Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 146/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 art. 145 par. 1 art. 148 art. 149 par. 2 par. 3 art. 150 art. 151
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. M.–S., H. M., A. M.–M. i K. M.-O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. zasądza od organu – Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących – K. M.–S., H. M., A. M.–M. i K. M.–O. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], którą organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na budowę inwestycji pod nazwą "budowa drogi ul. A - chodników i zjazdów do posesji oraz kanalizacji deszczowej (etap I długości 352,69 mb) na działkach nr 72/4, 72/5, 92, 97/1, 97/2, 99, 100, 106, 137, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147/1, 148, 150, 151/1, 152, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162 i 163, w obrębie [...], w gminie [...]".

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 15.października 2009r., K. M. - S., H. M., A. M. – M., K. M. – O. (współwłaścicielki działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 164) reprezentowane przez K. M. – S. wniosły, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia 12.grudnia 2007r. z uwagi na ujawnienie nowych dowodów w postaci protokołu wznowienia znaków granicznych, potwierdzającego, iż inwestycja prowadzona była na terenie działki wnioskodawczyń. Postanowieniem z dnia [...], Starosta Powiatu [...] orzekł o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie, po czym w trybie art. 50 k.p.a., wezwał wnioskujące do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub przedłożenia nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał w/w decyzję, w szczególności innych dowodów niż protokół z czynności wznowienia znaków granicznych. Organ wskazał jednocześnie, że protokół z czynności wznowienia znaków granicznych nie jest ostatecznym dokumentem, wskazującym na prawne ustalenie granic, gdyż nie wyczerpuje procedur ustalania granic nieruchomości, przewidzianych przepisami prawa. W odpowiedzi K. M. – S. w imieniu swoim i pozostałych skarżących pismem z dnia 12.kwietnia 2010r., udzieliła obszernych wyjaśnień, ponownie wskazując, iż przedłożony dokument jednoznacznie wskazuje na prowadzenie inwestycji na terenie działki, której pozostają współwłaścicielkami.

Decyzją z dnia [...], Starosta Powiatu [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. M. – S., działając w imieniu własnym oraz pozostałych współwłaścicielek nieruchomości.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na naruszenie procedury przy rozpatrywaniu wniosku skarżących.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na budowę dla w/w inwestycji, podnosząc w uzasadnieniu, iż wnioskodawczyniom nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, zatem nie mogą skutecznie domagać się wznowienia postępowania

Od owej decyzji odwołanie złożyła K. M. – S. w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicielek nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 164. Odwołująca się wskazała, iż wniosek o wznowienie postępowania z dnia 15.października 2009r., został oparty o dwie przesłanki tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wobec czego rozstrzygnięcie organu I instancji nie jest trafne. W odniesieniu do pierwszej wskazanej przesłanki wznowienia, organ naruszył procedurę administracyjną, wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania, a w tym przypadku ustalenie istnienia przesłanki podmiotowej powinno nastąpić po wznowieniu postępowania.

Odwołująca odniosła się również do sprzeciwu gminy [...], wniesionym wobec protokołu wznowienia znaków granicznych, wskazując, iż rozstrzygnięcie kwestii spornych co do przebiegu granicy następuje wyłącznie w trybie sądowym. Inwestycja bezspornie ingeruje zaś w działkę nr 164, a fakt ten potwierdza protokół, sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 3.listopada 2008r. W ocenie odwołujących, organ I instancji nie dokonał wnikliwego badania oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego przez inwestora.

Wojewoda [...], uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] wyjaśnił, iż we wniosku z dnia 15.października 2009r., K. M. – O., działając w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicielek nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 164 wystąpiła o wznowienie postępowania, jako podstawę prawną powołując art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując, iż protokół wznowienia znaków granicznych stanowi dokument uzasadniający wznowienie postępowania. Nie można zatem, w ocenie organu odwoławczego, zgodzić się z twierdzeniem odwołującej, iż we wniosku z dnia 15.października 2009r., wystąpiła również o wznowienie postępowania ze względu na brak udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Postępowanie administracyjne w tym zakresie (wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) zostało zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę spornej drogi ze względu na niezaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzuty odwołującej, dotyczące uchybienia przez organ I instancji zasadom procedury administracyjnej, wobec nierozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., są zatem bezpodstawne.

Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego ingerencji inwestora w działkę stanowiącą współwłasność wnioskodawczyń, Wojewoda [...] wskazał, iż w piśmie z dnia 28.lipca 2009r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. T. wskazał, że roboty budowlane związane z budową drogi - ulicy A w miejscowości B. prowadzone są na terenie przyległym do działki o numerze ewidencyjnym 164, a nie na tej działce. Tak więc zarzut wykonywania robót na działce nr 164 nie znajduje, w ocenie organu odwoławczego, potwierdzenia w świetle zgromadzonych dowodów. Ponadto inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodne ze wzorem określonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3. listopada 2004r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z 2004 r., nr 242, poz. 2421 ze zm.). Oświadczenie inwestora jest prawidłowo wypełnione, ze wskazaniem tytułów prawnych do nieruchomości objętych inwestycją, organ nie ma zatem podstaw do jego kwestionowania.

Dodatkowo Wojewoda [...] wskazał, iż zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia 18.października 2010r., były już rozpatrywane i szczegółowo rozważone przez Wojewodę [...] w toku toczącego się uprzednio postępowania administracyjnego o wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się do protokołu wznowienia znaków granicznych jako dowodu, uzasadniającego wznowienie postępowania podniesiono natomiast, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 1. maja 1989r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. nr 240 z 2005r., poz. 2027 ze zm.) jeżeli wyniknie spór co do położenia znaków granicznych, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy bądź przeprowadzić rozgraniczenie nieruchomości. Należy więc wskazać, iż protokół z czynności wznowienia znaków granicznych nie jest ostatecznym dokumentem, wskazującym na prawne ustalenie granic, gdyż nie wyczerpuje procedur ustalenia granic nieruchomości, przewidzianych przepisami prawa. Stan formalno-prawny, dotyczący usytuowania granic nieruchomości między działkami wnioskodawczyń a inwestora jest zatem tożsamy ze stanem istniejącym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], nr [...].

W przedmiotowej sprawie obszarem oddziaływania dla projektowanej inwestycji są działki o numerach ewidencyjnych 72/4, 72/5, 92, 97/1, 97/2, 99, 100, 106, 137, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147/1, 148, 150, 151/1, 152, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162 i 163 obręb [...] gm. [...]. Działka nr 164, stanowiąca współwłasność wnioskodawczyń nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, objętego wnioskiem, nie jest bowiem objęta pozwoleniem na budowę. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie inwestycja polegająca na budowie drogi ulic A nie narusza interesów odwołujących w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje ich nieruchomości co powoduje, że nie są one stronami postępowania o udzielenie pozwolenia budowę przedmiotowej inwestycji, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższe zostało potwierdzone w decyzji Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Starosty o pozwoleniu na budowę spornej drogi, wydanej po przeprowadzeniu postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewoda [...] wskazał również, iż K. M. – S. działając w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicielek działki nr 164 we wniosku z dnia 15 października 2009r., wniosła o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę, określoną w art. 145 § 1 pkt 5. Rzeczą organu po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania było zatem zbadanie formalnoprawnych podstaw wznowienia postępowania. Ich spełnienie powoduje konieczność wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Należało zatem po pierwsze zbadać czy skarżące dotrzymały ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie z wymienionych we wniosku przyczyn wznowienia (miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania) oraz czy przysługuje im przymiot stron postępowania. Ponieważ zaś odwołującym przymiot stron nie przysługuje, wobec tego organ obowiązany był wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania bez merytorycznego wypowiadania się co do przyczyn wznowienia, ze wskazaniem, że formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania nie zostały dotrzymane.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. M. – S., H. M., A. M. – M. i K. M. – O. podtrzymały zarzuty podniesione w odwołaniu, szeroko opisując dotychczasowy przebieg postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 63 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarga o wznowienie postępowania została oparta tylko o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 75 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie załączonego do wniosku o wznowienie postępowania protokołu wznowienia granic, art. 28 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.

W konkluzji wniosły i uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Regulacja ta wskazuje zarazem, że nie wszystkie decyzje spełniają warunki prawidłowości. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych, nie wyklucza zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków. W zależności od stopnia tej wadliwości stosuje się odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Jedną z takich możliwości stwarza instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 k.p.a.). W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego. LEX 2010)

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wszczęcie to następuje w drodze postanowienia, a odmowa – według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia – w drodze decyzji. Czynności podjęte przez organ z urzędu przed wydaniem takiego postanowienia nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.lipca 2000 r., II SA 648/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 55304). W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę wszczyna się natomiast postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 47857). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź niezachowany został termin do jego złożenia, przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. W świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Czynności proceduralne organu po złożeniu podania o wznowieniu postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego.

W rozpoznawanej sprawie Starosta Powiatu [...] odmówił wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] o pozwoleniu na budowę drogi – ulicy A w B., w gminie [...] z uwagi na brak interesu prawnego po stronie wnioskodawczyń, eliminujący je z kręgu stron postępowania. Powołał się przy tym na wcześniejsze rozstrzygnięcie, odmawiające uchylenia wspomnianej decyzji, po wznowieniu postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 p kt 4 k.p.a. i ustaleniu, że osobom tym nie przysługuje przymiot strony postępowania. Abstrahował przy tym od faktu, że przedłożony przez wnioskodawczynie nowy dowód (względnie nowa okoliczność) – protokół wznowienia znaków granicznych, potwierdzać miał fakt prowadzenia inwestycji drogowej na terenie nieruchomości, stanowiącej ich własność. Okoliczność ta nakazywała zaś ponowne pochylenie się nad kwestią legitymacji procesowej skarżących, bowiem prócz podnoszonej we wniosku wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę wskazywała również na niezasadne pominięcie wnioskodawczyń w procesie decyzyjnym.

Organ odwoławczy natomiast, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania, szczegółowo przeanalizował i ocenił zasadność podnoszonej przez skarżące podstawy wznowienia postępowania, uznając wszakże za trafną konkluzję organu I instancji o niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych.

Odmowa wznowienia postępowania może mieć zaś miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej. Nie można w drodze odmowy wznowienia postępowania odmówić osobie, która uważa się za stronę, możliwości wykazania jej interesu prawnego, a zatem przesłanki materialnoprawnej żądania. Odmowa wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych może nastąpić wówczas, gdy oczywistym jest, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez podmiot, który nie jest stroną tego postępowania i okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jeśli natomiast nie jest oczywiste, czy podmiotowi występującemu z wnioskiem o wznowienie postępowania przysługuje status strony, wówczas należy wznowić postępowanie i dokonać analizy tego zagadnienia we wznowionym już postępowaniu. Ponadto, każdy z przepisów art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. może być źródłem odrębnego postępowania. W konsekwencji, wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłanki wymienione w pkt 1 - 3 i 5 - 8 art. 145 § 1 k.p.a. przez podmiot, który formalnie nie brał udziału w postępowaniu, którego wznowienia żąda, nie jest zdeterminowane uprzednim uzyskaniem statusu strony w wyniku skutecznego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jeśli skarżący nie uczestniczyli w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, to nie wyłącza to możliwości żądania przez nich wznowienia postępowania w sprawie z innych przesłanek niż określona w pkt 4 art. 145 § 1 k.p.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.października 2010r., sygn.akt II OSK 1496/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 746585, z dnia 27.stycznia 2010r., sygn.akt II OSK 184/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 597405, z dnia 30.września 2010r., sygn.akt II OSK 1438/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 766540)

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać zatem należy, iż wadliwa była zarówno odmowa wznowienia postępowania z uwagi na proste zanegowanie przymiotu strony wnioskodawczyń jak i dokonana faktycznie przez organ odwoławczy na etapie postępowania wstępnego (tj. przed formalnym wznowieniem postępowania) ocena nieistnienia podstawy wznowienia.

Postanowienie o wznowieniu jest aktem procesowym, nie rozstrzyga ono sprawy wznowienia, lecz ją otwiera (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.listopada 1987 r., I SA 1326/86, ONSA 1987/2/80). Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. ( por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989/1/50).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Za przedwczesne uznano też odnoszenie się do zarzutów skargi, związanych z merytoryczną oceną istnienia postawy wznowienia, albowiem przedmiotem oceny sądowej była decyzja o odmowie wznowienia postępowania, która jak wyżej wskazano, winna być wyłącznie wynikiem formalnego badania wniosku o wznowienie postępowania.

Po myśli art. 200 p.p.s.a. rozstrzygnięto natomiast o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżących solidarnie ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przez nie wpisowi sądowemu (500,00-zł.).

Z uwagi zaś na charakter zaskarżonej decyzji (nienadającej się do wykonania i niewymagającej wykonania) za bezprzedmiotowe uznano orzekanie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Prowadząc ponownie postępowanie organ, ustaliwszy że wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych podstawach oraz że został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a., winien wznowić postępowanie i dopiero w jego toku dokonać weryfikacji istnienia podstawy wznowienia.