Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 161/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Odpady
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 6k ust. 1 pkt 1 i art. 6j ust. 2-2a
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Elblągu na uchwałę Rady Miejskiej w Pasłęku z dnia 19 czerwca 2015 r., nr IV/44/15 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 19 czerwca 2015 r. Rada Miejska w Pasłęku, powołując art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.); dalej jako "u.s.g." oraz art. 6j ust. 2a, art. 6k ust. 1 pkt 1-2, ust. 2 pkt 1-4, ust. 2a pkt 1-4 i ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.); dalej jako "u.c.p.g.", podjęła uchwałę nr IV/44/15 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Uchwała ta została opublikowana w dzienniku urzędowym województwa warmińsko-mazurskiego z 2015 r. (poz. 2251), a następnie zmieniona uchwałą Rady Miejskiej w Pasłęku nr XI/74/17 z dnia 20 października 2017 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 2017 r. (poz. 4506) – dalej zwaną "uchwałą zmieniającą".

Opisana powyżej uchwała nr IV/44/15, w części obejmującej § 2 ust. 1 w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą, stała się przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Elblągu skierowanej do tutejszego Sądu. W skardze Prokurator zarzucił podjęcie tej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, to jest: art. 7 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 6k ust. 1 pkt 1 i art. 6j ust. 2-2a u.c.p.g., poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i zróżnicowanie w § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku gdy są one zbierane w sposób selektywny, w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość i przyjęcie tej opłaty w wysokości:

1) 11,45 zł miesięcznie od 1-go i 2-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

2) 10,50 zł miesięcznie od 3-go i 4-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

3) 8,59 zł miesięcznie od 5-go i 6-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

4) 6,68 zł miesięcznie od 7-go i każdego następnego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość.

W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 2 ust. 1.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podał, że w art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g. ustawodawca przewidział kilka metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odbieranymi z nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, przy czym w art. 6j ust. 1 ustawodawca określił rzeczoną opłatę jako iloczyn podstawy i stawki, a w art. 6j ust. 2 opłata ta określona została jako jedna stawka od podstawy (gospodarstwa domowego). Wywiódł, że przewidziana w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. możliwość różnicowania stawki opłaty dotyczy tylko enumeratywnie wyliczonych parametrów obliczania opłaty, takich jak: ilość mieszkańców, powierzchnia lokalu mieszkalnego, ilość zużytej wody. Przyjął, że pozostałe przesłanki różnicowania stawki przewidziane w tym przepisie w żadnym przypadku nie wiążą się z wielkością gospodarstwa domowego, z położeniem nieruchomości i jej rodzajem. Ocenił, że skoro rada gminy skorzystała z możliwości ustalenia jednej stawki od gospodarstwa domowego, to nie ma możliwości dalszego różnicowania stawki w zależności od ilości mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Uznał bowiem, że z żadnej regulacji u.c.p.g. nie wynika upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty. Stwierdził, że różnicowanie stawki opłaty w zależności od wielkości gospodarstwa domowego nie spełnia wymogu wynikającego z art. 6n ust. 1 u.c.p.g, gdyż nie zapewnia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. Skonstatował, że zastosowanie takiego różnicowania w § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w przepisach u.c.p.g. i stanowi naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 u.s.g., a ponadto pozostaje w sprzeczności z regułą wynikającą z § 115 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Pasłęku wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniła, że treść § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały, a także treść pozostałych regulacji zastosowanych w tej uchwale, nie wskazuje aby Rada Miejska ustalając stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uzależniła jej wysokość od ilości osób w gospodarstwie domowym. Stwierdziła, że literalne brzmienie zaskarżonej uchwały wskazuje na uzależnienie wysokości tej stawki wyłącznie od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, co odpowiada dyspozycji normy art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Dodała, że w uchwale brak jest zresztą jakiegokolwiek odniesienia do gospodarstwa domowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, a tego rodzaju aktem jest zaskarżona w niniejszej sprawie przez Prokuratora uchwała nr IV/44/15 Rady Miejskiej w Pasłęku z dnia 19 czerwca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).

W ocenie Sądu, żadnego z opisanych powyżej naruszeń prawa nie można jednak przypisać Radzie Miejskiej w Pasłęku, która w zakwestionowanym przez Prokuratora § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały (w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą) przyjęła stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku gdy są one zbierane w sposób selektywny, w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, to jest:

1) 11,45 zł miesięcznie od 1-go i 2-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

2) 10,50 zł miesięcznie od 3-go i 4-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

3) 8,59 zł miesięcznie od 5-go i 6-go mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość,

4) 6,68 zł miesięcznie od 7-go i każdego następnego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość.

Wymaga przede wszystkim zauważenia, że podstawę prawną przyjęcia powyższej regulacji, co wynika z treści zaskarżonej uchwały i odpowiedzi na skargę, stanowił art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., a nie wskazywany przez Prokuratora art. 6j ust. 2 u.c.p.g., umożliwiający uchwalenie jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Tym samym, za pozbawione znaczenia w kontrolowanej sprawie należy uznać wywody Prokuratora dotyczące braku możliwości różnicowanie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zależności od wielkości gospodarstwa domowego. Jak trafnie zauważył bowiem Prokurator w skardze, w art. 6j ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. ustawodawca przewidział kilka (odrębnych) metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, przy czym w art. 6j ust. 1 ustawodawca określił rzeczoną opłatę jako iloczyn podstawy i stawki, a w art. 6j ust. 2 opłata ta określona została jako jedna stawka od podstawy (gospodarstwa domowego).

W ocenie Sądu, Rada Miejska w Pasłęku, dokonując wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi opisanej w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. uprawniona była na podstawie art. 6j ust. 2a u.c.p.g. do zróżnicowania stawki rzeczonej opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Zgodnie bowiem z art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. "w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1". Stosownie zaś do art. 6j ust. 2a u.c.p.g., "rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności m.in. od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość".

W tych okolicznościach należało stwierdzić, że zakwestionowana przez Prokuratora regulacja § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały (w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą) jest zgodna z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. statuującym, że "rada gminy, w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy". Wbrew zatem twierdzeniom Prokuratora, w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów: art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 6k ust. 1 pkt 1 i art. 6j ust. 2-2a u.c.p.g. oraz § 115 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania nie orzeczono wobec braku podstawy prawnej do zasądzania zwrotu tych kosztów w razie oddalenia skargi.