych kwestii. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji twierdzi, że brak na to przekonywującego dowodu ale nie próbowano potwierdzić bądź wykluczyć tego, co podnosi skarżąca. Czy istotnie zwracała się do organu I instancji, konkretnie do kogo i czy istotnie powiedziano jej, że alimenty od byłego męża mogły być zaliczone na poczet zaległości. Czy zaległości takie w rzeczywistości istniały, co mogłoby potwierdzać wskazanie Sądu Okręgowego w [...] w wspomnianym piśmie.

Dodać należy, że skarżąca została pouczona we wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o tym że w przypadku otrzymania alimentów powinna ona powiadomić organ. Ponadto decyzja o zwrocie świadczenia nienależnego ma charakter związany. Organ nie ma luzu w zakresie rodzaju rozstrzygnięcia, jeśli ustali że doszło do pobrania świadczenia nienależnie. W świetle jednak przedstawionych przez Sąd I instancji okoliczności – twierdzeń strony, że kontaktowała się z pracownikiem MOPS w celu wyjaśnienia jej sytuacji prawnej i ciążących na niej obowiązków – uznać należało, że mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji prawnych spowodowanych wadliwymi pouczeniami ze strony aparatu administracyjnego, o ile w ponownie przeprowadzonym postępowaniu okoliczność ta zostanie potwierdzona. Z tych względów zarzut naruszenia prawa procesowego należało uznać za chybiony, a wyrok Sądu I instancji za odpowiadający prawu, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.