Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1193/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza na rzecz skarżącej Spółki od Wojewody [...] kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] obręb [...] a, położonej przy ul. [...] w G.. Orzeczenie to organ wydał m.in. w oparciu o art. 35 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w południowo-wschodniej części miasta G., obejmującego dzielnicę przemysłowo-mieszkaniową w rejonie ulic [...], zatwierdzonego uchwałą nr XXXVIII/964/2005 Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego Nr 14, poz. 490 - dalej zwanej m.p.z.p.). Wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego złożyła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (ówczesna nazwa Spółki), a dotyczył on budowy strunobetonowej wieży o wysokości [...] m oraz montażu anten, a także realizacji kontenera technologicznego, przyłącza zasilającego i ogrodzenia terenu.

W uzasadnieniu organ podał, że teren objęty inwestycją znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej oznaczonej na rysunku planu symbolem B 3. Zgodnie z § 12 pkt 3 ppkt 1 m.p.z.p. wszelkie prace przy obiektach objętych ochroną na mocy planu powinny być opiniowane przez właściwe służby konserwatorskie. W związku z tym Prezydent Miasta G. wystąpił na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. (dalej [...] WKZ) o uzgodnienie planowanej inwestycji. Jednakowoż pismem z dnia [...] r. Zastępca [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie uzgodniła przedmiotowej inwestycji. Uzasadniając to stanowisko wskazała, że lokalizacja oraz skala i gabaryty nowoprojektowanej zabudowy w obrębie ustanowionej w planie strefy ochrony konserwatorskiej nie powinna zakłócać charakteru zachowanej zabudowy. Teren przewidziany pod inwestycję znajduje się w sąsiedztwie zespołu dawnej [...], która została w [...] r. wpisana do rejestru zabytków. Istotne zaś dla zespołu dawnej huty jest utrzymanie niezakłóconej ekspozycji widokowej oraz odpowiedniej zabudowy w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Wobec powyższego organ uznał, że przedmiotowe zamierzenie jest sprzeczne z zapisami m.p.z.p., a dokumentacja projektowa narusza zasady ochrony dóbr kultury. Na poparcie swojego stanowiska [...] WKZ powołał się na rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] r. w analogicznej sprawie dotyczącej budowy [...] metrowej wieży w jednostce B 3 m.p.z.p. Pismo [...] WKZ zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora, bezpośrednio inwestorowi, a także Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków w G..

Od decyzji tej odwołanie wniosła "A" Sp. z o.o. w W., domagając się jej uchylenia i zatwierdzenia złożonego projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Spółki przedłożony przez nią projekt budowlany nie stoi w sprzeczności z zapisami m.p.z.p. Wskazała, że przepis art. 4 Prawa budowlanego statuuje zasadę wolności budowlanej, zapobiegając formalistycznie rozumianym przeszkodom w zrealizowaniu zamierzenia budowlanego. Głębszej refleksji wymaga zatem, zdaniem Spółki, analiza charakteru postanowień m.p.z.p. oraz zasad ich interpretacji. Do wykładni norm zawartych w m.p.z.p. jako powszechnie obowiązującego przepisu gminnego stosować też należy wszystkie metody wykładni aktów normatywnych. Wskazując na prymat wykładni językowo-logicznej Spółka podkreśliła, że podstawową zasadą planowania przestrzennego jest dopuszczalność wszystkiego co nie jest sprzeczne z postanowieniami planu miejscowego. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko organu administracji architektoniczno-budowlanej dokonującego wykładni postanowień m.p.z.p. w sposób dopuszczający przeznaczenie terenu wyraźnie wskazane w planie, a odrzucające wszystkie inne przedsięwzięcia nie sprzeciwiające się podstawowemu przeznaczeniu terenu, których w dodatku wyraźnie nie zabroniono. Zgodność z planem miejscowym, o jakiej mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. oznacza, zdaniem Spółki, brak sprzeczności, a nie dosłowną zgodność. Spółka powołała się także na przepisy ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych Dz. U. Nr 106, poz. 675), w których świetle uzasadnione jest dopuszczenie modernizacji oraz lokalizacji nowych instalacji radiokomunikacyjnych telefonii komórkowej, w tym wież, masztów, czy słupów wolnostojących realizowanych jako konstrukcje wsporcze pod urządzenia radiokomunikacyjne.

Spółka podniosła również, że stanowisko wyrażone przez [...] WKZ w piśmie z dnia [...] r. nie spełnia wymogów określonych w art. 106 § 1 k.p.a. W szczególności zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez ten organ winno nastąpić w formie postanowienia, na które stronie przysługuje zażalenie. Nadto organ uzgadniający posłużył się w swoim piśmie zwrotami niedookreślonymi, a rozstrzygnięcie to nie zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Tym samym uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta G. nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Spółka domagała się wreszcie zbadania przez Wojewodę [...] czy osoba podpisująca decyzję posiadała do tego stosowne upoważnienie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania podając następnie, że wnioskowana inwestycja nie uzyskała pozytywnego uzgodnienia ze strony [...] WKZ, które było wymagane zapisami m.p.z.p. Wojewoda uznał, że organ I instancji błędnie powołał się na przepis § 12 pkt 3 ppkt 1 m.p.z.p., w którym jest mowa o pracach przy obiektach objętych ochroną na mocy planu. W sprawie miał jednak w jego ocenie zastosowanie § 12 pkt 2 ppkt 2 m.p.z.p. wyznaczający granicę historycznego zespołu zabudowy przemysłowej. Zgodnie z tym przepisem w obrębie wyznaczonego zespołu zabudowy przemysłowej wszelkie uzupełnienia zabudowy, remonty oraz przebudowy powinny być prowadzone po uzyskaniu opinii właściwej służby ochrony konserwatorskiej. Obowiązek uzyskania uzgodnień konserwatorskich dotyczy również lokalizacji oraz określenia skali i gabarytów nowoprojektowanych obiektów. Teren inwestycji zlokalizowany został na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "B", w obrębie zaś wszystkich stref oznaczonych tym symbolem "lokalizacja oraz skala i gabaryty nowo projektowanej zabudowy - nie powinny zakłócać charakteru zachowanej posiadającej wartości kulturowe zabudowy". W świetle tych zapisów m.p.z.p. nowo projektowana strunobetonowa wieża o wysokości 40 m wraz z kontenerem technologicznym wymagała uzgodnienia z odpowiednią służbą ochrony konserwatorskiej. Organ nie dopatrzył się także naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał, że nie ma on kompetencji do oceny formy, w jakiej [...] WKZ dokonał uzgodnienia przedłożonego projektu oraz treści tego uzgodnienia. Prezydent Miasta G. w decyzji swojej wskazał zaś na zakres swoich obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do obowiązku sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii i uzgodnień. Przesądzający w sprawie był zatem brak pozytywnego uzgodnienia inwestycji przez [...] WKZ. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji nie weszła jeszcze w życie ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. W jego ocenie ustawa ta nie mogła znaleźć też zastosowania w tej sprawie z uwagi na rodzaj inwestycji i zapisy m.p.z.p. Podał także, że w przekazanych mu przez organ I instancji aktach sprawy znalazła się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Miasta G. osobie podpisanej pod decyzją tego organu. Dodatkowo Wojewoda zauważył, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie spełniał wszystkich wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.). W szczególności projekt budowlany wieży nie został opatrzony na wszystkich rysunkach własnoręcznymi podpisami projektanta i sprawdzającego, także opis jak i oświadczenie projektanta nie zostały opatrzone oryginalnymi podpisami lecz jedynie ich kserokopiami.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na tę decyzję wniosła "A" Sp. z o.o. oraz "B" S.A. w G. użytkownik wieczysty nieruchomości, na której miała zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja. Ta druga skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/GI 1285/10, w związku z nieuzupełnieniem w terminie jej braków formalnych.

Skarżąca "A" Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie decyzją Wojewody [...]:

art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że postanowienia m.p.z.p. stanowią o niedopuszczalności inwestycji,

art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nietrafne przyjęcie, że projekt budowlany nie spełnia wymogów stawianych przez rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, mimo iż skarżący nie został wezwany przez organ i instancji do poprawienia tego projektu,

art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego oceny przedsięwzięcia jako stanowiącego urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu m.p.z.p.,

- art. 106 § 1 k.p.a. poprzez nietrafne przyjęcie, że stanowisko wyrażone przez [...] WKZ jest wiążące pomimo, iż strona nie miała możliwości jego skutecznego zakwestionowania.

Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka w dużej części powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności wskazała, że wbrew stanowisku Wojewody przedłożony przez nią projekt budowlany nie pozostaje w sprzeczności z treścią m.p.z.p., a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Podniosła, że przepisy planu winny być wykładane z punktu widzenia art. 4 Prawa budowlanego statuującego zasadę wolności budowlanej. Zgodność zaś, o jakiej mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie oznacza dosłownej zgodności, a tylko brak sprzeczności. Spółka wskazała, że w świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) nie może ulegać wątpliwości, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej należy do urządzeń infrastruktury technicznej. Ponownie powołała się także na unormowania zawarte w przepisach ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych stwierdzając, że co prawda nie znajdują one wprost zastosowania w sprawie lecz wskazują na kierunek wykładni przepisów prawa. Spółka ponownie zarzuciła również brak właściwej formy pisma [...] WKZ z dnia [...] r. wskazując, że powinno ono spełniać wymogi z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie sprawy nie zostało wreszcie dostatecznie umotywowane, a zatem zapadło z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu Wojewody dotyczącego niezgodności przedłożonego projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego Spółka podała, że nie została wcześniej wezwana przez organ I instancji do uzupełnienia braków przedłożonego projektu w drodze postanowienia opartego na przepisie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1285/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że przyznać rację trzeba organom obu instancji, że realizacja na terenie zaliczanym do strefy ochrony konserwatorskiej nowego obiektu budowlanego wymagała uzgodnień konserwatorskich. Zatem skoro przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie uzyskał akceptacji właściwego organu zajmującego się ochroną zabytków to należało uznać, że prawidłowo organy odmówiły zatwierdzenia tego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o art. 35 ust. 1 w zw. z wykładanym a contrario art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego (a nie jak wskazał organ I instancji w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Wbrew twierdzeniom skargi nie ulega wątpliwości, że wieżę strunobetonową [...] metrowej wysokości należy zaliczyć do budowli, bowiem stanowi o tym wprost przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Brak było zatem podstaw do postawienia Wojewodzie Śląskiemu zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. "w zakresie oceny przedsięwzięcia, jako stanowiącego urządzenie infrastruktury technicznej".

Sąd zgodził się natomiast ze skarżącą Spółką, że [...] WKZ uzgadniając przekazany mu przez Prezydenta Miasta G. projekt budowlany winien swojemu uzgodnieniu nadać formę postanowienia. Przepis art. 39 ust. 3 P.b. co prawda nie mówi wprost, w jaki sposób wojewódzki konserwator zabytków winien uzgodnić projekt budowlany przekazany mu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, jednak nie ulega wątpliwości, że uzgodnienie to winno mieć postać postanowienia o jakim mowa w art. 106 k.p.a. Nie ulega tym samym wątpliwości, że pismo [...] WKZ z dnia [...] r. odmawiające uzgodnienia przedmiotowej inwestycji nie zawierało wszystkich elementów wskazanych w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. W szczególności zaś nie zawierało ono pouczenia o przysługującym stronie postępowania na mocy art. 106 § 5 k.p.a. prawie wniesienia zażalenia do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. W omawianym piśmie organ jednak w sposób wyraźny sformułował swoje negatywne stanowisko w kwestii uzgodnienia projektowanej inwestycji. Stanowisko to zostało także szczegółowo uzasadnione przytoczeniem uregulowań zawartych w m.p.z.p. Pismo to organ doręczył wreszcie zarówno pełnomocnikowi inwestora, jak i bezpośrednio "A". Skarżąca Spółka mimo, że była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie skorzystała jednak z możliwości wzruszenia postanowienia [...] WKZ przez wniesienie zażalenia (w tym także z wnioskiem o przywrócenie terminu), nie domagała się również wznowienia postępowania uzgodnieniowego ani też stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Zaakceptować natomiast należy stanowisko Wojewody Śląskiego, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do weryfikacji tego orzeczenia czy oceny formy, w jakiej wyraził swoją opinię [...] WKZ, był natomiast związany tą opinią.

Sąd stwierdził następnie, iż zasadny jest zarzut Spółki, że dostrzeżone przez organ odwoławczy braki projektu architektoniczno-budowlanego nie mogły skutkować odmową jego zatwierdzenia, jeżeli organ wcześniej w drodze postanowienia wskazanego w art. 35 ust. 3 P.b. nie nałożył na inwestora obowiązku ich usunięcia.

Wskutek wniesionej przez "A" S.A. (zmieniona nazwa skarżącej Spółki) skargi kasacyjnej na przywołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2103/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał m.in., iż zasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że w tym przypadku przepisem prawa uzależniającym wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ jest art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej był zobowiązany zwrócić się do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków o zajęcie stanowiska i decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę mógł wydać dopiero po uzyskaniu tego stanowiska.

Zajęcie stanowiska przez organ współdziałający, jak wynika z art. 106 § 5 k.p.a., powinno nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Bezpośrednim adresatem tego przepisu jest niewątpliwie organ współdziałający. To ten organ powinien nadać swemu stanowisku formę postanowienia i stosownie do art. 124 § 1 k.p.a., skoro przysługuje na nie zażalenie, zamieścić w nim pouczenie, że takie zażalenie służy i wyjaśnić jaki jest tryb jego wniesienia. Skoro zaś przepisy prawa wymagają określonej formy zajęcia stanowiska przez organ współdziałający przy wydaniu decyzji administracyjnej, to organ administracji załatwiający sprawę główną nie może uznać, że stanowisko zostało zajęte, jeżeli nie zostało one zajęte w sposób wymagany przez prawo. Za taką wykładnią przemawia istotny argument funkcjonalny. NSA podkreślił w tej mierze, że wymagana zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. dla stanowiska organu współdziałającego w wydaniu decyzji forma postanowienia, nie jest wartością samą w sobie. O wiele istotniejsze jest to, że według powołanego przepisu na postanowienie to służy zażalenie. Przepis ten, a zatem forma postanowienia i możliwość jego zaskarżenia do organu wyższej instancji, mają więc przede wszystkim funkcję gwarancyjną. Należy też zwrócić uwagę na argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 listopada 1998 r., OPS 8/98, opublikowanej w ONSA nr 1 z 1999 r., poz. 7, w której przyjęto, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a., narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a. W sprawie, która była kanwą powołanej uchwały, chodziło o to czy organ załatwiający sprawę główną może ją załatwić zanim zostanie rozpoznany środek zaskarżenia wniesiony od postanowienia organu współdziałającego. NSA przyjmując, że organ załatwiający sprawę główną może wydać decyzję dopiero po tym, kiedy postanowienie organu współdziałającego stanie się ostateczne przede wszystkim zwrócił uwagę na to, że ze względu na znaczenie jakie ma stanowisko organu współdziałającego dla załatwienia sprawy głównej (stanowisko to w zależności od treści przepisów prawa materialnego wiąże lub stanowi materiał wykorzystywany w sprawie głównej) musi ono być stabilne i trwałe, a więc nie może pozostawać otwarta kwestia jego ewentualnego wzruszenia poprzez rozpoznanie środka zaskarżenia. Argumentacja ta ma także, a nawet tym bardziej, zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której sprawę główną załatwiono, mimo że stanowisko organu współdziałającego zostało przedstawione w formie niezgodnej z art. 106 § 5 k.p.a. i bez pouczenia o przysługującym stronom zażaleniu. Tym samym stanowisko to może być kwestionowane po pierwsze, poprzez twierdzenie, że skoro nie spełniono wymogów co do formy, to z prawnego punku widzenia stanowiska nie zajęto; po drugie, poprzez twierdzenie, że jest to postanowienie w znaczeniu materialnym, które z uwagi na wadę polegającą na braku pouczenia o służącym od niego zażaleniu może być w każdym czasie podważone.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie organ współdziałający zajął stanowisko w nieprzewidzianej przez prawo formie, i to takiej, która nie gwarantowała możliwości zaskarżenia zajętego stanowiska do organu wyższej instancji, to organ administracji załatwiający sprawę główną (sprawę pozwolenia na budowę) nie był uprawniony przyjąć, że wymóg uzgodnienia wynikający z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego został dochowany.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zarzuty, które polegają na twierdzeniu, że planowana inwestycja dotyczyła urządzenia infrastruktury są niezasadne, gdyż w sprawie, w ocenie NSA, nie ma znaczenia, czy chodziło o budowę urządzenia infrastruktury. W rozpoznawanej sprawie chodzi bowiem o budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, ściślej zaś czterdziestometrowej wieży "strunobetonowej", która niezależnie od tego czy jest urządzeniem infrastruktury, jest obiektem budowlanym i z tego powodu, jeżeli zachodziły okoliczności wymienione w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, pozwolenie na jej budowę wymagało uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków. Z kolei zarzut dotyczący niespełnienia wymogów przewidzianych dla projektu budowlanego nie jest trafny, gdyż Sąd pierwszej instancji wyraźnie stwierdził, że w tym zakresie podziela zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musiała zostać uwzględniona.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji, ponieważ stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania nie uległ zmianie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2103/11 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie związany jest zatem dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną, którą notabene w całej rozciągłości podziela, iż zasadny jest sformułowany przez Spółkę (występującą w dacie wniesienia skargi pod nazwą "A" Sp. z o.o., zaś na etapie postepowania przed NSA pod nazwą "A" S.A.) zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Jak podkreślił NSA w rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że w tym przypadku przepisem prawa uzależniającym wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ jest art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zatem, organ administracji architektoniczno-budowlanej był zobowiązany zwrócić się do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków o zajęcie stanowiska i decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę mógł wydać dopiero po uzyskaniu tego stanowiska. Zajęcie stanowiska przez organ współdziałający, jak wynika z art. 106 § 5 k.p.a., powinno nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Skoro zaś przepisy prawa wymagają określonej formy zajęcia stanowiska przez organ współdziałający przy wydaniu decyzji administracyjnej, to organ administracji załatwiający sprawę główną nie może uznać, że stanowisko zostało zajęte, jeżeli nie zostało one zajęte w sposób wymagany przez prawo.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie organ współdziałający zajął stanowisko w nieprzewidzianej przez prawo formie, i to takiej, która nie gwarantowała możliwości zaskarżenia zajętego stanowiska do organu wyższej instancji, to organ administracji załatwiający sprawę główną (sprawę pozwolenia na budowę) nie był uprawniony przyjąć, że wymóg uzgodnienia wynikający z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego został dochowany. W efekcie nie był jeszcze uprawniony do wydania decyzji kończącej postępowanie pierwszoinstancyjne.

W wyroku, o którym mowa powyżej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał nadto, że zarzuty, które polegają na twierdzeniu, że planowana inwestycja dotyczyła urządzenia infrastruktury są niezasadne, gdyż w sprawie nie ma znaczenia czy chodziło o budowę urządzenia infrastruktury. W rozpoznawanej sprawie chodzi bowiem o budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, ściślej zaś czterdziestometrowej wieży "strunobetonowej", która niezależnie od tego czy jest urządzeniem infrastruktury, jest obiektem budowlanym i z tego powodu, jeżeli zachodziły okoliczności wymienione w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, pozwolenie na jej budowę wymagało uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków.

W ślad z kolei za wyrokiem tut. Sądu z dnia 9 czerwca 2011 r. obecny skład orzekający podziela zarzut skargi, iż dostrzeżone przez organ odwoławczy braki projektu architektoniczno-budowlanego nie mogły skutkować odmową jego zatwierdzenia, jeżeli organ wcześniej nie nałożył na inwestora obowiązku ich usunięcia.

W konsekwencji, zdaniem obecnego składu orzekającego, postępowanie przed organem I instancji dotknięte było wskazaną powyżej wadą powodującą po stronie organu odwoławczego konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego doń rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie uczynił tego jednak co tym samym powoduje, że akceptując naruszające art. 106 § 5 k.p.a. rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszył z kolei art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Uchybienia wskazane powyżej powodują konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W konsekwencji organ winien ponownie, wszechstronnie zbadać wniosek skarżącej Spółki, w tym prawidłowo przeprowadzić postępowanie, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Kwestii sposobu zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym zakończenia postępowania Sąd przesądzić nie może. Z uwagi na uchybienia, o których mowa powyżej, jakiekolwiek w tej mierze jednoznaczne stwierdzenia byłyby bowiem, zdaniem Sądu, na obecnym etapie przedwczesne i nieuprawnione.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 500,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

.