Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 891/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2010/17 w sprawie ze skargi T.T. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od T.T. na rzecz Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2010/17, po rozpoznaniu skargi T. T., uchylił postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z [...] maja 2017 r. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, a ponadto zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] lipca 2015 r. orzekł o nałożeniu wobec rzeczoznawcy majątkowego T. T. kary dyscyplinarnej upomnienia.

T. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po zakończeniu przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej postępowania wyjaśniającego organ pismem z [...] marca 2017 r. zawiadomił o tym skarżącego i pouczył o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Następnie skarżący, pismem z 29 marca 2017 r., na podstawie art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), zwrócił się do ministra o wydanie uwierzytelnionych kopii z akt sprawy nr [...], podnosząc, że uwierzytelnione akta są mu niezbędne do skutecznej obrony w sprawie odpowiedzialności zawodowej, w której zastosowano wobec niego karę dyscyplinarną upomnienia.

Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z [...] maja 2017 r. odmówił skarżącemu przesłania uwierzytelnionych akt sprawy [...] z braku wykazania przez niego ważnego interesu strony. W ocenie organu skarżący, uzasadniając wniosek koniecznością skutecznej obrony swoich praw w niniejszej sprawie i ewentualnego wykorzystania odpisów w innych postępowaniach, nie wykazał ważnego interesu strony. Organ zwrócił przy tym uwagę, że skarżący, na żadnym etapie postępowania administracyjnego, nie dążył do osobistego zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu oraz nie brał udziału w posiedzeniach Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, ograniczając się jedynie do żądania wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy.

T. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wywiódł, że przepis art. 73 § 2 k.p.a. nie przewiduje uprawnień organu do przeprowadzania oceny, czy obywatel właściwie, czy też niewłaściwie szacuje swój ważny interes.

Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2017 r. W uzasadnieniu Minister podniósł, że w świetle art. 73 § 2 k.p.a. wykazanie ważnego interesu w uzyskaniu z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy do strony postępowania, natomiast zadaniem organu jest ocena, czy w rozpatrywanej sprawie podane przez stronę okoliczności wskazują na istnienie jej ważnego interesu uzasadniającego wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę T. T. za zasadną, albowiem w jego ocenie w sprawie organ dokonał błędnej interpretacji art. 73 § 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji uregulowania zawarte w art. 73 i art. 74 k.p.a. ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, która stanowi jedną z podstawowych zasad postępowania, ponieważ gwarantuje realizację zarówno zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), jak i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Sąd uznał, że organ prawidłowo wskazał, że w prawie strony do przeglądania akt mieści się uprawnienie do zapoznania się z treścią wszystkich dokumentów i utrwalenia na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez sporządzenie z nich odpisów i notatek. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Natomiast w myśl art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Według Sądu pierwszej instancji art. 73 k.p.a. odróżnia przeglądanie akt sprawy z możliwością sporządzania z nich notatek i odpisów od uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy. Są to dwa odrębne uprawnienia strony. Uprawnienie strony, o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a., obejmuje zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych danej sprawy, jak też utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń z wyjątkiem tego, że prawo to przysługuje stronie. Uzyskanie natomiast uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki - potwierdzonych kopii kserograficznych - pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Z tego względu przepis art. 73 § 2 k.p.a. odnośnie do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy wymaga od strony ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu.

Sąd pierwszej instancji podkreślił ponadto, że prawo to odnosi się do całych akt, a więc nie tylko dotyczących postępowania w danej instancji, lecz wszystkich stadiów postępowania zmierzających do załatwienia sprawy. W przypadku spraw prowadzonych z uwzględnieniem czynności innego postępowania i połączenia ze sobą akt kilku spraw odnoszących się do tej samej strony, wszystkie akta pozostające w dyspozycji organu w toku postępowania są objęte uprawnieniami strony przewidzianymi w art. 73 § 1 i 2 k.p.a. Treść przepisu art. 73 § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje na prawo strony do wydania jej na wniosek uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, że nie każdy wniosek musi być zawsze uwzględniany przez organ, ale obowiązek taki po stronie organu powstaje wówczas, gdy strona swój wniosek uzasadni ważnym interesem. Pojęcie "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Sąd pierwszej instancji podzielił dominujący, jego zdaniem, zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak też w piśmiennictwie pogląd, że "ważnym interesem strony", o którym mowa w art. 73 § 2 in fine k.p.a., może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (przykładowo wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Łd 770/96, LEX nr 31771; wyrok NSA z 2 września 2009 r., sygn. akt II GSK 19/09). W ocenie WSA chęć posiadania przez skarżącego uwierzytelnionych odpisów dokumentów niezbędnych do skutecznej obrony jego praw w postępowaniu dyscyplinarnym, którego te dokumenty dotyczą, jest przejawem "ważnego interesu", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ winien wydać stronie żądane dokumenty.

Minister Inwestycji i Rozwoju zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o: 1. na podstawie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego oraz ponowne rozpoznanie sprawy wobec oczywiście usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej przedstawionych w jej uzasadnieniu;

2. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;

ewentualnie

na podstawie art. 188 p.p.s.a., z uwagi na materialnoprawny charakter przepisu art. 73 § 2 k.p.a., uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi T. T. w całości, a ponadto zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Minister Inwestycji i Rozwoju zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 73 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że "ważny interes", o którym mowa w tym przepisie, stanowi już sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt postępowania administracyjnego w celu wykorzystania ich w tym postępowaniu dla prowadzenia skutecznej obrony praw, co w konsekwencji doprowadziło Sąd pierwszej instancji do niewłaściwego zastosowania tego przepisu w odniesieniu do stanu faktycznego mającego miejsce w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis art. 73 § 2 k.p.a. powinien być interpretowany w ten sposób, że sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt postępowania w celu wykorzystania ich w tym postępowaniu dla prowadzenia skutecznej obrony praw nie może być utożsamiana z "ważnym interesem" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był wskazać, że w przedmiotowej sprawie "ważny interes" nie występuje i skarżący go nie wykazał w toku postępowania, a zatem nie zaistniały podstawy do wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów z akt sprawy;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 73 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sprawowanie funkcji kontrolnej i błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na uwzględnieniu skargi T. T. na skutek dokonania błędnej wykładni przepisów art. 73 § 2 k.p.a., tj.: wadliwego przyjęcia, że chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt postępowania w celu obrony w postępowaniu dyscyplinarnym, którego te dokumenty dotyczą, stanowi "ważny interes" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi T. T. w całości;

2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia wyroku polegające na nienależytym wyjaśnieniu podstaw prawnych rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z 19 marca 2021 r.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na najdalej idące skutki, jakie może wywołać jego uwzględnienie.

Według strony wnoszącej skargę kasacyjną naruszenie powołanego przepisu polegało na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie odpowiada prawu, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący swego stanowiska, w tym dlaczego przyjął, że wydanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt sprawy jest jedyną metodą umożliwiającą skarżącemu obronę swych praw w postępowaniu dyscyplinarnym.

W związku z tak sformułowanym zarzutem Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Na wojewódzkim sądzie administracyjnym spoczywa obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który pozwoli na przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11, dostępny, tak jak pozostałe powołane orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 73 § 2 k.p.a. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Jeżeli strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza to, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Za pomocą zarzutu naruszenia powołanego przepisu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12). Jeżeli jednak strona skarżąca nie zgadza się z argumentacją wyrażoną w uzasadnieniu, powinna w środku odwoławczym skonstruować zarzuty w oparciu o przepisy prawa materialnego czy też procesowego, których zastosowanie przez organ kontrolował Sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie takie zarzuty zostały zresztą podniesione.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że analiza uzasadniania zaskarżonego wyroku udziela odpowiedzi na pytanie odnośnie do motywów, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji, stwierdzając, że kontrolowane postanowienie narusza prawo. Inną kwestią jest natomiast prawidłowość stanowiska przyjętego przez WSA.

W tym miejscu należy zauważyć, że w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia art. 73 § 2 k.p.a. przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Powołany ostatnio przepis nie jest przepisem prawa materialnego, bowiem nie określa on praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego, lecz reguluje postępowanie organów w zakresie udostępniania stronom wglądu do akt sprawy, przez co trzeba zaliczyć go do grupy przepisów postępowania. Mając jednak na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010 nr 1, poz. 1), należało przyjąć, że wspomniana wada skargi kasacyjnej nie wyklucza oceny zarzutu naruszenia art. 73 § 2 k.p.a., zwłaszcza gdy się uwzględni, że autor skargi kasacyjnej, formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wymienił powołany przepis jako naruszony.

W art. 73 k.p.a. ustawodawca skonkretyzował prawo dostępu do akt, zagwarantowane w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym może przybierać postać dwóch odrębnych uprawnień. Pierwsze zostało uregulowane w art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Stronie służy prawo zaznajomienia się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy, niezależnie od tego, czy zostały zaliczone do dowodów służących rozstrzygnięciu sprawy, czy też nie mają takiego charakteru. Prawo to przysługuje stronie także po zakończeniu postępowania. Uprawnienie do zaznajomienia się z aktami sprawy oraz samodzielnego utrwalenia zawartych tam treści na własny użytek nie wymaga przy tym spełnienia przez stronę żadnych warunków, a organ nie może co do zasady ograniczać dostępu do akt. Uprawnienie innego rodzaju zostało ustanowione w art. 73 § 2 k.p.a., przewidującym, że strona ma także prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższe uprawnienie dotyczy zatem szczególnej formy zapoznania się z aktami sprawy i w tym przypadku na stronie spoczywa obowiązek wykazania "ważnego interesu" w uzyskaniu uwierzytelnionych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że podstawową formą uzyskiwania kopii lub odpisów z akt sprawy administracyjnej jest ich samodzielne wykonywanie przez stronę postępowania (art. 73 § 1 k.p.a.), natomiast wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnionych kopii z akt sprawy ma charakter wyjątkowy, przy czym realizacja tego uprawnienia uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Pojęcie "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., jest pojęciem nieostrym, co zobowiązuje organ rozpatrujący podanie wniesione na podstawie powołanego przepisu, by dokonał oceny, czy w danej sprawie, ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeby strony, została spełniona przesłanka "ważnego interesu strony". Nie ulega przy tym wątpliwości, że na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że jej żądanie jest uzasadnione ważnym interesem.

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie nie podziela stanowiska, że sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystywane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza tą sprawą, świadczy o istnieniu "ważnego interesu strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie uprawnienia strony do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii dokumentów lub wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zbędne byłoby ustalenie dodatkowego wymogu uzasadnienia przez stronę, że ma "ważny interes" w ich uzyskaniu. W takim przypadku wystarczającym rozwiązaniem byłoby ustanowienie w art. 73 § 2 k.p.a. samego uprawnienia strony do posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów, bez wprowadzania jakichkolwiek ograniczeń w możliwości ich żądania (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2063/10). Ustawodawca wprowadził jednak takie ograniczenie w postaci zaistnienia przesłanki "ważnego interesu", uzasadniającego żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt sprawy.

Skarżący T. T. we wniosku o wydanie uwierzytelnionych kopii z akt sprawy podał, że "Uwierzytelnione akta niezbędne są do skutecznej obrony w niniejszej sprawie i w celu wykorzystania w innym postępowaniu". W nawiązaniu do podanej motywacji wystąpienia o wydanie wspomnianych dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, skarżący w istocie nie uzasadnił zaistnienia przesłanki "ważnego interesu strony", o której mowa w art. 73 § 2 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być uznane za wystarczające uzasadnienie wystąpienia "ważnego interesu strony" koniecznością podjęcia przez skarżącego obrony w sprawie odpowiedzialności zawodowej, czy - inaczej rzecz ujmując - koniecznością czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, aby wyłącznie wydanie skarżącemu z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów zapewniłoby korzystanie z przysługujących mu uprawnień procesowych. Cele, które skarżący chce w ten sposób osiągnąć, mogą być zrealizowane poprzez uzyskanie dostępu do akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 15 października 2013 r., sygn. akt II GSK 920/12).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że orzeczenia, które powołał Sąd pierwszej instancji, celem zilustrowania twierdzenia, że "Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak też w piśmiennictwie dominuje pogląd, że «ważnym interesem strony», o którym mowa w art. 73 § 2 in fine k.p.a., może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych", tj. wyrok NSA - OZ w Łodzi z 23 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Łd 770/96, a także wyrok NSA z 2 września 2009 r., sygn. akt II GSK 19/09, zostały wydane w innych okolicznościach faktycznych. W szczególności z uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II GSK 19/09 wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w konkretnej sprawie, gdy określone dokumenty nie zostały włączone do akt sprawy i strona nie miała do nich wglądu na zasadzie art. 73 § 1 k.p.a., to strona miała ważny interes, by żądać wydania uwierzytelnionych odpisów tych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a więc powołanie się przez Sąd pierwszej instancji na wyrok w sprawie sygn. akt II GSK 19/09 było nietrafne.

Jak już wspomniano warunkiem wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów jest wykazanie, że żądanie to jest uzasadnione jej ważnym interesem. Korzystanie przez stronę z uprawnienia przewidzianego w art. 73 § 2 k.p.a., z uwagi na jego wyjątkowy charakter, jest więc ograniczone do tych przypadków, gdy strona będzie mogła wykazać istnienie "ważnego interesu" uzasadniającego żądanie. Skarżący, żądając wydania "uwierzytelnionych kopii z akt sprawy", ograniczył się do stwierdzenia, że uwierzytelnione akta są niezbędne do obrony w sprawie odpowiedzialności zawodowej i wykorzystania w innym, bliżej nieokreślonym postępowaniu, nie podając przy tym żadnych dodatkowych informacji, które pozwoliłyby uznać jego żądanie za uzasadnione "ważnym interesem".

Uwzględniając, że podane przez stronę powody żądania wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów nie wskazują na istnienia jej "ważnego interesu", należało uznać, że nie została spełniona ustawowa przesłanka uwzględnienia żądania skarżącego, wymieniona w art. 73 § 2 k.p.a.

Mając na uwadze, że Sąd pierwszej instancji uznał skargę za uzasadnioną na skutek błędnego przyjęcia, że Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 73 § 2 k.p.a., zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę T. T.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).