Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 206/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.15, art. 138  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 87, art. 89  ust. 1 pkt 6, art. 89a  ust. 1, art. 92b ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 24 lutego 2014 r., nr. [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "[...]" Sp. z o.o. w [...] (dalej też jako strona lub spółka), była decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...] uchylająca w całości decyzję Inspektora Pracy Okręgowej Inspekcji Pracy w Opolu z dnia 30 grudnia 2013 r., nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł i orzekająca o nałożeniu na "[...]" Sp. z o.o w [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności załącznika nr 3 Lp. 5.2 i Lp. 6.3.7. oraz umarzająca postępowanie I instancji w zakresie zarzuconego naruszenia Lp. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło następujące postępowanie i czynności.

W dniach 17,18,20,24,27 czerwca; 6,8,10,17,24,29,30,31 lipca; 9 sierpnia; 2,5,11,13,18,30 września; 1,4,15,16 października; 2,9,11,12,13,15,18,19,20 listopada 2013 r. Inspektor Pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu, przeprowadził kontrolę w "[...]" Sp. z o.o. w [...]. Kontrola dotyczyła zagadnień prawnej ochrony pracy, w tym legalności zatrudnienia oraz wybranych zagadnień technicznego bezpieczeństwa pracy. Czynności kontrolne związane z czasem jazdy, czasem postoju oraz obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców, objęły okres 01.07.2012 r. - 31.05.2013 r. Łącznie analizie poddano 2876 dni i pracę 11 kierowców realizujących przewóz osób samochodami wyposażonymi w tachografy cyfrowe oraz analogowe.

Z ustaleń poczynionych przez Inspektora Pracy Okręgowej Inspekcji Pracy w Opolu wynikały następne okoliczności i fakty.

Za pomocą programu TachoScan Control PIP wykonano raport z naruszeń kierowców za okres 01.07.2013 r. - 31.05.2013 r. przy przyjęciu następujących tolerancji czasowych: dzienny czas jazdy - 15 min.; dzienny czas odpoczynku - 3 min.; czas odpoczynku - 2 min.; czas jazdy ciągłej - 10 min.; przerwa 45 min. - 3 min.; przerwa 30 min. - 2 min.; przerwa 15 min. - 1 min.; ignorowanie przy weryfikacji załogi zdarzeń krótszych niż - 5 min.

Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z dnia 29 listopada 2013 r. W trakcie kontroli analiza plików cyfrowych z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych oraz wykresówek przekazanych przez pracodawcę wykazała:

- W zakresie zapewnienia wymaganej przerwy przy prowadzeniu pojazdu przez okres dłuższy niż 4,5 godziny:

1) Kierowca B.J. w okresie od godziny 09:06 dnia 20 lipca 2012 r. do godziny 15:21 dnia 20.07.2012 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 38 minut. Kierowca w w/w okresie prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 8 minut. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa przerw.

2) Kierowca B.J. w okresie od godziny 11:14 dnia 10.12.2012 r. do godziny 16:33 dnia 10.12.2012 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 31 minut. Kierowca w w/w okresie prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 1 minutę. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa przerw.

- W zakresie zapewnienia odpowiedniego odpoczynku (dziennego):

1) Kierowca Ś. W. w dniu 28.04.2013 r., o godzinie 19:10 rozpoczął 30- godzinny w obsadzie dwuosobowej okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 16:41 dnia 29.04.2013 r. do godziny 01:10 dnia 30.04.2013 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 31 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin.

- W zakresie zapewnienie odpowiedniego odpoczynku (tygodniowego):

1) Kierowca G. E. nie wykonał wymaganego przepisami prawa odpoczynku tygodniowego, koniecznego do odebrania zgodnie z art. 8 pkt 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w pierwszym lub kolejnym okresie sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku, tj. od 12:34 dnia 26.08.2012. Kierowca w w/w okresie odebrał najdłuższy nieprzerwany odpoczynek trwający 19 godzin i 26 minut, tj. od godziny 14:28 dnia 27.08.2012 do godziny 09:54 dnia 28 sierpnia 2012 r., podczas gdy w kierowca winien był odebrać minimum 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego. Oznacza to, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 4 godziny i 34 minuty.

- W zakresie nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki:

1) 2 dni dla pojazdu "X" pomiędzy 19.10.2012r. a 21.10.2012r. – brak zapisu co do 2 477 km,

2) 1 dzień dla pojazdu "X" pomiędzy 08.11.2012r. a 12.11.2012r. – brak zapisu co do 1 606 km.

3) 4 dni dla pojazdu "Y" pomiędzy 18.02.2013r. a 22.02.2013r. – brak zapisu co do 2 465 km.

Podmiot kontrolowany po zapoznaniu się treścią protokołu kontroli złożył, przed jego podpisaniem, zastrzeżenia do treści protokołu nr rej.: [...]. W wyniku rozpatrzenia złożonych zastrzeżeń inspektor pracy uwzględnił wyjaśnienia złożone przez Kontrolowanego w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez kierowcę W.Ś, który w dniu 28.04.2013 r., o godzinie 19:10 rozpoczął 30-godzinny w obsadzie dwuosobowej okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 16:41 dnia 29.04.2013 r. do godziny 01:10 dnia 30.04.2013 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 31 minut. W tym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami ustawy o transporcie drogowym dotyczących czasu jazdy i czasu postoju oraz obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców pismem nr rej.: [...] z 29.11.2013 r. inspektor pracy, na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 61 § 1 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zawiadomił Spółkę "A" o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz o przysługującym prawie czynnego udziału Strony w postępowaniu i zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym.

W wyniku przeprowadzonej kontroli inspektor pracy wydał na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 93 ust. 1 w związku z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł z dnia 30 grudnia 2013r. nr [...].

Decyzja stwierdziła naruszenia dotyczące:

- prowadzenia pojazdu przez okres dłuższy niż 4,5 godziny bez wymaganej przerwy co

narusza art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L. 102/1 z dn. 11.04.2006 r.) na kwotę [...] zł;

- skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, co narusza art. 8 ust. 1 do 5 ww. rozporządzenia, na kwotę [...] zł;

- nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, co stanowi naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. L 370 z 31.12.1985 r.).

Łączna naliczona kwota za naruszenia wyniosła [...] zł.

W odwołaniu Strona wniosła o uchylenie decyzji inspektora pracy w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości lub części. Decyzji organu I instancji Strona zarzuciła m.in. naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowaniu i niezawiadomienie o możliwości przejrzenia materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, mimo złożenia zastrzeżeń do zarzutów, zebranych materiałów i dowodów w sprawie. Naruszenie tego przepisu miało uniemożliwić zgłoszenie dowodu w sprawie w postaci wzorca umowy zawieranej w ramach platformy - porozumienia 67 przewoźników jak w zezwoleniach na realizację linii "a" - "b" i "a" – "c", na okoliczność porozumienia 67 biur podróży, wykonywania przejazdów przez "A" Sp. z o.o. w ramach porozumienia 67 biur turystycznych, i współpracy polegającej na użyczaniu pojazdów lub kierowców autokarów w celu wykonania przewozów w ramach porozumienia przewozowego. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 kpa i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym a prawnym decyzji, czyli braku konkretnej podstawy prawnej, która legła u podstaw uznania, iż to "A" powinien dysponować i przedstawiać wykresówki, które będą stanowiły o ciągłości przebiegów pojazdów. Zdaniem Odwołującego organ administracyjny nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie wykazał dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. i w tej sytuacji nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego wymaganiom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a.. Jego zdaniem naruszono również art. 24 § 3 k.p.a. gdyż, zdaniem odwołującego, zarzut prowadzenia postępowania przed organem I instancji przez pracownika, co do którego mogłyby zaistnieć uprawdopodobnione wątpliwości, co do jego bezstronności nie został wyjaśniony, a co jest istotnym naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Naruszenie miało również dotyczyć błędów w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że przedsiębiorca naruszył art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z załącznikiem nr 3 poz. 6.3.7 chociaż przepis ten nie nakazuje posiadać wykresówki na pokrycie wszystkich przejechanych przez dany autokar kilometrów. Odwołujący zarzucił również wadliwe zastosowanie i naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, gdyż przedsiębiorca w okresie ostatnich 6 miesięcy nie zatrudniał kierowców w liczbie powyżej 51. Zarzuty dotyczyły również m.in. naruszenia art. 83 ust. 3 w związku z art. 84 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 84c ust. 3 i ust. 9 ww. ustawy, które miało polegać na niezaprzestaniu kontroli mimo złożonego sprzeciwu.

Pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. organ I instancji przekazał odwołanie do rozpatrzenia Okręgowemu Inspektorowi Pracy w Opolu, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu, po rozpoznaniu odwołania orzekł decyzją z 24 lutego 2014 r. jak na wstępie.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy. Jak wynika z art. 10 pkt 16 tej ustawy organy Państwowej Inspekcji Pracy wykonywają również inne zadania określone w ustawie i przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 pkt 6 w związku z art. 89a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym inspektorzy pracy uprawnieni są do kontroli dokumentów w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju na warunkach i trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Jak wynika z 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Karę pieniężną nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może, w myśl art. 92a ust. 3 pkt 1, przekraczać 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków i warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Od powyższej decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który tą karę nałożył, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy okręgowy inspektor pracy rozpatruje odwołania od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie jednakże nie z przyczyn w nim określonych. Organ odwoławczy bowiem nie podziela zawartych w niej zarzutów.

Strona wniosła odwołanie z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu jako organ lI instancji w wyniku prawnie skutecznego wniesienia odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy co do istoty, zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 8779 ze zm.) nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Ww. ustawa w zakresie rejestracji norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku odsyła do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/52 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. nr 102/1 ze zm.), które to w zakresie urządzeń rejestrujących odsyła do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L. nr 370/ 8 ze zm.). Wymienione rozporządzenia są przepisami wspólnotowymi dotyczącymi przewozów drogowych, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji podziela większość ustaleń dokonanych w tym zakresie przez organ I instancji, jednakże jak wykaże poniższa analiza poszczególnych naruszeń ze względu na błędy ujawnione w decyzji organu I instancji zobowiązany był do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty w myśl art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 139 tego Kodeksu.

Przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przez rozpoczęciem kontroli, tj. w okresie od 16.12.2012 r. do 16.06.2013 r. zatrudniał średnio 10 kierowców oznacza to, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie może przekroczyć 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest:

1) treść Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje karą pieniężną

przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

- Ip. 5.2.1. - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - 150 zł,

- Ip. 5.2.2. - za każde następne rozpoczęte 30 minut - 200 zł.

2) treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje karą pieniężną skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:

- I.p. 5.4.1. - o czas do jednej godziny - 50 zł,

- I.p. 5.4.2. - za każdą rozpoczętą kolejną godzinę - 100 zł,

3) treść lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje karą pieniężną nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień 500 zł.

W trakcie kontroli inspektor pracy ustalił, że przedmiotem działalności "A" Sp. z o.o. w [...] jest dokonywanie przeglądów samochodów należących do Spółki i podmiotów zewnętrznych oraz wykonywanie transportu drogowego własnymi autokarami bądź należącymi do współpracujących podmiotów "B" Sp. z o.o. w [...] oraz "C" w [...]. Czynności kontrolne związane z czasem jazdy, czasem postoju oraz obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców, objęły okres 01.07.2012 r. - 31.05.2013 r. Łącznie analizie poddano 2876 dni 11 kierowców realizujących przewóz osób samochodami wyposażonymi w tachografy cyfrowe oraz analogowe.

Analizując naruszenia wygenerowane w systemie, organ I instancji wziął pod uwagę zarówno pisemne wyjaśnienia złożone przez kierowców, jak też sporządzone i opisane przez nich wydruki z tachografów, dokonując w uzasadnionych przypadkach zmiany zapisu cyfrowego, skutkującej usunięciem naruszenia.

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego (lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym):

Jak stanowi art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie udostępniono dane wczytane z karty kierowcy J.B. za okres objęty kontrolą od 01.07.2012 r. do 31.05.2013 r.

Analiza zapisów cyfrowych zawartych w plikach z karty kierowcy oraz tachografie cyfrowym oraz zapisów na wykresówkach z okresu objętego kontrolą, po uwzględnieniu uzasadnionych, jako odstępstwo zdarzeń oraz oczywistych błędów w operowaniu selektorem wykazała, iż kierowca w okresie od godziny 09:06 dnia 20.07.2012 r. do godziny 15:21 dnia 20.07.2012 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 38 minut. W okresie tym nie odebrał wymaganych przepisami prawa przerw.

Na tej podstawie organ I instancji uznał, że Strona dopuściła się naruszenia z Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i za to nałożył na nią karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zapisów protokołu kontroli, w szczególności załącznika nr 45, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że do naruszenia rzeczywiście doszło i karę w wysokości [...] zł należało nałożyć.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego (Ip. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

Zgodnie z art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":

- "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,

- "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;

Stosownie do art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.

Jak wynika z art. 8 ust. 2-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie udostępniono dane wczytane z karty kierowcy W.Ś. za okres objęty kontrolą od 01.07.2012 r. do 31.05.2013 r.

Analiza zapisów cyfrowych zawartych w plikach z kart kierowcy z okresu objętego kontrolą, po uwzględnieniu uzasadnionych, jako odstępstwo zdarzeń oraz oczywistych błędów w operowaniu selektorem tachografu wykazała, że kierowca w dniu 28.04.2013 r. o godz. 09:10 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy w obsadzie dwuosobowej, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 16:49 dnia 29.04.2013 r. do godziny 01:10 dnia 30.04.2013 r., co oznacza, skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 31 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie odpoczynku w wymiarze 9 godzin.

Na tej podstawie organ I instancji uznał, że strona dopuściła się naruszenia z Ip. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i za to nałożył na nią karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zapisów protokołu kontroli w szczególności załącznika nr 45, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że organ I instancji pominął w tej sprawie własne ustalenia dokonane w wyniku wniesionych zastrzeżeń do protokołu kontroli. Pismem z dnia 28 listopada 2013 r., będącym odpowiedzią na złożone przez Pełnomocnika Strony zastrzeżenia, uwzględnił wyjaśnienia kierowcy zamieszczone na wydruku z urządzenia rejestrującego. Skoro zatem powyższe zdarzenie zostało uznane jako odstępstwo inspektor pracy nie powinien naliczać kary pieniężnej za powyższe naruszenie dlatego też Okręgowy Inspektor pracy w Opolu uznał, że w zakresie naruszenia Ip. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym postępowanie przed organem I Instancji należało umorzyć.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (Ip. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

W wyniku analizy zapisów zawartych na wykresówkach z okresu objętego kontrolą, stwierdzono następujące naruszenia:

- brak wykresówek dla pojazdu "X" za okresy: 19.10.2012r. na 20.10.2012r., 20.10.2012r. na 21.10.2012r.;

- brak wykresówki dla pojazdu "X" pomiędzy 08.11.2012r. a 12.11.2012r.;

- brak wykresówek dla pojazdu "Y" za okresy: 18.02.2013r. na 19.02.2013r.,

19.02.2013r. na 20.02.2013r., 20.02.2013r. na 21.02.2013r., 21.02.2013r. na

22.02.2013r.

Na tej podstawie organ I instancji uznał, że strona dopuściła się naruszenia z Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i za to nałożył na nią karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Zapis 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie nakazuje posiadać wykresówki na pokrycie wszystkich przejechanych przez dany autokar kilometrów. Jednakże istnieje w przepisach rozporządzenia nr 3821/85 w ustawie o czasie pracy kierowców obowiązek pełnego dokumentowania dni pracy kierowców wykonujących przewozy. W związku z tym braki w zapisach licznika kilometrów stanowią przesłankę do przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, czy owe braki nie świadczą o wyrzucaniu lub gubieniu wykresówek. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym protokołu kontroli w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że do naruszenia rzeczywiście doszło, a kara w tym zakresie została nałożona w sposób prawidłowy. W wyniku analizy danych z wykresówek z poszczególnych pojazdów będących własnością "A" Sp. z o. o. inspektor pracy skierował do kontrolowanego żądania nr [...] z 09.08.2013 r., nr [...] z 05.09.2013 r. i [...] z 13.09.2013 r. Strona w odpowiedzi na składane żądania wyjaśniała początkowo, że braki kilometrów wynikają z przestrzegania przez pracodawcę przepisów ustawy o czasie pracy kierowców co prowadzi do częstych zmian kierowców, które wpływają na pojawienie się "brakujących kilometrów". Następnie pismem z 5.12.2013 r. Strona wskazywała na fakt użyczania autokarów innym firmom, występowania sytuacji awaryjnych i nieprzewidywalnych. Trudno tak ogólnikowe wyjaśnienia, bez wskazania żadnych konkretnych dowodów odnoszących się bezpośrednio do ujawnionych przypadków, uznać za wystarczające i wiarygodne, a w konsekwencji zwalniające z odpowiedzialności. W sytuacji, gdy ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną nieokazanie podczas kontroli wykresówek, na przedsiębiorcy ciąży obowiązek dbałości o te dokumenty, a w razie wystąpienia nieścisłości lub "braków" dokonanie wiarygodnych wyjaśnień. Całość materiału dowodowego oraz przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające świadczy o tym, iż w tym zakresie dopuszczenia się przez stronę naruszenia Lp. 6.3.7 karę należało naliczyć w wysokości [...] zł

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego (lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Stosownie do art. 4 lit. h i lit. i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku"\ - "regularny tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin, - "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godziny, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin. "Tydzień" oznacza okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 6-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:

- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub

- jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu.

Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.

Analiza zapisów cyfrowych zawartych w plikach z kart kierowcy z okresu objętego kontrolą, po uwzględnieniu uzasadnionych, jako odstępstwo zdarzeń oraz oczywistych błędów w operowaniu selektorem tachografu wykazała, że kierowca G.E. w pierwszym lub kolejnym okresie sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku, tj. od 12:34 dnia 26.08.2012 r. Kierowca w w/w okresie odebrał najdłuższy nieprzerwany odpoczynek trwający 19 godzin i 26 minut, tj. od godziny 14:28 dnia 27.08.2012 do godziny 09:54 dnia 28.08.2012 r., podczas gdy w niniejszym przypadku kierowca winien był odebrać minimum 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego. Oznacza to, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 4 godziny i 34 minuty.

Organ I instancji winien uznać, że strona dopuściła się naruszenia z Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i za to nałożyć na nią karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Inspektor pracy powyższe naruszenie w zaskarżonej decyzji pominął mimo, iż jak wynika z akt postępowania winno być uwzględnione przy nakładaniu kary pieniężnej. Organ II instancji powyższą usterkę dostrzegł, jednak na mocy art. 139 Kodeksu postępowania nie mógł orzec na niekorzyść strony. Zsumowanie kar jednostkowych, przy uwzględnieniu powyższego naruszenia spowodowałoby naliczenie kary pieniężnej w wysokości wyższej niż orzeczona przez organ I instancji, bo w wysokości [...] zł.

Natomiast zakaz reformationis in peius sformułowany w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego powoduje niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony, a nałożenie kary w wyższej wysokości niewątpliwie stanowiłoby pogorszenie sytuacji spółki w stosunku do uchylanej decyzji organu I instancji dlatego też, naruszenie to, mimo że rzeczywiście nastąpiło nie może mieć wpływu na wysokość nałożonej kary pieniężnej przez organ odwoławczy. Wobec powyższego organ II instancji przy nakładaniu kary pieniężnej niniejszą decyzją w wysokości [...] zł wziął pod uwagę:

- naruszenie lp.5.2 skutkującego nałożeniem kary w wysokości [...] zł;

- naruszenie Ip. 6.3.7 skutkujące nałożeniem kary w wysokości [...] zł.

Po analizie całości materiału dowodowego należy stwierdzić, iż zawarte w decyzji naruszenia mają potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a kara została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Sankcja za naruszenie obowiązków przewidziana jest w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, bowiem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć w niniejszym przypadku kwoty 15.000 zł w odniesieniu do kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowym. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Załącznik ten w Ip. 5.2 przewiduje karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz w l.p. 6.3.7. za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, przepisów.

Organ podniósł, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. nie ma uzasadnionych podstaw. Strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Wobec powyższego należy uznać, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. jest całkowicie nieuzasadniony. Jak wynika z dokumentacji organ I instancji skutecznie zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz o prawie czynnego udziału w postępowaniu przywołując art. 10 § 1 i 61 § 1 i § 4 K.p.a. - pismo z 29.11.2013 r. nr [...], którego odbiór potwierdził swoim podpisem pełnomocnik. Ponadto, właśnie z powołaniem się na art. 10 § 1 K.p.a. spółka złożyła 5 grudnia 2013 r. pismo zatytułowane "ustosunkowanie na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. do zarzutów, zebranych materiałów i dowodów w związku z wszczęciem w dniu 29.11.2013 r. postępowania administracyjnego nr [...], zaś 20.12.2013 r.

Stronie umożliwiono wgląd w akta postępowania oraz wykonano kserokopię żądanych dokumentów - notatka służbowa z 20.12.2013 r. nr [...]. W postępowaniu przed organem I instancji nie można w żaden sposób dopatrzeć się uchybień wskazanego przepisu. Strona nie wyjaśnia jakie to konkretnie działania organu I instancji uniemożliwiły przedstawienie dowodu w postaci "wzorca umowy zawieranej w ramach platformy-porozumienia 67 przewoźników", nie przedstawiła również tego dowodu organowi odwoławczemu.

Zarzucone przez stronę naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. również nie miały miejsca. Postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest postępowaniem administracyjnym toczącym się według reguł Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązują w nim zatem zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. 7 i 8 kpa), a także normy zobowiązujące organy administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz uznania okoliczności za udowodnioną dopiero po analizie wszystkich zebranych dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Organ podniósł, że stwierdzone nieprawidłowości wynikają z materiału dowodowego, zebranego przez inspektora pracy podczas czynności kontrolnych, opisanego w protokole kontroli, czyli z kopii danych cyfrowych pobranych z kart kierowców, wytypowanych do kontroli. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji na każdym etapie postępowania dążył do wnikliwego i jak najbardziej dokładnego ustalenia faktów, z zachowaniem reguł przewidzianych przywołanymi powyżej przepisami.

Zarzut naruszenia w trakcie kontroli art. 24 § 1 pkt 1 i art. 24 § 3 K.p.a. w trakcie przeprowadzanej kontroli – zdaniem organu - jest bezpodstawny. Stosownie do treści art. 17 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, inspektor pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowego inspektoratu pracy, jest organem Państwowej Inspekcji Pracy. Z tego względu złożenie wniosku o wyłączenie inspektora pracy, jako organu kontroli, winno być kwalifikowane na podstawie art. 25 K.p.a., nie zaś na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. Z kolei nawet w przypadku istnienia wątpliwości co do bezstronności organu, ani strona, ani sam organ nie mogą żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, niewymienionych w art. 25 K.p.a. Po drugie wniosek skierowany został w tej sprawie do organu niewłaściwego tj. Głównego Inspektora Pracy, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r. nr [...] w części dotyczącej wyłączenia nadinspektorów pracy G.C. i W.T. przekazał do rozpatrzenia Okręgowemu Inspektorowi Pracy w Opolu. Wniosek ten wpłynął do organu po zakończeniu postępowania kontrolnego, ale również po zakończeniu postępowania administracyjnego w I instancji, czyli już po wydaniu decyzji przez inspektora pracy. Natomiast w zakresie, w jakim wniosek objął żądaniem wyłączenia pracownika radcy prawnego K.K. należy uznać, że był on niezasadny. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, radca prawny obowiązany włączyć się od wykonania czynności zawodowych we własnej sprawie lub jeżeli przeciwnikiem jednostki organizacyjnej udzielającej mu pełnomocnictwa jest inna zatrudniająca go jednostka organizacyjna albo jeżeli sprawa dotyczy osoby, z którą pozostaje on w takim stosunku, że może to oddziaływać na wynik sprawy. Organ II instancji uznał, że skoro powyższa zasada nie została naruszona nie było przesłanki do uznania wniosku o wyłączenie tego pracownika za zasadny.

Wbrew twierdzeniom strony kontrola, na podstawie której dokonano ustaleń nie została ani wszczęta, ani też nie była prowadzona z obrazą przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.). Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że zakres kontroli określony w upoważnieniu został przekroczony przeczy temu treść protokołu kontroli. Ponadto pełnomocnik strony wielokrotnie był informowany, iż kontrola została wszczęta bez zawiadomienia, gdyż przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, świadczy o tym zgromadzony materiał dowodowy. Po doręczeniu upoważnienia pełnomocnik Spółki kierował kolejne zastrzeżenia, sprzeciwy oraz żądania do zaprzestania czynności kontrolnych, na które otrzymywał każdorazowo wyczerpujące odpowiedzi. 29 sierpnia 2013 r. pełnomocnik spółki złożył do Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu sprzeciw na czynności kontrolne inspektorów pracy oraz zawiadomił inspektorów pracy o wniesieniu sprzeciwu. Inspektor pracy pismem z dnia 2 września 2013 r. nr [...] m.in. wyjaśnił, że wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne w związku z wszczęciem kontroli w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Poinformował również o wynikających z przepisów prawa konsekwencjach takiego stanu rzeczy. Pismem z dnia 10 września 2013 r. skierowanym do Okręgowego Inspektora Pracy oraz z 11 września 2013 r. do inspektorów pracy pełnomocnik wniósł żądanie zaprzestania kontroli prowadzonej z naruszeniem przepisów. Jednocześnie złożył pismo z dnia 11 września 2013 r. jako odpowiedź na żądanie inspektora pracy z dnia 05.09.2013 r. Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu pismem z 13.09.2013 r. nr [...] wyjaśnił, jakie kompetencje posiada w świetle przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a także podkreślił ponownie, że nie jest organem kontrolnym w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i nie rozpatruje sprzeciwów na czynności kontrolne, a jedynie, jako organ II instancji, ewentualne zażalenia na postanowienie inspektora pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Podkreślił jeszcze raz, że wydanie postanowienia przez organy Państwowej Inspekcji Pracy było niemożliwe ze względu na niedopuszczalność wniesienia sprzeciwu w sytuacji wszczęcia kontroli w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, co wynika z art. 84d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pełnomocnik firmy złożył zażalenie do Głównego Inspektora Pracy na "postanowienie" Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu, którym jego zdaniem było pismo z 10 września 2013 r. nr [...], jednocześnie pismem z dnia 01.10.2013 r. składając sprzeciw na czynności kontrolne skierowany do inspektorów pracy prowadzących czynności kontrolne. Główny Inspektor Pracy postanowieniem z 28.10.2013 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Inspektor pracy 04.10.2013 r. nr [...] w odpowiedzi na "sprzeciw na czynności kontrolne" z 01.10.2013 r. szeroko wyjaśnił podstawy prawne i faktyczne wszczęcia i prowadzenia kontroli.

Dlatego zarzut naruszenia wskazanych przepisów ustawy o swobodzie działalności uznał za bezzasadny.

Wysokość nałożonej kary nie zależy od dowolnego uznania organu kontrolującego, gdyż ustawodawca wskazał w art. 92a ust. 6, iż wykaz naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zatem organy Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzając naruszenie wyszczególnione w załączniku nr 3 do ustawy nakładają karę w wysokości w nim określonej.

W skardze sądowoadministracyjnej "A" Sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła:

1/ rażące naruszenie prawa, poprzez wydanie decyzji bez wskazania przepisu prawa, który nakłada na przedsiębiorcę obowiązek posiadania wykresówek (tarcz tacho),odpowiadających wszystkim przejechanym przez autokary podmiotu kontrolowanego - przedsiębiorcy "A" sp. z o. o, mimo, że w tym czasie pojazdami tymi kierowali kierowcy zatrudnieni przez obce firmy w ramach porozumienia przewozowego "C"

2/ wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie i dokonanie błędnej wykładni art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, który dotyczy przechowywania wykresówek. i przypisywaniu mu treści polegającej na regulowaniu obowiązku zapewnienia wykresówek na wszystkie przejechane przez autokary podmiotu kontrolowanego kilometry przebiegu w związku z art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt. 3 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2007.125.874) - załącznik nr 3. Lp. 6.3.7., mimo, iż pojazdami tymi jeździli kierowcy zatrudnieni w innych firmach.

3/ wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a to art. 15 K.p.a., poprzez pozbawienie strony dwuinstancyjnego postępowania.

4/ naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 kpa, w zw. z art. 79 a ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż zaskarżona decyzja organu II stopnia i decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 24 § 3 k.p.a., gdyż w postępowaniu kontrolnym jak i w postępowaniu administracyjnym uczestniczyli pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy, którzy powinni być wyłączeni na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.,

5/ naruszenie art. 10 § 1 poprzez niezapewnienie pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowaniu, niezawiadomienie o możliwości przejrzenia materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, mimo złożenia zastrzeżeń do zarzutów, zebranych materiałów i dowodów w sprawie, oraz uniemożliwienie w ten sposób wypowiedzenia się i złożenia oświadczenia w postępowaniu przed I i II instancją

6/ naruszenie przepisów postępowania art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i 107 § 3 K.p.a. polegające na sprzeczności zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustaleń protokołu kontroli z wydanymi decyzjami, co skutkuje ich wadliwością i nałożeniem kary w I instancji z art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2007.125.874) a w II instancji art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz załącznika nr 3 do ustawy L.p. 6.3.7. w zakresie zarzutu tzw. braku ciągłości kilometrów.

7/ naruszenie przepisów art. 79 i art. 79 a ust. 6 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej też u.s.d.g.) w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W upoważnieniu nie wskazano art. 79 ust. 2 pkt. 2 u.s.d.g. , jako uzasadnienia nieprzestrzegania reguł wskazanych w ustawie dotyczących wszczętej kontroli.

8/ naruszenie przepisów art. 79 a ust. 2, art. 79 a ust. 6 pkt. 1 i pkt. 6, art. 79 a ust. 7 , art. 79 a ust. 8 , art. 79 b , art. 80 b, art. 83 ust. 1 , ust. 2 pkt. 2, art. 83 ust. 3, art. 84 c i art. 84d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

9/ naruszenie art. 83 ust. 3 u.s.d.g. w zw. z art. 84 d u.s.d.g., poprzez przedłużanie kontroli wbrew wymogom tego przepisu.

10/ naruszenie art. 84 c ust. 3 i ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem podmiot kontrolowany wniósł w terminie 3 dni sprzeciw na przedłużanie czynności kontrolnych oraz naruszono przepisy art. 84c ust. 12 oraz art. 84d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu podniesiono, że rażące naruszenie prawa polega na wydaniu decyzji bez wskazania przepisu prawa, który nakłada na przedsiębiorcę obowiązek posiadania wykresówek (tarcz tacho) odpowiadających wszystkim przejechanym przez autokary podmiotu kontrolowanego - przedsiębiorcy "A" sp. z o. o.- kilometrom przebiegu tych pojazdów; mimo, że w tym czasie pojazdami tymi kierowali kierowcy zatrudnieni przez obce firmy w ramach porozumienia przewozowego "C". Organ II stopnia wydał decyzję w oparciu o art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, który dotyczy przechowywania wykresówek, poprzez przypisanie mu treści polegającej na regulowaniu obowiązku zapewnienia wykresówek na wszystkie przejechane przez autokary podmiotu kontrolowanego kilometry przebiegu w związku z art. 92a ust. 1, ust 3 pkt 3 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2007.125.874) - załącznik nr 3. Lp. 6.3.7., mimo, iż pojazdami tymi jeździli kierowcy zatrudnieni w innych firmach.

Dalej skarżąca Spółka podniosła wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie i dokonanie błędnej wykładni art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, który dotyczy przechowywania wykresówek, i przypisywaniu mu treści polegającej na regulowaniu obowiązku zapewnienia wykresówek na wszystkie przejechane przez autokary podmiotu kontrolowanego kilometry przebiegu w związku z art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt. 3 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2007.125.874) - załącznik nr 3. Lp. 6.3.7., mimo, iż pojazdami tymi jeździli kierowcy zatrudnieni w innych firmach. Decyzje wydano dokonując błędnej wykładni i błędnego zastosowania wskazanych przepisów, które dotyczą nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień i przypisanie mu na skutek błędnej wykładni, treści nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek zapewnienia wykresówek na wszystkie przejechane przez autokary podmiotu kontrolowanego kilometry przebiegu mimo, że żaden przepis nie nakłada takiego obowiązku, a pojazdami należącymi do ""A" Sp. z o. o." kierowali kierowcy pracownicy innych firm-przedsiębiorców, a obowiązek przechowywania tarcz tacho wynikający z art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady EWG lir 3821/85, spoczywa na ich pracodawcach-przedsiębiorcach, wobec czego "A" Sp. z o. o." nie może nimi dysponować.

Protokół kontroli nr [...] na str. 4, zawiera zapis: "Ustalenia dokonane w toku kontroli wskazują zaś, iż poza powiązaniem kapitałowo - osobowym w/w podmiotów, kierowcy zatrudnieni w " A " Sp. z o. o. świadczyli przewóz drogowy na rzecz "C" oraz "B" Sp. z o. o.; kierowcy obu wymienionych firm również wykonywali przewóz drogowy autokarami należącymi do " A" Sp. z o. o. ". Przedsiębiorca "A" Sp. z o. o. zgodnie z rozporządzeniem nr 3821/85 przedłożył kontrolerom PIP dokumentację potwierdzającą dni pracy kierowców.

Nie można przypisywać przedsiębiorcy naruszenia obowiązku wynikającego z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, skoro nie ma takiego obowiązku oraz zrezygnowano w firmie ze stałych obsad załóg kierowców dla danych autokarów i autokarami tymi kierowali różni kierowcy, w tym zatrudnieni w innych firmach.

Wszystkie te działania mają na celu maksymalne wykorzystanie pojazdów i zapewnienie im ciągłości ruchu (również w sytuacjach nagłych, awaryjnych).

W postępowaniu przedłożono dowody potwierdzające istnienie porozumienia przewozowego.

Co do zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, poprzez pozbawienie strony dwuinstancyjnego postępowania (art. 15 kpa), należy podnieść, iż organ II stopnia uchylił decyzję organu I stopnia w całości, tym samym uznał, iż decyzja ta jest wadliwa.

Według skarżącej uchylając decyzję organu I stopnia w całości, decyzją z dnia 24 lutego 2014r. i wydając w części decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy, a w pozostałej części umarzającą postępowanie organ naruszył zasadę dwuinstancyjności. Ponadto w decyzji organu II stopnia nastąpiła zmiana podstawy materialno prawnej decyzji.

Skarżący zarzucił, że nie jest dopuszczalne, przy dokonaniu przez organ II instancji zmiany podstawy prawnej decyzji (zastosowanego przepisu prawa materialnego), uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w części co do istoty sprawy oraz umorzenie postępowania w pozostałej części. Stanowi to pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).

Spółka ponadto podniosła naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a., w zw. z art. 79 a ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż zaskarżona decyzja organu II stopnia i decyzja organu pierwszoinstancyjnego zostały wydane z naruszeniem art. 24 § 3 K.p.a., albowiem w postępowaniu administracyjnym (wcześniej kontrolnym) uczestniczyli pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy, którzy powinni być wyłączeni na podstawie art. 24 § 3 K.p.a.

Kontrola przeprowadzana w spółce "A" sp. z o. o. w [...] ma ścisły związek z kontrolami przeprowadzanymi w "C" i "B" sp. z o. o. Wobec czego w stosunku do "A" Sp. z o. o. zachodzą te same podstawy do wyłączenia pracowników, jakie mają zastosowanie w stosunku do postępowali kontrolnych i administracyjnych prowadzonych w "C", "B" sp. z o. o.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, uzasadnione jest zastosowanie przepisu art. 24 § 3 k.p.a., do wyłączenia pracowników Państwowej Inspekcji Pracy w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt. 2 i 4 oraz ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, w tym także do pracowników wykonujących funkcję organu.

Przepis art. 24 § 3 k.p.a. stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności nie wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika.

Podczas kontroli Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu A.K. oraz zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu M.K. i zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu R.F. a także Nadinspektor Pracy G.C. i Nadinspektor Pracy W.T. wielokrotnie kontaktowali się w sprawie kontroli z radcą prawnym K.K..

Potwierdza to Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu A.K. w swym piśmie z dnia 03.02.2014r. Okoliczności wskazane w piśmie świadczą iż kontakty osób o wyłączenie których wnosił skarżący, mogły mieć również charakter nieformalny, co tym bardziej nakazuje powziąć uzasadnione w świetle treści art. 24 § 3 K.p.a. wątpliwości co do bezstronności, wskazanych powyżej pracowników, uzasadniające przyczynę ich wyłączenia.

Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy w Opolu, wskazani powyżej, pełniąc jednocześnie funkcje organu, przeprowadzali kontrolę, wydawali w trakcie kontroli decyzje, ich kontakty służbowe z pracownikiem Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu, radcą prawnym K.K. wywoływały uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tych pracowników.

Radca prawny K.K., pracownik OIP w Opolu, jest jednocześnie pełnomocnikiem W. P. w procesie pracowniczym i złożył w jego imieniu w dniu 27.11.2013r. pozew o zapłatę kwoty 8.894 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i ekwiwalentu za urlop, przeciwko kontrolowanemu równolegle podmiotowi "C", wskazując daty za jakie żądane są odsetki.

Wreszcie skarżąca Spółka zarzuciła, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej oddalenie, podnosząc że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia wskazanych w zarzutach skargi przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7 i 8 w związku z art. 24 § 3 K.p.a.

Wniosek Strony dotyczył wyłączenia od "udziału w postępowaniu kontrolnym i czynnościach z nim związanych" i odnosił się do Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu A.K. oraz jego zastępców M.K. i R.F., nadinspektorów pracy G.C. (kierownik kontroli) i W.T., a także radcy prawnego K.K.. Czynności kontrolne w "A" Sp. z o.o. zostały zakończone już 20 listopada 2013 r.

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy kontrole przeprowadzają inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.

Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu.

Natomiast w odniesieniu do pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu radcy prawnego K.K., Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu uznał, że nie zachodzi przesłanka wyłączenia, o której mowa w art. 24 § 3 K.p.a. w stosunku do tego pracownika wniosek również dotyczył wyłączenia "od udziału w postępowaniu kontrolnym i czynnościach z nim związanych". O udziale w kontroli, zdaniem Strony miały świadczyć dekretacje dokonane na pismach: z dnia 24.06.2013 r. i z 10.09.2013 r., kierowanych przez pełnomocnika do Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu. Strona pomija fakt, że organem kontroli nie jest Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu, a inspektorzy pracy. Pełnomocnik strony zdawał się ignorować ten fakt w trakcie toczącej się kontroli mimo, iż wielokrotnie w trakcie postępowania kontrolnego był o nim informowany. Co prawda przepis ust. 3 art. 22 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w Opolu zakłada, że wspólnie z inspektorem pracy kontrolę mogą również przeprowadzać inni pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy, do zadań których należy ochrona pracy, jednak dzieje się tak na podstawie imiennego upoważnienia wydanego przez Głównego Inspektora Pracy lub Okręgowego Inspektora Pracy. W tym przypadku upoważnienia takiego nie udzielono. Ponadto Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu uznał, że w przypadku uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, nie jest wyłączone obowiązywanie zasady prawdy obiektywnej. Radca prawny z urzędu przestrzega swojej właściwości.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie wypełnione zostały obowiązki wynikające z art. 7 i 8, a także art. 77 k.p.a. W aktach sprawy zgromadzone zostały dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i poddane zostały ocenie na zasadzie określonej w art. 80 k.p.a. Organ nie dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Protokół kontroli stanowiący dokument urzędowy, sporządzony w określonej przepisami prawa formie przez powołany do przeprowadzenia kontroli podmiot, stanowi w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 76 k.p.a., dowód tego, co w nim zostało stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Nadto należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, protokół kontroli sporządzony został zgodnie z przepisami prawa i z udziałem pełnomocnika strony oraz zawiera m.in. opis stwierdzonych naruszeń prawa oraz inne informacje mające istotne znaczenie dla wyników kontroli (zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Inspektor pracy zawarł w nim szczegółowo m.in. wykaz czynności jakich dokonywał w trakcie postępowania kontrolnego, w tym czynności związanych z odbiorem wykresówek i innych dokumentów, które w dniu rozpoczęcia kontroli zostały zabezpieczone przez Policję i przekazane przez byłego pracownika. Pismem nr "..." z 29.11.2013 r. inspektor pracy, na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zawiadomił Spółkę "A" o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz o przysługującym prawie czynnego udziału Strony w postępowaniu i zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2001 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) organ uznał je za całkowicie nieuzasadnione. Strona była informowana, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte bez uprzedniego zawiadomienia ze względu na fakt, że przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje odstąpienie od zawiadomienia przedsiębiorcy przed wszczęciem kontroli. Przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wbrew temu co twierdzi pełnomocnik strony, nie obligują do wskazywania w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podstawy prawnej w postaci art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis ten nie stanowi bowiem podstawy do prowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie, a podstawę do odstąpienia od uprzedniego zawiadomienia o jej przeprowadzaniu. Z dokumentacji sprawy wynika również, że w głównej mierze na długość trwania kontroli wpływ miał sam podmiot kontrolowany bowiem albo nie realizował on kierowanych przez inspektora pracy żądań, które organ kontroli musiał ponawiać, albo zwracał się o przesunięcie terminu ich realizacji.

Konsekwencją sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia jest m.in. brak ograniczeń wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jak i art. 79a ust. 2 co oznacza, że do takiej kontroli nie stosuje się ograniczeń czasowych i może być ona wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej. Z uwagi na wszczęcie kontroli, w sytuacji gdy jest to niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, niedopuszczalne jest wniesienie sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2.

Przepis art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Oznacza to, że wymierzone za poszczególne naruszenia kary nie mogą przekroczyć wysokości kwot wskazanych w załączniku nr 3, natomiast suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15 000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Takim podmiotem jest odwołujący się. Powyższe oznacza również, że w przypadku stwierdzenia naruszenia określonego w załączniku do ustawy organ administracji nie ma możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar, lecz ma obowiązek wymierzyć karę określoną w załączniku stanowiącym ich wykaz. Przewidziane w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kary pieniężne za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają charakter administracyjnych kar pieniężnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt P19/06) uznał, że istotą kary administracyjnej jest przymuszanie do respektowania nakazów i zakazów, sama zaś kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia prawa. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków lub warunków transportu drogowego jest oderwana od kwestii winy i ma charakter obiektywny. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w tezie 1 wyroku z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 543/11: "Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, gdyż obciąża podmiot wykonujący transport drogowy, jeżeli wystąpił zakazany przez ustawę skutek". Odpowiedzialność przedsiębiorcy, o której mowa w art. 92a ust. 1 ww. ustawy nie ma jednak charakteru absolutnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 92c ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Odnosząc treść powyższej regulacji do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zwolnienie się skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów możliwe byłoby tylko w przypadku wykazania, że nie miał on wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenia te wystąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Innymi słowy, skarżący musiałby wykazać, że jako podmiot wykonujący przewóz drogowy uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby zadośćuczynić nałożonym na niego przepisami prawa obowiązkom i wymogom. Ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zwolnienia z odpowiedzialności, przewidziane w przepisach prawa spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08). W toku postępowania administracyjnego skarżący nie powoływał się na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby zostać zakwalifikowane przez organy Państwowej Inspekcji Pracy jako równoznaczne z przesłankami wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przewidzianymi w przepisie art. 92a ustawy o transporcie drogowym.

W związku z zarzutem naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r. ze zm.) należy wskazać, że celem regulacji zawartej w Ip. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest zapobieżenie zabiegom przedsiębiorcy, aby w celu uniknięcia sankcji za przekroczenie czasu pracy kierowcy, nie stosować urządzeń rejestrujących lub nie okazywać ich organom kontroli. Wszelkie obowiązki przedsiębiorcy w zakresie gromadzenia i przechowywania dokumentacji czasu pracy kierowców służą jedynie umożliwieniu zbadania przestrzegania regulacji o czasie pracy kierowców. W sytuacji, gdy ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną nieokazanie podczas kontroli wykresówek, na przedsiębiorcy ciąży obowiązek dbałości o te dokumenty, a w razie wystąpienia nieścisłości lub braków dokonanie wiarygodnych wyjaśnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuję :

I. Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. ) dalej zwanej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).

Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po powołaniu przepisów regulujących kognicję sądu administracyjnego trzeba poczynić zastrzeżenie, że sąd administracyjny w świetle tych uregulowań nie jest kolejną instancją rozpatrującą sprawę administracyjną, lecz arbitrem oceniającym legalność działania podjętego przez organ administracji publicznej, tak w zakresie zastosowanego przepisu prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej.

Na wstępie rozważań warto także usystematyzować regulacje prawne mające w sprawie zastosowanie. Przede wszystkim zaskarżone akty w I i II instancji wydały organy Państwowej Inspekcji Pracy a zatem zastosowanie w sprawie ma ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. , poz. 404 ze zm.). Następnie powołać trzeba ustawę z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. , poz. 1414 ze zm.) , której art. 89 ust. 1 pkt 6 reguluje uprawnienia inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy oraz warunków w nich określonych, w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. W myśl art. 89 a ust. 1 Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Z przepisami ustawy o transporcie drogowym związana jest regulacja ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. 2012, poz. 1155 ze zm.) oraz regulacje wspólnotowe, w szczególności przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (DZ.U.UE.L. 1985.370.8 ze zm.), oraz rozporządzenie (WE) NR 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3520/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm.).

Ponadto wskazać należy na powołaną przez organy ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013, poz. 672 ze zm.). Natomiast w związku z żądaniem strony wyłączenia organu i jego pracowników należy odnotować ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2014, poz. 637 ) i przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.).

Na podstawie uregulowań powyższych aktów prawnych, w części zastosowanej przez organy, należy ocenić zarzuty skargi, pamiętając o granicach orzekania sądu wymienionych w powołanym wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a.

II. Co do zarzutu naruszenia zasad kontroli.

Państwowa Inspekcja Pracy nie została powołana do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, a tym samym brak jest podstaw prawnych do stosowania przez organy Państwowej Inspekcji Pracy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie przepisów o kontroli.

Rozdział 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zatytułowany jest "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy" i w tym rozdziale zawarty jest przepis art. 79 zobowiązujący organy kontroli do zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, która nie może być wszczęta wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia takiego zawiadomienia. Dotyczy to jednak – zdaniem Sądu wyłącznie takich organów kontroli, które uprawnione są do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, a do takich nie należą organy Państwowej Inspekcji Pracy.

Trzeba w związku z tym wskazać na zapisy Kodeksu Pracy, a w szczególności na art. 184 § 1 i § 3, zgodnie z którymi nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy (§1), natomiast organizację i zakres działania inspekcji, o których mowa w § 1 (...) określają odrębne przepisy" (§ 3).

Te odrębne przepisy dotyczące organizacji i zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie Kodeksu pracy to przede wszystkim ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy i zwana dalej też ustawą o PIP.

Art. 10 ustawy o PIP precyzuje zadania Państwowej Inspekcji Pracy, przy czym ust. 1 pkt 3 i 4 tego przepisu wymienia jako zadanie Inspekcji m.in. kontrolę legalności zatrudnienia. Zwrócić trzeba uwagę na Rozdział 4 ustawy o PIP, który reguluje – zgodnie z tytułem - Postępowanie kontrolne organów PIP i jednocześnie na zawarty w nim art. 21 ustawy, który stwierdza: "postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń". Do tego trzeba dodać uprawnienia inspektorów pracy wynikające z art. 24 ust. 1 ustawy o PIP, który stanowi, że inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia w zakresie, o którym mowa w art. 10

ust. 1 pkt 3 i 4.

Dalej należy powołać przepisy Rozdziału 10 ustawy o transporcie drogowym "Nadzór i kontrola". Stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy – są uprawnieni do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Kontrolę tę przeprowadza się zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy o czym stanowi art. 89a ust.1. Z zapisu art. 89c ustawy o transporcie drogowym wynika, że do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takie uregulowanie nie wyłącza jednak przepisów ustawy o PiP. Wolę ustawodawcy co do wyłączenia kontroli prowadzonej przez PiP spod reżimu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej potwierdza fakt, że ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy jako akt na podstawie którego przeprowadzana jest kontrola przedsiębiorcy, nie zawiera przepisu odsyłającego do postanowień rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (por. też wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 1002/09 i glosa A. Karczmarka ZNSA 2012/4/155).

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postępowanie kontrolne, uregulowane w rozdziale 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, z uwagi na specyfikę zasad nim rządzących, stanowi szczególny rodzaj postępowania, odrębnego od postępowania administracyjnego w rozumieniu k.p.a. Postępowanie dowodowe w ramach procedury kontrolnej prowadzi się zatem w oparciu o przepisy tej ustawy, umożliwiające na przykład w pewnych sytuacjach nawet zachowanie w tajemnicy danych osobowych osoby przesłuchiwanej (art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy przepisy k.p.a. stosuje się jedynie posiłkowo – w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie (por. art. 12 ustawy o PiP).

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o PiP, w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników lub osób, które są lub były zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, a także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ustawy ustalenia kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 10 w formie protokołu. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole (ust. 4).

Zdaniem WSA w Opolu postępowanie kontrolne i dowodowe w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy co doprowadziło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji również do rzetelnego jej rozpoznania. Zbędne było odwoływanie się w niektórych czynnościach podjętych przez organy do przepisów Rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co jednak w niczym nie zmienia powyższej oceny.

III. Co do zarzutu naruszenia przepisów o transporcie drogowym

Konsekwencją wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i odpoczynków jest kara pieniężna. Wykaz naruszeń obowiązków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Z art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 zł dla podmiotu zatrudniającego średnio do 10 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92 a ust. 3 pkt 1).

Przedsiębiorca ma obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie transportowym, aby wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować zagrożenie wystąpienia naruszeń przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców. Ten obowiązek jest oczywisty i wynika ze wskazanych wyżej przepisów prawa. Chodzi o zastosowanie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą skłaniać i umożliwiać kierowcom przestrzeganie przepisów prawa o czasie pracy. Dopiero wykazanie, że przedsiębiorca takie rozwiązania zastosował, a pomimo tego kierowca naruszył przepisy, spowodować może uwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności.

Skarżąca spółka jest profesjonalistą. Dlatego winna sprawować ścisły nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa przez swych pracowników. Zważyć należy, że powołane powyżej prawodawstwo wspólnotowe przypisuje szczególną wagę zapewnieniu przestrzegania i kontrolowania ścisłych norm czasu pracy kierowców, związanemu z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu lądowym w sytuacji komercyjnej presji na ilość przewożonych ładunków i szybkość wykonywanych przewozów. Presja ta prowadzić może, przy braku konsekwentnego i skutecznego egzekwowania przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców do zagrożenia bezpieczeństwa nie tylko kierowców ale i innych uczestników ruchu drogowego.

Wszystkie obowiązki wynikające z powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa wspólnotowego obciążały przedsiębiorcę transportowego już od czasu ich wejścia w życie. Rozporządzenia wspólnotowe są bowiem aktami prawa podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu. Wejście natomiast w życie od 1 stycznia 2012r. art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma jedynie taki skutek, że pracodawca może w wymienionych w tym przepisie sytuacjach zwolnić się od odpowiedzialności.

Przedsiębiorca na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 ma obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorca ma obowiązek wydawać kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wykresówki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przepis wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji przedstawicielowi służb kontrolnych. Art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje na obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia wykresówek lub kart kierowcy.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Ponadto stosownie do treści art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3.

Z powyższych przepisów wspólnotowych jednoznacznie wynika, iż - co do zasady - każdy przedsiębiorca prowadzący przewozy drogowe, niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, zobowiązany jest do przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa wykresówek.

Ustawodawca wspólnotowy przewidując praktyczną możliwość zajścia takich sytuacji, w których kierowca prowadzący przewozy nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych, pozostawił ustawodawstwu poszczególnych krajów członkowskich kwestię szczegółowego uregulowania sposobów wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności w toku kontroli.

W prawie krajowym dlatego wprowadzono przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG (obecnie rozporządzenia WE nr 561/2006), na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Przewidziano tym samym możliwość wykazywania się przez kierowcę dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym usprawiedliwiającym fakt nieposiadania wykresówki podczas kontroli.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych unormowań, uznać trzeba, iż na przedsiębiorcę nałożony jest bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń, zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Systemowa interpretacja przepisów nakładających na stronę obowiązek przechowywania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku - powoduje, że w sposób analogiczny do kontroli na drodze, przedsiębiorca może przedstawić dowody (zaświadczenia) świadczące o przyczynie nieokazania wykresówek, które co do zasady każdy przedsiębiorca zobowiązany jest przechowywać przez okres co najmniej roku od dnia ich użycia.

Ustawodawstwo wspólnotowe, w tym art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 3821/85, expressis verbis nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Powyższa regulacja wprowadza obowiązek przechowywania wykresówek przez co najmniej rok po ich użyciu. Zasadą jest, iż kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. W przypadku kontroli drogowej, gdzie okresem kontroli objęty jest dzień bieżący i 28 dni wstecz, za dzień, w którym kierowca nie prowadził pojazdu lub prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, przedsiębiorca powinien wystawić kierującemu właściwe zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie, pracodawca powinien być w stanie udokumentować każdy dzień pracy zatrudnionego przez siebie kierowcy. Mimo że normy prawa nie wprowadzają obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, ale nakazują na przykład przechowywać rozkład jazdy i plan pracy przez okres roku po upływie objętego nim okresu. Ponadto z brzmienia art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wynika, iż przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 można sprawdzić analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów. Regulacje wspólnotowe dopuszczają udokumentowanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie okresów prowadzenia pojazdu, innej pracy, przerw i dyspozycyjności przy pomocy innych dokumentów jedynie przykładowo wskazując na art. 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wymienione w nim plan pracy i rozkład jazdy.

Niewątpliwie zasadą jest, aby w dniu, w którym kierowca prowadzi pojazd, nie wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, rejestrował czas pracy na wykresówkach (w przypadku tachografu analogowego) lub karcie kierowcy (w przypadku tachografu cyfrowego). W przypadku kontroli w przedsiębiorstwie, pozostałe dni, w których kierowca pojazdu nie prowadził, powinny zostać udokumentowane w inny sposób.

Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wyraźnie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Jednocześnie wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji upoważnionemu funkcjonariuszowi służb kontrolnych. Jednocześnie przepis wskazuje, iż art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 doprecyzowuje sposób, w jaki należy przechowywać wykresówki i sporządzać wydruki.

Brak jest zatem możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, albowiem zastosowanie tej regulacji uzależnione jest od stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Zdaniem Sądu organy nie miały obowiązku badać z urzędu przesłanek do stwierdzenia czy powstanie naruszenia było od przedsiębiorcy niezależne. W każdym razie działanie Spółki w ramach Platformy przedsiębiorstw przewozowych "C" samo przez się nie wyłącza przestrzegania wymienionych w zaskarżonej decyzji przepisów krajowych i wspólnotowych. Ciężar dowodzenia spoczywa bowiem w tym przypadku na przedsiębiorcy. To on musi wykazać fakt zaistnienia takich okoliczności. Należy przy tym podkreślić, iż poprzestanie na samym tylko oświadczeniu strony nie jest wystarczające. Nie wystarczy samo uprawdopodobnienie takich okoliczności. Konieczne jest ich udowodnienie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 989/08 (opubl. tak jak wszystkie cytowane orzeczenia w CBOiS na stronach internetowych NSA).

IV. Co do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. o wyłączeniu organu i pracownika.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. należy podnieść, że – co do zasady – złożenie wniosku o wyłączenie pracownika organu administracji po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, a przed wydaniem decyzji, nie zwalnia tegoż organu od jego rozpatrzenia przed podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić trzeba, że wszystkie zgłoszone wnioski zostały rozpoznane przez właściwy organ. Wydane postanowienia zostały należycie uzasadnione. Dodać należy także brak podstaw do wyłączenia ze sprawy radcy prawnego K.K. Ani przepisy ustawy o PiP ani ustawy o radcach prawnych nie zostały naruszone.

W szczególności nie zachodzą przesłanki do wyłączenia radcy prawnego jako pracownika na podstawie art. 15 ustawy o radcach prawnych, ani podstawa do wyłączenia jako organu PiP, którym także nie jest.

Co do zarzutu naruszenia art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 23 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, zauważyć należy, że organ, dokonując przesłuchania pracowników strony, bez obecności podmiotu kontrolowanego lub osób reprezentujących ten podmiot nie naruszył art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Należy podkreślić, iż przesłuchania pracowników prowadzone przez inspektorów pracy są dokonywane na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl tego przepisu, inspektor pracy w toku kontroli ma m.in. prawo do żądania od pracowników podmiotu kontrolowanego informacji oraz przesłuchania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą. Uregulowania ustawy o PiP nie zawierają wymogu dopuszczenia strony postępowania do czynności przesłuchiwania pracowników. Brak obowiązku dopuszczenia strony postępowania kontrolnego do przesłuchania pracowników należy łączyć wprost z charakterem stosunków, jakie istnieją między pracownikami a stronami tych postępowań, czyli pracodawcami. Każdorazowa obecność pracodawcy przy przesłuchaniu pracownika mogłaby bowiem wpłynąć bezpośrednio na swobodę wypowiedzi przesłuchiwanej osoby.

Uregulowania w zakresie przesłuchiwania pracowników w toku kontroli odpowiadają dyrektywie wyrażonej w art. 12 ust. 1 lit. "c" tiret pierwsze Konwencji nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 72, poz. 450), w myśl której inspektorzy pracy winni posiadać uprawnienia do przesłuchiwania, na osobności lub w obecności świadków, pracodawcy lub personelu przedsiębiorstwa w sprawach dotyczących stosowania przepisów prawnych. Wynika z tego, że inspektorzy pracy posiadają, na podstawie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz wskazanej powyżej Konwencji nr 81, uprawnienia do przesłuchiwania pracowników kontrolowanego podmiotu bez obecności świadków i w tym przedmiocie inspektorom pracy nie może być czyniony zarzut naruszenia prawa.

V. Co do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji rozpoznał sprawę zgodnie z zasadami art. 15 K.p.a. oraz pozostałych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, i stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Okoliczność, że organ nie uwzględnił wniosków dowodowych strony nie znaczy, że nie rozpoznał ponownie merytorycznie sprawy. Dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wydał decyzję na podstawie art. 138 Kpa. Zgodnie z § 1 tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 1) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (pkt 2), bądź umarza postępowanie odwoławcze (pkt 3). Zatem decyzja wydana w rozpoznawanej sprawie przez organ odwoławczy znajduje uzasadnienie w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.

Podkreślić należy, że decyzja administracja, w której organ administracji publicznej wymierza przewoźnikowi karę za kilka wykroczeń w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, ma szczególny charakter. W znaczeniu formalnym jest to jedna decyzja, w której rozstrzyga się kilka spraw administracyjnych w znaczeniu materialnym. Każde bowiem naruszenie przepisów wspomnianej ustawy stanowi w istocie odrębne zdarzenie, którego zaistnienie powoduje powstanie sankcji w postaci kary pieniężnej. Nałożenie jednej łącznej kary stanowiącej sumę kar za poszczególne naruszenia i wydanie jednej decyzji administracyjnej nie niweczy faktu, że są to odrębne sprawy w znaczeniu materialnym.

Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu, rozpoznającego odwołanie od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie kilku przepisów ustawy o transporcie drogowym, w którym orzeka się co do wysokości kar za niektóre z naruszeń, a co do innych umarza się postępowanie administracyjne, albowiem gdy skutkiem wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego jest stwierdzenie braku podstaw do nałożenia kary, postępowanie w tym zakresie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym wszczynane jest z urzędu. Ustalenie, że do określonego naruszenia nie doszło, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania. Natomiast w pozostałym zakresie organ drugiej instancji uznał materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji za wystarczający i na tej podstawie orzekł co do istoty sprawy. Orzeczenie to nie narusza prawa.

VI. Reasumując, w świetle obowiązujących przepisów, przedsiębiorca jest nie tylko zobowiązany do stworzenia takich warunków pracy kierowców, aby mogli oni przestrzegać przepisów dotyczących transportu drogowego w tym czasu pracy ale jest także zobowiązany do świadczenia usług transportowych zgodnie z obowiązującym prawem. Powołanie platformy przedsiębiorstw przewozowych nie zwalniało Spółki z obowiązku przestrzegania cyt. wyżej przepisów krajowych i wspólnotowych.

Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają przedsiębiorcę.

W związku z tym przedsiębiorca w toku kontroli zobowiązany jest do okazania wszelkich dokumentów związanych z prowadzoną działalnością i przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego, w tym wykresówek czy innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Przy czym dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie w trakcie prowadzonej kontroli, a przedsiębiorca jest bezwzględnie zobowiązany do okazania tych dokumentów podczas kontroli.

Skoro w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie przedstawił podczas kontroli stosownych dokumentów, tj. wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to organy PiP nie miały obowiązku analizowania przyczyny nieokazania tych dokumentów przez przedsiębiorcę.

Bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji w tym zakresie pozostają dowody powołane w skardze. Organy przeprowadziły, co zaznaczono wyżej postępowanie kontrolne i dowodowe prawidłowo a sąd administracyjny - co do zasady - nie prowadzi postępowania dowodowego. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej okoliczności organy PiP miały na uwadze podczas przeprowadzanej kontroli przedsiębiorstwa a wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ocena tych okoliczności nie narusza prawa, gdyż także uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Sporządzony przez organ pierwszej instancji protokół kontroli bardzo szczegółowo opisuje wszystkie stwierdzone naruszenia i brak jest podstaw do ich zakwestionowania, poza tymi ustaleniami, które były podstawą orzeczenia organu odwoławczego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Z kolei udowodnienie okoliczności zwalniających przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności związanej z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi wynikające z nich skutki prawne.

Z tych względów i z mocy art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.