Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 738/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 104,  art. 107 par. 1 i  par. 3,  art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2009 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływana jako skarżąca spółka) od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 21 listopada 2008r. skarżąca spółka zwróciła się do Prezydenta Miasta P. o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu oddanie na jej rzecz działki ewidencyjnej nr [...], położnej w P. przy ul. [...], w użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu wniosku podano, że w oparciu o przepis art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) oraz § 4 ust. 1 pkt 7 i pkt 9, § 7 pkt 7 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 97 ze zm.), przedmiotowa działka powinna zostać oddana w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] w W., którego następca prawnym jest skarżąca spółka.

Pismem z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] Dyrektor Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu Miasta P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W piśmie wyjaśniono, że przedłożona przez wnioskodawcę decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w P. z dnia [...] lutego 1966r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej, nie potwierdza prawa dysponowania działką nr [...] przez Wojewódzką [...] w W. - Oddział w P. Ponadto z archiwalnych dokumentów, wynika że działka nr [...] nigdy nie była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego.

Skarżąca spółka uznała powyższe pismo za decyzję administracyjną odmawiającą wszczęcia postępowania i złożyła od niej odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej powoływana jako ugn) sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Następuje to w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów powołanej ustawy (art. 28 ust. 1 ugn). Skoro zatem roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego, to żądanie takie nie powoduje wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 Kpa), które organ byłby obowiązany zakończyć wydaniem decyzji (art. 104 Kpa). W świetle tych okoliczności brak jest uzasadnienia dla uznania powołanego pisma z dnia [...] grudnia 2008r. za decyzję administracyjną.

Zdaniem organu błędne jest także przekonanie skarżącej spółki, że w takiej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ pierwszej instancji, to organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.

Odnosząc się do żądania sformułowanego w piśmie skarżącej spółki z dnia 5 marca 2009 r. organ odwoławczy zauważa, że w dotychczasowym postępowaniu strona domagała się oddania jej nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym na podstawie art. 27 i 28 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn. Jeżeli natomiast domaga się stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej nr [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. w trybie art. 200 tej ustawy, to powinna ze stosownym wnioskiem, opartym na tej podstawie prawnej, zwrócić się do organu właściwego, którym jest wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Skarżąca spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż skoro powołane pismo z dnia [...] grudnia 2008 r. zawiera w swojej treści rozstrzygnięcie podania to jest decyzją, mimo nieposiadania formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kpa. Dlatego zastosowanie w przedmiotowej sprawie przez organ drugiej instancji art. 134 Kpa w sposób niedopuszczalny ograniczyło skarżącej spółce możliwość ochrony interesu prawnego wobec wadliwego działania organu pierwszej instancji. Przy tym przepis art. 200 ugn jednoznacznie przewiduje tryb administracyjny, a właśnie w tym trybie został złożony wniosek skarżącej spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, a argumenty podniesione w skardze w pełni zasługują na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma treść wniosku z dnia 21 listopada 2008 r., w którym skarżąca spółka zwróciła się o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego oddania w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. We wniosku tym powołano się jednoznacznie na normy prawne regulujące stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności w powyższym trybie stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Nie ulega żadnym zatem wątpliwościom, że wniosek skarżącej spółki z dnia 21 listopada 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne. W tym kontekście pismo z dnia [...] grudnia 2008 r. wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta P. musi być uznane za decyzję administracyjną w materialnym sensie. To że strona w swoich pismach wskazywała na możliwość uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowej działki w trybie art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn w żadnym razie nie zmieniło treści żądania zawartego w piśmie z dnia 21 listopada 2008 r.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kpa., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji.

W świetle powyższego każde pismo organu administracji publicznej, które zawiera w swej treści powyższe elementy, powinno być kwalifikowane jako decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 Kpa, o ile dotyczy sprawy administracyjnej w znaczeniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 i 2. Należy jednakże podkreślić, że decyzja taka jest decyzją wadliwą, bowiem nie zawiera wszystkich elementów wymaganych przez art. 107 § 1 i 3 Kpa. Rację ma więc skarżąca spółka – wskazując, że przedmiotowe pismo z dnia [...] grudnia 2008 r. musi być uznane za decyzję administracyjną, przy tym decyzję wadliwą od strony formalnej - od której stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania.

Skoro zatem powołane pismo stanowi decyzję, to obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było merytoryczne rozpatrzenie odwołania i uchylenie wadliwej decyzji – jako nie zawierającej wszystkich elementów, o których mowa w art. 107 § 1 Kpa - i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Tym samym należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza art. 134 Kpa, organ nie miał bowiem prawa w tej formie rozstrzygnąć odwołania od wadliwej decyzji. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji narusza w sposób oczywisty art. 107 § 1 i 3 Kpa. Powyższe uchybienia procedury wpłynęły w sposób istotny na wynik postępowania poprzez uchylanie się organów od rozstrzygania zarówno podania jak i odwołania w przewidzianej przez Kodeks postępowania administracyjnego formie.

W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniającej w formie przewidzianej Kpa i rozpatrzy merytorycznie wniosek skarżącej spółki z dnia 21 listopada 2008 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy.