Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2809/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi E. s.c. [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2009 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2009 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] września 2013 r. określił wobec Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "E." s.c. J. F., A. F., T. F., A. F. w P. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Organ uznał, że z uwagi na fakt, iż liczba pracowników zatrudnionych w Spółce przekraczała wartość 25, istniał obowiązek dokonywania wpłat, który jednak nie został przez Skarżącą wykonany.

Spółka w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

– art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej też zwanej "ustawą", poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wskaźniki zatrudnienia, w tym zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez przedsiębiorców zawiązujących Spółkę, nie zobowiązywały do zapłaty podwyższonych składek,

– art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie i przerzucenie ciężaru dowodowego w sprawie na nieposiadającą osobowości prawnej spółkę cywilną,

– błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez wadliwe wyliczenie ilości osób zatrudnionych oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w oderwaniu od okoliczności, iż spółka cywilna jest w istocie konglomeratem organizacyjnym tworzących ją przedsiębiorców i nie może być uznana jako oddzielny pracodawca, a jedynie za takich mogą być uznani jej wspólnicy,

– błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących ilości zatrudnionych pracowników.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu PFRON, wskazując w podstawie prawnej art. 49 ust. 1 i 4 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy.

Na wstępie Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 21 ust. 1 i 49 ust. 2 ustawy, Spółka była zobowiązana do dokonywania wpłat na Fundusz w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając jednocześnie Zarządowi PFRON deklaracje miesięczne i roczne według ściśle określonego wzoru. Minister wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez Organ pierwszej instancji wynika, iż Spółka nie złożyła deklaracji miesięcznych wpłat na Fundusz (DEK-I-0) za ww. okres, jak również należne wpłaty nie zostały dokonane. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia zaległych deklaracji i informacji o ilości zatrudnionych osób Spółka w piśmie z dnia 23 grudnia 2010 r. wyjaśniła, że prowadzi działalność w następujących oddziałach:

- usługi hotelarskie – H. przy ul. [...] w P.- ilość osób - 17,

- usługi wywozu nieczystości stałych - Zakład Oczyszczania przy ul. [...] w P. - ilość osób - 20,

- składowisko odpadów w M. (nowy oddział utworzony 1 lipca 2008 r.) - ilość osób - 1.

Ponadto wskazała, że żaden z jej oddziałów w okresie od września 2005 r. do października 2010 r. nie osiągnął zatrudnienia 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu, który nie podlega obowiązkowi wpłat na Fundusz i składania deklaracji lub informacji.

Minister podał, że na podstawie danych uzyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Spółka, jako pracodawca, zatrudniała w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w okresie: 2008/12 – 35 pracowników, 2009/01 - 33 pracowników, 2009/02 - 34 pracowników, 2009/03 - 34 pracowników, 2009/04 - 36 pracowników, 2009/05 - 35 pracowników, 2009/06 - 34 pracowników, 2009/07 - 36 pracowników, 2009/08 - 35 pracowników, 2009/09 - 34 pracowników, 2009/10 - 35 pracowników, 2009/11 - 34 pracowników.

W toku postępowania Spółka przedstawiła dowody w postaci: kserokopii deklaracji ZUS DRA za okres od grudnia 2007 r. do lipca 2010 r., zestawienia stanu zatrudnienia w poszczególnych miejscach wykonywania działalności oraz zestawienia zbiorcze. Organ I instancji stwierdził jednak, iż zawarte w nich dane różnią się od danych przedstawionych przez ZUS. Spółka nie wyjaśniła tych rozbieżności.

Organ odwoławczy wskazał, że w celu zweryfikowania ustaleń Prezesa PFRON Minister zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w K. o nadesłanie informacji o stanie zatrudnienia w poszczególnych miesiącach w okresie od grudnia 2008 r. do lipca 2010 r. w przeliczeniu na zatrudnienie ogółem oraz w przeliczeniu na pełne etaty. Informacje nadesłane przez ZUS potwierdziły ustalenia Organu I instancji.

Ponadto Organ II instancji stwierdził, że Prezes Zarządu PFRON słusznie przyjął, iż pracodawcą jest Spółka, bowiem zgodnie art. 3 Kodeksu pracy pracodawcą może być jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej. Za uznaniem spółki cywilnej za pracodawcę przemawia również orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ odwoławczy przywołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 838/10, w którym stwierdzono, iż artykuł 3 Kodeksu pracy jednoznacznie określa, że pracodawcą mogą być jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Na gruncie tej ustawy to spółka cywilna jako organizacja wspólników, a nie sami wspólnicy, jest pracodawcą. Tym samym obowiązek pracodawcy wynikający z art. 21 ustawy odnosi się do spółki cywilnej - jako pracodawcy, a nie bezpośrednio wspólników tej spółki. Inaczej mówiąc, jeżeli spółka cywilna zatrudnia pracowników, to jest ona pracodawcą w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, a więc posiada zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych w zakresie stosunku pracy zatrudnionych pracowników, a tym samym posiada także zdolność sądową i procesową - stosownie do art. 460 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Dodatkowym argumentem przemawiającym za uznaniem spółki cywilnej, a nie jej wspólników, za pracodawcę, jest to, że osoby zatrudnione realizują cel gospodarczy, dla jakiego spółka została utworzona. Tym samym świadczą pracę na rzecz spółki, a nie jej poszczególnych wspólników. Wejście w życie od 1 stycznia 2001 r. Prawa o działalności gospodarczej, według którego nie spółka cywilna, a wspólnicy mają status przedsiębiorców, nie spowodowało zmiany w prawie pracy. Na gruncie ustawy Kodeks pracy pracodawcą nadal może być spółka cywilna, a zatem do niej kierowane muszą być decyzje dotyczące publicznoprawnych obowiązków pracodawcy.

Wobec powyższego, w ocenie Organu odwoławczego, nie zachodzą przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Organ II instancji uznał go za bezzasadny wskazując, iż pracodawcą jest Spółka jako całość, a nie poszczególni wspólnicy zajmujący się prowadzeniem działalności w podmiotach będących częściami tej Spółki. Wyjaśnił, że Ustawodawca w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy posłużył się pojęciem "pracodawcy", a nie "przedsiębiorcy". Przedsiębiorcą jest wspólnik, natomiast pracodawcą jest spółka cywilna.

Za bezzasadny Minister uznał także zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż Organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy stosownie do art. 187 § 1 ww. ustawy.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego wyliczenie liczby osób zatrudnionych oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych wskazał, że potwierdzeniem możliwości uznania spółki cywilnej za pracodawcę jest ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto powyższe stanowisko podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 559/09.

W zakresie zarzutu błędnego ustalenia faktycznej liczby zatrudnionych pracowników Organ odwoławczy podkreślił, iż jest on również bezzasadny, gdyż - jak wyżej wskazano - dane uzyskane z ZUS potwierdziły ustalenia dokonane przez Organ I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON, przeprowadzenie dowodów z:

– decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. potwierdzającej zaszeregowanie obiektu hotelarskiego pn. "P.",

– zaświadczeń o numerze identyfikacyjnym REGON,

– wydruku z Portalu Sprawozdawczego GUS dot. listy jednostek sprawozdawczych Spółki,

– dokumentów finansowo/rachunkowych, tj. planu kont dot. roku obrotowego 2008-2009,

– umów o pracę (24 szt.),

– schematów organizacyjnych,

- na okoliczność, że każdy z oddziałów posiada niezależność organizacyjno-finansową.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzucił naruszenie:

1) art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, poprzez przyjęcie, iż Skarżąca nie dokonywała należnych wpłat, podczas gdy nie zatrudniała powyżej 25 pracowników i nie była do nich zobligowana,

2) art. 3 Kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, że Skarżąca jest pracodawcą, a tym samym nieuznanie oddziałów jako samodzielnych jednostek organizacyjnych, które zatrudniają pracowników, podczas gdy wszystkie oddziały posiadają niezależność organizacyjno-finansową, a sama wola prowadzenia spółki w formie oddziałów wynika z umowy spółki cywilnej,

3) art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia samodzielności w zakresie zatrudnienia poszczególnych oddziałów Spółki.

Zdaniem Skarżącej spółka cywilna, jakkolwiek jest pracodawcą w sensie formalnym, to jednak w niniejszej sprawie, z uwagi na specyfikę oddziałów Spółki, należy przyjąć, że poszczególne oddziały posiadają zdolność do samodzielnego zatrudniania pracowników, a w konsekwencji są dla zatrudnionych pracowników pracodawcami. Następnie wskazała, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 1991 r., I PRN 47/91 (OSP 1992, nr 7-8, poz. 152) uznał, że w art. 3 Kodeksu pracy nie odrywa się w zupełności pojęcia zakładu pracy (pracodawcy) od osobowości prawnej, uznając, że każda osoba prawna jest zakładem pracy w rozumieniu ww. artykułu dla zatrudnionych przez nią pracowników, chyba że dla niektórych z nich za zakład pracy należy uznać jednostkę organizacyjną stanowiącą jakąś jej część składową. Przyznanie danej jednostce organizacyjnej zdolności do samodzielnego zatrudniania pracowników powinno być konsekwencją jej wyodrębnienia organizacyjno-technicznego i finansowego w stopniu umożliwiającym samodzielne realizowanie stosunków pracy.

W ocenie Spółki wszystkie ww. jej oddziały posiadają niezależność organizacyjno-finansową oraz stanowią wyodrębnione jednostki, również w sensie geograficznym. Mając na uwadze powyższe Spółka stwierdziła, iż nie przekroczyła obowiązujących wymogów w przedmiocie zatrudniania powyżej 25 pracowników.

Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (w sprawach ze skarg m.in. na decyzje).

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.

Jakkolwiek podstawą obowiązku wpłat na Fundusz jest art. 21 ust. 1 ustawy, to jednak – za sprawą odesłania zawartego w tym przepisie – istota sporu w niniejszej sprawie nie dotyczyła tego, ani żadnego innego przepisu tej ustawy, lecz art. 3 Kodeksu pracy. Przepis ten definiuje pojęcie pracodawcy wskazując jego konstytutywną cechę, jaką musi być zatrudnienie pracowników. Dla uzyskania statusu pracodawcy nie jest przy tym wcale wymagane, aby pracodawca posiadał osobowość prawną. Pracodawcą może być bowiem także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, o ile tylko zatrudnia pracowników. Taka jednostka, jakkolwiek nie ma co do zasady podmiotowości prawnej na gruncie prawa cywilnego, to jednak uzyskuje tę podmiotowość w zakresie stosunków pracy, może zatem pozywać i być pozywana przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, ma wtedy zdolność sądową i procesową (art. 460 § 1 Kpc), może także stać się adresatem praw i obowiązków na podstawie materialnych przepisów prawa administracyjnego, które skierowane są do pracodawcy jako takiego, bez względu na nieistotny w tym zakresie atrybut osobowości prawnej. Z tego względu uznać należy, że we wniesionym od decyzji Prezesa Zarządu PFRON odwołaniu niewłaściwie ujęto alternatywę, jaka istotna była dla niniejszej sprawy – rzecz bowiem nie w tym, czy pracodawcą jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy, lecz w tym, czy pracodawcą jest spółka cywilna (jej wspólnicy), czy oddziały tej spółki cywilnej jako odrębne od spółki (wspólników) podmioty prawa pracy. Spółka cywilna, tak jak inne jednostki organizacyjne albo osoby prawne, także może posiadać taką strukturę organizacyjną, iż w jej ramach na gruncie prawa pracy istnieć będą pracodawcy (pod względem prawnorzeczowym stanowiący przecież własność wspólników spółki) odrębni od innych pracodawców w tej samej w strukturze spółki, a także odrębni od samej spółki. Dlatego nie jest kluczowy dla niniejszej sprawy wyrok NSA, który został przywołany w zaskarżonej decyzji (II FSK 838/10), gdyż w tym wyroku nie rozstrzygano zarysowanej wyżej alternatywy, czyli jaki podmiot jest pracodawcą, tj. czy spółka (wspólnicy), czy oddziały tej spółki jako odrębne jednostki organizacyjne, lecz rozstrzygnięto, że wobec dylematu spółka - wspólnicy status pracodawcy należy przypisać spółce.

Zatrudnianie pracowników przez jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej wynikać musi z aktu kreującego uprawnienie osoby zarządzającej tą jednostką lub innej osoby, o której mowa w art. 3¹§ 1 Kodeksu pracy, do nawiązywania stosunków pracy (treść takiego stosunku wynika z art. 22 Kodeksu pracy). Zatem wewnętrzne przepisy, które określają powstanie i organizację jednostki organizacyjnej, są źródłem uprawnienia do zatrudniania przez tę jednostkę pracowników (vide Kodeks pracy, Komentarz, Józef Iwulski, Walerian Sanetra, Wydawnictwo Librata, Warszawa, 1996, str. 21). Dzięki takim wewnętrznym przepisom w jednostce organizacyjnej można upatrywać cechy nadającej tej jednostce przymiot pracodawcy, gdyż w ten sposób uzyskuje ona samodzielność w zakresie stosunków pracy i może zatrudniać pracowników. Wskazać więc należy na utrwaloną w orzecznictwie sądowym zasadę, iż za pracodawcę może być uznana tylko taka jednostka, która z mocy przepisów normujących wewnętrzny status prawny ma "...kompetencję do samodzielnego zatrudniania pracowników (składania oświadczeń woli). Jeżeli natomiast wewnętrzna jednostka organizacyjna jest upoważniona do zawierania umów o pracę w imieniu kierownictwa podmiotu, w skład którego wchodzi (lub nawiązywania w inny sposób stosunków pracy), z osobami przyjmowanymi w niej do pracy, to sama nie jest pracodawcą, lecz zatrudnia pracowników w imieniu pracodawcy, którym jest wielozakładowy podmiot zatrudniający - pracodawca." (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, III APa 25/12, Lex nr 1259682).

Dla uznania jednostki organizacyjnej za pracodawcę, obok uprawnienia do samodzielnego zatrudniania pracowników, jednostka taka musi posiadać odpowiednie wyodrębnienie organizacyjne. Przy czym nie chodzi wyłącznie o wyodrębnienie, jakiego na gruncie prawa cywilnego wymaga się np. od przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 55¹ Kodeksu cywilnego) albo od takiej zorganizowanej części przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług (2 pkt 27e tej ustawy). Wyodrębnienie organizacyjne konieczne dla zaistnienia jednostki organizacyjnej jako samodzielnego pracodawcy dotyczyć musi organizacji i finansowania tej jednostki (K. Jaśkowski, Komentarz do art. 3 Kodeksu pracy, Lex, t. 2.1). Tak samo, jak uprawnienie do samodzielnego zatrudniania pracowników wynikać powinno z wewnętrznych przepisów regulujących powstanie i organizację podmiotu, w skład którego wchodzi jednostka będąca odrębnym pracodawcą, tak też wymagane wyodrębnienie organizacyjne wynikać musi z tych przepisów. W przypadku spółki osobowej, w tym cywilnej, takie przepisy zawarte są w podstawowym akcie spółki, tj. w umowie spółki, a także w aktach wydawanych w związku z wymaganiami prawa pracy, np. regulaminie pracy. Wskazywana w skardze niezależność "w sensie geograficznym", odrębne numery REGON albo własna strona internetowa danej jednostki, nie przesądzają o istnieniu omawianej odrębności organizacyjnej, jeśli nie wynika ona z wewnętrznych przepisów określających złożoną strukturę funkcjonowania danego podmiotu, prowadzącego – w sensie prawnorzeczowym – wiele jednostek organizacyjnych jako odrębnych pracodawców.

Analiza akt niniejszej sprawy pozwala na uwagę, że od samego początku postępowania Skarżąca konsekwentnie twierdziła, iż wszystkie jednostki gospodarcze, jakie prowadzi, są odrębnymi pracodawcami w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Nie kwestionowała innych okoliczności faktycznych sprawy, w tym zwłaszcza zbiorczej liczby zatrudnionych pracowników w tych wszystkich jednostkach/oddziałach. Zaliczała do nich Zakład Oczyszczania w P., H. w P. oraz Zakład Unieszkodliwiania Odpadów w M.. Z tego względu jedyną okolicznością sporną sprawy stała się ocena ewentualnej podmiotowości prawnej tych oddziałów na gruncie prawa pracy, czyli ustalenie okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia art. 3 Kodeksu pracy. W tym kierunku należało zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe. Wypada więc przypomnieć, że pismem z dnia 6 marca 2013 r. (k 200 akt sprawy) Prezes Zarządu PFRON wezwał Spółkę do przedstawienia, obok szeregu innych dokumentów, także "innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.". Stanowisko, iż pracodawcą w sprawie jest Skarżąca Organ ten wyrażał jeszcze kilkakrotnie, np. w piśmie z 14 grudnia 2012 r. (k. 144 akt – segregatora). Wskutek takiego stanowiska Organu Spółka prezentowała pogląd odwrotny, na dowód czego przedstawiła dokumenty w postaci:

1) tabelarycznie ujętego zestawienia liczby zatrudnionych osób w odniesieniu do każdej jednostki uznanej przez Spółkę za odrębnego pracodawcę,

2) sześciu przykładowych umów o pracę,

3) ponownie tabelarycznie ujętego zestawienia liczby zatrudnionych z podziałem na poszczególne jednostki Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego E.sc.

4) dokumentów ZUS P DRA,

5) zaświadczeń o wpisie wspólników do ewidencji działalności gospodarczej,

6) zaświadczeń o numerach REGON,

7) umowy spółki i aneksu do tej umowy.

Ponadto Organ I instancji dysponował regulaminami pracy dotyczącymi, jak wynika z nagłówków tych dokumentów, Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego E. s.c. H., Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego E. s.c. Zakład Oczyszczania, wydrukami ze strony internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, zaś ten materiał dowodowy uzupełnił Minister Pracy i Polityki Społecznej o informację ZUS co do stanu zatrudnienia w okresie grudzień 2008 – lipiec 2010 r. (k. 279 akt sprawy). Uznać zatem należy, że tak zgromadzony materiał dowodowy doprowadzić mógł do uzasadnionego przeświadczenia Organów co do jego kompletności, skoro Spółka wezwana o przedstawienie wszelkich "...innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy", przedstawiła te wyżej opisane.

Analiza tych dokumentów prowadzi do wniosków, iż w świetle wyżej przedstawionych rozważań co do konstytutywnych cech pracodawcy w niniejszej sprawie pracodawcą takim nie były poszczególne jednostki, w jakich prowadzono działalność gospodarczą. Zestawienia liczby pracowników z podziałem na te poszczególne jednostki były tylko prywatnymi dokumentami Spółki, które ponawiały jej konsekwentnie prezentowane stanowisko co do odrębności tych jednostek w świetle art. 3 Kodeksu pracy. Opisane umowy o pracę wskazywały jako ich stronę (pracodawcę) Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "E." s.c., co świadczy, że ten właśnie podmiot był pracodawcą. Tego wniosku nie może zmienić okoliczność, że na niektórych z tych umów widnieje pieczęć Skarżącej wskazująca w dalszej części swojej treści dokładniejszą identyfikację pracodawcy, np. H.. Organ trafnie uznał, że wówczas w umowie o pracę podano jedynie miejsce jej świadczenia, a nie zidentyfikowano odrębnego pracodawcę. Dokumenty ZUS P DRA nie podawały liczby pracowników w przeliczeniu na pełny etat czasu pracy, natomiast podawały liczbę ubezpieczonych, która zresztą przekraczała wartość 25 (np. wskazywały wartość 36 lub 38 – vide k. 167 oraz 169 akt – segregatora). Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dotyczyły poszczególnych wspólników potwierdzając bezsporną okoliczność, że każda z wymienionych w tych zaświadczeniach osób była wspólnikiem Skarżącej (nie może istnieć jednoosobowa spółka cywilna). Zaświadczenia te wydano poszczególnym wspólnikom, gdyż już wtedy, w świetle obowiązującej wówczas ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorcą był wspólnik spółki cywilnej, a nie spółka, co jednak nie przeczyło wnioskowi, iż taka spółka może być podmiotem prawa pracy jako pracodawca (vide przywołany wyżej, a także przywoływany przez Organ, wyrok NSA o sygn. II FSK 838/10). Zaświadczenia te nie mają zatem wartości dowodowej z punktu widzenia zasadniczego problemu niniejszej sprawy. Odnośnie natomiast do zaświadczeń GUS dotyczących nadania numerów REGON wypada zauważyć, że do rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej wpisywane są dane deklarowane we wniosku o wpis (art. 42 ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, Dz. U. z 2012 r., poz. 591), a nadto, że – jak wyżej wskazano – wyodrębnienie organizacyjne pracodawcy powinno mieć miejsce w zakresie prawa pracy i skutkować uprawnieniem do samodzielnego zatrudniania pracowników, gdyż kwalifikacja statystyczna jednostki lokalnej nie przejawia związku z definicją pracodawcy. Takiego uprawnienia do zatrudniania pracowników, jak wynika z przeanalizowanych wyżej umów o pracę, poszczególne jednostki Skarżącej nie miały. Wskazuje na to również analiza znajdujących się w aktach sprawy regulaminów pracy. Wszystkie one definiują pracodawcę jako "P. właściciel J. F., A. F., A. F., T. F. (vide np. k. 51 akt – segregatora), zaś jako jedynie reprezentanta pracodawcy ("...do reprezentowania pracodawcy w sprawach z zakresu prawa pracy upoważniony jest...") wskazują osobę o nazwisku J. N.. Dalsza analiza tych regulaminów również potwierdza powyższy wniosek o Spółce jako pracodawcy. Przykładowo, w jednym dokumencie - regulaminie pracy (k. 33 akt - segregator) określa się czas pracy dla zakładu oczyszczania oraz dla recepcji, kelnerów i kucharzy, co wskazuje, iż Skarżąca opracowała ten sam, jeden regulamin dla jednej i drugiej jednostki w P., tj. Zakładu Oczyszczania i H.. Ten sam wniosek wynika również np. z przepisu punktu I § 2 regulaminu (ta sama k. 33 akt segregatora), gdzie wprowadzono zakaz palenia papierosów obejmujący cały "zakład pracy", tj. zakład oczyszczania i hotel. W regulaminie istnieją ponadto inne przepisy, które odnoszą się w tym samym stopniu do zakładu oczyszczania, jaki i do hotelu (np. punkt III § 3, k. 32 akt – segregatora). W końcu trafnie odnotował Minister, że struktura organizacyjna Skarżącej wskazuje na istnienie jednej, wspólnej komórki zajmującej się księgowością w E. (k. 21 akt – segregatora). Zarówno umowa spółki (Skarżącej), jak i aneks do tej umowy (k. 70 oraz 67 segregatora akt) nie wskazują na żadne organizacyjne wyodrębnienie jednostek ze struktury Spółki, lecz jedynie podają miejsca, w których prowadzona będzie działalność gospodarcza (§ 2 umowy). Nie jest to jednak wyodrębnienie, jakiego wymaga się w świetle art. 3 Kodeksu pracy dla zaistnienia odrębnego pracodawcy.

Wszystkie powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że generalna teza zawarta m.in. w wyroku Sądu Najwyższego o sygn. I PRN 47/91 (na ten wyrok powołano się w skardze), iż co do zasady pracodawcą jest spółka (choć w tym wyroku chodziło o spółkę posiadającą osobowość prawną), jest aktualna w niniejszej sprawie. Wyjątek od tej zasady zachodzi wówczas, gdy niższy szczebel złożonej struktury organizacyjnej został wyraźnie, niewątpliwie wyposażony w prawo zatrudniania pracowników oraz wyodrębniono go dla celów prawa pracy. W niniejszej sprawie istniejące dowody nie pozwalały uznać, że ten wyjątek zachodzi.

Oceniając zatem, że zebrane w sprawie dowody mogły zostać uznane za wyczerpujące i kompletne, Sąd na rozprawie oddalił wnioski dowodowe sformułowane w skardze. Art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawia bowiem jedynie uprawnienie, a nie obowiązek przeprowadzania postępowania dowodowego przez sąd. Poza tym niektóre z dowodów były już przedmiotem analizy Organów (zaświadczenia GUS), zaś decyzja administracyjna dotycząca zaszeregowania h. jako obiektu hotelarskiego jest nieistotna z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania, tj. ustalenia jego odrębności na gruncie prawa pracy. O ile pozostałe, załączone do skargi dokumenty Spółka nadal uznaje za istotne pod względem dowodowym, to otwarta pozostaje kwestia wznowienia postępowania w sprawie.

Końcowo, niezależnie od zarzutów skargi, Sąd zauważa, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON opatrzona jest trzema datami. Otóż przy podpisie jednej z upoważnionych osób widnieje data [...] września 2014 r., przy podpisie drugiej upoważnionej osoby - data [...] września 2014 r., zaś pierwsza strona decyzji nosi datę [...] września 2014 r. Tymczasem data wydania decyzji jest koniecznym jej elementem, warunkiem jej ważności (art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Ponieważ podpisanie decyzji przez dwie osoby działające wspólnie w imieniu osoby piastującej funkcję organu monokratycznego jest co do zasady dopuszczalne (vide wyrok NSA o sygn. II FSK 2826/14), to wypada jedynie wykluczyć sytuację, w której w niniejszej sprawie, po złożeniu podpisu przez drugą z tych osób ([...] września 2014 r.), nastąpiły jakiekolwiek zmiany w decyzji Prezesa lub jakakolwiek inna, skuteczna ingerencja w treść tego rozstrzygnięcia. Skro tak, to przyjąć należy, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. w obrocie prawnym zaistniała decyzja Organu I instancji, zatem w rzeczywistości została ona wydana w tym właśnie dniu, a nie w dniu [...] września 2014 r.

Powyższy błąd Organów co do daty decyzji Prezesa nie miał wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę w całości.