Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 796/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 14, art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, WSA Wojciech Kręcisz,, Protokolant Stażysta Małgorzata Siwiec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze / Kolegium /, po rozpatrzeniu odwołania A. K. / podatnik /, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. / utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] ustalającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie 2.878 zł.

Kolegium uzasadniało, że od stycznia do kwietnia 2007 r. podatnik był właścicielem działki gruntu nr [...] o powierzchni 0,5477 ha, położonej w L. przy ul. N.[...]o symbolu Bi w ewidencji gruntów, zabudowanej budynkiem oznaczonym jako przedszkole o powierzchni 300 m². Podatnik nabył opisaną nieruchomość w 2006 r. z zamiarem prowadzenia pensjonatu / oświadczenie podatnika złożone do aktu notarialnego nabycia /. Podatnik jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą od 2001 r. zgodnie z ewidencją przedsiębiorców. Podatnik w 2006 r. opisaną zabudowaną nieruchomość gruntową oddał w nieodpłatne używanie "A" w N. / Stowarzyszenie / w celu prowadzenia przez użytkownika nieodpłatnej działalności statutowej. Zgodnie z protokołem oględzin, przeprowadzonych w dniu 6 marca 2008 r., brak jest oznak prowadzenia jakiejkolwiek działalności na opisanej nieruchomości, w tym jej remontowania. Brak prowadzenia jakiejkolwiek działalności na opisanej nieruchomości potwierdza pismo Stowarzyszenia oraz zdjęcia przedłożone przez podatnika.

Kolegium uzasadniało, że w tych okolicznościach nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. – u.p.o.l. /. Grunt i budynek podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 4, art. 2 ust.1 u.p.o.l.

2. Podatnik złożył skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. przez niezastosowanie wskazanego w nim zwolnienia podatkowego. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Podatnik uzasadniał, że zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. nie wymaga faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele pożytku publicznego. Gdyby podzielić stanowisko organu podatkowego w zakresie wykładni art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. to podatnik musiałby każdego dnia kontrolować czy działalność jest faktycznie prowadzona przez Stowarzyszenie, użytkownika.

Oględziny nie są miarodajnym dowodem. Zostały przeprowadzone prawie rok po sprzedaży nieruchomości przez podatnika. Nie dowodzą zakresu i sposobu wykorzystywania nieruchomości od stycznia do kwietnia 2007 r. Wbrew stanowisku Kolegium z pisma Stowarzyszenia z dnia 19 maja 2008 r. nie wynika, że Stowarzyszenie nie prowadziło na nieruchomości działalności pożytku publicznego od stycznia do kwietnia 2007 r. To pismo dowodzi jedynie planów Stowarzyszenia.

Wbrew stanowisku Kolegium nie ma znaczenia okoliczność, że nowy właściciel nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.

Kolegium pominęło, że podatnik oddał nieruchomość w posiadanie Stowarzyszeniu więc nie posiadał nieruchomości. Nieruchomość nie była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Argumentację skargi wsparł stanowiskiem w sprawach: I SA/Ol 164/08, III SA/Wa 1746/07.

3. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Nie wszystkie zarzuty skargi są uzasadnione.

5. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.

W tym stanie prawnym przytoczone ustawowe zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje nieruchomości zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Nieruchomości zajęte to nieruchomości wykorzystywane do prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. W tym zakresie należy co do zasady podzielić stanowisko organu podatkowego. Poza zakresem ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. pozostają zamiary, plany na przyszłość posiadacza samoistnego czy zależnego. Stanowisko podatnika, który odwołuje się do zamiarów, planów Stowarzyszenia pomija wprost brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. W tym stanie prawnym obowiązkiem organu podatkowego było ustalenie czy nieruchomość / jej części / była zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. To ustalenie pozwoli wyjaśnić czy w sprawie ma zastosowanie ustawowe zwolnienie od podatku od nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. W tym stanie prawnym obowiązek organu podatkowego ustalenia czy nieruchomość jest zajęta w warunkach art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. wynika z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p. Organ podatkowy powinien w tym celu zastosować art. 180 § 1, art. 187 §1, art. 191 o.p.

W dotychczasowym postępowaniu podatkowym organ podatkowy tego obowiązku nie wykonał. Należy podzielić zarzut podatnika, że stan nieruchomości, sposób wykorzystywania na dzień 6 marca 2008 r. nie dowodzi stanu i sposobu wykorzystywania w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. Należy wskazać, że w przedstawionych aktach postępowania podatkowego znajduje się dokument nazwany "Raport [...]", opatrzony datą 6 marca 2008 r., podpisany przez podinspektora mgr R. K.. Do tego dokumentu dołączono kserokopie zdjęć. Ten dokument nie dowodzi przeprowadzenia oględzin. Nie spełnia wymogów ani opinii biegłego w rozumieniu art. 197 § 1 o.p., ani protokołu oględzin w rozumieniu art. 198 § 1 o.p. Z przedstawionych akt postępowania podatkowego nie wynika by o terminie czynności na nieruchomości podatnik lub osoba upoważniona byli powiadomieni stosownie do art. 190 § 1 o.p., mieli zapewniony czynny udział w tej czynności stosownie do art. 123 § 1, art. 190 § 2 o.p. Sytuację, w której przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich normuje art. 198 § 2 o.p.

Należy podzielić zarzut podatnika, że pismo Stowarzyszenia z dnia 19 maja 2008 r. nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy nieruchomość w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. była zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, Stowarzyszenie. W tym piśmie Stowarzyszenie nie wykluczyło zajęcia nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Zgodnie z treścią tego pisma "... nieruchomość została zajęta przez Stowarzyszenie w dniu 27 kwietnia 2006 r. na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego w postaci "Pomoc społeczna z zakwaterowaniem, w tym opieka wychowawcza. Pomoc społeczna pozostała, bez zakwaterowania.". W dalszej kolejności Stowarzyszenie stwierdziło w tym piśmie, że "Zamiarem Stowarzyszenia jest prowadzenie domu spokojnej starości. Działalność ta zostanie uruchomiona po przeprowadzeniu inwestycji budowlanej.". Pierwsze stwierdzenie dotyczy zajęcia nieruchomości, drugie zamierzeń. Wskazanie zamierzeń samo nie wyklucza zajęcia nieruchomości na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. Może wskazywać na planowaną zmianę przedmiotu prowadzonej działalności, pozostającej nieodpłatną statutową działalnością pożytku publicznego. Treść przytoczonego pisma Stowarzyszenia wymaga uściślenia i oceny w świetle całokształtu dowodów, których brak na obecnym etapie postępowania podatkowego.

Wskazane luki postępowania wyjaśniającego są rezultatem zaniechania organu podatkowego, naruszającego art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy w rozumieniu przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /.

6. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W tym stanie prawnym ma rację organ podatkowy kiedy stwierdza, że wprost zgodnie z brzmieniem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. o związku przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej rozstrzyga stan posiadania nieruchomości, nie zajęcie nieruchomości na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Stan posiadania, który nie został zdefiniowany na użytek ustawy podatkowej, należy odczytywać w nawiązaniu do cywilistycznego rozumienia posiadania. Samo niewykorzystywanie nieruchomości na cele prowadzonej działalności gospodarczej / kiedy nieruchomość nie jest zajęta na cele prowadzonej działalności gospodarczej / nie wyklucza posiadania tej nieruchomości przez podatnika, przedsiębiorcę, w następstwie nie wyklucza związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Należy wskazać na istotną różnicę w zakresie pojęć "posiadanie" i "zajęcie" czy "wykorzystywanie". Pojęcie "posiadanie" ma szerszy zakres. O stanie posiadania rozstrzyga element fizyczny w postaci władania rzeczą oraz psychiczny w postaci woli władania rzeczą dla siebie. Posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które należy rozmieć samą możność władania rzeczą dla siebie. Korzystanie z rzeczy, gospodarczo efektywne czynienie użytku z rzeczy, nie stanowi koniecznej przesłanki posiadania. Nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie musi, ale może być zajęta w rozumieniu wykorzystywania na cele prowadzonej działalności gospodarczej, stosownie do woli posiadacza. W następstwie korzystanie z rzeczy, gospodarczo efektywne czynienie użytku z rzeczy, nie stanowi koniecznej przesłanki związku przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wbrew twierdzeniom podatnika sytuacja, w której właściciel oddaje rzecz w posiadanie osobie trzeciej na podstawie umowy nie pozbawia właściciela przymiotu posiadacza. Jest to sytuacja, w której posiadacz samoistny oddaje rzecz w posiadanie zależne. Stosownie do art. 336 oraz art. 337 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny / Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – k.c. / w takiej sytuacji posiadacz samoistny nie traci przymiotu posiadacza. W art. 337 k.c. jest zawarta zasada równoczesności posiadania, zgodnie z którą posiadanie może być wykonywane bezpośrednio oraz pośrednio. Ten kto otrzymał rzecz w posiadanie zależne jest posiadaczem w zakresie innego prawa, nie prawa własności.

W przedstawionym stanie prawnym art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyklucza związek nieruchomości / gruntu, budynku / z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, w której przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stosownie do art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. organ podatkowy był obowiązany wyjaśnić czy względy techniczne powodowały, że przedmiot opodatkowania nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. W aktach sprawy nie ma materiału dowodowego na okoliczność stanu technicznego nieruchomości w okresie od stycznia do kwietnia 2007 r. Dokument "Raport [...]" opisuje stan na dzień 6 marca 2008 r. Pismo Stowarzyszenia z dnia 19 maja 2008 r. informuje o zamiarze prowadzenia domu spokojnej starości po przeprowadzeniu inwestycji budowlanej. Żaden z tych dokumentów nie dowodzi stanu technicznego nieruchomości, względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stwierdzone luki postępowania wyjaśniającego są rezultatem zaniechania organu podatkowego, które narusza art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 §1, art. 191 o.p. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy w rozumieniu przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a.

7. Orzecznictwo powołane w skardze nie daje podstawy do podzielenia zarzutów skargi i odmiennej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. od przedstawionej wyżej.

8. Z przedstawionych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.