Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 294/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, art. 64
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi Fundacji "A" z siedzibą w Ł. na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku o dofinansowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...], działając na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 217, poz. 1579, oz.1948) Centrum Obsługi Przedsiębiorcy poinformowało [...] o negatywnym wyniku rozpatrzenia protestu wniesionego od etapu oceny formalnej projektu o nazwie "Promocja przedsiębiorstw regionu [...] o inteligentnych specjalizacjach uznanych za regionalne na rynkach Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji" oznaczonego numerem wniosku o dofinansowanie: [...], złożonego w dniu [...] w ramach: Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020 Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Działania 11.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw Poddziałania 11.2.2: Promocja gospodarcza regionu Konkursu numer: [...].

W uzasadnieniu informacji powołano treść artykułu 125 ust. 1, ust 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347/320 z 20.12.2013 r.), art. 123 ust. 7 rozporządzenia ogólnego oraz art. 10 ust 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 217, poz. 1579, poz. 1948).

Wskazano, iż konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów został ogłoszony w dniu 28 lipca 2016 r. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od 12 września 2016 r. do 29 września 2016 r. Regulamin konkursu, który został opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie organizatora konkursu tj. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...], został przyjęty uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...]

W ramach przedmiotowego konkursu na dofinansowanie projektów w ramach Poddziałania 11.2.2 Promocja gospodarcza regionu, Działania 11.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020, wnioskodawca: [...] z siedzibą w [...] przy [...], złożył w dniu [...] wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie ,Promocja przedsiębiorstw regionu [...] o inteligentnych specjalizacjach uznanych za regionalne na rynkach Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji' oznaczony nr [...]. Zgodnie z § 14 Regulaminu konkursu ocena projektów dokonywana jest na podstawie kryteriów wyboru projektów dla Poddziałania 11.2.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna Gospodarka RPO WŁ 2014-2020 przyjętych przez Komitet Monitorujący Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] na lata 2014-2020. uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], oraz uchwałą Nr [...] z dnia [...] i stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. Na podstawie § 16 ust. 1, 2 i 3 Regulaminu konkursu, ocena formalna projektów dokonywana jest przez członków Komisji Oceny Projektów (KOP) będących pracownikami Instytucji Pośredniczącej (IP) na podstawie kryteriów formalnych, w systemie zerojedynkowym (z przypisanymi wartościami logicznymi "tak", "nie", "nie dotyczy"). Natomiast zgodnie z ust. 4 tego paragrafu, niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów formalnych, skutkuje przyznaniem negatywnej oceny formalnej. W przypadku spełnienia wszystkich kryteriów formalnych wniosek uzyskuje pozytywny wynik z oceny formalnej i zostaje zakwalifikowany do oceny merytorycznej.

W wyniku przeprowadzonej przez Instytucję Pośredniczącą oceny formalnej wniosku o dofinansowanie ww. projektu, wnioskodawca pismem o sygn. [...] z dnia [...] został poinformowany o negatywnym wyniku oceny formalnej i niezakwalifikowaniu wniosku o dofinansowanie do dalszego etapu oceny. W uzasadnieniu negatywnego wyniku oceny formalnej Instytucja Pośrednicząca wskazała, że projekt nie spełnia kryterium formalnego: "Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis". Oceniający podkreślili, iż zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020: "Wartość dopuszczalnej pomocy udzielanej jednemu przedsiębiorcy ustala się zgodnie z art. 3 ust. 2-9 rozporządzenia nr 1407/2013". Zaznaczono także, iż w przywołanym rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis podano, iż "Całkowita kwota pomocy de minimis przyznana przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000,00 EUR w okresie trzech lat podatkowych". Ponadto powołując się na zapis art. 3 ust 5 ww. rozporządzenia wyjaśniono, że określony pułap stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Wobec powyższego z uwagi na fakt, iż wnioskodawca w pkt 8.1 wniosku "Czy projekt podlega zasadom pomocy publicznej - czy udzielenie wsparcia spełnia przesłanki, o których mowa wart. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" wskazał, że projekt podlega regułom pomocy de minimis, a wnioskowana przez niego wartość wsparcia wynosi 3 458 823,89 PLN, stwierdzono, że projekt nie jest zgodny z przepisami pomocy de minimis ze względu na to, iż wnioskowana kwota dofinansowania przekracza dopuszczalną wartość pomocy de minimis tj. 200 000 euro.

W dniu [...] wnioskodawca złożył do Centrum Obsługi Przedsiębiorcy protest od negatywnego wyniku oceny formalnej. W uzasadnieniu protestu, w odniesieniu do negatywnego wyniku oceny kryterium: "Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis" wnioskodawca wskazuje, że jego zdaniem projekt byłby poprawny od strony formalnej w przypadku jeśli nie podlegałby pomocy de mnimis lub różnicę między wartością projektu a maksymalną wielkością pomocy de minimis jaką może być wsparty, wnioskodawca pokryłby z własnych środków. Autor protestu podaje także, iż powyższe zagadnienie podlegało już ocenie zespołu oceniającego w roku 2015 przy ocenie pierwotnej wersji obecnie złożonego wniosku, zarejestrowanej za numerem [...]. Swoje ostateczne stanowisko w tej sprawie Instytucja Pośrednicząca przedstawiła w piśmie o sygn. [...], z którego wynika, iż poprawnym jest przyjęcie, że projekt podlega pomocy de minimis. Zatem uwzględniając powyższe stanowisko Instytucji Pośredniczącej, wnioskodawca wyjaśnił, że zadeklarował w obecnie ocenianym wniosku, że projekt podlega pomocy de minimis, ponieważ całe otrzymane wsparcie przekaże 40 przedsiębiorstwom rekomendowanym do uczestnictwa w projekcie jako pomoc de minimis - co jest zgodne z art. 27 punkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 roku (o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 - 2020). W opinii autora protestu jeśli nastąpiła zmiana stanowiska Instytucji Pośredniczącej w przedmiotowej kwestii, to wnioskodawca winien być poinformowany o podstawach prawnych tej zmiany a także, zgodnie z obowiązującymi procedurami, winien zostać wezwany przed ostateczną oceną do złożenia wyjaśnień lub wniesienia stosownych sprostowań w złożonym wniosku. Zdaniem składającego protest, zmiana stanowiska Instytucji Pośredniczącej w przedmiotowej kwestii nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących krajowych i unijnych przepisach prawnych oraz instrukcji wypełniania wniosku, ponieważ we wniosku o dofinansowanie pytanie o podleganie pomocy publicznej jednoznacznie dotyczy projektu a nie wnioskodawcy. Autor protestu wskazuje, że pomimo, iż wnioskodawca pomocy publicznej nie otrzymuje, to projekt podlega pomocy de minimis bo takowa pomoc jest w ramach projektu udzielana. Na potwierdzenie powyższego aplikujący przytacza zapisy punku 8.1 wniosku o dofinansowanie, w których wyjaśnia: ·Wnioskodawca do chwili obecnej nie korzystał z jakichkolwiek form pomocy publicznej, w tym również z pomocy de minimis. Składając niniejszy wniosek o pokrycie 85% kosztów przedstawionego w nim projektu, wnioskodawca zamierza otrzymaną pomoc podzielić na 40 równych części, tj. tyle ile wynosi całkowita liczba beneficjentów końcowych lj. przedsiębiorstw - uczestników projektu i przekazać każdą część tym przedsiębiorstwom jako pomoc de minimis. Mając powyższe na uwadze autor protestu podaje, że należy stwierdzić, iż całe wnioskowane wsparcie będzie przekazane w formie pomocy de minimis 40 beneficjentom końcowym, tj. przedsiębiorstwom uczestniczącym w projekcie, każdemu w wysokości 1/40 co daje kwotę 86 470,60 PLN na jedno przedsiębiorstwo, zatem udzielona pomoc nie przekracza granicy maksymalnej pomocy de minimis ustalonej w przepisach. Ponadto wnioskodawca podkreśla, że rekrutacja uczestników projektu i ich wsparcie pomocą de minimis będzie przeprowadzone z zachowaniem wszelkich przepisów regulujących udzielanie tej pomocy.

Rozpatrując protest powołano art. 57 i art. 37 i art. 60 ustawy wdrożeniowej. Dokonując ponownej oceny projektu wskazano, iż zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej beneficjentem jest podmiot, o którym mowa wart. 2 pkt 10 rozporządzenia ogólnego oraz podmiot, o którym mowa wart. 63 rozporządzenia ogólnego. Stosownie do art. 2 pkt 10 rozporządzenia ogólnego beneficjentem jest podmiot publiczny lub prywatny oraz - wyłącznie do celów rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego - osoba fizyczna, odpowiedzialni za inicjowanie lub inicjowanie i wdrażanie operacji. W kontekście programów pomocy państwa, w rozumieniu pkt 13 niniejszego artykułu, "beneficjent" oznacza podmiot, który otrzymuje pomoc. Pomoc publiczna, o której mowa w art. 2 pkt 13 oznacza pomoc objętą przepisami art. 107 ust. 1 TFU E i uznaje się, że do celów niniejszego rozporządzenia obejmuje ona również pomoc w ramach zasady de minimis. Podkreślono, że pojęcie "beneficjenta" nie zostało w sposób odmienny zdefiniowane w Regulaminie konkursu ani w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020. W ocenie instytucji rozpatrującej protest, dokonując analizy złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, w tym zapisów wniosku o dofinansowanie projektu, przytoczone regulacje pozwalają na uznanie, iż w przypadku wybrania projektu do dofinansowania i podpisania umowy o jego dofinansowaniu, [...] stałaby się także beneficjentem pomocy. Analiza powołanych powyżej przepisów wspólnotowych i krajowych oraz dokumentacji dotyczącej realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020, w tym przedstawionej dokumentacji konkursowej, nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości co do tego, że beneficjentem w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie Priorytetu II "Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka", Działanie 2.2 "Internacjonalizacja przedsiębiorstw", Poddziałanie 11.2.2 "Promocja gospodarcza regionu", a zatem w konsekwencji adresatem pomocy publicznej, w tym pomocy de minimis, pozostanie także [...]. Dodatkowo rozpatrując protest w zakresie spełnienia przez projekt kryterium zgodności projektu z przepisami pomocy publicznej, w tym pomocy de minimis, kluczową kwestią jest także ocena, czy projekt podlega przepisom de minimis.

Pojęcie pomocy publicznej (pomocy państwa) wynika, jak zostało to wskazane wyżej, bezpośrednio z art. 107 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej [dalej: TFUE] oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej, zgodnie z którym jest to wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która spełnia następujące przesłanki:

a) beneficjentem wsparcia jest przedsiębiorca w rozumieniu funkcjonalnym;

b) jest udzielona za pośrednictwem lub ze źródeł państwowych w jakiejkolwiek formie;

c) stanowi korzyść dla beneficjenta oraz jest selektywna;

d) zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom; oraz wpływa na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że dane wsparcie nie jest uznawane za pomoc publiczną.

Organ wyjaśnił kryteria dokonywania oceny, czy ww. przesłanki są spełnione. Wskazał, iż pomoc publiczną mogą stanowić np. pożyczki o oprocentowaniu niższym niż normalnie stosowane na rynku, poręczenia i gwarancje udzielane na warunkach korzystniejszych niż rynkowych, a także dokapitalizowanie przedsiębiorstwa (np. podwyższenie kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) przez władze publiczne, jeżeli nie spełnia ono testu prywatnego inwestora, o którym jest mowa poniżej. Szczególną kategorią pomocy państwa jest pomoc de minimis, której udzielenie z uwagi na jej znikomą wartość nie skutkuje zakłóceniem konkurencji w wymiarze unijnym. Pomoc de minimis nie spełnia wszystkich kryteriów określonych wart. 107 ust. 1 TFUE i może być stosowana pod warunkiem zapewnienia właściwych warunków jej udzielania i monitorowania. Zatem nie jest więc zakazana przez art. 107 ust. 1 TFUE i nie podlega zgłoszeniu do Komisji Europejskiej. Zasady udzielania pomocy de minimis reguluje rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. U. U.E. L 352/1 z dnia 24 grudnia 2013 r.) (dalej: rozporządzenie nr 1407/2013). Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1407/2013 uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego wart. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w rozporządzeniu. Całkowita kwota pomocy de mini mis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 200000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Na gruncie ustawodawstwa krajowego, zgodnie z art. 27 ustawy wdrożeniowej w zakresie, w jakim w ramach programów operacyjnych jest udzielana pomoc publiczna w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu lub pomoc de minimis, zastosowanie mają szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy. Zgodnie z § 10 Regulaminu konkursu w ramach konkursu beneficjentom może być udzielona pomoc na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014 - 2020 (Dz. U. poz. 488). Rozpatrując protest i dokonując oceny czy w ramach projektu dofinansowanie objęte jest regułami pomocy de minimis nie sposób nie odnieść się także do definicji "przedsiębiorstwa". Definicja przedsiębiorstwa została określona w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), zgodnie z którą za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. Mając na uwadze orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, za przedsiębiorstwo rozumie się również podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na jego status prawny i sposób finansowania. Nie ma więc znaczenia to, czy prawo krajowe także uznaje dany podmiot za przedsiębiorcę.

Z orzecznictwa wynika bowiem, że także podmioty nienastawione na wypracowanie zysku mogą być uznane za przedsiębiorstwo, jeśli oferują dobra lub usługi na rynku, a zatem czynią to zazwyczaj np. za wynagrodzeniem. Tym samym definicja działalności gospodarczej jest bardzo szeroka. Przedsiębiorstwo należy postrzegać przede wszystkim w aspekcie funkcjonalnym a nie jedynie podmiotowym Gak można byłoby przyjąć na gruncie prawa polskiego - kodeksu cywilnego, czy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Oznacza to, że w każdym przypadku badanie statusu przedsiębiorcy trzeba odnosić do konkretnej działalności danego podmiotu.

[...] zgodnie ze statutem ma osobowość prawną i wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS: [...]. Do celów działalności organizacji należą: inicjowanie, wspieranie i podejmowanie wszelkich działań mających na celu globalizację polskiej gospodarki, promowanie wykorzystania nowoczesnych technologii i współpracy BtR, promowanie idei odpowiedzialnego biznesu, gromadzenie i udostępnianie informacji na temat globalnych rynków zbytu i kierunków ich rozwoju, przygotowanie kadr do prowadzenia operacji na rynkach globalnych, tworzenie sieci globalnych połączeń informacyjnych polskiego biznesu, promocję wydarzeń kulturalnych służących budowaniu dobrych relacji między polskim a globalnym biznesem. W ramach niniejszego projektu Fundacja planuje wypracowanie kompleksowej oferty promocji gospodarczej województwa [...], zmierzającej do wzrostu eksportu i zdobywania nowych rynków zbytu, nawiązywania kontaktów z partnerami zagranicznymi i pozyskiwaniu informacji na temat rynków zagranicznych w szczególności obejmujących regionalne specjalizacje. Mając na uwadze zatem zakres projektu stwierdzono, iż podejmowane działania nie są niczym innym niż świadczeniem odpowiednich usług przez wnioskodawcę, których celem będzie osiągnięcie zamierzeń projektu, jakie przyczynią się do zwiększenia poziomu handlu zagranicznego dla potencjalnych odbiorców, tj. 40 przedsiębiorców, wpisując się w typ projektu dla Poddziałania 11.2.2. Promocja gospodarcza regionu. Zgodnie z pkt. C.3 wniosku "Typ projektu", wnioskodawca jako typ projektu wskazał organizację i udział w przedsięwzięciach ukierunkowanych na zwiększenie międzynarodowej rangi gospodarczej regionu. Odnosząc się natomiast do opisu projektu, zadań realizowanych przez wnioskodawcę zmierzających do realizacji niniejszego projektu (pkt. G.1 wniosku), ponoszonych wydatków wskazanych jako kwalifikowalne (pkt. G.2 wniosku), opisu i uzasadnienia dla kosztów (pkt. G.4 wniosku) wskazać należy, iż pomoc otrzymana przez wnioskodawcę w ramach projektu będzie przeznaczona nie tylko do świadczenia odpowiednich usług 40 wybranym przez Fundację przedsiębiorstwom, ale także na sfinansowanie kosztów związanych z przygotowaniem przez wnioskodawcę projektu do realizacji, a mianowicie na sfinansowanie przygotowania studium wykonalności projektu, opracowanie analiz rynku państw Afryki, państw arabskich, Turcji, Iranu i Izraela niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji przedsiębiorstw z regionu [...], modernizację serwisu internetowego w postaci portalu na potrzeby realizacji projektu zbierającego dane o przedsiębiorstwach z obszarów zainteresowań projektu oraz mającego możliwość ich przetwarzania, jego obsługę czy zakup baz danych. Z powyższego wynika wprost, iż to wnioskodawca będzie także beneficjentem pomocy we wskazanym wyżej zakresie, z której sfinansuje ww. zadania w celu przygotowania projektu do realizacji tj. promocji przedsiębiorstw regionu [...] o inteligentnych specjalizacjach uznanych za regionalne na rynkach Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji. Bezspornym jest zatem fakt, iż w ramach przedmiotowego projektu wnioskodawca przewiduje nie tylko organizację i udział w przedsięwzięciach ukierunkowanych na zwiększenie międzynarodowej rangi gospodarczej regionu, zgodnie z zaznaczeniem w pkt. C.3 wniosku. Z uwagi, iż planowane przedsięwzięcie, zgodnie z opisem projektu, jest we wstępnej fazie przygotowań, wnioskodawca w ramach projektu ma zamiar ponosić również inne wydatki, które stricte nie są związane z organizacją i udziałem 40 przedsiębiorstw w planowanych przedsięwzięciach. Ponadto nie da się również nie zauważyć, iż zgodnie z opisem projektu (pkt. C.5 wniosku) projekt zakłada dwie grupy ostatecznych beneficjentów tj. wyselekcjonowaną poprzez przeprowadzoną przez wnioskodawcę rekrutację spośród adresatów projektu, grupę 40 przedsiębiorstw zainteresowanych wejściem na rynki Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji bądź pozyskiwaniem inwestorów z tego obszaru dla planowanych swoich projektów zwanych dalej uczestnikami projektu i udzielenie im kompleksowego wsparcia polegającego na zapewnieniu im odpowiednich informacji o specyfice ww. rynków, udziale w specjalistycznym szkoleniu, dostępie do kompleksowej usługi informacyjno - doradczej, przygotowaniu projektu kampanii promocyjnych, pomocy w ich przeprowadzeniu, udziale w misjach gospodarczych połączonych z targami wystawami etc., zapewnieniu udziału w spotkaniach B2B i B2G, ale również pozostałą grupę przedsiębiorców zainteresowanych tematyką projektu, którym przedmiotowy projekt zapewni dostęp do usług informacyjnych oraz nieodpłatne uczestnictwo w otwartych wydarzeniach biznesowych - organizowanych w ramach projektu na terenie Polski, których ilość wnioskodawca szacuje na ok. 300·400 przedsiębiorstw, nie uwzględnionych przez wnioskodawcę, co należy zaznaczyć, jako odbiorcy pomocy de minimis, natomiast otrzymujących korzyść w formie usług świadczonych przez Fundację, czego wyrazem są ponoszone przez wnioskodawcę określone koszty związane z ich świadczeniem. Zgodnie z pkt B.1 wniosku, wnioskodawca podkreśla, iż otrzymaną w ramach projektu pomoc w wysokości: 3458823,89 PLN, zamierza podzielić na 40 równych części, tj. na tyle ile wynosi całkowita liczba beneficjentów końcowych tj. przedsiębiorców - uczestników projektu i przekazać im każdą część jako pomoc de minimis. Uwzględniając jednak argumenty przedstawione powyżej, należy wskazać, iż kwota ta nie będzie stanowiła tylko i wyłącznie pomocy de minimis skierowanej do zrekrutowanych przez wnioskodawcę przedsiębiorstw. Po raz kolejny należy podkreślić, że część uzyskanej w ramach projektu pomocy, zgodnie z przedstawionym harmonogramem rzeczowo - finansowym, będzie wykorzystana przez samego wnioskodawcę w celu przygotowania projektu do realizacji. Ponadto, co należy także zaznaczyć, ze świadczonych przez wnioskodawcę usług, na które Fundacja otrzyma pomoc de minims, będą korzystali również inni przedsiębiorcy i to, jak sam zaznacza wnioskodawca, nieodpłatnie. Zatem biorąc pod uwagę stwierdzenie wnioskodawcy, iż otrzymana pomoc, w wysokości 3 458 823,89 PLN zostanie przekazana wyłącznie na rzecz 40 przedsiębiorstwom, dowodzi o niewłaściwym podejściu wnioskodawcy, a co więcej o zawyżeniu wartości przekazanej im pomocy albo po prostu o jej niepoprawnym oszacowaniu na etapie sporządzenia dokumentacji aplikacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy wskazać, iż zgodnie z przytoczonymi wyżej definicjami, [...] jest "przedsiębiorcą' w rozumieniu załącznika 1 rozporządzenia 651/2014 jak również "beneficjentem pomocy" otrzymanej w ramach projektu, a zatem wobec ww. podmiotu mają zastosowanie wszelkie normy odnoszące się do udzielenia wsparcia w ramach de minimis. Jak zostało to wskazane wcześniej z założenia pomoc de minimis jest wsparciem o niewielkich rozmiarach, które nie powoduje naruszenia podstawowych zasad traktatowych (tzw. progu odczuwalności). Krótko mówiąc nie zakłóca konkurencji na rynku. Wg Komisji Europejskiej nie wszystkie dotacje mają odczuwalne następstwa w zakresie handlu i konkurencji między państwami członkowskimi. Dotyczy to zwłaszcza drobnych dotacji dla małych i średnich przedsiębiorstw dlatego Komisja stosuje zasadę o drobnych wielkościach - o wartości progowej nie przekraczającej 200 tysięcy euro w okresie 3 lat podatkowych, a w przypadku przedsiębiorstw z sektora transportu drogowego 100 tysięcy euro. (postanowienia rozporządzenie nr 1407/2013). Nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku wnioskodawcy zostały spełnione pozostałe przesłanki przesądzające o tym, że dofinansowanie realizacji projektu mogło nastąpić w formie pomocy de minimis, a mianowicie występuje transfer środków publicznych (środki unijne, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. są środkami publicznymi) a podmiot, który taką pomoc otrzyma uzyska niewątpliwą korzyść ekonomiczną.

Wsparcie przedsięwzięcia wnioskodawcy ma także charakter selektywny, ponieważ dofinansowanie udzielone w ramach konkursu dotyczy wyłącznie przedsiębiorstw, w tym zgodnie z przedstawionym wyżej uzasadnieniem, również Fundacji posiadającej siedzibę w województwie (regionie) [...] (selektywność terytorialna). Rozpatrując protest należy stwierdzić, że projekt bezspornie podlega pomocy de minimis i wobec niego ma zastosowanie § 10 Pomoc Publiczna Regulaminu konkursu. Podkreślenia wymaga ponadto fakt, że pomoc publiczna może wystąpić nie tylko na poziomie bezpośredniego beneficjenta wsparcia ze środków RPO WP 2014-2020, ale także na innych, niższych poziomach. W przypadku projektów dofinansowanych ze środków RPO WŁ 2014-2020 pierwszym poziomem, na którym co do zasady może wystąpić pomoc publiczna, jest poziom beneficjenta środków RPO WŁ 2014-2020. W tym przypadku możliwość wystąpienia pomocy publicznej jest stosunkowo najbardziej czytelna, bowiem transfer środków państwowych odbywa się w sposób bezpośredni. A więc analiza w celu stwierdzenia, czy występuje pomoc publiczna, polega na sprawdzeniu występowania opisanych powyżej przesłanek pomocy publicznej. Poziom drugi wiąże się zazwyczaj z dysponowaniem środkami przez bezpośredniego beneficjenta RPO WŁ 2014-2020. Taka sytuacja może wystąpić np. w przypadku, gdy beneficjentem dofinansowania będzie podmiot, który dokona inwestycji w docelowe przedsiębiorstwo na warunkach korzystniejszych od rynkowych, wówczas podmiot ten otrzyma pomoc publiczną. Weryfikując zatem prawidłowość przeprowadzonej oceny w zakresie przedmiotowego kryterium, wskazano, że pomoc de minimis o jaką wnioskodawca się ubiega w ramach przedmiotowego projektu, nie jest pomocą występującą tylko i wyłącznie na drugim poziomie. Beneficjentem wsparcia oraz otrzymanej pomocy jest także sam wnioskodawca. Z uwagi zatem, iż z przedstawionego wniosku nie wynika wprost jaką pomoc i w jakiej wysokości otrzyma sam wnioskodawca a jaka zostanie przeznaczona innym przedsiębiorstwom w związku z realizacją zamierzonego w projekcie celu, nie można pozytywnie ocenić zakwestionowanego kryterium. Bezspornym jest zatem fakt, iż w ramach projektu beneficjentem pomocy jest zarówno [...] jak także 40 innych przedsiębiorców, do których również pomoc de minimis, za pośrednictwem wnioskodawcy, będzie skierowana. Mając na uwadze, iż pomoc de minimis jest elastycznym instrumentem pozwalającym na udzielanie ograniczonych kwot pomocy, może być ona udzielona co do zasady w wysokości nieprzekraczającej kwoty 200 tysięcy euro, liczonym na "jedno przedsiębiorstwo" rozumiane jako jeden podmiot w ciągu trzech lat podatkowych. Z projektu nie wynika natomiast, jaka część pomocy de minimis będzie wykorzystana przez samą Fundację, ani też jaka zostanie udzielona zrekrutowanym przez wnioskodawcę przedsiębiorstwom. Brak tych informacji skutkuje zatem negatywną oceną kryterium, bowiem wniosek nie uwzględnia w tym zakresie żadnych możliwych do zweryfikowania danych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż projekt nie jest zgodny z przepisami pomocy de minimis. Zatem zgodnie z załącznikiem nr 3 "Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań" Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, niespełnienie kryterium "Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis" skutkuje odrzuceniem wniosku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu autora protestu odnośnie błędnej oceny kryterium: "Zgodności projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis", w którego ocenie, projekt byłby poprawny od strony formalnej w przypadku jeśli nie podlegałby pomocy de minimis lub różnicę między wartością projektu a maksymalną wielkością pomocy de minimis jaką może być wsparty, wnioskodawca pokryłby z własnych środków, podkreślając przy tym, iż powyższe zagadnienie podlegało już ocenie zespołu oceniającego w 2015 roku przy ocenie pierwotnej wersji obecnie złożonego wniosku, zarejestrowanego pod numerem [...], należy wyjaśnić, że odnosząc się do przytoczonego przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie, zgodnie z wówczas obowiązującym dokumentem do konkursu [...] tj. załącznikiem nr 3 "Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań' do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 z dnia [...] w kwestionowanym kryterium istniała możliwość poprawienia wniosku i załączników w przypadku stwierdzenia braków formalnych lub oczywistych omyłek. Zgodnie natomiast z obowiązującymi do konkursu nr [...] "Kryteriami wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań" stanowiącymi załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 z dnia 28 czerwca 2016 r., niespełnienie ww. kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku i to bez możliwości jakiejkolwiek korekty złożonej dokumentacji. Zatem należy wyjaśnić, iż w tym przypadku wnioskodawca nie mógł zostać poproszony o weryfikację, czy korektę przyjętej przez siebie wartości dofinansowania. Kryterium to nie umożliwiało poprawy wniosku. Ponadto należy zaznaczyć, iż zmiana kryteriów oceny projektu nie wynika również ze zmiany stanowiska instytucji. Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu kryteria oceny projektów do danego konkursu przyjmowane są przez Komitet Monitorujący. To w interesie wnioskodawcy jest zapoznanie się z obowiązującą w ramach konkursu dokumentacją, która jest dostępna m.in. na stronie Centrum już w dniu jego ogłoszenia.

Podkreślono, iż to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek złożenia odpowiednich dokumentów mogących uzasadnić konieczność wyboru jego projektu jako najlepiej spełniającego wymagania konkursowe. Podkreślono, iż wnioskodawca nie odniósł się do jakichkolwiek okoliczności, pozwalających na zmianę wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej projektu. Subiektywne i nieweryfikowalne opinie wnioskodawcy ubiegającego się o dofinansowanie, nie są wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że w trakcie procedury oceny wniosków, naruszone zostały przepisy ustawowe lub regulacje Regulaminu konkursowego. Protest może zostać uznany za zasadny jedynie wtedy, kiedy wnioskodawca odwoła się do konkretnych kryteriów i udowodni, iż ocena danego kryterium była niezgodna ze stanem rzeczywistym.

Na powyższe rozstrzygnięcie Fundacja wniosła skargę do WSA w Łodzi podnosząc, iż ponowna ocena zapisów wniosku o dofinansowanie dotyczących spornego kryterium rażąco wybiega poza zakres oceny formalnej określonej w Regulaminie Konkursu. W zakresie kryterium zgodności projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis ocena bowiem powinna ograniczać się do sprawdzenia, czy projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej. Zdaniem skarżącego uzasadnienie zawarte w informacji o rozpatrzeniu protestu nie wskazuje punktów przywołanych powyżej przepisów względem których wniosek jest niezgodny a zatem niezgodności takie nie istnieją i kwestionowane kryterium należy uznać za spełnione. Dodatkowo skarżący podniósł, iż skoro ocena formalna nie podważa spełnienia przez projekt innych kryteriów formalnych – wynik oceny powinien być pozytywny. W opinii skarżącego analiza merytoryczna uzasadnienia zajmuje się wprawdzie oceną kryterium zgodności poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu oraz kryterium kwalifikowalności kosztów w projekcie, lecz ze względu na fakt uznania spełnienia tych kryteriów w ocenie formalnej wniosku – rozważania te są bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącego ewentualne poprawki i uzupełnienia mogłyby dotyczyć jedynie zagadnień związanych z oceną kryterium zgodności poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu oraz kryterium kwalifikowalności kosztów w projekcie, co do których istnieje możliwość poprawienia wniosku i załączników Zatem jeśli Instytucja pośrednicząca miałaby zastrzeżenia do nich przy dokonywaniu oceny formalnej to winna była wezwać skarżącego do poprawy wniosku w tym zakresie, ponieważ ocena tych kryteriów dopuszcza taką możliwość.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.

W myśl art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Do takich przepisów zalicza się ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.)- dalej: ustawa wdrożeniowa, która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a. poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Strona skarżąca po otrzymaniu informacji z dnia [...] o negatywnej ocenie formalnej złożonego wniosku, wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony. W ustawowym terminie 14 dni skarżąca złożyła skargę do WSA w Łodzi. Powyższe oznacza, że możliwe jest dokonanie merytorycznej oceny wniesionej skargi.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddana została informacja Centrum Obsługi Przedsiębiorcy z [...] o nieuwzględnieniu protestu [...] w [...] od negatywnego wyniku oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Poddziałania II.2.2 Promocja gospodarcza regionu Działania II.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, wniosek o dofinasowanie projektu o nazwie "Promocja przedsiębiorstw regionu [...] o inteligentnych specjalizacjach uznanych za regionalne na rynkach Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji" złożonego w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu [...].

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy strona skarżąca spełniła kryterium formalne nr 14 ("Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis") określone w załączniku nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, dalej Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020.

Zgodnie z treścią § 14 regulaminu konkursu ocena projektów dokonywana jest na podstawie wyboru projektów dla Poddziałania II.2.2. : Internacjonalizacja przedsiębiorstw Osi Priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna Gospodarka RPO WŁ 2014-2020 przyjętych przez Komitet Monitorujący Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] na lata 2014-2020 uchwałą nr [...] z dnia [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...], zmienionej uchwałą nr [...] z [...] oraz uchwałą nr [...] z [...] i stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

Treść kryterium formalnego nr 14 ("Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy de minimis") określonego w załączniku nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020 stanowi: czy projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej wydanymi na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art.107 i 108 Traktatu lub rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis ?

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu [...] strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Promocja przedsiębiorstw regionu [...] o inteligentnych specjalizacjach uznanych za regionalne na rynkach Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji". We wniosku wskazano, że projekt podlega regułom pomocy de minimis a wnioskowana kwota wsparcia wynosi 3 458 823,89 zł. We wniosku podniesiono, że projekt ma na celu wypracowanie kompleksowej oferty promocji gospodarczej województwa [...], zmierzającej do wzrostu eksportu i zdobywania nowych rynków zbytu, nawiązywania kontaktów z partnerami zagranicznymi i pozyskiwanie informacji na temat rynków zagranicznych. Pozyskana kwota zostanie podzielona na 40 równych części tj. na tyle ile wynosi liczba przedsiębiorców – uczestników projektu i kwota zostanie im przekazana jako pomoc de minimis.. Nadto pozyskana kwota zostanie także przeznaczona na sfinansowanie przez stronę skarżącą kosztów związanych z przygotowaniem projektu (tj. na sfinansowanie przygotowania studium projektu, na opracowanie analiz rynku państw Afryki, państw arabskich, Turcji, Iranu i Izraela oraz na modernizację serwisu internetowego).

W myśl § 10 ust.1 regulaminu konkursu w ramach niniejszego konkursu beneficjentom może być udzielana pomoc publiczna na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz.488).

Zgodnie z treścią § 10 ust.2 regulaminu konkursu wartość dopuszczalnej pomocy de minimis udzielonej jednemu przedsiębiorcy określa się na podstawie art.3 ust.2-9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE L. nr 352 poz.1).

W myśl § 10 ust.3 regulaminu przez "jednego przedsiębiorcę" należy rozumieć wszystkie jednostki, które są ze sobą powiązane co najmniej jednym z następujących stosunków:

a.) jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków;

b.) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej;

c.) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wywierać dominujący wpływ na inną jednostkę gospodarczą zgodnie z umową zawartą z tą jednostką lub postanowieniami w jej akcie założycielskim lub umowie spółki

d.) jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej lub jej członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tej jednostki;

Jednostki gospodarcze pozostające w jakimkolwiek ze stosunków, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a.) – d.), za pośrednictwem jednej innej jednostki gospodarczej lub kilku innych jednostek gospodarczych również są uznawane za jedno przedsiębiorstwo.

Zgodnie z treścią § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015r. w sprawie udzielania pomocy doi minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz.488) wartość dopuszczalnej pomocy udzielanej jednemu przedsiębiorcy ustala się zgodnie z art. 3 ust. 2-9 rozporządzenia nr 1407/2013.

W myśl art.3 ust.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE L. nr 352 poz.1) całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu prowadzącemu działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarów nie może przekroczyć 100.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Pomoc de minimis nie może zostać wykorzystana na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego towarów.

Zgodnie z treścią art.2 pkt.10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanowienie przepisów ogólnych dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylenie rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz.UE. L. nr 347 poz.320 ze zm.) "beneficjent" oznacza podmiot publiczny lub prywatny oraz -wyłącznie do celów rozporządzenia w sprawie EFRROW i rozporządzenia w sprawie EFMR - osobę fizyczną, odpowiedzialnych za inicjowanie lub inicjowanie i wdrażanie operacji; w kontekście programów pomocy państwa, w rozumieniu pkt 13 niniejszego artykułu, "beneficjent" oznacza podmiot, który otrzymuje pomoc; w kontekście instrumentów finansowych na mocy części drugiej tytuł IV niniejszego rozporządzenia "beneficjent" oznacza podmiot, który wdraża instrument finansowy albo, w stosownych przypadkach, fundusz funduszy;

Z wymienionych przepisów wynika, że jednemu przedsiębiorcy przysługuje pomoc de minimis w wysokości nie większej niż 200 000 euro w okresie trzech lat podatkowych. Przez przedsiębiorcę należy rozumieć każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę własności. Działalnością gospodarczą jest natomiast oferowanie towarów i usług na rynku i nie ma znaczenia okoliczność występowania zarobkowego charakteru działalności.

Nie ulega wątpliwości, że [...] jest przedsiębiorcą w rozumieniu art.3 ust.2 rozporządzenia nr 1407/2013. Zgodnie ze statutem jej celem jest inicjowanie, wspierania i podejmowanie wszelkich działań mających na celu globalizację polskiej gospodarki, promowanie wykorzystania nowoczesnych technologii i współpracy B + R, promowanie idei odpowiedzialnego biznesu, gromadzenie i udostępnianie informacji na temat globalnych rynków zbytu i kierunków ich rozwoju, przygotowanie kadr do prowadzenia operacji na rynkach globalnych, tworzenie sieci globalnych powiązań informacyjnych polskiego biznesu, promocja wydarzeń kulturalnych służących budowaniu dobrych relacji między polskim a globalnym biznesem. Przedmiotem działalności fundacji jest zatem oferowanie usług na rynku a więc można uznać, że jest ona przedsiębiorcą o którym mowa w art.3 ust.2 rozporządzenia nr 1407/2013.

W rozpoznawanej sprawie we wniosku wskazano, że projekt podlega regułom pomocy de minimis zaś wnioskowana kwota wynosi 3 458 823,89 zł. Kwota ta, uwzględniając obowiązujący kurs 1 euro, przekracza kilkakrotnie sumę 200 000 euro. Nie zostało zatem spełnione kryterium formalne nr 14 załącznika nr do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020 a mianowicie przekroczony został limit pomocy, o którym mowa w art.3 ust.2 rozporządzenia nr 1407/2013 w związku z § 10 ust.2 regulaminu konkursu.

Podkreślić należy, iż strona skarżąca jest "jednym przedsiębiorcą" w rozumieniu § 10 ust.2 regulaminu konkursu. W stosunku do fundacji nie występują powiązania z innymi podmiotami, o których mowa w § 10 ust.3 regulaminu a więc nie jest ono "jednym przedsiębiorcą" w znaczeniu określonym w tym przepisie (tzn. w § 10 ust.3 regulaminu).

Dla ustalenia czy spełnione zostało kryterium formalne nr 14, w ocenie sądu, nie ma znaczenia okoliczność, że cała kwota (3 458 823,89 zł) według wnioskodawcy, zostanie podzielona na 40 równych części pomiędzy 40 przedsiębiorców. Wskutek takiego podzielenia, zdaniem strony skarżącej, każda przyznana część nie będzie przekraczać 200 000 euro.

Przede wszystkim należy podnieść, że wniosek co do przeznaczenia pozyskanej kwoty nie jest spójny. Z jednej bowiem strony fundacja przewiduje podzielenie całej sumy uzyskanego dofinansowania pomiędzy 40 przedsiębiorców a jednocześnie przewiduje się, że część z tej sumy zostanie przeznaczona na sfinansowanie własnych kosztów związanych z przygotowaniem projektu (sfinansowanie przygotowania studium wykonalności projektu, opracowanie analiz rynku państw Afryki, państw arabskich, Turcji, Iranu i Izraela, modernizację serwisu internetowego w postaci portalu na potrzeby realizacji projektu zbierającego dane o przedsiębiorstwach z obszarów zainteresowań projektu oraz mającego możliwość ich przetwarzania, jego obsługę czy zakup baz danych). Oznacza to, że strona skarżąca także ma zostać beneficjentem pomocy choć nie wiadomo w jakim zakresie bo we wniosku nie określono w jakiej części fundacja zatrzyma część środków na własne potrzeby. Tym samym nie wiadomo jaka kwota ma zostać ostatecznie przeznaczona do podziału pomiędzy 40 przedsiębiorców.

Zaznaczyć należy, że pomoc do minimis jest przyznawana przedsiębiorcy będącym beneficjentem tej pomocy. Beneficjentem jest natomiast podmiot, który zawarł z instytucją pośredniczącą umowę o dofinansowanie projektu z którego realizacją wiąże się przyznanie pomocy do minimis. W chwili zawarcia umowy o dofinansowanie jedynym beneficjentem pomocy jest podmiot zawierający umowę o dofinansowanie z instytucją pośredniczącą. W niniejszej sprawie umowę o dofinansowanie miała zawrzeć [...] i temu podmiotowi miała zostać przyznana cała kwota dofinansowania (3 458 823, 89 zł). W związku z czym limity pomocy de minimis (200 000 euro na jednego przedsiębiorcę) mają zastosowanie do strony tej umowy. Z uwagi na to, że wnioskowana kwota przekracza wymieniony limit instytucja pośrednicząca trafnie uznała, że nie zostało spełnione kryterium formalne nr 14 załącznika nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020.

Wniosek strony skarżącej sprowadza się do pozyskania znacznej kwoty pieniężnej (prawie 3,5 mln zł) a następnie przeznaczenie jej częściowo na własne potrzeby (nie wiadomo w jakiej części) a w pozostałym zakresie rozdzielnie jej pomiędzy 40 przedsiębiorców. W istocie fundacja sama miałaby przyznawać środki unijne 40 przedsiębiorcom według własnego uznania. Sama dystrybuowałaby środki unijne według bliżej nieokreślonych zasad. Rozdział tych środków odbywałby się bez udziału instytucji pośredniczącej mimo, że to ta instytucja odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym oraz za należyte zarządzanie środkami unijnymi. Instytucja pośrednicząca organizuje konkursy na dofinansowanie różnych projektów i przyznaje środki finansowe na te projekty, które spełniają wymogi określone w regulaminie konkursu. Pozwala to wyłonić najlepsze projekty i przyznać na nie dofinansowanie ze środków unijnych. W niniejszej sprawie przyznanie dofinansowania stronie skarżącej oznaczałoby, że to fundacja niejako "weszłaby" w rolę instytucji pośredniczącej przyznając środki unijne 40 przedsiębiorcom przy czym przyznanie tych środków nie odbywałoby się według regulaminu konkursu tylko według uznania fundacji. Nie ulega wątpliwości, że w takiej sytuacji instytucja pośrednicząca utraciłaby kontrolę nad wydatkowaniem środków unijnych mimo, że to ona ponosi odpowiedzialność za należyte ich zarządzanie. Innymi słowy oznaczałoby to, że 40 przedsiębiorców stałoby się beneficjentami ale nie instytucji pośredniczącej tylko beneficjenta umowy o dofinansowanie (tzn. [...]"). Doszłoby do sytuacji, że 40 przedsiębiorców zostałoby beneficjentami beneficjenta umowy o dofinansowanie. Jeszcze raz należy podkreślić, że pomoc de minimis przyznana jednemu przedsiębiorcy nie może przekraczać 200 000 euro i chodzi tu o przedsiębiorcę będącego beneficjentem umowy o dofinansowanie czyli podmiotem zawierającym taką umowę. W niniejszej sprawie stroną umowy o dofinansowanie miała być fundacja zaś wartość pomocy przekraczałaby 200 000 euro co oznacza, że nie spełnione zostało kryterium formalne nr 14 załącznika nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że kwota dofinansowania (3 458 823,89 zł) nie przekroczy limitu 200 000 euro na jednego przedsiębiorcę gdyż zostanie podzielona na 40 równych części pomiędzy uczestników projektu zainteresowanych wejściem na rynki Afryki, Bliskiego Wschodu i Turcji co da kwotę 86 470,60 zł na każdego uczestnika czyli mniej niż 200 000 euro.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach beneficjentem jest strona umowy o dofinansowanie a w niniejszej sprawie stroną taką miała być [...]. Oznacza to, że całość środków pomocy (3 458 823,89 zł) otrzymałaby strona skarżąca a kwota ta kilkakrotnie przekracza dopuszczalny limit 200 000 euro na jednego przedsiębiorcę. Przyjęcie poglądu strony skarżącej oznaczałoby, że to fundacja przydzielałaby środki unijne według bliżej nieokreślonych reguł. Instytucja pośrednicząca, mimo jej odpowiedzialności za zarządzanie środkami unijnymi, nie miałaby żadnej możliwości weryfikacji tego podziału. Kwestia ta została szerzej omówiona we wcześniejszych rozważaniach. Pogląd strony skarżącej wyrażony w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że instytucja pośrednicząca przed wydaniem rozstrzygnięcia winna wezwać stronę do poprawienia wniosku gdyż taką możliwość przewiduje kryterium nr 8 i 16 załącznika nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020.

Przede wszystkim należy podnieść, że pierwszym etapem oceny wniosku o dofinansowanie jest weryfikacja wymogów formalnych polegająca na sprawdzeniu czy wniosek został podpisany, wypełniony w języku polskim oraz wypełniony w programie Microsoft Office Word i Microsoft Office Excel w wersji min. 2007 (§ 15 ust.8 regulaminu). W przypadki stwierdzenia we wniosku braków formalnych lub oczywistych omyłek pisarskich wnioskodawca jest wzywany do uzupełnienia lub poprawy wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (§ 15 ust.7 regulaminu).

Po spełnieniu wymogów formalnych projekt jest dopuszczony do oceny formalnej na podstawie kryteriów formalnych określonych w załączniku nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020. Przy każdym kryterium przewidziano czy istnieje możliwość korekty (poprawienia) wniosku. W sytuacji gdy dla danego kryterium przewidziano możliwość poprawy wniosku a wniosek zawiera braki lub błędy to wnioskodawca jest wzywany jednokrotnie do złożenia odpowiedniej korekty w wyznaczonym terminie (§ 17 regulaminu). W przypadku gdy wniosek nie zostanie poprawiony lub uzupełniony w wymaganym terminie jest on odrzucony (§ 17 ust.4 regulaminu).

W sytuacji natomiast gdy dla danego kryterium nie przewidziano możliwości uzupełnienia lub poprawienia zaś wniosek nie spełnia danego kryterium to skutkuje to odrzuceniem wniosku bez wzywania do jego poprawienia lub uzupełnienia. Podkreślić należy, iż podmiot ubiegający się o dofinansowanie winien znać treść regulaminu konkursu oraz wiedzieć co należy zamieścić we wniosku aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie ocenione.

W przypadku kryterium nr 14 ("Zgodność projektu z przepisami pomocy publicznej lub pomocy doi minimis") jego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku. Przy tym kryterium nie przewiduje się możliwości uzupełnienia lub poprawy wniosku. W tym zakresie korekta lub uzupełnienie wniosku są niedopuszczalne gdyż oznaczałoby to możliwość uzupełnienia (korekty) wniosku o treści niepodlegające uzupełnieniu w świetle obowiązujących wszystkich wnioskodawców zasad konkursowych. Skoro zatem strona skarżąca nie spełniła kryterium formalnego nr 14 a przy tym kryterium nie przewidziano możliwości uzupełnienia wniosku to instytucja pośrednicząca nie mogła wezwać strony skarżącej do uzupełnienia (korekty) wniosku w tym zakresie.

Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę ocena wniosku o dofinansowanie przebiega według określonej sekwencji a mianowicie najpierw weryfikowane są kryteria formalne w zakresie których nie przewidziano możliwości wprowadzenia poprawek a po pozytywnej weryfikacji przystępuje się do następnych kryteriów formalnych (w zakresie których dopuszczalne są poprawki i uzupełnienia) oraz kryteriów merytorycznych. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie spełniła kryterium formalnego nr 14 w zakresie którego nie przewidziano możliwości uzupełnienia co skutkowało odrzuceniem wniosku. W związku z czym nie zachodziła potrzeba weryfikacji pozostałych kryteriów formalnych w zakresie których istniała możliwość uzupełnienia i poprawienia. Kryterium nr 14 ma niejako charakter "dopuszczający" do dalszej oceny formalnej wniosku. Można zatem uznać, że warunkuje ono dopuszczalność dalszej oceny wniosku.

Skoro w zakresie kryterium nr 14 nie przewidziano możliwości jego uzupełnienia (poprawienia) a strona skarżąca nie spełniła tego kryterium to nie można tego wymogu omijać poprzez kryterium nr 8. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, że kryterium nr 14 nie miałoby żadnego znaczenia.

Odnośnie kryterium nr 16 podniesionego w skardze to nie ma ono żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Kryterium to dotyczy kosztów projektu a więc wydatków wnioskodawcy związanych z realizacją projektu. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie nie jest wysokość kosztów strony skarżącej związanych z realizacją projektu lecz przekroczenie limitu dopuszczalnej pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorcy o jaką ubiega się strona skarżąca. W związku z czym kwestia kryterium formalnego nr 16 nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kwota wnioskowana przez stronę skarżącą (3 458 823,89 zł) kilkakrotnie przekracza dopuszczalny limit przewidziany dla pomocy de minimis ( 200 000 euro) dla jednego przedsiębiorcy. Nie spełnione zatem zostało kryterium formalne nr 14 załącznika nr 3 do Sz.O.O.P.R.P.O.W.Ł na lata 2014-2020 co uzasadniało nieuwzględnienie protestu strony skarżącej. W ocenie sądu nie zostały naruszone wymogi wyboru projektu określone w art.37 ust.1 ustawy z 11 lipca 2014r. Mając to na uwadze, na podstawie art.61 ust.8 pkt.2 ustawy wdrożeniowej, sąd oddalił skargę [...].

R.T.