Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 795/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 maja 2022 r. nr SKO Gd/578/22 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wójt Gminy Tczew decyzją z dnia 28 grudnia 2021r. odmówił M. M. umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 288,00 zł oraz zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Pismem z dnia 17 stycznia 2021r. strona złożyła odwołanie. Zdaniem pełnomocnika strony, decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia przedmiotowej opłaty na przyszłość.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 10 maja 2022 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2021r., poz.1540 ze zm.), w skrócie "O.p.", oraz art. 6h, art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r., o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U z 2021r., poz. 888) w skrócie "u.c.p.g.", po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji Wójta Gminy Tczew z dnia 28 grudnia 2021r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym. Szczególny i wyjątkowy charakter art.67 O.p. regulującego kwestie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań stanowi odstępstwo od przyjętej zasady powszechności opodatkowania a jego zastosowanie wymaga by powody, dla których organ podatkowy miałby rezygnować z należności budżetowych wynikały z faktu zaistnienia sytuacji obiektywnych związanych ze zdarzeniami, na które nie miał wpływu podatnik a wpływającymi na zdolność finansową podatnika.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy, w ocenie Kolegium, zasadnym było orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji uznał, że okoliczności podniesione przez stronę nie przesądzają o wystąpieniu przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w postaci "ważnego interesu podatnika", czy "interesu społecznego".

I tak, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że jednym z obowiązków podatnika jest powinność terminowego płacenia podatków, dlatego też powinien on prowadzić bieg swoich spraw w taki sposób aby wywiązywać się z tego obowiązku. Należności budżetowe podlegają szczególnej ochronie i winny być regulowane w pierwszej kolejności w związku z czym wnioskodawca powinien najpierw regulować zobowiązania obligatoryjne a następnie w miarę możliwości finansowych zaspokajać dalsze potrzeby.

Organ, analizując całokształt zebranego materiału dowodowego, stwierdził, że należy mieć także na uwadze, iż sytuację majątkową podatnika kształtuje nie tylko wielkość bieżących dochodów, ale i cały majątek przez niego posiadany. Dodatkowo wskazano, że wielu obywateli utrzymuje się z zasiłków dla bezrobotnych, emerytur, rent, pracy dorywczej, działalności gospodarczej prowadzonej w niewielkim zakresie i pomimo borykania się z różnymi trudnościami wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca w art. 6 ust.1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że nie będzie regulowała przedmiotowej opłaty, ponieważ nie produkuje odpadów komunalnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest opłatą za usługę, ale w rozumieniu przepisów u.c.p.g. jest daniną publiczną, co oznacza że ma ona charakter obowiązkowy. Nienależyte wykonywanie usługi odbioru odpadów komunalnych, czy też brak takiej usługi nie zwalnia właściciela nieruchomości z omawianego obowiązku regulowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zachodzi też druga przesłanka warunkująca zastosowanie omawianej ulgi, tj. interes publiczny. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy przedstawił i zbadał sytuację materialno-bytową, rodzinną i zdrowotną wnioskodawczyni i słusznie uznał, że spłata należności określonej sentencją decyzji nie zagraża i nie podważy potrzebom egzystencjalno-bytowym strony i jej rodziny. Ponadto zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należnych od strony opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za III kwartał roku 2021 w wysokości 288,00 zł uszczupliłoby budżet gminy przeznaczony na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, co nie byłoby zgodne z interesem publicznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 67a § 1 pkt 2 i 3 i § 2 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie jakoby trudna sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadniała ważnego interesu podatnika, a także nieuwzględnienie, iż w interesie publicznym pozostaje zastosowanie wnioskowanego umorzenia i zwolnienia z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

2. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 210 § 4 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności przez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności związanych ze stanem zdrowia skarżącej oraz jej możliwościami finansowymi, skutkiem czego organ niezasadnie orzekł o braku ważnego interesu podatnika w umorzeniu w całości zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zwolnieniu z przedmiotowych opłat, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;

3. art. 127 w zw. z art. 210 § 4 O.p., poprzez ograniczenie się jedynie do kontroli poprawności decyzji pierwszej instancji, podczas gdy zasada dwuinstancyjności postępowania polega na dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy przez niezależne organy administracyjne lub podatkowe, co powinno znaleźć wyraz w stosownym uzasadnieniu, spełniającym wymagania określone w art. 210 § 4 O.p.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Tczew.

Ponadto wniesiono orzeczenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu w maksymalnej wysokości z uwagi na znaczny nakład pracy w toku postępowania oraz czas trwania udzielanej pomocy od marca 2020r.; zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w tym opłaty od skargi w kwocie 200 zł z uwagi na ciężką sytuację majątkową (wykaz dochodów i kosztów szczegółowo ustalony w zaskarżonej decyzji SKO).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Podczas rozprawy w dniu 4 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż aktualnie prowadzona jest wobec skarżącej egzekucja opłat za gospodarowanie odpadami, co powoduje, że po potrąceniach otrzymywane przez nią świadczenie nie przekracza 1500 zł miesięcznie. Skarżąca korzysta ze środków publicznych z tytułu pomocy społecznej. Organ nie odniósł się do sytuacji skarżącej i nie rozważył sytuacji finansowej gminy w kontekście udzielenia ewentualnej pomocy skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pobieranymi na podstawie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Zgodnie z art. 6q ust. 1 tej ustawy, w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Dlatego też podstawę prawną w przedmiocie zastosowania wnioskowanej ulgi, stanowił art. 67a § 1 O.p.

Istota sprawy sprowadza się więc do oceny w oparciu o art. 67a § 1 O.p. prawidłowości stanowiska Kolegium, że w sprawie nie ziściły się przesłanki interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika. Rozstrzygane w sprawie kwestie były już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tytułem przykładu można wskazać niektóre z orzeczeń, których argumentacja stała się kanwą rozważań w niniejszej sprawie dotyczących rozumienia art. 67a § 1 O.p. (por. wyroki NSA z 14 lutego 2016r., sygn. akt II FSK 2922/15; z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; z 17 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 963/14; z 18 maja 2016r., sygn. akt II FSK 1128/14; z 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1968/14 – wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko zawarte w powołanych orzeczeniach.

Zgodnie z wyżej wskazanym przepisem organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b tej ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może realizować wskazaną w tym przepisie ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W przytoczonej regulacji przewidziane zostały zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową - "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Zgodnie z językowymi dyrektywami wykładni spójnik "lub" użyty w przepisie oznacza przy tym, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie.

Przywołany przepis wyznacza zatem niejako dwie fazy postępowania podatkowego. W pierwszej organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 O.p. (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 O.p. (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście wykładnia art. 67a § 1 O.p.

W przypadku uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Artykuł 67a § 1 O.p. nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego, w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Stwierdzenie zaś przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 493/05). Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej.

Najogólniej rzecz biorąc, spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, powodujących że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami egzystencji podatnika i (lub) osób zależnych od niego. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający aprobuje również pogląd wyrażony w wyroku NSA z 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika.

Z kolei istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. Podkreślić należy, że ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Zwrócił na to uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06. Wprowadzenie do art. 67a § 1 O.p. przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem.

W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium w sposób należyty przedstawiło argumentację, z której wynika, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Tym samym brak było podstaw do rozważenia przez organy podatkowe możliwości zastosowania ulgi podatkowej przy wykorzystaniu przyznanej tym organom swobody w wydaniu rozstrzygnięcia.

Podkreślić należy, że organ odwoławczy rozważył zaistnienie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Wskazuje na to uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie zasadnie przyjęto, że okoliczności przytoczone przez stronę skarżącą nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Należy zaznaczyć, że organy obu instancji orzekały na podstawie dowodów dostarczonych przez samą skarżącą. Organ dysponował więc określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie istotnych w sprawie okoliczności.

I tak, w pisemnym oświadczeniu z dnia 10 listopada 2021r. o aktualnej sytuacji finansowej strona skarżąca wskazała, że ma 72 lata, jej rodzina składa się z czterech osób w tym dwoje wnucząt. Źródło dochodu strony skarżącej stanowi emerytura w wysokości 1. 682,00 zł netto oraz zasiłek z GOPS w wysokości 300,00 zł miesięcznie raz na kwartał. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką A. B.. Córka A. B. z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości 2. 800,00 zł brutto a netto 2.061,00 zł. Wnuczki skarżącej są w wieku 13 i 19 lat - uczęszczają do szkoły. Strona skarżąca podała, że posiada działkę gruntową o pow. 1300m2, na której wraz z rodziną mieszka w domu jednorodzinnym o pow. 72m, poza tym na terenie działki jest chlewik 21m. Wnioskodawczyni posiada inwentarz żywy w postaci 20 szt. kur, 2 szt. kogutów i zwierząt domowych koty i młode 8 sztuk i pies. Ponadto strona skarżąca przedłożyła fakturę za remont dachu oraz dokumenty obrazujące miesięczne wydatki: fakturę za gaz- 64,91 zł, energię- 286,17 zł, telefon komórkowy 50,00 zł, dokument potwierdzający opłatę z tytułu ubezpieczenia w PZU na kwotę 75,00 zł, paragon potwierdzający zakup paszy dla zwierząt na kwotę 78,00 zł oraz abonament za telefon stacjonarny w kwocie 180,00 zł. Strona przedłożyła kopię odcinka emerytalnego z ZUS-u z dnia 6 października 2021r. na kwotę 1682,16 zł z tytułu emerytury.

Zdaniem Sądu, na akceptację zasługuje stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że okoliczności podniesione przez stronę nie przesądzają o wystąpieniu przesłanki warunkującej zastosowanie ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w postaci "ważnego interesu podatnika". Ulga ta jest instytucją prawa podatkowego i może zostać zastosowana tylko w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych, do których nie należy każda sytuacja, w jakiej podmiot zobowiązany ma trudną sytuację materialną.

Jak podniósł organ, wydatki ponoszone przez stronę wynoszą miesięcznie około 2.364,31 zł, co przekracza osiągany przez nią dochód. Niemniej jednak wnioskodawczyni regularnie uiszcza opłaty i zobowiązania związane z opłatami za dom i media, tj. gaz, woda, energia, abonament telefoniczny. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w ww. opłatach, w tym tych związanych z remontem dachu, wnioskodawczyni może zapewne liczyć na wsparcie ze strony córki i zięcia, którzy mieszkają wspólnie ze stroną i oboje pracują zawodowo osiągając stałe dochody, co wynika informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 16 grudnia 2021 r. Organ uznał więc, że rodzina na czas złożenia przez stronę wniosku o zastosowanie przedmiotowej ulgi nie poniosła nadzwyczajnych wydatków wynikających ze zdarzeń nagłych i losowych, tj. pożar, powódź czy kradzież. Ponadto organ podniósł, że jednorazowego kosztu związanego z zakupem materiału na dach w wysokości 2. 726,00 zł wraz z usługą majstra, czy też kosztów związanych z zakupem okularów dla wnuczek, nie można uznać jako sytuacji nadzwyczajnej, uzasadniającej zastosowanie wnioskowanej ulgi. Co istotne, zdaniem organu, umorzenie zobowiązań podatkowych prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania bez jego zapłaty, co dla organu podatkowego stanowi koszt, który poniósł bezzwrotnie.

W niniejszej sprawie organ stwierdził, że nie zachodzi też druga przesłanka warunkująca zastosowanie omawianej ulgi, tj. interes publiczny. Zdaniem Kolegium, zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należnych od strony opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za III kwartał roku 2021 w wysokości 288,00 zł uszczupliłoby budżet gminy przeznaczony na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, co nie byłoby zgodne z interesem publicznym. Organ II instancji zwrócił również uwagę, iż trudna sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie jest sytuacją, która wystąpiła w sposób nagły, czy niespodziewany. Ponadto sytuacja zdrowotna, będącej w starszym wieku, wnioskodawczyni jest na tyle stabilna, że jest ona w stanie samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w celu ułatwienia spłaty powstałej zaległości stronie przysługuje możliwość złożenia wniosku o rozłożenie na raty powstałego zobowiązania.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że nie będzie regulowała przedmiotowej opłaty, ponieważ nie produkuje odpadów komunalnych, podnieść należy, że zasadnie organy przyjęły, iż argumentacja ta nie mogła w żaden sposób wpływać na postępowanie w sprawie umorzenia zaległej opłaty przed organami.

To treść żądania strony tworzy sprawę administracyjną (tak W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 71), a przedmiotem oceny Sądu jest ta sama sprawa administracyjna, która istniała w postępowaniu przed organem administracji publicznej (J. Zimmermann, Aksjomaty postępowania administracyjnego, Warszawa 2017, s. 89).

Przedmiotem postępowania przed organami była sprawa o umorzenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i to ta sama sprawa była badana przez Sąd. Natomiast powstanie stosunku administracyjnoprawnego, którego treścią jest obowiązek zapewnienia utrzymania czystości i porządku przez właściciela nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.) następuje z mocy prawa (z samej normy prawa administracyjnego).

Ponadto podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia, np. w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowych swych obowiązków. Opłata nie jest świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną usługę przez gminę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty (por. NSA w wyroku z 21.04.2020 r., II FSK 36/20, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, trafnie zatem organ II instancji argumentował, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest opłatą za usługę, ale daniną publiczną, co oznacza że ma ona charakter obowiązkowy. Nienależyte wykonywanie usługi odbioru odpadów komunalnych, czy też brak takiej usługi nie zwalnia właściciela nieruchomości z omawianego obowiązku regulowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek regulowania opłaty za gospodarowanie odpadami a okoliczność związana z samodzielnym zagospodarowaniem odpadów komunalnych nie zwalnia go z takiego obowiązku. Przepis art. 6c u.c.p.g. stanowi wprost, jeżeli nieruchomość jest zamieszkiwana przynajmniej przez jedną osobę to gmina jest obowiązana do zorganizowania odbierania z niej odpadów komunalnych. Kwestie związane z wysokością opłaty, możliwością jej obniżenia bądź odstąpienia od jej pobierania uregulowane zostały przepisami ustawy oraz aktem prawa miejscowego, jakim w niniejszym przypadku jest uchwała Rady Gminy Tczew.

Konkludując, organ podatkowy przeprowadził postępowanie w sposób zgodny ze przepisami Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dokumenty zgromadzone przez organ podatkowy i informacje dostarczone przez stronę skarżącą, pozwalał na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia. Treść wydanych decyzji potwierdza, że organy podatkowe poddały analizie i ocenie całość materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Powyższe działania prawidłowo doprowadziły organ do wniosku, że w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach organów prowadzących postępowanie.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 127 O.p., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności, wynikająca z art. 78 Konstytucji, oznacza, że każda sprawa powinna być rozpatrzona dwukrotnie, a organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie może się ograniczyć do kontroli organu I instancji. Co więcej, kontrola decyzji nie może się ograniczać jedynie do wybranych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. W rozpoznanej sprawie organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, dokonał analizy i oceny zebranego materiału dowodowego oraz odniósł się do wszystkich zarzutów strony zawartych w odwołaniu.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329), oddalił skargę.