Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1447/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5 ust. 1; art. 11 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 34 ust. 1 i  art. 34a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 31 marca 2022 r. nr KKU-225/20 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 31 marca 2022 r., nr KKU 225/20, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpoznaniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. (dalej jako "PKP") utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 22 września 2020 r., nr WS-VII.7532.1.665.2019.SA, stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Zawiadomieniem z 31 marca 2020 r. Wojewoda Małopolski wszczął w urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,4783 ha.

Decyzją z 22 września 2020 r. Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności powyższej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła PKP.

Decyzją z 31 marca 2022 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 22 września 2020 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Komisja wskazała, że istotną kwestią związaną z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. jest ustalenie, czy analizowane mienie należało, w sensie prawnym, w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ przywołał następnie regulacje ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące pojęcia "należenia" mienia do określonych organów samorządowych. W ocenie organu odwoławczego, PKP nie udowodniła, że władała przedmiotowym mieniem w sensie prawnym. Akta sprawy nie potwierdzają bowiem, aby w formie prawem przewidzianej nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz spółki PKP. Tylko zaś wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Komisja podniosła, że faktyczne władanie mieniem przez PKP nie stanowi negatywnej przesłanki do jego komunalizacji.

Organ podniósł, że dowodu ustanowienia zarządu w sensie prawnym nie może stanowić decyzja Urzędu [...] z 30 września 1986 r. o ustaleniu na rzecz PKP opłaty rocznej zarząd gruntem położonym w K. o łącznej powierzchni 191,7635 ha. Opłaty związane z prawem korzystania z gruntu stanowiącego w dacie wymierzania opłaty własność Skarbu Państwa powinny być bowiem pochodną od ustalonego w sposób prawem przewidziany tytułu prawnego do gruntu, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych. Dowodem na ustanowienie zarządu w sensie prawnym nie mogą być również zapisy w ewidencji gruntów, z uwagi na fakt, iż mają charakter wyłącznie techniczno - deklaratoryjny. Inaczej bowiem niż plan zagospodarowania przestrzennego, który określa przeznaczenie danego terenu, ewidencja gruntów zawiera jedynie informacje o faktycznym rodzaju użytku gruntowego.

Komisja podkreśliła, że prawo zarządu nie mogło powstać z mocy samego prawa bez konieczności wydawania decyzji administracyjnych w tym przedmiocie, co potwierdza ukształtowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie mogło również zostać wywiedzione wyłącznie z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego PKP. Tytuł ten nie wynika w szczególności bezpośrednio z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" bądź z ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe".

Komisja podkreśliła również, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Organ wskazał, że wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. W rozporządzeniu tym brak jest przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły Polskie Koleje Państwowe S. A. w W. zarzucając tej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało decydujący wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w tej sprawie, a w szczególności:

a) art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. poprzez błędne zastosowanie tych przepisów w związku z błędnym uznaniem, że przedmiotowa nieruchomość w dacie 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego,

b) art. 4 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PP "Polskie Koleje Państwowe" poprzez brak zastosowania prowadzący do błędnego uznania, że nieruchomości przeznaczone do użytku kolei nabyte z mocy prawa przez PKP podlegają komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r.,

c) art. 34 i 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez brak zastosowania, w związku z pominięciem przesłanki posiadania nieruchomości przez PP PKP z dniem 27 maja 1990 r.

2) naruszenie w sposób rażący przepisów postępowania, a to:

a) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 oraz 138 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający słuszny interes skarżącej, a ponadto dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że spełnione zostały przesłanki komunalizacji wyrażone w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r.,

b) art. 7, 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne pominięcie w postępowaniu dowodowym posiadania przez skarżącą nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., pomimo, że jest to przesłanka wyłączająca komunalizację mienia w sytuacji ustalenia w postępowaniu dowodowym braku dokumentów o ustanowionym zarządzie,

c) art. 15 i art. 107 § 2 k.p.a.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W obszernym uzasadnieniu skargi przestawiono argumentacją na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego 22 września 2020 r. stwierdzającą nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,4783 ha.

Nabycie przez gminę prawa własności powyższej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 10 maja 1990 r.". Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Spór w sprawie dotyczy tego czy zostały w niej spełnione określone w powołanym przepisie przesłanki pozwalające na komunalizację spornego mienia. Skarżąca podnosi, że mienie PKP było wyłączone spod komunalizacji. Ponadto, wskazuje, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości doszło do powstania zarządu z mocy prawa (art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r.), do czego organy w ogóle się nie odniosły, bądź w oparciu o inny dokument, na podstawie którego PKP wpisano jako władającego w ewidencji gruntów. Zatem, w ocenie skarżącej, nielegitymowanie się decyzją o przekazaniu gruntu w zarząd nie świadczy o tym, że sporne nieruchomości nie znajdowały się w zarządzie PKP.

Odnosząc się do powyższego podnieść trzeba, że kwestie sporne pomiędzy PKP a organami właściwymi w sprawach komunalizacji mienia w trybie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wydawanych orzeczeniach wielokrotnie wyjaśniano, że stronami postępowania komunalizacyjnego jest zawsze Skarb Państwa i właściwa gmina. Jeżeli zaś roszczenia do komunalizowanego mienia zgłasza inny podmiot, to musi on wykazać tytuł prawny uprawniający do zgłoszenia takich roszczeń. Jak podkreślano, jeżeli PKP nie legitymuje się tytułem prawnym do skomunalizowanej nieruchomości, wydanym w formie prawem przewidzianej, to nie może zostać uznana za podmiot, któremu taki tytuł służy. Takiego tytułu nie da się bowiem wywieść z ogólnych przepisów dotyczących utworzenia i działalności Polskich Kolei Państwowych. Wyjaśniano również, że PKP nie są przedsiębiorstwem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie podnosi się również, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są bowiem tożsame z pojęciem "należy do", które w swym semantycznym zakresie wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. NSA wielokrotnie wskazywał na niezasadność twierdzeń PKP, że pojęcie "należeć" powinno być utożsamiane z posiadaniem (władaniem) w rozumieniu prawa cywilnego. Z założenia celowe i świadome posłużenie się przez ustawodawcę terminem "należeć" – a nie "posiadać" – wskazywało, że chodzi o grunty, do których terenowym organom administracji państwowej przysługiwało określone uprawnienie, niezależne od tego jaki podmiot faktycznie władał gruntem. W szczególności o zarządzie nie świadczy samo faktyczne przeznaczenie gruntu pod infrastrukturę kolejową, jeżeli nie wiązało się ono z tytułem prawnym.

W celu ostatecznego usunięcia wątpliwości natury prawnej w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestię nabycia przez gminę własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. oraz pojawiających się na tym tle rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, o których mowa jest również w skardze, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały: z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 (opublikowano ONSAiWSA 2017/4/59) oraz 26 lutego 2018 r. sygn. akt I OPS 5/17 (opublikowano: ONSAiWSA 2018/3/42). W jednobrzmiących tezach tych uchwał NSA przyjął, że: "pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)". Ponadto, w uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. I OPS 2/16 NSA dokonał wykładni art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. przyjmując, że zakres użytego w tym przepisie zwrotu "mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przyjęto zatem, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP nie są nieruchomościami "należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. decyzją organu administracji publicznej, na mocy której PKP uzyskała grunt państwowy w zarząd albo umową zawartą, za zezwoleniem organu, o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umową o nabyciu nieruchomości.

W powołanych uchwałach NSA podkreślał również, że analiza przepisów regulujących status i uprawnienia do mienia PKP, w tym uchwalonych po 1960 r., wyraźnie potwierdza, że PKP nie były traktowane przez ustawodawcę jako podmiot wykonujący prawo zarządu gruntów kolejowych. W uchwale z 27 lutego 2017 r. podniesiono, że ustawa o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", zmieniająca m.in. ustawę z 2 grudnia 1960 r. o kolejach, nie zawierała żadnych postanowień w zakresie ewentualnego przyznania PKP zarządu gruntami. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", przedsiębiorstwu temu przysługiwało mienie jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji PKP w chwili wejścia ustawy w życie oraz środki nabyte po tej dacie, ale nie zarząd. Również art. 16 ust. 4 powyższej ustawy w jej pierwotnym brzmieniu, nie kreował prawa zarządu przedsiębiorstwa PKP. Jak podkreślono, ustawa z 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 107, poz. 463) także nakazywała w art. 16 uznać prawo PKP do wydzielonego mienia za "gospodarowanie", a nie za oznaczone prawo rzeczowe lub zarząd. Ustawa z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) przewidywała, że PKP S.A. wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było PKP, bez względu na charakter prawny tych stosunków (art. 2 ust. 2 ustawy). W art. 15 ust. 1 ustawy przewidziała prawo PKP S.A. do "zarządzania liniami kolejowymi", nakazując utworzenie odrębnego podmiotu pod nazwą "PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." (PKP PLK) dla sprawowania tego zarządzania, rozumianego jako uprawnienie wynikające z ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (uchylonej ustawą z 28 marca 2003 r. – Dz. U. z 2019 r., poz. 710), również używającej (w art. 10 ust. 6) terminu "zarządzanie" w odniesieniu do linii kolejowych. Tym niemniej, jak wyraźnie podkreślono w obu powołanych uchwałach, "zarządzanie" nie jest tożsame z zarządem.

W uchwale z 26 lutego 2018 r. sygn. I OPS 5/17 NSA podkreślił, że nie ma żadnych podstaw, aby w oparciu o przepisy późniejsze w stosunku do ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach konstruować wnioski o charakterze wstecznym w zakresie skutków wywołanych tą właśnie ustawą. Ani bowiem przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ani przepisy ustawy z 27 sierpnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" nie mogą stanowić podstawy do odpowiedzi na pytanie czy ustawa z 2 grudnia 1960 r. o kolejach, poprzez uchylenie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", doprowadziła do wygaśnięcia zarządu PKP. Dopiero stwierdzenie, że ustawa z 2 grudnia 1960 r. o kolejach doprowadziła do wygaśnięcia dotychczasowego zarządu PKP uzasadnia konieczność poszukiwania w późniejszych przepisach nowej podstawy prawnej dla uznania przedsiębiorstwa PKP za sprawującego zarząd mieniem kolejowym. Na okoliczność tę trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale sygn. I OPS 2/16 zawarł kompleksowy wywód prawny w zakresie oceny stanu prawnego również po 1960 roku i tego, że po tej dacie nie został uchwalony żaden przepis oddający mienie kolejowe w zarząd PKP.

Chybiony jest zarzut naruszenia przez Komisję art. 34 ust. 1 i art. 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Z treści art. 34 i art. 34a ustawy wynika wprost, że nie dotyczą one nieruchomości, które podlegały komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 526/08, Lex nr 535242). W wyroku z 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 677/16, Lex nr 2715673, NSA stwierdził, że wskazana w art. 34 data, stanowiąca przesłankę nabycia użytkowania wieczystego, określona została jako data późniejsza w stosunku do 27 maja 1990 r., czyli daty wywołującej oznaczone ustawowo skutki prawne w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Oznacza to, że nabycie użytkowania wieczystego przez PKP na podstawie powołanej ustawy komercjalizacyjnej nie powodowało, że 27 maja 1990 r. grunty nabywane nie należały do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r.

Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie została wydana żadna decyzja, która wskazywałaby na taki tytuł, ustanawiała go lub potwierdzała. Słusznie organy orzekające uznały, że dokumentu takiego nie stanowi powoływana przez skarżącą decyzja z 30 września 1986 r. zobowiązująca do uiszczenia opłaty rocznej z tytułu zarządu spornym gruntem. Podkreślić trzeba, że samo ustalenie przedsiębiorstwu państwowemu opłaty za korzystanie z gruntu państwowego ani pod rządami ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ani ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie tworzyło po stronie podmiotu zobowiązanego do jej ponoszenia automatycznie tytułu prawnego w postaci użytkowania czy zarządu. Skarżąca nie dysponuje również żadnym innym dokumentem (umową, protokołem zdawczo – odbiorczym), który ustanawiałby zarząd czy użytkowanie. Jak wskazano wyżej tytułu do spornej nieruchomości nie potwierdzają też przywołane wyżej przepisy ogólne. Tym samym stwierdzić trzeba, że PKP władało sporną nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny. Brak tytułu prawnego PKP w dniu 27 maja 1990 r. do przedmiotowej nieruchomości oznacza natomiast, że nieruchomość należała wówczas, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Oznacza to, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom w sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa.

Słusznie też organy orzekające uznały, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych, wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem art. 14. Określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, to jest posiadanie określonego tytułu prawnego, którego PKP do przedmiotowej nieruchomości nie posiadało. Ponadto w wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe nie zostało wymienione.

Podsumowując, w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w odniesieniu do spornej nieruchomości. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a., co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami k.p.a. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).