Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 735/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie: NSA Marek Kołaczek – spr., WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant: Anna Florek, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. na powołując się na przepis art. 78 § 3 pkt 3 lit a i b oraz 233 § 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] w sprawie odmowy Panu K. M. oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł. stwierdzonej decyzją z dnia [...] z tytułu pobranej przez płatnika – Gminną Spółdzielnię "A" w P. zaliczki na podatek dochodowy od odszkodowania w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności streszczono dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśniono, że w dniu [...] K. M. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wypłacenie ustawowych odsetek od kwoty [...] zł. wynikającej z decyzji Naczelnika z dnia [...] wydanej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranej przez płatnika – Gminna Spółdzielnię "A" w P. zaliczki na podatek dochodowy od odszkodowania wypłaconego na podstawie ugody sądowej w wysokości [...] zł.

W postępowaniu ustalono, że na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w C. Gminna Spółdzielnia "A" zobowiązała się wypłacić na rzecz K. M. odszkodowanie w kwocie [...] zł. (sygn., akt[...]). Ponieważ jednak skarżący odmawiał przyjęcia ww. kwoty Sąd Rejonowy zezwolił Gminnej Spółdzielni na złożenie jej do depozytu sądowego po uprzednim potrąceniu kwoty [...] zł tytułem zaliczki na podatek dochodowy. Z kwoty odszkodowania płatnik potrącił zatem zaliczkę na podatek dochodowy i przekazał ją właściwemu urzędowi skarbowemu.

Na wniosek K. M., Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., po przeprowadzeniu postępowania stwierdził temu podatnikowi nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł. z tytułu pobranej przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy od odszkodowania. (decyzja z dnia [...] nr[...]). Przedmiotowa decyzja została wydana w terminie dwóch miesięcy od dnia ostatecznego sprecyzowania przez podatnika żądania zwrotu nadpłaty tj. [...]. Stwierdzona przez organ podatkowy nadpłata została zwrócona podatnikowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji w sprawie, bo [...].

Od decyzji o stwierdzeniu nadpłaty podatnik wniósł odwołanie, a następnie od decyzji organu drugiej instancji skargę do sądu administracyjnego.

Następnie we wniosku z dnia [...] podatnik domagał się wypłaty odsetek od odszkodowania od dnia [...] (data zawarcia ugody) do dnia wypłaty tego odszkodowania. Żądanie podatnika jako wykraczające poza zakres art. 78 Ordynacji podatkowej nie zostało przez organ podatkowy uwzględnione. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił skarżącemu oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że przedmiotem oprocentowania może być wyłącznie kwota nadpłaty w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 78 Ordynacji podatkowej. W myśl postanowień art. 78§3 pkt 3 lit a i b ww. ustawy nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych w wypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 – od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli:

a. nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę;

b. jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, inkasent lub płatnik.

Żaden w wskazanych powyżej przypadków nie wystąpił w niniejszej sprawie.

Decyzję o stwierdzeniu nadpłaty wydano bowiem w terminie dwóch miesięcy, zaś zwrotu nadpłaty dokonano w dwudziestym dniu od daty wydania decyzji.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji K. M. zarzucił, że nie rozstrzyga ona kwestii, która była przedmiotem żądania wyrażonego we wniosku z dnia [...] Istotą żądania wg podatnika było określenie, kto ma wpłacić odsetki od wynagrodzenia za czerwiec 2001 r. – Urząd Skarbowy czy Gminna Spółdzielnia, a nie odszkodowania wynikającego z ugody sądowej. W ocenie podatnika kwota, którą otrzymał tytułem zwrotu nadpłaty jest częścią jego wynagrodzenia za czerwiec 2001r., od którego obowiązują ustawowe odsetki za zwłokę.

Uzasadniając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w pełni podzielił argumentację w niej zawartą. W kontekście zarzutów odwołania zauważył, że żądanie od organów podatkowych wypłacenia ustawowych odsetek za zwłokę od niewypłaconego podatnikowi przez Gminną Spółdzielnię "A" wynagrodzenia jest nieuzasadnione. Organy podatkowe nie są bowiem uprawnione do rozstrzygnięcia sporów pomiędzy pracodawcą a pracownikiem o wypłatę zaległego wynagrodzenia wraz z odsetkami za zwłokę. Nie należy to do kompetencji organów podatkowych i nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w tego typu sprawach jest Sąd Pracy.

W skardze K. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie precyzując zarzutów wskazał, że jego zdaniem skoro podatek został przekazany przez płatnika do Urzędu, a ten go przyjął, nie zbadawszy czy jest należny, to winien ponosić finansową odpowiedzialność za skutki uszczuplenia należności skarżącego. Zaś jego strata obejmuje odsetki za zwłokę i koszty pocztowe.

Odpowiedź na skargę oprócz szczegółowego opisu przebiegu postępowania powtarza argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Po raz wtórny podkreślono, że zagadnienie oprocentowania nadpłaty podatku regulują przepisy art. 78 Ordynacji podatkowej. Nie wynika z nich aby sam fakt pobierania przez płatnika zaliczki na podatek od świadczenia nie podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych skutkował oprocentowaniem tej nadpłaty. Zatem żądanie podatnika należało – w ocenie organu – uznać za nieuzasadnione.

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący opisał swoje perturbacje związane z uzyskaniem odszkodowania, zarzucając Gminnej Spółdzielni nieuczciwość. Zakwestionował nadto prawidłowość potrącenia ze zwróconej mu przez Urząd Skarbowa tytułem nadpłaty kwoty [...]zł. opłaty za przekaz pocztowy.

Odpowiadając na pismo procesowe Dyrektor Izby Skarbowej podał podstawy prawne, na których oparto zwrot nadpłaty, a to art. 77b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zwrot nadpłaty następuje w jednej z dwóch form: przelewu na rachunek bankowy podatnika bądź w gotówce w formie przekazu pocztowego bądź w kasie organu podatkowego. Dyrektor podkreślił, że wybór formy zwrotu – wobec braku jakiegokolwiek wniosku podatnika w tym zakresie – należy do organu. Zatem, skoro wybrano zwrot przekazem pocztowym, należało stosownie do przepisu art. 77b § 4 ustawy ordynacja podatkowa – pomniejszyć zwracaną nadpłatę o koszt przekazu.

Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego.

Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygnie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Bezspornym w sprawie jest, że nadpłata została stwierdzona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] wydaną na wniosek K. M. z dnia [...] sprecyzowany ostatecznie pismem z dnia [...]. Przedmiotowa decyzja została zatem wydana w terminie 2 miesięcy od wyrażenia przez podatnika wyraźnego żądania zwrotu nadpłaty.

Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przywołać przepis art. 78 § 3 pkt 3 lit. a i b Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 – od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty:

a) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę,

b) jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent.

Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.

Mając na uwadze fakt, że decyzja stwierdzająca nadpłatę została wydana w terminie 2 miesięcy od wyrażenia przez podatnika wyraźnego żądania zwrotu nadpłaty, zaś stwierdzona przez organ podatkowy nadpłata została zwrócona podatnikowi w sposób określony w art. 77b § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 13 listopada 2003 r., a zatem w terminie 30 dni od daty wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, należało uznać, iż stanowisko organów podatkowych, że brak było podstaw do oprocentowania nadpłaty wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] jest zgodne z prawem.

Słusznie organ odwoławczy zauważył w odpowiedzi na skargę, że zagadnienie oprocentowania nadpłaty reguluje art. 78 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego nie wynika, aby sam fakt pobrania przez płatnika zaliczki na podatek od świadczenia nie podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych skutkował oprocentowaniem nadpłaty. Podmiotowi uprawnionemu do nadpłaty oprocentowanie nadpłaty przysługuje w ściśle określonych przypadkach. Są one uzależnione od sposobu powstania nadpłaty oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty.

Odnosząc się natomiast do kwestii roszczeń skarżącego wobec Gminnej Spółdzielni "A" w P. z tytułu nieterminowego wypłacenia odszkodowania, należy zauważyć, że roszczenia te wymykają się spod kontroli sądu administracyjnego, bowiem należą one do właściwości sądów powszechnych.

Za prawidłowe należy również należy uznać stanowisko Organu odwoławczego dotyczące zarzutu bezprawnego pobrania opłaty w wysokości 6,30 zł stanowiącej koszt przekazu pocztowego od zwrotu nadpłaty. Zgodnie z art. 77b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zwrot nadpłaty następuje:

1) na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta obowiązanego do posiadania rachunku bankowego;

2) w gotówce, jeżeli podatnik, płatnik lub inkasent nie są obowiązani do posiadania rachunku bankowego, chyba że zażądają zwrotu nadpłaty na rachunek bankowy.

Wybór gotówkowego zwrotu nadpłaty (przekaz pocztowy lub wpłata w kasie) należy do organu podatkowego, chyba że podatnik przed dokonaniem zwrotu złoży wniosek, w którym dokona wyboru formy zwrotu nadpłaty w gotówce (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa – Komentarz 2003" Wrocław Wyd. Unimex, s. 330). Zgodnie z art. 77b § 4 Ordynacji podatkowej nadpłata zwracana przekazem pocztowym jest pomniejszana o koszty jej zwrotu. Potrącenie kosztów przekazu jest czynnością techniczną i wynika wprost z przepisów prawa. Do jej dokonania nie jest zatem potrzebne wydanie decyzji przez organ podatkowy. W przedmiotowej sprawie natomiast K. M. nie wystąpił do organu podatkowego o wypłacenie nadpłaty w kasie urzędu skarbowego.

Z tych względów kwestionowanie przez podatnika faktu potrącenia i nadpłaty określonej decyzją z dnia [...] kwoty [...] zł stanowiącej koszt przekazu pocztowego jest pozbawione podstaw.

Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi.

Kierując się powyższymi względami Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

P.K.