Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 243/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [..] r. J. H. (dalej; skarżący, strona) - za pomocą platformy eWniosekPlus - złożył do Biura Powiatowego ARiMR w [..] wniosek o przyznanie płatności na rok 2018. We wniosku zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej działki rolne o powierzchni [..] ha, a do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych działki rolne o powierzchni [..] ha. Dodatkowo skarżący zawnioskował o przyznanie płatności związanej do krów i bydła. Do wniosku skarżący dołączył oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności w ilości 20 sztuk krów oraz 20 sztuk bydła.

Decyzją z [..] r. (nr [..]) Kierownik BP ARiMR w [..] przyznał skarżącemu płatności: jednolitą płatność obszarową w wysokości [..] zł; płatność za zazielenienie w wysokości [..] zł; płatność redystrybucyjną w wysokości [..]zł; płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości [..] zł. oraz płatność do krów w wysokości [..] zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [..] zł. Organ I instancji odmówił natomiast przyznania skarżącemu - płatności do bydła - oraz nałożył sankcję w wysokości [..] zł, co spowodowane było stwierdzeniem, iż wyliczona procentowa różnica pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych (20 szt.), a zatwierdzonych do płatności (10 szt.) wynosi 100%.

Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie po rozpoznaniu, którego organ II instancji wydał (zaskarżoną) decyzję z [..] r. (Nr [..]), którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest powtórne rozpatrzenie sprawy z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończonej w I instancji decyzją z [..] r. (nr [..]) odmawiającą przyznania skarżącemu płatności do bydła i nakładającą sankcję w kwocie [..] zł. Organ II instancji podkreślił, że w sprawie - w ramach przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt – ustalono, iż do płatności kwalifikuje się jedynie 10 spośród 20 sztuk zwierząt z gatunku bydło domowe zadeklarowanych przez skarżącego. Organ II instancji, po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w sprawie stwierdził, iż decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w sposób prawidłowy.

Dalej organ II instancji podkreślił, że z uwagi na okoliczność, że w odwołaniu skarżący zakwestionował jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie płatności do bydła, przedmiotem rozważań decyzji była jedynie ta kwestia.

W pierwszej kolejności organ II instancji przywołał treść art. 16 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) wskazując, że kluczową przesłanką do przyznania płatności na rok 2018 (o które skarżący się ubiegał) jest kwestia wieku zwierząt z gatunku bydło domowe. Organ wskazał, że zadeklarowanie samic z gatunku bydło domowe urodzonych przed dniem 15 maja 2016 r. oznaczać będzie, iż zwierzęta te w istocie spełniać będą jeden z warunków kwalifikowalności do płatności do krów, natomiast w przypadku zadeklarowania samców z gatunku bydło domowe urodzonych przed dniem 15 maja 2016 r. płatność do bydła nie będzie przysługiwać. W obu wskazanych przypadkach nie zostanie jednak spełniona przesłanka określająca maksymalny wiek zwierząt, zawarta w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach.

Po weryfikacji numerów identyfikacyjnych zwierząt zamieszczonych przez skarżącego na druku oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, stanowiącego załącznik do wniosku z [..] kwietnia 2018 r. organ stwierdził, że wiek zwierząt o następujących numerach: [(..)] w dniu [..] maja 2018 r. przekroczył 24 miesiące z uwagi na urodzenie zwierząt o powyższych numerach w dniach [..] kwietnia 2016 r. – [..] maja 2016 r. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami przez organ II instancji, z uwagi na fakt, iż wszystkie zwierzęta posiadające powyższe numery identyfikacje to samice z gatunku bydło domowe, których wiek w dniu [..] maja 2018 r. przekroczył 24 miesiące należało, zdaniem organu II instancji uznać, że spełniają one przesłanki do uzyskania płatności do krów, a nie do bydła.

Tym samym organ stwierdził, iż zaistniała różnica pomiędzy ilością zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła w ilości 20 sztuk, a zatwierdzonych, kwalifikowanych do płatności w ilości 10 sztuk. To spowodowało – po stronie organu - obowiązek zastosowania art. 31 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, który normuje stosowanie kar administracyjnych w odniesieniu do zwierząt zgłoszonych w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą.

Organ II instancji wskazał, że skarżący w piśmie z dnia [..] lutego 2019 r. podkreślił, iż powodem dla którego organ I instancji odmówił przyznania płatności do bydła oraz nałożył sankcję, jest błąd aplikacji e-Wniosek, która wyświetliła (zdaniem skarżącego) wszystkie zwierzęta kwalifikujące się do płatności do bydła na rok 2018. Następnie skarżący, wierząc w prawidłowość danych wskazanych w aplikacji, zakwalifikował do płatności do bydła wszystkie wyświetlone numery identyfikacyjne zwierząt.

Zdaniem organu odwoławczego należy wziąć (jednak) pod uwagę również inne rodzaje płatności o jakie występował skarżący we wniosku na rok 2018 r., w tym również płatność do krów. Zgodnie z rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym, organ I instancji przyznał skarżącemu płatność do krów wskazując, iż na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 20 samic z gatunku bydło domowe. Skarżący w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności do krów dokonał prawidłowej oceny weryfikacji kwalifikujących się zwierząt spośród wszystkich znajdujących się w siedzibie stada.

Odnosząc się zatem do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w odwołaniu z [..] lutego 2019 r. organ II instancji stanął na stanowisku, iż skarżący w trakcie składania wniosku oraz wypełniania oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności powinien dołożyć należytej staranności, poprzez przeprowadzenie dodatkowej weryfikacji numerów identyfikacyjnych zwierząt jakie zostały zamieszczone przez niego w oświadczeniu, mając na uwadze rodzaj płatności do zwierząt o jaką chce wystąpić we wniosku. Organ II instancji nie zgodził się zatem z argumentacją skarżącego, iż wszystkie numery zwierząt wyświetlone przez aplikację e-Wniosek, należało uznać jako kwalifikujące się do płatności do bydła bez poprzedzenia jakiejkolwiek (w tym zakresie) weryfikacji ze strony samego rolnika. Organ nie uznał nadto aby w sprawie błędne zadeklarowanie do płatności do bydła samic z gatunku bydło domowe, których wiek w dniu [..] maja 2018 r. przekroczył 24 miesiące nosiło znamiona błędu oczywistego. Skarżący w ramach wniosku o przyznanie płatności do krów, zadeklarował bowiem w sposób prawidłowy właściwe numery identyfikacyjne zwierząt kwalifikujących się do płatności, konsekwencją czego było przyznanie przez organ I instancji płatności do krów w pełnej wysokości. Organ wskazał nadto, że pogłębiona analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazał, że skarżący zadeklarował samicę z gatunku bydło domowe o nr [..] zarówno do płatności do bydła jak i do krów, co w kontekście przesłanek określających wymagany wiek zwierząt, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt la i 2a., skutkowało wykluczeniem tej sztuki z płatności do bydła. Powyższe potwierdza zdaniem organu fakt, iż dane jakie dostępne są dla rolnika podczas składania wniosku o przyznanie płatności w oparciu o aplikację e-Wniosek mają wyłącznie charakter pomocniczy oraz informacyjny, mający ułatwić wybór konkretnych zwierząt spośród wszystkich znajdujących się w siedzibie stada i przyporządkowanie ich do konkretnego rodzaju płatności zwierzęcej. Fakt wyświetlenia w aplikacji e-Wniosek informacji o możliwych do zadeklarowania zwierzętach, nie zwalnia zatem skarżącego z ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia każdorazowej wnikliwej weryfikacji wyświetlonych danych w oparciu o konkretny stan faktyczny.

Dalej organ II instancji stwierdził, że lista numerów identyfikacyjnych zwierząt jaka została przedstawiona skarżącemu podczas składania wniosku o przyznanie płatności do bydła w aplikacji e-Wniosek, nie powinna stanowić jedynego wyznacznika w przedmiocie kwalifikowalności zwierząt do danej płatności. Na podstawie dokonanej analizy stanu faktycznego, w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, iż zawarty w piśmie z [..] lutego 2019 r. zarzut, dotyczący wadliwego wyfiltrowania przez aplikację e -Wniosek listy zwierząt jest nieuprawniony i nie może tym samym stanowić argumentu dla skarżącego w przedmiocie wskazania w oświadczeniu o zwierzętach zadeklarowanych do płatności niewłaściwych numerów identyfikacyjnych przy wnioskowaniu o płatność do bydła. Ostatecznie bowiem to sam skarżący dokonuje zadeklarowania konkretnych zwierząt w ramach wybranej płatności, ponosząc tym samym odpowiedzialność za dane umieszczone we wniosku. Aplikacja e-Wniosek stanowi tym samym jedynie narzędzie umożliwiające rolnikowi ubieganie się o przyznanie płatności.

Skoro zatem - różnica pomiędzy ilością zwierząt deklarowaną a stwierdzoną wynosi powyżej 100 % - to organ I instancji był (zdaniem organu II instancji) zobligowany do zastosowania art. 31 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 czyli odmówienia płatności oraz nałożenia kary administracyjnej w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę.

Końcowo organ II instancji podkreślił, iż organy Agencji nie miały podstaw, aby odstąpić od zastosowanych zmniejszeń tj. w przypadku świadomego zadeklarowania sztuk bydła, które zgodnie z przepisami ustawy nie kwalifikują się do płatności. Dalej organ wskazał, że odstąpienie od ww. zmniejszeń i sankcji możliwe jest bowiem jedynie w przypadkach określonych w art. 15 rozporządzenie Komisji (WE) nr 640/2014, które w sytuacji skarżącego nie wystąpiły. Po stronie skarżącego nie wystąpiły nadto – zdaniem organu - dodatkowe wyjątki od stosowania kar administracyjnych w odniesieniu do płatności do zwierząt o których mowa w art. 32 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014.

Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł do tutejszego Sądu skargę zarzucając organowi, naruszenie:

- art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuznanie popełnionego przez skarżącego błędu w postaci zadeklarowania numerów bydła do płatności do bydła w aplikacji e-Wniosek jako oczywistego. Tym bardziej, że zdaniem skarżącego był to błąd, bardzo łatwy przez organy do wychwycenia poprzez sprawdzenie w bazie komputerowej, że zgłoszone przez skarżącego całe stado nie kwalifikuje się. Nadto błąd ten można było ujawnić bez żadnych dodatkowych informacji, bądź konfrontacji z innymi dokumentami.

- art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewystosowanie do niego wezwania do złożenia wyjaśnień, w sytuacji gdy były podstawy do takiego wezwania, kiedy w ramach postępowania administracyjnego stwierdzone zostały nieprawidłowości, które należało gruntownie wyjaśnić.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej zakresie wykazała, że zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [..] [..] r. (Nr [..]), utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji przyznającą skarżącemu płatności: jednolitą płatność obszarową w wysokości [..] zł; płatność za zazielenienie w wysokości [..] zł; płatność redystrybucyjną w wysokości [..] zł; płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości [..] zł. oraz płatność do krów w wysokości [..] zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [..] zł oraz odmawiającą płatności do bydła i nakładającą w tym zakresie sankcje, odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że z uwagi na okoliczność, iż skarżący (jak wynika z treści skargi) zaskarżył ww. decyzję de facto jedynie w zakresie odmowy przyznania płatności do bydła, dalsze rozważania Sądu zostały ograniczone jedynie do tej (spornej w sprawie) kwestii. I tak dokonując kontroli w tym zakresie Sąd uznał, że w sprawie organy prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu płatności do bydła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, uznając, że w stanie faktycznym sprawy zastosowanie znajduje w art. 31 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Przypomnieć należy, że w rozstrzyganej sprawie skarżący - za pomocą platformy eWniosekPlus - wnioskiem z [..] kwietnia 2018 r. wystąpił o przyznanie płatności do bydła ([..]). Zgodnie z art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a i b i ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli posiada samice lub samce tego gatunku: których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy; przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności. Ponadto koniecznym jest, by liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosiła co najmniej 3 sztuki. Płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa wyżej. Ponadto zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.) płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt w odniesieniu do których: do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatność: są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W myśl § 12 ust. 5 wskazanego rozporządzenia płatność związana do bydła przysługuje do zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, urodzonych najpóźniej w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Z powyższych przepisów wynika, że płatność związana do bydła przysługiwała - zatem - do zwierząt będących w posiadaniu rolnika, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekroczył 24 miesięcy. Spełnienie wskazanego warunku jest możliwe jedynie wówczas, gdy 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, zwierzę już się urodziło i znajduje się w posiadaniu rolnika.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, bezspornym było, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności do bydła zadeklarował 20 zwierząt z gatunku bydło domowe ([..]). Jednakże, jak słusznie ustaliły organy, wiek - 10 z tych 20 zadeklarowanych przez skarżącego i będących w jego posiadaniu zwierząt, o numerach identyfikacyjnych: [(..)] - przekroczył 24 miesiące. Zwierzęta te urodziły się bowiem w dniach [..] kwietnia 2016 r. – [..] maja 2016 r. Jednocześnie organy ustaliły, że wszystkie te zwierzęta o ww. numerach identyfikacyjnych to samice z gatunku bydło domowe (tym samym spełniały one przesłanki do uzyskania przez skarżącego płatności do krów, ale nie do bydła, tak jak to zadeklarował skarżący).

W konsekwencji powyższego – wbrew twierdzeniom skarżącego – za słuszne należało uznać twierdzenia organu, że rzeczywiście zaistniała różnica pomiędzy ilością zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła w ilości 20 sztuk, a zatwierdzonych kwalifikowalnych do płatności w ilości 10 sztuk. Jak wynika bowiem z treści wniosku skarżącego oraz z treści załącznika deklarowana liczba bydła stanowiła 20 sztuk, przy czym 10 sztuk – zgodnie z ich datą urodzenia - nie kwalifikowała się do płatności, gdyż na dzień 15 maja 2018 r. ich wiek przekraczał 24 miesiące.

Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarzadzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181z 20 czerwca 2014 r) jeżeli liczba zwierząt zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność przewyższa liczbę zatwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie zwierząt zatwierdzonych. Tym samym – organy zasadnie – zdaniem Sądu przyznały płatności do bydła do 10 sztuk, a nie tak jak zadeklarował skarżący we wniosku do wszystkich wskazanych 20 sztuk. W konsekwencji tego – skoro różnica pomiędzy ilością zwierząt deklarowaną a stwierdzoną wynosi powyżej 100 % - organy zobligowane były do zastosowania art. 31 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 - czyli do odmówienia płatności oraz nałożenia kary administracyjnej w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę, co też słusznie –zdaniem Sądu - w sprawie uczyniły.

W ocenie Sądu nie zasługuje na akceptację argumentacja skarżącego, iż stwierdzone nieprawidłowości w zakresie zwierząt zadeklarowanych do płatności stanowią "oczywistą omyłkę". W ocenie skarżącego taki charakter posiadał bowiem popełniony przez niego błąd przy wypełnianiu e-Wniosku, który polegał na "wpisaniu w oświadczeniu dotyczącym płatności do bydła liczby 20 sztuk, w tym 10 sztuk, które ukończyło wiek 24 miesięcy na dzień 15 maja, natomiast wniosek był złożony [..] kwietnia 2018 r. i sztuki zadeklarowane w tym dniu nie ukończyły 24 miesięcy".

Po pierwsze wskazać bowiem należy, że pojęciem "błędu oczywistego" posługuje się art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) z 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - dalej "rozporządzenie (UE) 809/2014". Zgodnie z tym przepisem wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku i załączników do wniosku. Błąd oczywisty to błąd, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka", inaczej niebudzący wątpliwości, którego wykrycie nie wymaga przeprowadzenia działań kontrolnych. Warunkiem uznania błędu za oczywisty jest również ustalenie, że stronie nie można przypisać złej wiary w popełnieniu błędu. O kwalifikacji błędu jako oczywisty nie decyduje subiektywne odczucie odwołującego, lecz obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Za błąd ten nie można natomiast uznać przypadku, gdy mimo sprawdzenia informacji zawartych we wniosku oraz dołączonych dokumentów, nie może być on w sposób prosty zidentyfikowany (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 607/19, z 16 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 363/19, z 2 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 3112/18, z 28 marca 2017 r. II GSK 1670/15).

W ocenie Sądu błąd na który powołuje się skarżący, a popełniony przez niego przy wypełnianiu wniosku, polegający na wpisaniu w oświadczeniu dotyczącym płatności do bydła łącznie 20 sztuk zwierząt, w tym 10 sztuk niekwalifikujących się do płatności, gdyż na dzień [..] maja 2018 r. ich wiek przekraczał 24 miesiące nie można uznać za "błąd oczywisty" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014. Błąd ten nie mógł bowiem zostać wykryty przez organ na tzw. pierwszy rzut oka, czy też na podstawie wstępnej analizy samego wniosku oraz dołączonych do niego załączników, bez poddawania ich szczegółowej kontroli administracyjnej. Znalezienie tego błędu przez organ wymagało bowiem - co najmniej wbrew twierdzeniom skarżącego - przeprowadzenia kontroli, i dalej porównania danych z załącznika do wniosku z danymi zawartymi w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Inaczej organ nie był w stanie stwierdzić niepoprawnej deklaracji skarżącego w tym zakresie. Samo zaś porównanie wniosku oraz treści zawartych w "Oświadczeniu o zwierzętach o zadeklarowanych do płatności" nie budziło wątpliwości organów, gdyż nie zawierało widocznych dla organów oczywiście sprzecznych, czy niespójnych danych, mogących wprost przesądzić o uznaniu ww. błędu za błąd oczywisty.

Ponadto podkreślenia wymagało, że informacje o dacie urodzenia poszczególnych zadeklarowanych do płatności zwierząt nie były zawarte w oświadczeniu wnioskodawcy dotyczącym płatności do bydła. Sama deklaracja zwierząt do płatności zawierała jedynie numery identyfikacyjne zwierząt i numery siedziby stada, w której przetrzymywane były zwierzęta i na etapie składania wniosku nie budziła żadnych wątpliwości organów. Natomiast skarżący posiadał wiedzę w zakresie dat urodzenia zwierząt zadeklarowanych do płatności, a zatem błąd na który się powołuje mógł zostać przez niego wykryty w zwykłych okolicznościach i czynnościach sprawdzających. Na aprobatę nie zasługuje tutaj również argumentacja skarżącego, iż jest to błąd oczywisty, gdyż "w dniu złożenia wniosku tj. w dniu [..] kwietnia 2018 r. zadeklarowane sztuki zwierząt nie ukończyły 24 miesięcy". Jak bowiem wynika z przytoczonych już przez Sąd przepisów "płatność związana do bydła przysługuje do zwierząt będących w posiadaniu rolnika, których wiek w dniu 15 maja roku (co wymaga podkreślenia Sądu), w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, a nie – tak jak to próbował wywieść skarżący – w dniu złożenia wniosku w organie.

Wskazania nadto wymagało, że skarżący wypełniając wniosek potwierdził, że zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności (część VIII wniosku). Ponadto w pkt. 5 pouczenia do oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności został poinformowany, że "wsparcie związane z produkcją w formie płatności do bydła przysługuje do posiadanych samic lub samców z gatunku bydło domowe ([..]), których wiek w dniu 15 maja 2015 r. nie przekracza 24 miesięcy i że zadeklarowane zwierzęta muszą być w posiadaniu rolnika przez okres, o którym mowa w przepisach o płatnościach bezpośrednich". W tej sytuacji nie można uznać, że zaistniały błąd wniosku o przyznanie płatności powstał bez winy skarżącego i stanowił oczywiste uchybienie popełnione (jedynie) przy wypełnianiu wniosku, które może zostać skorygowane przez wnioskodawcę w każdym czasie. Podkreślić przy tym należy, że bezspornie za rzetelność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada rolnik. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności i potwierdzając prawidłowość wpisanych w nim danych rolnik składa bowiem oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność (por. wyroki: NSA z 26 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 609/09, WSA w Białymstoku z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/BK 252/18).

W świetle powyższego okoliczność, że błąd, który popełnił jest oczywisty i wynikający z zaznaczenia do płatności "wyfiltrowanych przez system elektroniczny numerów zwierząt" również nie zasługiwał na uwzględnienie Sądu. Podkreślenia bowiem wymaga, że to wnioskodawca winien był wykryć błąd polegający na zadeklarowaniu zwierząt, które przekroczyły wiek 24 miesięcy. Powinien również dołożyć należytej staranności, poprzez przeprowadzenie chociażby weryfikacji numerów identyfikacyjnych zwierząt jakie zostały przez niego zamieszczone w oświadczeniu, mając oczywiście na uwadze rodzaj płatności o jaką chce wystąpić. Tym bardziej, że skarżącemu przyznana została przecież płatność do krów w pełnej wysokości. Sąd zgodził się z organami, iż dane dostępne dla rolników podczas składania wniosku o przyznanie płatności w oparciu o aplikację e- Wniosek mają przecież wyłącznie charakter pomocniczy oraz informacyjny. O ile można zatem uznać, że dane te mają ułatwić wnioskodawcy wybór konkretnych zwierząt spośród wszystkich znajdujących się w siedzibie stada i podporzadkowanie ich do konkretnego rodzaju płatności, to nie sposób przyjąć (za skarżącym) że stanowią one ostateczne dane, niewymagające jakiejkolwiek korekty, czy też weryfikacji dokonanej przez samego rolnika (w sprawie skarżącego). Nadto należy pamiętać, że w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich zasada informowania stron wyrażona w art. 9 k.p.a. doznała ograniczenia, bowiem w postępowaniach tych organ udziela stronom tylko na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżący w toku postępowania nie wystąpił z takim żądaniem. Niemniej jednak, jak wyżej wskazano w treści wniosku o przyznanie płatności został pouczony o okolicznościach mających wpływ na przyznanie płatności do bydła, zaś obowiązki informacyjne ciążące na organie rozpoznającym wniosek o przyznanie płatności nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej czy udostępnienia systemu informatycznego, który wykryłby wszelkie błędy wniosku o przyznanie płatności i informował o nich wnioskodawcę.

Podsumowując stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych przez skarżącego w skardze, w tym w szczególności art. 6, 7, 77 i 80 k.p.a., które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został właściwie oceniony. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosowano prawidłową normę prawa materialnego, dokonując jej właściwej wykładni celem podjęcia rozstrzygnięcia. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego co do tego, że powinnością organów w danych okolicznościach faktycznych było wezwanie go - jako strony postepowania - do złożenia wyjaśnień w zakresie powstałych nieprawidłowości. Wówczas to, zdaniem skarżącego, "gdyby takie wezwanie zostało wystosowane" zorientowałby się, że popełnił błąd i niezwłocznie "skorygowałby wniosek". Podkreślenia bowiem wymaga (o czym Sąd już wcześniej wspomniał), iż treść art. 3 ust. 2-3 ustawy o płatnościach bezpośrednich wskazuje na dokonaną przez ustawodawcę istotną modyfikację zasad procedowania przez organy ARiMR, skutkującą nadaniem tej procedurze szczególnego charakteru w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji, wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania. Organy są zatem zobligowane jedynie do stania na straży praworządności i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 137/19, CBOSA). Dlatego też Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, 7 i 77 k.p.a.

Końcowo podkreślenia Sądu wymagała okoliczność, że - każdy - producent rolny, jako beneficjent pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powinien dochować należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1089/18,). To zatem beneficjent ponosi odpowiedzialność za merytoryczną treść składanego wniosku. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 3112/18 ). Na organach ARiMR, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności, spoczywa jednie - obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352 ze zm.), ewentualny obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku (art. 64 § 2 k.p.a), a końcowo, obowiązek dokonania oceny, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1089/18). Skoro zatem w sprawie wymogi te zostały przez organy zrealizowane, to nie sposób przyjąć za skarżącym, że doszło do naruszenia art. 80 k.p.a.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.