Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 106/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.279, art. 280 par. 1, art. 273 par. 2, art. 277, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 282 par. 2, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi L. P. – N.G. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Po 934/09; I. zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2010 r. o sygn. IV SA/Po 934/09 i uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2009 r. Nr [...], II. określa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K, z dnia [...] 2009 r. Nr [...] nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej – L. P. – N. G. kwotę [...] ,- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na wniosek K. i M. P., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej, przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów państwowych (Dz. U. Nr 67, poz. 332), stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] 1961 roku nr [...] w przedmiocie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działek gruntowych nr [...],[...] i [...] bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K..

Organ wskazał, że podstawą prawną zakwestionowanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] 1961 roku nr [...] , którą przekazano w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M. niezabudowane działki gruntu o numerach [...] , [...] i [...] o powierzchni [...] ha, położone na terenie wsi K., był przepis § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej, przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów państwowych (Dz. U. Nr 67, poz. 332). Kolegium podniosło, że kwestionowana decyzja nie zawiera uzasadnienia i wskazania okoliczności faktycznych będących podstawą przekazania, w oparciu o powołany przepis rozporządzenia, przedmiotowych nieruchomości w trwały zarząd i użytkowanie jednostce państwowej. Kolegium wskazało, że na podstawie powołanych w kwestionowanej decyzji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów można było przekazywać m.in. w trwały zarząd i użytkowanie nieruchomości i obiekty majątkowe stanowiące własność państwową. Powołany § 6 rozporządzenia nie miał zastosowania do nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych. Tymczasem w Księdze Wieczystej L. tom I wykaz 12 w dniu wydawania przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. zakwestionowanej decyzji, jako właściciele działek [...],[...] i [...] wpisani byli A. P. i jego żona W. P., na mocy małżeńskiej ogólnej łącznej własności majątkowej. Takiego wpisu dokonano w dniu 29 stycznia 1934 r. na podstawie świadectwa Sądu Grodzkiego w T.. W ocenie Kolegium zakwestionowana decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. Nr [...] z dnia [...] 1961 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało stwierdzić jej nieważność.

Od opisanej decyzji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił się Nadleśniczy Nadleśnictwa G., wskazując na brak podstaw do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji. Podniósł, że Nadleśnictwo w M. przejęło sporne grunty od organu administracji państwowej, jakim był Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. Grunty stanowiły własność Skarbu Państwa, a nie osób fizycznych, zatem ich przekazanie odbyło się stosownie do obowiązujących przepisów. Organ winien zatem ustalić, w jakich okolicznościach i na podstawie jakich dokumentów Prezydium Powiatowej Rady Narodowej weszło w posiadanie spornej nieruchomości, następnie przekazanej Nadleśnictwu.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] 2009 r. nr [...]. Organ wskazał, że przedmiotowe nieruchomości w dniu wydania zakwestionowanej decyzji stanowiły własność osób fizycznych, co potwierdzają takie dowody jak:

1. nakaz płatniczy z dnia 15 lipca 1961 r. na podatek gruntowy, opłatę leśną na 1961 r. wystawiony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Finansowy w M. na nazwisko P. A. i W.,

2. oświadczenie A. O. ówczesnego pracownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. złożone w dniu 1 grudnia 1991 r. w którym stwierdził, że grunty przekazane Nadleśnictwu M. na początku 1962 r. zostały wydzielone z gospodarstwa prowadzonego przez A. i W. P.

3. oświadczenie sołtysa wsi L. złożone w dniu 4 kwietnia 1985 r. w którym stwierdził, że na przedmiotowych gruntach do 1962 r. gospodarował A. P..

Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. o sygn. akt IV SA/Po 934/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Lasów Państwowych – Nadleśnictwa G. na wyżej opisaną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] 2009 r. nr [...].

Sąd stwierdził, iż niespornym jest, że przedmiotowe działki przekazano poprzednikowi skarżącego Nadleśnictwa na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych, a decyzja z dnia 29 grudnia 1961 r. wskazuje na § 6 tegoż rozporządzenia. Jednakże całość postępowania w niniejszej sprawie jak i kontrola sądu akt sprawy o zasiedzenie przedmiotowych działek przez stronę skarżącą, nie pozwalają na stwierdzenie, aby kiedykolwiek sporne działki stanowiły własność Skarbu Państwa. Świadczą o tym dowody zgromadzone w postępowaniu administracyjnym i przytoczone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu chybione były również zarzuty skargi, że istniały inne bliżej nie określone dowody, które wskazywały na to, że przed przekazaniem nieruchomości w jakikolwiek legalny sposób Skarb Państwa uzyskał tytuł własności przedmiotowej nieruchomości. Dalej Sąd stwierdził, iż w sprawie nie można było zarzucić organowi biernej postawy w gromadzeniu materiału dowodowego, a strona skarżąca nie wskazała na żaden wiarygodny dowód który uzasadniałby jej zarzuty.

Według Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zakwalifikowało decyzję Prezydium PRN w M. z dnia 29 grudnia 1961 r. jako wydaną bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Odwoływanie się przez skarżące Nadleśnictwo do wypisu z rejestru gruntów należało uznać za chybione, skoro rejestry te sporządzano w oparciu o kwestionowaną decyzję.

Ponadto Sąd zauważył, że ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.) w art. 3 ust. 1 wprowadza domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym staniem prawnym, a przeciwko domniemaniu prawa wynikającego z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania. Natomiast strona skarżąca w ciągu całego okresu posiadania nieruchomości nie podjęła nigdy żadnych starań w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych poprzez żądanie usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, stąd w ocenie Sądu skarżące Nadleśnictwo nie mogło zarzucić organowi uchybień proceduralnych bliżej nie określonych, gdyż obowiązkiem organu jest przestrzeganie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 Kpa zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. Lasy Państwowe - Nadleśnictwo G. wniosły skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2010 r. o sygn. akt IV SA/Po 934/09. Strona skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania podała, że w dniu 19 lipca 2010 roku geodeci M. J. i J. C.w wykonując zlecenie na rzecz Starosty S. dotyczące porządkowania i rozliczania ksiąg wieczystych Skarbu Państwa, przy porządkowaniu księgi wieczystej KW [...] w Sądzie Rejonowym w S. Wydział Ksiąg Wieczystych, należącej do Skarbu Państwa znaleźli dokumenty świadczące o przekazaniu gruntów stanowiących własność A. P. i jego żony W., z mocy prawa, na własność Państwa. Przy porządkowaniu KW [...] geodeci znaleźli decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z dnia [...] 1961([...]) dotyczącą przejęcia na własność państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej A. P. i jego żony W. z domu K., we wsi K. gruntów o powierzchni 56,28 ha, zapisanych w księdze wieczystej L. tom. I karta 12 wsi M..

Strona skarżąca wskazała, że podstawę prawną tej decyzji stanowił art.15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 roku o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym. W uzasadnieniu decyzji komisyjnie stwierdzono, iż część gruntu o pow. 56,28 ha nie jest poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym i grunty te zostały opuszczone przez prawnych właścicieli z dniem 1 kwietnia 1960 roku. Dalej wskazano, że drugim dokumentem znalezionym przez geodetów i mającym istotne znaczenie dla przedmiotowego postępowania jest wniosek Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] 1961 roku do Sądu Powiatowego Wydział Hipoteczny w M. (złożony w sądzie w dniu [...] 1961 roku) do akt gruntowych księgi wieczystej L. tom.karta 12 wsi M. o wykreślenie z części gruntów o obszarze 56,28 ha dotychczasowego właściciela, na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] listopada 1961 roku i wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela na części przejętych gruntów o pow. [...] ha i przepisanie przejętego areału gruntu o obszarze [...] ha do nowej księgi zbiorowej nr [...] własności Skarbu Państwa. Skarżący podał, że te odnalezione dokumenty były podstawą przejścia nieruchomości będącej w własnością osób fizycznych (W. i A. P.) na Skarb Państwa, a następnie na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] grudnia 1961 roku przekazane w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M..

Nadleśnictwo wniosło również o zabezpieczenie przedmiotowego roszczenia poprzez wpis w KW nr [...] zakazu zbywania przedmiotowej nieruchomości z uwagi na fakt, iż przedmiotowe postępowanie może potrwać dłuższy czas, spadkobiercy A. i W. P. mogą zbyć przedmiotową nieruchomość.

Postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. o sygn. akt IV SA/Po 728/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wyżej opisaną skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Sąd uznał, że wniesiona skarga nie została oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taką podstawą - zdaniem Sądu - nie jest znalezienie w dokumentach księgi wieczystej, po uprawomocnieniu się wyroku dokumentów, które wymieniono w skardze o wznowienie. Sąd wskazał, że wykrycie nowych okoliczności lub środków dowodowych, o których mowa w art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza dowiedzenie się o ich istnieniu w czasie, w którym powołanie ich w zakończonym już postępowaniu było niemożliwe i odnosi się do okoliczności i dowodów, w ogóle nieujawnionych i niezgłaszanych w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one znane stronom. Sytuacja ta nie odnosi się jednak do okoliczności i dowodów jawnych, wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę. W ocenie Sądu, jeżeli jakiekolwiek dokumenty znajdowały się w zbiorach ksiąg wieczystych, które są jawne, to strona przy zachowaniu należytej staranności mogła z nich skorzystać. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej, ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Przy wskazaniu podstaw do wznowienia postępowania sądowego nie wystarczy odnaleźć dokumentów, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ale musi to być tylko i wyłącznie taka sytuacja, że wcześniej z przyczyn obiektywnych nie można było wejść w ich posiadanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie znalazł ponadto uzasadnienia do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, o co wnosiła strona skarżąca. Sąd stwierdził także brak podstaw do uwzględnienia przez sąd administracyjny w ramach środków przewidzianych w procedurze sądowoadministracyjnej wniosku o zabezpieczenie roszczenia przez wpis w księdze wieczystej zakazu zbywania nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. (sygn. akt I OSK 1858/10) po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Lasy Państwowe - Nadleśnictwo G. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że wykrycie nowych okoliczności lub środków dowodowych, o jakim mowa w art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu sądowadminstracyjnym, odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i podówczas nie zgłaszanych, bowiem nie były one znane stronom. Do sytuacji takiej nie można zaliczyć powołania się na okoliczności i dowody jawne, wynikające z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżone przez stronę, czy też nawet orzekający w sprawie sąd. Okoliczności te muszą być też tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając w tych kategoriach wniesioną przez Lasy Państwowe skargę o wznowienie postępowania sądowego nie można uznać za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, że odnalezienie i przedstawienie przez stronę decyzji administracyjnej dotyczącej przejęcia na własność Państwa gruntów, których dotyczyła kontrolowana przez Sąd decyzja nadzorcza, nie oznacza oparcia wniesionej skargi o wznowienie na ustawowej podstawie, o jakiej mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a.

Sąd zwrócił uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławczy w K. orzekając o nieważności decyzji z dnia[...] grudnia 1961 r. o przekazaniu spornej nieruchomości Nadleśnictwu M., swoje ustalenia co do stanu prawnego nieruchomości oparło na treści księgi wieczystej L., tom I, wykaz 12 w której jako właściciele, w dniu [...]grudnia 1961 r. wpisani byli A. P. i jego żona W. P.. Wpis co do prawa własności w księdze wieczystej opiera się na domniemaniu, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych). Domniemanie o zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym może być jednak obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanie się przez stronę na - odnalezioną już po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego skargę - decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z [...] listopada 1961 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa gruntów A i W. P. nie mogło być ocenione jako żądanie wznowienia postępowania nieoparte na ustawowej przesłance wznowienia, o jakiej mowa w art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił, że wskazane przez Nadleśnictwo G. nowe dokumenty odnoszą się do okoliczności i dowodów wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę, a tym samym nie uzasadniają powołania się na podstawę wznowieniową z art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd drugiej instancji zauważył także, że z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by organ prowadzący postępowanie nadzorcze badał kwestię istnienia aktu, na podstawie którego nastąpiło przejęcie spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast, jak podało Nadleśnictwo G. w skardze o wznowienie, z dowodów, na które się w niej powołało, nie mogło skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe dokumenty nie znajdowały się bowiem przy księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości, która była przedmiotem badania w postępowaniu nadzorczym, ale zostały odnalezione przypadkiem przy księdze wieczystej innej nieruchomości.

W piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2012 r. uczestnik postępowania – M. P. podniósł, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z [...] listopada 1961 r. nr [...] nigdy nie została doręczona jego rodzicom, a ponadto została wydana z naruszeniem prawa.

M. P. podniósł, iż wskazana w tej decyzji przyczyna odebrania jego rodzicom gruntów o pow. [...] ha (opuszczenie tych gruntów przez prawnych właścicieli z dniem 1 kwietnia 1960r.) mija się z prawdą. Świadczy o tym m.in. oświadczenie sołtysa Sołectwa L. z 4 kwietnia 1985 r., i nakaz płatniczy z 15 lipca 1961 r. W tym czasie rodzice M. P. nie zalegali z żadnymi świadczeniami wobec państwa i wszystkie decyzje wydane w końcówce 1961 r. dotyczące odebrania im części gruntów wydane zostały z naruszeniem obowiązującego wówczas prawa i nie dawały podstaw do zmiany zapisu w księdze wieczystej. Strona wskazał ponadto, iż mimo odebrania jej rodzicom znacznej części gospodarstwa nie zredukowano obciążających pozostałą części gospodarstwa świadczeń z tytułu tzw. "małego polowania".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 22 kwietnia 2010 r. o sygn. akt IV SA/Po 934/09, okazała się zasadna.

Instytucja wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu uregulowana została w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Przepisy te określają przesłanki wznowienia postępowania wskazując na przypadki, w których można żądać jego wznowienia. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane przez wnoszącego w skardze o wznowienie (art. 279 p.p.s.a).

Zgodzie z treścią art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd w pierwszej kolejności dokonuje weryfikacji formalnej skargi, badając na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. wnosząc skargę wznowienie postępowania sądowego wskazały na podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1858/10, iż skarga strony: Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. opiera się na wyżej wskazanej ustawowej przesłance wznowienia. Strona skarżąc podała, że z dowodów, na które się w powołuje w skardze o wznowienie, nie mogło skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe dokumenty nie znajdowały się bowiem przy księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości, która była przedmiotem badania w postępowaniu nadzorczym, ale zostały odnalezione przypadkiem przy księdze wieczystej innej nieruchomości.

Dalej należy wyjaśnić, iż w myśl art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania sądowego wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Sąd dał wiarę oświadczeniu strony skarżącej, iż o wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – tj. o wykryciu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z [...] listopada 1961 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa gruntów A. i W. P. - dowiedziała się najwcześniej w dniu 19 lipca 2010 r. a skargę o wznowienie postępowania sądowego wniosła w dniu 24 sierpnia 2010 r. a zatem z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia zachowania terminu i wskazania ustawowej przyczyny wznowienia, zarządzeniem z dnia 28 marca 2012 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie.

Dokonując z kolei oceny merytorycznej wskazanej w przedmiotowej skardze podstawy wznowienia, Sąd stwierdza, że jest ona uzasadniona.

Zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w swojej decyzji z dnia z dnia [...] 2009 r. nr [...] oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia z dnia 22 kwietnia 2010 r. o sygn. akt IV SA/Po 934/09 uznały, iż decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] grudnia 1961 roku [...] w przedmiocie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działek gruntowych nr [...],[...] i [...] bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K. została wydana bez podstawy prawnej powodującym jej nieważność.

Zarówno organ jak i Sąd stwierdziły, iż decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia 29 grudnia 1961 roku została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych. Wskazały, że na podstawie powołanych w decyzji z dnia 29 grudnia 1961 roku przepisów rozporządzenia Rady Ministrów można było przekazywać m.in. w trwały zarząd i użytkowanie nieruchomości i obiekty majątkowe stanowiące własność państwową. Powołany w decyzji § 6 ww. rozporządzenia nie miał zastosowania do nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych. Kolegium oraz Sąd stwierdziły, iż brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, aby przed dniami 29 grudnia 1961 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa.

Analiza powołanej w skardze o wznowienie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z dnia [...] listopada 1961 r. nr [...] prowadzi do wniosku, iż poczynione uprzednio ustalenia organu jak i Sądu wymagają weryfikacji z uwagi na ujawnienie nowych dowodów. Z przesłanych przez Lasy Państwowej – Nadleśnictwo G. dokumentów wynika bowiem, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1961 roku [...] o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działek gruntowych nr [...],[...] i[...]bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K., została wydana inna decyzja o przejęciu na własność Państwa od A. i W. P. należącej do nich nieruchomości rolnej do opow. [...] ha położonej we wsi K., zapisanych we księdze wieczystej wsi M. tom. I karta12.

Ujawnienie tej okoliczności wymaga od organu ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego celem ustalenia czy decyzji z dnia [...] grudnia 1961 roku [...] została faktycznie wydana bez podstawy prawnej jak to wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekając o jej nieważności. Ustalenia wymaga jakie jest powiązanie przedmiotowe obu tych decyzji – czy rzeczywiście dotyczą tej samej nieruchomości. Należy także rozważyć czy nowo ujawniona decyzja z dnia [...] listopada 1961 r. nr [...] nie jest obarczona wadą nieważności, jak podnosi M. P., a co miałoby wpływ na ocenę ważności decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r.

Sąd podkreśla, iż na tym etapie postępowania, dokonanie powyższych ustaleń przez Sąd byłoby przedwczesne i zaprzeczałoby roli do jakiej jest powołany sąd administracyjny tj. oceny legalności decyzji, a nie załatwiania sprawy administracyjnej.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwie ujawnienie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w M. z [...] listopada 1961 r. nr [...] stanowi nowy dowód nieznany Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. w dniu wydania decyzji nr [...] (akt 145 par 1 pkt 5 k.p.a.), a którego ocena może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zabezpieczenie przedmiotowego roszczenia przez wpis do KW nr [...] zakazu zbywanie przedmiotowej nieruchomości wyjaśnić należy, iż sądy administracyjne nie dokonują zabezpieczeń tego typu roszczeń. Właściwym w tej materii jest sąd powszechny. Ponadto wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie prowadzi co do zasady postępowania dowodowego – kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję.

Tym samym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 282 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powinno dokonać oceny przedłożonych przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. nowych dowodów pod kątem ich znaczenia dla oceny ważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] grudnia 1961 roku nr [...].

O wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2009 r. nr [...] Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a mając na względzie zwrot wszystkich kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a więc poniesionych w postępowaniu sądowym o sygn. IV SA/Po 934/09 oraz niniejszym postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego.