Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 8/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 85 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 18 października 2021 r. nr SKO.402.ŚO.2221.110.2021 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 18 października 2021 r. nr SKO.402.ŚO.2221.110.2021, wydana w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W związku z informacją uzyskaną od Komendanta Powiatowego Policji w [...] , zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2019 r. Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") wszczął postępowanie w sprawie wycinki drzew na działce nr [...], położonej w miejscowości [...].

Decyzją z 14 sierpnia 2019 r. nr RGP.1.1.2019 Wójt Gminy [...] wymierzył LS karę pieniężną za usunięcie drzewa w wysokości 4 945,50 zł. Po rozpatrzeniu odwołania zobowiązanego, decyzją z 12 listopada 2019 r. nr SKO.402.ŚO.1584.78.2019 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu uchyliło opisaną wyżej decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie zachodzi konieczność zbadania wszystkich okoliczności wycinki oraz ustalenia czy LS działał sam, czy też za zgodą innych współwłaścicieli nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 30 września 2020 r. nr RGP.6131.1.1.2019 Wójt Gminy [...] nałożył na LS i ES (dalej: "skarżącą") administracyjną karę pieniężną w wysokości 4 945,50 zł za usunięcie drzewa – brzozy brodawkowatej o obwodzie pnia wynoszącym 98,91 cm, z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości [...].

Organ I instancji powołał się na dowody w postaci protokołów z przesłuchania funkcjonariuszy Policji obecnych podczas interwencji Policji na posesji w dniu 13 kwietnia 2019 r. oraz na wyjaśnienia stron, udzielone w trakcie rozprawy administracyjnej. W oparciu powyższe przyjął, że LS wyciął drzewo, a w czasie wycinania drzewa na posesji byli obecni również współwłaściciele nieruchomości – ES i KS1. Z ich zeznań wynikało z kolei, że miały wiedzę na temat posiadania stosownego zezwolenia na jego wycięcie. Podczas wycinki sprzeciw wnosiła KS1, która informowała brata aby nie dokonywał wycięcia drzewa, gdyż nie ma na to stosownego zezwolenia oraz zgody siostry, która przebywa za granicą i brak jest stosownego jej pełnomocnictwa. W związku z powyższym organ uznał, że naliczona kara nie zostanie nałożona na KS1 i KS2. Natomiast ES pomimo braku jakichkolwiek przesłanek, dotyczących jej bezpośredniego udziału w wycince, wiedziała o wycięciu drzewa, nie wnosiła sprzeciwu, a zatem akceptowała ten stan i godziła się z ewentualną karą.

W odwołaniu skarżąca wskazała, że [...] otrzymała do podpisania od syna zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa, jednak nie podpisała takiego dokumentu, co jest równoznaczne z niewyrażeniem przez nią zgody na tę wycinkę. Ponadto podkreśliła, że [...] mogła wyrazić jedynie sprzeciw słowny.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2021 r. nr SKO.402.ŚO.1926.63.2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta z dnia 30 września 2020 r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r. II SA/Rz 641/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 28 stycznia 2021 r. nr SKO.402.ŚO.1926.63.2020.

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że w dniu 13 kwietnia 2019 r. na działce nr [...], LS dokonał wycięcia drzewa – brzozy brodawkowatej. Usunięcie ww. drzewa nie było objęte obowiązkiem uzyskania zezwolenia, lecz zamiar usunięcia drzewa należało zgłosić. Ustalono bowiem, że obwód ściętego drzewa – 98,91 cm (zmierzony w sposób zgodny z art. 89 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 916) – dalej: "u.o.p."), na podmiotach zobowiązanych spoczywał obowiązek zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa. Ponadto w ocenie Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości, że do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa ostatecznie nie doszło.

Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie organ I instancji wymierzył karę administracyjną w wysokości dwukrotności należnej opłaty. Istotnie, w przypadku obwodu brzozy o wymiarze 98,91 cm, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. poz. 1330) przewiduje stawkę w wysokości 25. Zgodnie z art. 85 ust. 1 u.o.p., opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty, w związku z powyższym opłata w opisywanej sprawie winna wynieść 2 472,75 zł. Wysokość tak ustalonej opłaty stanowi równocześnie kwotę administracyjnej kary pieniężnej. W związku bowiem z ustanowionym w art. 86 ust. 1 u.o.p. zwolnieniem z obowiązku ponoszenia opłat za usunięcie drzew, na które to usunięcie nie jest wymagane zezwolenie, art. 89 ust. 1 u.o.p. przewiduje karę pieniężną w wysokości należnej opłaty, gdyby takiego zwolnienia nie było. Powyższe oznacza, że kara administracyjna została wymierzona w wysokości dwukrotności należnej opłaty, co sprzeczne jest z treścią art. 89 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Z tych przyczyn konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Kolegium rozpoznając sprawę ponownie wymierzy karę administracyjną w wysokości uwzględniającej przedstawioną powyżej wykładnię art. 89 ust. 1 u.o.p.

Sąd podzielił natomiast stanowisko organów I oraz II instancji co do zasadności nałożenia kary administracyjnej zarówno na LS, jak i skarżącą ES. W niniejszej sprawie podmiotami, na które mogła zostać nałożona kara pieniężna byli posiadacze nieruchomości – w tym przypadku współwłaściciele nieruchomości. Sytuacja, w której podmiot usuwający drzewa działał bez zgody posiadacza nieruchomości nie zachodziła. Organy prawidłowo nałożyły karę administracyjną na LS, jednego ze współwłaścicieli, który ściął drzewo, pomimo braku zgłoszenia, a także na skarżącą, bowiem – w ocenie Sądu – po ponownym rozpoznaniu sprawy organy zgromadziły wystarczające dowody aby stwierdzić, że skarżąca miała wiedzę o planowanym usunięciu drzewa oraz na jego usunięcie drzewa ostatecznie się godziła. Końcowo Sąd podniósł, że organ I instancji nie zawarł w sentencji decyzji wskazania, że karę administracyjną nakłada solidarnie na skarżącą oraz LS. W przypadku nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzewa na kilku współwłaścicieli nieruchomości należy w sentencji decyzji umieścić wskazanie, że kara ta nakładana jest na współwłaścicieli solidarnie.

Decyzją z dnia 18 października 2021 r. nr SKO.402.ŚO.2221.110.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30 września 2020 r. i jednocześnie wymierzyło LS i ES solidarnie administracyjną kare pieniężną w wysokości 2 472,75 zł za usunięcie drzewa – brzozy brodawkowatej o obwodzie pnia 98,91 cm z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości [...]. Organ odwoławczy podał, że realizując wskazania wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie, za konieczne uznano uchylenie decyzji organu I instancji i wymierzenie skarżącej oraz jej synowi solidarnie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości określonej art. 89 ust. 1 u.o.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ES wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

1. art. 88 ust 1 pkt 2 i ust. 2 u.o.p. poprzez ich błędne zastosowanie i nałożenie na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej solidarnie ze sprawcą wycinki drzewa, podczas gdy ww. kara winna zostać nałożona jedynie na LS;

2. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a." poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym relacji pomiędzy skarżącą a sprawcą wycinki, skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżąca jest podmiotem, na który należało nałożyć administracyjną karę pieniężną.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W niniejszej sprawie zastopowanie znajduje również art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135 P.p.s.a.).

Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji z dnia 18 października 2021 r. nr SKO.402.ŚO.2221.110.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu wywiązało się ze wskazań wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2021 r. II SA/Rz 641/21. Wydana decyzja w pełni uwzględnia wskazania zarówno co do wysokości kary pieniężnej, metodyki jej obliczenia, jak i podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia.

Wskazanym wyżej wyrokiem WSA przesądził, że w dniu 13 kwietnia 2019 r. na działce nr [...] w miejscowości [...], LS dokonał wycięcia drzewa – brzozy brodawkowatej. Usunięcie ww. drzewa nie było objęte obowiązkiem uzyskania zezwolenia, lecz zamiar usunięcia drzewa należało zgłosić. Ustalono bowiem, że obwód ściętego drzewa – 98,91 cm (zmierzony w sposób zgodny z art. 89 ust. 4 u.o.p., na podmiotach zobowiązanych spoczywał obowiązek zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa. Ponadto w ocenie Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości, że do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa ostatecznie nie doszło. Oznacza to, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie tego drzewa.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu wymierzyło LS i ES solidarnie administracyjną kare pieniężną w wysokości 2 472,75 zł. Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że w realiach opisywanej sprawy zachodziły podstawy do wymierzenia solidarnie kary ww. osobom, co z kolei uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji. We wskazanym wyżej prawomocnym wyroku z dnia 11 sierpnia 2021 r. II SA/Rz 641/21 Sąd uznał bowiem, że w niniejszej sprawie podmiotami, na które mogła zostać nałożona kara pieniężna byli LS, który ściął drzewo pomimo braku zgłoszenia, a także skarżąca, ponieważ miała wiedzę o planowanym usunięciu drzewa oraz na jego usunięcie drzewa ostatecznie się godziła. Ponadto w zaskarżonej decyzji Kolegium w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wskazało, że kara została nałożona na ww. osoby solidarnie.

Wymaga podkreślenia, że również wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą została przesądzona ww. wyrokiem. Sąd wskazał bowiem, że w przypadku obwodu brzozy o wymiarze 98,91 cm, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów przewiduje stawkę w wysokości 25. Zgodnie z art. 85 ust. 1 u.o.p., opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty, w związku z powyższym opłata w opisywanej sprawie winna wynieść 2 472,75 zł. Wysokość tak ustalonej opłaty stanowi równocześnie kwotę administracyjnej kary pieniężnej. W związku bowiem z ustanowionym w art. 86 ust. 1 u.o.p. zwolnieniem z obowiązku ponoszenia opłat za usunięcie drzew, na które to usunięcie nie jest wymagane zezwolenie, art. 89 ust. 1 u.o.p. przewiduje karę pieniężną w wysokości należnej opłaty, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.