Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1457/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Opierając swe rozstrzygnięcie na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ organ orzekający nie może korygować kwot podatku wynikających z faktury lecz powinien przyjmować je w wielkościach z niej wynikających.

TEZY

Opierając swe rozstrzygnięcie na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ organ orzekający nie może korygować kwot podatku wynikających z faktury lecz powinien przyjmować je w wielkościach z niej wynikających.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 1993 r. sprawy ze skargi Biura Obsługi Handlu Zagranicznego "B i E" Spółka z o.o. z W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 6 września 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za okres maj-sierpień 1994 r. - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 6 września 1996 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu Biura Obsługi Handlu Zagranicznego "B F" - Spółki z o.o. z W. decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego W.-M. z dnia 30 października 1995 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres maj - sierpień 1994 r. W motywach decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji który uznał, iż skoro Spółka wystawiła faktury VAT z treści których wynika, że dotyczyły one sprzedaży towarów handlowych a nadto ewidencjonowała wartość sprzedaży brutto w prowadzonej ewidencji sprzedaży importowej - to w istocie była ona faktycznym sprzedawcą tych towarów w kraju i powinna zapłacić podatek od towarów i usług wedle stawek obowiązujących przy takiej sprzedaży.

Odnosząc się do argumentów odwołania Spółki Izba Skarbowa w W. wskazała, że zamieszczone na fakturach stwierdzenie, iż dotyczą one "kosztów wyłożonych" nie może przesądzić o rodzaju wystawionych faktur i nie daje podstaw do uznania, iż faktury te dokumentują jedynie usługi pośrednictwa, podobnie jak i pomieszczone na niektórych fakturach adnotacje "marża z tytułu pośrednictwa".

Nie wpisane zaś do niektórych faktur stawki podatku od towarów i usług w sytuacji zaewidencjonowania sprzedaży w ewidencji prowadzonej dla potrzeb tego podatku, w rubryce sprzedaż opodatkowana stawką "0 proc." nie może stanowić argumentu rozstrzygającego na korzyść Spółki, ponieważ obowiązujące stawki VAT wynosiły 7 proc. lub 22 proc. i w tej wysokości powinny być stosowane.

W związku z zastosowaniem nieprawidłowych stawek podatku w wystawionych przez Spółkę fakturach sprzedaży Urząd Skarbowy słusznie dokonał wyliczenia podatku należnego według prawidłowo ustalonych stawek zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Spółka wykonując jedynie usługę pośrednictwa nie powinna naliczeń podatku od towarów i usług od sprzedaży towarów, nie powinna ujmować wartości sprzedaży w fakturze VAT i wreszcie nie powinna ewidencjonować sprzedaży w ewidencji dla potrzeb tego podatku. Obciążona zaś tym podatkiem winna być tylko prowizja pobierana za tę usługę a faktury powinny być wystawiane tylko na prowizję za pośrednictwo.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżące Biuro Obsługi Handlu Zagranicznego "B i E" Spółka z o.o. wniosło o jej uchylenie zarzucając, że narusza ona prawo materialne, a w szczególności: art. 2, art. 4 pkt 3 i 8 oraz art. 16 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne a przede wszystkim i to rażąco art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80 oraz art. 107 par. 3 Kpa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zdaniem strony skarżącej orzekające organy podatkowe opierając się jedynie na treści faktur VAT i ewidencji prowadzonej dla potrzeb podatku od towarów i usług doszły do błędnego wniosku, że faktury te dokumentują czynności sprzedaży a nie usługi pośrednictwa i to mimo faktu, że w samych fakturach VAT podano przecież wysokość marży z tytułu pośrednictwa i zamieszczono adnotację "refakturowanie kosztów wyłożonych".

Zaniechano przy tym wnioskowanej przez stronę skarżącą analizy umów cywilnoprawnych, pełnomocnictw i dokumentów celnych SAD świadczących o tym, że Spółka w istocie świadczyła jedynie usługi pośrednictwa.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w istocie oparto ją na dwóch, wykluczających się podstawach prawnych art. 33 i art. 10 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Zauważyć zaś trzeba, że powołany wyraźnie zarówno w podstawie prawnej jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 33 ust. 1 ustawy przewiduje swoistą sankcję, która zapobiegać ma wystawianiu tzw. "pustych" faktur, w postaci obowiązku zapłaty podatku wykazanego w fakturze lub w rachunku uproszczonym i to nawet wtedy gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Z kolei przepis art. 33 ust. 2 ustawy rozciąga stosowanie tej zasady na przypadki wykazania w fakturze /rachunku uproszczonym/ kwoty podatku wyższej od podatku należnego.

W ocenie Sądu brzmienia powołanych przepisów, a zwłaszcza z użytego w art. 33 ust. 1 ustawy zwrotu "także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku" wynika, że stosując go organy podatkowe nie są uprawnione do korygowania kwot podatku wynikających z faktury lecz powinny przyjmować je w wielkościach z niej wynikających, co samo w sobie jest już dolegliwą sankcją.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie przyjmując art. 33 ustawy za podstawę swojego rozstrzygnięcia organy obu instancji dokonały niedopuszczalnej korekty kwot podatku wynikających z faktur strony skarżącej odwołując się przy tym do innych, niż przyjęta przez stronę skarżącą, stawek podatku.

W istocie zatem dokonano wymiaru podatku od towarów i usług na podstawie art. 10 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w drodze wydania decyzji deklaratoryjnej, określającej inny, niż wykazany w deklaracjach podatnika wymiar zobowiązania podatkowego.

Podejmując takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie dokonał jednak wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, a w szczególności nie wykazał, na podstawie jakich to przesłanek uznał za chybione argumenty strony skarżącej, która powołując się na umowy cywilnoprawne, pełnomocnictwa i dokumenty celne wywodziła, że w istocie dokonywała jedynie czynności pośrednictwa.

Ograniczenie się w tym zakresie do samej treści faktur i ewidencji VAT należy uznać za wadliwe i naruszające zasady określone w art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa a także w przepisie art. 10 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który to przepis nie wyklucza możliwości korekty kwot podatku przez organ wydający decyzję deklaratoryjną tylko na tej podstawie że ujęte one zostały w fakturze VAT i ewidencji prowadzonej dla potrzeb tego podatku.

Mając to na uwadze na podstawie art. 22 ust 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto po myśli art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.