Wyrok NSA, sygn. akt III SA 411/89
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz. 250
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
article: art. 7 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 1 pkt 19
journal: Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 29 lipca 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym.
Teza: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz.U. nr 27 poz. 250/ nieruchomości rolne wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży.

TEZY

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz.U. nr 27 poz. 250/ nieruchomości rolne wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży.


UZASADNIENIE

Bogusław M. zamieszkały w W., będący właścicielem nieruchomości położonej we wsi S., składającej się z trzech działek rekreacyjnych, dwie z tych działek zbył aktem notarialnym z 2 maja 1985 r. za kwotę 480.000 zł. Urząd Skarbowy zaś decyzją z 15 grudnia 1988 r. ustalił Bogusławowi M. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1985 roku w kwocie 191.880 zł.

W odwołaniu od tej decyzji Bogusław M. zarzucił, że 8 marca 1977 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz.U. nr 27 poz. 250/ nadano mu akt własności ziemi, natomiast nieruchomość tę faktycznie nabył w 1970 r. na podstawie "dobrowolnej umowy". Ponadto podał, że w decyzji nie uwzględniono wydatków związanych z postawieniem ogrodzenia i zasadzenia 420 drzew.

Izba Skarbowa w W. decyzją z 8 marca 1989 r. obniżyła wymiar podatku dochodowego do kwoty 86.172 zł. W uzasadnieniu m.in. stwierdzono, że zawarcie dobrowolnej umowy kupna w 1970 r. bez udziału notariusza czyni tę umowę nieważną z mocy prawa i dlatego za datę wydania aktu własności ziemi, tj. 8 marca 1977 r. W związku z tym Izba Skarbowa przyjęła, że sprzedaż działek jest źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Bogusława M. Oczywiście za datę nabycia własności działek nie mogła być uznana data zawarcia w 1970 r. nieformalnej umowy /bez zachowania formy aktu notarialnego/ kupna tych działek. Stosownie jednak do art. 1 ust. 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nieruchomości rolne /o których mowa w tezie/. Bogusław M. z mocy samego prawa stał się właścicielem posiadanych działek, a akt własności ziemi z 8 marca 1977 r. fakt ten jedynie stwierdził, a więc miał charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Tym samym Bogusław M. w dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży dwóch działek /2 maja 1985 r./ był ich właścicielem od ponad 10 lat. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym wolne od podatku dochodowego są m.in. przychody uzyskane ze sprzedaży gruntów nabytych przed okresem dziesięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła sprzedaż. W związku z powyższym, sąd uchylił decyzje organów podatkowych.