Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 3/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1 i par. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12 par. 1, art 35 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałej części, V. zasądza od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie złotych: sto 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu przez K. N. (dalej określanego jako: wnioskodawca, strona, skarżący) jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu z uwzględnieniem chronologicznej kolejności zaistniałych zdarzeń:

W dniu 20 stycznia 2022 r. skarżący- za pośrednictwem platformy e-PUAP- zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o umorzenie należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych seria [...] nr [...] z 30 grudnia 2021 roku w wysokości 250 zł oraz seria [...] nr [...] z 20 stycznia 2022 roku w wysokości 400 zł, uzasadniając go swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną.

W dniu 24 stycznia 2022 r., dokonano weryfikacji podpisu zaufanego wnioskodawcy , a 8 lutego 2022 r. sporządzono wydruki z Konta Mandaty, przeglądu wpisów w Ceidg,gov,pl. oraz z serwisu KWMS ( zapytanie wg właściciela- osoba fizyczna) , a także sporządzono notatkę służbową odnośnie stwierdzonego braku opłaty skarbowej , oświadczenia o stanie majątkowym oraz udokumentowania sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy,

Następnie pismem z 21 lutego 2022r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu wezwał skarżącego na podstawie art. 50, art. 63 § 2 i art. 261 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 roku poz. 735 ze zm. - zwanej dalej kpa) do uzupełnienia wniosku o brakującą dokumentację tj. uiszczenie i przesłanie oryginału potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej w kwocie 10 zł lub zaświadczenia o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z tytułu ubóstwa, a także dodatkowo przesłanie wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym wraz z kserokopiami dokumentów potwierdzających informacje zawarte w tym oświadczeniu, jak również o przedstawienie i udokumentowanie sytuacji finansowej, materialnej

rodzinnej i zdrowotnej oraz innych okoliczności uzasadniających ulgę w spłacie zalęgłości.

Zawiadomiono też stronę , że postępowanie w sprawie umorzenia w całości należności z tytułu mandatów karnych kredytowanych zostanie zakończone do 20 kwietnia 2022r. ze względu na konieczność uzupełnienia złożonego wniosku zgodnie z wezwaniem nr [...].

Powyższe wezwanie i postanowienie zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem platformy e-PUAP 22 lutego 2022r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona przedłożyła :

- skan dokumentu - Stwierdzenie naruszenia praw pacjenta z 2 kwietnia 2021r. znak sprawy [...],

- skan dokumentu - karta informacyjna z pobytu w [...] z 20 lipca 2020r.,

- skan dokumentu - Postanowienie o wszczęciu śledztwa z [...] nr sprawy [...],

- informacja wnioskodawcy w sprawie [...] z 22 lutego 2022r.,

- skan dokumentu - wezwanie Prokuratury Rejonowej G. z 8 września 2021r. sygn. akt [...],

- skan dokumentu - "Twoje rozliczenie" [...] z 10 lutego 2022r. na kwotę 47,99 zł,

- skan dokumentu - faktura VAT nr [...] za korzystanie z systemu informacji prawnej [...] 2/2022 na kwotę 200,49 zł,

- skan dokumentu - faktura VAT nr [...] abonament za internet na kwotę 60 zł,

- informację z 22 lutego 2022r. o uiszczeniu opłaty ws. [...],

- potwierdzenie transakcji zleconej do realizacji w kwocie 10 zł z 22 lutego 2022r.,

- skan zdjęcia [...],

- skan paragonu fiskalnego za konsultację [...] na kwotę 200 zł.

Z uwagi na fakt, że przesłane potwierdzenie przelewu z 22 lutego 2022r. zawierało adnotację "potwierdzenie transakcji zleconej do realizacji", pismem z 24 lutego 2022r. nr: [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu ponownie wezwał wnioskodawcę na podstawie art. 63 § 2 kpa o przesłanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 10 zł z 22 lutego 2022r., zawierającego informację, że transakcja została zrealizowana ( wezwanie zostało doręczone za pośrednictwem platformy e-PUAP 24 lutego 2022r. )

Jednocześnie, pismem z 24 lutego 2022 roku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu wystąpił z zapytaniem o osobę zobowiązaną do właściwego względem jej miejsca zamieszkania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Będzinie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, 24 lutego 2022 roku wpłynęło za pośrednictwem platformy e-PUAP uzupełnienie wniosku w postaci pisma przewodniego z 24 lutego 2022 r. oraz potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 10 zł z 22 lutego 2022r.. Ponadto 29 marca 2022 roku wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w Będzinie.

Jednocześnie w dniu 23 lutego 2022 roku wpłynęło pismo skarżącego z 23 lutego 2022r. stanowiące ponaglenie, które to 3 marca 2022 r. przekazano na podstawie art. 37 § 4 kpa Dyrektorowi izby Administracji Skarbowej w Opolu wnosząc o uznanie go za bezzasadne. Postanowieniem z 9 marca 2022 r. znak 1601-IW.491.2.2022 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uznał powyższe ponaglenie za bezzasadne.

Następnie w dniu 4 kwietnia 2022r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu zawiadomił wnioskodawcę o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, w odpowiedzi na które wpłynęło pismo skarżącego z 4 kwietnia 2022r.

W dniu 13 kwietnia 2022r. organ wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych seria [...] nr [...] z 30 grudnia 2021r. w wysokości 250 zł oraz seria [...] nr [...] z 20 stycznia 2022r. w wysokości 400 zł.

W złożonej skardze skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 kpa polegające na nieuzasadnionym żadnymi okolicznościami faktycznymi i prawnymi przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o umorzenie należności z tytułu grzywien.

Zwrócił też uwagę na bezczynność organu, który to zgodnie zaś z art.64 § 2 kpa , zobowiązany był ,jeżeli pierwotny wniosek zawierał braki formalne ( brak opłaty), wezwać go niezwłocznie- w ciągu 7 dni- do uzupełnienia braku, a nie jak to uczynił dopiero w dniu 22 lutego 2022 r. , czyli po 32 dniach . Według skarżącego jest to rażące naruszenie prawa i zasady legalizmu z art. 7 Konstytucji RP, a także stanowi celowe działanie w celu nie wstrzymania egzekucji należności. Wskazał też, że skoro wezwane do uzupełnienia braku fiskalnego i oświadczenia o stanie majątkowym złożył tego samego dnia, gdy otrzymał stosowne wezwanie organu, organ ma pełny materiał dowodowy do wydania decyzji w sprawie, która jest sprawą uproszczoną, nie skomplikowaną i nie było żadnych podstaw prawnych do wydłużenia okresu wydania decyzji do 20 kwietnia 2022r. . Organ dysponował bowiem pełnym materiałem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy, co sam zresztą podniósł pisząc, że orzekano na podstawie posiadanego materiału dowodowego.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł na podstawie art. 149 § 1 i § 1 w zw. z 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie "p.p.s.a.") o:

1) zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie ;

2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności/przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego;

3) zasądzenie od organu sumy pieniężnej w kwocie 650,00 złotych (stanowiącej równowartość wniosku o umorzenie mandatów karnych);

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z przedstawionego w niniejszej odpowiedzi na skargę stanu faktycznego i prawnego w sprawie, przedstawione przez skarżącego argumenty i okoliczności, nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, chroni stronę przed podejmowaniem przez organ czynności procesowych w sposób opieszały.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Po myśli art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Ponadto, na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wyjaśnienia również wymaga, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia.

W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, składając pismem z 23 lutego 2022r. , ponaglenie w trybie art. 37 § 1 kpa

Dokonując oceny dotychczasowego przebiegu postępowania prowadzonego przez organ Sąd podkreśla, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 kpa).

Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania, sąd administracyjny ustala przebieg czynności procesowych i na podstawie własnych ustaleń ocenia, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zawinionej zwłoki po stronie organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. stanowisko zajęte w wyrokach NSA z 14 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2541/13, z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1698/16 i 11 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 996/19).

Przez "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44 oraz J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 77), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016,s. 271). Przewlekłość postępowania jest pojęciem względnym, a skarga na przewlekłość postępowania dotyczy sytuacji innych niż formalna bezczynność organu. Przewlekłość obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także przy nieuzasadnionym obiektywnie przedłużaniu terminu załatwienia sprawy. W takiej sytuacji, pomimo niezałatwiania sprawy w terminie, organ - chociaż formalnie nie pozostaje w bezczynności - jednak nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1809/16). Ponadto opisane powyżej rozumienie omawianego pojęcia pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 2 kpa wprowadzoną nowelizacją przepisów k.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy. Według tego przepisu, przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności, natomiast otwarte i wymagające odrębnej analizy pozostaje zagadnienie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. Rozpoznając zatem skargę na przewlekłość postępowania, sąd bierze pod uwagę czynności procesowe dokonane w toku postępowania, analizując fakty i okoliczności zależne od działania organu i jego pracowników oraz przerwy w postępowaniu wynikające z zaniechania organu lub innych uczestników postępowania.

Uwzględniając zaprezentowane wyżej rozumienie pojęcia przewlekłości postępowania, Sąd mając na uwadze okoliczności wynikające z przebiegu postępowania (w tym terminy i charakter czynności podejmowanych przez organ), stwierdził , iż w sprawie miała miejsce nieuzasadniona przewlekłość rozpoznania wniosku strony umorzenie należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych, jednakże nie miała ona charakteru rażącego.

W tym miejscu istotnym jest zauważenie, iż pewien wpływ na czas rozpatrzenia wniosku miała konieczność uzupełnienia jego braku formalnego , poprzez uiszczenie od niego stosowej opłaty skarbowej. Nie można jednakże nie zauważyć iż to właśnie na tym wstępnym etapie sprawy, zaistniała niczym nieuzasadniona przewlekłość ze strony organu, który to dopiero 8 lutego 2022r. , czyli po 18 dniach od wpływu samego wniosku , poddał go kontroli pod względem formalnym , sporządzając stosowną notatkę służbową odnośnie stwierdzonego braku opłaty skarbowej, Co istotne, po kolejnym upływie prawie dwóch tygodnie, dopiero pismem z 21 lutego 2022 roku nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu wezwał skarżącego na podstawie art. 50, art. 63 § 2 i art. 261 kpa do uzupełnienia wniosku o brakującą dokumentację tj. uiszczenie i przesłanie oryginału potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej w kwocie 10 zł lub zaświadczenia o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z tytułu ubóstwa, równocześnie pouczając go, że nieusunięcie tego braku fiskalnego w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

W ocenie Sądu to ten wstępny etap badania formalnego wniosku skarżącego i brak podjęcia przez organ , przez prawie miesiąc stosownych działań, zmierzających do nadania mu dalszego biegu, czy też pozostawienia go bez rozpoznania, spowodował, iż ostatecznie wniosek te nie został rozpoznany w ustawowym terminie. W tej też bierności organu Sąd upatruje zasadność twierdzenia skarżącego, iż doszło do niczym nieuzasadnionej przewlekłości organu, a tym samym, naruszenie przewidzianej w art. art. 12 § 1 kpa zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia. Dalszy przebieg postępowania, po uzupełnieniu przez stronę braku w opalacie od podania, nie budzi już zastrzeżeń Sądu i de facto był już prowadzony w sposób gwarantując dotrzymanie zakończenie sprawy w terminie zakreślonym w skierowanym do strony zawiadomieniu z dnia 21lutego 2022r. ,informującym go, że postępowania w niniejszej sprawie zostanie zakończone do 20 kwietnia 2022r.

Tak też się ostatecznie stało, gdyż w dniu 13 kwietnia 2022 organ wydał stosowną decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych, kończącą postępowanie pierwszoinstancyjne.

Z tego też względu w kwestii wynikającego z art. 149 § 1 p.p.s.a. , a zawartego w skardze żądania skarżącego, co do zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, w tym zakresie postępowanie sądowe z uwagi na fakt wydania już powyższej decyzji, stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w tej części podlegało umorzeniu.

Odnosząc się z kolei do oceny, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter rażący , uwzględniając całokształt prowadzonego postępowania, w ocenie Sądu działaniom organu, poza oczywistą opieszałością na wstępnym etapie formalnego badania wniosku , nie można przypisać celowości unikania rozpoznania wniosku strony. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność/przewlekłość organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zatem kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia.

Tych zaś cech w działaniu organu nie stwierdzono w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości (pkt II. sentencji wyroku), jednakże przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono z kolei na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżacego należało natomiast umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż wniosek ten został już merytorycznie rozpoznany (pkt I. sentencji wyroku).

Jednocześnie w pozostałym zakresie sąd oddalił skargę ( pkt IV wyroku), nie stwierdzając, w realiach niniejszej sprawy podstaw do podstaw do zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 650,00

Suma pieniężna o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zapobieganie przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość: zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.

Odnosząc się do zatem do wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej- odpadającej kwocie dochodzonej wnioskiem o umorzenie kwocie zaległych mandatów karnych- należy wskazać, że jej przyznanie powinno wiązać się nie tylko ze znacznym uszczerbkiem po stronie skarżącego dotkniętego bezczynnością organu lub skutkami przewlekłego postępowania, ale przede wszystkim, radykalnym naruszeniem przez organ ciążących na nim obowiązków związanych z terminowością prowadzonego postępowania. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty itd.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Zaznaczyć przy tym też trzeba, że suma pieniężna nie powinna być przyznawana w każdym postępowaniu, gdzie stwierdza się bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a jedynie w tych sytuacjach, gdzie zwłoka lub opieszałość organu mają charakter kwalifikowany ,a zainteresowana osoba doznaje uszczerbku (osobistego, majątkowego), a poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu zainteresowanej stronie. Uzupełniająco nadmienić też trzeba, że suma pieniężna, chociaż ma charakter kompensacyjny, to jednak nie pełni funkcji naprawienia szkody. Nie traktuje jej się także jako odszkodowanie.

Biorąc zatem po uwagę zarówno stopnień przewlekłości postępowania jakiego dopuścił się organ , nie mający jak stwierdził Sąd charakteru rażącego, a także sam charakter instytucji świadczenia pieniężnego, którego przyznania na jego rzecz domagał się skarżący, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uzasadnionych podstaw do uwzględnienia w tym zakresie żądania skargi.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji na rzecz skarżącego koszty postępowania – wpis od skargi w kwocie 100,00 zł ( pkt V. sentencji wyroku).