Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1406/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 97/13 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 97/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej, jako: "WSA w Krakowie") oddalił skargę P. z siedzibą w [...] (dalej, jako: "P.") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 30 listopada 2010 r. P. wystąpiła o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego działki o nr [...] w Z. oraz własności budynku garażowego usytuowanego na tej działce. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej "ugn"). oraz art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa, państwowego PKP (Dz. U. Nr 84, poz. 948 – dalej, jako: "ustawa o komercjalizacji"). Spółka stwierdziła, że prawo zarządu przedmiotowej działki potwierdzone jest w decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] (nr [...] ) z dnia [...] lutego 1969 r. o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu prawa zarządu m. in. dla działki nr [...]. Wniosek zawierał informację, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, PKP wstąpiła we wszystkie stosunki prawne dawnego PKP (Przedsiębiorstwa Państwowego PKP).

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej oraz własności budynku garażowego usytuowanego na tej działce.

Organ podkreślił, że z przesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż działka nr [...] wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby dawnego P., jednak znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie potwierdzają przekazania nieruchomości w użytkowanie lub zarząd. Prawo użytkowania, a następnie zarządu nieruchomością przez państwowe osoby prawne, przedsiębiorstwa państwowe winno być potwierdzone decyzją właściwego organu państwa, zgodnie z ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce ternami w miastach i osiedlach. Ponadto organ wskazał, że część działki nr [...] od strony wschodniej poza murem oporowym stanowi plac manewrowy dworca PKS, a wiec nie była i nie jest przedmiotem użytkowania przez P.

Odwołanie od tej decyzji wniosła P. wskazując, że Burmistrz Miasta [...] wadliwie przyjął, iż spółka nie wykazała, że jej poprzednik prawny tj. Przedsiębiorstwo Państwowe P. posiadało działkę ewidencyjną nr [...] w użytkowaniu lub zarządzie. Organ I instancji wadliwie także przyjął, iż P. nie włada działką nr [...]. Zdaniem P. władanie nieruchomością należy rozumieć jako zjawisko polegające na tym, że władający znajduje się w sytuacji, która pozwala mu na korzystanie z nieruchomości w taki sposób, jak czynią to osoby, którym przysługuje do gruntu określone prawo. Władztwo faktyczne jest stanem trwałym, co oznacza, że P. nie zawładnęło nieruchomością jednorazowo lub sporadycznie, lecz korzysta z niej ciągle, przy czym nie ma żadnego znaczenia, czy władanie odbywa się na podstawie tytułu prawnego, czy też bez niego. Zatem Przedsiębiorstwo Państwowe P. a następnie P. władało działką nr [...] i do 2007 r. była ona zabudowana budynkiem garażowym służąc jako zaplecze socjalne hotelu P. "[...]". Z kolei od 2007 r. działka jest dzierżawiona na cele komercyjne. Od sierpnia 2011 r. dzierżawcą teren jest spółka Grupy P. – "[...]" Sp. z o. o. i wykorzystuje nieruchomość jako wspomaganie działalności Ośrodka Wypoczynkowego "[...]".

Wskazano, że z akt sprawy wynika, iż zostało zrobione wszystko, aby dotrzeć do niezbędnych dokumentów. Z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120) wynika, że jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 K.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, że z treści art. 200 ugn wynika, iż podstawową przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych jest legitymowanie się przez te osoby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo państwowe, a następnie spółkę z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Organ podkreślił, że zarządu nie można było uzyskać w sposób dorozumiany, a zatem zdarzenie prawne będące podstawą powstania prawa zarządu powinno mieć określoną formę, np. decyzji administracyjnej, umowy itp. Natomiast z materiału dowodowego sprawy wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnego z dokumentów, na podstawie których można stwierdzić, że w dniu 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie. W ocenie organu faktu tego nie potwierdzają przedłożone przez P. dokumenty takie jak: zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] listopada 1957 r. nr [...] zatwierdzające lokalizację hotelu turystycznego P., wniosek z dnia [...] listopada 1957 r. o wywłaszczenie parceli nr [...] o pow. 61 m2, orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961 r. o wywłaszczeniu parceli nr [...] na rzecz Państwa na cele budowy hotelu turystycznego P., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Oddział Zamiejscowy w [...] z dnia [...] września 1962 r. o wpisie w Lwh nr [...] prawa własności na rzecz Państwa P. Organ odwoławczy stwierdził także, że legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu. Istotną okolicznością w sprawie jest, że decyzja ta nie wymienia również żadnych działek, a zatem nie można stwierdzić, czy dotyczy nieruchomości objętych rozpoznawanym wnioskiem.

Co do zeznań świadków lub oświadczeń stron, organ wskazał, że mogą one dotyczyć tylko potwierdzenia, że były wydane określone dokumenty przekazujące określone nieruchomości w zarząd. W niniejszej sprawie taka okoliczność nie zachodzi, gdyż nie stwierdzono, że faktycznie nastąpiło przekazanie nieruchomości w zarząd, a jedynie nie zachowały się dokumenty fakt ten potwierdzające.

Skargę na powyższą decyzję wniosła P. S.A. w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 200 ugn polegające na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działki położonej w [...] o nr [...] ;

2) naruszenie § 4 ust. 1 pkt. 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez stwierdzenie, iż decyzja z dnia [...] lutego1969 r. nie spełnia wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo złożonych wyjaśnień organ odwoławczy wadliwie przyjął, że P. nie włada sporną działką nr [...]. Powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. P. było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego, które gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę. Podkreślono także, iż dla ustalenia prawa w oparciu o art. 200 ugn nie jest istotne czy opłaty za zarząd były uiszczane czy też nie. Zdaniem skarżącej, na gruncie przywołanego powyżej rozporządzania z dnia 10 lutego 1998 r. istotne jest jedynie, czy wydana została decyzja o opłatach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w [...].

Sąd wskazał, że warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ugn.

W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z dokumentów wskazanych w tym przepisie.

WSA w Krakowie wskazał, że w niniejszej sprawie podstawowym dowodem, z którego strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu (użytkowania) sporną działką przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz P. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w [...], było zawiadomienie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1969 r. o ustaleniu opłat z tytułu użytkowania terenu o powierzchni 0,4940 ha. Zdaniem Sądu I instancji, organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że wskazane "zawiadomienie" nie świadczy o oddaniu działki w użytkowanie. Z treści tego dokumentu nie wynika fakt, odnośnie jakiego terenu (tj. jakich konkretnie działek) naliczona została opłata za użytkowanie. Jako trafną więc, ocenił Sąd I instancji argumentację przyjętą przez organy, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów powołanego rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ugn, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Końcowo Sąd I instancji wskazał, że nawet hipotetycznie zakładając, iż "zawiadomienie" Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1969 r. o naliczeniu opłaty z tytułu użytkowania terenu o pow. 0,4940 ha przy ul. [...] w [...] dotyczy (potwierdza) ustanowienie prawa użytkowania działki nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwo Państwowe P., to zauważyć należy, że zawiadomienie to odnosi się do opłat naliczonych w roku 1969. Tymczasem podstawa prawna decyzji tj. art. 200 ugn - nakazuje, by prawo zarządu (użytkowania) nieruchomości, wykazane zostało na dzień 5 grudnia 1990 r. Analizowane zatem "zawiadomienie" z dnia [...] lutego 1969 r. nie potwierdza okoliczności, że prawo użytkowania, z tytułu którego naliczone zostały opłaty w latach sześćdziesiątych XX wieku - trwało do 5 grudnia 1990 r. WSA w Krakowie podkreślił, że skoro prawo użytkowania nieruchomości było prawem czasowym (terminowym), to nawet wykazanie przez skarżącą faktu, że prawo takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w latach sześćdziesiątych XX wieku, nie prowadzi do wniosku, że prawo to utrzymywało się do grudnia 1990 r. Do zrealizowania przesłanek z art. 200 ugn w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. nie wystarczy, by prawo zarządu (użytkowania) przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest aby prawo to istniało w dniu 5 grudnia 1990 r., a tej okoliczności skarżąca nie udowodniła.

WSA w Krakowie wskazał, że normy prawne regulujące funkcjonowanie kolei miały charakter ogólny i generalny i nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości. Te regulacje normatywne mogły stanowić jedynie podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego, w tym do ustanowienia prawa zarządu (użytkowania) nieruchomości. Same zaś nie mogły być podstawą do powstania prawa rzeczowego do konkretnej nieruchomości.

Od wyroku powyższego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła P. S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), poprzez niezastosowanie na skutek:

a) błędnej wykładni, a w konsekwencji błędnego zastosowania art. 200 ugn polegającego na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...];

b) naruszenia § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez stwierdzenie, iż decyzja z dnia [...] lutego 1969 r. nie spełnia wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegającego na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, poprzez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji za prawidłowy i tym samym pominięcie nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] ;

3) art. 151 w zw. z art. z art. 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 15, 75 i 77 K.p.a., art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, jako jeden z dowodów na okoliczność istnienia prawa zarządu wymienia decyzję o ustaleniu opłaty. W ocenie skarżącego kasacyjnie, każdy z dowodów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie wystarczy dla potwierdzenia prawa zarządu, przysługującego państwowej osobie prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r. Nie znajduje oparcia w przepisach prawa wykładnia rozszerzająca, że decyzja o ustaleniu opłaty musi powoływać się lub nawiązywać do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu.

Podniesiono, ze w dacie 5 grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwo Państwowe P. było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego, które gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę. Wskazano, że dla tego Przedsiębiorstwa funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) pełnił Minister Żeglugi i Łączności. Na podstawie zaś art. 16 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, mienie Przedsiębiorstwa stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez Przedsiębiorstwo w toku jego dalszej działalności, jego nieruchomości należały do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji. Wobec tego – w ocenie skarżącej kasacyjnie – nie było podstaw do uznania, że nie zostało wykazane, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. skarżąca spółka nadal była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej działki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że za niezasadne należało uznać zarzuty natury procesowej sprowadzające się w istocie do twierdzenia, że Sąd I instancji naruszył prawo niedostrzegając, że organy orzekające w sprawie w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, co legło u podstaw wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia przez skarżąca Spółkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, prawidłowej oceny ustaleń poczynionych przez organy administracji i słusznie przyjął, że decyzja z [...] lutego 1969 r. nie może w okolicznościach niniejszej sprawy stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu P. nad przedmiotową nieruchomością.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn, o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Warunkiem wymaganym do stwierdzenia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali było posiadanie gruntów objętych wnioskiem w tym dniu w zarządzie. W konsekwencji, aby uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 ugn prawo użytkowania wieczystego koniecznym było wykazanie, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Istnienie dotychczasowego prawa zarządu stwierdza się na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

W myśl § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem [...] października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Na tle tej sprawy istotna staje się ocena dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia, albowiem skarżąca Spółka na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła decyzję Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z dnia [...] lutego 1969 r. dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd przedmiotową nieruchomością.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny analizując w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/1999 przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Innymi słowy, dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Powyższe oznacza, że w przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite, a skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela ten pogląd.

Skoro skarżąca Spółka na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła decyzję Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z dnia [...] lutego 1969 r. dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd przedmiotową nieruchomością, to należało rozstrzygnąć czy decyzja ta wskazuje jednoznacznie tytuł wnoszenia opłaty, tj. czy przywołuje ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony przez skarżącą Spółkę dokument nie wskazuje, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę jego stwierdzenia wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Oznacza to, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istniejąca decyzja o ustaleniu opłat nie jest wystarczającym dowodem przesądzającym o istnieniu prawa zarządu do nieruchomości w rozumieniu § 4 ust 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. Tym samym prawidłowo w sprawie stwierdzono, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. nie została spełniona przesłanka uwłaszczenia przewidziana w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (uprzednio art. 2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie jest wystarczającą przesłanką dla wydania decyzji na podstawie art. 200 ust 1 ugn, faktyczne władztwo nad nieruchomością, skoro treść powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje na konieczność wykazania zarządu na podstawie konkretnego dokumentu wymienionego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Konkludując, stwierdzić trzeba, że nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia przepisów prawa zarówno procesowych, jak i materialnych objętych skargą kasacyjną.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku.