Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 203/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 298 ust. 2, art. 3 pkt 20.
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 6 listopada 2015 r., nr [...], 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego R. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. C., jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 6 listopada 2015 r. odmawiającą uchylenia - po wznowieniu postępowania - decyzji z dnia 27 maja 2008 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę osiedla domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...], obręb [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Ostateczną decyzją z dnia 27 maja 2008 r., Prezydent Miasta Opola zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Spółka Jawna pozwolenia na budowę osiedla domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...], na działkach nr a, b k.m. [...], [...], obręb [...]. Pozwolenie to obejmowało także budowę ekranów akustycznych długości 38 m oraz 72,6 m, wzdłuż ul. [...], celem zapewnienia mieszkańcom nowego osiedla wymaganego poziomu ochrony akustycznej, z uwagi na istniejący ruch kołowy. Powyższe pozwolenie na budowę Prezydent Miasta Opola przeniósł decyzją z dnia 26 stycznia 2011 r., na rzecz B Sp. z o.o. - spółka komandytowa.

W dniu 7 lutego 2011 r. R. C. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta Opola z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 27 maja 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r. organ wznowił postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 w związku z art. 147 K.p.a.).

Decyzją z dnia 11 października 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 27 maja 2008 r., nr [...]. W wyniku rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wnioskodawcę, Wojewoda Opolski wydał decyzję z dnia 27 marca 2012 r., na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Argumentując swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż z dokumentów nie wynika w sposób jednoznaczny, czy nieruchomość należąca do R. C. znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Ponadto, organ pierwszej instancji oceniał ekran akustyczny wykonany, a ten różni się od przewidzianego w projekcie budowlanym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r., umorzył postępowanie administracyjne, stwierdzając, że działka wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego osiedla, bowiem cały obszar w obrębie ul. [...] jest skażony akustycznie w związku z hałasem komunikacyjnym. W konsekwencji organ uznał, że podanie nie pochodzi od strony postępowania. W odwołaniu R. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania. Przedłożył również opinię z dnia 4 października 2011 r., sporządzoną przez profesora [...] w [...] – J. Ż., wykonaną na zlecenie mieszkańców ulic: [...], [...], [...], a dotyczącą oceny wpływu ekranu akustycznego

Decyzją z dnia 10 sierpnia 2012 r. Wojewoda Opolski uchylił decyzję Prezydenta z dnia 20 kwietnia 2012 r. i orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 27 maja 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił pojęcie "strony" w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, przywołując art. 28 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Uznał, że brak przymiotu strony postępowania nie uzasadnia umorzenia postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podkreślił, że działka skarżącego, oznaczona numerem ewidencyjnym c, objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwałą Rady Miasta Opola z 22 lutego 2001 r., nr [...]. Plan ten określa, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania terenu, co wynika z uciążliwości akustycznej ruchu komunikacyjnego od ul. [...]. Zatem budowa osiedla łącznie z ekranem nie zmienia faktu, iż na działce skarżącego występuje ograniczenie w jej zagospodarowaniu. Skoro przekroczenie norm hałasu istniało w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. 27 maja 2008 r., to tym samym - stwierdził organ - nie można uznać R. C. za stronę postępowania, gdyż nie wykazał się indywidualnym interesem prawnym.

W wyniku skargi wniesionej przez R. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 478/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 20 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu Sąd zwracał uwagę na regulacje zawarte w art. 3 pkt 20 w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. W sprawie pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym, jak i w trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania), krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony, na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ale też ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas. Organy obu instancji powinny były odnieść się do funkcji, konstrukcji i innych cech obiektu oraz ustalić, czy wykonany ekran akustyczny powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu, w tym w szczególności po drugiej stronie ul. [...]. Stroną bowiem w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będzie ten podmiot, któremu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Sąd akcentował, iż takiej okoliczności organy, uzasadniając swoje stanowisko, nie rozpatrywały. W zakresie wykonanych ekranów akustycznych organ odwoławczy powołał się na opinię projektanta S. S., natomiast pominął opinię J. Ż., przyznając walor wiarygodności oświadczeniu złożonemu przez projektanta inwestora. W tej sytuacji organ winien był rozważyć zasięgnięcie opinii innego, niezależnego biegłego celem ustalenia wpływu natężenia hałasu w obrębie inwestycji (ekranów akustycznych) na działkę skarżącego. Sąd stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe naruszyło przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Bezpodstawnie organ pominął ekspertyzę przedłożoną przez skarżącego, a zatem brak ustosunkowania się do opinii dostarczonej przez skarżącego w tej sytuacji jest nieusuwalny w toku sprawy sądowej i skutecznie podważa prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego. W zaleceniach Sąd podał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 K.p.a., w tym zwrócić się do niezależnego biegłego o wydanie opinii w sprawie i dopiero wówczas dokonać prawidłowej subsumcji ustalonych okoliczności faktycznych do właściwych przepisów z zakresu Prawa budowlanego i przepisów odrębnych.

Prezydent Miasta Opola, powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzją z dnia 23 stycznia 2014 r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia 27 maja 2008 r. Podniósł, iż zlecił wykonanie ekspertyzy akustycznej dotyczącej wpływu ekranu akustycznego. Z opracowanej ekspertyzy akustycznej przez biegłego R. K. (z listy biegłych Wojewody Opolskiego) wynika, że wykonany ekran odpowiada przepisom i nie powoduje powstania jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego. Organ odniósł się także do opinii przedłożonej przez skarżącego. W świetle zebranego materiału dowodowego organ uznał, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dot. pozwolenia na budowę.

Wojewoda Opolski, uwzględniając odwołanie R. C., decyzją z dnia 14 kwietnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda wskazał, że decyzja Prezydenta zawiera rozbieżność pomiędzy sentencją decyzji a jej uzasadnieniem.

Prezydent Miasta Opola, decyzją z 12 maja 2014 r., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z 27 maja 2008 r., nr [...], ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Od powyższej decyzji odwołał się R. C. Uznał, że organ I instancji "w sposób arogancki" naruszył przepis art. 7 i art. 77 K.p.a. W jego ocenie, trudno doszukać się bezstronności organu, skoro zlecono opracowanie opinii biegłemu z listy Wojewody Opolskiego. Ponadto, biegły działał na zlecenie organu "w czasie jedynie sobie wiadomym".

Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Opola. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy omówił istotę wznowienie postępowania, przesłanki, tryb oraz formę rozstrzygnięcia. W kwestii przymiotu strony przywołał brzmienie art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ponieważ w tej sprawie R. C. żąda wznowienia postępowania, bowiem twierdzi, że bez własnej winy został pominięty w postępowaniu, stąd należało ustalić w jaki sposób nieruchomość należąca do wnioskodawcy jest położona względem spornej inwestycji oraz czy w związku z jej położeniem znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Nawiązując do wyroku WSA w Opolu z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 478/12, organ podkreślił, że zgodnie ze wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie, Prezydent Miasta Opola zlecił wykonanie ekspertyzy akustycznej dotyczącej wpływu ekranu akustycznego. Z opinii biegłego w zakresie sporządzania oceny oddziaływania na środowisko wynika, że poziom hałasu w punkcie znajdującym się na wprost ekranu akustycznego był minimalnie wyższy niż poziom hałasu w obszarze, gdzie odbicia nie występowały. W podsumowaniu ekspertyzy biegły akcentował wysoki poziom hałasu od drogi, a nie ekranów. Powyższe potwierdza zapis planu, który w § 7 ust. 1 pkt 2 ustala obszary ograniczonego użytkowania terenu, zatem obejmuje nieruchomość R. C., która obarczona jest uciążliwością akustyczną w związku z ruchem komunikacyjnym od ul. [...]. Przekroczenie norm hałasu istniało w dniu wydania decyzji z dnia 27 maja 2008 r., stąd ograniczenie dla działki skarżącego wynika z planu, natomiast projektowana inwestycja w najmniejszym stopniu nie wpływa na ograniczenie. Organ odniósł się także do opinii przedstawionej przez skarżącego. W świetle powyższego organ stwierdził, że położenie działki skarżącego względem działek inwestycyjnych wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do R. C., które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Op 449/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę R. C., uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 12 maja 2014 r. Sąd dostrzegł, że organ (Prezydent Miasta Opola) zwrócił się do niezależnego biegłego o wydanie opinii w sprawie i uzyskał ekspertyzę akustyczną dotyczącą wpływu ekranu akustycznego na istniejącą zabudowę mieszkaniową po drugiej stronie ulicy. Jednakże przy dokonywaniu czynności przez biegłego, w tym pomiarów poziomu hałasu, co miało podstawowe znaczenia dla treści tej opinii, nie uczestniczył skarżący (art. 10 § 1 K.p.a.) Wbrew dyspozycji art. 79 § 1 K.p.a. skarżący nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia omawianego dowodu. Pozbawiono skarżącego prawa brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, nie mógł zadawać pytań biegłemu i stronom oraz składać wyjaśnienia. Dowód z opinii biegłego, co prawda wskazuje na brak wpływu spornych ekranów na nieruchomość skarżącego, niemniej jednak skarżący kwestionuje dokonane ustalenia (sposób, pomiary, wyliczenia) zawarte w tej opinii, tj. w niezbędnym dowodzie objętym wskazaniami wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. Naruszenie zatem art. 79 K.p.a., polegające na pozbawieniu strony możliwości zweryfikowania dowodu, podważa uznanie tego dowodu przez organ za wiarygodny i skutkuje oceną postępowania dowodowego organu jako arbitralnego, co spowodowało równocześnie naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.). Sąd stwierdził, że przy dokonywaniu oceny, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, niewystarczające i nieskuteczne były podejmowane próby przez organ w zakresie ustalenia statusu skarżącego jako strony. W konsekwencji, Sąd w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. uznał, że oba organy orzekające - wydając zaskarżone decyzje - naruszyły przepis art. 153 P.p.s.a. Dlatego akcentował, iż prowadząc ponownie postępowanie organ powinien uwzględnić wskazania w zakresie postępowania dowodowego, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. Przy czym - co należy podkreślić - Sąd wskazał, że aktualne są dla organu zalecenia wynikające z wyroku wydanego na gruncie niniejszej sprawy w dniu 20 grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia 6 listopada 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...], z dnia 27 maja 2008 r. W uzasadnieniu akcentował, powołując się na opinię biegłego oraz zapisy planu, że sporna inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego i w tych okolicznościach odmówił skarżącemu przymiotu strony.

R. C. zanegował powyższą decyzję w całości, uznając w odwołaniu, iż organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym oraz Prawa budowlanego.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 6 listopada 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, iż kluczową kwestią było ustalenie czy skarżącemu przysługuje status strony, poprzez prawidłowe wyznaczenie obszaru oddziaływania spornych ekranów na nieruchomości sąsiednie, w tym skarżącego. Organ wskazał na przeprowadzone, zgodnie ze wskazaniami Sądu, postępowanie w zakresie uzyskania opinii biegłego przy udziale stron oraz dokonanych w dniu 19 sierpnia 2015 r. pomiarów w terenie i sporządzenie raportu. Dokument ten stanowił następnie podstawę do opracowania przez powołanego (kolejnego) w sprawie biegłego, tj. R. K., ekspertyzy akustycznej dotyczącej wpływu ekranu akustycznego przy ul. [...] w [...] na działkach nr a i b k.m. [...], obręb [...], na istniejącą zabudowę mieszkaniową znajdująca się po północnej stronie ulicy [...] na wysokości osiedla [...]. Biegły wskazał m.in. na wykorzystanie przy pomiarach trzech punktów pomiarów oraz opisał warunki pomiarowe jakie występowały w czasie realizacji badań w tych punkach (P1-P3). Z opinii biegłego wynika, że "bez względu na to jakimi wskaźnikami będziemy posługiwać się przy ocenie wpływu ekranu akustycznego na pogorszenie warunków akustycznych z uwagi na odbitą falę akustyczną, uzyskujemy wartości mieszczące się w przedziale niepewności przeprowadzonych pomiarów." Z kolei, odnosząc się do przedłożonej opinii przez skarżącego, organ podniósł, iż nie zawiera ona żadnych danych technicznych, ani uzasadnienia faktycznego zawartych w niej stwierdzeń. Ponadto w opinii tej zwrócono uwagę, iż dla prawidłowej oceny wpływu ekranu akustycznego przy ul. [...] na nieruchomości położne po jej północnej stronie niezbędne jest dokonanie pomiarów. Organ stwierdził, że brak jest dowodu przesądzającego o oddziaływaniu przez inwestycję na działkę skarżącego, tj. ograniczającym sposób jej zagospodarowania. Sporny ekran akustyczny o wysokości 1,8 m jest oddalony o ok 45 m od granicy działki skarżącego. Organ przyjął, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zachowane są bowiem wymogi określone w § 12, § 19, § 57, § 60 ust 1, § 13, § 29 oraz § 271 tego rozporządzenia. Zdaniem organu, skoro decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia 27 maja 2008 r., nr [...], nie dotyczy interesu prawnego R. C., według art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, to nie może on być uznany za stronę postępowania. Dlatego zasadna jest w tym przypadku odmowa uchylenia ww. decyzji, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

W skardze na powyższą decyzję R. C. domagał się uchylenia decyzji obu instancji orzekających w sprawie, zarzucając naruszenie:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez dowolną i pozorną ocenę przedstawionej przez skarżącego opinii, a także zgromadzonego materiału dowodowego;

2) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez wykonywanie pomiarów oddziaływania hałasu przez inny podmiot, w sytuacji gdy organ powołał biegłego, który wydał opinię, przy czym nieprawidłowo przeprowadzono badania oddziaływania bariery na nieruchomość skarżącego (niekonsekwentnie badano natężenie hałasu przy granicy działki i przy domu (w świetle okien), przed pomiarem powinno dojść do kalibracji urządzeń pomiarowych i przygotowania założeń teoretycznych, obliczeniowych dotyczących badania tak, aby wybrać miejsce, w którym mogą być największe oddziaływania na nieruchomości skarżącego, z uwzględnieniem korekty związanej z rosnącymi krzewami i drzewami;

3) art, 7, art. 77, art. 80 i art. 8 K.p.a. przez pominięcie kwestii spalin, mimo iż przepisy nie określają w takiej sytuacji wprost stężeń zanieczyszczeń, to jest oczywiste, że taka budowla po jednej stronie drogi powoduje oddziaływanie na nieruchomość skarżącego poprzez dodatkowe immisje i na podstawie doświadczenia życiowego wiadomo, że doszło do wzrostu zanieczyszczenia;

4) art. 8 i art. 80 K.p.a. przez dowolną ocenę przedmiotowej sprawy w kontekście zapisów MPZP;

5) przepisów ustawy Prawo budowlane, zwłaszcza w kontekście art. 28 K.p.a., bowiem wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu i podnoszonym przez skarżącego argumentom oraz doświadczeniu życiowemu - organ odmówił mu przymiotu strony. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi argumentował, że budowa bariery dźwiękowej [...] spowodowała ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości (dodatkowy hałas oraz spaliny), czyli niekorzystnie oddziałuje na jego posesję.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd bada wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, co uzasadniało ich uchylenie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do powyższego wniosku, w pierwszej kolejności odnotować trzeba, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już dwukrotnie przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 478/12 oraz w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Op 449/14., zatem zaskarżona decyzja została wydana w szczególnych warunkach prawnych, na skutek wydania przez Sąd ww. wyroków. Organ orzekający w sprawie, dokonując ponownej oceny przesłanki wznowienia postępowania, w zakresie statusu strony w świetle regulacji wynikającej z prawa budowlanego, zobowiązany był zastosować się w niniejszej sprawie do wydanych dwóch wyroków przez Sąd. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. organ był związany oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu Sądu. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracji publicznej i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2468/12, LEX nr 1333866). Z kolei, użyty w art. 153 P.p.s.a. zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji. Związanie oceną prawną zawartą w orzeczeniu sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem - bowiem zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX nr 745376; z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, LEX nr 1277944; z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724).

W przywołanych wyżej prawomocnych wyrokach WSA w Opolu wyrażona została w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ocena prawna kluczowej kwestii w tej sprawie, tj. przyznania, bądź odmowy przyznania skarżącemu przymiotu strony postępowania, jako konsekwencji określenia obszaru oddziaływania spornego obiektu, przy wykorzystaniu opinii biegłego, czyli dokumentu niezbędnego w tej sprawie. Niewątpliwie, ocena prawna zawierała wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. W wyrokach tych Sąd zawarł także wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności dowodowego, poprzez rzetelne i prawidłowe ustalenie (z uwzględnieniem opinii biegłego) obszaru oddziaływania spornych ekranów na nieruchomości sąsiednie, w tym skarżącego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w tej sprawie (ze skargi z dnia 14 marca 2016 r.), Sąd nie stwierdził, aby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania ujętych w powyższych dwóch orzeczeniach sądowych. Nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego, jak również nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

W przedmiotowej sprawie - po zapadłych ww. wyrokach - organy obu instancji, orzekając w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Opola z dnia 27 maja 2008 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę osiedla domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...], odmówiły jej uchylenia, uznając, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu.

Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, stanowisko organów w powyższym zakresie należało uznać za błędne z uwagi na nieprawidłowe podejście w kwestii statusu strony, w następstwie uznania, iż brak jest oddziaływania spornych ekranów (z uwzględnieniem opinii biegłego) na nieruchomość skarżącego. Przy czym w pierwszej kolejności odnotować przyjdzie, za uprzednim wyrokiem, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji postępowanie wznowieniowie z wniosku skarżącego (art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i § 2 K.p.a.). Prawidłowo też organy wyjaśniły istotę wznowienia postępowania, formę i możliwości jego zakończenia w wyniku oceny przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., z uwzględnieniem pojęcia strony z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), zwanej dalej Prawo budowlane.

Jednocześnie, w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że oba organy orzekające wadliwie argumentowały stanowisko, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu. Przyjęta bowiem w tej kwestii interpretacja art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, była błędna. Stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są jedynie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dlatego też, organ administracji architektoniczno-budowlanej, ustalając zakres podmiotowy postępowania, ogranicza się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast, według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. (wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1296/10; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06; z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1899/13 - wszystkie dostępne w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sprawie, okolicznością bezsporną jest fakt, iż nieruchomość skarżącego jest oddzielona drogą (ulicą [...]) od nieruchomości, na której posadowiony jest sporny ekran akustyczny. Powyższa okoliczność jest bez znaczenia w świetle treści przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, bowiem obszar oddziaływania obiektu nie musi obejmować wyłącznie działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja bądź już zrealizowana. Podobnie, dla nabycia statusu strony nie jest wystarczające tylko posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Z uwagi na regulację wynikającą z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, niezbędnym jest w tym zakresie wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednią nieruchomość. Z kolei wykazanie kwestii oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce lub też takie oddziaływanie występuje.

Również samo zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, nie przesądza o tym, że oddziaływanie spornego obiektu nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze jego oddziaływania. Natomiast w niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, że skoro sporna inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to tym samym nie wpływa na nieruchomość skarżącego.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji nie jest wystarczające wykazanie, że zostały zachowane odległości tego obiektu od granic działek sąsiednich, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, bowiem należy w szczególności rozważyć, czy tego rodzaju inwestycja będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, np. przez dodatkowe źródło hałasu (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1994/11). Ponadto, obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 427/15, LEX nr 1948846). Nie można zatem utożsamiać braku naruszeń przepisów w sprawie warunków technicznych z brakiem przymiotu strony podmiotu będącego właścicielem działki leżącej w sąsiedztwie nieruchomości, na której sporna inwestycja została zrealizowana (art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Również przy ocenie czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1721/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie wymaga naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, aby ten miał przymiot strony w postępowaniu.

Z kolei dostrzec też trzeba, że oba organy orzekające w tej sprawie przeprowadziły postępowanie dowodowe według wskazań zawartych w poprzednich wyrokach. W sposób prawidłowy dokonano oceny formalnej raportu z przeprowadzonych pomiarów w terenie, jak również dokumentu najistotniejszego, tj. ekspertyzy akustycznej dotyczącej wpływu ekranu akustycznego przy ul. [...] w [...] na działkach nr a i b, obręb [...], na istniejącą zabudowę mieszkaniową znajdująca się po północnej stronie ulicy [...] na wysokości osiedla [...]. Sporządzoną ekspertyzę przez biegłego organy zgodnie uznał za kompletną i wystarczającą do orzekania, gdyż w opinii przedstawiono wszystkie niezbędne elementy i dokonano ich wyczerpującego wyjaśnienia m.in. w kwestii związanej z dopuszczalnymi poziomami hałasu w środowisku, obecnym zagrożeniem hałasem komunikacyjnym na terenie posesji skarżącego. Organy wywodziły, wskazując na opinię biegłego, że bez względu na to jakimi wskaźnikami posługiwać się będzie przy ocenie wpływu ekranu akustycznego na pogorszenie warunków akustycznych z uwagi na odbitą falę akustyczną, uzyskuje się wartości mieszczące się w przedziale niepewności przeprowadzonych pomiarów. Zwrócono też uwagę, że warunki pomiarowe jakie występowały w czasie realizacji badań (w punkach P1-P3) nie wykazują różnic na tyle dużych, aby można było ocenić w sposób ilościowy wpływ ekranu akustycznego na wzrost poziomu hałasu po północnej stronie drogi (ulicy [...]). W tym stanie rzeczy organ odwoławczy, utrzymując zaskarżoną decyzję stwierdził, że brak jest dowodu przesądzającego o oddziaływaniu przez inwestycję ograniczającym sposób zagospodarowania na działce skarżącego.

Zdaniem Sądu, stanowiska tego nie można podzielić, a to z uwagi na pominięte w sprawie stwierdzenie biegłego, zawarte w podsumowaniu wniosków przedmiotowej opinii, że "oddziaływanie ekranu na poziom hałasu po stronie północnej drogi (między innymi na terenie posesji przy ul. [...]) niewątpliwie występuje, ale jego skala jest na tyle mała, że praktycznie mieści się w granicach niepewności pomiarów akustycznych." Organy powyższego stwierdzenia nie przeanalizowały w kontekście uprawnienia właściciela ww. posesji, tj. skarżącego, w świetle art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Oceniając występowanie po stronie skarżącego interesu prawnego, należało bezsprzecznie ustalić, przy dochowaniu reguł z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., czy sporna inwestycja oddziałuje na teren nieruchomości skarżącego, niezależnie od tego czy oddziaływanie to jest sprzeczne, czy też jest zgodne z prawem. Bowiem przymiot strony, określony w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wywodzi się z samego faktu oddziaływania inwestycji (obiektu) na działkę sąsiednią. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na tle regulacji art. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, prezentowane jest stanowisko w tym względzie, że dla nabycia statusu strony konieczne jest wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływać bądź oddziałuje na sąsiednią nieruchomość. Natomiast wykazanie kwestii oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce lub też po zrealizowaniu inwestycji ma miejsce (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 427/15, LEX nr 1948846 i z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 252/15, LEX nr 1948791). Dlatego też, właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (por. wyrok z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 511/14, LEX nr 1990843).

W realiach niniejszej sprawy, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na wadliwe stwierdzenie o braku oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomość skarżącego. Oznacza to, że dokonana w tej sprawie ocena statusu strony w odniesieniu do skarżącego nie jest zasadna i narusza art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Nie mogło też uiść uwadze organom, że w prawidłowo wszczętym postępowaniu wznowieniowym wszelkie wątpliwości związane z legitymacją do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy oceniać na korzyść podmiotu, powołującego się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1481/09, LEX nr 668544).

Wskazane powyżej uchybienia obligowały Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ, z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej, winien uwzględnić, że skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania i rozstrzygnąć sprawę we wznowionym postępowaniu, wydając stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. Orzeczenie w przedmiocie kosztów oparto o przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.