Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 164/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 156 par. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Witold Falczyński Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz G. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 r., wydaną w oparciu o art. 1, 2 i 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64), Prezydent Miasta L. wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącą własność A. P., oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...] o pow. [...] ha, ustalając jednocześnie na rzecz byłej właścicielki odszkodowanie w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" ustaloną przez organ planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta L..

W dniu [...] grudnia 1980 r. Prezydent Miasta L. decyzją znak: [...] zatwierdził założenia techniczno-ekonomiczne osiedla "Ł." - dzielnicy "C." w L.. Decyzja ta obejmowała miejsce i warunki realizacji inwestycji, jej plan realizacyjny oraz pozwolenie na budowę. Plan realizacyjny, stanowiący załącznik do powyższej decyzji, obejmował także część nieruchomości wywłaszczonej od A. P. i przewidywał powstanie na jego obszarze parkingu osiedlowego i elementów sieci ciepłowniczej. Pozostała część tej nieruchomości została zaplanowana pod tereny zielone.

Zgodnie z pismem Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w L. z dnia [...] listopada 2007 r., powyższa inwestycja została zrealizowana w okresie od września 1982 r. do września 1984 r., co potwierdzają przesłane jako załączniki do tego pisma protokoły odbioru budynków mieszkalnych przy ul. [...] i [...] wraz infrastrukturą techniczną, w tym z drogami i parkingami. Realizację inwestycji zgodnie z planem realizacyjnym potwierdzają aktualne mapy sytuacyjno-wysokościowe obejmujące przedmiotową nieruchomość.

W dniu [...] maja 1994 r. zmarła A. P., a spadek po niej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] marca 2000 r., (II Ns [...]) nabyła w całości J. G.-K., która wystąpiła z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Decyzją dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] Starosta L. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Według organu pierwszej instancji, "na części nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu nie zrealizowano inwestycji, która była celem wywłaszczenia (budowa osiedla "R."), lecz zagospodarowano ją poprzez budowę osiedla ",Ł.", która to inwestycja mogła stanowić podstawę wywłaszczenia zawnioskowanej do zwrotu części nieruchomości. Powyższy stan faktyczny uzasadniał, w opinii organu pierwszej instancji, zastosowanie w sprawie art. 229a w związku z art. 229 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., dalej u.g.n.), stanowiącego, iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Brak roszczenia z kolei czynił niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadniał jego umorzenie w oparciu o art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.).

Po rozpoznaniu odwołań Gminy L. oraz J. G. - K., organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] – [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i odmówił J. G.-K. zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2008 r., K [...], który orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 229a u.g.n., stanowiącego materiaInoprawną podstawę zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając rozstrzygniecie w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, organ drugiej instancji podniósł, że zawnioskowana do zwrotu działka została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, mimo, iż zamiast w ramach osiedla "R.", została wykorzystana na potrzeby realizacji osiedla "Ł.". W ocenie organu, specyfika realizacji tak złożonej inwestycji, jaką jest niewątpliwie budowa osiedla mieszkaniowego, musi uwzględniać pewien margines zmian w pierwotnych planach inwestycyjnych. Obydwa osiedla mieszkaniowe "R." i "Ł." były realizowane w zbliżonym okresie w ramach Spółdzielni Mieszankowej "C.". Podmiot realizujący te inwestycje, kierując się racjonalnymi przesłankami, mógł dokonywać modyfikacji w pierwotnych planach inwestycyjnych, umieszczając ostatecznie fragment wywłaszczonej nieruchomości w ramach osiedla mieszkaniowego "Ł.", czego – zdaniem Wojewody L. - nie można uznać za zmianę celu wywłaszczenia, a jedynie za jego modyfikację nie zmieniającą charakteru celu wywłaszczenia.

Po rozpoznaniu skargi J. G.-K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu [...], uchylił decyzję organu drugiej instancji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...]

Sąd podkreślił, że plan realizacyjny osiedla "R." zatwierdzony decyzją lokalizacyjną z dnia [...] kwietnia 1978 r. przewidywał, że osiedle to kończyło się na ulicy [...] (obecnie ul. [...]), a więc przedmiotowa część dawnej działki nr [...] znajdowała się już na tym etapie procesu inwestycyjnego poza granicami osiedla "R.". Wywłaszczenie objęło więc zbyt duży obszar, a "nadwyżka" dopiero w późniejszym czasie (w 1980 r.) przeznaczona została pod realizację osiedla " Ł.", które w czasie wywłaszczenia jeszcze nie istniało i nie było nawet planowane.

Sąd uznał, że powyższa okoliczność nie została w dotychczasowym postępowaniu wyjaśniona. Jest ona zaś o tyle istotna, że gdyby rzeczywiście już w czasie wywłaszczenia projektowane osiedle "R." nie obejmowało spornej nieruchomości, to późniejsze jej wykorzystanie na realizację innego osiedla nie może być traktowane jako jedynie modyfikacja lokalizacji inwestycji mieszczącej się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, gdyż w istocie lokalizacja tego osiedla nie uległa żadnej modyfikacji.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta L. orzekł o zwrocie J. G. - K. nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 1230 m˛, położonej w L. przy ul. [...]. Jednocześnie zobowiązał J. G. - K. do zwrotu kwoty ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwaloryzowanej według wskaźników wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa GUS, powiększonej o kwotę stanowiącą wzrost wartości nieruchomości po wywłaszczeniu, ustaloną na dzień wydania decyzji na kwotę [...]zł.

Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie art. 141 ust. 2 u.g.n., polegające na tym, że Starosta L. nie orzekł w decyzji o ustanowieniu stosownego zabezpieczania wynikającej z niej wierzytelności Gminy L..

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 i 2 oraz art. 227 u.g.n., Wojewoda L.: 1) utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] o zwrocie J. G. – K. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...] [...] jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha oraz 2) umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w L..

Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, organ drugiej instancji podzielił w pełni argumentację przedstawioną w wyroku tutejszego sądu z dnia [...] listopada 2008 r., którego oceną prawną był związany na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.).

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina L., kwestionując zasadność zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrokiem z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, jednak z innych przyczyn niż podniesione w treści skargi.

Sąd podkreślił, że organy administracji obu instancji oraz skład orzekający w niniejszej sprawie, stosownie do art. 153 p.p.s.a., związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] listopada 2008 r., wydanym w sprawie II SA/Lu [...], w którym sąd stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia spornej nieruchomości nie został zrealizowany. Innymi słowy, uznał, że skoro już w dacie wywłaszczenia projektowane osiedle "Ł." nie obejmowało tej nieruchomości, to późniejsze jej wykorzystanie na realizację innego osiedla nie może być traktowane jako jedynie modyfikacja lokalizacji inwestycji mieszczącej się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, gdyż w istocie lokalizacja tego osiedla nie uległa żadnej modyfikacji.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły, że zaistniały przesłanki do zwrotu wywłaszczonej działki nr [...], uwzględniając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku WSA w Lublinie z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu [...].

Sąd nie wyraził zastrzeżeń co do ustalonej przez organy wysokości podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy L. zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie [...]zł, powiększonej o kwotę [...]zł, stanowiącej wzrost wartości nieruchomości po wywłaszczeniu na skutek działań podjętych na nieruchomości, zmierzających do zrealizowania celu wywłaszczenia. Za prawidłowe sąd uznał stanowisko organów orzekających, że sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. J. w dniu [...] marca 2010 r. operat szacunkowy, zaktualizowany w toku postępowania odwoławczego – stosownie do art. 156 ust. 4 u.g.n., spełnia wymogi określone w ustawie oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Treść tego operatu jest wyczerpująca, zaś przyjęte przez rzeczoznawcę wnioski stanowią logiczną konsekwencję przyjętych ustaleń i nie budzą wątpliwości co do ich trafności.

Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było natomiast naruszenie przez organ odwoławczy dyspozycji art. 141 ust. 2 u.g.n., polegające niezamieszczeniu w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu wierzytelności właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140 u.g.n.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda L. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] uchylił decyzję Starosty L. z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne jest uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w zapadłych w tej sprawie rozstrzygnięciach WSA w Lublinie oraz sporządzenie nowego operatu szacunkowego określającego zmianę wartości nieruchomości.

Sporządzona została nowa dokumentacja geodezyjno-prawna, w której zawnioskowany do zwrotu teren wykazano jako projektowaną działkę nr [...] o pow. [...] ha. Na podstawie pisma z Wydziału Gospodarowania Mieniem UM L. z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] ustalono, że działka ta nie jest przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez Gminę L. z osobą trzecią.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Starosta L. orzekł o zwrocie projektowanej działki nr [...] o pow. [...] ha jako zagospodarowanej niezgodnie z celem wywłaszczenia. Organ pierwszej instancji odstąpił od sporządzenia operatu szacunkowego określającego zmianę wartości nieruchomości, uznając, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem brak jest podstaw do tego, by uwzględniać zmianę wartości nieruchomości spowodowaną innymi działaniami niż te, które zmierzały do realizacji celu wywłaszczenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy L. W. L. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę Staroście L. do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że biorąc pod uwagę wiążącą w niniejszej sprawie ocenę prawną WSA w Lublinie, kwestią rozstrzygniętą jest to, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W ocenie organu drugiej instancji, Starosta L. zobligowany był przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do przeprowadzenia dowodu z operatu szacunkowego na okoliczność zmiany wartości przedmiotowej nieruchomości.

W ponownie przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu sporządzony został operat szacunkowy datowany na dzień [...] kwietnia 2016 r. Przy szacowaniu wartości gruntu według stanu na dzień wywłaszczenia rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Określając wartości gruntu nieruchomości według stanu na dzień zwrotu, biegły nie uwzględnił skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości, stosownie do art. 140 ust. 4 u.g.n. Przy określaniu wartości nieruchomości według stanu na dzień zwrotu rzeczoznawca majątkowy zastosował metodę porównywania parami do oszacowania wartości gruntu, wartość budowli określono w podejściu kosztowym, metodzie kosztów odtworzenia, technice wskaźnikowej, a wartość nasadzeń wieloletnich określono w podejściu kosztowym i kosztowo-dochodowym. Przy wycenie nieruchomości według stanu na dzień zwrotu biegły wziął pod uwagę utrudnienia w zagospodarowaniu nieruchomości, takie jak sieć centralnego ogrzewania, nasyp ziemny oraz pnie pozostałe po ściętych drzewach. Według ustaleń rzeczoznawcy majątkowego, wartość gruntu według stanu z dnia wywłaszczenia wynosi [...] zł, a według stanu na dzień zwrotu wartość gruntu to [...] zł. Wartość naniesień budowlanych istniejących na nieruchomości określona została na kwotę [...]zł, a wartość składników roślinnych na sumę [...] zł. Reasumując, rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu wartość nieruchomości zmniejszyła się o kwotę [...]zł.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Starosta L. orzekł o zwrocie na rzecz J. G.-K. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej aktualnie część działki nr [...]. Jednocześnie organ pierwszej instancji zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu kwoty [...]zł tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczony grunt, zwaloryzowanej według wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z uwzględnieniem kwoty odpowiadającej zmianie wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na niej po wywłaszczeniu.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina L..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ podkreślił na wstępie, że w świetle zapadłych w rozpoznawanej sprawie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie okoliczność, że na spornej nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, jest rozstrzygnięta.

Wyjaśnił, że w operacie szacunkowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. rzeczoznawca majątkowy M. J. ustaliła, że wartość nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] w L., wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, zmniejszyła się o kwotę [...]zł. W uzasadnieniu wyniku szacowania biegła wskazała, że określona wartość rynkowa prawa własności do gruntu niezabudowanego w przeliczeniu na jednostkę porównawczą na dzień wyceny nie mieści się w przedziale cen transakcyjnych nieruchomości podobnych przyjętych do zbioru stanowiącego podstawę wyceny ([...] zł/nr - [...] zł/m"). Znajduje się poniżej jego dolnego poziomu ze względu na nieuwzględnienie zmian otoczenia nieruchomości i utrudnienia w zagospodarowaniu nieruchomości takie jak: skarpa (nasyp ziemny) w północnej części działki zajmująca znaczny, jej obszar, sieć centralnego ogrzewania biegnącą pod powierzchnią w północnej części działki oraz pozostałości (pnie drzew - 8 sztuk) po ściętych drzewach. Ponadto na działce znajdują się trzy słupy oświetleniowe bez opraw oświetleniowych, z linią zasilającą, stanowiące własność [...] S.A. i obecnie są wyłączone z użytku ze względu na ich stan techniczny. Wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po wywłaszczeniu jej wartość zmniejszyła się. Przy określaniu wartości nieruchomości biegła przyjęła stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględniono skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.

Celem rozważenia zasadności podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez Starostę L. operatu szacunkowego za prawidłowy, organ odwoławczy pismem z dnia [...] listopada 2016 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do twierdzeń strony skarżącej. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2016 r. biegła rozważyła uwagi zgłaszane do sporządzonej przez nią opinii.

W ocenie organu odwoławczego, nie było zatem podstaw, aby uwzględnić zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organy administracji m. in. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie obowiązek ten został prawidłowo zrealizowany. W celu wyjaśnienia czy zachodzą przesłanki z art. 140 ust. 4 u.g.n. do zmniejszenia lub zwiększenia odszkodowania podlegającego zwrotowi, przeprowadzony został dowód z opinii rzeczoznawcy co do wartości nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz z dnia zwrotu. Opinia ta stanowiła podstawę do wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby kwestionować operat szacunkowy i wyjaśnienia biegłej złożone w odpowiedzi na wezwanie organu. Zdaniem organu, opinia biegłego jest spójna, logiczna, nie zawiera niejasności, pomyłek, czy braków, które mogłyby rzutować negatywnie na jej wartość dowodową. Biegła, stosownie do § 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. nr 207 poz. 2109), uwzględniła wyłącznie zmianę stanu nieruchomości spowodowaną działaniami dokonanymi bezpośrednio na tej nieruchomości. Okoliczność powstania na spornej działce skarpy po dacie wywłaszczenia i kwestia istniejących na tym gruncie starych podziemnych instalacji oraz pniaków i ich ujemnego wpływu na wartość nieruchomości zostały w sposób obszerny i logiczny wyjaśnione przez biegłą w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r.

Skargę na decyzję drugoinstancyjną wniosła Gmina L., zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

- nienależytą, powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że na nieruchomości, której zwrot orzeczono, nie zrealizowano celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości polegający na urządzeniu parkingu osiedlowego jest zgodny z celem wywłaszczenia,

- błędne uznanie przez organ odwoławczy, że operat szacunkowy z dnia [...] kwietnia 2016 r. sporządzony został prawidłowo, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego zaniżenia odszkodowania należnego od J. G. - K. Gminie L.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cel wywłaszczenia na projektowanej działce nr [...], stanowiącej część aktualnej działki nr [...], nie został zrealizowany.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji oraz o uchylenie decyzji Starosty L. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej, organy obu instancji błędnie uznały zwrot wywłaszczonej nieruchomości za zasadny przyjmując, że do dnia dzisiejszego nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Tym samym, zarówno Wojewoda L., jak i Starosta L. naruszyli art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. W opinii skarżącej, cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany. Przedmiotowy grunt został wywłaszczony z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "R.". Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, obecnie zawnioskowany do zwrotu grunt znajduje się w obrębie osiedla mieszkaniowego "Ł." zrealizowanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "C." z/s w L., tą samą, która realizowała osiedle mieszkaniowe "R.". Zdaniem skarżącej, fakt budowy na przedmiotowym gruncie fragmentu osiedla "Ł." zamiast osiedla "R." nie stanowi przesłanki uzasadniającej jego zwrot. W przedmiotowej sprawie charakter zrealizowanej inwestycji, tj. osiedla mieszkaniowego "Ł." niczym nie różni się od charakteru inwestycji planowanej - budowy osiedla mieszkaniowego "R.". Zarówno jedno, jak i drugie spełnia podstawową, decydującą o jego istocie funkcję, jaką jest zaspakajanie szeroko rozumianych potrzeb mieszkaniowych ludności. Ponadto należy podkreślić, że obie inwestycje zostały zrealizowane w ramach jednej spółdzielni mieszkaniowej "C.". Taka modyfikacja polegająca na realizacji osiedla mieszkaniowego "Ł." zamiast osiedla "R." nie jest jakościową zmianą celu wywłaszczenia.

W ocenie skarżącej, w realiach niniejszej sprawy istotne jest, że utworzenie parkingu było zaplanowaną częścią wielkiej inwestycji, jaką jest budowa osiedla mieszkaniowego, jako całości składającej się nie tylko z budynków mieszkalnych, ale również z ulic i ciągów pieszych a także infrastruktury towarzyszącej, w tym parkingów. Parking bez względu na to, na jakim osiedlu się znajduje, został zrealizowany w ramach budowy osiedla mieszkaniowego i jest jego uzupełnieniem, a tym samym stanowi infrastrukturę towarzyszącą, ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związaną.

Odnosząc się do operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz wyjaśnień biegłej złożonych w toku postępowania odwoławczego, skarżąca wskazała, że w operacie tym, takie cechy nieruchomości jak: skarpa, sieć c.o. czy pozostałości po wyciętych drzewach, błędnie uznano za wady powodujące utrudnienia w zagospodarowaniu nieruchomości oraz w sposób znaczący zawyżono ich wartość.

Zdaniem skarżącej, nie sposób uznać, że pnie kilku drzew, sieć centralnego ogrzewania biegnąca pod powierzchnią oraz skarpa (nawet gdyby przyjąć, że powstała po dacie wywłaszczenia), powodują obniżenie wartości gruntu aż o [...] zł. Jest to bowiem kwota rażąco zawyżona i powodująca nieuprawnione zaniżenie odszkodowania należnego Gminie L. od J. G. - K.. Uznanie przez Wojewodę L. powyższego operatu za prawidłowy oraz bezkrytyczne przyjęcie za właściwe i wystarczające wyjaśnień biegłej, wynika – zdaniem skarżącej - z braku należytej staranności podczas oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. J. G. – [...] zażądała oddalenia skargi i podniosła, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla "R.", nie zaś prywatnego parkingu na osiedlu "Ł.". Uczestniczka wskazała, że jej zdaniem, jakiekolwiek inwestycje dokonane na działce nr [...] nie mogły stanowić modyfikacji budowy osiedla "R.", skoro działka ta znajdowała się zawsze i znajduje nadal poza obrębem tego osiedla. Skarżąca powołała się również na związanie organów w niniejszej sprawie oceną praną zawartą w wyrokach tutejszego sądu wydanych w sprawach: II SA/Lu [...] oraz II SA/Lu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut dotyczący błędnej oceny wystąpienia przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Należy bowiem podkreślić, że organy administracji obu instancji oraz sąd w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] maja 2014 r., wydanym w sprawie II SA/Lu [...].

W orzeczeniu tym sąd stanął na stanowisku, że zaistniała określona w art. 136 ust. 1 i 3 w związku z art. 137 u.g.n., przesłanka do zwrotu wywłaszczonej działki nr [...] (oznaczonej obecnie jako projektowana działka nr [...]) położonej w L. przy ul. [...] z uwagi na to, że nie została ona wykorzystana na realizację celu wywłaszczenia, tj. budowę osiedla "Ł.".

Okoliczność ta nie może podlegać odmiennej ocenie.

Organ odwoławczy dopuścił się jednak istotnego naruszenia przepisów postępowania przy ustaleniu wysokości odszkodowania należnego Gminie L. od J. G. – K..

Za podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie organy przyjęły ustalenia zawarte w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Dokonując oceny tego operatu, organ nie wziął pod uwagę ustaleń zawartych w poprzednim operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu [...] marca 2010 r.

W tym operacie przyjęto, że wysokość podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy L. zwaloryzowanego odszkodowania wynosi [...] zł. Ustalono, że ta kwota stanowi wzrost wartości nieruchomości po wywłaszczeniu na skutek podjętych na tej nieruchomości działań, tj. na skutek budowy parkingu.

W orzecznictwie wskazuje się wprawdzie, że nie ma podstaw, by przy obliczaniu wysokości zwaloryzowanego odszkodowania uwzględnić wzrost wartości nieruchomości spowodowany innymi działaniami niż te, które zmierzały do realizacji celu wywłaszczenia (tak m. in. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2015 r., I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] lutego 2014 r., I OSK [...]).

Jednak w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., zarówno organy, jak i sąd są związane stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu z dnia [...] maja 2014 r., wydanego w sprawie II SA/Lu [...], w którym uznano, że operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. J. w dniu [...] marca 2010 r., zaktualizowany w toku postępowania odwoławczego – stosownie do art. 156 ust. 4 u.g.n., spełnia wymogi określone w ustawie oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

Organ odwoławczy, pomijając zawarte w tym operacie ustalenia co do wysokości odszkodowania należnego Gminie L. od J. G. – K. i opierając rozstrzygniecie w tym przedmiocie na operacie z dnia [...] kwietnia 2016 r., naruszył w sposób istotny dyspozycję art. 153 p.p.s.a.

Wprawdzie sąd uznał wadliwość rozstrzygnięcia organu odwoławczego jedynie w zakresie ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania, które J. G.-K. ma obowiązek zwrócić Gminie L., jednak, z uwagi na to, że rozstrzygniecie w przedmiocie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania jest ściśle związane z rozstrzygnięciem dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w tym znaczeniu, że nie mogą one funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy rozstrzygnie w przedmiocie wniosku J. G. – K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako projektowana działka nr [...], biorąc pod uwagę oceny i wnioski zawarte w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu, wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu [...].

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.