Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 3337/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Joanna Szklarska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Szymona N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2003r. nr [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] .

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał między innymi, że zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] 2000r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. objął procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki VOLVO S 70 D, nr nadwozia [...], rok produkcji 2000, wobec którego do wymiaru cła zastosowano obniżoną stawkę celną, określoną dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera zawartej na fakturze nr [...] z dnia [...] 2000r.

Zgłoszenie złożone przez Pana Szymona N. zostało przez organ przyjęte, albowiem odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 §1 i 2 Kodeksu celnego i zaewidencjonowane pod numerem [...].

Towar został objęty wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i zwolniony.

Mając na uwadze art. 83 §1 Kodeksu celnego, w celu upewnienia się, co do prawidłowości danych zadeklarowanych w w/w zgłoszeniu celnym, faktura nr [...] z dnia [...] 2000r., stanowiąca załącznik do tego zgłoszenia, została przekazana belgijskiej administracji celnej, w celu dokonania jej weryfikacji w siedzibie sprzedającego, to znaczy w firmie V.

W niniejszej sprawie organ celny działał na podstawie Protokołu 6 Układu Europejskiego zawierającego postanowienia dotyczące wzajemnej pomocy w sprawach celnych w celu wykrycia naruszenia ustawodawstwa celnego. Dokumenty dające podstawę do zakwestionowania faktury przedłożonej do zgłoszenia celnego zostały ujawnione przez belgijską administrację, która wraz ze sprawozdaniem z przeprowadzonego dochodzenia nadesłała kserokopię faktury, zaksięgowanej przez eksportera, która nie posiadała deklaracji o pochodzeniu towaru, stanowiącej podstawę do zastosowania preferencji celnych.

Przepis art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi, iż dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu, mają prawo żądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą. Wyniki czynności sprawdzających przekazywane są w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych, które zgodnie z art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu 6, mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym i administracyjnym wszczętym w wyniku wykrycia nieprzestrzegania przepisów celnych. Informacje i dokumenty uzyskane w ten sposób mogą być wykorzystane jako dowody w postępowaniach prowadzonych przez strony.

Weryfikacja w przedmiotowej sprawie ujawniła, że na fakturze zaksięgowanej u sprzedającego nie było poświadczenia o pochodzeniu towaru, natomiast wartość towaru była zgodna z zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym.

Naczelnik Urzędu Celnego w T. mając na uwadze negatywny wynik weryfikacji w dniu [...] 2002r. wydał na podstawie art. 165 §1 i 2 Ordynacji podatkowej postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia celnego.

Opierając się na treści przekazanych przez belgijską administrację celną dokumentów, uznał przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia [...] 2000r. za nieprawidłowe i decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...] określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej, określonej dla towarów klasyfikowanych do pozycji 8703 Taryfy celnej, a w jej ramach do kodu PCN 870332901. Uzasadniając orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych organ celny wskazał na przepis art. 222 §4 Kodeksu celnego.

Stawkę autonomiczną zastosowano z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej, z powodu zakwestionowania wiarygodności danych zawartych w fakturze przedstawionej przez Pana Szymona N.

Zgodnie z przepisem art. 13 §1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 §3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.

Zastosowanie tych stawek może nastąpić retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi, o czym mowa w art. 13 §4 ustawy Kodeks celny.

Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r., w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) oraz art. 16 i 21 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

- pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze,

- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru d Polski.

Niezachowanie jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej.

Pismem z dnia [...] 2003r., uzupełnionym pismem z dnia [...] 2003r., Pan Szymon N. odwołał się od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Dyrektor Izby Celnej w T., po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją nr [...] z dnia [...] 2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że przyczyną wszczęcia postępowania był fakt ujawnienia przez belgijską administrację celną w siedzibie eksportera faktury, która choć potwierdziła wartość transakcyjną zadeklarowaną przez stronę, nie posiadała jednak deklaracji o pochodzeniu, która zgodnie z postanowieniami Protokołu 4 do Układu Europejskiego stanowi niezbędny warunek udzielenia importowanemu towarowi preferencji celnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

W skardze do Sądu Szymon N. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 §1, art. 23 §1, art. 83 §2 w związku z art. 64 §2, art. 85 §1 i art. 262 Kodeksu celnego oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, 122, 180 §1, 181 pkt 3, 187 §1 i §3, 191, 194 §1 i 2, 200 §1, 210 §4 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarządzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, iż w prowadzonym postępowaniu organy celne nie udowodniły, że faktura zakupu samochodu załączona do zgłoszenia celnego jest fakturą fałszywą, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że znajdujący się w niej zapis dotyczący świadectwa pochodzenia nie mógł być podstawą do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Dokonując takich błędnych i całkowicie dowolnych ustaleń organy celne nie wzięły pod uwagę faktu, że postanowieniem Prokuratury Rejonowej we W. z dnia [....] 2003r. umorzono dochodzenie prowadzone przeciwko skarżącemu z powodu nie popełnienia przestępstwa sfałszowania faktury zakupu samochodu.

Skarżący wywodził również, że przedmiotem obrotu towarowego był samochód marki VOLVO, a jest faktem powszechnie znanym, że samochody tej marki są produkowane w Szwecji, a więc towar pochodził z jednego z krajów UE.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Na wstępie odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez nie przeprowadzenie dowodu z postanowienia Prokuratury Rejonowej we W. umarzającego prowadzone przeciwko skarżącemu dochodzenie odnośnie popełnienia przestępstwa fałszowania faktury zakupu samochodu należy stwierdzić, że co do zasady zobowiązania z tytułu ceł mają charakter publiczno-prawny i powstają niezależnie od stopnia zawinienia stron.

Powyższe oznacza, że umorzenie dochodzenia prowadzonego przeciwko skarżącemu odnośnie zarzutu popełnienia przestępstwa fałszerstwa faktury nie jest równoznaczne z uznaniem, że organ celny dokonał w zaskarżonej decyzji wymiaru cła od przedmiotowego samochodu z naruszeniem prawa według niewłaściwych stawek celnych (por. wyrok NSA z dnia 08.08.2002r. sygn. akt SA/Gd 1921/99 nie publ.).

Mając powyższe na uwadze istota zaistniałego między stronami sporu sprowadzać się będzie do rozstrzygnięcia czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w przedłożonej do odprawy celnej fakturze zakupu samochodu nie daje podstaw do zastosowania preferencyjnych stawek celnych.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 §3 pkt 4 Kodeksu celnego możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:

a) towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

b) pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,

c) towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.

Brak spełnienia którejkolwiek z wyżek wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało określone ściśle postanowieniami Protokołu Nr 4 i jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru również nie daje podstaw do zastosowania obniżonych stawek celnych.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu z adnotacją, że przedmiotowy samochód pochodzi z kraju UE.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera na której nie było żadnej adnotacji co do świadectwa pochodzenia towaru.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 28 §2 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru (kopia faktury z deklaracją).

Skoro zatem w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru, to w ocenie Sądu organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej.

Dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych zdaniem Sądu nie ma znaczenia fakt powszechnie znany, że samochody marki VOLVO są produkowane w jednym z krajów UE, albowiem jak już zaznaczono wyżej dokumentować miejsce pochodzenia towaru można tylko i wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole Nr 4 do Układu Europejskiego, a więc z wyłączeniem domniemań faktycznych, jak i innych środków dowodowych.

Reasumując, zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, została wydana bez naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie należy podkreślić, iż niniejsze rozstrzygnięcie stanowi kontynuację dotychczasowej linii orzecznictwa tak NSA jak i WSA w Bydgoszczy w sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym (por. wyrok WSA z dnia 11.02.2004r. sygn. akt SA/Bd 1959/03).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

.