Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1190/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 13 ust. 1,  ust. 2 pkt 3,  ust. 2a,  ust. 2b,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2001 nr 63 poz 636
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.
article: art. 6,  art. 61 par. 4,  art. 10 par. 2,  art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi CTL A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej o d d a l a s k a r g ę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MW


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.), działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. kontroler celny w Oddziale Celnym w G. obciążył przewoźnika - PT. A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwaną dalej Spółką) karą pieniężną w kwocie 4.920,00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z protokołem kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Polski nr [...] Z treści tego protokołu wynika, iż w dniu [...] października 2002 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Z. Oddział Celny w G. przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Polski pojazdu strony - ciągnika marki VOLVO z naczepą marki DIJKSTRA o numerach rejestracyjnych [...],[...] oraz pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, jego wymiarów i masy całkowitej pojazdu, w wyniku których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś drugą napędową pojazdu o 3,64 kN oraz na oś piątą o 13,54 kN.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka podniosła, że w dniu kontroli przewóz dokonywany był jednokomorową autocysterną wiozącą kaprolaktam w płynie, przewozy takie wykonuje od dwóch lat kilkanaście razy w tygodniu i ponieważ na sygnalizowaną przez nich specyfikę przewozu płynnych towarów organy celne nie zareagowały ważeniem z użyciem wag stacjonarnych, obniżono o ok. 3 tony masę przewożonego ładunku, mając nadzieję, że przy tym tonażu problem rozwiąże się samoistnie. Wskazując na wadliwość przeprowadzonego ważenia Spółka wyjaśniła, iż przedmiotowa naczepa, która posiada zawsze identyczną masę całkowitą zestawu nieprzekraczającą 40 ton, kilkaset razy była ważona na przejściu w G. z takim samym ładunkiem i nigdy nie odnotowano przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie. Zdaniem Spółki również w dniu przedmiotowego ważenia naciski na osie pojazdu nie zostały przekroczone, a z odnotowanym wynikiem nie zgodził się kierowca pojazdu, zgłaszając uwagi do protokołu nieprawidłowość przejazdu przez wagę, co ze strony funkcjonariuszy służb celnych spotkało się z odmową ponownego ważenia. Wnosząc o odstąpienie od obciążania karą Spółka wyjaśniła, iż mając na uwadze posiadane doświadczenie z wagami przejazdowymi, przewozi o 20% mniej ładunku, niż dopuszczają odpowiednie przepisy.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] października 2002 r. dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu strony, jego wymiarów oraz masy całkowitej. W wyniku tej kontroli ustalono, że nacisk na drugą oraz piątą oś przekraczał dopuszczalną normę, a osoba wykonująca transport nie posiadała wymaganego przez przepisy art. 61 ust. 11 i art. 64 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm.) zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu, którego masa, nacisk osi lub wymiary są większe od dopuszczalnych, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej za przejazd jednorazowy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Wskazując na uprawnienia organów służby celnej do przeprowadzania kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy organ odwoławczy wyjaśnił sposób ustalenia wysokości nałożonej kary oraz specyfikę ważenia z użyciem wag dynamicznych. Szczegółowo przedstawiając techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podczas ważenia podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia, a powtórzenie pomiaru jest w tych warunkach zbędne. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż z protokołu kontroli ważenia pojazdu nie wynika, by podczas dokonywania pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, a tym samym nie zachodziła konieczność dokonania powtórnego ważenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że z protokołu kontroli pojazdu nie wynika, aby w chwili dokonywania pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, a tym samym brak było podstaw do zakwestionowania uzyskanych wyników. Zdaniem organu wykonujący transport kierowca nie zgłosił zastrzeżeń do procesu ważenia, a zawarta w protokole adnotacja o opuszczonych i niewyregulowanych poduszkach w cysternie nie ma wpływu na ocenę procesu ważenia. Organ wyjaśnił, iż wynik ważenia odzwierciedla stan pojazdu korzystającego z drogi publicznej, na który wpływ ma nie tylko masa całkowita pojazdu i ładunku, ale także sposób jego rozmieszczenia, stan techniczny zawieszeń ciągnika i naczepy w tym także sposób ich pneumatycznego wyregulowania. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej o sposobie najazdu na wagę informują rozmieszczone przed nią znaki, a w przypadku przekroczenia ustalonych przepisami parametrów organy celne mają obowiązek pobierania kar pieniężnych. Organ odwoławczy wskazał także, iż obowiązkiem tych organów jest egzekwowanie opłat związanych z naruszeniem przepisów prawa, a ich pobór pośrednio przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników dróg publicznych, polepszenia stanu dróg, a więc organy celne działają w ten sposób w szeroko rozumianym interesie społecznym, niezależnie od tego, czy egzekwowane prawo według przewoźników jest dla nich zbyt represyjne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] lutego 2003 r. o wyżej wskazanym numerze oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia z dnia [...] października 2002 r. i umorzenie postępowania. Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w związku z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i nieustaleniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz brak poszanowania zasady zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Podstawą sformułowania tych zarzutów było dokonanie ustaleń stanowiących podstawę nałożenia kary na podstawie jednorazowego ważenia pojazdu, z użyciem wagi dynamicznej, podczas gdy zdaniem strony pomiar winien być przeprowadzany na wagach stacjonarnych pomostowych klasy dokładności 3. Zarzucając organom naruszenie art. 61 §4, art. 68, art. 79 k.p.a. strona skarżąca podniosła, iż protokół kontroli pojazdu nie spełnia wymogów prawa, strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli, przez co uniemożliwiono jej skorzystanie z przysługujących jej praw, a kierowca pojazdu nie był umocowany do działania w jej imieniu. Spółka wskazała na wady formalne i prawne uzasadnienia decyzji oraz niezgodne z art. 61 ust. 2 pkt 1 prawa o ruchu drogowym obciążenie przewoźnika obowiązkiem niemożliwym do spełnienia z uwagi na przewóz autocysterną ładunku płynnego. Zdaniem strony w takim wypadku przewoźnik nie ma wpływu na rozmieszczenie ładunku w pojeździe, gdyż ładunek sam rozmieszcza się równomiernie na powierzchni ładunkowej w czasie bezruchu pojazdu oraz przemieszcza się podczas jego ruchu. Stąd, zdaniem strony, jedyna właściwą metoda ważenia pojazdów z ładunkami płynnymi powinna być metoda statyczna, po ustabilizowaniu się cieczy w cysternie.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2003 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty, wskazując ponadto, że nie jest prawdziwe stwierdzenie, iż protokół z kontroli pojazdu spełnia wymogi z art. 68 § 1 i 2 kpa, gdyż nie wymienia nazwiska funkcjonariusza celnego prowadzącego kontrolę, nazwiska kierowcy kontrolowanego pojazdu oraz cech pozwalających na identyfikację wagi użytej do pomiarów nacisków osi pojazdu, a nadto nie wymienia dokumentów stanowiących podstawę identyfikacji przewoźnika. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał także, że ww. protokół, zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji, stracił charakter materiału dowodowego, bowiem stając się elementem uzasadnienia stanowi część integralną tej decyzji zatem stracił charakter materiału dowodowego, bowiem podlega ocenie nie na podstawie cytowanych przepisów lecz na podstawie przepisu art. 107 § 3 kpa. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał dalej, że chybione jest twierdzenie, że kierowca brał udział w kontroli pojazdu, wobec czego strona skarżąca była reprezentowana podczas kontroli tego pojazdu i nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 10 kpa, gdyż w treści protokołu nie jest wymienione imię i nazwisko kierowcy, z racji czego strona nie może stwierdzić czy był on jej pracownikiem i czy był uprawniony do jej reprezentowania. Podsumowując, pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że strona skarżąca nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 kpa) oraz o miejscu i dacie przeprowadzenia kontroli (art. 79 kpa), a także o możliwości przejrzenia akt sprawy i złożenia wyjaśnień (art. 73 § 1 kpa ), skutkiem czego została pozbawiona prawa czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 kpa). Na okoliczność konieczności ważenia wagami stacjonarnymi pojazdów przewożących ładunek płynny strona powołała się na pismo Dyrektora Głównego Urzędu Miar Zakładu Masy i Siły z dnia [...] stycznia 2003 r., załączając jego kopię do skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2006 r. pełnomocnik skarżącej Spółki poinformował, iż zmieniona została firma strony, która obecnie brzmi: CTL A. Sp. z o.o., załączając do pisma aktualny na dzień [...] stycznia 2006 r. odpis z rejestru przedsiębiorców KRS [...]. Powołując się na treść orzeczenia wydanego w podobnej sprawie w dniu [...] kwietnia 2004 r. przez Wojewódzki Sad Administracyjny w L. sygn. akt [...] strona wskazała, iż zgodnie z tym wyrokiem obowiązujący wówczas przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych był przepisem "martwym" wobec braku przepisów wykonawczych, a metody i warunki, w jakich dokonano pomiaru obciążenia osi pojazdu w ruchu były dowolne i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.

Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skargi odnoszących się do protokołu kontroli, ustalenia momentu wszczęcia postępowania w sprawie oraz zapewnienia stronie postępowania możliwości obrony przysługujących jej praw, a także obowiązków przewoźnika w zakresie prawidłowego załadunku pojazdu, wynikający m.in. z przepisu art. 355 §1 k.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, a zauważone uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Właściwie umocowane organy służby celnej prawidłowo ustaliły, że w dniu [...] października 2002 r. podczas kontroli pojazdu skarżącej Spółki nacisk na drugą i piąta oś przekraczał dopuszczalną normę, a organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71 poz. 838 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane, między innymi, za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość, w myśl ust. 2b powołanego artykułu, określał załącznik do ustawy. W niniejszej sprawie przy pomiarze nacisku dla osi pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm, a kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, stąd Naczelnik Urzędu Celnego w Z. nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 4.920,00 zł, zgodnie z wysokością kar określonych w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z treścią tego załącznika, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli pojazdu oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, dla osi pojedynczej ponad 100 kN do 105 kN kara pieniężna wynosi 720,00 zł, zaś dla osi składowej osi wielokrotnej przy rozstawie osi powyżej 1,30 m ponad 92 kN do 100 kN pobiera się karę pieniężną w wysokości 4.200,00 zł. Wysokość naliczonej kary ustalona została z uwzględnieniem wskazanych w protokole wielkości przekroczenia nacisków na osie pojazdu oraz stawek kary pieniężnej wynikających z treści załącznika do ustawy.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczy nurt argumentacji strony skarżącej, której firma w międzyczasie uległa zmianie i obecnie brzmi: CTL A. Sp. z o.o., sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i w konsekwencji- sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca Spółka podnosi, że kara pieniężna została nałożona po przeprowadzeniu ważenia pojazdu z użyciem wagi dynamicznej, podczas gdy w cysternie przewożony był ładunek płynny, który w cysternie stabilizuje się i równomiernie rozmieszcza, gdy pojazd pozostaje w bezruchu, stąd miarodajnym dla oceny stanu pojazdu na drodze byłoby ważenie z użyciem wag statycznych. Argumentacji ten Sąd nie podziela, bowiem stwierdzone i w istocie nie kwestionowane przez stronę przekroczenia nacisku na osie w momencie ważenia pojazdu odzwierciedlają stan pojazdu, w jakim pojazd ten znajdował się w dniu kontroli na drodze publicznej. Przewożony ładunek płynny, przy pozostawionej wolnej przestrzeni w cysternie, ulega przemieszczaniu, każdorazowo reagując na zmiany prędkości jazdy, hamowanie pojazdu, czy nierówności na drodze. Z adnotacji kierowcy zawartej w protokole z kontroli pojazdu wynika, iż w chwili ważenia poduszki w cysternie były opuszczone, nie wyregulowane. Okoliczność ta mogła mieć wpływ na wynik ważenia, jednakże nie ma wpływu na ocenę prawidłowości procesu ważenia. W chwili przejazdu przez wagę odnotowano bowiem stan faktyczny pojazdu korzystającego z drogi publicznej, na co zasadnie wskazuje organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.

Należy wskazać, że sam proces ważenia i pomiaru pojazdu odbył się z poszanowaniem obowiązującej procedury, przy użyciu sprawnych i posiadających ważne świadectwa legalizacji urządzeń. Wykorzystana waga została zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., nr ZT [...] i posiadała ważne do dnia [...] stycznia 2004 r. świadectwo legalizacji z dnia [...] stycznia 2002 r. (dowód karta 22 akt administracyjnych sprawy). Przedmiotowa legalizacja była kolejną legalizacją wagi użytej w procesie ważenia przedmiotowego pojazdu, bowiem z treści świadectwa wynika, iż waga ta wyprodukowana została w 1999 roku. W dokumencie tym odnotowano, iż wymagania tego urządzenia określono zgodnie z zarządzeniem nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urzędowy Miar i Probiernictwa z 2002 r., nr 6, poz. 40), które określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Wskazać należy, iż przepisy te miały zastosowanie w dacie wydania przedmiotowego świadectwa legalizacji, bowiem ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63 poz. 636) w zakresie istotnym dla bytu niniejszej sprawy weszła w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2003 r. Decyzja organu II instancji wydana została w dniu [...] lutego 2003 r., a samo ważenie pojazdu miało miejsce w 2002 roku, gdy obowiązywały przepisy ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, stąd zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W ocenie Sądu chybiona jest także podnoszona w skardze niekonstytucyjność zarządzenia Prezesa GUM nr [...], bowiem zarządzenie to nie jest źródłem prawa normatywnego, a jedynie określa wzorce postępowania oraz sposób przeprowadzania czynności związanych z montażem wagi, jej legalizacją oraz przeprowadzaniem samego ważenia. Chybiony jest także zarzut wydania decyzji mimo braku przepisów określających sposób dokonywania pomiarów samochodów na wagach. Zasada praworządności, określona w art. 6 kpa, podobnie jak inne zasady ogólne, dotyczy postępowania jurysdykcyjnego (Z.Janowicz "Kpa. Komentarz" PWN 1999 s. 59 uw. 1a). Nie oznacza ona, że przebieg wszystkich czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej, musi być drobiazgowo uregulowany przepisami prawa. Przepisy prawa zawierające w szczególności normy kompetencyjne mają jedynie stanowić podstawę do podjęcia danej czynności przez organ oraz być podstawą obowiązku poddania się przez obywatela (osobę prawną) danej czynności organu (S. Wronkowska "Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa" cz. 1 s.19 Poznań 2002; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 1998 s. 235). Nawet w silnie sformalizowanym postępowaniu sądowym rozpoznawczym nie reguluje się drobiazgowo szeregu czynności procesowych (np. okazania dowodu stronom, przeprowadzenia oględzin, przeprowadzenia dowodu z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięki czy eksperymentu procesowego- art. 244- 257, 292-295, 308 kpc; art. 211- 212 kpk), pozostawiając sposób ich przeprowadzenia organowi procesowemu, w oparciu o utrwalone reguły postępowania, bazujące na kulturze prawnej mającej wielopokoleniową tradycję. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie były (i być nie musiały) jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w podstawach prawnych obu decyzji przepisy materialnoprawne. Jedynie zatem na marginesie należy wskazać, że już pod rządem ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz.U. 53/93/248 ze zm.) utrwalonym był pogląd, że ówczesny normodawca- Główny Dyrektor Dróg Publicznych- nie miał kompetencji ustawowych do określania zasad ważenia pojazdów w celu ustalenia masy pojazdu i nacisków osi (wyrok NSA z 17.2.1998- II SA 1489/97). W tej sytuacji szereg regulacji zawartych w zarządzeniu nr 39 ] ma charakter dyrektyw celowościowych, wskazujących co należy czynić, by osiągnąć zamierzony rezultat- prawidłowego zadziałania wagi (S. Wronkowska- j.w., s. 8).

Z akt administracyjnych wynika też, że wynik ważenia dynamicznego poprawnie został wydrukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla zapewnienia prawidłowego ważenia zamontowano na wadze specjalne oznaczenia, wskazujące sposób prawidłowego wjazdu i poruszania się w trakcie pomiaru, zaś wynik ważenia uzyskany został za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje nieprawidłowości, przerywając proces ważenia oraz komunikuje konieczność ponownego przejazdu przez wagę. Wskazania z pomiarów są nadto dodatkowo pomniejszane o 200 kg i 2%, co stanowi korzystną dla strony okoliczność, zgodnie z powołanym zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu. Sąd stwierdza, że opisane szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie zakwestionowany przez stronę skarżącą objaśnienie przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w powołanym zarządzeniu.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skarżącego, że nie mógł brać czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Z uwagi na specyfikę postępowania, obiektywnie niemożliwym stało się doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów na to, że kierowca został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu w toku ważenia pojazdu. Przeciwnie, kierowca pojazdu złożył podpis na dokumencie urzędowym zatytułowanym "Raport ważenia pojazdu" z dnia [...] października 2002 r., zawierającym opis istotnych okoliczności towarzyszących ważeniu, a także na protokole z kontroli pojazdu. Strona skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wszelkie zarzuty strona mogła bowiem podnieść w odwołaniu, z czego skorzystała, a podniesione zarzuty zostały przez organ II instancji rozpatrzone. Ponadto trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 §2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo dotkliwe zakłócenia funkcjonowania urzędów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 §2 kpa. Tym samym również i ten zarzut strony skarżącej uznać należy za chybiony.

Chybione były także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie sporządzania protokołów. Z art. 68 kpa wynika iż protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół nr [...] z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej spełnia powyższe warunki, a wskazywane przez stronę skarżąca uchybienia w postaci braku oznaczenia osoby przeprowadzającej kontrolę oraz nie odnotowania nazwiska kierowcy pojazdu, nie miały żadnego wpływu na merytoryczny wynik sprawy. Nazwisko kierowcy pojazdu odnotowane zostało w Raporcie ważenia pojazdu (k. 18 kat), który raport ten podpisał i który podczas kontroli okazał dokumenty pojazdu oraz przewożonego ładunku, a sam protokół z kontroli podpisał.

W ocenie Sądu również decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2002 r. nie zawiera uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż podane są w niej podstawy prawne rozstrzygnięcia, a brak uzasadnienia faktycznego nie miał znaczenia w niniejszej sprawie, skoro z protokołu z kontroli pojazdu, stanowiącego jej integralną część, jasno wynika kiedy, gdzie i z czyim udziałem oraz jakich czynności dokonano, a także jakie normy, o ile i dla której osi zostały przekroczone oraz w jakiej wysokości ustalono karę pieniężną.

W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy- prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły zostać uwzględnione tak w zakresie ustalenia, czy skarżąca Spółka była przewoźnikiem, jaki i zarzutów naruszenia art. 107 § 3, art. 10 i art. 61 § 4 kpa. i spełnienia wymogów określonych w art. 68 kpa. Na zarzuty sformułowane w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w R. udzielił trafnych wyjaśnień.

Sąd miał także na uwadze, że użyte w powołanym przepisie art. 13 ust. 2 a ustawy o drogach publicznych sformułowanie "pobiera się kary pieniężne" oznacza, że organ administracji ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Taka sytuacja zachodziła w sprawie niniejszej, gdzie wynik przeprowadzonej kontroli pojazdu dowodzi przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drugą oś i wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od pobrania kary pieniężnej w sytuacji, gdy zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki jej wymierzenia. Skarżąca Spółka jako przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Ustawa o drogach publicznych zakazuje przejazdu pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia oraz uiszczenia z tego powodu stosownej opłaty. W dniu przeprowadzonej kontroli zezwoleniem takim na przedmiotowy pojazd strona skarżąca nie dysponowała, a dopuszczalny nacisk na osie pojazdu został przekroczony. W tej sytuacji wymierzenie kary było obligatoryjne.

Podsumowując, w odniesieniu do wszystkich zarzutów proceduralnych skargi wskazać należy, że w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał i zakwalifikował podstawy prawne czynności kontrolnych i rozstrzygnięć. Zważyć nadto należy, iż podmiot zajmujący się przewozem towarów ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa i na nim ciąży ryzyko związane z nieprawidłowościami przewozu. Przedsiębiorca ma obowiązek dokonać takiego załadunku by nie dopuścić do przekroczenia zarówno dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jak dopuszczalnych nacisków na oś, bowiem to na nim ciąży odpowiedzialność za przekroczenie wymiarów pojazdu. Ustalone normy obciążeń dróg służą bowiem, jeżeli nie polepszeniu stanu dróg publicznych, to co najmniej spowolnieniu ich degradacji. Ma to oczywisty związek z bezpieczeństwem użytkowników dróg i przeprowadzana kontrola wpływa na zachowanie tego bezpieczeństwa w możliwie jak najwyższym stopniu. Takie działanie służy zatem szeroko rozumianemu interesowi publicznemu. W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy- prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły zostać uwzględnione.

Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 151 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu.

/-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski

MW