Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 378/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 - 59.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. K. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 maja 2016 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Niemodlina w sprawie ustalenia opłaty za pobyt jej syna – M. K. w Domu Pomocy Społecznej w [...] (dalej również jako DPS).

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Decyzją z dnia 17 listopada 2015 r., [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie, działając z upoważnienia Burmistrza Niemodlina (dalej jako organ I instancji), orzekł o skierowaniu M. K. - syna K. K, do DPS w [...] dla osób przewlekle [...] chorych, na czas nieokreślony.

Następnie decyzją z dnia 17 listopada 2015 r., nr [...], organ I instancji, ustalił miesięczną odpłatność za pobyt M. K. w DPS w [...] w wysokości 675,77 zł.

Z kolei, decyzją z dnia 27 listopada 2015 r., nr [...], Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...], działając z upoważnienia Starosty [...], orzekł o umieszczeniu M. K. w DPS w [...].

Organ I instancji, pismem z dnia 23 listopada 2015 r. zawiadomił K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia (od osoby zobowiązanej) opłaty za pobyt M. K. w DPS w [...] .

W dniu 23 listopada 2015 r. pomiędzy Gminą Niemodlin - Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Niemodlinie, reprezentowanym przez M. D., a K. K. została zawarta umowa o numerze [...] o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej członka rodziny.

W następstwie powyższego, decyzją z dnia 28 grudnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., [obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.- dopisek Sądu]), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 8, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, 2, 2a, 2b, 2c, 3, art. 62, art. 106 ust. 1, 4, art. 107 ust. 1, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 964), Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie, ustalił K. K. opłatę za pobyt jej syna – M. K. w DPS w [...], za okres od 10 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 816,35 zł oraz od 1 stycznia 2016 r. w wysokości 1.150,31 zł miesięcznie, płatną w terminie do 10 każdego miesiąca za dany miesiąc kalendarzowy, z tym że za miesiąc grudzień płatną do dnia 10 stycznia 2016 r. (pkt 1). W pkt 2 określił, że opłata będzie naliczana od dnia przyjęcia M. K. do DPS w [...], a w pkt 3 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowa decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o środkach zaskarżenia została doręczona K. K. w dniu 5 stycznia 2016 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sprawy (k. nr 35 akt adm.).

Pismem z dnia 16 marca 2016 r., K. K. wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia 28 grudnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne ustalenia faktyczne polegające na nieprawdziwym przyjęciu (w kwestii miejsca) pobytu jej zmarłego męża. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podniosła, że jest osobą samotną, w podeszłym wieku (ur. [...] r.), niepełnosprawną i schorowaną, nadto nie może poruszać się poza obszar swojego domu, gdyż ma problemy ze [...]. Powyższe uniemożliwiło jej sporządzenie odwołania od decyzji. Dodała, że odwołanie sporządził jej znajomy prawnik w dniu 15 marca 2016 r. W tych okolicznościach skarżąca domagała się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie - uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej także w skrócie SKO), zwróciło się do K. K. o udzielenie informacji, czy któraś z bliskich osób strony nie mogła sporządzić w jej imieniu odwołania, oraz w jakiej dacie zwróciła się do prawnika o sporządzenie odwołania w ramach pomocy potrzebującym. Nadto, o udzielenie wyjaśnień dotyczących daty sporządzenia przez prawnika odwołania, zwłaszcza przez kogo, i w jakiej dacie został wezwany prawnik do sporządzenia odwołania.

Ustosunkowując się do powyższego wezwania, skarżąca wyjaśniła, że jest samotna (mąż i syn już nie żyją) i nie posiada żadnej bliskiej osoby, która mogłaby w jej imieniu sporządzić odwołanie. O pomoc w sprawie zwróciła się do prawnika w dniu 15 marca 2016 r. i tego samego dnia, po uzyskaniu informacji o możliwości złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, zleciła prawnikowi sporządzenie odwołania. Odwołanie sporządził w jej imieniu R. G w dniu 16 marca 2016 r., lecz - co podkreśliła - nie w ramach instytucji pomocy potrzebującym, ale na jej prośbę.

W wyniku rozpoznania odwołania, SKO w Opolu, postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 59 § 2 K.p.a., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium zacytowało brzmienie art. 58 K.p.a. i wyjaśniło przesłanki niezbędne do przywrócenia terminu. Kolegium wskazało, że w tej sprawie sporna jest kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Wywodziło, iż kryterium to wiąże się ściśle z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Argumentowało, że o braku winy mówi się wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności takich zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osoba, powódź, pożar. O braku winy nie można natomiast mówić w sytuacji "choroby", ponieważ nie wyklucza ona możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma osobiście lub przez domownika, albo inną osobę. W przedmiotowej sprawie, K. K., jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazała podeszły wiek, samotność, niepełnosprawność i choroby. Wskazane przez stronę okoliczności, jako przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, zwłaszcza w zaświadczeniu lekarskim z dnia 16 grudnia 2015 r. Treść tego zaświadczenia jest następująca: "K. K. ur. [...] r. Z powodów zaburzeń [...] jest niezdolna do odbycia podróży, wymaga opieki i nadzoru". Oceniając ww. dowody, Kolegium stwierdziło, że pozostają bez znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 28 grudnia 2015 r. rozpoczął bieg w dniu 6 stycznia 2016 r., tj. w następnym dniu po jej doręczeniu. Pozostałe dowody wskazują wprawdzie na stan choroby strony, jednakże, zdaniem Kolegium, nie jest to przeszkoda uniemożliwiająca, przy dołożeniu należytej staranności przez skarżącą, złożenie odwołania - osobiście lub za pośrednictwem osób trzecich (w tym: np. pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej) z zachowaniem 14-dniowego terminu. Kolegium uznało, że K. K. jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną i schorowaną, ale choroby które nie wystąpiły nagle, a są przewlekłe i związane z zaawansowanym wiekiem strony, nie wykluczają prowadzenia spraw mających istotne znaczenie dla strony oraz wyręczaniem się innymi osobami przy sporządzaniu i składaniu pism urzędowych. Ponadto schorzenia strony w dużej mierze są wynikiem podeszłego wieku, trwają nieprzerwanie. Przewlekła choroba nie stanowi potwierdzenia istnienia przeszkody uniemożliwiającej dokona czynności procesowej. Okoliczność ta nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie K. K. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy oraz naruszenie art. 6 i art. 8 K.p.a. W uzasadnieniu skargi, uzasadniając stawiane zarzuty, powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu, podnosząc, że organ bezpodstawnie odmówił przywrócenia jej terminu. Odwołując się do wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10, wywiodła, że w sytuacji gdy nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich, albowiem jest sama i nie posiada żadnej bliskiej osoby, to oczywistym jest, że uzasadnia to brak zawinienia i implikuje przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonego aktu, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej zwanej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej P.p.s.a.), uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Kontroli legalności w przedmiotowym postępowaniu poddano przywołane na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Niemodlina z dnia 28 grudnia 2015 r. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ wskazał przepis art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.) - zwanej nadal K.p.a.

Stąd na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 127 oraz art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast na zasadzie art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z konstrukcji art. 58 K.p.a. wynika, że w przepisie tym zostały ustanowione cztery przesłanki, przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy, wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności. Zatem, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie tych przesłanek.

W myśl art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Podkreślić trzeba, że przywrócenie terminu - jako instytucja wyjątkowa - może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona albo pełnomocnik poczynili wszelkie możliwe starania, aby czynności dokonać w terminie. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu spraw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09, Lex nr 745032 oraz z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/05, Lex nr 501183). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GZ 416/14, Lex nr 1497895). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14, Lex nr 1530539 oraz z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OZ 784/14, Lex nr 1529123).

Dostrzec też przyjdzie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym analizowane były również przypadki przeszkód o charakterze "długotrwałym" w terminowym dokonaniu czynności. Wielokrotnie przyjmowano, że nie istnieje takie domniemanie faktyczne, z którego wynikałoby, że każda długotrwała choroba danej osoby, lub członka rodziny tej osoby, stanowi przeszkodę uniemożliwiającą w sposób obiektywny dokonywanie czynności w postępowaniu administracyjnym, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2267/11, Lex nr 1299454). Samej choroby strony czy jej pełnomocnika nie można uznać jeszcze za wystarczający powód przyjęcia, że do uchybienia terminu doszło w sposób niezawiniony. W orzecznictwie przyjmuje się, że nawet jeżeli choroba jest nagła albo wiąże się z hospitalizacją, o braku winy może być mowa wówczas, jeżeli zobowiązany do wykonania czynności nie mógł wyręczyć się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 540/14, Lex nr 1530548 oraz z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt I OZ 809/14, Lex nr 1529132).

W analogiczny sposób orzecznictwo sądowoadministracyjne podchodzi do kwestii "podeszłego wieku strony", która uchybiła terminowi. W tym zakresie przyjmuje się dosyć jednolicie, że z samego faktu bycia osobą w podeszłym wieku czy cierpiącą na określone schorzenia nie można wywieść wniosku, że okoliczności te w każdym przypadku uzasadniają przywrócenie terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1172/14, Lex nr 1495027 oraz z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1112/11, Lex nr 1152246). Powołanie się na podeszły wiek, problemy z pamięcią i inne związane z nim dolegliwości nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu, jeżeli strona nie wykaże jednocześnie, że przeszkoda taka stała się nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, Lex nr 1493036 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 390/10, Lex nr 674495).

Dodać również należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Istotę rozstrzygania w sprawie przywrócenia terminu wiązać należy z inicjatywą samego zainteresowanego, albowiem to na jego wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - a nie z urzędu - organ administracji orzeka w tej sprawie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest więc wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Organ orzekający nie jest upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ nie może domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu w sytuacji, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach uchybienia terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych przepisem art. 58 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 593/12).

Uwzględniając powyższe rozważania do poddanego kontroli sądowej stanu sprawy nie sposób podzielić zarzutów skargi, iż strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.

Z przedstawionego w części wstępnej uzasadnienia stanu faktycznego sprawy wynika, że decyzję Kierownik OPS - działającego z upoważnienia Burmistrza Niemodlina, z dnia 28 grudnia 2015 r., ustalającą skarżącej opłatę za pobyt jej syna M K. w DPS w [...] za okres od 10 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 816,35 zł oraz od 1 stycznia 2016 r. w wysokości 1.150,31 zł miesięcznie, skarżąca odebrała osobiście w dniu 5 stycznia 2016 r. Decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 19 stycznia 2016 r. Tymczasem odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżąca złożyła osobiście w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie w dniu 17 marca 2016 r. We wniosku tym skarżąca, jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, wskazała na samotność, podeszły wiek, niepełnosprawność, choroby oraz brak rozumienia sformułowań prawnych. Z kolei w uzupełnieniu odwołania (w dniu 7 kwietnia 2016 r.), do akt sprawy doręczyła osobiście zaświadczenie lekarskie z dnia 16 grudnia 2015 r., w którym lekarz stwierdził u skarżącej zaburzenia [...], niezdolność do odbycia podróży oraz określił, że wymaga ona opieki i nadzoru.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącą okoliczności, tj. samotność, niepełnosprawność, podeszły wiek, zły stan zdrowia, zaburzenia [...] oraz niemożność odbycia podróży prawidłowo zostały uznane przez organ za okoliczności, które nie wyłączają winy w uchybieniu terminu do wniesienie odwołania. Nie można bowiem uznać, że brak winy skarżącej w uchybieniu terminu został przez nią uprawdopodobniony.

W szczególności, skarżąca nie uprawdopodobniła, że pogorszenie się stanu zdrowia miało miejsce jedynie w okresie skutecznego wniesienia odwołania i że było tego rodzaju, że uniemożliwiało jej działanie. Podeszły wiek, poważne dolegliwości zdrowotne z nim związane, jak również zaburzenia [...] i niemożność odbycia podróży nie mogły zostać uznane za okoliczności wyłączające winę w uchybieniu terminowi. Z zaświadczenia lekarskiego dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu wynika tylko, że skarżąca cierpi na zaburzenia [...] i jest niezdolna do odbycia podróży a także wymaga opieki i nadzoru. Zaświadczenie to nie precyzuje jednak rodzaju choroby ani okresu, w którym wystąpiła. Nie negując faktu stanu zdrowia skarżącej związanego zarówno z wiekiem, jaki i chorobami, podnieść jednak należy, że w przypadku choroby, a tym bardziej zaburzeń [...], wnioskodawca we wniosku winien wykazać, że jego rodzaj oraz przebieg uniemożliwiał dokonanie czynności, oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie lub zaburzeniu są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy, szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. W ocenie Sądu, treść przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 grudnia 2015 r. jest bardzo ogólna i nie uprawdopodabnia w stopniu wystarczającym braku winy w uchybieniu terminu.

Jakkolwiek uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym niż dowód, nie dającym pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia o danym fakcie, tym niemniej przywołane przez skarżącą okoliczności i przedłożone dokumenty w żaden sposób nie uwiarygadniają jej twierdzeń o niezawinionym braku możliwości wniesienia odwołania w terminie. W szczególności skarżąca nie wskazała na żadne konkretne zdarzenie, które w terminie otwartym do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 grudnia 2015 r. uniemożliwiało jej złożenie odwołania osobiście lub za pośrednictwem innej osoby.

W ocenie Sądu, również postać zaburzeń [...] nie stanowi obiektywnej przyczyny, która uniemożliwiłaby skarżącej dochowanie aktu należytej staranności i wniesienie odwołania w terminie. Epizod [...] nie mieści się również w pojęciu obłożnej choroby, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy pomimo nawet potencjalnej woli działania człowiek nie jest w stanie ich podjąć. Choroba usprawiedliwia zatem niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwia dokonania czynności, a strona nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Długotrwała niedyspozycja, czy też przewlekła choroba, w odróżnieniu od nagłej choroby, nie stanowi, w ocenie Sądu, podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza to możliwości np. sporządzenia oświadczenia na piśmie i skierowania go do właściwego organu, korzystając z pomocy osób trzecich. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Nie każda choroba, choć jest nagła w tym sensie, że pacjent jej nie planuje i nie można jej przewidzieć, uprawnia do przyjęcia, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej z jej powodu było usprawiedliwione. Bowiem, aby choroba uzasadniała przywrócenie terminu musi to być taki stan chorobowy, który wyłącza całkowicie pacjenta z jakiejkolwiek możliwości działania, możliwości świadomego podejmowania decyzji. Tymczasem zarówno we wniosku jak i w skardze skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji, która na taki efekt jej złego stanu zdrowia wskazywałby. Również zaświadczenie lekarskie przedłożone przez skarżącą do akt sprawy nie jest wystarczające dla przyjęcia twierdzeń skarżącej.

Zdaniem Sądu, skarżąca mogła przeciwdziałać wszystkim wskazanym przeszkodom i w tym celu np. zwrócić się o pomoc innych osób, czy też sąsiedztwa. Wiedząc, że cierpi na wskazane schorzenia, mogła także rozważyć ewentualność np. ustanowienia pełnomocnika, skorzystania z pracownika OPS.

Zauważyć również przyjdzie, że wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10, na który powoływała się skarżąca w skardze skierowanej do tut. Sądu zapadł w odmiennym stanie faktycznym, dlatego nie może mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W przedstawionych powyżej okolicznościach Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił podane przez skarżącą przyczyny niedochowania terminu do złożenia odwołania od decyzji oraz jej winę w uchybieniu terminowi, a sporządzone uzasadnienie orzeczenia ostatecznie czyni zadość przepisowi art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalając skargę.