Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 918/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: W przypadku załączenia do skargi aktu notarialnego wykazującego umocowanie do reprezentacji spółki jawnej brak jest podstaw do wzywania spółki do przedłożenia wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego.

TEZY

W przypadku załączenia do skargi aktu notarialnego wykazującego umocowanie do reprezentacji spółki jawnej brak jest podstaw do wzywania spółki do przedłożenia wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 196/06 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...]stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 196/06, mocą którego odrzucono skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oraz zasądzono zwrot uiszczonego wpisu od skargi.

W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że z uwagi na stwierdzone braki skargi wezwano pełnomocnika spółki do uiszczenia należnego wpisu oraz do przedłożenia wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego, aktualnego na dzień złożenia skargi. Pełnomocnik w wykonaniu wezwania uiścił należny wpis, jednakże nie przedłożył wymaganego dokumentu. Z uwagi na powyższe, Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. - skargę jako nieuzupełnioną w terminie odrzucił.

W skardze kasacyjnej od przedmiotowego orzeczenia, sporządzonej przez radcę prawnego, opartej na art. 173 w zw. z art. 176 i 177 § 1 P.p.s.a., zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 29 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że odpis KRS spółki jawnej jest niezbędny do wykazania prawidłowego umocowania pełnomocnika spółki, a przez to uznanie, że dokumenty przedstawione przez pełnomocnika nie wykazują umocowania w sposób dostateczny. Ponadto zarzucono naruszenie art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że niezałączenie do skargi odpisu KRS spółki jawnej stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze biegu, podczas gdy przepisy P.p.s.a. nie nakładają obowiązku dołączenia do skargi odpisu z KRS, gdy pełnomocnik skarżącej wykazał umocowanie za pomocą innych dokumentów.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że do skargi skierowanej do Sądu pierwszej instancji załączono pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu A.G. przez M. M. działającego w charakterze pełnomocnika skarżącej spółki jawnej oraz pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego z dnia 8 marca 2005 r. udzielone przez spółkę na rzecz M.M.

W skardze kasacyjnej wyrażono przypuszczenie, że wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spowodowane było najpewniej treścią art. 29 P.p.s.a., który nakazuje udokumentować umocowanie osób działających w imieniu podmiotu skarżącego, w tym przypadku spółki jawnej. Jednakże Sąd ten wyszedł z błędnego założenia, że jedynym możliwym sposobem wykazania umocowania wspólników takiej spółki było doręczenie odpisu KRS. Pełnomocnik spółki podniósł, że powołany przepis, ani żaden inny, nie precyzuje, za pomocą jakiego dokumentu należy umocowanie wykazać. Dlatego też w jego ocenie wykazanie to może nastąpić za pomocą każdego dokumentu, który nie wzbudza wątpliwości co do rzeczywistego istnienia umocowania. W niniejszej sprawie przedstawiono Sądowi pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego obejmujące umocowanie dla M. M. udzielone przez uprawnionych wspólników spółki, co zostało w akcie opisane przez notariusza. Zgodnie z treścią art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) akt notarialny jest dokumentem urzędowym, a więc w sposób wystarczający wykazuje umocowanie osób działających w imieniu spółki. Podkreślono, że notariusz był obowiązany do sprawdzenia tożsamości obecnych oraz prawidłowość reprezentacji spółki dokonującej czynności prawnej polegającej na udzieleniu pełnomocnictwa. Brak natomiast podstaw by twierdzić, że przy sporządzeniu aktu notarialnego zaniedbano tych obowiązków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, przy czym zasadnym okazał się zarówno zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 29 jak i art. 49 § 1 P.p.s.a., bowiem brak było podstaw do wzywania pełnomocnika skarżącej do przedłożenia wyciągu z KRS.

Jak słusznie podkreślono w skardze kasacyjnej, przepisy P.p.s.a. nie precyzują, za pomocą jakich dokumentów można wykazać umocowanie podmiotu działającego w imieniu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym do tegoż działania. Z art. 29 P.p.s.a. wynika jedynie, że organ jednostki organizacyjnej bądź osoba uprawniona do działania w jej imieniu ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Treść przywołanej regulacji wskazuje, że jedynym środkiem dowodowym mogącym posłużyć do wykazania umocowania jest dowód z dokumentu. Z przepisu tego nie wynikają inne warunki, dotyczące takiego dokumentu. Mogą one natomiast wynikać z przepisów szczególnych regulujących status jednostki, która ma być reprezentowana przed sądem administracyjnym. Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do uznania za zasadne stanowiska Sądu pierwszej instancji, aby w przypadku spółki osobowej, którą jest skarżąca, jedynym możliwym dokumentem potwierdzającym upoważnienie M. M. do udzielenia pełnomocnictwa był wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Należy podzielić stanowisko skarżącej, że wykazanie umocowania do działania w imieniu spółki może nastąpić za pomocą dowolnych dokumentów. Dokument taki może być przedmiotem badania pod względem jego autentyczności i prawdziwości, nie istnieje jednak podstawa prawna, aby ograniczać prawo strony do przedłożenia innego dokumentu, niż wyciąg z KRS, jeśli takie umocowanie wykazuje. Stąd też w rozpatrywanej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w postaci wyciągu z KRS, w przypadku, gdy został złożony akt notarialny, który wykazywał umocowanie danej osoby do działania w imieniu spółki, było nieprawidłowe. Powyższe prowadzi do wniosku, że zasadnym jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 29 P.p.s.a. poprzez błędne zinterpretowanie pojęcia "dokumentu" użytego w tym przepisie. W skardze kasacyjnej słusznie podkreślono, że przedłożony Sądowi w sprawie akt notarialny jest dokumentem urzędowym. Wynika to bowiem wprost z treści art. 2 § 2 ustawy Prawo o notariacie. Dokument urzędowy, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uznał akt notarialny za niewystarczający dowód umocowania M. M. do działania w imieniu skarżącej.

W konsekwencji, pomimo załączenia przez pełnomocnika skarżącej do skargi właściwego dokumentu, który bez wątpienia wykazywał umocowanie M. M. do udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentacji spółki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia wyciągu z KRS. Wezwanie to, z przyczyn wskazanych powyżej, było wadliwe, bowiem dotyczyło braku, który w istocie nie wystąpił, a więc było sprzeczne z dyspozycją art. 49 § 1 P.p.s.a. Powyższe powoduje, że strona, która nie uczyniła jemu zadość, nie może ponieść negatywnego skutku, który wskazuje art. 58 § 1 P.p.s.a., a więc nie istnieją podstawy do odrzucenia skargi.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. postanowił zaskarżone postanowienie uchylić.

Wniosek strony o zasądzenie kosztów postępowania nie znalazł natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postanowień, w których uchylono postanowienie Sądu pierwszej instancji. Koszty niniejszego postępowania kasacyjnego podlegają natomiast zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą zostać zasądzone na rzecz spółki w wyroku uwzględniającym jej skargę (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05 i z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II OSK 702/05, ONSAiWSA z 2006 r. Nr 1, poz. 16). Z uwagi na powyższe Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych.