Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1586/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Tamara Dziełakowska del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1644/16 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od E. S. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 marca 2017 r., II SA/Wa 1644/16 uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego i zasądził od Centralnej Komisji na rzecz E. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła przepis art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywiście, sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie ocenia trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kompetencji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze. zm., dalej usn), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Choć postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy, to obowiązkiem CK jest dokonanie w decyzji takich ustaleń, które nie pozostawią wątpliwości, że Komisja w istocie rozpatrzyła istotne zarzuty odwołania. Konieczne jest zatem odniesienie się przez organ do zarzutu dotyczącego składu komisji habilitacyjnej i wyboru recenzentów w sposób pozwalający na stwierdzenie, czy istotnie skład komisji habilitacyjnej i wybór recenzentów był prawidłowy. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie winno przedstawiać argumentację pozwalającą na dokonanie oceny w zakresie faktycznego rozpatrzenia tego zarzutu odwołania.

W niniejszej sprawie Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału nie odnosząc się do podniesionej przez habilitantkę w odwołaniu kwestii prawidłowości składu komisji habilitacyjnej powołanej przez Centralną Komisję. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się zdanie, że "nie dopatrzono się formalnych uchybień w przebiegu postępowania – doborze członków Komisji habilitacyjnej, w tym kompetentnych recenzentów do oceny dorobku naukowego, (...)", jednakże powyższe w żaden sposób nie wskazuje, że CK poddała rzeczywistej ocenie ten zarzut odwołania, zwłaszcza, że odwołująca się nie poddawała w wątpliwość kompetencji członków komisji habilitacyjnej, a jedynie dobór tych członków bez uwzględnienia specyfiki wszczętego postępowania habilitacyjnego.

Z całości akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu posiedzenia Rady Wydziału, jak również z uzasadnienia uchwały komisji habilitacyjnej jasno wynika, że nie było to postępowanie podobne do innych postępowań habilitacyjnych, albowiem stanowisko o odmowie nadania stopnia dr. habilitowanego, a wcześniej wniosek komisji habilitacyjnej o odstąpieniu od nadania stopnia dr. hab. nauk biologicznych w dyscyplinie biologia, opierały się w znacznej mierze na stwierdzeniu przez komisję habilitacyjną, że tematyka osiągnięcia naukowego dotyczy innej niż biologia dyscypliny nauki, a osiągnięcie naukowe nie zawiera wyników badań naukowych w dyscyplinie biologia, co bezspornie ważyło na ocenie osiągnięcia naukowego i dorobku habilitantki na gruncie art. 16 ust. 1 ustawy. W toku dyskusji przed podjęciem przez Radę Wydziału uchwały z 2 grudnia 2015 r. zauważono, że "nawet wartościowy dorobek naukowy w zakresie dydaktyki biologii w świetle obecnych uwarunkowań prawnych ma niewielkie szanse na uznanie w oczach członków komisji habilitacyjnej". Wskazano też, że komisja habilitacyjna uznała, iż dorobek naukowy habilitantki mieści się w zakresie dydaktyki biologii, a takiej dyscypliny w polskim systemie naukowym nie ma.

Opiniująca odwołanie habilitantki prof. dr hab. J. G., odnosząc się do zarzutu niewłaściwego doboru członków komisji habilitacyjnej wskazała, że nie dopatrzyła się nieprawidłowości w przebiegu postępowania, w doborze członków komisji habilitacyjnej, a "powołani recenzenci byli w pełni kompetentni, by ocenić dorobek naukowy, dydaktyczny, popularyzatorski i organizacyjny wg zasad i kryteriów, jakie stosuje się w przewodach habilitacyjnych w dziedzinie nauk biologicznych i dyscyplinie biologia". Stwierdziła ona, że ani tematyka monografii habilitantki ani metodyka nie są właściwe dla biologii, lecz raczej dla nauk społecznych. Wprost wskazała, że twórczy dorobek habilitantki być może byłby inaczej oceniony w innej dziedzinie naukowej. Dydaktyka biologii, chemii, czy fizyki nie mieszczą się w ocenie opiniującej odwołanie w dyscyplinie obszaru nauk przyrodniczych czy ścisłych.

Zaś prof. dr hab. Z. S. stwierdziła, że osiągnięcie naukowe habilitantki "nie ma nic wspólnego z dyscypliną biologia", a "dziedziną i dyscypliną adekwatną do prowadzenia tego postępowania są nauki społeczne – pedagogika".

Skoro, jak wynika z akt sprawy, komisja habilitacyjna uznała, że tematyka osiągnięcia naukowego dotyczy innej niż biologia dyscypliny nauki, Centralna Komisja powinna była w tych okolicznościach odnieść się szczegółowo do zarzutu odwołania, co do składu powołanej komisji habilitacyjnej, w tym wyboru recenzentów, ocenić, czy ich wybór był prawidłowy na gruncie art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych (...), przy uwzględnieniu zauważanego przez wszystkich recenzentów problemu kwalifikowania dydaktyki biologii jako elementu dyscypliny biologia. Centralna Komisja powinna ewentualnie stwierdzić, czy możliwe było powołanie komisji habilitacyjnej w innym składzie, biorąc pod uwagę treść wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, w tym okoliczność, że z wnioskiem tym zwróciła się doktor nauk biologicznych w zakresie dydaktyki biologii. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, Centralna Komisja nie neguje możliwości prowadzenia postępowań awansowych osób będących dydaktykami przez jednostki uprawnione do nadawania stopni naukowych w określonej dyscyplinie naukowej jak i pedagogice po odpowiednim doborze recenzentów dla zapewnienia prawidłowej oceny przedstawionych prac.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) art.18a ust. 1-5, art. 20 ust. 6, art. 29 ust. 1, art. 35 ust. 3 ustawy z 14 marca 2003 r. i § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2011 204, poz. 1200), niezastosowanie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz.U. 2011.179.1065) przez przyjęcie, że wszczęcie postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego w trybie art. 18a i powołanie składu komisji habilitacyjnej nastąpiło w dyscyplinie biologia wbrew intencji strony, a także naruszenie przepisów postępowania, tj.:

2) art. 133, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. przez: a) stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej Centralną Komisję, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, b) oparcie rozstrzygnięcia na błędnym założeniu, że Centralna Komisja powinna weryfikować wniosek Kandydata pod kątem wskazania właściwej dyscypliny naukowej i wniosek strony zakwalifikować do dyscypliny dydaktyka biologii/pedagogika zamiast do dyscypliny biologia, c) nieuwzględnienie całości zgromadzonego materiału dowodowego i specyfiki postępowania przed Centralną Komisją, w tym wskazanie błędnego doboru składu komisji habilitacyjnej i wyznaczenia recenzentów, d) brak wskazania właściwego trybu postępowania dla wykonania wyroku mając na uwadze procedurę wszczęcia postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego w świetle art. 18a ustawy i istniejące dyscypliny naukowe

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie habilitacyjne w trybie art. 18a ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) po nowelizacji z 2011 r. wszczyna się na wniosek osoby zainteresowanej. We wniosku skierowanym do Centralnej Komisji kandydat wskazuje jednostkę organizacyjną posiadającą uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (art. 18a ust. 1 i 2 ustawy). Wyboru dyscypliny naukowej w formie pisemnej dokonuje osoba ubiegająca się o awans naukowy. Centralna Komisja dokonuje formalnej oceny wniosku, nie dokonuje na tym etapie postępowania oceny merytorycznej, czy wniosek dotyczy właściwej dyscypliny naukowej. We wniosku z 15 czerwca 2015 r. do Centralnej Komisji Habilitantka jednoznacznie wskazała, że ubiega się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk biologicznych w dyscyplinie biologia. To Kandydatka do awansu naukowego jest dysponentem wniosku i decyduje o tym, w jakiej dyscyplinie naukowej zamierza ubiegać o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Jednocześnie ponosi ryzyko, że wskazana dyscyplina naukowa nie odpowiada osiągnięciom naukowym Kandydatki w tej dyscyplinie, jego aktywności naukowej (art. 16 ust. 1 ustawy). Powinnością Habilitantki jest prawidłowe rozróżnienie zakresu tematyki danej dyscypliny naukowej, zakresu jej zainteresowań badawczych. Brak takiej umiejętności dyskwalifikuje ją przy awansie naukowym, gdyż już od naukowca na poziomie doktora wymagana jest znajomość ogólnej wiedzy teoretycznej w danej dyscyplinie naukowej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej (art. 13 ust. 1 ustawy). Centralna Komisja nie miała prawnych podstaw do zakwalifikowania przedmiotowego wniosku do innej dyscypliny, np. dydaktyka biologii (formalnie taka dyscyplina nie jest umieszczona w wykazie dyscyplin naukowych), czy nauk społecznych – pedagogika. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych do dziedziny nauk biologicznych należą następujące dyscypliny: biochemia, biofizyka, biologia, biotechnologia, ekologia, mikrobiologia, ochrona środowiska.

Tematyka monografii Habilitantki ani metodyka nie są właściwe dla biologii, lecz raczej dla nauk społecznych. Powołanie składu komisji habilitacyjnej było zgodne z treścią wniosku skarżącej. Stąd nie można stawiać zarzutu, że skład komisji nie odpowiadał tematyce jej zainteresowań. Wyrok Sądu jest niewykonalny. Poszczególne czynności określone w art. 18a ustawy są obwarowane terminami. Komisja habilitacyjna po wydaniu opinii o Kandydatce i przekazaniu dokumentacji do Rady Wydziału przestała funkcjonować. Nie istnieje podstawa prawna do powołania nowej komisji habilitacyjnej w innym składzie w sprawie wniosku danego Kandydata, który był już wcześniej procedowany.

W toku rozpoznania odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału został zebrany w sposób wyczerpujący i rozpatrzony cały materiał dowodowy. Nie zostały naruszone art.77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. Przy stosowaniu przepisów tej ustawy należy stosować wykładnię celowościową i systemową uwzględniającą specyfikę postępowania w sprawie o nadanie stopni naukowych i tytułu naukowego. Procedura postępowania przed Centralną Komisją została zachowana, przepisy K.p.a., które stosuje się w tym postępowaniu odpowiednio nie zostały naruszone (art. 29 ustawy). Brak podstaw do stwierdzenia, że zaniechano dokonania wszechstronnej i obiektywnej analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym niewyjaśnienia rozbieżności wniosku, jak też dowolną ocenę tego materiału.

Ocena dorobku naukowego Kandydatki przez recenzentów została przeprowadzona w dyscyplinie "biologia". Recenzenci spełniali wymogi określone w art. 20 ust. 6 ustawy. Są to wybitni specjaliści z zakresu dyscypliny biologia. Opinie zostały sporządzone w sposób prawidłowy, obiektywny i rzetelny. Postępowanie w sprawach stopni i tytułów naukowych jest postępowaniem o innej aksjologii niż postępowanie administracyjne. Stąd też ustawodawca świadomie zrezygnował z takich klasycznych dla procedur prawnych instytucji jak rozprawa, postępowanie dowodowe z udziałem biegłych, ograniczył udział w postępowaniu, wyłączył jawność postępowania. W postępowaniach toczących się przed Centralną Komisją w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Odpowiednie zastosowanie, to takie stosowanie, które uwzględnia ich treść o tyle o ile nie ma odrębnego uregulowania w przepisach szczególnych (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., I OSK 902/09).

Dorobek naukowy Kandydatki nie spełnia warunków ustawy z 14 marca 2003 r. stopniach naukowych i tytule naukowym (...) do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie "biologia". Postępowanie kwalifikacyjne nie stwarza Kandydatowi możliwości toczenia dyskusji z recenzentami. Charakter tego postępowania powoduje, że osoba, która się poddaje jakimkolwiek recenzjom w dziedzinie nauki musi się liczyć z tym, że nie zawsze może je zaakceptować. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kandydat musi sobie zdawać sprawę, że w świetle przepisów ustawy poddaje się on recenzjom i musi się liczyć z tym, że mogą być takie recenzje, których on nie chce zaakceptować. Centralna Komisja rozpatrując odwołanie dokonała wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie potraktowała sprawy dowolnie czy arbitralnie.

Jeżeli zatem został spełniony ten wymóg i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę – to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydanej decyzji.

Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ. Zwraca na to uwagę również orzecznictwo – por. wyrok NSA z 7 października 1999 r., I SA 813/99, wszak stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił przy ocenie zebranego materiału dowodowego specyfiki tego postępowania, a wprost zastosował przepisy K.p.a. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że Centralna Komisja była zobowiązana do rozpoznania wniosku niezgodnie z jego treścią.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej odrzucenie jako bezzasadnej. Podniesiono w niej, że skarżąca podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są trafne.

Należy podzielić pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, że postępowanie w sprawach stopni naukowych lub tytułu naukowego jest administracyjnym postępowaniem szczególnym, regulowanym (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Jest to jednak postępowanie nieautonomiczne, ponieważ w zakresie nieuregulowanym w usn stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odpowiednie zastosowanie oznacza, że rozważając kwestię, które przepisy regulujące ogólne postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowania w sprawach stopni naukowych lub tytułu naukowego. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawach stopni i tytułu nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tego postępowania, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa, modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki: Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; A. Błachnio-Parzych: Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51.

W tej sytuacji, rozważenie zagadnienia, czy uchwała Rady Wydziału Geograficzno-Biologicznego Uniwersytetu [...] w K., a także zaskarżona decyzja Centralnej Komisji zostały wydane z naruszeniem przepisów wskazanych wyżej aktów normatywnych wymaga uprzedniej analizy postępowania w sprawach stopni i tytułu, aby wyodrębnić cechy charakterystyczne tego postępowania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 usn stopnie doktora i doktora habilitowanego są nadawane w jednostkach organizacyjnych, które posiadają uprawnienie do ich nadawania. Z przepisu tego płynie niebudzący wątpliwości wniosek, że żadnego z tych stopni nie może nadać jednostka (w znaczeniu nadanym przez art. 4 pkt 3 usn), która nie posiada stosownego uprawnienia. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że w postępowania w sprawach stopni i tytułu ma odpowiednie zastosowanie art. 19 k.p.a., co oznacza, ze organy tych jednostek z urzędu mają obowiązek przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

W postępowaniu tym ma również zastosowanie art. 20 k.p.a., z tym że pod pojęciem "przepisów o zakresie działania" należy rozumieć indywidualny akt administracyjny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o nadaniu stosownego uprawnienia (art. 5 ust. 2 i 3 usn). Pozostaje poza sporem fakt, że Rada Wydziału Geograficzno-Biologicznego Uniwersytetu [...] w K. jest jednostką organizacyjną uprawnioną do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk biologicznych w dyscyplinie biologia.

Natomiast w postępowaniu w sprawach stopni i tytułu nie ma zastosowania art. 21 k.p.a., ponieważ kwestia ustalenia właściwości miejscowej została unormowana odmiennie w art. 11 ust. 1 usn i w § 1 rozporządzenia, w którym jednocześnie wskazano dokumenty, jakie należy lub można dołączyć do wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ustalenie właściwości miejscowej jest uprawnieniem procesowym habilitanta. Na nim też spoczywa obowiązek przedstawienia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego kierownikowi jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopnia doktora (§ 1 ust. 1 rozporządzenia). Jest to rozwiązanie celowe i jak najbardziej zrozumiałe, bo na tym etapie czynności związanych z ubieganiem się o nadanie stopnia doktora tylko habilitant dysponuje wiedzą, w jakiej dziedzinie i dyscyplinie nauki została przygotowywana rozprawa habilitacyjna, a co za tym idzie, o stopień naukowy, z jakiej dziedziny i dyscypliny nauki habilitant będzie się ubiegał. Na tym więc etapie postępowania rada wydziału, do której zwrócono się z wnioskiem o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, badając z urzędu swoją właściwość w sprawie, ma prawo domniemywać, że jest organem właściwym, jeżeli tylko zaproponowany tytuł osiągnięcia naukowego w sposób oczywisty nie przesądza, że rozprawa habilitacyjna będzie z dziedziny lub dyscypliny naukowej nieobjętej zakresem uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Z przytoczonych przepisów wypływa również wniosek, że w postępowaniu w sprawach stopni naukowych nie ma zastosowania 65 k.p.a. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby bowiem do zniweczenia obowiązującej w tym postępowaniu zasady, że wybór placówki naukowej, w której ma przebiegać postępowanie habilitacyjne jest uprawnieniem procesowym osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, albowiem Rada Wydziału Geograficzno-Biologicznego Uniwersytetu [...] nie miała dostatecznych przesłanek do stwierdzenia swojej niewłaściwości w sprawie na wcześniejszym etapie czynności postępowania habilitacyjnego E. S. (wszczęcie postępowania, powołanie komisji habilitacyjnej), ponieważ wiedzę o tym uzyskała dopiero po zakończeniu postępowania wyjaśniającego przez komisję habilitacyjną, w postaci negatywnej opinii tej komisji, w której wyjaśniono, dlaczego habilitantka nie spełnia wymagań uzasadniających nadanie jej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk biologicznych w dyscyplinie biologia. Jak wynika bowiem z akt sprawy dane zawarte we wniosku wszczęcie postępowania habilitacyjnego oraz w dołączonych do niego dokumentach w żadnej mierze nie uzasadniały konkluzji, że zamierzona rozprawa doktorska będzie z zakresu dyscypliny dydaktyka biologii/pedagogika a nie z zakresu dyscypliny biologia. Wprost przeciwnie wynikało z nich, że skarżąca ubiega się o stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk biologicznych w dyscyplinie biologia – por. wyrok NSA z 12 stycznia 2011 r., I OSK 1833/10.

Za zasadny zatem należało uznać podniesiony przez Centralną Komisję zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., polegającego na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej Centralną Komisję oraz oparciu wyroku na błędnej konstatacji, że Centralna Komisja powinna weryfikować wniosek skarżącej pod kątem wskazania właściwej dyscypliny naukowej i wniosek jej zakwalifikować do dyscypliny dydaktyka biologii/pedagogika zamiast do dyscypliny biologia. Organy właściwe w sprawach stopni naukowych nie mają prawa modyfikować żądania strony co do dziedziny i dyscypliny, w której wnosi ona o nadanie jej stopnia naukowego, ponieważ działanie takie byłoby prowadzeniem postępowania z urzędu w sprawie, w której przepisy wymagają do jego wszczęcia wniosku strony.

Z tych względów i wziąwszy pod uwagę fakt, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.