Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3081/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37ap ust. 1, art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 3, art. 86 ust. 1, ust. 2, ust. 8, art. 87 ust. 2, art. 96 ust. 1, art. 101 pkt 4, art. 103, art. 120 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 554
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 106 par. 1, par. 5, art. 106 par. 1, art. 107 par. 3, art. 110
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1429
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 494 par. 1 pkt 1, par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w B. udzielił A. M. zezwolenia znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18.

2. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w B. zmienił zezwolenie z dnia [...] lipca 2008 r. poprzez zmianę nazwy apteki na "A.".

3. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, po rozpatrzeniu wniosku spółki: "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A.", zmienił zezwolenie poprzez zmianę dotychczasowego wpisu dotyczącego podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną z: A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "T." i w jego miejsce dokonał wpisu podmiotu prowadzącego aptekę: "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. połączył spółki "T." Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz "A." sp. z o.o. z siedzibą w K. poprzez przejęcie całego majątku spółki "T." Sp. z o.o. przez spółkę "A." Sp. z o.o. w trybie art. 494 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.).

Jednocześnie w dniu [...] marca 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. wpłynęło pismo Spółki: "T." Sp. z o.o., informujące, że dnia [...] lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS wydał postanowienie o przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez A. M. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod firmą "T." Sp. z o.o.

4. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. notą sygnalizacyjną z dnia [...] kwietnia 2014 r. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. o nieprawidłowościach stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego Nr [...] przeprowadzonego wobec A. M., właścicielki przedsiębiorstwa A. M. "T." w tym o sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych - hurtowni farmaceutycznej i innej apteki ogólnodostępnej.

5. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (jako podmiot legitymujący się zezwoleniem na prowadzenie apteki "A." na skutek połączenia z "T." Sp. z o.o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T.") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "A." zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, udzielonego Spółce: "A." Sp. z o.o. w związku ze sprzedażą produktów leczniczych do nieuprawnionych kontrahentów. Jednocześnie organ wezwał stronę do przedłożenia kserokopii faktur sprzedaży VAT, potwierdzonych za zgodność z oryginałem, za okres 2011 r., 2012 r. i 2013 r. wystawionych na rzecz: M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz S. Sp. j. z siedzibą w E. Spółka "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (nazywana dalej: "skarżącą") przesłała żądane dokumenty przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r.

6. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w B., odpowiadając na pismo skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. wyjaśnił, że stroną postępowania jest spółka: "A." Sp. z o.o., której udzielono zezwolenia. Skutkiem połączenia poprzez przejęcie była sukcesja generalna, co oznacza, że następca prawny wstępuje w ogół sytuacji prawnej poprzednika.

Organ I instancji wyjaśnił, że nie badał przesłanek posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki prowadzonej przez spółkę: "A." Sp. z o.o., z uwagi na treść art. 494 § 2 K.s.h., który przewiduje sukcesję administracyjnoprawną, z uwagi na brak regulacji publicznoprawnych ograniczających takie przejście.

7. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca wniosła o: umożliwienie przejrzenia akt postępowania, przesłuchanie w charakterze strony P. K. na okoliczność spełniania warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, przesłuchanie w charakterze świadka kierownika apteki na okoliczność spełniania przez przedsiębiorcę "A." Sp. z o.o. warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmówił przeprowadzenia ww. dowodów wskazując, że zebrany materiał dowodowy pozwala wydać rozstrzygnięcie, a stan faktyczny jest dostatecznie wyjaśniony.

8. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie P. K. i kierownika apteki oraz o umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., a także o wystąpienie w trybie art. 106 § 1 K.p.a. do Okręgowej Izby Aptekarskiej w B. o wydanie uchwały w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki położonej w K. przy ul. [...] 18.

9. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 9, art. 87 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 3 pkt. 1, art. 101 pkt. 4 w związku z art. 37ap ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r. Nr 45, poz. 271 ze zm., nazywanej dalej: "P.f.") oraz art. 104 w zw. z art. 107 § 1 - 3 K.p.a. cofnął zezwolenie znak: [...] z dnia [...] marca 2011 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "A." zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, zmienione decyzją [...]WIF Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., przysługujące "A." Sp. z o. o. z siedzibą w K.

W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny podał, że dostarczone przez stronę postępowania faktury VAT obejmowały transakcje mające miejsce w latach 2011-2013. Z treści powyższych faktur wynika, że spółka działającą pod firmą "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." (poprzednik prawny "A." Sp. z o. o.) w latach 2011-2013 dokonała sprzedaży produktów leczniczych na podstawie czterech faktur VAT na łączną kwotę 108 939,23 zł do następującego podmiotu prowadzącego obrót produktami leczniczymi: "S." Sp. J. w E. ul. [...] 14/S. Sp. J.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną zlokalizowaną w K. przy ul. [...] 18, B. przy ul. [...] 8E oraz W. przy ul. [...] 19 sprzedawał do hurtowni farmaceutycznej oraz apteki między innymi takie produkty lecznicze jak: C., S., O., Z., F., S., P., I., S., tj. leków których dostępność dla polskich pacjentów jest ograniczona, z uwagi na nasilony wywóz do krajów Unii Europejskiej. W związku z powyższym naruszone zostały dyspozycje art. 72 ust. 1 i ust. 3, art. 86, art. 87 ust. 2, art. 96 ust. 1, art. 99, art. 101 pkt. 4 P.f.

Materialnoprawną przesłanką cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "A." zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, wydanego z wniosku "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." przejętej przez spółkę "A." Sp. z o. o. z siedzibą w K. był przepis art. 37ap ust. 1 pkt. 2 P.f., który stanowi, że organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem.

10. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2015 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. art. 101 pkt 4 P.f.;

art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1 P.f.;

art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i 3 P.f.;

2) przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:

art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w c2:ęści dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej obejmujące zezwolenie, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem;

art. 7 K.p.a., 75 § 1 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 81 K.p.a., art. 86 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy spółka A. sp. z o.o. dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na ustaleniu stanu faktycznego sprawy;

art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymogi prawa;

art. 106 § 1 i 5 K.p.a. w zw. z art. 110 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo braku skierowania przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wniosku o wydanie opinii przez Prezydium Okręgowej Izby Aptekarskiej w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki przez A. Sp. z o.o., a w efekcie wydanie decyzji bez opinii organu samorządu aptekarskiego.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z:

- przesłuchanie w charakterze strony P. K. na okoliczność spełniania warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki;

- przesłuchanie w charakterze świadka kierownika apteki na okoliczność spełniania przez przedsiębiorcę A. Sp. z o.o. warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki.

11. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, wskazując na okoliczności którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji.

12. Pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie kolejnego dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka A. M. na okoliczność wykonywania objętej zezwoleniem działalności - prowadzenia apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, w tym dokonywania sprzedaży produktów leczniczych, a zwłaszcza ustalenia okresu w jakim podmiot zbywał produkty lecznicze oraz podmiotów na rzecz, których dokonywano zbycia.

Pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego do Okręgowej Izby Aptekarskiej w B. o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia przedsiębiorcy "A." Sp. z o.o. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w K. przy ul. [...] 18.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

13. Główny Inspektor Farmaceutyczny (nazywany dalej: "GIF"), po zapoznaniu się z zebraną w sprawie dokumentacją, decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 P.f. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji GIF podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że A. M. za pośrednictwem apteki ogólnodostępnej "A.", położonej w K. przy ul. [...] 18 dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do apteki ogólnodostępnej położonej w E. przy ul. [...] 14 prowadzonej przez Spółkę: S. Sp. j. Jak wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny A. M. w latach 2011-2013 dokonała sprzedaży produktów leczniczych do ww. podmiotu na łączną kwotę 108 939,23 zł.

W świetle art. 72 ust. 3 P.f. należało uznać, że strona prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, gdyż nabywcą był jeden z podmiotów wymienionych w cyt. przepisie, tj. inna apteka ogólnodostępna.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 P.f. obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne.

Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, którego skarżąca nie posiadała, skutkiem czego nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.

Dokonywanie przez przedmiotową aptekę sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych i apteki ogólnodostępnej stanowiło naruszenie art. 87 ust. 2 P.f., zgodnie z którym apteki ogólnodostępne przeznaczone są do: 1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8, 2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.

Art. 86 ust. 2 - 5 i 8 (z uwzględnieniem art. 72 ust. 5) P.f. stanowi numerus clausus usług jakie świadczyć mogą apteki. Zatem w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 P.f., w tym działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych.

Apteka ogólnodostępna jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 P.f. Dokonywanie przez aptekę ogólnodostępną sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych narusza powyższy przepis, co skutkowało zastosowaniem sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia, o czym mowa w art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f.

Brak rękojmi należytego prowadzenia apteki został wykazany i udowodniony między innymi za pomocą faktur VAT dostarczonych przez stronę, dokumentujących sprzedaż produktów leczniczych do apteki ogólnodostępnej. Spółka: A. Sp. z o.o. utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki w momencie połączenia ze Spółką: T. Sp. z o.o.

GIF, powołując się na regulacje zawarte w art. 494 § 1 K.s.h., wyjaśnił, że spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie ww. apteki. Oznacza to, że spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą.

Organ odrzucił zarzut, że z uzasadnienia decyzji nie wynikało, wobec którego podmiotu organ stwierdził brak posiadania rękojmi, gdyż zarówno poprzednik, tj. Spółka: T. Sp. z o.o. (A. M), jak również następca Spółka: A. Sp. z o.o. to spółki, w których rękojmia winna być badana po stronie osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentacji spółki, a są to całkowicie inne, albowiem z treści zaskarżonej decyzji jasno wynika, że połączenie się spółek oznacza jednoznacznie, że stroną w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest spółka, która weszła w prawa i obowiązki spółki przejętej, gdyż gdyby organ wydał decyzję wobec spółki nieistniejącej naruszyłby obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego.

W ocenie GIF, fakt, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w B., nie ustalił czy spółka: "A." Sp. z o.o. daję rękojmię należytego prowadzenia apteki pozostawał bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Decyzja o zmianie zezwolenia została wydana dnia [...] kwietnia 2014 r., natomiast pierwsze informacje wskazujące na nieprawidłowości w aptece ogólnodostępnej "A.", zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, wpłynęły do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego dnia 17 kwietnia 2014 r., a zatem po dokonaniu zmiany zezwolenia. W ocenie oragnu drugiej instancji podkreślenia wymaga fakt, iż w momencie przejęcia Spółki: "T." Sp. z o.o. (A. M.) przez Spółkę: "A." Sp. z o.o., spółka ta utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Na gruncie niniejszej sprawy sukcesja generalna oznacza także ponoszenie odpowiedzialności za działania podejmowane przez poprzednika prawnego,.

GIF podkreślił, że przy ocenie prawidłowości prowadzenia działalności objętej zezwoleniem nie są badane osobiste przymioty członków zarządu (w przypadku sp. z o.o.), gdyż ocenie podlega sposób prowadzenia działalności, przestrzeganie przepisów prawa w zakresie jej prowadzenia i waga naruszeń dokonanych przez dany podmiot, tj. Spółkę. Przesłuchanie w charakterze strony prezesa zarządu Spółki: A. Sp. z o.o. pozostałoby bez wpływu na ocenę posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Dowód z przesłuchania w charakterze strony, prezesa zarządu spółki, który jest zainteresowany pozytywnym dla siebie rozstrzygnięciem nie będzie obiektywnym dowodem. Takim dowodem są natomiast faktury dokumentujące działanie apteki położonej w K. przy ul. [...] 18.

W ocenie GIF składane przez skarżącą wnioski dowodowe nie mogły ani zmienić arii podważyć dokonanych ustaleń.

14. W skardze z dnia 26 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GIF z dnia [...] października 2015 r. skarżąca wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. prawa materialnego:

1) art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 P.f. przez niewłaściwe zastosowanie;

2) art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust.1 P.f. przez niewłaściwe zastosowanie;

3) art. 72 ust. 1 i 3 w zw. z art. 74 ust. 1 P.f. przez niewłaściwe zastosowanie;

II. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:

1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej obejmujących zezwolenie, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem;

2) art. 7 K.p.a., 75 § 1 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 78 § 1 K.p.a., art. 81 K.p.a., art. 86 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącej) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy spółka A. sp. z o.o. dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy;

3) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymogi prawa;

4) art. 106 § 1 i 5 K.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo braku skierowania przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wniosku o wydanie opinii przez Prezydium Okręgowej Izby Aptekarskiej w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki przez "A." Sp. z o.o., a w efekcie wydanie decyzji bez opinii organu samorządu aptekarskiego.

Skarżąca podała, że A. M. jako osoba fizyczna przekształciła w dniu 14 lutego 2014 r. swoją działalność w spółkę "T." Sp. z o.o. Ta z kolei została przejęta przez "A." Sp. z o.o. w trybie art. 492 § 1 pkt 1 K.s.h.

Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sadowego wydał postanowienie w przedmiocie połączenia spółki "A." Sp.z o.o. (spółka przejmująca) ze spółką "T." Sp. z o.o. (spółka przejmowana) poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejętej, na spółkę przejmującą, dokonane w trybie art. 492 § 1 pkt 1 K.s.h.

Do połączenia doszło na podstawie uchwały z dnia [...] października 2014 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki "A." Sp. z o.o. i uchwały "T." Sp. z o.o. Wpis połączenia miał miejsce w dniu 27 lutego 2014 r.

W tej sytuacji "A." Sp. z o.o., prowadząc aptekę w K. przy ul. [...] 18 nie dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych, co potwierdzają zresztą WIF i GIF w treści rozstrzygnięć.

Dokonując ustaleń faktycznych, w tym dokonywania sprzedaży produktów leczniczych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, organ pominął okoliczność dotyczącą przejęcia spółki "T." Sp. z o.o. przez "A." Sp. z o.o., a w konsekwencji braku związku między działalnością A. M. "T." Sp. z o.o., a ich następcą prawnym "A." Sp. z o.o.

Niezrozumiałym dla skarżącej był pogląd organu jakoby spółka przejmująca "A." Sp. z o.o. miała pełną świadomość "praktyk", tj. sprzedaży na rzecz podmiotów nieuprawnionych przez A. M. czy spółkę przejmowaną "T." Sp. z o.o. Na dzień podpisania przez obie spółki planu połączenia, jak również podjęcia uchwał o połączenia obu spółek, spółka przejmowana nie miała wszczętego postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wg skarżącej wykazała ona rękojmię należytego prowadzenia apteki na datę prowadzenia postępowania i datę wydania decyzji w sprawie.

W ocenie skarżącej szczególnie istotne było dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze strony P. K. na okoliczność spełniania warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, istotne znaczenie miały także inne wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę, a oddalone przez GIF, w szczególności przesłuchanie w charakterze świadka kierownika apteki.

Faktury, na które powołuje się GIF dotyczą poprzednika prawnego "T." Sp. z o.o. – A. M. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, a decyzja wydana została w stosunku do "A." Sp. z o.o. Skoro zaś, po dacie zmiany zezwolenia nie zaistniały zdarzenia wskazujące na naruszenie obowiązków w zakresie prowadzonej przez sukcesora prawnego działalności objętej zezwoleniem, cofnięcie zezwolenia "A." Sp. z o.o. z uwagi na brak rękojmi było bezpodstawne i niczym nieuzasadnione.

W ramach sukcesji generalnej z art. 492 i art. 494 K.s.h. uprawnień i obowiązków spółka przejmująca nie ponosi odpowiedzialności za działania stanowiące chociażby naruszenie przepisów prawa, które to na dzień połączenia spółek nie zostały stwierdzone orzeczeniami sadów bądź rozstrzygnięciami organów Administracji. Inne wnioskowanie prowadziłoby do możliwości rugowania z obrotu prawnego każdego przedsiębiorcy za działania poprzednika bądź poprzedników chociażby sprzecznie z przepisami dotyczącymi przedawnienia, wszczęcia postępowania, wydania orzeczenia etc.

W piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. skarżąca podtrzymała w całości stanowisko przedstawione w skardze z dnia 26 października 2015 r.

W uzupełnieniu zarzutu dokonywania sprzedaży podmiotom nieuprawnionym, tj. do apteki ogólnodostępnej położonej w E. przy ul. [...] 14 prowadzonej przez spółkę S. Sp. j., organ inspekcji farmaceutycznej, powołując się na ustalenia [...]WIF wskazał, że A. M. w latach 2011-2013 dokonała sprzedaży produktów leczniczych do ww. podmiotu na łączną kwotę 108.939,23 zł. Zatem w sprawie analizie winien być poddany stan prawny istniejący w czasie podejmowanych przez aptekę czynności. W omawianym czasie nie istniała w przepisach P.f. dyspozycja wyrażona obecnie w art. 86a.

Potwierdzeniem braku przewidzianego prawem zakazu dokonywania sprzedaży przez apteki na rzecz innej apteki na etapie prowadzenia działalności przez skarżącą w roku 2011-2013 jest fakt, że dopiero wchodząca w życie w lipcu 2015 r. nowelizacja P.f. wprowadziła art. 86a stanowiący, że "Zakazana jest sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu". Zatem organ bezpodstawnie przyjął, że czynności podejmowane przez aptekę dokonywane były wbrew obowiązującym wówczas przepisom ustawy – Prawo farmaceutyczne.

15. W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.

4. Materialnoprawną przesłanką cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, jest art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f., który stanowi, iż organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Z kolei zgodnie z art. 101 pkt 4 P.f. wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Użycie w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 P.f. określenia "cofa zezwolenia" oznacza, iż ww. wskazana sytuacja obliguje właściwy organ do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Zdaniem Sądu, cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 jest niezależne od zastosowania regulacji zawartych w art. 120 ust. 1 pkt 2 i 103 P.f. i ma zastosowanie do wszystkich zezwoleń wydanych na gruncie ustawy Prawo farmaceutyczne.

Pojęcie "rękojmi należytego prowadzenia apteki" nie ma definicji ustawowej. W doktrynie wskazuje się, że "dla udzielenia odpowiedzi w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki można skorzystać z dorobku orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu (chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność)" (zob. M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki. Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).

W orzecznictwie wskazuje się, że pod pojęciem "rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającej się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). "Na wizerunek ten [...] składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00). Ponadto zaznacza się, że "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię [...] składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe, zachowanie [...]. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego [...] będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu [...] jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06; z dnia 12 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2084/06).

Przesłanki rękojmi nie należy przy tym utożsamiać z wymaganiem odnoszącym się do kwalifikacji zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Z drugiej strony jednak "nie można przyjąć, że rękojmia [w ogóle] nie wiąże się z wiedzą praktyczną konieczną do wykonywania zawodu" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Brak odpowiednich umiejętności czy też dostatecznej praktyki może bowiem mieć wpływ na poziom świadczonych usług, a przez to nie stanowić gwarancji należytego wykonywania zawodu (zob. Marta Koremba, komentarz do art. 101 p.f., LEX).

5. W ocenie Sądu, konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki nie jest badana wyłącznie na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadający już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi ją posiadać przez cały okres korzystania z zezwolenia a obowiązki nałożone na niego ustawą Prawo farmaceutyczne wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 P.f., obrót produktami leczniczymi może być prowadzony wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 P.f., obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.

Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności (art. 72 ust. 3 P.f.).

Prowadzenie obrotu z innymi aptekami lub hurtowniami uzasadniał zatem zarzut organów, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia. Art. 86 ust. 1 P.f. stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2.

Jak stanowi art. 87 ust. 2 P.f. apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8,

2) wykonywanie czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 P.f. produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:

1) na podstawie recepty,

2) bez recepty,

3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości organy wykazały, że przedmiotowa apteka ogólnodostępna dokonywała nieuprawnionego obrotu produktami leczniczymi z innymi aptekami przez co naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej. Takie działanie obligowało organ do cofnięcia zezwolenia.

6. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, iż nie są one zasadne. Stosownie do art. 494 § 1 K.s.h., spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, po rozpatrzeniu wniosku spółki: "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A.", zmienił zezwolenie poprzez zmianę dotychczasowego wpisu dotyczącego podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną z: A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "T." i w jego miejsce dokonał wpisu podmiotu prowadzącego aptekę: "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K.

Stwierdzić zatem należy, iż od tego czasu spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie ww. apteki. Powyższe oznacza, że spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Powyższe potwierdza również stanowisko WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3143/14, wyroku tego samego Sądu z dnia 2 grudnia 2014 r., VI SA/Wa 1506/14 i z 13 maja 2016 r., VI SA/Wa 2874/15, które to skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, gdzie wskazano, że następca prawny ponosi zgodnie z prawem, konsekwencje łamania prawa przez spółkę przejmowaną.

W ocenie Sądu na podstawie akt sprawy uzasadnione jest twierdzenie, że przedsiębiorca prowadził obrót produktami leczniczymi z naruszeniem przepisów P.f., bowiem w ramach posiadanego zezwolenia nie mógł prowadzić obrotu hurtowego, zaś obrót którego dokonywał wymagał odrębnego zezwolenia, którego przedsiębiorca nie posiadał. apteka ogólnodostępna sprzedawała produkty lecznicze do innej apteki ogólnodostępnej oraz hurtowni farmaceutycznej M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz S. Sp. j. z siedzibą w E.., co było niezgodne z art. 72 ust. 3 i art. 96 ust. 1 P.f. Wykazano także, że produkty lecznicze o kategorii dostępności Rp., które mogą być wydawane z apteki wyłącznie na podstawie recepty lub zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych były wydawane bez recepty.

"T." Sp. z o. o. powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." w dniu 17 lutego 2014 r. postanowiła o połączeniu z przedsiębiorcą działającym pod firmą "A." Sp. z o. o. Dokonana sukcesja generalna, oparta została o połączenie spółki A. Sp. z o. o. ze spółką "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." poprzez przejęcie całego majątku spółki "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." przez spółkę "A." Sp. z o. o. w trybie art. 492 § 1 pkt. 1 K.s.h.

Jednocześnie zgodnie z art. 494 § 2 K.s.h. na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Decyzja zmieniająca zezwolenie w zakresie przedsiębiorcy prowadzącego aptekę ogólnodostępną w K. przy ul. [...] 18 została wydana w dniu [...] kwietnia 2014 r.

W świetle powołanych przepisów spółka "A" Sp. z o. o. przejęła prawa i obowiązki spółki przejętej, tj. "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T.". W tym miejscu należy podkreślić, iż strona postępowania nie może się powoływać na brak świadomości praktyk dokonywanych przez "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T.". W zakres należytej staranności wchodzi bez wątpienia kontrola podmiotu przejmowanego przez przedsiębiorcę przejmującego. W przypadku prowadzenia przez przejmowany podmiot działalności wymagającej uzyskania zezwolenia koniecznym jest dokonanie wcześniejszego rozeznania, czy zezwolenie jest wykorzystywane zgodnie z prawem.

W takim stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że "A." Sp. z o. o. jako następca prawny "T." Sp. z o. o. powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy A. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." ponosi odpowiedzialność i konsekwencje łamania przepisów prawa przez poprzednika prawnego. Ponadto wskazane powyżej zdarzenia dotyczące zmiany podmiotu miały miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia. Skoro opisana powyżej sukcesja generalna obejmuje wszystkie prawa i obowiązki, czyli zarówno znane jak i te nieznane spółce, to nie istnieje wymóg ich określania. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do wyłączenia odpowiedzialności za naruszenia przepisów prawa w przypadku każdorazowej zmiany organizacyjnej osoby prawnej, w następstwie której traci ona osobowość prawną (przejęcie, połączenie), a nie ulega likwidacji.

Reasumując kwestię badania posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, Sąd podzielił pogląd GIF, iż połączenie się spółek oznacza, że stroną w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest spółka, która weszła w prawa i obowiązki spółki przejętej. Przypomnieć należy, iż decyzja o zmianie zezwolenia została wydana w dniu [...] kwietnia 2014 r., natomiast pierwsze informacje wskazujące na nieprawidłowości w aptece skarżącej wpłynęły do WIF w dniu 16 kwietnia 2014 r., a zatem już po dokonaniu zmiany zezwolenia. Nie mniej jednak w ocenie Sądu wskazanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. notą sygnalizacyjną z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowaną do WIF w B. o nieprawidłowościach stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego Nr [...] przeprowadzonego wobec A. M., właścicielki przedsiębiorstwa A. M. "T." w tym o sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych - hurtowni farmaceutycznej i innej apteki ogólnodostępnej potwierdza, że samo postępowanie kontrolne było przeprowadzone już wcześniej. I wiedza o odnotowanych w nim nie prawidłowościach dla właścicielki "T." była dostępna przed 16 kwietnia. Dyrektor UKS w B. jako organ kontroli skarbowej prowadził bowiem wobec niej, jako przedsiębiorcy, postępowanie kontrolne oparte na przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 533 z późn. zm.). Postępowanie to było wszczęte wcześniej i odnotowane w książce kontroli przedsiębiorcy, której obowiązek prowadzenia istnieje na podstawie przepisu art. 81 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.). Podmiot przejmujący aptekę miał więc możliwość wglądu w dokumentację przejmowanej apteki, książkę kontroli i dokumentację księgową, a zgromadzone w niej faktury zawierały informacje o sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych - hurtowni farmaceutycznej i innej apteki ogólnodostępnej.

W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skargi – skarżąca nie dochowała wiec należytej staranności w zakresie rozeznania rzetelności przedsiębiorcy zbywającego aptekę, mimo, że w ocenie Sądu – istniały okoliczności wskazujące na jego nierzetelność. I tak w przypadku gdy transakcja jest związana z oszustwem, winien wykazać, że działał w dobrej wierze, co oznacza, że nie wiedział i nie mógł przy zachowaniu należytej staranności się dowiedzieć o zaistniałych nieprawidłowościach. Winien zatem wykazać, że podjął środki ostrożności celem upewnienia się w przedmiocie legalności prowadzonych w przejmowanej aptece transakcji, lecz nie doprowadziły one do ujawnienia ich nieprawidłowego charakteru. Taką należytą staranność należy wykazać tym bardziej, że także na podstawie art. 554 k.c., nabywca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności (zob. wyrok SN z 13.2.1985 r., IV CR 17/85, OSP Nr 3/1986, poz. 53; P. Drapała, Zwalniające przejęcie długów związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, MP Nr 10/2002).

7. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem GIF, że przepis art. 101 pkt 4 P.f. wymaga, aby wnioskodawca, niezależnie od tego czy jest osobą fizyczną czy osobą prawną, dawał rękojmię należytego prowadzenia apteki. Bierze się przy tym pod uwagę sposób prowadzenia działalności, przestrzeganie przepisów prawa w zakresie jej prowadzenia i wagę naruszeń dokonanych przez dany podmiot. Dokonywanie sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznej czy innej apteki stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia apteki ogólnodostępnej.

Nie jest również trafny zarzut strony skarżącej, iż organy administracji nie podjęły czynności dla ustalenia czy osoby reprezentujące podmiot przejmujący aptekę posiadają rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Stosownie do art. 101 pkt 4 P.f., rękojmię należytego prowadzenia apteki musi posiadać podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki, a nie osoba sprawująca funkcję Prezesa Zarządu w tym podmiocie.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Organ II instancji rozpoznał bowiem i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toczącym się postępowaniu i odnosząc się szczegółowo do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Jednocześnie GIF przywołał wszystkie normy prawne, którymi się kierował i wyjaśnił dlaczego znajdują one zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Sąd nie podzielił również stanowiska strony skarżącej odnośnie naruszenia przez GIF art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Przypomnieć należy, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. oraz postanowieniem z dnia z dnia [...] października 2015 r. GIF odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, wskazując na okoliczności którymi się kierował przy podejmowaniu decyzji. Organ wskazał, że informacje, na okoliczność których miałyby zostać przeprowadzone dowody zostały dostatecznie ustalone w trakcie postępowania przed organem I instancji. WIF zgromadził obszerną dokumentację na którą składają się m. in., faktury VAT wystawiane na rzecz hurtowni farmaceutycznej i apteki ogólnodostępnej. W ocenie Sądu I instancji w sytuacji istnienia faktur, których autentyczność przez stronę skarżącą nie jest kwestionowana, nie może stworzyć żadnych nowych dowodów, a ponowne przesłuchanie świadków na tą samą okoliczność, która została już dostatecznie wyjaśniona prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

8. Odnosząc się do naruszenia art. 106 § 1 i 5 K.p.a. w zw. z art. 110 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo braku skierowania przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wniosku o wydanie opinii przez Prezydium Okręgowej Izby Aptekarskiej w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki przez "A." Sp. z o.o., a w efekcie wydanie decyzji bez opinii organu samorządu aptekarskiego.

Zarzut ten nie jest zasadny. Istniejące w art. 29 pkt 5 u.i.a. uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni (a nie zezwoleń) stwarza zatem jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 K.p.a., to Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej nie miał obowiązku uruchamiania trybu współdziałania z organami samorządu aptekarskiego, zaś ORA w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania postanowienia w formie uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 K.p.a.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 20 maja 2016 r., VI SA/Wa 577/16 oraz z dnia 13 maja 2016 r., VI SA/Wa 2874/15 orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z § 1 art. 106 K.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ/wyrażenia opinii albo zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z przepisu tego wynika, że obowiązek współdziałania nakładany jest przepisem prawa materialnego, natomiast w Prawie farmaceutycznym brak jest takiego uregulowania, które uzależniałoby obowiązek zasięgnięcia opinii organów samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przepisy art. 29 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich są normami kompetencyjnymi, na podstawie których samorząd aptekarski wydaje opinie w sprawach udzielania lub cofania koncesji, które mogą posłużyć jako opinie biegłego.

9. Zdaniem Sądu postępowanie przez oba działające w sprawie organy przeprowadzone zostało prawidłowo i w wyniku tego postępowania wykazano jednoznacznie, że strona dopuściła się takiego naruszenia prawa farmaceutycznego, które musiało doprowadzić do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "A." zlokalizowanej w K. przy ul. [...] 18, zmienione decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., przysługujące "A." Sp. z o. o. z siedzibą w K.

10. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione. Mając powyższe na uwadze WSA w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.