Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 38/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pt 3, art. 61, art, 3 pkt 1, art. 50, art. 51,
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 16 ust. 1, par. 14 ust. 1 i 3, par. 71, par. 70,
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 38/18

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w części określającej termin wykonania nakazu do dnia 30 września 2017 r. i w tym zakresie orzekł, że wyznacza termin wykonania nakazu do dnia 31 maja 2018 r., w pozostałej części utrzymując w mocy decyzję, zgodnie z którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działkach numer ewidencyjny gruntów [...] , [...] i części działki [...] przy ul. W. 19 w K. w zakresie wykonanych podjazdów dla osób niepełnosprawnych w rejonie schodów terenowych prowadzących do klatek nr 2 i 3 - nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. W. 19 w K., jako właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. 19 w K., wykonać w terminie do dnia 30 września 2017 r. prawidłowe pochylnie dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego w rejonie istniejących schodów terenowych prowadzących do klatek schodowych nr 2 i 3 budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działkach numer ewidencyjny [...] , [...] i części działki [...] przy ul. W. 19 w K. - spełniające wymagania obowiązujących przepisów § 70 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), a nadto organ określił, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane i legitymującej się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego.

Organ II instancji w uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśnił, co następuje.

Budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. W. 19 w K. wybudowany został na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 13 lutego 2009 r. znak: [...] udzielającej dla inwestora - spółki [...] Sp. j. K. - pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie działek nr ewid. [...] , [...] i części działki [...] obr. [...] przy ul. W. w K. wraz z instalacjami: wody zimnej i ciepłej, kanalizacji sanitarnej, elektryczną, centralnego ogrzewania zasilaną z kotłów gazowych, gazową, wentylacji mechanicznej i urządzeń techniczno - budowlanych związanych z budynkiem.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał decyzję z dnia 11 października 2010 r. znak: [...], którą udzielił firmie [...] Sp. j. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku przy ul. W. 19 w K.. Po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie lokale w budynku zostały sprzedane i obecnie właścicielem tego budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. W. 19 w K..

Według projektu od strony zachodniej budynku w kondygnacji piwnicy ściana zewnętrzna piwnicy wysunięta o około 2 m poza lico ściany zewnętrznej parteru miała być obsypana z boku gruntem tworzącym skarpę. Dostęp do klatek schodowych nr 2 i 3 od strony zachodniej budynku był zaprojektowany poprzez ciąg pieszy o szerokości około 1,5 m położony po stronie zachodniej budynku, ciągnący się od wejścia z ulicy od strony północnej. Ciąg pieszy zaprojektowany był w odległości ok. 2 m od lica ściany zewnętrznej parteru, czyli miał być urządzony na gruncie obsypującym ścianę zachodnią piwnicy, a zatem ten ciąg pieszy zrealizowany miał być na tym samym poziomie, co strop piwnicy. Na wystającej poza obrys parteru płycie piwnicy miały być również wykonane przylegające do lokali nr 1, 2 i 3 tarasy wygrodzone barierami na płycie stropu piwnicy.

Jak ustalił organ II instancji, budowę zrealizowano tak, że nie dokonano obsypania ściany piwnicy na całej długości i ściana ta wystaje na wysokość kilkudziesięciu centymetrów nad poziom terenu tworząc uskok. Na całej płycie stropowej nad piwnicą wystającej około 2 m poza lico ściany parteru od strony zachodniej wykonano warstwy zwieńczone wyłożeniem kostką brukową oraz na części płytkami ceramicznymi. W ten sposób powstał ciąg pieszy na płycie stropowej piwnicy rozciągający się na szerokość około 2 m od samego lica ściany zewnętrznej parteru, zabezpieczony balustradą. Jednocześnie kilkadziesiąt centymetrów poniżej płyty stropowej piwnicy utwardzono przyległy istniejący teren kostką brukową tworząc dojazd i dojście do budynku, od którego prowadzą schody terenowe do klatek nr 2 i 3.

W dniu kontroli obowiązkowej w sprawie udzielenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na płycie stropowej piwnicy istniał czynny ciąg komunikacyjny zapewniający dostęp dla osób niepełnosprawnych do klatek schodowych nr 2 i 3. Istniały już wówczas schody terenowe na skarpie, prowadzące do klatek chodowych nr 2 i 3, które stanowiły jedynie uzupełnienie możliwości komunikacyjnych o zejście na niższy poziom działki.

W okresie późniejszym, po odbiorze budynku, dokonane zostało wydzielenie tarasów przynależnych do mieszkań nr 1, 2 i 3 w ten sposób, że zajęta została cała szerokość ciągu komunikacyjnego, uniemożliwiając użytkowanie ciągu komunikacyjnego. Wspólnota Mieszkaniowa podjęła w 2014 r. uchwały, którymi zaaprobowała wydzielenie tarasów przynależnych do mieszkań nr 1, 2 i 3 oraz wyraziła zgodę na wydzierżawienie dodatkowej powierzchni wspólnej na płycie stropowej piwnicy zajętej przez powiększone w stosunku do projektu tarasy.

P. P., właściciel mieszkania nr [...] w budynku przy ul. W. 19 w K. wystąpił do Sądu Okręgowego w K. o uchylenie uchwał wspólnoty mieszkaniowej i likwidację barierek wydzielających tarasy, a przez to o przywrócenie ciągu pieszego na płycie stropowej piwnicy. W wyniku tego powództwa Sąd Okręgowy w K. wydał wyrok z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt I C 1776/14, którym uchylił w całości uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ulicy W. 19 w K. z dnia 28 maja 2014 r. nr [...]

i nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ulicy W. 19 w K. usunięcie metalowych przegród poprzecznych biegnących od bariery ochronnej do ściany budynku przy ulicy W. 19 w K. przy lokalach mieszkalnych oznaczonych numerami 1, 2 i 3 - wraz z wypełniającymi je matami drewnianymi i ratanowo - trzcinowymi. Wyrok ten nie uprawomocnił się.

J. B-D., J. D., W. K., D. K., A. S. i A. O. posiadający własność lokali nr 1, 2, 14 i 16 w przedmiotowym budynku przy ul. W. 19 w K., wystąpili do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z wnioskiem z dnia [...]. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia 11 października 2010 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku.

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem odmówił jednak wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...] 6/15 uchylił ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie, a następnie decyzją z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia 11 października 2010 r., zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 sierpnia 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję.

W toku ww. sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. sporządzona została opinia biegłego sądowego K.P. na okoliczność, czy przedmiotowy budynek przy ul. W. 19 w K. posiada pochylnie i dojścia przeznaczone dla osób niepełnosprawnych, która została przedłożona organowi I instancji w 2017 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wynika z niej, iż niemożliwe jest korzystanie z dojścia do klatek nr 2 i 3 przez ciąg pieszy istniejący uprzednio na płycie stropowej piwnicy, z powodu istnienia barierek ogradzających wydzielone tarasy. Istnieje jednak alternatywna trasa gdzie na schodach terenowych prowadzących do klatki nr 2 zamontowana została dwutorowa pochylnia wykonana z ażurowych profili z ocynkowanego metalu. Długość tej pochylni wynosi 3,15 m, szerokość torów - 25 cm przy rozstępie - 26 cm, szerokość ciągu schodowego wynosi 200 cm. Różnica poziomów wynosi 0,9 m, natomiast kąt nachylenia tej pochylni wynosi 28% . Schody stanowi 8 stopni o wysokości 11,5 cm, i długości spocznika - 35 cm wyposażonych w jednostronną barierę metalową o wysokości - 0,90 m. Na schodach terenowych prowadzących do klatki nr 3 także istnieje zamontowana dwutorowa pochylnia wykonana z ażurowych profili z ocynkowanego metalu. Długość tej pochylni wynosi 3,86 m, szerokość torów - 25 cm przy rozstępie - 26 cm, szerokość ciągu schodowego wynosi - od 212 do 369 cm. Różnica poziomów wynosi - 1,05 m, natomiast kąt nachylenia tej pochylni wynosi 26%. Schody stanowi 10 stopni o wysokości 11,5 cm i długości spocznika - 36 cm. Kąt nachylenia obydwu pochylni znacznie większy od przewidywanego w przepisach. W opinii stwierdzono także, że opisywany budynek nie wykazuje bezpiecznych warunków do korzystania z niego, a w szczególności z dostępu do klatek schodowych nr 2 i 3 przez osoby niepełnosprawne, w tym poruszające się na wózkach inwalidzkich lub o kulach oraz przez osoby przewożące w wózkach małe dzieci. Biegły stwierdził, że przy przedmiotowym budynku istnieją bariery architektoniczne, niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na użytkowanie budynku. Schody przy drugiej klatce schodowej o wysokości stopnia ok. 0,12 m i szerokości ok. 0,36 m posiadają 8 stopni, różnica poziomów wynosi ok. 0,96 m. Szerokość schodów wynosi 2,20 m. Schody przy trzeciej klatce schodowej posiadają wysokość stopnia ok. 0,12 m szerokość ok 0,36 m posiadają 10 stopni. Różnica poziomów wynosi ok. 1,20 m. Szerokość schodów w dolnej części wynosi ok. 2,40 m w górnej ok. 4 m. Ustalono, że ściana garażu podziemnego posiada zamontowaną balustradę metalową wygradzającą teren przyległy do mieszkań na parterze, powierzchnia na płycie stropowej garażu przyległa do mieszkań na parterze przegrodzona jest ponadto poprzecznymi ogrodzeniami - w celu wydzielenia powierzchni dla każdego mieszkania.

Wobec powyższego organ II instancji wskazał na przepis art. 66 ust 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r., Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nadto organ ten wskazał na § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), który stanowi, że do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać. Natomiast przepis § 70 tego rozporządzenia określa, że maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem, przeznaczonych do ruchu pieszego i dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, przy wysokości pochylni ponad 0,5 m, dla pochylni na zewnątrz, bez przekrycia, nie może przekraczać 6 %.

Z dowodów istniejących w aktach organu I instancji wynika, w ocenie organu odwoławczego, że przy budynku przy ul. W. 19 w K. istnieją na dojściu do klatek schodowych nr 2 i 3 pochylnie nieprzykryte, zewnętrzne, o nachyleniu 26% i 28%, a więc o nachyleniu znacznie większym niż nachylenie dopuszczalne przepisami wynoszące 6%. Nie są spełnione też inne warunki dotyczące na przykład szerokości płaszczyzny ruchu i poręczy obustronnych.

Przepis art. 29 ust 1 pkt 18 ustawy - Prawo budowlane, obecnie obowiązującej, jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy, stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, a z przepisu art. 30 ust 1 pkt 1 tej ustawy wynika, że budowa takiej pochylni nie wymaga również zgłoszenia zamiaru budowy. W obecnym stanie prawnym nie jest zatem możliwe analizowanie zgodności wybudowania pochylni dla osób niepełnosprawnych z warunkami pozwolenia na ich budowę. Jednakże istnienie prowadzących do budynku mieszkalnego wielorodzinnego pochylni, posiadających nachylenie i inne parametry niezgodne z przepisami, stanowi o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych i zarazem zagraża bezpieczeństwu osób użytkujących pochylnie.

W przedmiotowej sprawie zasadnie zatem, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zastosował przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, bowiem występujące zagrożenie życia lub zdrowia ludzi użytkujących pochylnie związane z budynkiem, jest spowodowane nieodpowiednim stanem technicznym pochylni wynikającym z niespełnienia warunków normowych. Zasadnie zatem, jak ocenił organ odwoławczy, organ I instancji zastosował przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, bowiem wobec naruszenia przepisów techniczno-budowlanych występuje przypadek nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. W sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w przepisie art. 66 ust. 1 tej ustawy przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawiony, ale zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Z kolei stosownie do przepisu art. 61 ustawy - Prawa budowlanego, organ II instancji wyjaśnił, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust 2. Zatem obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez organ I instancji, dotyczących budynku spoczywa na aktualnym właścicielu, czyli Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. W. 19 w K.. Jednakże z uwagi na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym oraz nadchodzący okres zimowy decyzja organu I instancji musiała zostać zreformowana poprzez uchylenie orzeczonego terminu wykonania nakazu do dnia 30 września 2017 r. i orzeczenie o nowym terminie wykonania nakazu - do dnia 31 maja 2018 r.

Odnosząc się do treści odwołań organ II instancji stwierdził, że nie jest zasadnym twierdzenie, iż cały budynek został zrealizowany na większej wysokości ponad poziom morza. Nie zostało natomiast zrealizowane w projektowanym wymiarze obsypanie od boku ściany piwnicy dodatkowym gruntem od strony zachodniej, co w dacie odbioru było nieistotnym odstępstwem wobec istnienia wówczas czynnego ciągu pieszego na płycie stropowej piwnicy. Niemniej jednak skoro dodatkowe podjazdy zostały wykonane, to podjazdy te powinny posiadać parametry zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi, czyli muszą zostać zastąpione prawidłowymi podjazdami spełniającymi wymogi określone przepisami.

W przypadku wybudowanego obiektu organy nadzoru budowlanego, działając według Prawa budowlanego, mogą obciążać obowiązkami wyłącznie aktualnego właściciela lub zarządcę budynku, w tym przypadku Wspólnotę Mieszkaniową. Nie istnieje żadna możliwość, aby organ nadzoru budowlanego, nawet po stwierdzeniu nieważności jakiejkolwiek decyzji, miał prawo do obciążania obowiązkami poprzedniego właściciela, a zarazem inwestora tego budynku.

Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. 19 w K. wywiodła skargę na powyższą decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że Wspólnota naruszyła przepisy techniczno-budowlane, podczas gdy brak dostępu do budynku dla klatek nr 2 i 3 dla osób niepełnosprawnych powstał na etapie wykonania budynku przez dewelopera. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., a także ewentualne o uchylenie decyzji organu I instancji.

Strona podniosła, że budynek Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. 19 w K. został wybudowany na podstawie decyzji z dnia 13 lutego 2009 r. nr 76/2009 przez A. S. i M. G. w ramach spółki [...] Spółka jawna. Wykonawca - deweloper nie zrealizował inwestycji zgodnie z projektem budowlanym. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 13 listopada 2017 r. przyznał to w pierwszych akapitach na stronie 4, jednakże błędnie przyjął, że w dniu kontroli w sprawie udzielenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie istniał czynny ciąg komunikacyjny zapewniający dostęp dla osób niepełnosprawnych do klatek schodowych nr 2 i 3. Ponadto organ przyjął, że schody terenowe na skarpie do klatek nr 2 i 3 stanowiły jedynie uzupełnienie możliwości komunikacyjnych o zejście na niższy poziom działki. Podczas gdy z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w sprawie I C 1776/14 oraz opinii uzupełniającej K.P. złożonej w sprawie I C 1776/14, na które powołują się oba organy, wynika, że aktem notarialnym z dnia 22 października 2010 r. zawartym przed notariuszem Violettą Tomala wynika, iż ustanowiono odrębność lokalu nr 1 o pow. użytkowej 66,80 m2, zgodnie z którym do lokalu mieszkalnego nr 1 przylega balkon. Nadto z aktu z dnia 3 listopada 2010 r. zawartego przed notariuszem wynika, że ustanowiono odrębność lokalu nr 2 o pow. użytkowej 33,40 m2, do lokalu mieszkalnego nr 2 przylega balkon. We wszystkich aktach notarialnych wskazano, że tarasy i balkony będą używane na zasadach wyłączności przez właścicieli lokali do których przylegają. Zawarcie umów poprzedzały umowy przyrzeczenia - sprzedaży zawarte w 2009 roku. Ponadto z dokumentów wynika, że ciąg komunikacyjny dla osób niepełnosprawnych w projekcie miał być poprowadzony w odległości ok. 2 metrów od ściany budynku, a nie przylegać do elewacji.

Zatem nieprawidłowo ustaliły organy, iż wzdłuż budynku do klatek 2 i 3 przebiegał ciąg komunikacyjny zapewniający dostęp do osób niepełnosprawnych, bowiem w tym miejscu były przewidziane w projekcie budowlanym balkony dla mieszkań nr 1, 2, 3. Zatem w dacie odbioru deweloper poprzez przesunięcie ciągu komunikacyjnego dla osób niepełnosprawnych o dwa metry i "doklejenie" go do elewacji dokonał istotnej zmiany gdyż pozbawił osoby niepełnosprawne dostępu do budynku. W dniu 12 maja 2011 r. została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorowi pozwolenia na przebudowę części budynku związaną ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na dwa lokale mieszkalne. Wówczas również przewidziano dostęp dla osób niepełnosprawnych do budynku wzdłuż ściany zachodniej budynku, mimo iż po wyodrębnieniu lokali nr 1, 2, 3 przejście zostało przez dewelopera zagrodzone metalowymi barierkami. Także wówczas projekt budowlany nie przewidywał budowy pochylni dla osób niepełnosprawnych.

Organ administracyjny wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, mimo że toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działkach nr ewid. [...] , [...] i części [...] przy ul. W. 19 w K.. Stwierdzenie nieważności jest zaś aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja zaś stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej. Sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu, w jakim się znajdowała przed jej wydaniem.

Zatem w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie dla Spółki Becher, a decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 sierpnia 2017 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to na deweloperze będzie ciążył obowiązek dostosowania budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych. Podkreślenia bowiem wymaga, że budynek nie był od samego początku dostosowany dla osób niepełnosprawnych, a zatem w świetle obowiązujących przepisów nie powinien uzyskać pozwolenia na jego użytkowanie.

Organy nadzoru budowlanego, jak zarzuciła skarżąca, aby ukryć własną odpowiedzialność za nieprawidłowo odebrany budynek, przerzucają ją na Wspólnotę. Zdaniem strony, powinna zostać stwierdzona nieważność decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie budynku dla Spółki Becher i orzeczony nakaz deweloperowi usunięcia tych nieprawidłowości, nie zaś przerzucanie na Wspólnotę wysokich kosztów przebudowy schodów. Zmiana usytuowania chodnika wzdłuż ściany zachodniej i przesunięcie jej o 2 metry spowodowała istotną zmianą architektoniczną, gdyż pozbawiła osoby niepełnosprawne dostępu do budynku. Organ nadzoru bowiem, odbierając budynek, nie sprawdził projektu, zgodnie z którym w miejscu przejścia są przewidziane balkony. Z opinii uzupełniającej ustnej złożonej na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. wynika zdaniem strony, że biegły K. P. przyznał, że określenie "zmiana istotna" nie jest określeniem ostrym, dla jednego biura czy inżyniera zmiana może być istotna, a dla innego nieistotna, ale "odbierający organ" w tamtych warunkach określił ją jako zmianę nieistotną.

W dzisiejszych warunkach, gdy pojawiły się te wygrodzenia, ta zmiana nabiera innego charakteru. Dla właścicieli mieszkań nr 1, 2, 3 oraz dla powoda ta zmiana stała się zmianą istotną. Tymczasem Wspólnota nie dopuściła się stwierdzonych w niniejszym postępowaniu nieprawidłowości, gdyż od samego początku, kiedy powstawała brak było dostosowania budynku dla osób niepełnosprawnych. Taki stan zatwierdził PINB, wydając pozwolenie na użytkowanie budynku.

Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i podniosła, że nie można zgodzić się z organami nadzoru budowlanego, iż w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 66 Prawa budowlanego. Artykuł ten określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub użytkownikowi w formie decyzji administracyjnej, doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego. Artykuł 66 ust. 1 Prawa budowlanego został umieszczony w rozdziale 6 zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Stanowi on więc konkretyzację unormowanego w art. 61 Prawa budowlanego nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, jak też dalszych obowiązków wynikających z regulacji rozdziału 6 Prawa budowlanego dotyczących utrzymywania obiektu. Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może więc dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego. Nie można natomiast na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Tryb określony w przepisach art. 50 i 51 tej ustawy odwołuje się bowiem bezpośrednio do procesu budowlanego, natomiast tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 ustawy - jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Zatem stan faktyczny w niniejszej sprawie nie odpowiada normie przewidzianej w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Dodatkowo strona podniosła, że jeśli zostanie utrzymany wyrok Sądu Okręgowego w sprawie I C 1776/14, który w pkt II nakazywał Wspólnocie usunięcie metalowych przegród poprzecznych biegnących od bariery ochronnej do ściany budynku przy ul. W. 19 w K. przy lokalach mieszkalnych oznaczonych numerami 1, 2, 3, wówczas postępowanie w sprawie wybudowania pochylni okaże się bezprzedmiotowe, gdyż dostęp do klatek 2 i 3 będzie przebiegał wzdłuż budynku przez chodnik przylegający bezpośrednio do ściany.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. 19 w K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji organu I instancji, stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, powoływanej dalej jako "ustawa", "ustawa – Prawo budowlane"), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Trafnie wskazuje skarżąca, że powyższy przepis znajduje się w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" (art. 61 i nast.). Art. 61 tej ustawy, którego nieprzestrzeganie spowodowało nałożenie nakazu na skarżącą w postaci usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego określone obowiązki w zakresie zasad utrzymywania i użytkowania takiego obiektu, a także zapewnienia bezpiecznego jego użytkowania w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt. Obowiązki, o których mowa w omawianym przepisie, wynikają z mocy prawa i zaczynają obowiązywać od momentu skutecznego oddania obiektu budowlanego do użytkowania. Obowiązki te dotyczą obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, a więc dotyczą także urządzeń budowlanych i to niezależnie od tego, czy na ich budowę należało uzyskać pozwolenie, dokonać ich zgłoszenia, czy też nie wymagały one ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (zob. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., II OSK 139/07, www. orzeczenia.nsa.gov.pl w Plucińska-Filipowicz Alicja, Wierzbowski Marek, Prawo budowlane, Komentarz do art. 61, Lex). Podmiot, na którym ciążą obowiązki określone w art. 61 ustawy – Prawo budowlane, nie tylko powinien zapewniać na bieżąco odpowiedni stan techniczny obiektu umożliwiający jego użytkowanie, czyli zadbać o stałe utrzymywanie obiektu w stanie niepogorszonym, lecz także w razie potrzeby zapewnić jego naprawę.

Zatem nie sposób podzielić argumentacji skargi, zgodnie z którą w okolicznościach niniejszej sprawy to deweloper powinien zostać obciążony nakazem wykonania określonych zaskarżoną decyzją robót celem usunięcia nieprawidłowości w rejonie istniejących schodów terenowych prowadzących do klatek nr 2 i 3, a zastosowanie powinny mieć w sprawie przepisy art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane z powodu wykonania obiektu budowlanego niezgodnie z projektem budowlanym. Bezspornie bowiem budynek przy ul. W. 19 w K. wraz z infrastrukturą został oddany do użytkowania na skutek ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie z dnia 11 października 2010 r. Dodatkowo zauważyć należy, że nie było przez strony kwestionowane, iż przedmiotowe pochylnie na schodach prowadzących do klatek nr 2 i 3 wykonane zostały po skutecznym oddaniu ww. obiektu budowlanego do użytkowania, a więc w okresie, kiedy budynkiem zarządzała i dysponowała na cele budowlane sama skarżąca.

W myśl § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać. Do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych, przy czym do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m (§ 14 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia).

Z kolei stosownie do § 71 ww. rozporządzenia, pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych powinny mieć szerokość płaszczyzny ruchu 1,2 m, krawężniki o wysokości co najmniej 0,07 m i obustronne poręcze odpowiadające warunkom określonym w § 298, przy czym odstęp między nimi powinien mieścić się w granicach od 1 m do 1,1 m (ust. 1). Długość poziomej płaszczyzny ruchu na początku i na końcu pochylni powinna wynosić co najmniej 1,5 m (ust. 2). Powierzchnia spocznika przy pochylni dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich powinna mieć wymiary co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku (ust. 3), a krawędzie stopni schodów w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i użyteczności publicznej powinny wyróżniać się kolorem kontrastującym z kolorem posadzki (ust. 4). Maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem nie może przekraczać wielkości określonych w tabeli zawartej w § 70 rozporządzenia, gdzie do ruchu pieszego i dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, przy wysokości pochylni ponad 0,5 m, maksymalne nachylenie pochylni związanej z budynkiem nie może przekraczać w przypadku usytuowania pochylni na zewnątrz bez przekrycia - 6%.

Nie były sporne w niniejszej sprawie te ustalenia organów, że przedmiotowe pochylnie nieprzykryte, zewnętrzne, związane z budynkiem przy ul. W. 19 w K., znajdujące się na schodach prowadzących do klatek schodowych nr 2 i 3 w tym budynku, są o nachyleniu odpowiednio 26% i 28%. Bez wątpienia zatem – w kontekście powyższych regulacji prawnych - pochylnie te nie spełniają wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, co potwierdza również opinia złożona przez skarżącą, a sporządzona przez biegłego sądowego K.P. do sprawy o sygn. akt I C 1776/14.

Z tych przyczyn, wbrew twierdzeniom skargi, organy nadzoru budowlanego – w razie ujawnienia powyższych nieprawidłowości – były zobligowane dyspozycją art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane do nałożenia na skarżącą obowiązku ich usunięcia.

Obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości nie zmienia fakt wybudowania pochylni na skutek usytuowania barierek odgradzających tarasy przy lokalach nr 1, 2 i 3 w tym budynku, a uniemożliwiających korzystanie z ciągu pieszego istniejącego uprzednio na płycie stropowej piwnicy oraz odgradzających dojście do klatek schodowych nr 2 i 3 w tym budynku wzdłuż tego ciągu, skoro to na właścicielu (zarządcy budynku) spoczywa obowiązek zapewnienia utrzymywania i użytkowania każdego znajdującego się na nieruchomości obiektu budowlanego w sposób bezpieczny, a przy budowie obiektu budowlanego (urządzenia budowlanego) zabezpieczenia jego wykonania zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie warunkami techniczno-budowlanymi (art. 61 ustawy – Prawo budowlane).

Odnosząc się do zarzutu skargi, że toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 października 2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego przy ul. W. 19 w K., podnieść należy, że nie mógł on skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Po pierwsze, na datę wydania zaskarżonej decyzji nie została stwierdzona nieważność decyzji PINB w K. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku przez organy administracji publicznej - organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 11 października 2010 r. Po drugie, jak ustalił Sąd, również na datę wyrokowania w niniejszej sprawie skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 sierpnia 2015 r. znak: [...], wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2314/17), nie została rozpoznana.

Nie sposób również podzielić argumentacji skargi, że w przypadku uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego orzekającego o nakazie usunięcia metalowych przegród poprzecznych biegnących od bariery ochronnej do ściany budynku przy ul. W. 19 w K. przy lokalach mieszkalnych n 1, 2 i 3, postępowanie administracyjne, poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie, a dotyczące ww. pochylni okaże się bezprzedmiotowe. Należy bowiem zauważyć, że bez względu na to, czy ciąg pieszy wzdłuż zachodniej strony budynku, który zapewniał dojście do klatek schodowych nr 2 i 3 w tym budynku, zostanie przywrócony, na Wspólnocie Mieszkaniowej spoczywa obowiązek zapewnienia bezpiecznego użytkowania znajdujących się na terenie jej nieruchomości urządzeń (obiektów) budowlanych. Użytkowana w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi jest część obiektu budowlanego, stanowi bowiem nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, stąd uzasadnione jest skierowanie wydanej na podstawie art. 66 ustawy decyzji do skarżącej Wspólnoty (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2002 r. w sprawie IV SA 1384/00, www.nsa.gov.pl). Wobec stwierdzenia zatem, że przedmiotowe pochylnie zostały wykonane z naruszeniem wymogów techniczno-budowlanych, nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania stosownych robót budowlanych jest zasadne. Ubocznie jedynie podnieść trzeba, że z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, iż wyrok Sądu Okręgowego w K. wydany w sprawie I C 1776/14 został uchylony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2017 r. (sygn. akt I ACa 435/17), od którego wniesiona została skarga kasacyjna.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił jako nietrafny zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, a nadto nie stwierdzając z urzędu naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a.