Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 107/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 211 par. 1 art. 23 par. 1 art. 30 art. 31 art. 23 par. 7 art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. i T. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powstania długu celnego, podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr[...] , wydaną z po-wołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 137, poz. 926 ze zm.), art. 2 § 2, art. 23 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 211 § 1, § 2, § 3 pkt. 1, 3 i 4, art. 222 § 1, art. 242 § 3 i art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 i 2, art. 11, art. 23, art. 34, art. 37 ust. 3 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (Dz. U. z 1998 r., Nr 46, poz. 290), art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 4, art. 15 ust. 4, art. 18 ust.1, 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt. 2, art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), oraz art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 62.3 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w S orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [...] wydanej w stosunku do [..] którą:

- stwierdzono, że w dniu [...] r. powstał dług celny w kwocie [..] w związku z usunięciem spod dozoru celnego samochodu osobowego marli [...] który był objęty wspólną procedurą tranzytu według dokumentu [...] z dnia [...] r. i zarejestrowany w Oddziale Celnym w K w dniu [...] r. pod nr. ewid.[...] - określono na kwotę [...] zł wysokość podatku akcyzowego oraz na kwotę [...] zł wysokość podatku od towarów i usług - należnych z tytułu importu w/w towaru.

W uzasadnieniu swej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S wskazał, iż w dniu [...] r. na podstawie dokumentu [...] objęto wspólną procedurą tranzytu samochód osobowy marki [...] o numerze nadwozia [...] który został przedstawiony w Oddziale Celnym w K i zarejestrowany w dniu [...] r. w ewidencji towarów wprowadzanych na polski obszar celny pod pozycją nr[...] , a następnie przekazany do Oddziału Celnego w B gdzie - zgodnie z zapisem w polu "D" noty tranzytowej - miał być przedstawiony w terminie do dnia [...] r.

Ponieważ pismem z dnia [...] r. urząd celny przeznaczenia poinformował o niedostarczeniu towaru w wyznaczonym terminie do miejsca przeznaczenia, Naczelnik Urzędu Celnego w S postanowieniem z dnia [...] . wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji celnej przedmiotowego towaru i ustalenia podstawy do opodatkowania oraz określenia kwoty należnego podatku akcyzowego i VAT, które to postępowanie skierował do głównego zobowiązanego, tj. ,[...] do odbiorcy towaru, jakim była [...] oraz do przewoźnika w osobie[...] , a następnie wydał w dniu [...] r. decyzję skierowaną do tychże dłużników, w której stwierdził, iż w dniu[...] . powstał dług celny w związku z usunięciem spod dozoru celnego samochodu osobowego marki [...] W decyzji tej jednocześnie określił kwotę powstałych w związku z tym należności celnych i podatkowych.

Organ odwoławczy wskazał również w uzasadnieniu swej decyzji, że od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S złożone zostało przez [...] odwołanie, w którym domagał się on ustalenia długu celnego i zobowiązań podatkowych na podstawie wartości transakcyjnej przywiezionego pojazdu oraz zastosowanie obniżonej stawki celnej na podstawie deklaracji eksportera zawartej na fakturze nr [...] r. Do odwołania tego załączone zostały następujące dokumenty:

- przekreślona faktura nr [...] z dnia [...] z naniesioną deklaracją eksportera z dnia [...] r. wraz z jej urzędowym tłumaczeniem,

- faktura nr [...] z dnia [...] z naniesioną deklaracją eksportera z dnia [...] r.,

- dowód rejestracyjny nr [...] wraz z jego urzędowym tłumaczeniem,

- opinie techniczna Nr [...] z dnia [...] r.

- [...] sztuk zdjęć pojazdu będącego przedmiotem postępowania.

Z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Swynika dalej, że rozpatrując sprawę na skutek powyższego odwołania organ ten nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy zauważył na wstępie, iż ze względu na brzmienie przepisu art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Przepisy wpro-wadzające ustawę - Prawo celne, w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny, skoro dług celny powstał w dniu 25.12.2003 r., a więc przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Podkreślił dalej, iż stosownie do art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej.

Wskazując z kolei na fakt, iż Rzeczpospolita Polska jest stroną Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20.05.1987 r., która w stosunku do Polski weszła w życie 1.07.1996 r. (Dz. U. nr 46, poz. 290), przypomniał również, iż w myśl art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP ratyfikowana umowa międzynarodowa stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba, że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Zaznaczył dalej, iż przepisy Załącznika I Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytu (WPT) zostały zmienione przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr 1/2000 z dnia 20.12.2000 r. i nr 1/2001 z dnia 7.06.2001 r. oraz że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego nowe regulacje Konwencji mogą być stosowane, jeżeli znalazły odzwierciedlenie w krajowym porządku prawnym, jednakże z uwzględnieniem przepisów Konwencji sprzed zmiany w/w Załącznika. Jak to bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6.04.2006 r. (sygn. akt I GSK 2395/05), Polska jest związana Konwencją o WPT w brzmieniu zmienionym decyzją nr 1/2000 o tyle, że nie może powoływać się wobec innych państw na nie publikowanie w swoim porządku prawnym przyjętych przez siebie zmian w umowie międzynarodowej (konwencji), natomiast w sprawach indywidualnych, gdzie stan prawny dotyczy Załącznika I do Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr 1/2000 z dnia 20.12.2000 r. i nr 1/2001 z dnia 7.06.2001 r., badać należy, czy wiążące Polskę zmienione przepisy Konwencji o WPT, dotyczące powstania długu w wypadku usunięcia towarów spod wspólnej procedury tranzytowej (art. 114 ust. 1 lit. "a"), chwili powstania tego długu (art. 114 ust. 2 lit. "a") oraz kręgu dłużników (art. 115 ust. 1 lit. "a" i "d"), stanowią inaczej aniżeli przepisy Kodeksu celnego (art. 211 § 1, § 2, § 3 pkt 1 i pkt 4 i in.) oraz w jaki sposób Konwencja o WPT w brzmieniu sprzed zmiany ogranicza stosowanie regulacji krajowych.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w S przystąpił następnie do oceny stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia kręgu dłużników odpowiedzialnych w rozpatrywanej sprawie za powstały dług celny i w tym celu przedstawił porównanie przepisów Załącznika I Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej wskazanymi wcześniej decyzjami Komisji Mieszanej, z przepisami tegoż Załącznika wprowadzonymi w wyniku tej zmiany, a następnie przedstawił obowiązujący w tym zakresie stan prawny wynikający z Kodeksu celnego, stwierdzając w konsekwencji, iż porównanie to pro-wadzi do wniosku, że przepisy Kodeksu celnego dotyczące powstania długu celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego oraz kręgu osób odpowiedzialnych za dług celny mają takie samo brzmienie, jakie wynika z decyzji Komisji Mieszanej zmieniających przepisy Załącznika I do Konwencji o WPT w tym zakresie. Mając dalej na uwadze zaistniały w sprawie stan faktyczny stwierdził też, iż na podstawie art. 211 §3 pkt 4 Kodeksu celnego w zw. z art. 11 Załącznika I Konwencji o WPT, dłużnikami w tym przypadku, tj. w przypadku nie zakończenia procedury tranzytu, są: główny zobowiązany, przewoźnik oraz odbiorca towaru, którzy są odpowiedzialni za dług celny solidarnie na mocy art. 221 Kodeksu celnego, a więc:

-[...] , który odpowiada za powstały dług celny jako główny zobowiązany, co wynika wprost z zapisu w polu [...] dokumentu[..] ; obowiązki głównego zobowiązanego określone zostały w przepisie art. 11 ust. 1 Załącznika I do Konwencji, zaś jego odpowiedzialność za dług wynika z art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, bowiem usunięcie towarów spod dozoru oznacza, że nie zostały dopełnione czynności wynikające z przepisów celnych regulujących wspólną procedurę tranzytową,

-[..] , jako przewoźnik, który przyjął towar do przewozu i wiedział, że jest objęty wspólną procedurą tranzytową; w myśl przepisu art. 11 ust. 2 Załącznika I do Konwencji o WPT obowiązany był on przedstawić towary w niezmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, czego nie uczynił - jego odpowiedzialność również została oparta na przepisie art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego,

- [..] jako odbiorca towaru, która wiedziała, że towar został objęty wspólną procedurą tranzytową i przyjęła go, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy opinia techniczna z dnia [...] r. dotycząca przedmiotowego pojazdu sporządzona na jej zlecenie; na podstawie art. 11 ust. 2 Załącznika I do Konwencji o WPT również ona obowiązana była do dokonania określonych czynności, czego nie uczyniła - jej odpowiedzialność również wynika z przepisu art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego.

W konkluzji tych wywodów organ odwoławczy stwierdził, iż wskazany w za-skarżonej odwołaniem decyzji krąg dłużników został określony prawidłowo, jakkol-wiek wadliwym było wskazanie w tej decyzji przepisów art. 211 § 3 pkt 1 i pkt 3 jako podstawy odpowiedzialności[...] , która to wadliwość jednakże pozostawała bez wpływu na wynik sprawy.

Uzasadniając dalej swoje stanowisko w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w S przedstawił elementy kalkulacyjne służące do obliczenia należności celnych, zaznaczając przy tym, że stosownie do przepisu art. 222 § 1 Kodeksu celnego kwota tych należności obliczana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Mając na względzie zawarte w odwołaniu zarzuty do-tyczące wadliwego ustalenia wartości celnej towaru, organ odwoławczy wskazał na przepis art. 21 Kodeksu celnego, w myśl którego wartość celna towarów określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organ celny, jak również stosowania środków polityki handlowej, a także na przepis art. 23 § 1 tegoż Kodeksu, w myśl którego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31. Zauważył jednak, że stosownie do przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego, będącego w ustawodawstwie krajowym odzwierciedleniem art. 17 Kodeksu Wartości Celnej (Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. opublikowanego jako załącznik do Dz U. z 1995 Nr 98, poz. 483), który daje organom celnym prawo do sprawdzenia wartości towaru wskazanej w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Podkreślając, że przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów Państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami lub danymi zawartymi w tych dokumentach, upoważniając w tym celu organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru, a także odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sądowo-administracyjnego, organ odwoławczy wskazał dalej, iż w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiarygodność rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej. Zatem dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, tj. wówczas, gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości rynkowej towaru. Wartość ta jest niezależna od tego, czy importer otrzymał towar wprowadzony na polski obszar celny "za darmo", czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej", z różnych względów, cenie. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, art. 23 § 7 Kodeksu celnego ma charakter wyjątku od reguły, według której wartością celną towaru jest jego war-tość transakcyjna i że organ celny jest uprawniony do ustalenia wartości celnej metodą zastępczą tylko wówczas, gdy zakwestionowanie wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów przedstawionych przez zgłaszającego towar do odprawy celnej nastąpiło z uzasadnionych przyczyn, co oznacza, że organ celny jest obowiązany wykazać, iż takie przyczyny miały miejsce w konkretnej sprawie.

Zauważając dalej, iż w rozpatrywanej sprawie o zakwestionowaniu wiarygodności danych zawartych w przedłożonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...] z dnia [...] r., zadecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego wartości rynkowej, organ podkreślił, iż oceny wiarygodności ceny transakcyjnej można dokonać w oparciu o zaprezentowany wynik rewizji, o badania techniczne i na podstawie danych dotyczących kształtowania się cen pojazdów na rynku eksportera; w celu zbadania czy deklarowana wartość transakcyjna nie została zaniżona, organ celny może posłużyć się też katalogami obrazującymi ceny rynkowe tego typu pojazdów w krajach eksportera. Zaznaczył, iż taki sposób oceny wartości transakcyjnej zaakceptowany został również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SA/Sz 1926/2000), w którym stwierdzono, że zakwestionowanie wiarygodności zawartej w dowodzie zakupu informacji o cenie zapłaconej lub należnej dokonać się może przez pryzmat wartości rynkowej, występującej na rynku, na którym towar ten został sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Dodał też, iż wypracowane przez organy celne procedury posługiwania się ogólnie dostępnymi katalogami w przypadku dokonywania ustalenia wartości celnej importowanych pojazdów zapewniają nie tylko rzetelność dokonywanych weryfikacji - poprzez konieczność korzystania z konkretnych katalogów, ale wykluczają też uznaniowość w ocenie wartości transakcyjnej oraz przy ustalaniu wartości celnej, jak również zapewniają równe traktowanie wszystkich importerów.

Wskazując dalej, że oceniając wiarygodność ceny transakcyjnej, jaka wynika w rozpatrywanej sprawie z przedłożonego rachunku, organ celny pierwszej instancji odwołał się zasadnie do cen rynkowych używanych samochodów, jakie na rynku niemieckim zarejestrowane zostały w katalogu [...] wydawanym przez firmę[...] " oraz ustalił na podstawie tego katalogu, iż ceny pojazdów podobnych do pojazdu będącego przedmiotem zgłoszenia celnego kształtowały się na tymże rynku w wysokości [...] co w zestawieniu z ceną transakcyjną w wysokości[...] , jaka wynika z faktury nr [....] z dnia [...] r., a więc o [...] niższą od ceny katalogowej, organ odwoławczy stwierdził dalej w uzasadnieniu swej decyzji, że porównanie tych cen i ich rażącej dysproporcji zasadnym czyni wniosek, iż zakwestionowanie przez organ pierwszej instancji wiarygodności informacji wynikającej z tego dokumentu znajduje pełne uzasadnienie, co uzasadnionym czyni też stanowisko, iż cena transakcyjna nie może stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej towaru i że wartość ta winna była zostać ustalona - jak wymaga tego przepis art. 24 § 1 Kodeksu celnego - z zastosowaniem w kolejności zasad zawartych w art. 25-28 tegoż Kodeksu.

Stając na takim stanowisku Dyrektor Izby Celnej w S w uzasadnieniu swej decyzji przedstawił dalej obszernie kolejne metody ustalania wartości celnej mogące mieć zastosowanie w przypadku uzasadnionego zakwestionowania wartości transakcyjnej, stwierdzając w konkluzji, iż ze względu na charakter objętego zgłoszeniem celnym towaru, jakim był używany samochód osobowy, w rozpatrywanej sprawie żadna z przedstawionych metod nie może mieć zastosowania i że w takiej sytuacji ustalenie wartości celnej mogło nastąpić wyłącznie w trybie określonym w art. 29 Kodeksu celnego, tj. metodą tzw. "ostatniej szansy". Charakteryzując tę me-todę jako dającą możliwość ustalenia wartości celnej w przypadku dokonywania nietypowych transakcji handlowych, przy których wartości celnych nie można ustalić jedną z metod wcześniejszych, zauważył, iż w ramach tej metody powinny być stosowane metody wcześniejsze z rozsądną elastycznością i że przepis powyższy przewiduje, że wartość celna jest ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

- artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.;

- Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.;

- przepisów Działu III Tytuł II Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Wskazując na powyższe zasady i przepisy organ odwoławczy przypomniał również, iż według Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, przy stosowaniu wskazanej wyżej metody posługiwać się można katalogami lub wyspecjalizowanymi czasopismami, podającymi bieżące ceny dla używanych pojazdów samochodowych na rynku kraju importu, przy uwzględnieniu stanu pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. nadzwyczajne zużycie, ponadnormatywny przebieg itp.) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia.

Odnosząc się do przedstawionych wraz z odwołaniem dokumentów, w tym do opinii rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów samochodowych oraz jakości i kosztów napraw powypadkowych - [...] organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 222 § 1 Kodeksu celnego kwota należności jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, tymczasem przedłożona przez stronę opinia sporządzona została w dniu [...] r., zaś dług celny w rozpatrywanej sprawie powstał w dniu [...] r., tj. prawie [....] cy wcześniej. W międzyczasie przedmiotowy pojazd nie znajdował się pod dozorem celnym, a organ celny - w wyniku działania strony - nie był w stanie kontrolować, czy stan techniczny pojazdu uległ zmianie, czy też pozostał bez zmian, co oznacza, iż organ ten nie może ustalić stanu technicznego pojazdu na dzień powstania długu celnego. Stanu technicznego nie mogą też wiarygodnie dokumentować załączone do odwołania fotografie, co do których nie można jednoznacznie stwierdzić, iż zostały wykonane w terminie wskazanym przez odwołującą się stronę i że dotyczą rzeczywiście pojazdu będącego przedmiotem spornego przywozu, bowiem sam fakt opatrzenia fotografowanego pojazdu tablicami rejestracyjnymi wskazanymi w dokumencie tego pojazdu nie przesądza jeszcze o identyczności pojazdu spornego z pojazdem sfotografowanym. Nie mając zatem możliwości weryfikacji przedstawionych dowodów odnoszących się do stanu technicznego pojazdu w dniu powstania długu celnego, zasadnie organ celny pierwszej instancji uznał je za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując dalej, że w myśl przepisu art. 29 § 1 Kodeksu celnego, organ celny pierwszej instancji ustalił wartość celną spornego samochodu na dzień [...] r. w oparciu o wartość rynkową pojazdu podobnego na podstawie analizy notowań w ogólnie dostępnym katalogu [...] zawierającym notowania wartości rynkowych na rynku polskim i że zgodnie z danymi zawartymi w tym katalogu wartość rynkowa pojazdu tego typu, jak sprowadzony przez odwołującą się stronę, w grudniu roku [...] przy standardowym przebiegu, kształtowała się na poziomie [...] PLN, organ odwoławczy przywołał również dane dotyczące notowania wartości rynkowych na rynku wewnętrznym wynikające z katalogu [...] według którego wartość rynkowa tego samego typu pojazdów kształtowała się w tymże samym czasie na poziomie [...] oraz stwierdził, iż ze względu na regułę wynikającą z art. 29 § 2 Kodeksu celnego wartość celną spornego towaru należało ustalić posługując się niższą wartością rynkową pojazdu, a więc tą, która określona została w oparciu o dane publikowane w katalogu [...] Wskazał też na postanowienia wynikające z Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w myśl których w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy", a więc z zastosowaniem katalogów odnotowujących ceny samochodów na rynku polskim, od wartości rynkowej należy odjąć podatki zawarte w cenie krajowej i związane z importem towaru oraz cło. Zgodnie z tymi postanowieniami, mającymi na celu zapewnienie jednakowego traktowania wszystkich importerów pojazdów używanych, Naczelnik Urzędu Celnego w S ustalił wartość celną spornego pojazdu w wysokości[...] , prawidłowo odliczając kolejno od wynikającej z katalogu wartości rynkowej w wysokości [...] podatku od towarów i usług i [...] podatku akcyzowego.

Wyjaśniwszy zasady, na jakich doszło do ustalenia w rozpatrywanej sprawie wartości celnej samochodu osobowego, jaki zgłoszony został do procedury tranzytu i następnie usunięty spod dozoru celnego, w dalszej części uzasadnienia swej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S przedstawił wyjaśnienia dotyczące wpływu na wymiar długu celnego pozostałych elementów kalkulacyjnych, w tym pochodzenia towaru oraz stawki celnej. Wskazał, iż w dniu powstania długu celnego obowiązywała Taryfa celna stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 r., która przewiduje dla spornego samochodu dwie stawki celne, a mianowicie: stawkę obniżoną w wysokości 0 % wartości celnej towaru oraz stawkę autonomiczną w wysokości [...] tej wartości - minimum [...] przy czym zastosowanie jednej z nich uzależnione zostało od ustalenia kraju pochodzenia to-waru i sposobu udokumentowania tego pochodzenia.

Powołując się dalej na obowiązujące w dniu powstania spornego długu celnego przepisy Kodeksu celnego oraz postanowienia Protokołu 4 Układu Europejskiego, organ odwoławczy wskazał, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 r. w sprawie Taryfy Celnej wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia się następujących warunków:

- pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego,

- udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku III do w/w Protokołu lub deklaracją na fakturze, której tekst zamieszczony jest w jego załączniku IV,

- bezpośredniego przywozu towaru do Polski,

przy czym dowody potwierdzające pochodzenie towaru winny być składane w oryginale - w myśl § 233 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.), obowiązującego w dniu powstania spornego długu celnego.

Ponieważ w toku postępowania prowadzonego w rozpatrywanej sprawie, które zmierzało do ustalenia kwoty długu celnego oraz należnych podatków, odwołująca się strona nie przedłożyła oryginalnego dowodu preferencyjnego pochodzenia sprowadzonego pojazdu, a wśród dokumentów, jakimi dysponował organ celny, znajdowała się jedynie kserokopia faktury nr [...] z dnia [...] r. z zawartą w niej deklaracją eksportera, to organ ten nie miał podstaw, ze względu na brak oryginału dowodu pochodzenia, do zastosowania wobec sprowadzonego pojazdu obniżonej stawki celnej, co oznacza, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji pochodzenie towaru zostało prawidłowo ustalone w oparciu o niepreferencyjne reguły pochodzenia, które umożliwiają zastosowanie stawki celnej konwencyjnej lub autonomicznej. Ze względu na to, iż w Taryfie celnej stawka konwencyjna dla spornego towaru nie została określona, przeto zgodnie z ust. 3 lit. "b" części A Taryfy celnej z dnia 17.12.2002 r. (Dz. U. Nr 226, poz. 1885) organ celny pierwszej instancji zasadnie zastosował autonomiczną stawkę celną w wysokości [...] - minimum [...] stwierdził w konkluzji organ odwoławczy, odnosząc się też do zawartego w odwołaniu żądania strony zastosowania obniżonej stawki celnej w oparciu o nade-słany oryginał faktury nr [...] z dnia [...] r., z naniesioną w dniu [..] r. deklaracją eksportera wskazującą na preferencyjne, tj. unijne pochodzenie towaru wykazanego w tej fakturze i wskazując w związku z tym, iż deklaracja ta nie została sporządzona, wbrew temu co wskazuje strona, przez upoważnionego eksportera, bowiem nie zawiera upoważnienia do uproszczonego sposobu dokumentowania pochodzenia towarów, jakie nadawane jest przez upoważnione władze celne kraju eksportu, o którym to upoważnieniu stanowi przepis art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego, dotyczący pojęcia "produktów pochodzących" i metod współpracy administracyjnej i który takiego upoważnienia nie wymaga jedynie dla deklaracji na fakturze dotyczącej przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące o łącznej wartości nie przekraczającej[...] , gdy tymczasem w rozpatrywanej sprawie wartość towaru ujętego na fakturze nr [...] z dnia [..] r. została zweryfikowana w toku postępowania celnego i ustalona w wysokości[...] , a więc przekraczała równowartość[...] , wynoszącą na dzień powstania długu celnego ([...] kwotę [...]

Stwierdzając w konkluzji swych wywodów, że należności celne wymierzone przez organ celny pierwszej instancji określone zostały w prawidłowej wysokości w oparciu o właściwie ustalone elementy kalkulacyjne, Dyrektor Izby Celnej w S przedstawił na koniec uzasadnienia swej decyzji podstawy prawne wymiaru podatku VAT i podatku akcyzowego należnych od importowanego towaru oraz zasady dotyczące określenia ich wysokości.

Powyższa decyzja ostateczna Dyrektora Izby Celnej w S została przez [...] zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się jej uchylenia skarżący zarzucają zaskarżonej decyzji, iż wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 23 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny w następstwie nie uznania ceny transakcyjnej, tj. faktycznie zapłaconej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, za podstawę ustalania wartości celnej towaru. W uzasadnieniu skargi wywodzą oni, iż organy celne nie wykazały przyczyn, dla których ustaliły wartość celną bez uwzględnienia wartości transakcyjnej oraz że nieuprawnionym było z ich strony odwoływanie się do katalogu [...] odzwierciedlającego ceny sprzedaży na rynku niemieckim w sytuacji, gdy krajem pochodzenia pojazdu jest F. Kwestionują też ustalenie wartości rynkowej samochodu z pominięciem jego stanu technicznego udokumentowanego zdjęciami fotograficznymi oraz opinią techniczną rzeczoznawcy samochodowego. Kwestionują też stanowisko organów celnych w zakresie dotyczącym braku należytego udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru i w konsekwencji zastosowanie stawki celnej autonomicznej zamiast stawki obniżonej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie i zarzuty skargi uznając za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

Niespornym w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będący przedmiotem przywozu na polski obszar celny towar, w postaci używanego samochodu osobowe-go, na obszar ten wprowadzony został w ramach procedury tranzytu, która nie została zakończona w prawem przewidziany sposób, zaś sam towar został usunięty spod dozoru celnego skoro nie został przedstawiony w zakreślonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia. Niespornym jest też, iż w świetle przepisu art. 211 § 1 Kodeksu celnego z 1997 r., mającego w rozpatrywanej sprawie zastosowanie po myśli art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68. poz. 623), usunięcie spod dozoru celnego wskazanego wyżej towaru, podlegającego należnościom celnym przywozowym, spowodowało powstanie z mocy samego prawa długu celnego, określenie wysokości którego oraz wskazanie podmiotów za dług ten odpowiedzialnych stanowiło przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją ostateczną.

W świetle niespornych w istocie ustaleń dotyczących samego powstania długu celnego i zakresu podmiotowego dłużników za dług ten odpowiadających, spornym ostatecznie pozostały, jak to wynika z treści samej skargi, ustalenia faktyczne dotyczące wartości celnej towaru usuniętego spod dozoru celnego oraz jego niepreferencyjnego pochodzenia.

W związku z takim zakresem tego sporu wskazać należy, iż jakkolwiek w świetle art. 23 § 1 Kodeksu celnego jest zasadą, że wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem zapisów art. 30 i art. 31, to jednakże od zasady tej przewidziany został wyjątek określony w art. 23 § 7 tegoż Kodeksu, w myśl którego to przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W przypadku takim ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się, jak to trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy zastosowaniu w kolejności metod określonych w przepisach art. 25-28 Kodeksu celnego, gdy zaś wartość celna nie może być ustalona zarówno na podstawie przepisu art. 23, jak i przepisów art. 25-28 Kodeksu celnego, to stosownie do przepisu art. 29 § 1 tegoż Kodeksu winna ona zostać ustalona na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami tamże wskazanymi.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do zakwestionowania przez organy celne wartości transakcyjnej wprowadzonego na polski obszar celny samochodu osobowego doszło w wyniku stwierdzenia, iż cena zakupu tego towaru, wynikająca z faktury przedstawionej przez importera dopiero w toku postępowania wszczętego w celu uregulowania sytuacji towaru usuniętego spod dozoru celnego, na skutek czego organ celny pozbawiony został możliwości oceny jego stanu fizycznego (stopnia zużycia i ewentualnych uszkodzeń), rażąco odbiega od wartości rynkowej podobnych pojazdów samochodowych, a więc od cen notowanych na rynku, na którym towar został zakupiony. Ocena ta w rozpatrywanej sprawie dokonana została wprawdzie na podstawie katalogów zawierających notowania cen samo-chodów używanych na rynku niemieckim, co skarżący kwestionuje ze względu na fakt dokonania zakupu na terenie[...] , to niemniej, ze względu na stopień zróżnicowania ceny transakcyjnej i ceny katalogowej oraz fakt pozostawania obu wskazanych wyżej krajów we wspólnocie gospodarczej, upoważniający do porównywalnego traktowania rynków obu tych krajów, nie sposób uznać za nieuzasadnioną przeprowadzonej przez organy celne obu instancji oceny wiarygodności przedstawionego dowodu zakupu samochodu oraz zawartej w nim informacji cenowej. Zauważyć tu też należy, że jakkolwiek stanowiące podstawę oceny porównawczej katalogi notujące ceny rynkowe odnoszą się do używanych pojazdów samo-chodowych w stanie technicznym pozwalającym na ich eksploatację, co przy dokonywaniu tej oceny nakazuje uwzględniać także mogący mieć wpływ na jego wartość rynkową stan techniczny porównywanego pojazdu, to jednakże w rozpatrywanej sprawie organy celne zasadnie przyjęły, iż usunięcie spornego samochodu spod dozoru celnego w następstwie nie zakończenia procedury tranzytu, spowodowało brak możliwości dokonania wiarygodnych ustaleń dotyczących jego stanu technicznego w dniu powstania długu celnego, a więc w dniu, w którym towar spod dozoru celnego został usunięty.

Uznając, w tych warunkach, za nieuzasadnione zarzuty skargi w zakresie dotyczącym wadliwego ustalenia zaskarżoną decyzją wartości celnej importowanego samochodu osobowego, za chybiony również uznać należało zarzut dotyczący usta-lenia niepreferencyjnego pochodzenia tego towaru i zastosowania autonomicznej stawki celnej. Jak to trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, możliwość zastosowania przewidzianej taryfą celną obniżonej stawki celnej w wysokości 0 % wartości celnej odnosi się wyłącznie do towaru pochodzącego z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, którego takież pochodzenie udokumentowane zostało prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją eksportera na fakturze, tekst której to deklaracji zamieszczony jest w załączniku IV do tego Układu oraz pod warunkiem bezpośredniego przywozu tego towaru do Polski. Wskazując na te warunki, organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji obszernie wyjaśnił przyczyny, dla których składane przez importera dokumenty nie mogły stanowić pod-stawy do przyjęcia, iż pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej, preferujące go do zastosowania obniżonej stawki celnej, zostało prawidłowo udokumentowane. Uznając to wyjaśnienie za przekonujące zarzuty skargi w tym zakresie uznać zatem należało za chybione.

Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do uznania, ze zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało od oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.