Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 18/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 par. 1 pkt 10, art. 3 par, 1 ust. 15, art. 119 par. 1, art. 125 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2018r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...]z dnia [...] r., na podstawie przepisu art. 125 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. odmówiono umorzenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 4 000 zł nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] r. utrzymanym w mocy postanowieniem tut. organu nr [...] z dnia [...] r. na M. D..

Na to postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie wniosła M. D. reprezentowana przez adw. R. B..

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) oraz na podstawie art. 125 § 2 w związku z art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tek jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm.) w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. D. od opisanego postanowienia organu pierwszej instancji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że na skutek niewykonania obowiązków określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. K. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, która na skutek wniosku została zmieniona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków decyzją nr [...], dnia 6 listopada 2015 r. po ustaleniu, iż nakazane roboty budowlane nie zostały wykonane w zakreślonym terminie PINB d. m. W. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którym zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec Wspólnoty Mieszkaniowej. Powyższe działania poskutkowały nałożeniem na Wspólnotę Mieszkaniową oraz osoby bezpośrednio czuwające nad wykonaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku (nakazu określonego w decyzji) tj. na: M. D., B. J. i B. F.; grzywien w celu przymuszenia. Wobec powyższego PINB d. m. W. postanowieniem nr [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową grzywnę w kwocie 40 000 zł, postanowieniem nr [...] nałożył grzywnę na M. D. w kwocie 4 000 zł, postanowieniem nr [...] nałożył grzywnę na B. J. w kwocie 4 000 zł oraz postanowieniem nr [...] nałożył grzywnę na B. F. w kwocie 4 000 zł. W tych postanowieniach odwołujące się zostały zobowiązane do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] w terminie 6 miesięcy od ich wydania lub w przypadku niewykonania obowiązku do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Na te postanowienia zostały złożone zażalenia, po ich rozpatrzeniu organ odwoławczy postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB d. m. W. nakładające grzywnę w celu przymuszenia na Wspólnotę Mieszkaniową; postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB d. m. W. nakładające grzywnę w celu przymuszenia na B. J., postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB d. m. W. nakładające grzywnę w celu przymuszenia na M. D.; postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB d. m. W. nakładające grzywnę w celu przymuszenia na B. F.. Postanowienia te zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił złożone skargi odpowiednio: wobec skargi Wspólnoty Mieszkaniowej wyrokiem z dnia 21.06.2016r. o sygn. akt. II SA/Wr 242/16; wobec skargi M. D. wyrokiem z dnia 21.06.2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 239/16; wobec skargi B. J. wyrokiem z dnia 21.06.2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 241/16 wobec skargi B. F. wyrokiem z dnia 21.06.2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 240/16. Na rozstrzygnięcia Sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 239/16, II SA/Wr 241/16, II SA/Wr 240/16, zostały złożone skargi kasacyjne. Dnia 31 maja 2016 r. doszło do rozwiązania umowy dotyczącej zarządzania nieruchomością wspólną zawartą między Wspólnotą Mieszkaniową, a spółką A. sp. z o. o. (w skład zarządu, której wchodziły M. D., B. F. oraz B. J.). Od dnia 1 czerwca 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa zleciła wykonywanie zarządzania nieruchomością wspólną firmie "B.". Pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. M. D. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. o umorzenie grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem organu I instancji nr [...] Dnia [...] r. postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 4 000 zł nałożonej postanowieniem PINB nr [...], a utrzymanym w mocy postanowienie tut. organu nr [...] z dnia [...] r. na Panią M. D.. Po zapoznaniu się z zażaleniem i analizie materiału dowodowego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydano na podstawie przepisu art. 125 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieziszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie. Powyższe wskazuje, iż w celu umorzenia grzywny winny wystąpić 2 przesłanki, które muszą być łącznie spełnione tj.: strona zobowiązana winna wystąpić do organu nakładającego grzywnę w celu przymuszenia z wnioskiem o umorzenie grzywny oraz obowiązek określony w tytule wykonawczym na podstawie, którego została nałożona grzywna w celu przymuszenia winien być wykonany. Jedynie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym powoduje umorzenie nałożonych, a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. Jasność tej reguły nie pozwala na wiązanie możliwości umorzenia grzywny z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2343/10, czy też Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2016 r. II SA/Po 142/16). Taką przyczyną nie byłoby również wykonanie w części obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Co więcej, nawet w przypadku wykonania zastępczego obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie uwalniałoby od konieczności uiszczenia grzywny, poprzez zastosowanie trybu umorzenia (zob. WSA w Warszawie wyrok z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 336/16). Wnioskodawczyni M. D. jako osoba bezpośrednio czuwająca nad wykonywaniem przez zobowiązaną Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku objętym tytułem wykonawczym nr [...] r. PINB dla miasta W. tj. do wykonania nakazu określonego w decyzji PINB d. m. W. nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. K. we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, która na skutek wniosku została zmieniona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków decyzją nr [...] wniosła o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z tej decyzji. Dopiero protokolarne stwierdzenie wykonania obowiązku orzeczonego tym rozstrzygnięciem, mogłoby stanowić podstawę do umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Jak wynika z dokumentów przesłanych do PINB d. m. W. przez nowego zarządcę nieruchomości położonej przy ul. K. , tj. przez "B., zostały wykonane tylko prace związane z wentylacją wywiewną oraz remont konstrukcji dachowej i pokrycia dachu, co do pozostałych obowiązków poczynione zostały pewne przygotowania polegające na podjęciu uchwały przez Wspólnotę Mieszkaniową zmierzającej do zaciągnięcia kredytu na wykonanie pozostałych nakazanych prac, na znalezieniu ofert kredytowych, czy też na znalezieniu wykonawcy robót budowlanych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu, PINB dla miasta W. słusznie uznał na podstawie zebranych dokumentów i okoliczności sprawy, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie został wykonany. W związku z powyższym zasadnym stało się wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej na M. D.. Organ wyjaśnia, iż powołany przepis wprost wskazuje, iż umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie po wykonaniu wszystkich obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Co więcej, zdaniem organu warto też zaznaczyć, że nie została przewidziana żadna inna okoliczność faktyczna, jak wykonanie obowiązku, która determinowałaby słuszność umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Celem postępowania egzekucyjnego w tym przypadku jest doprowadzenia do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, w tym postępowaniu nie są badane okoliczności związane z tym, co zostało rozstrzygnięte na etapie jurysdykcyjnym (wydania decyzji) oraz aktualność takiego rozstrzygnięcia po zamianach stanu faktycznego innego niż wykonanie obowiązku (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15.04.2016r. sygn. akt II SA/Kr 131/16). Na gruncie tej sprawy taką okolicznością faktyczną, która nie powinna być badana jest zmiana osoby zobowiązanej, w tym wypadku zarządcy nieruchomości. Zdaniem organu należy pamiętać, iż w postępowaniu dotyczącym umorzenia grzywny w celu przymuszenia, organ nie stosuje żadnego środka egzekucyjnego, również nie jest to czynność, która zmierzałaby do zrealizowania, czy zastosowania środka egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy zobowiązana winna zapłacić grzywnę bądź doprowadzić do wykonania obowiązku do dnia 16 maja 2016 r., czyli w okresie, w którym była jeszcze prezesem zarządu zarządcy odpowiedzialnego za części wspólne nieruchomości, wybranym przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. K. tj. A. sp. z o. o. Konkludując, po ponownym rozpatrzeniu okoliczności sprawy, materiału dowodowego i analizie stanu faktycznego, organ uznał, iż na ten moment nie można wydać innego rozstrzygnięcia jak odmowa umorzenia grzywny w celu przymuszenia orzeczona na podstawie art. 125 § 2 - ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pamiętać przy tym należy, jak wskazuje organ, że w przypadku wykonania obowiązku uiszczone grzywny bądź ściągnięte, na wniosek zobowiązanego mogą w uzasadnionych przypadkach zostać zwrócone w wysokości 75%, bądź w całości, przez organ egzekucyjny w tym wypadku organ nadzoru budowlanego I instancji, po uzyskaniu zgody tut. organu. O powyższym stanowi art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego to zastosowania zobowiązana może również skorzystać.Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez M. D. reprezentowaną przez adw. R. B. i kwestii w nim podnoszonych, należy zaznaczyć, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy, jak również uwzględnił, że doszło do zmiany zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, co nie miało wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w tej sprawie. PINB d. m. W. zaskarżonym rozstrzygnięciem nie utrzymuje w mocy zastosowanego środka egzekucyjnego, jedynie bada, czy możliwe jest jego umorzenie tj. umorzenie grzywny w celu przymuszenia w określonym w art. 125 u.p.e.a. trybie, w związku, z czym nie można mówić tutaj o naruszeniach związanych z art. 7 u.p.e.a.

Na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożyła M. D., Prezes A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., reprezentowana przez adwokata R. B.. Działając jako pełnomocnik skarżącej M. D., w oparciu o art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20.09.2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pełnomocnik zaskarżył w całości postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, doręczone stronie w dniu 10 listopada 2017 roku. Zaskarżonemu postanowieniu w oparciu o art. 57 § 1 pkt 3 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.): 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 § 3 u.p.e.a., art. 120 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 125 u.p.e.a., poprzez utrzymywanie wobec skarżącej w mocy środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy jest to niedopuszczalne z uwagi na fakt, że skarżąca nie ma już jakiejkolwiek możliwości wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dalsze stosowanie grzywny w celu przymuszenia, czy też utrzymywanie choćby hipotetycznej groźby jej zastosowania, jest sprzeczne z istotą tego środka i tym samym narusza zasadę niezbędności postępowania egzekucyjnego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 § 2 u.p.e.a., art. 120 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 125 u.p.e.a., poprzez utrzymywanie wobec skarżącej w mocy środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy środek ten nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdyż skarżąca z uwagi na zaprzestanie sprawowania funkcji zarządcy nieruchomości przy ulicy K. we W. nie posiada już prawnej ani faktycznej możliwości jego wykonania, co tym samym narusza zasadę celowości postępowania egzekucyjnego w administracji; 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 125 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy dalsze stosowanie wobec skarżącej środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jest sprzeczne z istotą tego środka oraz jawi się jako bezcelowe i bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wnosi o 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...]; 2. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz koszt 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od udzielonego pełnomocnictwa. Na uzasadnienie skarga podnosi, że postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odmówił umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Uzasadniając tę decyzję organ podniósł, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 125 u.p.e.a., które uzasadniałyby takie umorzenie, bowiem umorzenie grzywny jest możliwe wyłącznie po wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a ten zaś w dalszym ciągu pozostaje niewykonany. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez stronę. Postanowieniem z dnia [...] roku D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że jedynie wykonanie określonego w tytule wykonawczym obowiązku powoduje umorzenie nałożonych, a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. Jednocześnie organ II instancji ustalił, że obowiązek nałożony w tytule wykonawczym nie został dotychczas wykonany w całości. Dalej, organ zaznaczył, że w przepisie art. 125 u.p.e.a. nie została przewidziana żadna inna okoliczność faktyczna, która uzasadniałaby umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ uznał, że na ten moment nie można wydać innego rozstrzygnięcia niż odmowa umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Jednakowoż, odnosząc się do wniosku skarżącej oraz wniesionego przez stronę zażalenia, organy obu instancji stwierdziły, że zmiana osoby zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Zdaniem strony powyższym rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić. Od dnia 1 czerwca 2016 roku spółka, której członkiem zarządu jest skarżąca – A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., na skutek wypowiedzenia umowy przez Wspólnotę Mieszkaniową zaprzestała pełnienia roli zarządcy tejże nieruchomości. Aktualnie zarządcą nieruchomości jest B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. z siedzibą we W.. Niewątpliwie, taki obrót zdarzeń w sposób bezpośredni wpływa na faktyczną, a przede wszystkim prawną, możliwość bezpośredniego wpływu skarżącej na wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr 101/2015. Na skutek zmiany zarządcy nieruchomości obowiązki wynikające z zarządu nieruchomością wspólną - w tym obowiązki związane w wykonaniem nakazów PINB w zakresie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ulicy K.- przestały spoczywać na Członkiniach Zarządu A. sp. z o.o. Implikacją powyższego jest zatem brak w aktualnym stanie faktycznym możliwości podjęcia przez skarżącą jakichkolwiek działań, które miałyby przyczynić się wykonania choćby w części obowiązku objętego nakazem PINB. Dalej skarżąca podnosi, że skoro grzywna w celu przymuszenia nałożona na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za wykonanie obowiązku jest swoistego rodzaju formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania, to w sytuacji gdy osoba, na którą grzywnę nałożono nie jest już bezpośrednio odpowiedzialna za wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym oraz nie posiada z przyczyn obiektywnych jakiegokolwiek wpływu na podmiot zobowiązany, powyższe winno stanowić przesłankę do jej umorzenia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżąca niewątpliwie nie stanowi już osoby bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zaś uprzednie ustalenia organu w tym zakresie, w świetle przedłożonych w toku postępowania dokumentów są nieaktualne. Skarżąca zatem nie wywiąże się z wykonania nałożonych na nią przez organ administracyjny obowiązków nawet w sytuacji, gdy grzywna ulegnie ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, co wskazuje, iż cel stosowania względem niej grzywny w celu przymuszenia do wykonania niniejszych obowiązków, jawi się jako bezprzedmiotowy. Co istotne, ściągnięcie nałożonej na skarżącą grzywny w celu przymuszenia doprowadzi jedynie do powstania po stronie skarżącej (nie będącej nawet osobą zobowiązaną w niniejszej sprawie) nieuzasadnionej dolegliwości finansowej, bez jednoczesnej, choćby hipotetycznej, możliwości przymuszenia zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. W tym miejscu skarżąca pragnie zwrócić uwagę na charakter prawny instytucji grzywny w celu przymuszenia. Z całą pewnością stwierdzić należy, że zastosowana przez organ grzywna w celu przymuszenia jest środkiem stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jako środek przymuszający, jak już sama nazwa wskazuje, ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku. Zasadę stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku omawia się szeroko w orzecznictwie sądowym, w którym podnosi się, że zasadę tę należy interpretować w ten sposób, że "prowadzi ona do uniknięcia stosowania dolegliwości wobec zobowiązanego, jako sposobu nakłonienia go do wykonania obowiązku na rzecz stosowania środków, które bezpośrednio prowadzą do osiągnięcia celu egzekucji. Z zasady tej wynika obowiązek badania przez organ na etapie postępowania egzekucyjnego, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku", a następnie organ powinien przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (tj. postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego), zgodnie z wymogami art. 107 § 3 KPA Zdaniem NSA zasada bezpośredniości jest w istocie jedną z głównych zasad w postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyr. NSA z 25.7.2006 r., II OSK 46

05, Legalis; podobnie wyr. NSA z 29.11.2007 r., I OSK 1404

7, Legalis; zob. też wyr. NSA z 25.6.2006 r., II OSK 46/05, Legalis). Naruszenie analizowanej zasady na ogół pociąga za sobą uchybienie innym zasadom postępowania egzekucyjnego, ponieważ biorą one z niej swój początek (szerzej zob. A. Skoczylas, Gwarancyjna rola, s. 392-399). Konkludując powyższe rozważania, uznać należy, że nałożona aktualnie na skarżącą grzywna w celu przymuszenia w żaden sposób nie realizuje powyższej zasady celowości postępowania egzekucyjnego, bowiem środek ten nie prowadzi do bezpośredniego wykonania obowiązku przez zobowiązaną Wspólnotę Mieszkaniową. W dalszej kolejności skarżąca podnosi, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji naruszają zasadę niezbędności postępowania egzekucyjnego. Dość w tym miejscu wskazać, że zasada niezbędności stanowi, że środki egzekucji stosuje się tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania celu egzekucji, a jeśli celu tego nie można osiągnąć lub został już osiągnięty, nie powinno się prowadzić postępowania egzekucyjnego (zob. Z. Leoński, w: R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja, s. 23). W orzecznictwie podkreśla się, że z omawianej zasady (współstosowanej z innymi zasadami postępowania egzekucyjnego) wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony bądź nie może zostać spełniony (zob. wyr. WSA w Gdańsku z 15.4.2009 r., II SA/GD 907/08, Legalis). Niewątpliwie zatem stosowanie środka egzekucyjnego, gdy obowiązek z przyczyn obiektywnych nie może być wykonany, jest sprzeczne z istotą tego środka. Jak już wspomniano, istotą stosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Nie ulega zaś wszelkiej wątpliwości, iż w realiach niniejszej sprawy nałożona grzywna w celu przymuszenia z przyczyn niezależnych od skarżącej (która nie jest już przecież zarządcą nieruchomości przy ulicy K. we W. ani osobą związaną z przedmiotową nieruchomością w jakikolwiek inny sposób) nie przyczyni się choćby w pośredni sposób do realizacji obowiązków objętych tytułem wykonawczym. W świetle powyższego, dalsze stosowanie grzywny w celu przymuszenia, czy też utrzymywanie choćby hipotetycznej groźby jej zastosowania, jest sprzeczne z istotą tego środka i tym samym narusza zasadę niezbędności postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącej interpretacja normy z art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna następować przede wszystkim z poszanowaniem zasad postępowania egzekucyjnego w administracji obowiązujących przeto w pełnej rozciągłości na każdym etapie prowadzenia tego postępowania. Dalsze istnienie w obrocie prawnym postanowienia nr 2853/15 o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji, gdy obowiązek określony tytułem wykonawczym nie może zostać przez skarżącą w żaden sposób zrealizowany powoduje, że prowadzenie egzekucji w celu wyegzekwowania od zobowiązanej nałożonej grzywny w celu przymuszenia, na tej podstawie, jest całkowicie bezcelowe i bezprzedmiotowe. Ponadto, odpadła podstawa nałożenia na zobowiązaną ww. postanowieniem środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia, bowiem od dnia 1 czerwca 2016 roku przestała być osoba bezpośrednio odpowiedzialną za wykonanie obowiązków objętych tytułem wykonawczym nr 101/2015.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że kontrola sądu administracyjnego, wedle treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Inaczej mówiąc, kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Pamiętać przy tym należy także, że ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Można jeszcze także dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę wedle wskazanych zasad sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest ocena legalności postanowień organów w zakresie negatywnego rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie na podstawie art. 125 u.p.e.a. grzywny, nałożonej ostatecznym postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na M. D.; celem przymuszenia wykonania obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. K. we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, która na skutek wniosku została zmieniona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków decyzją nr [...] r. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że obowiązek wskazany w tej decyzji nie został wykonany.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego, zaś stosownie do treści art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w przywołanym przepisie, jeśli wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Jak wskazują akta sprawy, w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego ostateczną decyzją, nakazującą wspólnocie mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. K. we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie określonych robót budowlanych organ, po wystosowaniu upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., wystawił tytuł wykonawczy obejmujący ten obowiązek i wszczął na jego podstawie postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. została nałożona grzywna w celu przymuszenia na Wspólnotę Mieszkaniową oraz osoby czuwające nad wykonaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku tj. na: M. D., B. J. i B. F..

W rozpoznawanej sprawie podstawę rozstrzygnięcia w stanowił art. 125 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Dla umorzenia grzywny istotne jest ustalenie, czy obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego został w całości wykonany. Jasność i jednoznaczność tej reguły nie daje możliwości umorzenia grzywny w celu przymuszenia z jakimikolwiek innymi przyczynami, niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z 24.02. 2012 r. sygn. akt II OSK 233/10). Nie może zatem budzić wątpliwości, że jedynie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym powoduje umorzenie nałożonych a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 maja 2014 r., II SA/Kr 393/14). W tej sytuacji organy obu instancji wydały prawidłowo kontrolowane przez sąd postanowienia. Sąd podziela pogląd organów, że wobec niewykonania obowiązku brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Słusznie organy wyjaśniły, iż w postępowaniu objętym wnioskiem strony, można było badać wyłącznie kwestie związane z wykonaniem obowiązku, a zatem nie może badać innych okoliczności związanych z nałożoną grzywną. Z tej przyczyny nie było możliwości uwzględnienia wniosku strony z tej przyczyny, że skarżącej nie łączy już ze wspólnotą mieszkaniową umowa o zarządzanie nieruchomością. Takiej przesłanki dla skutecznego żądania umorzenia grzywny ustawodawca nie przewidział. Marginalnie można jeszcze dodać, że trafnie także organ podnosi, że zobowiązanie, które podlega egzekucji powstało w okresie, gdy skarżąca sprawowała zarząd nieruchomością. Organ nie mógł w tym postępowaniu posiłkować się aktualnymi rzeczywistymi możliwościami wpływu skarżącej na wykonaniu obowiązku, ani celowości wyeliminowania z obrotu prawnego orzczenia nakładającego tę grzywnę.

Dodatkowo można wskazać, że nie wydano decyzji stwierdzającej wygaśnięcie czy też nieważność decyzji nakładającej obowiązek, zatem pozostaje ona w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a