Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1268/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 546/15 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 100 (sto) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 546/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) uwzględnił skargę D. K. (dalej: skarżący), uchylając w całości zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] grudnia 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 30 sierpnia 2013 r. na autostradzie A4 na odcinku węzeł Balice I - węzeł Tarnów Północ inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów, składający się z samochodu ciężarowego i przyczepy ciężarowej, którym kierował skarżący. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 5600 kg. Po sprawdzeniu danych w systemie viaTOLL ustalono, że na wspomniany pojazd nie zostało zarejestrowane urządzenie viaBOX, a kierowca nie posiada wymaganego urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w pojeździe.

Decyzją z [...] października 2014 r. GITD nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.; dalej: rozporządzenie RM z 22 marca 2011 r.).

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że nieświadomie nie dopełnił obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. GITD utrzymał w mocy swoją decyzję z 9 października 2014 r. Organ uznał, że skarżący dokonał przejazdu zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t po autostradzie A4 na odcinku węzeł Balice I - węzeł Tarnów Północ, przy czym zespół pojazdów nie posiadał urządzenia viaBOX, służącego do pobierania opłaty elektronicznej za poruszanie się po odcinkach dróg publicznych, wskutek czego nie uiścił opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, co skutkowało nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. W toku postępowania GITD ustalił na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie z 17 stycznia 2014 r., że w dniu 30 sierpnia 2013 r. na autostradzie A4 na odcinku węzeł Balice I - węzeł Tarnów Północ istniało oznakowanie tabliczkami T-34 i że znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo. Organ wyraził również pogląd, że wyłącznie sam fakt zaliczenia drogi, po której poruszał się pojazd do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, na mocy udp i rozporządzeń wykonawczych decyduje o spełnieniu przesłanki do nałożenia kary, zaś znak drogowy T-34 nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GITD z [...] grudnia 2014 r. Wskazał w szczególności, że przez nieuwagę przejechał przez bramkę bez możliwości zawrócenia. Podkreślił, że nie jest kierowcą zawodowym.

WSA uwzględnił skargę.

Sąd za błędne uznał stanowisko GITD, że: 1) usytuowanie znaku T-34 jest bez znaczenia, o ile tylko znak ten jest usytuowany zgodnie z prawem i 2) znak ten nie konkretyzuje żadnego obowiązku po stronie użytkowników dróg publicznych. WSA podzielił natomiast stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1467/12), że znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg zarówno informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna, jak i umożliwiają im podjąć decyzję co do wyboru drogi - płatnej bądź bezpłatnej. W konsekwencji znak T-34 obok funkcji informacyjnej zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Skoro znak T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym, to niezbędne jest takie usytuowanie znaku, aby było możliwe wypełnienie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej przez podmiot do tego zobowiązany. W ocenie WSA, sam fakt umieszczenia tego znaku zgodnie z przepisami nie stanowi wystarczającej podstawy nałożenia kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej, jeśli użytkownikom dróg publicznych nie zapewniono zjazdu na drogę bezpłatną, czyli w wypadku braku urządzenia viaBOX - jedynego możliwego zachowania zgodnego z prawem.

Zdaniem WSA, GITD w sposób niedostateczny ocenił, czy skarżący miał zapewnioną realną możliwość zachowania zgodnego z prawem, ponieważ nie poczynił ustaleń co do faktycznego usytuowania znaku informacyjnego T-34, informującego o wjeździe na drogę obciążoną obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie WSA, w sytuacji, gdyby skarżący nie miał możliwości zjazdu z drogi płatnej niezwłocznie po uzyskaniu informacji zawartej w znaku T-34 o wjeździe na taką drogę, to nie miał też możliwości realizacji przejazdu w sposób zgodny z prawem.

GITD złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 1 udp przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej jest ustawienie znaku drogowego, podczas gdy z treści przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 udp taki warunek nie wynika i nie da się tego warunku wywieść również z art. 2 Konstytucji RP;

2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa przez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku, podczas gdy taka interpretacja art. 13k ust. 1 pkt 1 udp uzależniająca obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej od ustawienia znaku drogowego narusza językową wykładnię obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, albowiem obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z przepisów powszechnie obowiązujących, w tym z przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej art. 13ha ust. 6 udp;

3) naruszenie prawa materialnego, a to § 65 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm.; dalej: rozporządzenie MIoSWiA z 31 lipca 2002 r.), przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że znak T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej, podczas gdy obowiązek wnoszenia opłaty elektronicznej wynika wprost z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, a drogi objęte tym obowiązkiem zostały wymienione w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji ustawowej art. 13ha ust. 6 udp;

4) naruszenie prawa materialnego, a to § 65 ust. 1 i 3 rozporządzenia MIoSWiA z 31 lipca 2002 r., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest ustawienie znaku drogowego z tabliczką T-34, który, zdaniem WSA, zawiera w sobie element zakazu poruszania się bez uiszczenia opłaty elektronicznej lub zobowiązania się do takiego zachowania, podczas gdy z treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp taki warunek nie wynika, a ponadto ten rodzaj znaku drogowego nie zawiera w sobie elementu zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania;

5) naruszenie prawa materialnego, a to § 1 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 1 w części 6.3.7.8 oraz 6.3.7.9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm.; dalej: rozporządzenie MI z 3 lipca 2003 r.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest takie usytuowanie znaku T-34, aby możliwe było wypełnienie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej przez podmiot do tego zobowiązany, podczas gdy miejsce usytuowania znaku T-34 wynika z treści załącznika nr 1, części 6.3.7.8 oraz 6.3.7.9 rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r., a treść ta nie dopuszcza usytuowania znaków T-34 w sposób inny, niż tam wskazany, w szczególności przed wjazdem na odcinek drogi krajowej objęty obowiązkiem wnoszenia opłaty elektronicznej;

6) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez WSA, że organ w sposób niedostateczny wywiązał się z obowiązku wszechstronnej oceny stanu faktycznego sprawy, nie ustosunkowując się w odpowiedni sposób do zarzutu skarżącego co do braku realnej możliwości zachowania zgodnego z prawem, podczas gdy organ ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy stanu faktycznego, w szczególności okoliczność istnienia na autostradzie A4 znaków T-34, jak również dokonał oceny stanu faktycznego sprawy wskazując, że miernikiem oceny powstania obowiązku wniesienia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych jest jedynie dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów, a brak stosownego oznakowania wjazdu na odcinek drogi objęty opłatą elektroniczną oraz brak wiedzy kierującego pojazdem o istnieniu obowiązku wnoszenia opłaty elektronicznej nie są okolicznościami wyłączającymi odpowiedzialność kierującego za nieuiszczenie opłaty elektronicznej;

7) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez WSA, że organ w sposób niedostateczny wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia czy w dacie przejazdu skarżącego po płatnym odcinku drogi znajdowała się na niej tabliczka T-34 w miejscu umożliwiającym wybór między wjazdem na drogę płatną a kontynuowaniem jazdy po drodze bezpłatnej, podczas gdy organ ustalił na podstawie pisma z Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad z 17 stycznia 2014 r., że na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł Balice I - węzeł Tarnów Północ na dzień przejazdu skarżącego znajdowały się znaki T-34, które zostały umiejscowione zgodnie z dyspozycją załącznika nr 1, części 6.3.7.8 oraz 6.3.7.9 rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r.

W uzasadnieniu GITD wskazał argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie według norm przepisanych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a nieopłaconej w całości, ani w części.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym GITD (reprezentowany przez radcę prawnego) podtrzymał stanowisko i wnioski zaprezentowane w skardze kasacyjnej oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Nietrafne są zarzuty podniesione w pkt 1 - 4 petitum skargi kasacyjnej, zmierzające do podważenia znaczenia odpowiedniego oznakowania drogi, na której obowiązuje oplata elektroniczna za przejazd (tabliczka T-34) dla wymierzania kar za przejazd bez uiszczenia takiej opłaty. Już bowiem sam fakt, że stosowanie tego znaku jest obowiązkowe, nie pozwala na jego deprecjonowanie w sprawach o wymierzenie kary. Umieszczenie tego znaku informacyjnego w odpowiednim miejscu nie jest oczywiście ustawową przesłanką nałożenia kary. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie jednak rozpatrywał tę kwestię w kategoriach naruszenia wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa. Nie ma znaczenia przesądzającego dla nałożenia kary za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej sama treść art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, ponieważ ten przepis, jak każdy inny, powinien być stosowany z poszanowaniem podstawowych zasad konstytucyjnych i zasad postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 20 września 2017 r. (sygn. akt II GSK 3635/15) i z 9 listopada 2017 r. (sygn. akt II GSK 439/16) stwierdził, zgodnie z wcześniejszymi wypowiedziami tego Sądu, że co prawda podstawowym źródłem obowiązywania zasad ruchu drogowego są przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jednak nie jest to źródło wyłączne. Ruch drogowy ma charakter specyficzny przede wszystkim ze względu na konieczność podejmowania przez kierującego odpowiednio wczesnych i szybkich decyzji co do zachowania się na drodze w zmieniających się warunkach organizacji ruchu. Wymaga to niewątpliwie jasnych, dostępnych bezpośrednio na drodze informacji o obowiązujących w danym miejscu prawach i obowiązkach kierującego. Stąd poza przepisami prawa, przewidującymi również obowiązek właściwego oznakowania dróg, stosuje się znaki drogowe. Znaki drogowe stanowią niezbędną konkretyzację i przeniesienie bezpośrednio na drogę zasad i norm ruchu drogowego określonych w prawie powszechnie obowiązującym. Same regulacje nie są w tym zakresie wystarczające, jako że kierujący z różnych powodów może nie być w stanie przyporządkować, będąc w ruchu, treści przepisu prawnego do terenu (drogi), którą przejeżdża, wyłącznie na podstawie tekstu prawnego. Dlatego też nałożenie na uczestnika ruchu drogowego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd w sytuacji, gdy nie został on należycie, w sposób wymagany przez prawo poinformowany o istnieniu tego obowiązku Naczelny Sąd Administracyjny uznawał wielokrotnie za naruszenie konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP).

W skardze kasacyjnej GITD prawidłowo wskazuje, że miejsce usytuowania tabliczki T-34 określa treść pkt 6.3.7.8 oraz 6.3.7.9 załącznika nr 1 do rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r. Z przepisów tych (w brzmieniu z daty kontroli drogowej w tej sprawie) wynika, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie, a zatem w odległości do 50 m:

- za skrzyżowaniem, bez względu na rodzaj obszaru, dla potwierdzenia kierunku, a szczególnie jeżeli szlak zmienia kierunek na skrzyżowaniu oraz w przypadkach, gdy układ skrzyżowania może stwarzać wątpliwości co do przebiegu szlaku,

- przed skrzyżowaniami w obszarze zabudowanym, jeżeli zmiana przebiegu szlaku nie jest sygnalizowana tablicami przeddrogowskazowymi oraz drogowskazami tablicowymi.

W niniejszej sprawie organy administracji - na podstawie informacji przekazanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad - ustaliły, że na płatnym odcinku autostrady A4, na którym zatrzymano skarżącego w dniu kontroli znajdowały się znaki T-34, które zostały umiejscowione zgodnie ze wspomnianymi przepisami rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r. Z zaskarżonego wyroku wynika, że WSA nie zakwestionował prawidłowości usytuowania wspomnianej tabliczki w świetle przepisów określających sposób oznakowania dróg publicznych, lecz uznał, że konieczne jest poczynienie przez organy administracji dodatkowych ustaleń faktycznych co do tego, czy przy takim oznakowaniu drogi skarżący miał możliwość zjechania z niej przed wjazdem na odcinek drogi płatnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy wspomniane stanowisko WSA jest wadliwe. Z wyjaśnień skarżącego złożonych w toku postępowania administracyjnego (vide pismo z 13 lipca 2014 r.) wynika, że wjechał na autostradę A4 i poruszał się odcinkiem Bochnia - Kraków Szarów, lecz "przegapił" zjazd na węźle Szarów (obecnie węzeł Tarnów Północ) i był zmuszony zjechać na węźle Bieżanów. Z protokołu kontroli z 30 sierpnia 2013 r. wynika, że skarżący został zatrzymany do kontroli na odcinku Szarów - Bieżanów na autostradzie A4 (to jest na odcinku "płatnym" węzeł Balice I - węzeł Szarów, wyszczególnionym w pkt 3 lit. d załącznika nr 1 do rozporządzenia RM z 22 marca 2011 r. w brzmieniu z daty kontroli drogowej w tej sprawie). Z kolei ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z 17 stycznia 2014 r. wynika, że cały odcinek węzeł Balice I - węzeł Szarów na autostradzie A4 był prawidłowo oznakowany tabliczkami T-34, co potwierdziły okresowe kontrole oznakowania. Wobec tego zbędne byłoby dokonywanie przez organy administracji ustaleń co do możliwości zjazdu z drogi płatnej niezwłocznie po uzyskaniu informacji zawartej w znaku T-34 o wjeździe na taką drogę. Skarżący poruszał się bowiem prawidłowo oznakowaną tabliczkami T-34 drogą publiczną (autostradą A4) i - jak sam przyznał - miał możliwość zjechania z tej drogi na węźle Szarów, lecz zjazd ten "przegapił" i na kolejnym odcinku drogi płatnej został zatrzymany do kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

W konsekwencji za zasadne należało uznać zarzuty podniesione w pkt 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej - w zakresie, w jakim kwestionują stanowisko WSA o niedokonaniu przez organy wszechstronnej oceny stanu faktycznego z punktu widzenia realnej możliwości realizacji przejazdu w sposób zgodny z prawem po minięciu znaku z tabliczką T-34. Z tego względu zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 188 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględniania skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W ocenie składu orzekającego, istota niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co obliguje Naczelny Sad Administracyjny do rozpoznania skargi skarżącego.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji GITD stanowił m.in. art. 13k ust. 1 pkt 1 utd, zgodnie z którym za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W toku postępowania administracyjnego organy administracji ustaliły, że:

1) w dacie kontroli skarżący kierował zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (a więc pojazdem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 utd);

2) skarżący poruszał się po płatnym odcinku autostrady A4, wyszczególnionym w pkt 3 lit. d załącznika nr 1 do rozporządzenia RM z 22 marca 2011 r.;

3) droga ta była prawidłowo oznakowana tabliczkami T-34;

4) skarżący nie uiścił za ten przejazd opłaty elektronicznej.

W świetle tych ustaleń za prawidłową należy uznać ocenę organów administracji, że spełniona została hipoteza normy z art. 13k ust. 1 pkt 1 utd, co musiało skutkować nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.

Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, oddalając ją na podstawie art. 151 ppsa.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 207 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Odstępując od zasądzenia od skarżącego na rzecz GITD kosztów postępowania kasacyjnego powyżej kwoty 100 zł, Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie trudną sytuację materialną skarżącego (potwierdzoną dokumentami znajdującymi się w aktach sądowych), co należało zakwalifikować jako szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, ponieważ w tej materii właściwy jest WSA.

PG