Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1614/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 426/15 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia w sprawie z zakresu gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz Spółki A 1030 (tysiąc trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 listopada 2015 r. (V SA/Wa 426/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) oddalił skargę Spółki A (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor IC) z [...] listopada 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z [...] czerwca 2008 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie udzielił skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego w 301 punktach gier na sześć lat.

Pismem z 11 września 2009 r. skarżąca wystąpiła do Dyrektora IC o zmianę wspomnianego zezwolenia w zakresie 12 punktów urządzania gier o niskich wygranych.

Decyzją z [...] marca 2010 r. Dyrektor IC odmówił zmiany zezwolenia w zakresie objętym wnioskiem skarżącej, powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ugh). Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Dyrektora IC z [...] października 2010 r. Jednakże wyrokiem z 30 grudnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2433/13) WSA uchylił wspomniane decyzje Dyrektora IC z [...] marca i [...] października 2010 r., ponieważ uznał, że organ nie przeanalizował kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przepisów ugh w świetle stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wyrażonego w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Dyrektor IC umorzył postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia z [...] czerwca 2008 r. w części dotyczącej zmiany lokalizacji 12 punktów gier na automatach o niskich wygranych.

Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] listopada 2014 r. Dyrektor IC uchylił w całości decyzję z [...] czer[...] 24 czerwca 2008 r. w części dotyczącej lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych. Zdaniem Dyrektora IC, w decyzji z [...] czerwca 2014 r. błędnie uznano, że w sytuacji, gdy przepisy prawa regulują kwestię będącą przedmiotem wniosku skarżącej, istnieje podstawa do umorzenia postępowania z powodu braku możliwości uwzględnienia tego wniosku. W konsekwencji Dyrektor IC uznał, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, a wniosek skarżącej podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Organ stwierdził, że zmiana zezwolenia we wnioskowanym zakresie nie była możliwa, ponieważ sprzeciwia się temu wprost art. 135 ust. 2 ugh, z którego wynika, iż w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Odnosząc się do tego, czy sporne przepisy ugh są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dyrektywa 98/34/WE), Dyrektor IC stwierdził w szczególności, że analizowane przepisy ugh swym zakresem normatywnym nie wprowadzają warunków wpływających istotnie na właściwość czy rodzaj automatów do gier; automaty dotychczas wykorzystywane jako niskowygraniowe mogą być bowiem nadal legalnie wykorzystywane do urządzania gier na tych samych warunkach do czasu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń lub poświadczeń rejestracji, w dotychczasowych miejscach (tj. poza kasynami), jak stanowią przepisy przejściowe - art. 129 i art. 135 ust. 2 ugh, zaś na nowych zasadach mogą być także wykorzystywane w kasynach gry po uzyskaniu koncesji bądź mogą zostać przystosowane do gier zręcznościowych, które nie podlegają regulacjom ugh.

Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję Dyrektora IC z [...] listopada 2014 r.

WSA oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że Dyrektor IC trafnie orzekł, iż w świetle art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 1 i 2 ugh zmiana miejsc urządzania gry na automatach o niskich wygranych jest niedopuszczalna. Organ zrealizował przy tym zasadę prawdy obiektywnej i zgromadził wszelkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Zdaniem WSA, organ rozważył wszystkie wątpliwości odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów prawa UE i ustosunkował się do wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Dyrektor IC wypełnił zalecenia TSUE odnoszące się do ustalenia, czy zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. W ocenie WSA, Dyrektor IC po dokonaniu analizy rynku polskiego i unijnego doszedł do prawidłowego wniosku, że ugh nie ma wpływu na destabilizację rynku unijnego w zakresie obrotu automatami do gier.

WSA za słuszne uznał też stanowisko organu administracji, że przepisy ugh dotyczące zmiany miejsc urządzania gier nie wprowadzają warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości (charakter) lub sprzedaż automatów o niskich wygranych. Skarżąca rozpoczynając działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie miała żadnej pewności, że będzie mogła zmieniać miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. WSA podkreślił, że działalność w tym zakresie, prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie ugh, może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono według przepisów dotychczasowych.

Sąd zauważył, że zgodność art. 135 ust. 2 ugh z art. 2 konstytucji RP była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 23 lipca 2013 r. (sygn. akt P 4/11). Wprawdzie wyrok ten nie odnosił się do problematyki badania przepisów ugh pod względem ich technicznego charakteru w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, jednak tezy w nim sformułowane stanowią dodatkowy argument, że art. 135 ust. 2 ugh nie jest przepisem technicznym. W wyniku zastosowania tego przepisu nie dochodzi bowiem do sytuacji, w której skarżącej pozwala się jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać. Przepis ten nie prowadzi do zmiany sytuacji podmiotu w porównaniu z sytuacją, jaką zastałby podmiot prowadząc działalność pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów opłaty od pełnomocnictwa.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: pusa) w zw. z art. 8 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 i 2 w zw. z art. 118 w zw. z art. 144 ugh w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 207 § 2 w zw. z art. 234 w zw. z art. 253a § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 749 ze zm.; dalej: Op) wskutek niedostrzeżenia błędu organu administracji polegającego na uchyleniu decyzji organu wydanej w I instancji umarzającej postępowanie w sprawie oraz wydanie merytorycznej decyzji w sprawie przez organ II instancji, w sytuacji, gdy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie była prawidłowa co do zasady, natomiast nieprawidłowości dotyczyły wyłącznie jej uzasadnienia;

2. z ostrożności - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2a i 2b w zw. z art. 7 ust. 1a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.; dalej: ugzw) w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 138 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 144 ugh w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9 w zw. z art. 10 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie notyfikacji) w zw. z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE) w zw. z art. 36, art. 52, art. 62 i art. 65 w zw. z art. 260 ust. 2 w zw. z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powołane normy (w tym art. 118, art. 129 ust. 1 i 2 i art. 135 ust. 1 i 2 ugh) nie stanowią przepisów technicznych w związku z czym nie podlegały notyfikacji, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że stanowią one nienotyfikowane przepisy techniczne, które nie mogły być stosowane;

3. z ostrożności - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2a i 2b w zw. z art. 7 ust. 1a ugzw w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 zw. z art. 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 144 ugh w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9 w zw. z art. 10 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji w zw. z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 36, art. 52, art. 62 i art. 65 w zw. z art. 260 ust. 2 w zw. z art. 267 TfUE przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu (w szczególności art. 118, art. 129 ust. 1 i 2 i art. 135 ust 1 i 2 ugh), w sytuacji gdy jako nienotyfikowane przepisy techniczne nie powinny być zastosowane w sprawie;

4. z ostrożności - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 2 ust. 2a i 2b w zw. z art. 7 ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1 i 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 2 ugh w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9 w zw. z art. 10 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji w zw. z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 36, art. 52, art. 62 i art. 65 w zw. z art. 260 ust. 2 w zw. z art. 267 TfUE w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 207 § 2 w zw. z art. 234 w zw. z art. 253a § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 Op:

a) wskutek niedostrzeżenia, że organ dokonał nieprawidłowych ustaleń w kontekście tego, czy normy ugh mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż urządzeń w postaci automatów do gier o niskich wygranych oraz wskutek niedostrzeżenia uchybień popełnionych przez organy w powołanym zakresie na etapie postępowania administracyjnego,

b) wskutek niedostrzeżenia, że organ nie dokonał oceny jaki jest wpływ ugh na sprzedaż urządzeń w postaci automatów do gier o niskich wygranych i ograniczył się wyłącznie do oceny oraz analizy wpływu na właściwość ugh wspomnianych urządzeń,

c) wskutek niedostrzeżenia tego, że twierdzenia organu w sprawie są ogólnikowe oraz nieuzasadnione i niepodparte zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

d) wskutek niedostrzeżenia tego, że organ w toku postępowania nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzeń oraz dowodów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, oraz nie wskazał czy i którym z dowodów przedłożonych przez stronę dał wiary oraz dlaczego określonym dowodom odmówił wiarygodności,

e) wskutek niedostrzeżenia tego, że organ w toku postępowania w sposób gołosłowny oraz nieuzasadniony oraz nieprecyzyjny stwierdził, że istotny wpływ ugh na właściwości oraz sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych wykluczają czynniki natury ekonomicznej, przyczyny leżące po stronie przedsiębiorców, amortyzacja, wyeksploatowanie produktu, stan zmagazynowania zapasów, przypadki wyrejestrowania automatów, w sytuacji, gdy elementy te nie niwelują w sposób istotny wpływu ugh na właściwości oraz sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.

Trafny okazał się bowiem pierwszy zarzut skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim zarzucono w nim, że WSA naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 208 § 1 Op przez niedostrzeżenie błędu Dyrektora IC polegającego na uchyleniu swojej (wydanej w I instancji) decyzji z [...] czerwca 2014 r. umarzającej postępowanie w sprawie oraz wydaniu decyzji merytorycznej (o odmowie zmiany zezwolenia).

Zgodnie z art. 208 § 1 Op organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że bezprzedmiotowość jest obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Chodzi tu o każdą (jakąkolwiek) przyczynę powodującą brak jednego z elementów stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość może powstać zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i po wszczęciu postępowania. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić ów przedmiot.

W niniejszej sprawie w dacie wydawania decyzji w I instancji ([...] czerwca 2014 r.) postępowanie w przedmiocie zmiany zezwolenia z [...] czerwca 2008 r. było bezprzedmiotowe. Z dniem [...] czerwca 2014 r. wygasło bowiem wspomniane zezwolenie, którego zmiany w niniejszej sprawie domagała się skarżąca. Wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych z powodu upływu okresu, na jaki zostało ono udzielone oznacza, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącej z 11 września 2009 r., dotycząca zmiany tego zezwolenia w zakresie lokalizacji dwunastu punktów gier, nie może być załatwiona w formie decyzji orzekającej co do istoty sprawy. Nie jest bowiem możliwe rozstrzygnięcie o zmianie zezwolenia, które wygasło. Konsekwencją ustalenia przez organ, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe powinno być jego umorzenie.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji Dyrektor IC zakwestionował stanowisko wyrażone w decyzji z [...] czerwca 2014 r. o konieczności umorzenia postępowania (chociaż z innych powodów niż wskazane wyżej), uznając że sprawę należało rozpoznać merytorycznie - przez odmowę zmiany zezwolenia. Tego naruszenia art. 208 § 1 Op przez Dyrektora IC nie dostrzegł WSA, czym naruszył art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 208 § 1 Op. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa WSA miał bowiem obowiązek rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei stwierdzenie naruszenia przez Dyrektora IC art. 208 § 1 Op powinno było skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wskazane wyżej uchybienie WSA, trafnie zarzucone w skardze kasacyjnej, musi prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Do takiego skutku nie mogły natomiast prowadzić pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Zostały one oparte na przyjętym przez skarżącą założeniu, że przepisy przejściowe ugh (w tym art. 135 ust. 2 ugh, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji Dyrektora IC) są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i wobec braku notyfikacji projektu tych przepisów Komisji Europejskiej, nie mogły one być stosowane w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Dyrektora IC i zaakceptowana przez WSA ocena dopuszczalności zastosowania w niniejszej sprawie wspomnianych przepisów przejściowych ugh była zbędna w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez organy administracji upłynął termin, na który zezwolenie zostało wydane, a więc w konsekwencji zezwolenie to wygasło. W takim przypadku problematyka notyfikacji powołanych przepisów nie ma znaczenia prawnego, ponieważ przepisy te nie powinny być stosowane, gdyż postępowania administracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

Podkreślenia przy tym wymaga, że wprawdzie w tej sprawie organy były związane na podstawie art. 153 ppsa prawomocnym wyrokiem z 30 grudnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2433/13), w którym WSA zobligował organy do przeanalizowania kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przepisów ugh w świetle stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wyrażonego w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, jednakże ciążący na organach i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub w przypadku uwzględnienia okoliczności faktycznych, które nie były przedmiotem ustaleń na etapie poprzednich rozstrzygnięć. Za taką okoliczność należy uznać w szczególności wygaśnięcie zezwolenia, którego zmiany dotyczyło postępowanie.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 188 ppsa i uchylając zaskarżony wyrok, rozpoznał skargę. W przedstawionych wyżej powodów NSA uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji Dyrektor IC wadliwie ocenił, że postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia nie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).