Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 152/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 51, art. 76, art. 76a, art. 233 par. 1 i 2 pkt 1, art. 162
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009r. sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A. M.kwotę 292,80zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100), w tym 52,80zł (słownie: pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 152/09

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia M. J. nadpłaty z tytułu PIT-37 podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 12/2007 w kwocie 218 zł na poczet zajęcia wierzytelności sygn. akt [...] z dnia [...] przez Komornika Sądowego i umorzył postępowanie w sprawie.

W postanowieniu z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczając nadpłatę z tytułu PIT-37 podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zajęcia przedmiotowej wierzytelności powołał się na art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60). W dniu [...] zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. J. podnosząc, iż nie godzi się na przekazanie kwoty 218 zł z nadpłaty za 2007r. z tytułu PIT-37 Komornikowi Sądowemu na poczet wierzytelności sygn. [...]. W uzasadnieniu powołał się na swoją trudną sytuację rodzinną i problemy zdrowotne.

Organ II instancji uchylając przedmiotowe postanowienie stwierdził następujący stan faktyczny: w dniu 7 lutego 2008r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zajęcie wierzytelności sygn. akt [...] z dnia [...] wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Zajęcie to wystawione zostało na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego w sprawie [...], zgodnie z wnioskiem wierzyciela – D. J., w celu wyegzekwowania od dłużnika – M. J. należności z tytułu alimentów bieżących i zaległych wraz z odsetkami. W dniu 4 lutego 2008r. M.. J.. własnoręcznym podpisem potwierdził odbiór zajęcia wierzytelności z dnia [...].

Na podstawie doręczonego w dniu 7 lutego 2008r. do Urzędu Skarbowego zajęcia wierzytelności sygn. [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął w tym samym dniu postępowanie egzekucyjne w trybie Kodeksu postępowania cywilnego. Pismem z dnia 11 lutego 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował Komornika Sądowego, że na dzień 11 lutego 2008r. M. J. nie posiada nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W dniu 25 kwietnia 2008r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego zeznanie M. J. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 za rok 2007 z wykazaną nadpłatą w wysokości 218 zł. Przelewem bankowym z dnia 17 lipca 2008r. Urząd Skarbowy w Ostrowcu Świętokrzyskim przekazał powyższą kwotę na rachunek bankowy wskazany przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.

Organ II instancji stwierdził, iż powołany w sentencji postanowienia organu I instancji przepis art. 76a § 1 ordynacji podatkowej dotyczy zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych i wydania postanowień w tym przedmiocie. Czynności, które przedstawiono w zaskarżonym przez M. J. postanowieniu organu I instancji, tj. przekazanie kwoty z powstałej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na zajęcie wierzytelności nie mogą być przedmiotem postępowań w trybie art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej.

M. J. złożył w dniu 3 października 2008r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]. Zawarł w niej żądanie zwrotu kwoty 218 zł z rozliczenia PIT-37 podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. uzasadniając je trudną sytuacją finansowa, rodzinna i zdrowotną. Ponadto podniósł, iż organ II instancji celowo nie ustosunkowuje się do jego opisów zawartych w zażaleniu z dnia 30 lipca 2008r. odnośnie jego prośby przekazania mu nadpłaty z rozliczenia PIT-37 za 2007r. w kwocie 218 zł oraz kwestionuje fakt potwierdzenia odbioru zajęcia wierzytelności własnoręcznym podpisem. Podnosi również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego 10 lutego 2008r. okłamał go informując, że kwota 218 zł przekazana już została na rachunek bankowy Komornika Sądowego, podczas gdy z uzasadnienia postanowienia organu II instancji wynika, iż przelew bankowy miał miejsce w dniu 17 lipca 2008r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniósł, iż art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy zaliczania nadpłat na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych i wydawania postanowień w tym przedmiocie. Alimenty natomiast nie są zaległością podatkową, a zatem przekazanie kwoty z nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na zajęcie wierzytelności nie może być przedmiotem postępowania w trybie art. 76a § Ordynacji podatkowej. Nie mają również zastosowania, w przypadku zajęcia wierzytelności przez Komornika Sądowego, przytoczone przez organ I instancji przepisy art. 73 § 1 pkt 1-5 oraz § 2 tej ustawy dotyczące powstania nadpłaty, a także art. 62 § 1 i art. 55 § 2 dotyczące sposobu zaliczenia nadpłat na poczet zaległości podatkowych.

Odnosząc się do zarzutu nie ustosunkowania się do organu podatkowego do prośby o przekazanie mu kwoty 218 zł z tytułu nadpłaty z PIT-37 za 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego zobligowany był pod rygorem grzywny, na podstawie odpowiednich przepisów k.p.c., do przekazania na rachunek bankowy Komornika zajętej wierzytelności. Podniósł również, że skoro zajęcia wierzytelności dokonano w dniu 7 lutego 2008r. to faktyczna data przekazania kwoty nadpłaty na rachunek bankowy Komornika nie ma znaczenia w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej za niezasadny uznał zarzut nie otrzymania przez M. J. zajęcia wierzytelności, skoro w aktach sprawy znajduje się podpisane przez niego zwrotne poświadczenie odbioru przedmiotowego zajęcia z dnia 4 lutego 2008r.

Odnosząc się do żądania zwrotu kwoty przekazanej Komornikowi nadpłaty organ podniósł, iż organem prowadzącym postępowanie egzekucyjne jest Komornik Sądowy, w związku, z czym organy podatkowe nie są umocowane do podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć w tym zakresie. Wszelkie wnioski dotyczące postępowania egzekucyjnego skarżący powinien, zatem kierować do Komornika Sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje, bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznawana skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Postanowienie organu I instancji naruszało prawo. Zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Art 76a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi natomiast, że w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Zgodnie § 2 cytowanego przepisu zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem:

1) powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2;

2) złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Cytowane powyżej przepisy wyraźnie wskazują, że nadpłaty mogą zostać zaliczone wyłącznie na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie, oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Zaległością podatkową jest natomiast zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku (art. 51 §2).

Przedmiotem zajęcia w niniejszej sprawie są wierzytelności wynikające z obowiązku alimentacyjnego. Jak trafnie zauważył organ II instancji nie zapłacone alimenty nie są zaległością podatkową, a zatem przekazanie kwoty z nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na zajęcie wierzytelności cywilnoprawnych nie może być przedmiotem postępowania w trybie art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej.

Stwierdzić, zatem należy, iż w niniejszej sprawie postępowanie przed organem I instancji dotyczące zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zajęcia wierzytelności było bezprzedmiotowe. Trafnie, zatem organ II instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Art. 208 § 1 ustawy stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Na podstawie art. 219 Ordynacji podatkowej art. 208 znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień.

Podkreślić nadto należy, że prowadzona przez komornika sądowego egzekucja alimentów toczy się na podstawie przepisów Części III kodeksu postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego zobligowany był przepisami prawa do wykonania polecenia zajęcia wierzytelności. Wszelkie natomiast zarzuty wobec prowadzonej egzekucji komorniczej skarżący może zgłaszać w trybie przepisów k.p.c. tj. skargi na czynności komornika lub powództwa przeciwegzekucyjnego przed właściwym sądem powszechnym.

Z podanych wyżej względów skarga, jako bezzasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.