Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1314/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ Sędzia WSA del. Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 430/06 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 1314 / 07

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wniesioną przez J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci ubytku słuchu spowodowanego hałasem.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż J. T. zajmował stanowiska związane z narażeniem na hałas od [...] 1964 r. Jak wynika z karty informacyjnej pracownika narażonego na działanie hałasu sporządzonej dla Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S. źródłem hałasu był hałas pochodzący od różnego rodzaju urządzeń mechanicznych, na poziomie: 1964 - 1972 r., -103dB(A); 1972 -1975 r - 94dB(A); 1975 r. -nadal 90 dB(A).

Wojewódzka Poradnia Medycyny Pracy w L. wydała w dniu [...].1997r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u J. T. choroby zawodowej - ubytku słuchu spowodowanego hałasem wskazanej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.).

Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] 1999 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - ubytku słuchu spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu wskazano, iż rozpoznano niedosłuch odbiorczy obustronny. Niemniej wielkości ubytków słuchu - wynoszące po poprawce na wiek: UP-18 dB, UL-17 dB - nie osiągają takiego nasilenia, aby można było z lekarskiego punktu widzenia rozpoznać chorobę zawodową narządu słuchu.

W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie decyzjami - odpowiednio z dnia [...] i z dnia [...] - organy sanitarne obu instancji orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 810/99) uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem ze względu na stopień tego uszkodzenia. Ponadto Sąd wskazał, że organy orzekające w sprawie nie powołały się na konkretne przyczyny pozazawodowe, które mogły spowodować u skarżącego ubytek słuchu.

W toku ponownego rozpoznania sprawy [...] Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu [...] 2001 r. orzeczenie lekarskie - o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. [...] wykazu u J. T.. Instytut Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2002 r. również stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. T. wskazując, iż przeprowadzone badania wykazały obustronny niedosłuch typu odbiorczego, ale wykazane ubytki słuchu nie powodują upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu u J. T.. Rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. Oddział w J. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że organ orzekający w I i II instancji nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2001 r.(sygn. akt II SA/Wr 810/99), dokonując oceny orzeczeń lekarskich, co do przesłanki wielkości ubytku słuchu i przyczyn jego powstania. Zdaniem Sądu, w przypadku gdy jest bezsporne, że skarżący był narażony na hałas, to w sposób nie budzący wątpliwości należy wykluczyć związek choroby z warunkami pracy. W sprawie na podstawie zawartych w aktach materiałów dowodowych wykluczyć tego związku nie można. Nie można zatem uznać w sposób nie budzący zastrzeżeń, że uszkodzenie słuchu u skarżącego zostało spowodowane innymi przyczynami, a nie warunkami pracy. Natomiast oparcie orzeczeń na wielkość ubytku słuchu pozbawia je mocy dowodowej z tego względu, że przepisy prawa określają rodzaje chorób, które są uznane za choroby zawodowe, a nie lekarski punkt widzenia i brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem ze względu na stopień tego uszkodzenia.

Kolejny raz rozpatrując sprawę, J. T. został skierowany na badania do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w J., który w dniu [...] 2005 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia słuchu (poz. [...] wykazu). Jednostka medyczna w badaniu laryngologicznym i audiometrycznym rozpoznała: niedosłuch obustronny typu odbiorczego, niemniej stwierdzony ubytek słuchu poniżej 30 db nie odpowiada pojęciu choroby zawodowej. Zdaniem jednostki medycznej, czynnikami pozazawodowymi mogącymi mieć wpływ na powstanie niedosłuchu u badanego mogą być: przebyte urazy czaszki, nadciśnienie tętnicze z zajęciem serca, miażdżyca naczyń krwionośnych, zmiany radiologiczne zwyrodnieniowo - zniekształcające i dyskopatyczne kręgosłupa.

W trybie odwoławczym J. T. został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] 2005 r., również wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Instytut wskazał, iż "Aktualnie badaniem otoskopowym stwierdza się obustronnie błony bębenkowe bladoszare, z rozmytym refleksem. Przeprowadzona pogłębiona diagnostyka audiologiczna wykazała podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 4 kHz z uwzględnieniem fizjologicznej poprawki na wiek dla ucha prawego - 22 dB, dla ucha lewego - 21 dB. Wykonana audiometria tonalna (3-krotnie powtarzalna) wykazuje ubytki słuchu obustronnie szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości, typowe dla zaburzeń odbioru." W dalszej części orzeczenia wskazano, iż: " (...) lokalizacja uszkodzenia słuchu nie jest charakterystyczna dla przewlekłego urazu akustycznego. Niedosłuch spowodowany hałasem charakteryzuje się ślimakowym ubytkiem słuchu, którego nie potwierdziły badania specjalistyczne (...). Na aktualny stan narządu słuchu badanego mogło mieć wpływ szereg poza zawodowych czynników ototoksycznych takich jak: przebyty uraz głowy, nadciśnienie tętnicze, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego z wielopoziomową dyskopatią sprzyjające zaburzeniom krążenia krwi w naczyniach zaopatrujących m.in. narząd słuchu."

W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie oraz ocenę narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. dnia [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, J. T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Rozpatrując odwołanie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, za wyjaśnieniem Instytutu w S. - zawartym w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2005 r. - wskazał, iż obowiązuje zasada, że zawodowy uraz akustyczny można rozpoznać wówczas, gdy podwyższenie progowego poziomu słuchu osiąga wielkość średnią co najmniej 30 dB (w częstotliwościach 1,2, 4 kHz) w uchu lepiej słyszącym, z uwzględnieniem poprawek związanych z procesem starzenia się. Jest to ubytek, przy którym zaczyna występować pogorszenie społecznej wydolności słuchu manifestujące się upośledzeniem rozumienia mowy i odpowiada pojęciu choroby. Podwyższenie progu słuchu mniejsze niż 30 dB nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu. Przyjęcie poglądu prezentowanego w wyroku WSA (tj. braku podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia) z lekarskiego punktu widzenia jest nieuzasadnione.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. W jej uzasadnieniu podniósł, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny analizując orzeczenia i opinie lekarskie odniósł się do nich jednostronnie, zwracając uwagę jedynie na fakt, iż pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego na ponadnormatywny hałas, należy brać pod uwagę wpływ szeregu innych - pozazawodowych - czynników powodujących powstanie niedosłuchu u skarżącego. Pominął natomiast część badań z których jednoznacznie wynika, że nie stwierdza się u niego zmian w przepływach w obrębie tętnic dogłowowych. Skarżący podniósł, że nie cierpi na nadciśnienie tętnicze oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, nie chorował na choroby uszu (dowód: wynik badania USG -Doppler).

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. skarżący podniósł, że nie uwzględniono przy rozpatrywaniu sprawy wyników badań z Kliniki Szumów Usznych z dnia [...] 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u J. T. zostało rozpoczęte pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Zdaniem składu orzekającego, w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego i czy okoliczności faktyczne obalają domniemanie związku przyczynowego między stwierdzonym u J. T. niedosłuchem, a ponadnormatywnym hałasem występującym w jego środowisku pracy, w sposób należyty zebrano i oceniono materiał dowodowy niezbędny do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy sanitarne orzekające w sprawie zastosowały się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02).

W ocenie Sądu pierwszej instancji dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarzała organom administracji dostateczne podstawy do przyjęcia, że orzeczenia lekarskie, zwłaszcza Instytutu w S. z dnia [...] 2005 r. zostało wydane po gruntownych badaniach skarżącego i po uwzględnieniu innych dowodów istotnych w rozpoznawanym przypadku, co pozwalało przypisać mu walory opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W opinii tej jednostki medycyny pracy sformułowano bowiem jednoznaczne i poparte szczegółowymi badaniami wnioski o braku u skarżącego choroby zawodowej.

Wyniki, przeprowadzonych przez upoważnionej jednostki medyczne, badań audiologicznych wskazują, że uszkodzenie słuchu u zainteresowanego ma etiologię pozazawodową. Wskazana lokalizacja uszkodzenia narządu słuchu, w oparciu o badania specjalistyczne, nie jest charakterystyczna dla przewlekłego urazu akustycznego (spowodowanego hałasem). Powstanie niedosłuchu, zdaniem uprawnionych jednostek medycznych, wiąże się ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa szyjnego i z dyskopatią, wysokim poziomem ciśnienia tętniczego, przebytym urazem czaszki. Te schorzenia zostały rozpoznane u skarżącego w trakcie prowadzonych badań przez uprawnione jednostki medyczne.

W świetle powyższego materiału dowodowego uznać należy za uzasadnione, wykluczenie przez organy sanitarne zawodowego źródła choroby skarżącego. Trafnie organ odwoławczy uznał, że mimo wieloletniego narażenia na hałas ponadnormatywny, skoro audiometria obiektywna nie potwierdziła cech uszkodzenia ślimaka, nie sposób, z medycznego punktu widzenia uznać związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym ubytkiem słuchu a wykonywaną pracą.

Zdaniem sądu występujący u skarżącego ubytek słuchu powstał na skutek uszkodzenia struktur ucha innych niż te, które powoduje hałas, bowiem wskazano inne przyczyny uszkodzenia słuchu i uznać należy, że "domniemanie" związku przyczynowego pomiędzy ubytkiem słuchu u skarżącego, a warunkami wykonywanej przez niego pracy w niniejszej sprawie obalono. Tym samym organ sanitarny, którego rozstrzygniecie jest przedmiotem skargi, zastosował się do oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego. W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, wbrew zarzutom skargi, nie wskazał na stopień uszkodzenia słuchu. Przedstawił jedynie stanowisko Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia informujące, że rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu musi być zgodne z wiedzą o patofizjologii urazu akustycznego. Ponadto organ ten, wbrew zarzutowi skargi, nie pominął wyników badań USG - Doppler (duplex) tętnic szyi, uznał jedynie, iż nie mają one wpływu na rozpoznanie postawione przez placówki służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych.

W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia u J. T. choroby zawodowej z poz.[...] wykazu chorób zawodowych, a zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O., uznać należało za prawidłową.

Zważywszy na powyższe względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.) skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. T., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:

I. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polegającą na faktycznym uwzględnieniu interpretacji zawartej w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].

a). jakoby w definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) zawarty był warunek uznania choroby za chorobę zawodową przez uprawnioną placówkę służby zdrowia,

b). jakoby z punktu [...] załącznika do powyższego rozporządzenia wynikało ograniczenie uszkodzeń słuchu wywołanych działaniem hałasu w środowisku pracy do obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowane hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co

najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz mimo, że przepisy te nie zawierają takich sformułowań;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie następujących ocen prawnych wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny O/Z we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 810/99;

a) że konstrukcja § 1 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie to istnieje domniemanie związku

przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie - mimo, że pozostawiona w mocy zaskarżonym wyrokiem decyzja nie wskazuje innego konkretnego czynnika, który chorobę wywołał,

b) że o uznaniu za chorobę zawodową decydują tylko dwa czynniki, tj. zamieszczenie schorzenia w Wykazie chorób stanowiącym załącznik do w/wym rozporządzenia oraz że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy - mimo, że pozostawiona w mocy zaskarżonym wyrokiem decyzja odmawia uznania za chorobę zawodową, choroby słuchu nie spełniającej kryteriów, od których rozporządzenie to nie uzależnia bytu choroby zawodowej,

2) art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie następujących ocen prawnych wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02:

a) że organ administracji publicznej działając na podstawie przepisów prawa obowiązany jest ustalić czy przepis obowiązuje, a następnie dokonać ustalenia hipotetycznego stanu faktycznego zawartego w normie prawnej. Dokonując ustalenia hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej organ jest bezwzględnie związany normą prawną, co oznacza, że nie może wprowadzić do zapisanego w normie hipotetycznego stanu faktycznego elementów okoliczności tego stanu w tej normie nie zapisanej. Nie jest dopuszczalne wprowadzanie do hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej powszechnie obowiązującego przepisu prawa stanów faktycznych wyprowadzonych z przepisów wewnętrznych, instrukcji, wytycznych, wyjaśnień

- mimo, że pozostawiona w mocy zaskarżonym wyrokiem decyzja wprowadza do zapisanego w normie hipotetycznego stanu faktycznego elementy okoliczności tego stanu w tej normie nie zapisane,

b) że orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma wyłącznie charakter opinii biegłego

- mimo, że pozostawiona w mocy zaskarżonym wyrokiem decyzja traktuje uznanie choroby za zawodową przez jednostkę orzeczniczą jako składnik definicji takiej choroby.

2) naruszenia art. 145 § 1 lit b p.p.s.a. w związku z art. 145 ust 1 pkt 5 kpa wobec nieuchylenia decyzji z dnia [...], mimo iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody dotyczące okoliczności faktycznych nie znanych organowi w dniu wydania decyzji, w postaci dokumentów wystawionych przez Klinikę Szumów Usznych Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w W., wskazujących na to, że skarżący cierpi nie tylko na niedosłuch, ale i na szum uszny obustronny.

Powołując się na powyższe podstawy kasacji strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przyznanie skarżącemu należnych kosztów, w tym zwrotu kosztów sporządzenia niniejszej skargi w kwocie 600 złotych.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący wskazał, że najistotniejszą kwestią, która uszła uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest porównanie definicji schorzenia słuchu będącego chorobą zawodową w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych z definicją analogicznego schorzenia w obecnie obowiązującym rozporządzaniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Stosownie do rozporządzenia z 1983 r. dla bytu choroby zawodowej wskazanej w pkt 15 wykazu nie miał znaczenia jakiemu uszkodzeniu słuchu poszkodowany uległ. Istotne było jedynie, by uszkodzenie słuchu wywołane było działaniem hałasu. Organy sanitarne odmawiając dolegliwości skarżącego charakteru choroby zawodowej z uwagi na jej pozaślimakowy charakter, faktycznie stosują rozporządzenie z 2002 r., a nie z 1983 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uważa się związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02 co podkreśla sformułowaniem: "Stwierdzenie zawarte w wyroku WSA we Wrocławiu mówiące, że "brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia" jest ingerencją w treść i wartość merytoryczna orzeczenia lekarskiego". Również Sąd nie godzi się z ocenami prawnymi wyrażonymi w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 810/99.

Zdaniem skarżącego wbrew ocenom prawnym i wskazaniom zawartym w wyrokach z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 810/99 oraz z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02 mimo przyznania, że skarżący pracował w ponadnormatywnym hałasie, a nawet - że obecny stan jego niedosłuchu bliski jest głuchoty, odmawia się uznania choroby za chorobę zawodową, nie wskazując żadnych konkretnych przyczyn pozazawodowych, a zamiast tego przedstawia się listę różnych czynników, które mogły teoretycznie chorobę spowodować. Stwierdzenie zawarte w wyroku WSA we Wrocławiu mówiące, że ,,brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia" - skądinąd całkowicie zgodne z orzecznictwem Sądu Najwyższego - jest, zdaniem organu, "ingerencją w treść i wartość merytoryczną orzeczenia lekarskiego". Natomiast reakcją, na wskazanie Sądu, że skoro art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia zasadę zamkniętego systemu prawa, stanowiąc: "Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia", to "nie jest dopuszczalne wprowadzanie do hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej powszechnie obowiązującego przepisu prawa stanów faktycznych wyprowadzonych z przepisów wewnętrznych, instrukcji, wytycznych, wyjaśnień reaguje przytoczeniem stanowiska Departamentu Zdrowia Publicznego MZIOS zawartego w piśmie skierowanym do wszystkich Wojewódzkich Inspektorów Sanitarnych z dnia 26.10. 1999r." W ten sposób rażąco naruszono art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz art. 153 p.p.s.a.

Strona wnosząca kasację wskazała, iż nigdy skarżącego nie skierowano na badania specjalistyczne, bowiem skarżący sam postarał się o przeprowadzenie badań w Klinice Szumów Usznych Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w W.. Skarżący przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyniki tych badań niezwłocznie po ich otrzymaniu. Uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uszło, że w ten sposób wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, co stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego jeśli, nawet, okoliczności powyższych nie uznać za dostateczny zarzut kasacyjny, to i tak pominąć ich nie można. Wyjaśniają, bowiem, istotę stanu faktycznego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, o których jest mowa w art. 174 p.p.s.a. i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.- dalej zwanego rozporządzeniem) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jedną z chorób zamieszczonych w pkt [...] tego wykazu jest uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu.

Tak więc jednym z warunków dla stwierdzenia choroby zawodowej jest konieczność stwierdzenia takiej jednostki chorobowej, którą zamieszczono w wykazie chorób stanowiącym załącznik rozporządzenia Rady Ministrów. Rozpoznanie jednostki chorobowej nawet zbliżonej w swej diagnozie do jednostek wymienionych w wykazie nie wyczerpuje warunku koniecznego dla stwierdzenia choroby zawodowej.

Problemem w rozpoznawanej sprawie jest to, iż lekarze wydający orzeczenie rozpoznali u skarżącego istnienie uszkodzenia narządu słuchu, ale nie takiego, który jest charakterystyczny dla urazu wywołanego działaniem hałasu.

Stwierdzić należy, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji w zaskarżonym wyroku nie wskazano, iż warunkiem przyjęcia wady słuchu za chorobę zawodową stanowi ograniczenie słuchu do obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowane hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Nie przyjęto więc definicji choroby zawodowej ustalonej dla uszkodzenia słuchu w brzmieniu przyjętym w rozporządzaniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Natomiast faktem jest, iż nie każde zaburzenie funkcji narządu stanowi chorobę, a jest nią jedynie takie w warunkach niniejszej sprawy, które w wyniku przeprowadzonych u skarżącego badań może być zdiagnozowane jako jednostka chorobowa, o jakiej mowa w poz. [...] wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Mając przytoczone wyżej wymogi na względzie za chybiony uznać trzeba zarzut błędnej wykładnię prawa materialnego tj. § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

Stwierdzić należy, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji przeprowadzona powtórnie analiza dokumentacji lekarskiej w zestawieniu z przeprowadzonymi badaniami wyjaśniła stwierdzone wcześniej wątpliwości co do jednostki chorobowej rozpoznanej u skarżącego. Zasadnie przyjął w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, iż zawarte w orzeczeniach lekarskich z dnia [...] 2005 r. i z dnia [...] 2005 r. wyjaśnienia pozwalają na przyjęcie, iż treść postawionej diagnozy nie budzi wątpliwości, a rozpoznany u skarżącego ubytek słuchu pozwolił na stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania wady stanowiącej jednostkę wskazaną w pkt [...] wymienionego wyżej wykazu.

Wprawdzie zawarte w orzeczeniach lekarskich uwagi dotyczące wskazań przedstawionych w wyrokach Sądu Administracyjnego wskazują na brak znajomości przepisów prawnych co do przebiegu postępowania administracyjnego, jednak uwagi te nie mogą dyskwalifikować samych orzeczeń lekarskich, te bowiem opierają się na kryteriach klinicznych i etiologicznych przy rozpoznawaniu chorób. Jak wynika z kolejnego, bo po raz trzeci przeprowadzonego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zawarto w sporządzonych orzeczeniach lekarskich wszystkie te wyjaśnienia, które we wcześniejszych postępowaniach budziły wątpliwości.

Nie można podzielić zarzutu kasacji co do naruszenie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz co do naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję uwzględnił ocenę prawną wyrażoną zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny O/Z we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 810/99, jak i przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 1552/02.

Stwierdzić trzeba, iż przedstawiony przez skarżącego dokument wystawiony przez Klinikę Szumów Usznych Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w W. nie podważa rozpoznań wynikających z orzeczeń lekarskich stanowiących podstawę wydania kontrolowanej zaskarżonym wyrokiem decyzji, bowiem w dokumencie tym stwierdzono, iż skarżący cierpi na niedosłuch i na szum uszny obustronny, a to nie jest jednostka chorobowa, o jakiej mowa w poz. 15 wykazu. Tak więc zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit b p.p.s.a. w związku z art. 145 ust 1 pkt 5 kpa uznać też należy za pozbawiony uzasadnionych podstaw.

Zważywszy na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.