Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 839/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. T. (T.) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej: "wierzyciel" lub "DCOF"), działając m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie: t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (obecnie: t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 – dalej: "u.o.a."), utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione wniesionych przez P. T. (dalej: "zobowiązany" lub "skarżący") w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "NUS") zarzutów dotyczących: 1) nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych; 2) błędu co do osoby zobowiązanego; 3) braku doręczenia upomnienia; 4) przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi.

2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy.

2.1. W związku z brakiem realizacji należności z tytułu opłat abonamentowych przez zobowiązanego wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zaległości za okres od stycznia 2008 r. do sierpnia 2013 r. w kwocie [...]zł oraz odsetki w wysokości [...]zł. Wskazane tytuły zostały przekazane NUS celem podjęcia czynności egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. przekazał wierzycielowi odpis pisma zobowiązanego z dnia 28 grudnia 2013 r., w którym wniesiono zarzuty

w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w tym piśmie zwrócił uwagę na przedawnienie oraz nieistnienie jego zobowiązania, niewykazanie podstawy faktycznej i prawnej roszczenia, błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego poinformowania go o uprawnieniach i obowiązkach oraz brak upomnienia i jakiejkolwiek dokumentacji ze strony wierzyciela pozwalającej określić odpowiedzialność zobowiązanego i jej zakres.

Uzasadniając złożone zarzuty skarżący podniósł, że od co najmniej piętnastu lat nie posiada sprawnego odbiornika telewizyjnego. Z tego powodu nie można uznać,

iż jest osobą zobowiązaną do ponoszenia opłaty abonamentowej. Skarżący zakwestionował również okoliczność otrzymania upomnienia. Jednocześnie wniósł

o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego.

W dniu [...] NUS wydał postanowienie nr [...],

na podstawie którego zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku zobowiązanego.

2.2. Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel zarzuty uznał za nieuzasadnione. W motywach swojego rozstrzygnięcia powołał się na regulacje ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w tym art. 2 ust. 2, zgodnie z którym domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wskazał, że na tej podstawie powstaje obowiązek wnoszenia opłaty abonamentowej. Wierzyciel zauważył, że rejestracja odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego została dopełniona na książeczce rtv o numerze [...]. Tym niemniej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., Poczta Polska została zobowiązana

w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. do

13 grudnia 2008 r.) do nadania posiadaczom imiennych książeczek indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników. Rozporządzenie stanowiło, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennych książeczek opłat abonamentowych za używanie odbiorników są dowodem zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia. Poczta Polska, chcąc wywiązać się z określonych w rozporządzeniu zobowiązań, wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennych książeczek. Mając powyższe na uwadze, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało wygenerowane i wysłane na adres skarżącego w dniu 16 maja 2008 r. Poczta Polska S.A. nie odnotowała zwrotu tego zawiadomienia. Dodatkowo wierzyciel wskazał, że w związku z zaległościami

w płatnościach przesyłał cyklicznie do strony informacje o istniejącym zadłużeniu,

tj. w dniach 6 września 2006 r., 11 września 2007 r., 10 marca 2008 r., 13 listopada 2008 r., 7 maja 2009 r. oraz 11 października 2010 r.

Dalej organ zwrócił uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08, zgodnie z którym dążąc do wyegzekwowania zaległego abonamentu, kierownik COF nie musi (w przeciwieństwie do egzekwowania opłaty karnej) wysyłać upomnienia, zaś postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczenia, gdyż zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Tym niemniej zaznaczył, że w dniu 2 kwietnia 2013 r. zostało przesłane do strony upomnienie nr [...], w którym wskazany został siedmiodniowy termin zapłaty należności z tytułu abonamentu. Upomnienie to zostało odebrane w dniu 5 kwietnia 2013 r.

Odnosząc się do podnoszonego przez stronę zarzutu, iż nie posiada ona sprawnego odbiornika telewizyjnego, wierzyciel wyjaśnił, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiorników w urzędzie pocztowym. Zwrócił jednocześnie uwagę na obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie zarówno nazwiska, firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zgubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, jak też o zaprzestaniu używania odbiorników. Podkreślił przy tym, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników rtv może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu.

Z kolei odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ wskazał, że opłaty z tytułu abonamentu rtv są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru tych opłat przemawia regulacja art. 7 u.o.a., zgodnie z którą do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Ponadto w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie: t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "o.p."). W tym kontekście wierzyciel zauważył, że zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc między innymi, że w 2008 r. nie otrzymał żadnego zawiadomienia od Poczty Polskiej. Dodał, że nie jest w stanie stwierdzić, czego dotyczyła przesyłka polecona z dnia 5 kwietnia 2013 r., której potwierdzenie odbioru zostało załączone do zaskarżonego postanowienia. Zauważył, że z ww. potwierdzenia wynika, iż przesyłkę odebrała jego córka. Ponadto dodał, że nie rozumie wyjaśnień wierzyciela dotyczących kwestii przedawnienia należności. W jego ocenie obowiązki administracyjne można nałożyć tylko decyzją administracyjną, która w tym przypadku nie została wydana.

2.4. Postanowieniem z dnia [...] DCOF utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że instytucja przedawnienia nie ma zastosowania do czynności rejestracji odbiorników rtv, ponieważ dotyczy wyłącznie roszczeń majątkowych. W związku z powyższym przedawnieniu podlegają opłaty abonamentowe, a nie czynności rejestracji odbiornika.

Organ ponownie podkreślił, że skarżący otrzymał zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowi dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępuje dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennej książeczki. Podkreślił, że Poczta Polska nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Ponadto zauważył, że w okresie poprzedzającym sporządzenie tytułów wykonawczych nie odnotował wpływu korespondencji świadczącej o wcześniejszych próbach wyjaśnienia przez skarżącego zaistniałej sytuacji. Do Działu Abonamentu nie wpłynęły także wyjaśnienia w sprawie przesłanego w dniu 2 kwietnia 2013 r., na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., upomnienia wzywającego do zapłaty należności z tytułu abonamentu rtv. Upomnienie to odebrane zostało w dniu 5 kwietnia 2013 r. przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Powyższe oznacza, iż podjęto wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie brak wpłaty należności z tytułu abonamentu rtv w terminie określonym w upomnieniu spowodował, że wierzyciel przekazał tytuły wykonawcze do NUS.

Na koniec organ podkreślił, że należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2008 r. do sierpnia 2013 r. nie uległy przedawnione z uwagi na treść art. 70 § 1 o.p.

3. W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie tego postanowienia i "orzeczenie co do istoty sprawy". Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił niezgodność ze stanem prawnym i faktycznym, stosowanie nieprawidłowej wykładni aktów prawnych, w szczególności wykładni językowej i legalnej oraz "manipulowanie faktami".

W uzasadnieniu skargi zobowiązany zwrócił uwagę, że w grudniu 2013 r. otrzymał plik dokumentów obrazujących postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku Poczty Polskiej S.A., obejmujące należności z tytułu opłat abonamentowych. Podniósł jednocześnie, że była to jedyna od lat korespondencja "mówiąca o jego rzekomym obowiązku". Następnie otrzymał dowód odebrania przez członka rodziny upomnienia z dnia 5 kwietnia 2013 r. oraz duplikat zawiadomienia z dnia 16 maja 2008 r. W tym miejscu zobowiązany oświadczył, że nigdy takiego zawiadomienia nie otrzymał oraz podniósł, że decyzja ustalająca jakikolwiek obowiązek, szczególnie rodzaj daniny czy podatku, powinna być potwierdzona przez stronę.

W dalszej kolejności skarżący podniósł, że organ nie wywiązał się z obowiązku nałożonego powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia

25 września 2007 r. i tym samym obowiązek rejestracji wygasł. Niezależnie od powyższego, zdaniem strony, przedawnieniu uległo roszczenia obejmujące okres

od stycznia do kwietnia 2013 r. z uwagi na upływ lat pięciu.

Zobowiązany ponownie zakwestionował, iż otrzymał upomnienie z dnia

5 kwietnia 2013 r. Tym niemniej ma świadomość, że potwierdzenie doręczenia przez dorosłego domownika świadczy na jego niekorzyść. Podniósł także, że nie przekazano mu innych zawiadomień, o jakich mowa w postanowieniu z dnia [...]. Podkreślił, że nie mogły one odnosić się do zaległości za okres od 2008 r. do 2013 r., ponieważ wystawione zostały we wcześniejszych terminach.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie dowody pozwalają w sposób jednoznaczny dojść do wniosku, że obowiązek co do należności objętych tytułami wykonawczymi istnieje. Podkreślił, że kwestia wyrejestrowania przez skarżącego odbiorników rtv została zbadana w toku postępowania wywołanego zarzutami. Zaznaczył przy tym, że na gruncie postępowania administracyjnego zastosowanie ma zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) podlega oddaleniu.

6. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin (por. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się zatem jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty, w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Jest to pogląd mający ugruntowaną pozycję w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 1435/10, Lex nr 1113603; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., III SA/Łd 621/14, Lex nr 1589077; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., I SA/Po 18/14, Lex nr 1512527; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., I SA/Bk 106/14, Lex nr 1512000).

Organ nie może także zastępować strony w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego przez stronę badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 u.p.e.a., a niewskazane przez zobowiązanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r. III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253), lub modyfikować jej zarzut. Ustawodawca - odmiennie niż przykładowo w odwołaniu (art. 128 k.p.a.) nakazuje bowiem zobowiązanemu w środku zaskarżenia wskazanie wady postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), a nie ograniczenie się do wyrażenia sprzeciwu wobec czynności tego organu (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10, Lex nr 1068722). Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te określają zakres orzekania przez organ.

Nie budzi więc wątpliwości, że zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując ich nowe podstawy. W związku z tym, ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (wyrok WSA w Warszawie z 19 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., III SA/Łd 621/14, Lex nr 1589077; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., I SA/Po 18/14, Lex nr 1512527; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., I SA/Bk 106/14, Lex nr 1512000).

7. Mając zatem na uwadze argumenty przytoczone przez skarżącego w piśmie z dnia 28 grudnia 2013 r., zawierającym zarzuty, należy stwierdzić, że zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest istnienie egzekwowanego obowiązku, a w dalszej kolejności jego przedawnienie (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). W uzasadnieniu tego pisma, skarżący koncentruje się bowiem na kwestii, że jako "rzekomo zobowiązany" odbiornik telewizyjny zakupił około 30-40 lat temu, a od 15 lat nie posiada sprawnego odbiornika telewizyjnego, jednocześnie akcentując przedawnienie zobowiązania.

7.1. Przystępując do rozstrzygnięcia zagadnienia istnienia egzekwowanego obowiązku, tj. istnienia obowiązku uiszczania począwszy od stycznia 2008 r. (tego okresu sięgają wystawione tytuły wykonawcze) przez skarżącego opłat abonamentowych, najpierw należy powołać się na obowiązujące w tej materii regulacje prawne.

7.1.1. Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest aktualnie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Obowiązuje ona od dnia 16 czerwca 2005 r.

Jako że skarżący wskazuje, że zakupił odbiornik telewizyjny około 30-40 lat temu należy zauważyć, że już w ustawie z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. Nr 54, poz. 307 ze zm.) wskazano, że do zakresu działania utworzonego wówczas Komitetu do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (centralnego organu administracji państwowej w sprawach radiofonii i telewizji dla powszechnego odbioru, działającego przy Radzie Ministrów) należy m.in. opracowywanie i przedstawianie właściwym organom państwowym wniosków w sprawach opłat za korzystanie z urządzeń odbiorczych (art. 2 pkt 7).

W dalszej kolejności opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały uregulowane w art. 21 wskazanej ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., który został do niej dodany z dniem 1 marca 1985 r. przez art. 82 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz.U. z 1984, poz. 275). Poza tym, stosownie do art. 13 ustawy o łączności używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wymagało zarejestrowania w jednostkach podległych Ministrowi Łączności.

Szczegółowe obowiązki rejestracyjne wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236), które zastąpiło zarządzenie nr 73 Ministra Łączności z dnia 29 września 1972 r. w sprawie udzielania zezwoleń na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dziennik Łączności Nr 20, poz. 147). Zgodnie z § 6 rozporządzenia z dnia 15 września 1985 r. posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia1960 r., tj. do dnia 1 marca 1993 r., ponieważ stosownie do § 10 rozporządzenia z dnia 15 września 1985 r. zezwolenie wydane na podstawie dotychczasowych przepisów uważało się za rejestrację odbiorników w rozumieniu tego rozporządzenia.

W dalszej kolejności należy wskazać, że w dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. poz. 2531 ze zm.). Przepisy tej ustawy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji.

Zgodnie z obowiązującym do dnia 16 czerwca 2005 r. § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Analogiczne w tym zakresie rozwiązania przewidują obowiązujące w dalszym okresie akty normatywne, tj.:

- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2005 r., poz. 1190) stosownie do którego "Posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego, o której mowa w § 1, o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia",

- § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., poz. 1342) oraz

- § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1676).

Należy zaakcentować, że stosownie do obecnie obowiązującego od dnia 16 czerwca 2006 r. - art. 2 u.o.a. opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (ust. 1), a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.

7.1.2. W związku z powyższym, należy zwrócić uwagę, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych w razie rejestracji odbiornika, na jego posiadaczu ciąży z mocy samego prawa. Wskazał na to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych, podkreślając że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek DCOF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez DCOF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny.

7.1.3. We wniesionym zarzucie skarżący nie zakwestionował dokonania przez siebie rejestracji odbiornika telewizyjnego. Potwierdził, że mógł to zrobić, tyle że kilkadziesiąt (30-40) lat temu. Z kolei wierzyciel podnosi, że zobowiązany dokonał rejestracji, czego skutkiem było m.in. wydanie skarżącemu pierwszej książeczki radiofonicznej, a następnie kolejnej w dniu 8 sierpnia 1997 r. (po wyczerpaniu dowodów wpłat).

W tej sytuacji, zasadne jest przyjęcie dokonania przez skarżącego rejestracji odbiornika rtv. W konsekwencji, to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania okoliczności znoszących powstały – w związku z tą rejestracją - obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Rejestracja odbiornika dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika. Tej jednak czynności skarżący nie dokonał – nie powołuje się w ogóle na taki fakt.

Natomiast bez znaczenia dla istnienia egzekwowanego obowiązku jest (ewentualne) faktyczne nieposiadanie odbiornika telewizyjnego przez skarżącego. Wskazane wyżej regulacje nakładają na osobę, która dokonała rejestracji odbiornika obowiązek powiadomienia wierzyciela o zaprzestaniu używania odbiornika. Dopiero ta czynność znosi obowiązek uiszczania abonamentu, którego istnienie zgodnie z art. 2 ust. 3 u.o.a. (oraz wcześniej obowiązujących, analogicznych regulacji ustawowych i wykonawczych) wyraźnie powiązane jest z faktem rejestracji odbiornika. Dopóki zatem skarżący nie wyrejestruje odbiornika (nie zgłosi wierzycielowi zaprzestania używania odbiornika), będzie zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych.

Z oczywistych powodów nie może przynieść oczekiwanego dla skarżącego rezultatu powoływanie się na wielokrotne zmiany – od czasu rejestracji – odbiornika rtv, ponieważ egzekwowany obowiązek nie jest związany z rejestracją konkretnego odbiornika (marka, typ, model, itp.), lecz z rejestracją odbiornika w sensie generalnym, jako każdego urządzenia, które w ogóle umożliwia odbiór programów telewizyjnych.

Z tych powodów nie jest zasadny zarzut nieistnienia obowiązku.

7.2. W odniesieniu do zarzutu przedawnienia należy wskazać, że skarżący – jak się wydaje - błędnie odnosi tę instytucję do daty zarejestrowania odbiornika. Tymczasem, odnosi się ona do obowiązku który podlega egzekucji, tj. w tym przypadku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

W tej mierze wypada podnieść, że abonament jest opłatą o charakterze administracyjnym, wynikającą z ustawy. Sąd wskazuje zatem, że 2 o.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, iż jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (paragraf 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Przepis ten ma zastosowanie w tej sprawie, gdyż opłata za abonament rtv jest opłatą, o której w nim mowa a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej.

Powyższe oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 1 o.p., który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Stosownie zaś do art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (w tym przypadku opłaty). Niemniej, zgodnie z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zatem, skoro w tej sprawie zastosowano środek egzekucyjny, we wskazanych warunkach, w grudniu 2013 r., to przyjąć należy, że nie uległ przedawnieniu obowiązek uiszczenia opłaty począwszy od stycznia 2008 r.

Z tego powodu nie jest zasadny zarzut przedawnienia.

8. Skarżący także niezasadnie domaga się wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej. Jak już wspomniano, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. podkreślił, że warunkiem egzekwowania obowiązku wynikającego z ustawy nie zawsze musi być jego indywidualizacja w formie decyzji, a obowiązek uiszczenia abonamentu może i powinien być skutecznie egzekwowany przez uprawnioną instytucję lub w drodze samoobliczenia. Ustalanie opłaty jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisu prawa, dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ. Zatem trzeba uznać, że "władztwo administracyjne" Poczty Polskiej nie obejmuje ustalania wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, ponieważ jest ona określona ustawowo, obowiązek zaś jej uiszczania także wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Innymi słowy, skoro obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, które jednocześnie określa wysokość należności, to obliczenie opłaty ma charakter czynności rachunkowej, materialno-technicznej i nie jest istotne, czy obliczenia tego dokona zobowiązany samodzielnie (co powinien uczynić, decydując się na wpłatę za jeden albo kilka miesięcy), czy też organ w trybie pozaprocesowym. Również ustawowe związanie negatywnych dla abonenta konsekwencji nieuiszczenia abonamentu (w postaci odsetek podatkowych, których wysokość wynika z powszechnie obowiązujących aktów prawnych) potwierdza, że obowiązek jego wnoszenia wynika bezpośrednio z ustawy, a więc nie ma potrzeby wydawania odrębnej decyzji. Wszystko to przemawia za poglądem, że forma decyzji nie jest konieczna dla ustalenia wysokości należnego, a nieuiszczonego abonamentu.

9. Skarżący bezpodstawnie podnosi brak doręczenia mu upomnienia. W tej mierze, także powołując się na wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. należy podnieść, że DCOF - jak już wyżej wykazano - jest wierzycielem w rozumieniu ustawy egzekucyjnej i nie dysponuje swobodą decydowania o złożeniu albo niezłożeniu wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Podkreślić trzeba, że dążąc do wyegzekwowania zaległego abonamentu, DCOF nie musi (w przeciwieństwie do egzekwowania opłaty karnej) wysyłać upomnienia, ponieważ - zgodnie z wówczas obowiązującym § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 131, poz. 1541 ze zm.) - postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczania, gdy "zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania". Dlatego też po bezskutecznym upływie ustawowego terminu uiszczenia abonamentu (wynikającego z art. 3 ust. 4 u.o.a.) DCOF wystawia tytuł wykonawczy, który powinien zostać niezwłocznie skierowany do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego.

10. W części wstępnej pisma z dnia 28 grudnia 2013 r. skarżący nominalnie wskazał także na inne zarzuty, tj. wygaśnięcie zobowiązania, niewykazanie podstawy faktycznej i prawnej roszczenia, błąd co do osoby zobowiązanego, brak jakiejkolwiek dokumentacji ze strony wierzyciela pozwalającej określić odpowiedzialność zobowiązanego i jej zakres. Jednocześnie w uzasadnieniu pisma nie przytoczył argumentów, które mogłyby zostać potraktowane jako ich uzasadnienie, jak też wbrew obowiązkowi, nie wskazał podstawy prawnej, która pozwoliłaby organowi, a teraz sądowi na odniesienie się do tychże kwestii. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 14 września 2007 r., I OSK 522/07 (Lex nr 374393), to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, konkretnie na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (por. również wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, Lex nr 954961). Skarżący nie określił, w jaki sposób - spośród wymienionych w art. 33 u.p.e.a. - miałoby zostać naruszone prawo poprzez: niewykazanie podstawy faktycznej i prawnej roszczenia oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji ze strony wierzyciela pozwalającej określić odpowiedzialność zobowiązanego i jej zakres. Zatem, Sąd nie jest w stanie odnieść się szerzej do tych kwestii, ponad to co zostało już wyżej podniesione, skoro sam skarżący tego nie uczynił. Sąd w tym miejscu przypomni tylko, że podstawa prawna i faktyczna egzekwowanego obowiązku została omówiona w pkt 7.1. niniejszego uzasadnienia. Z kolei, zakres odpowiedzialności zobowiązanego, tj. wysokość zaległości, wynika z regulacji prawnych, określających wysokość opłaty abonamentowej oraz wysokość odsetek (por. pkt 8 uzasadnienia).

Jeśli chodzi o zarzut wygaśnięcia zobowiązania oraz błąd co do osoby zobowiązanego, to znajdują one oparcie w art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a., ale zdaniem Sądu zarzuty te są oczywiście bezzasadne. Zobowiązany i w tej mierze nie uzasadnił swojego stanowiska, a Sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika żadna okoliczność, która powodowałaby wygaśniecie egzekwowanego obowiązku, ani to, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia egzekwowanej opłaty jest inny podmiot aniżeli skarżący.

11. Z tych wszystkich powodów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.