Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 520/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 11, art. 48, art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt . 2 i 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2, par. 3, par. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia 20 marca 2006 r. nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa sortowni odpadów na działkach [...] i [...] w miejscowości Ł. na terenie zakładu A Spółka z o.o. siedzibą w Ł., K.". Wobec nie wniesienia przez stronę odwołania, decyzja stała się ostateczna.

W dniu 19 stycznia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego, w którym zażądał on stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2006 r. nr [...] na podstawie 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a. Prokurator wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 3 pkt 6, art. 48 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązującego w 2006 r. w związku z § 2 ust. 1 pkt 41 i ust. 2 pkt 1 lit. a, § 3 ust. 1 pkt 73 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573). Zdaniem Prokuratora w niniejszej sprawie konieczne było określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacją przedsięwzięcia na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko ocenionego z udziałem społeczeństwa. Prokurator wskazał, iż podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji stanowi również art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 11 Prawa ochrony środowiska obowiązującego w 2006 r., decyzje wydane z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska były nieważne.

A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji. Odwołując się do treści sprzeciwu spółka wskazała, że inwestycja, której dotyczy kwestionowana decyzja Wójta Gminy nie jest budową nowego obiektu budowlanego, ale jej przedmiotem jest przeprowadzenie robót polegających na rozbudowie inwestycji już zrealizowanej, oddanej do użytkowania i działającej od kwietnia 2005 r. Zdaniem Spółki dla wnioskowanej inwestycji nie ma obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, albowiem sortownia nie jest obiektem do magazynowania odpadów, a proces sortowania odpadów nie ma też żadnego wpływu na technologię ich składowania. Podkreślono, że sortownia nie jest przedsięwzięciem wymienionym w § 2 ust. 1 pkt 41 i pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Taką instalacją jest tylko jeden obiekt budowlany występujący na terenie zakładu, jakim jest składowisko (kwatera składowa). Spółka wskazała, iż rozbudowa sortowni nie jest opisana w § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r., lecz § 3 ust. 2, gdyż jest realizowana na terenie obiektu - instalacji związanej z odzyskiem odpadów, opisanego w § 3 ust. 1 pkt 74.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2006 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w postępowaniu nieważnościowym organ nie rozstrzyga sprawy na nowo przeprowadzając po raz kolejny pełne postępowanie wyjaśniające jak ma to miejsce w trybie odwoławczym, a jedynie bada czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji zastosowano prawidłowo obowiązujące wówczas przepisy prawa. W postępowaniu tym należy respektować zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 k.p.a. Zasada ta służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa. Dlatego stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić jedynie w razie wystąpienia wskazanej przez ustawę przesłanki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej p.o.ś., realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, była dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją środowiskową". Wydanie tej decyzji wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej wykorzystywany jest szczególny środek dowodowy, jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.o.ś., jeżeli sporządzenie raportu jest wymagane, wnioskodawca dołącza go do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie przez organ decyzji środowiskowej bez wcześniejszego uzyskania - gdy jest on wymagany - raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, stanowi naruszenie przepisów prawa regulujących tryb wydawania decyzji środowiskowej. Aby uznać tę okoliczność za wystarczającą do stwierdzenia nieważności decyzji należałoby dojść do wniosku, że naruszenie prawa ma charakter istotny. Obowiązek sporządzenia raportu musiałby więc być okolicznością niewątpliwą wynikającą z przepisów prawa, dającą się ustalić bez konieczności dokonywania dodatkowych ustaleń faktycznych w oparciu o poszerzony w stosunku do postępowania zwykłego materiał dowodowy. Tylko przy spełnieniu powyższych dyrektyw, w realiach niniejszej sprawy można by stwierdzić, że decyzja narusza istotnie przepisy ustanawiające obowiązek sporządzenia raportu. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż w dniu 24 listopada 2005 r. inwestor A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie sortowni odpadów na działkach [...] i [...] w miejscowości Ł.. Organ stwierdził, iż sporządzenie raportu może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny. Do pierwszej grupy zostały zakwalifikowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o których jest mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., a także tych, dla których możliwość realizacji przedsięwzięcia musi być uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, co wynika z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Natomiast do drugiej grupy zostały zaliczone te przedsięwzięcia, dla których obowiązek sporządzania raportu został określony w formie postanowienia. Podstawowe kryteria pozwalające przesądzić, do której z tych grup powinno być zakwalifikowane konkretne przedsięwzięcie zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wójt Gminy zakwalifikował wnioskowane przedsięwzięcie jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu może być wymagane. Organ zakwalifikował je jako instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów wymienione w § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia. Po zasięgnięciu opinii Wojewody i Powiatowego Inspektora Sanitarnego organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia przesądza o tym, jakiego rodzaju przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagają sporządzenia raportu. § 2 ust. 1 pkt 41 w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoznania sprawy stanowił, że sporządzenia raportu wymagają składowiska odpadów, niewymienione w pkt 39, mogące przyjmować nie mniej niż 10 ton odpadów na dobę. W § 2 pkt 39 wymieniono z kolei instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych. Przedsięwzięcie polegające na składowisku odpadów wymaga sporządzenia raportu o ile stanowi składowisko odpadów niebezpiecznych bądź może przyjmować nie mniej niż 10 ton odpadów na dobę. Z kolei instalacja do odzysku odpadów wymaga sporządzenia raportu, o ile służy odpadom niebezpiecznym. Organ stwierdził, iż wnioskowane przedsięwzięcie nie było związane ze składowiskiem lub odzyskiem odpadów niebezpiecznych. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, do której odsyła art. 3 pkt 12 p.o.ś., przez składowisko odpadów rozumie się obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Organ wskazał, że sortownia jest innym niż składowisko obiektem budowlanym wyposażonym w linie technologicznie złożone z sit, taśm, kabin, separatorów i pras zawierającym instalacje do sortowania surowców. Nie jest to instalacja służąca składowaniu odpadów, ale ich odzyskowi. Odzysk ten, zgodnie z ustawą o odpadach oznacza wszelkie działania niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania (art. 3 ust. 2 pkt 9 ustawy o odpadach). Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że wnioskowana rozbudowa sortowni odpadów nie mieści się w pojęciu składowiska odpadów, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia, co wyłącza uznanie go za przedsięwzięcie wymagające obligatoryjnego sporządzenia raportu na podstawie tego przepisu. Organ wskazał, iż § 3 rozporządzenia wymienia przedsięwzięcia, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Wnioskowane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia jako instalacja związana z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, niewymieniona w § 2 ust. 1 pkt 39 - 41 rozporządzenia, albowiem funkcją sortowni jest działalność związana z odzyskiwaniem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, które nie są odpadami niebezpiecznymi. Dla rozbudowy sortowni sporządzenie raportu jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszeniu § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Przepis ten ustanawia normę, zgodnie z którą sporządzenia raportu wymagają przedsięwzięcia realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1, będące przedsięwzięciami wymienionymi w § 3 ust. 1. Organ stwierdził, iż ocena trafności postawionego zarzutu nie jest możliwa bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, które wymagałoby ustalenia tego, czy sortownia jest przedsięwzięciem realizowanym na terenie zakładu, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia. W niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji wymagałoby uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o nowe, istotne dowody, którymi nie dysponował organ I instancji, w szczególności konieczne byłoby skorzystanie z wiedzy osoby posiadającej wiadomości specjalne, aby zajęła stanowisko odnośnie tego, jakie instalacje znajdują się na terenie inwestora oraz czy tworzą one zakład. Na wymóg skorzystania z wiedzy osoby posiadającej wiadomości specjalne wskazuje fakt, iż wykwalifikowane służby Wojewody oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego obowiązku sporządzenia raportu nie potwierdziły. Organ wskazał, iż w postępowaniu nieważnościowym nie przeprowadza się dodatkowego posterowania wyjaśniającego, a bez tego organ nie jest w stanie w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, czy sortownia zrealizowana została na terenie zakładu oraz czy tym samym rażąco naruszony został przepis § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

Prokurator Prokuratury Okręgowej pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując argumentację przedstawioną w sprzeciwie z dnia 13 stycznia 2010 r. Prokurator wskazał, iż przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie zakładu A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł., która na terenie tego samego zakładu eksploatuje inną instalację - składowisko odpadów, stanowiące zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 16 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Okoliczności sprawy wskazują zatem, że rozbudowa sortowni została zaplanowana na należącym do inwestora terenie wykorzystywanym jako składowisko, a obie instalacje są ze sobą technologicznie powiązane w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r. sygn. akt 2110/10 utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 26 marca 2010 sygn. akt 408/10 o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2006 r. nr [...]. Decyzja Kolegium został wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1; art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 oraz art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w związku z art. 11 oraz art. 3 pkt 6, art. 48 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z § 2 ust. 1 pkt 41 i ust. 2 pkt 1 lit. a, § 3 ust. 1 pkt 73 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ wskazał, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz o stwierdzenie czy istnieje potrzeba sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia określał rodzaj planowanego przedsięwzięcia jako: rozbudowa istniejącej sortowni odpadów w miejscowości Ł. działka nr [...] oraz [...]. Wnioskodawca wskazał, że, planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się na podstawie § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Informacja o planowanym przedsięwzięciu dołączona do wniosku wskazuje, że planowaną inwestycją jest rozbudowa istniejącej już sortowni odpadów surowcowych i odpadów komunalnych, w taki sposób, aby pozwoliła rozszerzyć istniejącą już przepustowość wynoszącą 50.000 Mg/rok do 100.000 Mg/rok. W punkcie rodzaj technologii wnioskodawca wskazał, że sortownia, jak dotychczas, przyjmować będzie dwa strumienie odpadów: selektywnie zebrane surowce wtórne oraz odpady komunalne zmieszane, które będą początkowo dostarczane jako jeden strumień odpadów, natomiast stopniowo w gminach będzie wprowadzany system rozdziału tego strumienia na odpady "mokre" i odpady "suche". Wójt Gminy po uzgodnieniach z Wojewodą oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym uznał, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w zakresie § 3 ust. 1 pkt 73 wskazanego rozporządzenia i w dniu 19 stycznia 2006 r. postanowił o braku konieczności zobowiązania wnioskodawcy do wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko projektowanego przedsięwzięcia, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Organ wskazał, iż w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy przepis § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko stanowił, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 39-41". Z kolei przepis § 2 ust. 1 pkt 39 - 41 tego rozporządzenia określał, że: "Sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

39) instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych;

39a) stacje demontażu pojazdów, a także zakłady przetwarzania odpadów powstałych z tych pojazdów, w rozumieniu ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202);

39b) punkty demontażu odpadów, a także zakłady przetwarzania odpadów z nich powstałych, niewymienione w pkt 39a;

40) instalacje - z wyłączeniem instalacji spalających gaz wysypiskowy, słomę lub odpady z mechanicznej obróbki drewna, instalacji do unieszkodliwiania odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybactwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności - do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych, w tym instalacje do krakingu odpadów;

41) składowiska odpadów, niewymienione w pkt 39, mogące przyjmować nie mniej niż 10 ton odpadów na dobę;

Sortownia odpadów zalicza się do instalacji związanych z odzyskiem lub unieszkodliwieniem odpadów. Dotyczy to zarówno przedsięwzięcia, jakim jest budowa nowej sortowni czy też - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie rozbudowy istniejącej już sortowni. Organ wskazał, iż ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 ze.zm.) w art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, 3, 9 i 16 stanowi, że odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przez gospodarowanie odpadami - rozumie się zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów. Przez magazynowanie odpadów - rozumie się czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem. Przez odzysk - rozumie się wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy. Przez składowisko odpadów - rozumie się natomiast obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Zdaniem organu z cytowanych przepisów ustawy o odpadach wynika, iż ustawodawca dokonał rozróżnienia składowiska odpadów od pozostałych instalacji służących do odzysku bądź unieszkodliwiania odpadów. Sortownia odpadów nie stanowi zatem jednocześnie składowisko odpadów. Są to dwa odrębne obiekty, wykorzystywane do innych celów. Chociaż oba służą w końcu do odzysku i unieszkodliwiana odpadów, w ramach powiązania funkcjonalnego, nie są jednakże powiązane ze sobą technologicznie. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Wójt Gminy, w decyzji z dnia 26 marca 2006 r. w sposób prawidłowy i zgodny z prawem zastosował do wnioskowanego przedsięwzięcia - jakim była rozbudowa sortowni odpadów - przepis § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2010 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Prokuratora zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 6 i 48 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska obowiązującego w 2006 r. w związku z § 2 ust. 1 pkt 41 i ust. 2 pkt 1 lit a, § 3 ust. 1 pkt 73 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżący wskazał, iż inwestor na terenie tego samego zakładu eksploatuje inną instalację – składowisko odpadów, co wskazuje, iż rozbudowa sortowni została zaplanowana na terenie wykorzystywanym jako składowisko. Dokonywanie na terenie sortowni segregacji odpadów, a następnie przemieszczenia ich części na składowisko, wskazuje na technologiczne powiązanie obu instalacji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 23 lipca 2010 r. zainteresowana A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania wskazała, iż zarówno istniejąca sortownia odpadów, jak i jej rozbudowa nie jest realizowana w obiekcie wykorzystywanym do składowania odpadów. Terenem wykorzystywanym do składowania odpadów jest tylko i wyłącznie kwatera składowa, która jest odrębnym, samodzielnie funkcjonującym obiektem budowlanym, stanowiąym odrebną instalację. Natomiast sortowania wykonana w 2005 r. i rozbudowana w 2009 r., stanowi odrębna instalcję, nie jest zlokalizowana na składowisku i nie stanowi części tego wykorzystywanego do składowania odpadów obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działania administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W zaskarżonej decyzji, jako podstawę jej wydania, wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. nr 129 z 2006 r. poz. 902 ze zm.). Przepisy te stanowią odrębne przesłanki stwierdzenia nieważności.

Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, iż nieważną jest decyzja rażąco naruszająca prawo. Za rażące naruszenie prawa rozumie się takie naruszenie prawa, które jest oczywiste, dotyczy przepisu o istotnym charakterze i powoduje skutki, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Konieczność eliminowania decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności musi dotyczyć ustalenia w niej wad nie jakichkolwiek, ale o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski. Wydanie 8. Wydawnictwo C. H. Beck. Warszawa 2006r. str. 745-746) Za "rażące naruszenia prawa" uznać należy oczywistą sprzeczność wydanej decyzji z przepisem prawa, przy czym stan prawny powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych powinny być w nich wyrażone w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu praw lub obowiązków stron postępowania administracyjnego.

Zgodnie zaś z art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. decyzja jest nieważna jeżeli zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. nr 129 z 2006 r. poz. 902 ze zm.). w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji podlegającej badaniu stanowił, iż decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Zapis art. 11 Prawa ochrony środowiska o nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska niewątpliwie przewidywał nieważność wydanej decyzji z mocy prawa i wskazywany jest w doktrynie jako typowy przykład uregulowania o jakim jest mowa w art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. Przepis ten utracił moc w dniu 15 listopada 2008 r., wobec jego uchylenia ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Fakt uchylenia tego przepisu, nie wyłączał jego zastosowania w niniejszej sprawie. Podlegająca badaniu decyzja została wydana w dniu 20 marca 2006 r., a więc w czasie obowiązywania normy art. 11 Prawa ochrony środowiska, przewidującej nieważność decyzji w mocy prawa. Badanie prawidłowości decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 k.p.a. następuje w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji podlegającej badaniu. Jeżeli wydana decyzja dotknięta jest sankcją nieważności z uwagi na sprzeczność z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, decyzja ta pozostaje decyzją nieważną, mimo zmiany stanu prawnego. Jest ona decyzją skuteczną i pozostaje w obrocie prawnym, do czasu stwierdzenia jej nieważności, a ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutki ex tunc, czyli od daty wydania kontrolowanego orzeczenia. Norma art. 11 Prawa ochrony środowiska, mimo jej uchylenia, znajduje zatem zastosowanie do oceny ważności decyzji wydanych pod jej rządami. Ustawodawca w art. 11 ustawy przewidział, iż sankcją nieważności skutkuje naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, nie precyzując wagi tego naruszenia. Zdaniem Sądu, interpretacja tego przepisu przemawia za przyjęciem, iż sankcja ta ma zastosowanie do takiego naruszenia prawa, które może być uznane za istotne z punktu widzenia przepisów dotyczących ochrony środowiska, naruszenie to nie musi mieć natomiast charakteru rażącego. Brak jest podstaw do przyjęcia, by sankcją nieważności skutkowało jedynie naruszenie prawa o charakterze rażącym. Z treści przepisu nie wynika takie ograniczenie. Nadto przeciwko takiej interpretacji przemawia wykładnia systemowa i lub celowościowa, bowiem zakres art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 Prawa ochrony środowiska, pokrywałby się w takiej sytuacji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis art. 11 Prawa ochrony środowiska byłby zatem zbędny. Przyjąć należy, iż celem działania ustawodawcy ustanawiającego sankcję nieważności decyzji w art. 11 ustawy było zwiększenie ciężaru gatunkowego wady decyzji i wzmocnienie jej skutków, ze względu na ochronę dóbr lub wartości, których dotyczy to uregulowanie.

W ocenie Sądu, zarzuty naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 3 pkt 6, art. 48 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), obowiązującego w 2006 r. w związku z § 2 ust. 1 pkt 41 i ust. 2 pkt 1 lit. a, § 3 ust. 1 pkt 73 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), nie są uzasadnione.

Art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji z dnia 20 marca 2006 r. stanowił, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:

1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2;

3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2.

Zgodnie z art. 51 ust. 2 tej ustawy, obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zwane dalej rozporządzeniem, w § 2 ust. 1 wskazuje enumeratywnie inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

§ 2 pkt 39 rozporządzenia przewiduje, iż sporządzenia raportu wymagają instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych. Natomiast w § 2 pkt 41 rozporządzenia wskazano, iż sporządzenia raportu wymagają składowiska odpadów, niewymienione w pkt 39, mogące przyjmować nie mniej niż 10 ton odpadów na dobę. Sortownia odpadów nie stanowi instalacji wymienionej w § 2 ust. 1 pkt 39 i 41 rozporządzenia, gdyż nie służy ona odzyskowi, lub unieszkodliwianiu odpadów niebezpiecznych ani nie stanowi składowiska odpadów. Przewidziana jest jedynie do segregacji odpadów celem ich dalszego ewentualnego odzyskiwania, przetwarzania bądź składowania. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 39-41. Sortownia odpadów, o której rozbudowę chodzi, stanowi instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, nie wymienioną w § 2 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia.

Sortownia odpadów jest zatem przedsięwzięciem o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, t.j. przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu może zostać przez organ stwierdzony. Organ ten może jednak również stwierdzić brak obowiązku jego sporządzenia, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

W ocenie Prokuratora Okręgowego rozbudowę sortowni odpadów na działkach [...] i [...] w miejscowości Ł. należało zgodnie § 2 ust. 1 pkt 41 i ust. 2 pkt 1 lit. a zakwalifikować jako przedsięwzięcie wymagające obligatoryjnie sporządzenia raportu, gdyż inwestycja realizowana jest w ramach istniejącego składowiska odpadów.

§ 2 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w ust. 1, będące przedsięwzięciami wymienionymi w § 3 ust. 1. Rozbudowa sortowni odpadów jest przedsięwzięciem wymienionym w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie znajdował jednak w sprawie zastosowania, bowiem rozbudowa sortowni nie jest realizowana na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w ust. 1.

Z unormowania § 2 ust. 39 i 41 rozporządzenia wynika, iż składowisko odpadów stanowi instalację. Instalacja nie jest zakładem w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia. A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. prowadzi składowisko odpadów i sortownię odpadów w miejscowości Ł.. Przedmiotowa rozbudowa budynku sortowni polegała na powiększeniu miejsca odkładczego dostarczanych odpadów, wkomponowaniu drugiego sita obrotowego, dostawieniu seperatora frakcji lekkiej i dobudowie jednej kabiny sortowniczej. Rozbudowa sortowni realizowana była na terenie instalacji, jaką jest sortownia, zaliczona do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, a nie na terenie składowiska odpadów wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia. W sprawie nie została zatem spełniona dyspozycja § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Oba przedsięwzięcia – składowisko odpadów oraz sortownia odpadów stanowią odrębne instalacje, mogące funkcjonować samodzielnie. Każda z tych instalacji może być położona na terenie innego zakładu. Ustawodawca przewidział definicję instalacji w treści art. 3 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji z dnia 20 marca 2006 r. stanowił, iż ilekroć w ustawie jest mowa o instalacji - rozumie się przez to:

a) stacjonarne urządzenie techniczne,

b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję.

Sortownia odpadów stanowi instalację, o której jest mowa art. 3 ust. 6 lit. b ustawy, jako zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu. Instalacje w postaci składowiska odpadów oraz sortowni nie są urządzeniami technicznymi, o których jest mowa w art. 3 ust. 6 lit b., których zespół powiązany technologicznie, należący do tego samego podmiotu i położony na trenie tego samego zakładu, stanowi instalację. Zarówno składowisko jak i sortownia stanowią bowiem odrębne instalacje. Każdy z tych obiektów stanowi instalację w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy. Rozbudowa sortowni nie jest zatem realizowana na terenie wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 41 składowiska odpadów.

W ocenie Sądu , także względy celowościowe, związane z ochroną środowiska nie przemawiają za przeciwną interpretacją powyższych przepisów. Fakt, iż w wyniku rozbudowy sortowni większa ilość odpadów z tej sortowni zostanie przekazana na składowisko nie ma wpływu na wielkość tego obiektu ani ustalone dla niego parametry, które winny być przez prowadzącego składowisko zachowane. Dla funkcjonowania tego składowiska nie ma znaczenia, czy odpady na nim przechowywane będą pochodziły z obiektu sortowni znajdującej się obok składowiska czy też zostaną dowiezione z sortowni znajdującej się w znacznej odległości, bądź należącej do innego podmiotu.

W toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia organ miał zatem podstawy do uznania, iż dla planowanej inwestycji nie istnieje obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Odmienna interpretacja przepisów prawa nie jest, zdaniem Sądu uzasadniona, a ewentualna możliwość jej przeprowadzenia, nie uzasadnia w tym przypadku stwierdzenia zasadność zarzutu rażącego bądź istotnego naruszenia prawa.

Wskazać należy, iż stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w trybie nadzwyczajnym wyłączona jest możliwość prowadzenia postępowania dowodowego, nie jest słuszne. Przepisy prawa nie wprowadzają takiego ograniczenia. W sytuacji, gdy ocena ważności decyzji wymaga dokonania ustaleń faktycznych, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania dowodowego niezbędnego do oceny zaistnienia przesłanki rażącego lub istotnego naruszenia prawa. Niemniej, w rozpoznawanej sprawie dokonanie takiej oceny było możliwe bez dokonywania nowych ustaleń faktycznych, a zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę jako bezzasadną.