Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 497/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 , ust. 2 i ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia NSA Gerard Czech Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. R.G. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres do 1997r. Wniosek uzasadniła trudnymi warunkami finansowymi w jakich się znajduje, spowodowanymi brakiem zatrudnienia od 2005r. Wyjaśniła, że jej mąż, który pracował na terenie Niemiec, uległ w marcu 2009 r. wypadkowi, a świadczenia za okres choroby i leczenia strona niemiecka wypłaciła po upływie około 6 miesięcy. Aktualnie toczy się sprawa przyznania świadczeń rehabilitacyjnych i renty, ale zobowiązana nie jest w stanie określić, w jakim terminie świadczenie zostanie mężowi przyznane. Podała również, że ze względu na stan zdrowia mąż nie jest w stanie pracować w swoim zawodzie, a ze względu na wiek nie kwalifikuje się do przyuczenia do innego zawodu. Na utrzymaniu państwa G. pozostaje czworo studiujących i uczących się dzieci. Wnioskodawczyni zwróciła także uwagę, iż wielokrotnie prosiła o rozłożenie na raty należności wobec ZUS, proponowała również sprzedaż nieruchomości, powyższe jednak nie doszło do skutku.

W dniu 1 września 2010 r. R.G. przedłożyła: - informację o osobach prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, z którego wynika, że majątek nieruchomy i ruchomy wnioskodawczym stanowią: dom o po w. [...], gospodarstwo rolne o po w. [...]m2, grunty rolne o pow. [...] m2, samochód osobowy [...] rok produkcji 1992, samochód osobowy [...] rok produkcji 1994.

Wskazała także, iż posiada zobowiązania wobec KRUS w N.S. w kwocie około 26000 zł, a miesięczne wydatki z tytułu opłat wynoszą około 300,00 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu ustalił, iż R.G. prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą w okresie od 12-02-1991 r. do 15-10-1997 r. oraz w formie spółki cywilnej w okresie od 28-03-1995 r. do 15-10-2005 r. W zeznaniach podatkowych PIT 37 za lata 2007 do 2009 nie wykazywała dochodów. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono również, że w latach 1999-2005 wnioskodawczyni w Urzędzie Skarbowym wykazywała dochody z prowadzonej działalności gospodarczej.

Ponadto, z odpowiedzi udzielonej przez Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wynikało, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie kształtuje się na poziomie około 34,61 zł.

Ponadto wskazano, że R.G.pomaga matce w prowadzeniu działalności gospodarczej. W zamian za pomoc matka zobowiązanej finansuje studia dzieciom i ponosi koszty związane z ich utrzymaniem. Zdaniem pracownika socjalnego sytuacja rodziny jest trudna z uwagi na problemy z podjęciem zatrudnienia wynikające z problemów zdrowotnych. Wskazano także, że R.G. nie korzystała i nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w K.

Przy tak poczynionych ustaleniach faktycznych Zakład decyzją z 9 lutego 2011 r. nr [...]z dnia 09-02-2011 r., odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 19 525,76 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek R.G. wskazała, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone z nieruchomości w skład której wchodzi dom zobowiązanej spowoduje pozbawienie dachu nad głową całej jej rodziny.

Manipulacją ze strony Zakładu - w ocenie strony - jest to, że nie poszukuje pracy zarobkowej mimo posiadania tak dużego zadłużenia. Według zobowiązanej, nie jest to następstwem jej złej woli. Podniosła także, iż przez kilkanaście lat zajmowała się wychowywaniem dzieci, teraz natomiast, kiedy mogłaby podjąć zatrudnienie, rynek pracy dla kobiet w wieku pięćdziesięciu lat jest bardzo wąski. Ponadto w celu podniesienia kwalifikacji zobowiązana podjęła studia jedynie dzięki pomocy przyjaciół. R.G. zaznaczyła również, że nigdy nie zwracała się o pomoc socjalną, a ponadto wielokrotnie od 1997 r. ubiegała się o rozłożenie na raty zadłużenia, jednakże Zakład za każdym razem odmawiał przedmiotowej ulgi w spłacie.

Decyzją z dnia 26 września 2011 r., działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – w dalszej części u.s.u.s., w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 9 lutego 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, rozważając istnienie podstaw umorzenia w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s., że w niniejszym postępowaniu nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w powołanym przepisie.

Podkreślono, że aktualnie postępowanie egzekucyjne zostało skierowane wobec nieruchomości stanowiącej własność R.G.- ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], a z uwagi na treść art. 24 ust. 5 u.s.u.s. i okres powstania zadłużenia zabezpieczonego w w/w księdze wieczystej przedmiotowe należności mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu zabezpieczenia. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, dlatego też Zakład nie ma podstaw do tego, aby stwierdzić, że nadal prowadzone będzie nieskuteczne.

Wskazano, że zbadano również pozostałe przesłanki umorzenia należności, a to na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wymieniony przepis zezwala na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia.

Organ podniósł, iż na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego brak jest również podstaw do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności pozwalające na umorzenie zaległych składek na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Analizując sprawę w tym aspekcie, zdaniem organu, zobowiązana nie udowodniła ani nie wskazała, iż poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek miało negatywny wpływ na prowadzoną działalność. Ponadto Zakład nie stwierdził, iż stan zdrowia R.G. jest przeszkodą w uzyskiwaniu przez zobowiązaną dochodów z przeznaczeniem na stopniową spłatę zaległości. Zobowiązana nie wskazała i nie udowodniła, że istnieje konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która to opieka uniemożliwia zobowiązanej podjęcie zatrudnienie i uzyskiwania z tego tytułu dochodów. Zauważono, że bezspornym jest, że mąż zobowiązanej uległ wypadkowi przy pracy jednak wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dokumentów medycznych potwierdzających aktualny stan zdrowia męża ani dowodów świadczących o tym, że R.G. nie jest obecnie zdolny do samodzielnej egzystencji, czy też wymaga ciągłej opieki osoby trzeciej.

W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, iż przedstawione przez R.G. dowody nie stanowią dostatecznych przesłanek skutkujących umorzeniem należności. W przypadku zobowiązanej nie występuje trwałe zagrożenie egzystencji spowodowane ubóstwem. Jak wynika z pism strony zobowiązana uzyskuje dochody z pracy dorywczej u matki. Ponadto uzyskuje pomoc od przyjaciół, która to pomoc pozwala nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, ale również na podjęcie przez R.G. nauki na studiach I stopnia na uczelni niepublicznej. Dochody, które uzyskuje rodzina pozwalają również na kontynuowanie nauki przez syna zobowiązanej – I.G. na II roku Akademii Morskiej w G. (czesne w kwocie 1800zł. za semestr + 700zł stancja) oraz na kontynuowanie nauki przez córkę zobowiązanej – A.G. na III roku studiów w systemie dziennym (stancja we W. w kwocie 500,00zł).

Zobowiązana jest zdolna do wykonywania pracy zarobkowej i obecnie podnosi swoje kwalifikacje zawodowe kontynuując naukę w Wyższej Szkole [...]. Zdaniem organu nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest pomoc, jaką wnioskodawczyni uzyskuje ze strony matki oraz przyjaciół. Stąd, nie można mówić o zagrożeniu dalszej egzystencji płatnika i pogłębiających się trudnościach płatniczych zobowiązanej w sytuacji, gdy posiada ona dochody wystarczające na pokrywanie rachunków bieżących związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz na pokrycie wydatków związanych wykształceniem i utrzymaniem studiujących i uczących się dzieci.

Dodano, iż w roku 2009 R.G. skorzystała z ulgi w postaci układów ratalnych jednak z uwagi na niedotrzymanie warunków umowy nr [...] oraz [...] z dnia 5 sierpnia 2009 r. uległy one rozwiązaniu. Podkreślono również, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrzył pozytywnie wniosek R.G. i wyraził zgodę na rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Przygotowano umowę [...] i pismem z dnia 2 lutego 2008 r. wezwano R.G. do podpisania umowy. Mimo, że przedmiotowe pismo zostało skutecznie doręczone zobowiązanej, wnioskodawczyni nie zgłosiła się do Zakładu w celu podpisania umowy.

Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, którym R.G. podniosła, iż przez kilkanaście lat zajmowała się wychowywaniem dzieci, teraz natomiast, kiedy mogłaby podjąć zatrudnienie rynek pracy dla kobiet w wieku pięćdziesięciu lat jest bardzo wąski, organ wskazał, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnimi dziećmi. Zgodnie, bowiem z art. 128 w związku z art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli strona popadnie w niedostatek zstępni i wstępni w linii prostej mają obowiązki alimentacyjne w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym. Organ podniósł ponadto, że chęć kontynuowania nauki przez dzieci zobowiązanej również nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie wnioskowanego umorzenia, ponieważ istnieje możliwość kontynuowania nauki w systemie wieczorowym lub zaocznym, a nawet dziennym, z jednoczesnym podjęciem zatrudnienia.

Podkreślono jednocześnie, że decyzje podejmowane w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mają charakter uznaniowy, co oznacza, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który podejmuje decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.G. zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana bez analizy materiału dowodowego.

Wniosek o umorzenie spowodowany był prowadzeniem postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca wraz z rodziną.

Skuteczna licytacja tej nieruchomości pozbawi skarżącą i jej rodzinę podstawowej potrzeby życiowej, jaką jest schronienie, czyli miejsce zamieszkania.

Organ w przypadku zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego winien rozważyć, czy byłoby ono zgodne z ważnym interesem strony, a takiej analizy zabrakło.

Ponadto organ powinien zbadać, czy skarżąca ma realną możliwość spłaty zadłużenia i ustalić, czy uzyskiwane dochody pokrywają wydatki na utrzymanie rodziny. Dotyczy to również analizy możliwości spłaty zaległości w proponowanym i zerwanym układzie ratalnym.

Błędem jest powołanie się przez organ na art. 128 w zw. z art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ta regulacja dotyczy obowiązku alimentacyjnego, a nie spłaty zadłużenia.

Skarżąca podkreśliła, iż wystąpiła z wnioskiem o umorzenie dlatego, że organ wszczął egzekucję z nieruchomości, a uzyskiwane przez nią i jej rodzinę dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej – p.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich legalności i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższe kryteria Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga, iż decyzja o umorzeniu należności składkowych ma charakter decyzji uznaniowej, bowiem ustawodawca w ust. 1 art. 28 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje, że należności te "mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład". Sformułowanie "mogą być umarzane" znalazło się także w art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. Oznacza to, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru przy podejmowaniu decyzji i nawet, gdy spełnione zostaną przesłanki warunkujące umorzenie należności, organ może, ale nie musi ich umorzyć. Zakład ma bowiem, stosownie do wskazanych przepisów możliwość umorzenia, ale nie ma obowiązku umorzenia należności. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust.3 u.s.u.s., może, ale nie musi umorzyć zaległości. Oznacza to tyle, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek ustalenia, czy zachodzą okoliczności wskazane w treści wniosku i czy spełnione są przesłanki całkowitej nieściągalności albo przesłanka niemożności opłacenia tych należności ze względu na sytuację materialną i rodzinną. Lecz nawet wówczas, gdy organ ustali, iż zachodzą przesłanki przyznania ulgi może jej nie przyznać i działanie takie jest działaniem prawnym. W związku z konstrukcją uznania administracyjnego kognicja Sądu jest ograniczona w zasadzie do kontroli przestrzegania prawa w procesie dokonywania ustaleń faktycznych, wydania i doręczenia decyzji. Poza tą kognicją pozostaje natomiast samo uznanie (zob. wyrok WSA z 20.07.2010r., I SA/Łd 573/10). W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem sądu jest dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z k.p.a oraz przepisów prawa materialnego, przeprowadzono postępowanie i czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast Sąd nie rozstrzyga o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, bowiem o tym decyduje organ administracji publicznej w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego (zob. wyrok WSA z 13.01.2010r., I SA/Op 455/09).

Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, Sąd uznał, iż organ prawidłowo ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec Zakładu zadłużenia. Nie ma racji organ twierdząc, iż jeżeli zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka spośród wymienionych w powołanym przepisie, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., II GSK 564/09, LEX nr 596942, przepis art. 28 ust. 3 zawiera wyczerpujące zestawienie przesłanek, z których każda może stanowić podstawę decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Jednak, w ocenie Sądu, to uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło stać się przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie dokonanej analizy materiału dowodowego organ zasadnie przyjął, iż w stosunku do skarżącej nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności w takim rozumieniu, jakie przewiduje przepis art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., skoro bezspornym jest, iż nie została zakończona egzekucja z nieruchomości.

Zebrany materiał dowodowy w pełni potwierdza stanowisko zajęte przez organy w obu decyzjach, iż w rozpatrywanej sprawie przesłanka całkowitej nieściągalności nie występuje, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia o umarzaniu składek. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w związku z § 3 rozporządzenia o umarzaniu składek, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi, umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, z zaznaczeniem, że inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Ponadto, należy podkreślić, że ustawodawca nałożył na zobowiązanego obowiązek wykazania, a więc udowodnienia okoliczności, o jakich mowa w rozporządzeniu.

Pozytywne dla skarżącej rozstrzygnięcie nie mogło zostać również oparte o przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy o Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.).

Zakład wyjaśnił, że likwidacja działalności gospodarczej nie była spowodowana klęską żywiołową, czy innym nadzwyczajnym zdarzeniem, skarżąca nie wykazała, że jest osobą przewlekle chorą lub istnieje konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiałoby zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem Sądu organ dokonał wnikliwego ustalenia sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej skarżącej. Istotnie sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, jednak dokonane ustalenia, co do posiadanego majątku (nieruchomości, samochody), jak i fakt, iż skarżąca uzyskuje pomoc finansową od matki i przyjaciół, która nie tylko pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, ale także pozwala na kontynuowanie przez skarżącą studiów na uczelni niepublicznej, jak też na pokrywanie wydatków związanych ze studiami dzieci (czesne w kwocie 1800 zł, a także wydatki na stancje: odpowiednio 700 i 500 zł), nie pozwalało na przyjęcie, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, iż skarżąca podnosi swoje kwalifikacje zawodowe, co zwiększa szanse jej zatrudnienia.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, nie naruszył zasad prowadzenia postępowania, organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącej, a wyciągniętym z poczynionych ustaleń wnioskom, nie można zarzucić dowolności. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, iż przekroczono granice swobodnego uznania, a w konsekwencji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się nie tylko do ustawowych przesłanek ulgi w spłacie należności z tytułu składek, ale rozważał także słuszny interes strony i interes publiczny.

Podkreślenia wymaga, iż organ dokonując oceny w konkretnej sprawie musi czynić to w oparciu o obiektywne kryteria i to zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Ustawowym obowiązkiem Zakładu jest dochodzenie należności, bo zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Wreszcie należy mieć na względzie i to, że organy administracyjne zasadnie przyjmują, iż istotną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym. Interes społeczny to bowiem obowiązek Zakładu do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ma i musi mieć zatem charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich uregulowanie (zob. wyrok WSA z dnia 25.08.2010r., III SA/Po 166/10).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany okoliczności faktycznych i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie, bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta, z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Zakład działał w zakresie uznania administracyjnego. Oznacza to, że wybór skutku prawnego wyprowadzonego ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie leży w gestii organu administracyjnego. Jeżeli organ swoją decyzję należycie uzasadni i przy jej podejmowaniu nie naruszy przepisów, to Sąd nie ma podstaw, by tak podjętej decyzji odmówić waloru legalności.

Z tych względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.