Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 768/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103, 107
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 6, 7, 8, 77, 107, 156
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K K na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] , Prezes Wód Polskich (taka jest poprawna nazwa organu, wynikająca z art. 14 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz..624 dalej: "Pr. w."), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania K K od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] (vide art. 14 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy) z [...] grudnia 2020 r., znak: [...]utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] (vide art. 14 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy) udzielił K K [...] marca 2018 r., pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innego podmiotu.

[...] listopada 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...]zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...] marca 2018 r., znak: [...], a następnie decyzją z [...] grudnia 2020 r., stwierdził nieważność rozstrzygnięcia, które w ocenie organu wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowane zostało do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

K K, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Podniósł, że zarówno w dacie składania wniosku, jak i udzielania pozwolenia wodnoprawnego legitymował się umową zawartą z przedsiębiorstwem zajmującym się odbiorem nieczystości.

Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie, które podjął organ I instancji. Organ I instancji nieprawidłowo zinterpretował przesłankę skierowania rozstrzygnięcia do podmiotu niebędącego stroną w sprawie będącego na mocy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawą stwierdzenia nieważności. Decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...]nie została skierowana do podmiotu niebędącego stroną - P G, a jedynie do niego wysłana. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Słowo "kieruje" należy rozumieć, jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków, natomiast kwestia doręczenia decyzji (wprowadzenia jej do obrotu prawnego) ma charakter wyłącznie procesowy. Skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną nie jest zatem wymienienie podmiotu, który nie był stroną w rozdzielniku rozstrzygnięcia, a przyznanie praw bądź nałożenie obowiązków na podmiot, który nie był wnioskodawcą bądź, zgodnie z przepisami k.p.a., wnioskodawca być nie mógł. Wnioskodawcą w postępowaniu zwyczajnym był K, zatem pod względem podmiotowym pozwolenie wodnoprawne prawidłowo zostało udzielone.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a., zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] , zgodnie z którym decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...]marca 2018 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zgodził się z organem I instancji, że składając wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego K K nie legitymował się zgodą właściciela urządzeń kanalizacyjnych. Z art. 407 ust. 5 Pr. w. wynika wprost obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego - zgody właściciela tych urządzeń.

KK do wniosku dołączył umowę zawartą z P G, prowadzącym przedsiębiorstwo zajmujące się wywozem nieczystości. P G nie jest właścicielem urządzeń kanalizacyjnych, do których docelowo wprowadzane są ścieki, nie jest także wytwórcą tych ścieków -jedynie pośredniczy w transporcie ścieków do punktu zlewnego. Wóz asenizacyjny nie stanowi urządzenia kanalizacyjnego w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne, a zatem to nie załadunek ścieków do wozu jest przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego, udzielanego na podstawie art. 389 pkt 2 w zw. z art. 34 pkt 3 ustawy Prawo wodne. Miejscem szczególnego korzystania z wód wymienionego w art. 34 pkt 3 ustawy Prawo wodne, nie będzie miejsce wytworzenia ścieków przemysłowych i ich tymczasowego składowania w zbiorniku szczelnym (czyli teren zakładu), a punkt wprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu. Tymczasem do wniosku nie została załączona zgoda właściciela kanalizacji, do której transportowane są ścieki, a sam właściciel kanalizacji nie był wskazany w całym toku postępowania, aż po rozstrzygnięcie.

Pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] nie określało, do czyjej kanalizacji zostaną odprowadzone ścieki, ani nie wskazywało lokalizacji punktu wprowadzania tych ścieków, a zatem nie zawierało określonych w art. 403 ust. 1 ustawy Prawo wodne warunków wykonywania uprawnienia. Dlatego też rozpatrzenie wniosku K K nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, gdyż niekompletny pod względem formalnym wniosek nie mógł zainicjować postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej. Samo pozwolenie wodnoprawne rażąco naruszało art. 403 ustawy Prawo wodne, poprzez nieokreślenie warunków szczególnego korzystania z wód, takich jak miejsce wprowadzania ścieków, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do kanalizacji innego podmiotu.

Brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z [...] grudnia 2020 r. Wystąpienie jednej z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przesłanek, rodzi po stronie organu obowiązek, a nie jedynie możliwość stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego.

Z powyższą decyzją nie zgodził się K K, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc pismem datowanym na 24 marca 2021 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

"1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 403 ust. 3 i art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, iż do wniosku o wydanie pozwolenia wodno-prawnego nie załączono zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych a nadto, że jest to kwalifikowana wada decyzji administracyjnej pozwalająca na stwierdzenie jej nieważności;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 156 § 1 k.p.a., poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, że ewentualny brak załączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodno-prawnego zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych, a jedynie zgody odbiorcy ścieków jest kwalifikowaną wadą decyzji administracyjnej, pozwalająca na stwierdzenie jej nieważności;

- art. 7,8,9 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów administracyjnych i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności, związanych z wydaniem pozwolenia wodno- prawnego i ustalenia profesjonalnego podmiotu zobowiązanego do odbioru nieczystości i dalszego ich przekazania do punktu zlewnego;

- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazania wyczerpujących wyjaśnień i ustaleń w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do odbioru ścieków i ich dalszego przekazana do zlewni oraz istnienia zgody tego podmiotu na odbiór ścieków, a także nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania".

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania, stwierdzając, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...]marca 2018 r. doręczono mu 16 listopada 2020 r. 30 listopada 2020 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył stanowisko i wnioski w sprawie (z zachowaniem wyznaczonego przez organ I instancji czternastodniowego terminu). Stanowisko skarżącego wpłynęło do organu 3 grudnia 2020 r.

Decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] , doręczona skarżącemu 8 grudnia 2020 r., wydana została bez uwzględnienia stanowiska skarżącego, które (nadane w terminie w urzędzie pocztowym) wpłynęło do organu po wydaniu decyzji. Pomimo odwołania złożonego od powyższej decyzji, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Zdaniem skarżącego, decyzja organu odwoławczego, jak też decyzja pierwotna uchybia przepisom prawa i jako takie nie mogą się ostać. Organ I instancji uniemożliwił skarżącemu zajęcia stanowisko w sprawie, które zostało wniesione w terminie i nie dokonał wszechstronnych wyjaśnień wszystkich okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzając ją decyzja organu I instancji narusza zasady wyrażone w art. 7, 8, 9 k.p.a. Organ I instancji miał obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i jego oceny, w którym doszłoby do rozstrzygnięcia wszelkich aspektów sprawy i nasuwających się wątpliwości dotyczących stanu faktycznego. Skarżącemu, jako stronie należało umożliwić wypowiedzenie się co do okoliczności sprawy i zebranego materiału dowodowego. Obowiązek ten powiązany jest ściśle z nakazem prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów administracyjnych i zasadą wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję uchybił powyższym przepisom nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności związanych wydaniem pierwotnej decyzji administracyjnej, której nieważność stwierdzono zaskarżoną decyzją. Takie postępowanie jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W trakcie ewentualnego ponownego rozpoznawania sprawy, organ winien uwzględnić powyższe wskazania i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa europejskiego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Zaskarżona decyzja nie powinna się ostać także z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego. Zdaniem strony brak jest podstaw, aby przyjąć, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...] marca 2018 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli wydana została z naruszeniem prawa to nie było ono rażące. Na mocy powyższej ww. ostatecznej decyzji, wydano pozwolenie wodno-prawne dla skarżącego na wprowadzenie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych. Ścieki przemysłowe (powstałe wskutek mycia samochodów ciężarowych) gromadzone są w zbiorniku bezodpływowym spełniającym wszelkie normy ochrony środowiska naturalnego. Skarżący w dniu 24 stycznia 2018 r. zawarł (z wyspecjalizowaną firmą [...] ) umowę na wywóz nieczystości płynnych. Podmiot ten, a nie strona odprowadza ścieki przemysłowe do urządzeń przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Tak też przyjął organ nie wymagając żadnej innej zgody i wydał przedmiotową decyzję. Odprowadzanie ścieków odbywa się zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Budownictwa z 14 lipca 2006 r., w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych.

[...] lutego 2019 r., przeprowadzona została przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] interwencyjna kontrola gospodarowania wodami przez skarżącego. Nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. Kontrola wykazała zgodność prowadzonej gospodarki wodno-ściekowej na nieruchomości skarżącego z pozwoleniem wodnoprawnym. W ocenie skarżącego nie zachodzą żadne przesłanki do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...] marca 2018 r., wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności brak jest podstaw, aby stwierdzić, że wymieniona decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Powołując się na orzecznictwo skarżący zaznaczył, że przesłanka rażącego naruszenia prawa wymaga spełnienia łącznie trzech elementów, tj. oczywistości naruszenia prawa, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Odbioru ścieków wytworzonych przez skarżącego przez niemal trzy lata dokonywał i dokonuje wyspecjalizowane przedsiębiorstwo zajmujące się odbiorem nieczystości. Skarżący z powyższym podmiotem posiada zawartą umowę cywilnoprawną, która niewątpliwie jest zgodną na odbiór nieczystości. Strona nie wie, co winien wyjaśnić ewentualnie organ, gdzie ścieki są wywożone i z jakim przedsiębiorstwem P G zawarł w tym zakresie umowę, ale niewątpliwie taką umowę posiada. Wynika to chociażby przez dokonywane czynności konkludentne ze strony przedsiębiorstwa, jakim jest stały odbiór nieczystości płynnych. W tym zakresie decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Spełniony został warunek, o którym mowa w art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne. Skarżący cały czas podnosi przed organem I i II instancji, że prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą w charakterze transportu ciężarowego w miejscu powstawania ścieków przemysłowych od trzydziestu lat. W uzasadnieniach obu decyzji nie wskazano, z jakich źródeł dowodowych wywiedziono stan faktyczny. Organ orzekający bezkrytycznie przyjął za podstawę ustaleń wyłącznie przeprowadzoną analizę akt sprawy unieważnionej decyzji. W uzasadnieniu decyzji nie dokonano oceny dowodów z powołaniem się na nie i nie wskazano też dlaczego pozostałym dowodom nie przyznaje się skutku wiarygodności. Z oczywistych względów w tym zakresie organ I instancji w ogóle nie odniósł się także do wyjaśnień strony. Kategorycznie brak jest podstaw, aby przyjąć, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli tak jest niewątpliwie aktualizuję się podstawa prawna do wysunięcia roszczeń cywilnoprawnych związanych z powstałą szkodą wskutek wydania decyzji przez organ administracyjny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, a skarga nie była zasadna.

Istotą niniejszej sprawy jest to, czy skarżący do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego dołączył wymaganą dyspozycja art. 407 ust. 5 Pr. w. zgodę właściciela tych urządzeń lub obowiązującą na dzień złożenia wniosku umowę obejmującą zobowiązanie do odbioru tych ścieków zawartą z właścicielem tych urządzeń. W konsekwencji zaś, czy Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] mógł udzielić K K [...] marca 2018 r. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innego podmiotu i czy udzielone pozwolenie określało warunki przedmiotowo istotne, wymagane dyspozycją art. 403 ust. 1 Pr. w.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że treść art. 407 ust. 5 Pr. w. jest jasna i czytelna. Przepis ten przewiduje dopuszczalność wydania pozwolenia na odprowadzanie ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innego podmiotu wyłącznie w sytuacji, kiedy tenże właściciel wyraził na to zgodę. Zgoda musi być wyrażona na piśmie i w sposób obiektywnie oczywisty (gdyż ma stanowić załącznik do wniosku); nie może być dorozumiana. Zgodnie bowiem z art. 400 ust. 2 Pr. w. pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. Brak wymaganej prawem dokumentacji (np. zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych) uniemożliwia wydanie pozwolenia wodnoprawnego w takiej sytuacji.

Umowa, zawarta przez skarżącego z P G, prowadzącym przedsiębiorstwo zajmujące się wywozem nieczystości, nie jest równoznaczna z uzyskaniem zgody na wprowadzanie do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska. Jak wynika bowiem z akt sprawy, P G nie jest właścicielem urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane miały być ścieki. Przedsiębiorca ten nie jest także wytwórcą tych ścieków; przedmiotem zaś umowy zawartej ze skarżącym była usługa, polegająca na przewozie wytworzonych przez skarżącego ścieków z terenu wytworzenia do urządzeń kanalizacyjnych.

Należy też wyjaśnić, że zgodnie z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 14 lipca 2006 r. (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1757) ścieki przemysłowe mogą być wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli spełnione są przez dostawcę ścieków przemysłowych warunki posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, gdy takie pozwolenie jest wymagane na podstawie przepisów Prawa wodnego. Owe "warunki pozwolenia wodnoprawnego" to między innymi określenie właściciela urządzeń kanalizacyjnych, do których zostaną odprowadzone ścieki, a także lokalizacja punktu wprowadzania tych ścieków – art. 403 ust. 1 Pr. w.

Słusznie też wyjaśnił organ, że wóz asenizacyjny nie stanowi urządzenia kanalizacyjnego w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne, a przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego, udzielanego na podstawie art. 389 pkt 2 w zw. z art. 34 pkt 3 Pr. w., nie jest załadunek ścieków do wozu asenizacyjnego. Prawidłowo uznał też organ I i II instancji, że miejscem szczególnego korzystania z wód (art. 34 pkt 3 Pr. w.) nie jest miejsce wytworzenia ścieków przemysłowych i ich tymczasowego składowania w zbiorniku szczelnym (czyli teren zakładu skarżącego), a punkt wprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu.

Skoro więc pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone, pomimo, że do wniosku skarżącego o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie została załączona zgoda właściciela kanalizacji, do której wprowadzane miały być ścieki przemysłowe i jednocześnie właściciel kanalizacji nie był wskazany w postępowaniu administracyjnym i w wydanej decyzji udzielającej pozwolenia, to oczywisty w swej treści art. 407 ust. 5 i art. 403 ust. 1 Pr. w. został naruszony przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] w sposób rażący.

O rażącym charakterze naruszenia prawa przesądza również niemożliwy do zaakceptowania skutek społeczno – gospodarczy wydania przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...]pozwolenia wodnoprawnego. Otóż, organ zezwolił skarżącemu na wprowadzenie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego bez uzyskania stanowiska właściciela urządzeń kanalizacyjnych co do tego, czy do stanowiącej jego własność kanalizacji w ogóle takie ścieki mogą być wprowadzone i czy zapewnia ona wymagane Prawem wodnym możliwości stosownych pomiarów i sprawdzania zawartości dostarczanych ścieków. Należy zwrócić uwagę, że właściciel urządzeń kanalizacyjnych musi mieć zapewniony dostęp w każdym czasie do miejsc kontroli ilości i jakości ścieków przemysłowych wprowadzanych do tych urządzeń oraz techniczną możliwość przeprowadzania kontroli sieci i urządzeń do podczyszczania ścieków będących własnością odbiorcy usług, jak również może żądać zainstalowania urządzeń pomiarowych służących do określania ilości i jakości ścieków przemysłowych, jeżeli takie wymaganie jest uzasadnione możliwością wystąpienia zagrożeń dla bezpieczeństwa lub zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne lub bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych i wyposażenia technicznego urządzeń kanalizacyjnych lub procesu oczyszczania ścieków (art. 10 pkt 3 i 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, t. jedn. Dz.U. 2020 r., poz. 2028). Pominięcie więc w postepowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego tak istotnego elementu, jak wyraźna zgoda właściciela urządzeń kanalizacyjnych (stanowiąca jednocześnie oświadczenie takiego podmiotu, że istnieje techniczna możliwość spustu ścieków przemysłowych szczególnie niebezpiecznych do jego kanalizacji) może doprowadzić do zagrożenia zanieczyszczenia środowiska wodnego i zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne lub bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych i wyposażenia technicznego urządzeń kanalizacyjnych lub procesu oczyszczania ścieków.

Fakt, że przedsiębiorca wykonujący usługę transportu ścieków przemysłowych skarżącego posiadałby zgodę właściciela urządzeń kanalizacyjnych na wprowadzanie ścieków do jego kanalizacji nie zwalniałby też dostawcy (wytwórcy) ścieków z obowiązku uzyskania na swoja rzecz takowej zgody. Warunkiem jej udzielenia przez właściciela kanalizacji jest bowiem każdorazowo ocena stopnia i rodzaju zanieczyszczeń konkretnych ścieków przemysłowych od konkretnego dostawcy i technicznych możliwości odbioru tych ścieków i bieżącej kontroli stopnia ich zanieczyszczenia.

Przedmiotem rozważań organu udzielającego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie niebezpiecznych ścieków do kanalizacji jest również ocena tego, czy określony co do tożsamości właściciel urządzeń kanalizacyjnych zapewnia we własnym zakresie niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko, czy też taki obowiązek należy nałożyć w pozwoleniu wodnoprawnym na wnioskodawcę (art. 403 ust. 1 pkt 3 Pr. w.).

Zgodnie z art. 14 ust. 2 Pr. w. do postępowania przed organami, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3-6 tej ustawy stosuje się przepisy k.p.a. Oznacza to, że organ, ustalając stan faktyczny sprawy, wyjaśniając jego elementy oraz zbierając i rozpatrując materiał dowodowy na tle przesłanek materialnoprawnych będących podstawą wydania pozwolenia wodnoprawnego, ma bezwzględny obwiązek prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego w celu pozyskania tych dowodów, które są wymagane Prawem wodnym do wydania decyzji oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego (możliwego do uzyskania) materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a każda okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy powinna była zostać oceniona w świetle całokształtu prawidłowo zebranych i zupełnych dowodów (art. 80 k.p.a.). Dopiero tak zebrane, rozpatrzone i ocenione dowody mogły stać się podstawą prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a w dalszej kolejności - również podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Skoro więc kwestionowana pod względem ważności decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] wydana została pomimo braku pozyskania wymaganego dla jej udzielenia dowodu w postaci zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych, do których miały być odprowadzane ścieki przemysłowe skarżącego i nie wymieniała – z natury rzeczy – tego właściciela, to rażąco naruszała nie tylko ww. przepisy prawa materialnego, ale i wspomniane zasady postępowania administracyjnego, a przez to również art. 6 k.p.a., wymagający od organów administracji publicznej działania zgodnego z obowiązkiem wynikającym z prawa.

Dlatego też zarzuty skarżącego, podniesione w skardze w pkt. 1 i 2 – dotyczące naruszenia art. 403 ust. 3 i art. 407 ust. 5 Pr. w. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie zasługiwały na uwzględnienie.

Niesłuszny był też zarzut "naruszenia art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów administracyjnych i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności, związanych z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego i ustalenia profesjonalnego podmiotu zobowiązanego do odbioru nieczystości i dalszego ich przekazania do punktu zlewnego". Zarówno organ I, jak i II instancji prawidłowo i w oparciu o zebrane w aktach dowody ustaliły bowiem powyższe okoliczności w sposób pozwalający na ocenę przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby organa obu instancji zaniechały należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwania nad tym, aby strony (zwłaszcza reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wymaga – co jest już przesądzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - wykazania, jakie konkretne działania procesowe strony zostały uniemożliwione w postępowaniu administracyjnym na skutek wadliwego działania organu lub na czym konkretnie polega umożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Samo stwierdzenie, że nastąpiło to "poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania" jest tylko powtórzeniem sformułowania ustawowego i nie może odnieść zamierzonego skutku procesowego.

Nie został również naruszony art. 107 § 3 k.p.a. "poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazania wyczerpujących wyjaśnień i ustaleń w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do odbioru ścieków i ich dalszego przekazana do zlewni oraz istnienia zgody tego podmiotu na odbiór ścieków, a także nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania". Organ II instancji w sposób wyraźny wyjaśnił bowiem, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] nie określił w swej decyzji właściciela urządzeń kanalizacyjnych. Nie ustalał natomiast – bo nie to było przedmiotem postepowania nadzwyczajnego – we własnym zakresie tegoż właściciela. Zarzuty odwołania zostały natomiast przez organ omówione, wraz ze stosowną oceną organu odwoławczego (s. 1 i n. decyzji).

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.