Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1188/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2005r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez spółkę z o.o. A. z siedzibą w W. według dokumentu SAD z [...] lipca 2000 r. nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci spodni bawełnianych przyjmując deklarowaną wartość celną w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera – A. z C.

W wyniku przeprowadzonego następnie postępowania celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w P., decyzją z [...] lipca 2003 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej m.in. art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego i określił wartość celną w skorygowanej (podwyższonej) wysokości. Jednocześnie organ celny, powołując się na treść § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.), określił kwotę odsetek wyrównawczych, obliczoną od dnia powstania długu celnego. Uzasadniając decyzję, organ celny pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie skarżącej spółki, ujawniono m.in. umowę licencyjną zawartą [...] stycznia 1997 r. pomiędzy spółką z o.o. A. z siedzibą w W. (określoną jako Licencjobiorca) a A. z siedzibą w H. (Licencjodawca) oraz fakturę licencyjną nr [...] z [...].08.2000 r., wystawioną przez Licencjodawcę, a dotyczącą towaru zaimportowanego w lipcu 2000 r. Analiza ujawnionych dokumentów wykazała, iż Licencjobiorca zobowiązany był do ponoszenia kosztów opłat licencyjnych związanych z importowanymi towarami na rzecz Licencjodawcy, płaconych na podstawie zawartej umowy licencyjnej. W związku z tym, Naczelnik Urzędu Celnego w P. stwierdził, iż skarżąca dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowego towaru nie dołączyła pełnej dokumentacji, na podstawie której ustalono by jego rzeczywistą wartość i dokonano wymiaru cła. W związku z powyższym organ uznał, iż spółka nie doliczała do wartości celnej zgłaszanych towarów opłat licencyjnych jakie ponosiła na rzecz Licencjodawcy z tytułu korzystania z zastrzeżonych znaków towarowych (umieszczanych na importowanych towarach) i w ten sposób zaniżyła wartość celną zgłoszonego towaru. Odnosząc się do obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, Naczelnik przywołał treść § 1 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, podnosząc iż z akt postępowania nie wynika by w sprawie zachodziły przesłanki wymienione w tych przepisach, tj. dające podstawę do ich nie pobierania.

Orzekając na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] lutego 2005 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) oraz art. 23 § 1 i § 9, art. 30 § 1 pkt 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001r., poz. 802 z późn. zm.), § 1 ust. 3, § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania oraz art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego oraz utrzymał ją w mocy w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż Spółka dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowych towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, nie dopełniła ciążących na niej obowiązków i nie poinformowała organów celnych o opłatach świadczonych przez nią na rzecz "A." z H. z tytułu ujawnionej w toku kontroli umowy licencyjnej z [...] stycznia 1997 r. oraz wystawionej na jej podstawie faktury nr [...] z [...].08.2000 r. W związku z tym ustalono, iż wartość celna importowanego towaru została zaniżona, z powodu nie uwzględnienia kosztów poniesionych przez skarżącą Spółkę (jako Licencjobiorcę) na podstawie powyższej faktury. Tym samym organ celny I instancji ustalił wartość celną towaru ponownie, z uwzględnieniem globalnej "opłaty złożonej", ujętej na ujawnionej fakturze nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego, opłaty poniesione w związku z zakupem towarów chronionych prawami autorskimi, stanowią warunek sprzedaży – i jako takie zwiększają wartość celną towarów – w związku z czym powinny zostać do niej doliczone. Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie nie byłoby możliwe sprowadzenie towaru w celu dalszej odsprzedaży, bez uiszczenia opłat licencyjnych. Poniesione opłaty licencyjne były warunkiem dojścia do skutku transakcji kupna-sprzedaży między "A." "A. Sp. z o.o., gdyż ich poniesienie było warunkiem zgodnego z prawem uzyskania prawa do znaku towarowego i dalszego dysponowania przedmiotowym towarem. Prawidłowość rozumowania organu celnego potwierdzają postanowienia umowy licencyjnej: 2.1 Licencjodawca przyznaje Licencjobiorcy prawo do używania między innymi nazwy, znaków oraz korzystania z istniejącego know-how na Terytorium w związku z "Produktami"; 2.4 (...) na Licencjobiorcę nie zostają przeniesione żadne inne prawa ani licencje poza tymi, które zostały wyraźnie określone w niniejszej Umowie, a żadne z praw udzielonych Licencjobiorcy nie pozostanie w mocy po rozwiązaniu niniejszej Umowy; 3.9 Umowa Licencyjna zobowiązuje Licencjobiorcę do sprzedawania "Produktów" zgodnie z postanowieniami Umowy; 7.1 Licencjobiorca zapłaci Licencjodawcy opłatę złożoną w wysokości [...] % sprzedaży netto "Produktów" i "Produktów Licencjonowanych" z tytułu określonych w Umowie korzyści, określonych jako "Prawa" i "Marketing"; 9.4 Wraz z rozwiązaniem Umowy wszystkie prawa udzielone na jej podstawie zostaną zwrócone Licencjodawcy, a Licencjobiorca natychmiast zaprzestanie używania znaków i know-how oraz wszelkiej działalności związanej z "Produktami" i "Produktami Licencjonowanymi" oraz bezzwłocznie dostarczy Licencjodawcy wszystkie materiały i dokumenty, w których pojawiają się znaki i know-how. Dyrektor Izby Celnej w W. zauważył ponadto, iż takie stanowisko organów celnych znajduje również potwierdzenie w Opinii 4.11 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WTO), opublikowanej w Wyjaśnieniach dotyczących wartości celnej (Załącznik do MP Nr 67, poz. 657).

Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż skarżąca – w wyniku przeprowadzonego szczegółowo postępowania wyjaśniającego – dowiodła, że część "opłaty złożonej" ujętej na fakturze nr [...] z [...].08.2000 r., stanowią wydatki poniesione przez "A." na marketing międzynarodowy oraz wewnętrzny – po [...] % wartości faktury, co stanowiło łącznie [...] %. Pozostała część opłaty, poniesiona w związku z prawem do używania nazwy, znaków, czy know-how, jako dotycząca towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego, podlega doliczeniu do ich wartości celnej, na podstawie art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Wobec powyższego, organ celny II instancji skorygował wartość celną importowanego towaru w w/w zakresie, pomniejszając wartość doliczonych opłat licencyjnych wynikających z ujawnionej faktury o [...] % - stanowiące udział "A." w marketingu międzynarodowym oraz [...] % - stanowiące koszt marketingu wewnętrznego. Następnie dokonał proporcjonalnego rozbicia kwoty opłat licencyjnych na poszczególne pozycje zgłoszenia. Koszty opłat licencyjnych zostały dodane do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej na podstawie obiektywnych i wymiernych danych, zgodnie z art. 30 § 2 Kodeksu celnego.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, bowiem organ celny I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził kontrolę w siedzibie importera, zaś stwierdzając w jej wyniku nieprawidłowości, podjął działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Odpierając zarzut skarżącej dotyczący naruszenia powyższej zasady poprzez dokonanie odmiennych ustaleń kontrolnych, niż to wynika z wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w siedzibie Spółki przez Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej (UKS) w roku 1998, organ celny przywołał treść przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1991 r. o kontroli skarbowej, wyjaśniając jednocześnie, iż każda kontrola dotyczy określonego w upoważnieniu do kontroli zakresu działalności kontrolowanego, zaś w przypadku, gdy ustalenia dotyczą należności celnych, organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne wynikiem kontroli (art. 24 ust. 1 pkt 2 b ustawy o kontroli skarbowej). Jednocześnie podkreślił, iż wynik kontroli nie jest aktem administracyjnym, a zatem nie rozstrzyga o istocie sprawy. Organem właściwym w sprawach celnych jest natomiast naczelnik urzędu celnego, w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w P. podjął stosowne działania kontrolne, w wyniku których ujawnił powyższe nieprawidłowości, konsekwencją czego było zastosowanie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego.

Odnosząc się do naliczenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. odsetek wyrównawczych, organ odwoławczy podniósł, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające ich naliczenie, określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, a zatem działanie organu I instancji uznać należało za prawidłowe. Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśnił, iż Strona nie dopełniła obowiązku przedłożenia pełnej dokumentacji dotyczącej importu towaru – dokonując zgłoszenia celnego nie powiadomiła organu celnego o dodatkowych kosztach poniesionych na podstawie faktury nr [...] z [...].08.2000 r., natomiast w DWC załączonej do zgłoszenia celnego, w polu 5 (w którym należało podać numer i datę kontraktu) wpisano numer faktury handlowej, w polu 9a (zawierającym pytanie czy kupujący uiszcza bezpośrednio lub pośrednio honoraria, tantiemy autorskie lub opłaty licencyjne jako warunek sprzedaży przywiezionych towarów) zakreślono NIE, natomiast w polu 15, w którym zgłaszający powinien podać wartość tych opłat, wpisano NIE DOTYCZY. W związku z powyższym, kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych, co było wynikiem zaniedbania Strony. Dyrektor Izby Celnej w W. odniósł się również do przedłożonego przez skarżącą postanowienia z [...] czerwca 2004 r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa (przeciwko K. K., podejrzanej o przestępstwo skarbowe z art. 87 § 3 Kodeksu karnego skarbowego – KKS), wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. i zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej W., które zdaniem Spółki, potwierdza brak zarówno świadomego działania, jak i potencjalnego zaniedbania po stronie skarżącej, a tym samym przesądza o braku możliwości naliczenia odsetek wyrównawczych. Organ zauważył, iż postępowanie karne skarbowe przeciwko K. K. o czyn z art. 87 KKS, zostało umorzone, bowiem w oparciu o zebrany materiał sprawy, podejrzanej nie można było zarzucić umyślności w działaniu. Nie można jednak na tej podstawie uznać, że podanie przez spółkę "A." nieprawidłowych i niekompletnych danych w zgłoszeniu celnym, było spowodowane "szczególnymi okolicznościami", nie wynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania. Organ podniósł, iż brak jest podstaw do utożsamienia pojęcia "winy" w postępowaniu karnym z terminem "szczególne okoliczności" funkcjonującym w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie, w związku z tym, iż organ II instancji ustalił, że kwota ujawnionej faktury podlega doliczeniu do zadeklarowanej przez Stronę wartości celnej towaru w wysokości [...] % wartości faktury i skorygował w tym zakresie decyzję organu I instancji, uległa zmniejszeniu kwota, od której pobrano należne odsetki wyrównawcze.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie zostały również naruszone żadne przepisy proceduralne. W szczególności Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Ponadto, po wniesieniu odwołania, przeprowadzono na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej, dodatkowe postępowanie w sprawie, w wyniku którego uzupełniono materiał dowodowy, co pozwoliło na skorygowanie decyzji organu I instancji. Organy celne zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wydały rozstrzygnięcia w sprawie, wskazując fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dano wiarę, jak również przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. W związku z tym, zarzuty Spółki w tym przedmiocie uznać należało za bezzasadne.

Spółka z o.o. A. w W. zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie tej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzję organu celnego I instancji, w zakresie dotyczącym naliczenia odsetek wyrównawczych oraz o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

• art. 222 § 4 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania oraz w zw. z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, poprzez określenie odsetek wyrównawczych (w kwocie 4.985,70 zł – na dzień [...] lutego 2005 r.) bez podstawy prawnej, tj. w sytuacji braku zaistnienia okoliczności uzasadniających zaliczenie odsetek wyrównawczych;

2. przepisów prawa procesowego:

• art. 120 Ordynacji podatkowej, w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego, poprzez ich bezpodstawne powołanie,

• art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie podatników,

• art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji przyczyniło się do ustalenia błędnego stanu faktycznego.

Pełnomocnik skarżącej sformułował generalny zarzut, iż stosownie do treści przepisu § 1 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia, odsetki wyrównawcze nie mogły być naliczone przez organy celne, bowiem w niniejszej sprawie zachodzą wszelkie przesłanki, by uznać, iż Spółka nie przyczyniła się ani przez zaniedbanie, ani tym bardziej przez świadome działanie do rzekomego zaniżenia wartości celnej importowanych towarów. Uzasadniając powyższe twierdzenie, pełnomocnik skarżącej powołał się na następujące argumenty:

- w sprawie zaistniały szczególne okoliczności w postaci uzyskanego przez Spółkę urzędowego potwierdzenia (w formie wyniku kontroli UKS), iż stosowana przez Spółkę praktyka ustalania wartości importowanych towarów jest w pełni prawidłowa, a zakres dokumentów przedstawionych organom celnym dla potrzeb odpraw celnych jest pełny i wolny od uchybień; prawidłowość postępowania Spółki potwierdza również praktyka z innych krajów europejskich, w których mają siedzibę spółki z G., np. z N., H.;

- kierując się uzyskanym wynikiem kontroli za rok 1998 oraz praktyką innych spółek z G., Spółka nie mogła przewidzieć ani nawet przypuszczać, iż nastąpi zmiana stanowiska organów celnych zarówno w stosunku do poprawności zasad ustalania przez Spółkę wartości celnej, jak i zakresu dokumentów i informacji, jakie powinny być udostępniane organom celnym w związku z przywozem towarów do Polski;

- decyzja (w formie postanowienia) o umorzeniu śledztwa przeciw odpowiedzialnemu członkowi zarządu Spółki zapadła ze względu na brak możliwości przewidzenia naruszenia regulacji związanych z dochodami budżetowymi. Skoro więc nie można było przewidzieć możliwości popełnienia czynu zabronionego, w związku z tym nie mogło istnieć po stronie Spółki ani świadome działanie ani zaniechanie.

Odnosząc się do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego pełnomocnik skarżącej podniósł, iż Spółka nie "utożsamia" pojęcia winy oraz pojęcia szczególnych okoliczności, nie próbuje również dowodzić okoliczności istnienia "szczególnych okoliczności" w związku z postanowieniem o umorzeniu postępowania karnego skarbowego z powodu barku winy, natomiast pragnie wykazać, iż nie zadeklarowała opłaty złożonej do wartości celnej importowanych towarów w dacie importu z powodu szczególnych okoliczności, na które złożyły się wynik kontroli UKS oraz praktyka w innych krajach, gdzie A. również importował identyczne towary. Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego skarbowego potwierdza, iż po stronie Spółki nie było zaniedbania, ani umyślnego działania, skoro bowiem takiego zaniedbania ani świadomego działania nie stwierdzono u osoby, w owym czasie uprawnionej (jednoosobowo) do reprezentowania Spółki, to nie można również uznać, że zaniedbania, bądź świadomego działania dopuściła się Spółka. Konkludując, Spółka dowodzi, iż wszystkie trzy przesłanki wytłaczające możliwość naliczenia odsetek wyrównawczych, a więc: szczególne okoliczności, brak zaniedbania lub świadomego działania ze strony importera – wystąpiły łącznie, a tym samym naliczenie odsetek wyrównawczych narusza powołane wyżej przepisy prawa materialnego.

Zarzuty procesowe skarżącej skupiają się na twierdzeniu, iż organ odwoławczy naruszył generalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada działania w sposób budzący zaufanie obywateli, bowiem organ celny II instancji wydał decyzję w oparciu o podstawę, która w ogóle nie znajduje zastosowania w danym stanie faktycznym. W ocenie Spółki organ zaniedbał również zasadę wynikającą z art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji przyczyniło się do ustalenia błędnego stanu faktycznego.

W późniejszym piśmie procesowym z [...] września 2005 r. pełnomocnik Spółki poparł swoje twierdzenia zwarte w skardze, podnosząc jednocześnie, iż bezspornym jest brak po stronie skarżącej znamion świadomego działania, a ponadto, w jej działaniu nie ma również znamion nieumyślności, zarówno manifestującej się w formie lekkomyślności jak i niedbalstwa. W przedmiotowej sprawie, można co najwyżej stwierdzić, że poprzez zawarcie niewłaściwego komunikatu w wyniku kontroli z 1998 roku, organ podatkowy przekazał skarżącej błędną informację. Tymczasem Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na odmienny zakres kontroli skarbowej, ograniczenia działania w upoważnieniu do kontroli oraz na normatywnie niewiążące ustalenie wyniku kontroli, stwierdził, iż skarżąca powinna i mogła sobie wyobrazić skutek swojego zachowania, tym samym ignorując wcześniejsze ustalenia organów kontroli, z których wynika dla skarżącej jednoznaczny komunikat, że praktyka którą stosuje, jest prawidłowa i zgodna z prawem. Stanowi to rażące naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych, niedopuszczalne jest bowiem karanie jednostki poprzez wymierzanie jej dodatkowych obciążeń finansowych za to, że zachowała się tak, jak wskazał jej to organ podatkowy.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Rozważając w tym kontekście zarzuty podniesione w skardze i późniejszym piśmie procesowym stwierdzić należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu, decyzje organów celnych w zaskarżonej części odpowiadają prawu.

Zgodnie z przepisem art. 26 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zatem z normą przejściową zawartą w powyższym przepisie, w rozpatrywanej sprawie, w której dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] lipca 2000, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.).

W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, zarzuty i wnioski zawarte w skardze sprowadzają się, do generalnego twierdzenia, iż organy celne, wydając rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, wbrew prawu naliczyły odsetki wyrównawcze, co w konsekwencji uznać należy zdaniem pełnomocnika skarżącej, jako działanie bez podstawy prawnej. Sąd dokonując gruntownej analizy materiału dowodowego niniejszej sprawy i dostosowując do tak ustalonego stanu faktycznego odpowiednie normy prawa celnego, nie podziela tego stanowiska.

Stosownie do treści art. 222 § 4 Kodeksu celnego, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. Jest poza sporem, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją przesunięcia zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego, z uwagi na weryfikację zgłoszenia celnego z [...] lipca 2000 r. i wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. decyzji z [...] lipca 2003 r., stanowiącej jednocześnie powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych wynikających z długu celnego zgodnie z art. 230 § 1 Kodeksu celnego. Nie ulega również wątpliwości, iż owo przesunięcie – od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (będącym dniem powstania długu celnego) do dnia wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji – spowodowało uzyskanie przez skarżącą korzyści finansowej, skoro wartość celna towaru została podwyższona w stosunku do zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. W tym stanie rzeczy, zaistniały w sprawie stan faktyczny wypełnił dyspozycję przepisu art. 222 § 4 Kodeksu celnego, co w konsekwencji nie tyle dało organom celnym podstawę jego zastosowania, co nałożyło obowiązek takiego działania poprzez pobranie odsetek wyrównawczych.

Omawiany przepis znajduje swoje rozwinięcie w wydanym na podstawie delegacji ustawowej – zawartej w art. 222 § 5 Kodeksu celnego – rozporządzeniu Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania. Stosownie do treści przepisu § 1 ust. 3 tego rozporządzenia, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy:

1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania,

2) kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 EURO.

W niniejszej sprawie, organy celne – powołując się na treść § 1 ust. 3 cytowanego rozporządzenia – uznały, iż pobranie odsetek wyrównawczych jest zasadne, bowiem nie znaleziono podstaw do przyjęcia, iż zaistniały przesłanki określone w punkcie 1 tego przepisu, które dawałyby podstawę do odstąpienia od obowiązku takiego poboru. W tym miejscu zauważyć należy, iż przepis punktu 1 § 1 ust. 3 rozporządzenia, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady poboru odsetek wyrównawczych i określający przesłanki, w których znajduje on zastosowanie, składa jednocześnie obowiązek ich wykazania na dłużnika, tj. Stronę postępowania. Inaczej rzecz ujmując, to na Stronie spoczywa ciężar dowodu, że zaistniały "szczególne okoliczności, nie wynikające z jej zaniedbania lub świadomego działania". Nie precyzuje natomiast, jakie okoliczności uznać należałoby za "szczególne", dające podstawę do uznania, że taki wyjątek zaistniał. Tym niemniej, w sposób precyzyjny ustawodawca wskazuje, iż owe okoliczności nie mogą wynikać z zaniedbania dłużnika, ani z jego świadomego działania.

Przed przystąpieniem do ustosunkowywania się do kolejnych zarzutów skargi, należy przedstawić analizę zastosowania omawianych przepisów w zaistniałym stanie faktycznym sprawy. Paragraf 1 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym. W celu ustalenia, czy z sytuacja taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, rozważyć należy prawidłowość dokonania zgłoszenia celnego przez skarżącą Spółkę. Nie ulega wątpliwości, iż zgłoszenie celne winno zostać dokonane zgodnie z obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa celnego. W szczególności, w myśl art. 64 § 2 Kodeksu celnego, zgłaszający powinien dołączyć do zgłoszenia dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, wzory formularzy oraz dokumenty, jakie należy do niego dołączyć, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.), zaś wykaz dokumentów jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu został zawarty § 206 ust. 1 tego rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał pogląd, iż za prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu, jak również dołączonych do niego dokumentach, odpowiada zgłaszający. Ponadto, w przypadku, gdy w chwili zgłoszenia strona nie zna faktycznych kosztów związanych z towarem, powinna o tym fakcie poinformować organy celne, nie zaś przedstawiać dowody nierzetelne. To samo dotyczy sytuacji, w której zgłaszający w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego ma świadomość, iż ostateczna wartość celna towarów objętych tym zgłoszeniem może ulec zmianie, bowiem wynika to np. z charakteru stosunków gospodarczych łączących eksportera z importerem. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, stan faktyczny rozpoznawanej sprawy wyczerpuje zatem przesłanki zastosowania omawianych przepisów. Dodać należy, iż wniosek taki potwierdza również zakres skargi pełnomocnika Spółki, bowiem zarzuca on organom celnym jedynie niezgodne z prawem pobranie odsetek wyrównawczych, nie podnosząc jednocześnie nieprawidłowego ustalenia wartości celnej towaru, co miało miejsce na etapie administracyjnego postępowania odwoławczego. Tym samym przyjąć należy, iż skarżąca nie kwestionuje zastosowania omawianych przepisów co do zasady, a jedynie próbuje wykazać, iż w sprawie zaistniał wyjątek od tej zasady, o którym mowa w punkcie 1 § 1 ust. 3 rozporządzenia. Nie jest zatem spornym fakt, że w chwili zgłoszenia celnego skarżąca nie załączyła do niego wszystkich wymaganych dokumentów, co spowodowało konieczność późniejszej jego weryfikacji. Przyjąć zatem należy, iż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana w oparciu o niekompletne dane, co w konsekwencji sprawia, iż przesłanka określona w przepisie § 1 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia zaistniała, a tym samym organ celny był zobowiązany zastosować zawartą w nim sankcję, tj. pobrać odsetki wyrównawcze.

W świetle powyższych rozważań zarysowuje się przedmiot sporu, jakim jest kwestia, czy w sprawie mamy do czynienia z okolicznościami stanowiącymi wyjątek od obowiązku pobrania przez organ celny odsetek wyrównawczych, stosownie do treści § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia pełnomocnika skarżącej, jakoby okolicznością o której mowa w omawianym § 1 ust. 3 pkt 1 był uzyskany przez Spółkę wynik kontroli przeprowadzonej przez UKS, stanowiący Jej zdaniem urzędowe potwierdzenie, iż stosowana przez Spółkę praktyka ustalania wartości importowanych towarów jest w pełni prawidłowa, zauważyć należy, iż sporządzony w dniu [...] czerwca 1999 r. przez Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS w W., Ośrodek Z. w C. – M. K. – Wynik Kontroli nr [...], nie stanowi aktu administracyjnego w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego i jako taki nie ma mocy wiążącej. Tym samym, ustalenia i wnioski zawarte w wyniku kontroli nie są wiążące dla organów administracji publicznej podejmujących czynności w prowadzonym w odrębnym przedmiocie indywidualnym postępowaniu administracyjnym, w niniejszej sprawie w postępowaniu celnym. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno treść przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, stanowiącego podstawę wydania przedmiotowego "wyniku", jak również treść art. 26 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, inspektor kontroli wydaje wynik kontroli – gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości innych niż wymienione w pkt 1 (podatków i innych należności budżetowych, których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych) lub gdy nieprawidłowości nie stwierdzono. Jednocześnie, w myśl art. 26 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, jednostce kontrolowanej nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od wyniku kontroli.

Niezależnie od powyższego, twierdzeń pełnomocnika skarżącej w tym przedmiocie, nie sposób uznać za uzasadnione, z następujących powodów. Przede wszystkim kontrola prowadzona przez Inspektora UKS, która znalazła swój wyraz we wskazywanym Wyniku Kontroli, dotyczyła działalności Spółki w roku 1998, a więc w innym okresie niż będący przedmiotem analizy w niniejszej sprawie, tj. nie obejmowała ona działalności Spółki w dacie dokonania zgłoszenia celnego – [...] lipca 2000 r. Ponadto, z dokumentu tego nie wynika, by przedmiotem kontroli była analiza umowy licencyjnej z [...] stycznia 1997 r. zawartej przez Spółkę z kontrahentem zagranicznym, tym samym by UKS oceniał prawidłowość czynności podejmowanych przez skarżącą w zakresie realizowania postanowień tego kontraktu, tj. doliczania opłat licencyjnych do wartości celnej towaru. Na marginesie dodać należy, iż przedmiotowa umowa ujawniona została dopiero przez organy celne w wyniku czynności kontrolnych podjętych po dokonaniu zgłoszenia celnego w 2000 r.

Podobnie, za chybiony uznać należy argument, jakoby prawidłowość postępowania Spółki potwierdzała praktyka z innych krajów europejskich, w których mają siedzibę spółki z G., bowiem prawidłowość działania bądź jej brak oceniać należy jedynie w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, w tym również prawa Wspólnotowego, których jednak pełnomocnik skarżącej nie wskazuje. Dodać należy również, iż praktyka postępowania określonego podmiotu sama w sobie nigdy nie może stanowić źródła prawa, a tym samym nie może być miernikiem prawidłowości postępowania innego podmiotu, nawet w analogicznym stanie faktycznym.

Za pozbawione uzasadnienia uznano również wywody pełnomocnika skarżącej, jakoby Spółka nie mogła przewidzieć ani nawet przypuszczać, iż nastąpi zmiana stanowiska organów celnych zarówno w stosunku do poprawności zasad ustalania przez Spółkę wartości celnej, jak i zakresu dokumentów i informacji, jakie powinny być udostępniane organom celnym w związku z przywozem towarów do Polski. Sposób działania organów celnych określają przepisy szeroko rozumianego prawa celnego i jedynie one stanowią w tej materii źródło prawa. W tym miejscu dodać należy, iż oceny prawidłowości działania skarżącej Spółki należy dokonywać mając na uwadze nie tylko powszechnie obowiązujące przepisy prawa, ale również profesjonalny charakter prowadzonej przez nią działalności, który niewątpliwie zaostrza ocenę zachowania reguł staranności. Jednocześnie raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż ogólnie rozumiana "praktyka", "sposób postępowania" zarówno skarżącej jak i organów celnych nie może stanowić podstawy dla przyjęcia, iż zbliżone, a nawet identyczne działanie innego podmiotu jest zgodne z prawem.

Ustosunkowując się do argumentów skargi dotyczących umorzenia postępowania karnego skarbowego w sprawie przeciwko K. K., podejrzanej o przestępstwo skarbowe z art. 87 § 3 KKS, przede wszystkim podnieść należy, iż postępowanie karne skarbowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania celnego, zarówno jeśli chodzi o źródło jak i przedmiot regulacji. Okoliczność braku winy, stwierdzona w toku postępowania karnego skarbowego nie może automatycznie stanowić o braku zaniedbania lub świadomego działania na gruncie materialnych przepisów prawa celnego. Jednocześnie, nie powoduje również przyjęcia, że dłużnik taki brak udowodnił. W ocenie Sądu, stanowisko organów celnych, zgodnie z którym nie uznały one iż sam fakt umorzenia postępowania karnego skarbowego przesądzał o zaistnieniu przesłanek określonych w § 1 ust. 3 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia, nie przekracza ich kompetencji w zakresie swobodnej oceny dowodów, zaś biorąc pod uwagę jego uzasadnienie, uznać należy za zgodne z prawem. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż gdyby nawet przyjąć, że okoliczności udowodnione w postępowaniu karnym skarbowym mają doniosłość dla ustaleń poczynionych w postępowaniu celnym, to umorzenie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo określone w art. 87 § 3 KKS, mogłoby jedynie dowodzić braku świadomego działania po stronie skarżącej, natomiast nie wyklucza jej zaniedbania, co słusznie zauważył organ celny.

Mając zatem na uwadze przeprowadzoną powyżej wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów, zgromadzony materiał dowodowy, jak również twierdzenia pełnomocnika skarżącej zawarte w skardze i późniejszym piśmie procesowym, uznać należy, iż organy celne słusznie przyjęły, że Spółka nie wykazała zaistnienia "szczególnych okoliczności", o których mowa w § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, tj. okoliczności, które nie byłyby wynikiem co najmniej jej zaniedbania. Wskazywane przez pełnomocnika skarżącej argumenty, mające dowodzić tezy przeciwnej, są w ocenie Sądu chybione.

Chybione są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu kontroli u importera i zebraniu materiału dowodowego decyzje wydane zostały przez organy administracji celnej w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Rozstrzygnięcia w sprawie oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Ponadto, po wniesieniu odwołania, przeprowadzono na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej, dodatkowe postępowanie w sprawie, w wyniku którego uzupełniono materiał dowodowy, co pozwoliło na skorygowanie decyzji organu I instancji. Dyrektor Izby Celnej w W. w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony. Zaskarżona decyzja zawiera także wskazanie podstawy prawnej, która jest szczegółowo uzasadniona. W ocenie Sądu, organy celne zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wydały rozstrzygnięcia w sprawie, wskazując fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dano wiarę, jak również przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności., w związku z czym zarzuty skarżącej uznać należy za oczywiście bezzasadne.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.