Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 115/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
658
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania
Stwierdzono, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postepowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35,  art. 37
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, art. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości 1) zobowiązuje Burmistrza Strzelec Opolskich do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających sprawę, dotyczącą wypełniania obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku przez właścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Skarżący S. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Strzelec Opolskich w sprawie sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków właścicieli nieruchomości wynikających z art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości położnej w [...] przy ulicy [...].

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. Burmistrz Strzelec Opolskich, na podstawie art. 61 § 4 K.p.a., zawiadomił B. i S. małżonków – P. o wszczęciu z urzędu postępowania w celu sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków właścicieli nieruchomości wynikających z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, a dotyczących gromadzenia nieczystości ciekłych w szczelnym zbiorniku bezodpływowym i udokumentowania pozbywania się ich z terenu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] . Jednocześnie organ poinformował stronę, o możliwości złożenia wyjaśnień w sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

Kolejnym pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. Burmistrz Strzelec Opolskich zawiadomił B. i S. P., na podstawie art. 79 K.p.a., o zaplanowanych na dzień [...] 2016 r. o godz. 9.00 oględzinach, w celu weryfikacji wykonywania obowiązków przez właścicieli nieruchomości z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. W piśmie tym wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3b i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych. Wykonywanie powyższego obowiązku właściciel nieruchomości obowiązany jest udokumentować, przedstawiając umowę z przedsiębiorstwem opróżniającym zbiornik bezodpływowy i dowody potwierdzające uiszczania opłaty za te usługi.

Pismem z dnia 29 czerwca 2016 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich, S. P. poinformował organ o swojej nieobecności w dniach od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. z uwagi na planowany urlop. Jednocześnie oświadczył, że na działce nr a nie gromadzi nieczystości płynnych w bezodpływowym zbiornikach, zatem brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia kontroli oraz nie wyraził zgody na wejście na teren działki pod jego nieobecność. W odrębnym piśmie z tej samej daty skarżący zwrócił się do organu o kierowanie wszelkiej korespondencji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

Z akt sprawy wynika, że w terminie wyznaczonym na przeprowadzenie dowodu z oględzin ([...] 2016 r.), właścicieli nieruchomości nie zastano na posesji, co uniemożliwiło przeprowadzenie kontroli.

W związku z powyższym, pismem z dnia 11 lipca 2016 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Burmistrz Strzelec Opolskich zwrócił się do strony o wskazanie dogodnego terminu na przeprowadzenie dowodu z oględzin. Na powyższe zapytanie nie uzyskano odpowiedzi.

Kolejnym pismem z dnia 19 września 2016 r. organ poinformował skarżącego o wyznaczonym na [...] 2016 r. o godz. 9.00, terminie przeprowadzenia oględzin na terenie nieruchomości w [...] przy ul. [...]. Ustosunkowując się do powyższego pisma, S. P., podał, że wyznaczony termin nie jest dla niego odpowiedni i jednocześnie zaproponował termin kontroli w dniu [...] 2016 r. na 15.45 - 16.30. Z przeprowadzonych w dniu [...] 2016 r. oględzin spisano protokół o numerze [...].

W dniu [...] 2016 r. S. P. złożył w Referacie Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...] ustny wniosek o udostępnienie wszystkich akt sprawy związanych z przepompownią ścieków zlokalizowaną przy ul. [...] w [...], która - jego zdaniem - jest uciążliwa ze względu na wydobywające się z niej odory. Ponadto oświadczył, że na terenie nieruchomości posiada przydomową oczyszczalnię ścieków i wszystkie dokumenty związane z tą oczyszczalnią zostały złożone w urzędzie. Z notatki sporządzonej na tę okoliczność wynika, że skarżący został poinformowany o dostępności wszystkich akt sprawy w Referacie [...], gdzie powinien się udać.

Następnie, pismem z dnia 8 października 2016 r., zatytułowanym "zażalenie" S. P. wniósł do Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu, skargę na niezałatwienie sprawy przez pracowników Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie akt sprawy związanej z przyłączeniem mieszkańców gminy do nowo wybudowanej kanalizacji, z uwagi na brak wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. Przy piśmie z dnia 11 października 2016 r. Wojewoda Opolski przekazał powyższą skargę zgodnie z właściwością Burmistrzowi Strzelec Opolskich. Pismem z dnia 8 listopada 2016 r., Burmistrz Strzelec Opolskich, na podstawie art. 232 § 2 K.p.a., uznał skargę S. P. za bezzasadną.

Jednocześnie pismem z dnia 8 października 2016 r. S. P. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na niezałatwienie przez Urząd Miejski w Strzelcach Opolskich w terminie sprawy toczącej się w przedmiocie dostępu do akt sprawy znak: [...], z uwagi na brak wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. W wyniku rozpoznania zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., nr [...], uznało zażalenie za nieuzasadnione.

Następnie, pismem z dnia 10 października 2016 r. S. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie udostępnienia akt sprawy dotyczącej sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości. W wyniku rozpoznania skargi, wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Op 83/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zobowiązał Burmistrza Strzelec Opolskich do załatwienia wniosku S. P. z dnia 7 października w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy.

Na skutek doręczenia, w dniu 31 maja 2017 r., odpisu prawomocnego wyroku, Burmistrz Strzelec Opolskich pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. poinformował S. P. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie w Referacie [...] Urzędu Miejskiego w [...].

Z akt sprawy wynika również, że w dniu 17 lipca 2017 r., S. P. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie [...] , z uwagi na brak podjęcia aktu kończącego lub zawieszającego postępowanie wszczęte 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości skarżącego.

W dalszej kolejności, pismem z dnia 18 lipca 2017 r. S. P., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie B. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich i przewlekłe prowadzenie postępowania znak: [...], w sprawie sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków właścicieli nieruchomości wynikających z art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości położnej w [...] przy ulicy [...]. Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie Burmistrza Strzelec Opolskich do wydania aktu normatywnego kończącego postępowanie,

- zbadanie przewlekłości prowadzonego postępowania,

- ukaranie winnych ww. zaniedbań oraz

- zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że Burmistrz Strzelec Opolskich, na skutek skarg wniesionych przez skarżącego w związku z fetorem wydobywającym się z przepompowni ścieków, chcąc przymusić skarżącego do podłączenia się do nowo wybudowanej sieci kanalizacyjnej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie.

Zaznaczył, że w dniu [...] 2016 r. organ przeprowadził oględziny na posesji skarżącego, żądając przedłożenia stosownej dokumentacji związanej z funkcjonującą przydomową oczyszczalnią ścieków. Skarżący wskazał, iż w 2010 r. poinformował organ o legalnie wybudowanej i działającej przydomowej oczyszczalni ścieków, jednakże informacje te zostały utracone, za co nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Strzelec Opolskich wniósł o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając swoje stanowisko organ przedstawił chronologicznie przebieg podejmowanych działań, po czym wskazał, że za pismem z dnia 5 czerwca 2017 r., po przekazaniu przez WSA w Opolu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, poinformowano S. P. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie. Z uprawnienia tego skarżący skorzystał w dniu 25 lipca 2017 r. Ponadto, w dniu 28 lipca 2017 r. przesłano skarżącemu elektroniczne skany zebranej dokumentacji, zgodnie z protokołem. Dodał również organ, że postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało za niezasadne zażalenie S. P. na niezałatwienie sprawy przez Burmistrza Strzelec Opolskich. Natomiast, zażalenie S. P. z dnia 17 lipca 2017 r. wniesione do SKO w Opolu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie[...], nie zostało jeszcze przez Kolegium rozpoznane. Organ odnotował także, że w ramach prowadzonego postępowania nr [...], dotyczącego sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], pismem z dnia 20 lipca 2017 r., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz.1800), zwrócił się do B. i S. P. o przesłanie wyników badań ścieków z funkcjonującej na ich nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków i obecnie oczekuje na dostarczenie tych badań.

Postanowieniem z dnia 11 września 2017 r., referendarz sądowych zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się m.in. do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., wedle którego sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Przy czym, w pierwszej kolejności rozważań podnieść należy, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Stąd też, w przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bądź gdy tryb określony w art. 37 K.p.a. nie znajduje zastosowania, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a. - skarżący przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa.

Z treści przywołanych wyżej regulacji wynika, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, jednakże po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia prawa.

W niniejszej sprawie, w zakresie bezczynności - co należy podkreślić - skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, składając pismem z dnia 17 lipca 2017 r. zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w trybie art. 37 § 1 K.p.a. W związku z powyższym stwierdzić należało, że skarga w przedmiocie bezczynności została wniesiona skutecznie i podlega merytorycznej ocenie Sądu.

Przystępując zatem do merytorycznej oceny zasadności tej skargi, podkreślić przyjdzie, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jedną z zasad ogólnych jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 K.p.a. Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei, w art. 35 § 3 K.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Zauważyć również należy, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę zarówno na bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji.

Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1- a P.p.s.a. Przez bezczynność organu administracji publicznej, o której mowa w art. 154 ustawy, należy więc rozumieć brak rozstrzygnięcia, które właściwy organ winien podjąć w terminach przewidzianych prawem, które zostały określone w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, odnotować w pierwszym rzędzie trzeba, że sprawę związaną z zarzucaną przez skarżącego bezczynnością i przewlekłością postępowania prowadzonego przez Burmistrza Strzelec Opolskich w sprawie sprawdzenia sposobu wypełniania obowiązków właścicieli nieruchomości, wynikających z art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289), należało ocenić od momentu wszczęcia postępowania w sprawie tj. od 23 czerwca 2016 r. W związku z powyższym przypomnienia wymaga, że po wszczęciu postępowania w sprawie (23 czerwca 2016 r.), pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. organ poinformował stronę o wyznaczonym na dzień [...] 2016 r. terminie przeprowadzenia oględzin na terenie działki położnej w [...] przy ul. [...]. Z uwagi na nieobecność skarżącego w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r., pismem z dnia 11 lipca 2016 r. organ zwrócił się do skarżącego o wskazanie dogodnego terminu na przeprowadzenie oględzin. Ostatecznie oględziny przeprowadzono w dniu [...] 2016 r. Równocześnie, pismem z 7 października 2016 r. skarżący zwrócił się do urzędu miejskiego z wnioskiem o udostępnienie wszystkich akt związanych z odrębnie prowadzonym postępowaniem dotyczący przepompowni ścieków, zlokalizowanej przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia 8 października 2016 r. skarżący wniósł skargę do Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego na niezałatwienie sprawy przez pracowników Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich odnośnie nieudzielenia przez pracowników Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich dostępu do akt sprawy związanej z przyłączaniem mieszkańców gminy do nowo wybudowanej kanalizacji. Skarga objęta ww. pismem została przekazana w dniu 11 października 2016 r. do rozpoznania Burmistrzowi Strzelec Opolskich, jako organu właściwego. Pismem z dnia 8 października 2016 r., skarżący wniósł również zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na niezałatwienie sprawy w terminie poprzez brak wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. w sprawie dostępu do akt sprawy związanej z obowiązkiem przyłączania się do nowo wybudowanej kanalizacji. Kolejnym pismem z dnia 10 października 2016 r. S. P. wniósł skargę do WSA w Opolu na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich, a prawomocny wyrok zapadły w tej z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Op 83/16, przekazano organowi w dniu 31 maja 2017 r. W następstwie powyższego, pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. Burmistrz Strzelec Opolskich poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z zgromadzonym materiałem dowodowym, następnie w dniu 28 lipca 2017 r. przesłał skarżącemu elektroniczne skany zebranej dokumentacji, a w odpowiedzi na skargę wskazał, że oczekuje na dostarczenia przez skarżącego wyników badania ścieków.

Uwzględniając przedstawioną chronologię zdarzeń, w ocenie Sądu, za usprawiedliwiony należy uznać zarzut bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia przez Burmistrza Strzelec Opolskich postępowania w sprawie dotyczącej sprawdzenia sposobu wypełnienia obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości zlokalizowanej w przy ul. [...]. Zdaniem Sądu, organ nie tylko prowadził postępowanie w sposób przewlekły i w pewnych okresach nie podejmował żadnych czynności, ale również nie załatwił sprawy poprzez wydanie określonego aktu w terminie, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a. Z akt administracyjnych sprawy niewątpliwie wynika, że od daty wszczęcia postępowania administracyjnego (23 czerwca 2016 r.) upłynął ponad rok czasu, a postępowanie nie było zawieszone, ani też organ nie informował skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy oraz przyczynach zwłoki. Sąd zauważył, iż co prawda w analizowanej sprawie zaistniały obiektywne okoliczności uniemożliwiające organowi zakończenia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia oględzin na nieruchomości skarżącego, jak również złożenie przez skarżącego w toku wszczętego postępowania środków zaskarżenia, niemniej jednak, w ocenie Sądu, okoliczności te nie uwalniają organu od zarzutu bezczynności i przewlekłości. Określone bowiem w art. 35 § 5 K.p.a. okoliczności zwalniające organ z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter proceduralny, a nie faktyczny i muszą być niezależne od organu. Brak możliwości zakończenia postępowania z uwagi m.in. na wszczęcie postępowania wpadkowego, nie jest zaś taką okolicznością. W świetle opisanych wyżej zdarzeń nie sposób nie zauważyć, że od [...] 2016 r. (daty przeprowadzonej kontroli) do 5 czerwca 2017 r. nie były podejmowanie żadne czynności dowodowe w sprawie, a działania organu sprowadzały się do biernego wyczekiwania na rozpoznanie wniesionych przez skarżącego środków zaskarżenia. Przy czym, na krytyczną ocenę zasługuje brak jakiejkolwiek innej aktywności procesowej, jak również brak informowania skarżącego o przyczynach uniemożliwiających zakończenie sprawy w terminie. Tym samym uznać należało, że opisana wyżej przerwa w kontynuowaniu postępowania i niepodejmowanie w tym czasie jakichkolwiek czynności procesowych związanych ze sprawą, czyni zasadnym również zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Strzelec Opolskich.

Jak wyjaśniono wcześniej, instytucja skargi na bezczynność ma za zadanie doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że na organie ciążył obowiązek zakończenia postępowania w sprawie wszczętej 23 czerwca 2016 r. Od tego dnia rozpoczął bowiem swój bieg określony w art. 35 § 3 K.p.a. termin zakończenia sprawy poprzez wydanie akt lub dokonanie czynność załatwiających sprawę dotycząca wypełnienia obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku przez właścicieli nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...].

W niniejszej sprawie organ nie dokonał czynność polegającej na zakończeniu postępowania, w tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Wyznaczając termin 14 dni, Sąd ocenił, że jest to wystarczający okres dla załatwienia sprawy, liczony zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. od dnia doręczenia akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem.

Skoro, jak wykazano, Burmistrz Strzelec Opolskich nie podejmował czynności zgodnie z wyrażoną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania, a ponadto w konsekwencji tego nie doszło do wydania aktu bądź dokonania czynności załatwiających sprawę w wymaganym terminie, to - oprócz stwierdzonego przewlekłego prowadzenia postępowania - uznać również należało, że organ ten dopuścił się bezczynności. Powyższe uzasadniało wydanie orzeczenia w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, htpp://orzeczenia.nsa.gov.pl). Akcentuje się przy tym, że rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania. Inaczej rzecz ujmując, naruszenie prawa "rażące" znaczy więcej niż "zwykłe" naruszenie prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie można mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony Burmistrza Strzelec Opolskich, ponieważ organ nie wykazał się lekceważeniem stron postępowania, w tym i skarżącego, ani też nie działał w opóźnieniu w sposób celowy. Zdaniem Sądu, okoliczności niniejszej sprawy nie świadczą o braku woli załatwienia sprawy przez organ, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Jednocześnie przy ocenie "rażącego naruszenia prawa" Sąd miał na względzie okoliczność, że równoległe prowadzenie wielu postępowań zainicjowanych przez skarżącego, mogło wywołać problemy związane z brakiem akt administracyjnych, a to wobec konieczności ich przekazania organom właściwym do rozpoznania wniesionych środków zaskarżenia.

Wyjaśnić jeszcze przyjdzie, że Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, gdyż do takiego orzeczenia brak jest podstaw prawnych w przepisie art. 149 P.p.s.a.