Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 449/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1, art. 28 ust. 5, art. 34 ust. 1, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Miasta C. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto [...] (dalej – Miasto) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2016 r. nr [...], zobowiązującą Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 2.232.238 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z [...] lipca 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów - w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. - o uzyskaniu przez Miasto [...] nienależnej, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 na kwotę 2.232.238 zł wskutek wykazania przez szkoły/placówki oświatowe, prowadzone przez Miasto [...], nieprawidłowych danych do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r.

Mając powyższe na uwadze, Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012, o czym powiadomił Miasto pismem z [...] sierpnia 2016 r. Jednocześnie organ zwrócił się do strony o zajęcie stanowiska w sprawie.

Skarżąca w piśmie z 30 sierpnia 2016 r. odnosząc się do nieprawidłowości wyjaśniła, że dzieci, którym orzeczenia wydano po 30 września 2011 r. uczęszczały do szkół i ośrodków, w których były objęte pomocą specjalistyczną. Nie było żadnych fikcyjnych osób w sprawozdaniach w systemie informacji oświatowej. Jak również uczeń niepełnosprawny, który przekroczył wiek 24 lat był osobą kontynuującą naukę, co wydaje się społecznie pożyteczne. Ogromne wątpliwości budzi nieuwzględnienie w subwencji całych oddziałów sportowych. Strona zauważyła, że spóźnione niektóre orzeczenia w przypadku przechodzenia dzieci z jednego etapu edukacyjnego na drugi nie powodują zmian w organizacji pracy dydaktyczno-wychowawczej. Podkreśliła, że Miasto [...] przekazało szkołom subwencję oświatową, a placówkom dotację, które to środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.

Wobec powyższego Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] października 2016 r. zobowiązał Miasto [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 2.232.238 zł.

Miasto [...] wnioskiem z 26 października 2016 r. zwróciło się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Zarzuciło, że zaskarżoną decyzję wydano z istotnym naruszeniem prawa materialnego i z tej przyczyny powinna zostać uchylona.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rozwoju i Finansów w zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2016 r. wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2016 r. poz.198) Minister Edukacji Narodowej podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. Nr 288, poz. 1693 z późn.zm.).

Podstawę do naliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta [...], stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, wychowanków) w roku szkolnym 2011/2012 wykazywane przez dyrektorów szkół/placówek oświatowych w systemie informacji oświatowej, wg stanu nadzień 30 września 2011 r. i 10 października 2011 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe. W systemie informacji oświatowej wykazywani byli również uczniowie (dzieci i młodzież, wychowankowie) na podstawie orzeczeń oraz opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3 a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).

W związku z powyższym, co podkreślił organ odwoławczy warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 przy ww. wagach nie spełniali uczniowie (dzieci, wychowankowie), którzy według stanu nadzień 30 września 2011 r. nie posiadali orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Wskazano również, że uzyskanie na nowy etap edukacyjny aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest warunkiem objęcia ucznia kształceniem specjalnym. Kształcenie specjalne organizowane jest bowiem wyłącznie wówczas, gdy zespół orzekający stwierdzi taką potrzebę, w oparciu o aktualną diagnozę i zalecenia do pracy dydaktycznej, wychowawczej i rewalidacyjnej. W systemie informacji oświatowej, jak podkreślił Minister wg stanu na dzień 30 września 2011 r., wykazywani byli również uczniowie klas sportowych, utworzonych zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. nr 126 poz. 1078).

W wyniku błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r., przez dyrektora:

1) Szkoły Podstawowej [...] nr [...] wchodzącej w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagą P40 została zawyżona o 1 ucznia, liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 5 uczniów, 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P2, ponadto 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P4,

2) Gimnazjum [...] nr [...] wchodzącego w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P4 została zawyżona o 2 uczniów, 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P2, ponadto 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P4,

3) Szkoły Podstawowej [...] nr [...] wchodzącej w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 4 uczniów, 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P2, ponadto 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P4 zamiast P2,

4) Gimnazjum [...] nr [...] wchodzącego w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia, ponadto 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P4 zamiast P2,

5) Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...] wchodzącej w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia,

6) Szkoły Przysposabiającej do Pracy wchodzącej w skład Zespołu Szkół [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P4 została zawyżona o 2 uczniów, Zespołu Szkół [...] im. [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P11 została zawyżona o 102 uczniów,

7) Specjalistycznego [...] w C. liczba wychowanków przeliczona wagą P36 została zawyżona o 32 wychowanków, ponadto liczba dzieci przeliczona wagą P38 została zawyżona o 1 dziecko,

8) Zasadniczej Szkoły Zawodowej wchodzącej w skład Specjalnego Ośrodka [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P3 została zawyżona o 1 ucznia,

9) Technikum [...] wchodzącego w skład Specjalnego Ośrodka [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P3 została zawyżona o 1 ucznia,

10) Technikum [...] wchodzącego w skład Specjalnego Ośrodka [...] w C. liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagą P3, P7, P10, P13 i P40 została zawyżona o 1 ucznia,

11) Specjalnego Ośrodka [...] w C. liczba wychowanków przeliczona wagą P33 została zawyżona o 2 wychowanków,

12) Ośrodka [...] liczba wychowanków przeliczona wagą P36 została zawyżona o 2 wychowanków,

13) Szkoły [...] w C. liczba uczniów przeliczona wagą P3 została zawyżona o 1 ucznia, ponadto 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast P3.

W związku z powyższym, jak podkreślił organ zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie o 451,6494, a tym samym została zawyżona o kwotę 2.232.238 zł w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012 dla Miasta [...].

Minister wskazał – odnosząc się do zarzutów Miasta - że obowiązkiem szkoły/placówki jest systematyczne weryfikowanie liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczby uczniów/wychowanków ogółem w szkołach/placówkach oświatowych. Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 ww. ustawy o systemie informacji oświatowej, dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012, statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2011 r. i dzień 10 października 2011 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej. Powyższe jednoznacznie określa, iż do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 były przyjmowane dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży, wg stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r.

W przypadku wzrostu łącznej liczby uczniów (wychowanków), uczniów niepełnosprawnych czy wzrostu liczby wychowanków w szkołach/placówkach prowadzonych/dotowanych w trakcie roku szkolnego 2011/2012 w skali danej jednostki samorządu terytorialnego - w porównaniu do liczby uczniów/wychowanków przyjętej do naliczania subwencji oświatowej na rok 2012 – Miasto [...] mogło wystąpić do Ministerstwa Edukacji Narodowej z wnioskiem o zwiększenie z tego tytułu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2016 r. oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2013 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z ust. 4 i 5 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (dalej jako rMEN) polegające na przyjęciu, że skarżący w sposób nieprawidłowy określił liczbę uczniów przeliczeniowych, a tym samym, iż otrzymał część powiatową części oświatowej subwencji ogólnej zawyżoną o 2.232.238 zł, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu ww. subwencji w tej kwocie, z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej.

Organ przyjął zdaniem autora skargi zwężającą wykładnię ust. 9 załącznika do rMEN, że w celu obliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, przyjąć należy wyłącznie orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty wyłącznie na dzień 30 września 2011 roku (zob. s. 7 wyniku kontroli i nast.). Organ w sposób automatyczny przyjął bowiem, że weryfikacja do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2011 r. i dzień 10 października 2011 r. ma na celu wyliczenie prawidłowości. Tymczasem, jak podkreślił Skarżący co wynika expressis verbis z ust. 10 załącznika rMEN, na podstawie tak przeprowadzonej weryfikacji dokonuje się korekty, która powinna zostać rozliczona w ramach rezerwy, o której stanowi art. 28 ust. 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Wnoszący skargę jest przekonany, że skoro w przepisach rMEN nie tylko nie wskazano dat, w stosunku do których należało ustalać uzupełniającą liczbę uczniów oraz wychowanków, to stanowczo niedopuszczalną pozostaje wykładnia organu, który owe daty ustala w sposób arbitralny. Takie działanie organu stanowi naruszenie zasady praworządności, znajdującej swoje źródło nie tylko w przepisie art. 6 k.p.a., lecz przede wszystkim w art. 7 Konstytucji. Błędnym pozostaje stanowisko Ministra, jak podkreślił Skarżący wedle którego w Systemie Informacji Oświatowej wykazało błędne dane, co skutkowało zawyżeniem należnej części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy 2012. Zdaniem Skarżącego ustalenie liczby uczniów przeliczeniowych następuje na podstawie danych wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej, z uwzględnieniem obowiązku aktualizacji danych nie tylko na dzień 30 września 2011 r., lecz także na dzień 31 marca i 30 września 2012 r. Skoro w trakcie roku szkolnego 2011/2012 do szkół, dla których Miasto [...] było organem prowadzącym lub dotującym, kierowane na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci lub wychowanków, słusznie w Systemie ten fakt uwzględniono. Wskazał, że obowiązek aktualizacji oznacza, że najpóźniej na dzień 30 września i 31 marca należało uwzględnić w liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3-3b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki, fakt ich kształcenia.

Autor skargi stoi na stanowisku, że organ zupełnie pominął okoliczność, że choć w istocie, za rozdysponowanie subwencji dla jednostki samorządu terytorialnego odpowiadają organy administracji samorządowej, to jednak środki te nie służą organom, lecz wspólnocie samorządowej, w tym wypadku mieszkańcom powiatu, którzy z mocy prawa tworzą wspólnotę samorządową. Realizacja zadań własnych powiatu, również na podstawie subwencji przyznawanej z budżetu państwa nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz ma za zadanie zaspokojenie potrzeb mieszkańców. W okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie mamy do czynienia ze szczególnie istotnym społecznie zadaniem powierzonym powiatowi, odwoływanie się tylko do kwestii finansowych, bez jakiegokolwiek uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy (w tym, co niezmiernie istotne przepisów rMEN) stanowi rażący przykład nieprawidłowej wykładni przepisów prawa, prowadzącej w efekcie nie tylko do niezgodnej z prawem decyzji, lecz nade wszystko do krzywdzących dla rzeczywistych beneficjentów subwencji skutków skutkujących pozbawieniem finansowania ich edukacji.

Skarżący podkreślił, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy stopniem naruszeń a konsekwencjami i skutkami, nie tylko dla organu ale przede wszystkim dla społeczności lokalnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w obu decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.

Na wstępie, wskazać należy, że w ocenie Sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 198 ze zm. dalej jako u.d.j.s.t.), zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Rozwoju i Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 2.232.238 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 451,6494 ucznia.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz.U. nr 288 poz. 1693), dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r. Algorytm przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, m.in. dla wagi P2, P3, P4, P5 oraz P36, którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Przy tym uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy wagach P7, P13 i P40 badano czy byli uczniami szkół/placówek oświatowych prowadzonych/ dotowanych przez Miasto [...] na dzień 30 września 2011 r., a w przypadku wagi P33 - czy wychowankowie specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych korzystali na dzień 30 września 2011 r. z zakwaterowania w tym ośrodku. W przypadku uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej przy wadze P11, badaniu podlegało czy uczniowie byli uczniami klas sportowych utworzonych zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126 poz. 1078). Z kolei w odniesieniu do uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej przy wadze P10 - badaniu podlegało czy wobec tych uczniów, tj. uczniów pochodzenia romskiego szkoła podejmowała dodatkowe zadania edukacyjne.

W świetle powyższego przyjęcie przez organ innej daty - co postulował Skarżący - niż 30 września 2011 r. do prawidłowego ustalenia wysokości należnej Miastu [...] na rok 2012 w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej, a w związku z tym prawidłowego wykazania w systemie informacji oświatowej stanowiących podstawę jej naliczenia danych, stanowiłoby naruszenie prawa.

Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012, statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej. Powyższe przepisy jednoznacznie określają, że do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 były przyjmowane dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r.

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, co wskazał Minister podstawą do naliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2011 r. i dzień 10 października 2011 r.

Prawidłowo zatem Minister przyjął, że na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r. statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2011/2012. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej nadany rok w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września jest nie tylko dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale także datą, do której uczniowie (dzieci/młodzież/wychowankowie) winni posiadać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinie, o których mowa w opisie właściwych wag wskazanych do obliczeń: w bazowym roku szkolnym uzupełniającej liczby uczniów w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniowej liczby wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw, wobec czego nie zasługują na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że w odniesieniu do każdej wagi algorytmu określonego w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 konieczne jest posiadanie przez uczniów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Minister prawidłowo wskazał wagi, przy których powinni być uwzględnieni uczniowie (dzieci/ młodzież/wychowankowie) posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, tj. wagi P2, P3, P4, P5, P36, P38. Warto wskazać, że w systemie informacji oświatowej należy wykazywać faktyczną liczbę uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które stanowią podstawę nie tylko do wykazania ich w ww. systemie dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, ale też stanowią podstawę dla dyrektorów szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia niepełnosprawności. To poradnie psychologiczno-pedagogiczne, uprawnione były i są do wskazywania w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego najkorzystniejszych dla dziecka form kształcenia specjalnego oraz warunków realizacji jego potrzeb edukacyjnych. Dlatego też działania szkół/placówek w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica/opiekuna prawnego lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w orzeczeniu już nieobowiązującym.

W konsekwencji, za prawidłowe należało uznać wydanie przez Ministra Rozwoju i Finansów decyzji określającej zwrot nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 2.232.238 zł – na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazały nieprawidłowe naliczenie kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta [...], poprzez błędne określenie liczby uczniów przeliczeniowych stosownie do ust. 4 i 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012, co stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Tym samym w ocenie Sądu, Minister nie naruszył ww. przepisów prawa wydając zaskarżoną decyzję. W tym kontekście również należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie przez organ daty 30 września 2011 r. i daty 10 października 2011 r. jako właściwej do wyliczenia na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej. Należy podkreślić, że zastosowane przez organ przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2011 r., a także ustawy z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej, nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, pomimo odmiennego zdania Skarżącego.

Odnosząc się z kolei do twierdzenia Skarżącego, że przy przekazywaniu poszczególnych rat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej minister do spraw finansów publicznych obowiązany był w roku 2012 kierować się faktyczną liczbą uczniów kształconych w danym miesiącu na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i przyjętych do szkół/placówek prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego należy uznać go za bezzasadny. W ciągu roku budżetowego - zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 u.d.j.s.t. - część oświatowa subwencji ogólnej przekazywana jest właściwym jednostkom samorządu terytorialnego w ratach miesięcznych. W świetle powyższego przepisu błędny jest pogląd Skarżącego, że wysokość przekazywanej w danym miesiącu raty części oświatowej subwencji ogólnej uzależniona jest od faktycznej liczby uczniów i wychowanków kształconych w danym miesiącu. Przyjęcie stanowiska Skarżącego byłoby niewłaściwe, bowiem prowadziłoby do naruszenia ustawowo określonych zasad naliczania i przekazywania rat części oświatowej subwencji ogólnej i zasad gospodarki finansowej obowiązujących w toku wykonywania budżetu państwa, w tym przepisu zgodnie z którym wydatki budżetu stanowią nieprzekraczalny limit. Skoro kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustalona jest w ustawie budżetowej, zwiększenie kwoty tej części subwencji dla danej jednostki samorządu terytorialnego w ciągu roku budżetowego mogło nastąpić tylko ze środków rezerwy, o której mowa w art. 28 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Nie można również zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że w wyniku prowadzonego postępowania Miasto [...] zostanie pozbawione środków niezbędnych dla zapewniania kształcenia dzieciom posiadającym orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane po 30 września 2011 r. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 5a ust. 3 ustawy o systemie oświaty, środki na realizację zadań oświatowych są zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto w myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., część oświatowa subwencji ogólnej stanowi dochód jednostek samorządu terytorialnego, przy czym część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem finansowania zadań oświatowych. Wskazana zasada odnosi się także do finansowania edukacji uczniów wymagających stosowania specjalnych metod i form pracy.

W ocenie Sądu, Minister Rozwoju i Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Mając na względzie to wszystko o czym wyżej mowa Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.