Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2255/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6e i 6 d
journal: Dz.U. 2018 poz 620
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uzgodnienia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego K. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] na podstawie 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1313 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. C. (dalej: "skarżący") na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "[...] KW PSP"), w z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał co następuje:

W dniu 14 lutego 2019 r. do siedziby [...] KW PSP, wpłynął wniosek K. C. o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w N., ul. K. oraz ul. G. (dz. nr [...],[...] k.m. [...]), dokonanego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr. inż. P. Ś.,

Wnioskodawca podniósł, że projekt zawiera istotną wadę, polegającą na niewłaściwej kwalifikacji projektowanego budynku do grup wysokości, jako budynek niski zamiast średniowysoki, a w konsekwencji nie uwzględniał konieczności doprowadzenia do budynku drogi pożarowej o parametrach wymaganych przepisami.

[...] KW PSP postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. odmówił unieważnienia ww. uzgodnienia. W uzasadnieniu wskazał, że z analizy projektu pod kątem występowania przesłanek określonych w art. 6e ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 620 ze zm.) wynika, że budynek podzielono na cztery strefy pożarowe tj: strefę SP1 od parteru do III piętra - część mieszkalna ZL IV, strefę SP II - garaż podziemny PM, strefę SP III pomieszczenia piwniczne - PM oraz strefę pożarową w której mieścić się będzie rozdzielnia prądu - zgodnie z pkt. 12.7 projektu budowlanego. Podział na strefy i przyporządkowanie im odpowiednich kategorii nie zawiera rozwiązań niezgodnych z aktualnie obowiązującymi przepisami. Liczba kondygnacji nadziemnych wynosi 4, a wysokość budynku 12,48 m - co wg pkt 12.1 projektu kwalifikuje budynek do grupy budynków niskich. Na podstawie założeń projektowych stwierdzono w pkt 12.13 projektu, że budynek nie wymaga doprowadzenia drogi pożarowej. Organ nie podzielił oceny skarżącego, że ze względu na występujące w budynku funkcje: mieszkalną ZLIV i garażową PM, obiekt nie jest budynkiem mieszkalnym tylko mieszkalno-garażowym, co w konsekwencji prowadzi do przyporządkowania mu klasyfikacji wysokościowej na podstawie wysokości budynku wyrażonej w jednostkach metrycznych.

[...] KW PSP podkreślił, że przeznaczeniem podstawowym budynku jest funkcja mieszkalna, a pozostałe części obiektu o odmiennej funkcji są niezbędne do realizowania potrzeb mieszkalnych i zostały wydzielone jako odrębne strefy pożarowe. Skoro jest on budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym - o czym świadczy jego funkcja określona w projekcie, która odpowiada § 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.- dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), to o jego wysokości będzie decydowała liczba kondygnacji. Jeśli więc budynek liczy 4 kondygnacje nadziemne należące do kategorii ZL IV, to w świetle § 8 ww. rozporządzenia obiekt należy zakwalifikować do grupy budynków niskich. Te ustalenia zdaniem opolskiego KW PSP prowadzą do wniosku, że budynek nie mieści się w katalogu obiektów objętych obowiązkiem doprowadzenia do nich drogi pożarowej, o czym mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).

Utrzymując w mocy ww. postanowienie organu I instancji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "Komendant Główny", "organ odwoławczy") w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. stwierdził, że nie mógł unieważnić uzgodnienia, gdyż projekt nie zawiera rozwiązań niezgodnych z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Komendant Główny podzielił argumentację zawartą w postanowieniu [...] KW PSP, co do zasadniczej (mieszkalnej) funkcji spornego budynku. Podkreślił, że obowiązujące przepisy w żadnym miejscu nie definiują określania budynków jako mieszkalno – garażowych, jak sugeruje skarżący. Natomiast fakt wydzielenia pod względem pożarowym poszczególnych części funkcjonalnych budynku, jako odrębnych stref pożarowych pozwala na projektowanie dla nich osobnych, specyficznych dla funkcji zabezpieczeń, bez ich uwzględniania w pozostałych strefach pożarowych.

Organ odwoławczy ocenił, że w świetle § 208 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych [...] KW PSP prawidłowo i bardzo czytelnie wykazał, w jaki sposób należy określić wysokość przedmiotowego budynku i że cały budynek został prawidłowo zakwalifikowany jako budynek niski. Powyższe skutkuje tym, że dla żadnej z części budynku stanowiących odrębne strefy pożarowe nie jest wymagana droga pożarowa, gdyż każda z nich znajduje się w grupie budynków niskich.

Dodatkowo wskazał, że zgodnie z § 275 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych klasę odporności pożarowej garażu należy przyjmować jak dla budynku PM o gęstości obciążenia ogniowego do 500 MJ/m2, pod warunkiem wykonania jego elementów jako nierozprzestrzeniających ognia, niekapiących i nieodpadających pod wpływem ognia. Co prawda zgodnie z § 276 ww. rozporządzenia usytuowanie garażu powinno odpowiadać warunkom określonym w § 271 jak dla budynków PM o gęstości obciążenia ogniowego do 1000 MJ/m2, ale § 271 rozporządzenia dotyczy wyłącznie wyznaczania odległości lokalizowania garaży wolnostojących od innych budynków. Zatem kluczowym dla rozpatrywania parametrów ochrony przeciwpożarowej, poza wprost wskazanymi jako specjalne dla garaży w §§ 274-281 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jest jego przepis § 275 ust. 1: garaż jako budynek PM o gęstości obciążenia ogniowego do 500 MJ/m2. Zgodnie z § 212 ust. 4 ww. rozporządzenia wymagana klasa odporności pożarowej dla budynku o jednej kondygnacji nadziemnej to najniższa z klas: "E". Ponieważ garaż, jaki zaprojektowano w projekcie, zlokalizowany jest w części podziemnej, zgodnie z § 212 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych klasa jego odporności pożarowej nie może być niższa, niż "C". Nadal jednak jest to część budynku, dla której parametrem wyjściowym do wyznaczania pozostałych zabezpieczeń, nie opisanych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jest kryterium 500 MJ/m². Powierzchnia garażu wynosi 725,27 m² i jest on wydzielony jako odrębna strefa pożarowa. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, drogę pożarową należy doprowadzić do budynku zawierającego strefę pożarową o gęstości obciążenia ogniowego poniżej 500 MJ/m² i powierzchni przekraczającej 20.000 m², w przedmiotowym stanie faktycznym nie ma zatem takiej potrzeby.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego prawidłowo określono w pkt 12.13 projektu, że budynek nie wymaga doprowadzenia do niego drogi pożarowej. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, nie wymaga się doprowadzenia drogi pożarowej do niskiego budynku kategorii zagrożenia życia ludzi ZL IV.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 6e ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez:

- błędną interpretację § 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych polegającą na niewłaściwym zakwalifikowaniu projektowanego budynku do grupy budynków niskich zamiast do średniowysokich, a w konsekwencji nieuwzględnieniu konieczności doprowadzenia do budynku drogi pożarowej o parametrach wymaganych przepisami tj. § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg przeciwpożarowych

- błędną interpretację § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez nieuwzględnienie § 272 mówiącego o odległości usytuowania budynków PM pod względem przeciwpożarowym w stosunku do działki niezabudowanej.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu, że uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych projekt budynku mieszkalnego wielorodzinnego w N. ul. K. oraz G. (dz. nr [...] i [...] k.m. [...]) nie jest budynkiem mieszkalnym lecz jest budynkiem mieszkalno-garażowym (30 stanowisk). Zdaniem skarżącego projektowany obiekt jest 5 – kondygnacyjny o 4 kondygnacjach mieszkalnych nadziemnych o wysokości 12,5 m wraz z garażem podziemnym wielostanowiskowym. I nie ma znaczenia, że funkcja mieszkalna jest funkcją dominującą, a garaż jest funkcją uzupełniającą. Funkcji garażowej nie można pominąć. Jeżeli funkcji tej nie pomija się przy uzgadnianiu projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, to nieracjonalne byłoby pominięcie tej funkcji przy przydzielaniu go do grupy wysokościowej budynków. Za wadliwą skarżący uznał interpretację organu odwoławczego, że wysokość budynku określa się osobno dla każdej ze stref przeciwpożarowych tak jak gdyby były to osobne budynki.

Zdaniem skarżącego skoro plan zagospodarowania przestrzennego dla działek [...] i [...]jest identyczny jak dla działki [...] projektant projektując na działkach [...] i [...] budynek z funkcją PM miał obowiązek przyjąć, że na działce [...] istnieje również możliwość wybudowania budynku PM. Zgodnie z § 272 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych projektant miał obowiązek przyjąć dla niezabudowanej działki sąsiedniej, że gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej Q jest większa od 1000 MJ/m2 i zaprojektować na działkach [...] i [...] budynek w połowie odległości określonej w tabeli w § 271 ust. 1, z której wynika, że odległość między budynkiem PM Q £ 1.000 (garaż wielostanowiskowy), a budynkiem PM Q 1.000 < Q £ 4.000 (wartość tą należy przyjąć dla nieruchomości niezabudowanej zgodnie z cytowanym § 272) nie powinna być mniejsza niż 15 m. W związku § 272 budynek należało zaprojektować w połowie tej odległości (czyli 7,5 m) a nie jak został zaprojektowany w odległości 4 - 4,2 m od granicy z dz. 21/1.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w granicach sprawy, nie będąc związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie [...] KW PSP z dnia [...] września 2019 r. naruszają przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę zasadną, choć z innych powodów niż w niej wskazane.

Kwestią stanowiącą podstawę do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest dokonanie oceny, czy organ w sposób prawidłowy ustalił, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (tu uzgodnienia projektu budowlanego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) jest odrębnym postępowaniem, które rządzi się swoimi prawami. Jednakże takie postępowanie, podobnie jak i inne postępowania, tj. prowadzone w trybie zwykłym lub nadzwyczajne, wymaga w od organu administracyjnego ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Zatem złożenie wniosku, w tym o stwierdzenie nieważności obliguje organ nieważnościowy do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Taka konieczność wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 k.p.a.

Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jest to tzw. ,,wstępny etap" rozpoznawania wniosku. Jeżeli

z oczywistych względów na tym etapie postępowania wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, to organ winien odmówić wszczęcia postępowania. Natomiast w przypadku, gdy ustalenie przymiotu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to organ administracyjny winien wszcząć postępowanie w sprawie. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustali, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, to winien umorzyć postępowanie z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Co do zasady wszczęcie postępowania jest uzależnione od tego, czy z takim wnioskiem wystąpiła strona postępowania. Konsekwencją powyższego jest to, że na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 61a § 1 k.p.a. jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania w każdej sprawie zainicjowanej żądaniem, o jakim mowa w art. 61 k.p.a., w sytuacji gdy żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną.

Organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym (jest to pogląd, choć ugruntowany na tle nieobowiązującej już regulacji art. 157 § 3 k.p.a., to aktualny w świetle obowiązującego art. 61a § 1 k.p.a.). Tak więc niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz 6. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 743). Podkreślenia wymaga, że ww. analizy winien również dokonać organ odwoławczy, ponieważ istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpoznaniu przez organ odwoławczy w całokształcie sprawy, niejako od początku, co oznacza, że organ II instancji obowiązany jest - poza rozpoznaniem odwołania/zażalenia - w pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście z wnioskiem w konkretnej sprawie wystąpił podmiot, któremu przysługuje przymiot strony.

W postępowaniu nieważnościowym na etapie postępowania odwoławczego (tu zażaleniowego) organ II instancji na podstawie art. 157 § 2 w związku z art. 15 k.p.a. winien zatem przeprowadzić postępowanie w ww. zakresie, tj. ustalić czy rzeczywiście zachodziły przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności uzgodnienia projektu budowlanego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. W odróżnieniu jednak od "wstępnego etapu" badania wniosku, organ odwoławczy nie może zastosować art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania lecz jedynym możliwym rozstrzygnięciem kończącym sprawę jest umorzenie postępowania. Organ odwoławczy w ramach obowiązującej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego posiada zatem kompetencję do dokonania oceny legitymacji procesowej podmiotu, który występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc ustala, czy przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Cechami interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się rozstrzygnięcie, które rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Innymi słowy, interes prawny każdorazowo znajduje swoje umocowanie w powszechnie obowiązującym prawie, na podstawie którego jednostka może domagać się wszczęcia albo dopuszczenia do udziału w toczącym się już postępowaniu, ponieważ jego wynik będzie oddziaływał na sferę jej praw i obowiązków.

Postępowanie w przedmiotowej prowadzone było przez organy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Zgodnie z treścią art. 6e ust. 1 i 2 tej ustawy Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji obiektu do dnia uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie unieważnia uzgodnienie projektu budowlanego obiektu budowlanego, który zawiera rozwiązania niezgodne z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej mające istotny wpływ na stan bezpieczeństwa pożarowego obiektu budowlanego (ust. 1). Uzgodnienie projektu budowlanego obiektu budowlanego unieważnia się w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 2).

Z art. 6d ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika z kolei, że uzgodnienie projektu rzeczoznawca potwierdza przez ostemplowanie i podpisanie projektu. Oznacza to, że uzgodnienie projektu następuje w trybie czynności. Udział w tej czynności bierze rzeczoznawca oraz inwestor, który przedstawia projekt budowlany do uzgodnienia. W sytuacji, gdy właściwy organ administracji zamierza zakwestionować ważność ww. czynności uzgodnienia projektu budowlanego, co następuje już w postępowaniu administracyjnym, winien w pierwszej kolejności rozważyć, kto może być stroną takiego postępowania. Czy jest nim wyłącznie inwestor, czy też w kręgu stron znajdują się również właściciele nieruchomości sąsiadujących z działką inwestycyjną, a jeśli tak to na jakiej podstawie.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela, że "tylko inwestor ma interes prawny uzasadniający jego udział w postępowaniu w charakterze strony, gdyż uzgodnienie dotyczy jego prawa jakim jest uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw ochrony przeciwpożarowej projekt budowlany. Tylko projekt budowlany posiadający tego rodzaju uzgodnienie jest projektem kompletnym i tylko w oparciu o taki projekt inwestor może uzyskać pozwolenie na budowę. Inne podmioty, które uczestniczą w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w charakterze strony mogą mieć wyłącznie interes faktyczny w tym, czy inwestor będzie posiadał bądź nie posiadał uzgodnienie projektu budowlanego pod kątem ochrony przeciwpożarowej. Posiadanie bądź nieposiadanie takiego uzgodnienia nie skutkuje powstaniem dla tych osób jakiegokolwiek uprawnienia, jak też nie nakłada na te osoby jakiegokolwiek obowiązku. Takie uprawnienia lub obowiązki mogą powstać dopiero w związku z uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę, co następuje w postępowaniu administracyjnym o wydanie takiego pozwolenia. Uzyskanie uzgodnienia projektu budowlanego pod kątem ochrony przeciwpożarowej następuje na etapie wcześniejszym. Inwestor posiadający takie uzgodnienie może wystąpić o wydanie pozwolenia na budowę, ale nie musi tego czynić - por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 575/15 – pub. Cbosa.

Zasadnicza wada skutkująca uchyleniem przez Sąd postanowień wydanych w niniejszej sprawie polega na niewyjaśnieniu w należyty sposób okoliczności faktycznych stanowiących podstawę ustaleń w kwestii legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowego uzgodnienia. W kwestii interesu prawnego wnioskującego w sprawie stwierdzenia nieważności uzgodnienia projektu budowlanego dokonanego przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, organy obu instancji zajęły w obu postanowieniach zgodnie pozytywne stanowisko - tyle tylko, że stanowisko [...] KW PSP zostało uzasadnione jednym zdaniem w ten sposób, że nie poddaje się ono weryfikacji. Organ ten stwierdził bowiem, że: "badając podstawę do wszczęcia postępowania stwierdzono w oparciu o odpowiedź wnioskodawcy z dnia 17. 05.2019 oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów, że wniosek o unieważnienie projektu pochodzi od osoby mającej przymiot strony". Jak wynika z akt sprawy w piśmie z dnia 17 maja 2019 r. skarżący oświadczył, że wniosek o stwierdzenie nieważności uzgodnienia złożył, jako współwłaściciel działki sąsiadującej z projektowaną inwestycją. W istocie zatem stanowisko organu I instancji sprowadza się do twierdzenia, że status stron postępowania w przedmiotowej sprawie powinni posiadać właściciele dziełek sąsiadujących bezpośrednio z działką stanowiącą teren inwestycji. Z kolei organ odwoławczy w powyższej kwestii nie zajął żadnego stanowiska.

Tymczasem ustalenie, czy wydanie inwestorowi pozytywnego uzgodnienia pożarowego, bądź też jego unieważnienie dotyczyły interesu prawnego wnioskującego, zależało od ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Takich ustaleń w sprawie brak. Nie poczynił ich ani organ I instancji, ani Komendant Główny PSP.

Powyższe wady postępowania organów wskazują na istotne naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe wyjaśnienia, także w kontekście oceny, czy polem do weryfikacji inwestycji z punktu widzenia właściciela nieruchomości sąsiedniej, jest ewentualnie etap postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Tu bowiem krąg stron wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi lex specjalis art. 28 k.p.a. To w tym postępowaniu mogą kwestionować rozwiązania projektowe jako te, które naruszają ich zindywidualizowane prawo, dążąc do ochrony własności nieruchomości sąsiadującej z działką inwestycyjną. Organy będą miały na uwadze również to (fakt znany Sądowi z urzędu), że skarżący skorzystał z możliwości zakwestionowania w trybie nadzwyczajnym decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany (unieważnienia uzgodnienia tego projektu domaga się aktualnie) i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w N., ul. K. oraz ul. G. Nieprawomocnym bowiem wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r. WSA w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2471/19) po rozpoznaniu skargi K. C. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...].

Ponieważ organ administracyjny prowadzący postępowanie powinien ustalić istnienie legitymacji procesowej skarżącego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności uzgodnienia projektu budowlanego, Sąd zaniechał badania zarzutów skargi, dotyczących merytorycznej zasadności odmowy stwierdzenia nieważności ww. uzgodnienia.

Z wymienionych przyczyn w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchyleniu podlegały postanowienia organów obu instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.