Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 157/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3; art. 3 pkt 4; art. 28 ust. 1; art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b; art. 48 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008r. sprawy ze skargi I. i M. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 757,- (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ M.Kwiecińska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 kpa,po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy obiektu budowlanego realizowanego na działce nr [..] w m. Ż., gm. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę, wstrzymał inwestorom I. i M. N. prowadzenie robót budowlanych przy budowie tegoż obiektu - wiaty, nakazał zabezpieczyć budowę przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 13 lipca 2007r. zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - celem legalizacji przedmiotowego obiektu.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż na działce nr [..] w Ż. zrealizowano budynek mieszkalny oraz prowadzone są roboty przy realizacji obiektu budowlanego - miejsca do parkowania samochodu według inwestorów - pergoli, Obiekt ten posiada wymiary zewnętrzne 6,21 x 5,76 m i wysokość 3,70 m (w najwyższym punkcie kalenicy), realizowany jest w narożniku działki, z dwóch stron - od strony sąsiednich działek - posiada murowane otynkowane ściany grubości 22 cm i wys. 2,50 m, trzecią ścianę tworzą trzy gotowe elementy drewniane o wys. 2,20 m na długości 5,76 m. W wydzielonej trzema przegrodami przestrzeni inwestor wykonał szkieletową konstrukcję drewnianą składającą się z 12 słupów i więźby dachowej, która opiera się na samonośnej ww. konstrukcji drewnianej. Słupy przylegają bezpośrednio do murowanych ścian, więźba dachowa z kalenicą wykonaną ze spadkiem w kierunku działki inwestorów tworzy ustrój dwuspadowy i została częściowo przykryta ażurową kratką drewnianą (na szer. 1 m). Ponadto wewnątrz obiektu została ułożona kostka brukowa (wraz z dojazdem od bramy wjazdowej ogrodzenia do obiektu), natomiast w ścianie południowej została zainstalowana szafka bezpiecznikowa instalacji elektrycznej. Organ wyjaśnił, że sprawa ww. muru była przedmiotem odrębnego postępowania, które zostało zakończone decyzją umarzającą, ponieważ mur ten został zakwalifikowany jako fragment ogrodzenia pomiędzy sąsiednimi działkami - wówczas o wysokości do 2,20 m. Według oświadczenia inwestora, budowa przedmiotowego obiektu (zwanego przez niego pergolą) rozpoczęła się w kwietniu 2007r. W zamiarze inwestora, na solidnej konstrukcji dachowej miała być docelowo zamontowana jedynie ażurowa drewniana kratka pod pnące rośliny, a obiekt był realizowany celem parkowania samochodu.

Organ nie przyjął wyjaśnień inwestora, zgodnie z którymi przedmiotowy obiekt jest pergolą ogrodową - obiektem małej architektury, na ustawienie którego nie ma wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonywania zgłoszenia zamiaru jego budowy. Organ uznał, że nie można traktować konstrukcji drewnianej jako odrębnego obiektu, gdyż stanowi ona jedynie pewien element funkcjonalnej całości, którą współtworzy wraz ze ścianami. Nie można też pomijać celu faktycznego wykorzystania obiektu. Organ wskazał też, że w ofertach projektantów, firm budowlanych, czy producentów obiektów ogrodowych lub garażowych coraz częściej można znaleźć obiekty, w których zakłada się ażurowy dach, czy taki, którego konstrukcja pokryta będzie przez pnącą roślinność. Nie można więc w kwalifikacji zamierzenia budowlanego pomijać funkcji, jaką stanowią wspólne elementy obiektu, które oddzielone od siebie nie wymagają pozwolenia, czy uprzedniego zgłoszenia. Ponadto sposób wykonania przedmiotowego obiektu, doprowadzenie do niego energii elektrycznej, solidna konstrukcja więźby dachowej, na której można wykonać trwałe pokrycie dachowe oraz utwardzenie terenu wewnątrz obiektu wraz z dojazdem do niego, wskazuje na dążenie do stworzenia wiaty garażowej. Obiekt ten nie należy do żadnej z kategorii obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego, których budowa jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed realizacją robót budowlanych, ponieważ posiada powierzchnię zabudowy powyżej 35 m2. Jest zatem obiektem, na którego budowę konieczne jest posiadanie pozwolenia. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Naruszenie tego wymogu skutkuje postępowaniem prowadzonym z zastosowaniem przepisów art. 48 i następne Prawa budowlanego. Jednym z elementów tego postępowania jest wydanie niniejszego postanowienia, co wynika z treści art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Przedłożenie w terminie wymaganych dokumentów umożliwi organowi legalizację samowolnie prowadzonych robót. W przypadku zaś ich nieprzedłożenia organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego).

Wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów w terminie do dnia 13 lipca 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [..] na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawo budowlane i art. 104 kpa nakazał inwestorom I. i M. N. rozbiórkę obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach zewnętrznych 6,21 x 5,76 m i wysokości 3,70 m zlokalizowanego na działce ozn. nr geod. [..] w Ż., gm. S.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. N. Podniósł, iż ustalenia organu I instancji nie są zgodne ze stanem faktycznym, bowiem ogrodzenie murowane, do którego przylega pergola ma wysokość 2,23 m, a nie jak podano w decyzji - 2,50 m. Nadto trzy gotowe elementy drewniane stanowiące element wypełnienia pergoli mają górną krawędź na wys. 1,91 m, a w decyzji podano wys. 2,20 m. Odwołujący się wskazał, że latem 2006r. uznał, iż narożnik działki będzie najlepszym miejscem dla parkowania samochodu i dlatego wybudował murowane ogrodzenie. Wiosną 2007r. postanowił dodać pergolę, aby całość lepiej wyglądała. Pergola ta została postawiona z zamiarem zamaskowania niezbyt udanego efektu ogrodzenia zielonymi roślinami oraz dopełnienia kompozycji całej działki. Z konstrukcyjnego punktu widzenia możliwe jest rozebranie ogrodzenia i pozostawienia pergoli. Odwołujący się podważył stanowisko organu jakoby obiekt ten miał być garażem, bądź wiatą garażową, wskazując, że nie spotkał się jeszcze z garażem, w którym dach byłby skonstruowany w ten sposób, że przepuszcza deszcz lub śnieg. Wiata garażowa lub garaż to konstrukcje, które służą do trzymania w ich wnętrzu pojazdu po to, by chronić go przed opadami atmosferycznymi. Dlatego przedmiotową konstrukcję należało potraktować jako typową kratkę pod pnącza, seryjnie produkowaną w tartakach. Poza tym wskazał, że energia elektryczna została doprowadzona do muru ogrodzeniowego w formie skrzynki, gdyż w momencie, kiedy okazało się, że trzeba podłączyć na działce kosiarkę elektryczną wykonana była już dolna część elewacji budynku i inwestor nie chciał jej rozkuwać.

Odwołujący wskazał też, że solidna konstrukcja szkieletu pergoli ma zapewnić jej trwałość i bezpieczeństwo. Utwardzenie terenu i dojazd zostały zaś wykonane jeszcze przed podjęciem decyzji o postawieniu pergoli, gdyż narożnik ten miał w planach inwestora służyć pierwotnie jako parking dla samochodu. Polemizując z organem, który stwierdził, że "istnieje możliwość wykonania trwałego pokrycia dachowego" odwołujący się podniósł, że sama możliwość budowy dachu nie świadczy o tym, że zamierza on takie pokrycie wykonać.

W dniu 28 września 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 136 kpa zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez ustalenie, czy obiekt budowlany (wiata) jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W dniu 18 października 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował organ odwoławczy, że dla przedmiotowej działki nie obowiązuje plan miejscowy, a dla wiaty wybudowanej przez I. i M. N. nie wydano decyzji o warunkach zabudowy terenu.

W tej sytuacji decyzją z dnia [..]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie - na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - nakazał I. i M. N. (jako inwestorom) rozbiórkę budowli (konstrukcja drewniana) o wymiarach 6,21 m x 5,67 m, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [..] w m. Ż., gm. S.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania z całą pewnością nie jest pergola, czyli obiekt małej architektury. Definiując pojęcie małej architektury (art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego) ustawodawca zaznaczył, że jest to "mały obiekt", co należy interpretować indywidualnie dla danego stanu faktycznego. Przedmiotowego obiektu o pow. zabudowy 35,77 m2, z solidną konstrukcją więźby dachowej, z doprowadzoną energią elektryczną oraz posiadającego utwardzenie terenu na miejsce postojowe wraz z dojazdem, nie można uznać za pergolę. Z drugiej jednak strony brak zadaszenia konstrukcji czyni niemożliwym zakwalifikowanie obiektu jako wiaty. Obecnie istnieje wyłącznie możliwość jego zadaszenia, a inwestorzy nie zamierzają wykonywać pokrycia dachu. Organ odwoławczy przyjął, że przedmiotem postępowania jest budowla, której budowa nie jest objęta zakresem wyłączeń zawartych w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro więc na jej budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a skarżący się nim nie wylegitymowali, należało przeprowadzić postępowanie w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto zwrócił uwagę na to, że przed wydaniem postanowienia w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ I instancji winien był ustalić, czy zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. W toku postępowania odwoławczego stwierdzono, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest objęty ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie ustalono również dla niego warunków zabudowy terenu (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b Prawa budowlanego). Dlatego na organie I instancji ciążył obowiązek sformułowania stosownego nakazu bezpośrednio na podstawie art. 48 ust. 1 powołanej ustawy, bez uprzedniego wydawania postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i odwoływania się - wobec niewykonania nałożonych obowiązków - do przepisu art. 48 ust. 4 tejże ustawy.

Z powyższego wynika, iż wadliwa była podstawa prawna decyzji I-instancyjnej w części, w jakiej przywołano przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Jednocześnie uzasadnione było wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej budowli, która została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ II instancji zobowiązany był również do korekty treści nałożonego obowiązku, bowiem niezbędne było doprecyzowanie zakresu rozbiórki. Rozbiórką tą nie można było objąć muru usytuowanego w granicy działki, gdyż był on przedmiotem odrębnego postępowania. Nawet zaś funkcjonalne wykorzystanie owego legalnie istniejącego muru w ramach przedmiotowej budowli nie może uzasadniać nakazu jego rozbiórki.

Od powyższej decyzji skargę do Sądu wnieśli I. i M. N. Zarzucili organowi odwoławczemu niewłaściwą interpretację art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Ich zdaniem organ błędnie uznał, że mur usytuowany w granicy działki posadowiony został legalnie. Skarżący podnieśli też, że organ II instancji błędnie zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budowlę. Wskazali, że jeżeli weźmie się pod uwagę, ze rozbiórką ma być objęta jedynie konstrukcja drewniana, a nie mur postawiony legalnie, to sama ta konstrukcja nie stanowi obiektu budowlanego, jest zaś faktycznie pergolą opartą na legalnie istniejącym ogrodzeniu. Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, że do ogrodzenia doprowadzony został wybrukowany dojazd oraz to, że utwardzono kawałek gruntu i na murze zamontowano skrzynkę elektryczną, ponieważ w tym zakresie organy nie dopatrzyły się żadnego naruszenia prawa. Skoro więc zarówno mur, utwardzenie gruntu, dojazd i skrzynka elektryczna zostały wykonane legalnie, to organy nadzoru budowlanego winny wypowiedzieć się tylko co do konstrukcji drewnianej, nie zaś wskazywać, że cała zagospodarowana przestrzeń stanowi budowlę, a następnie nakazać rozbiórkę tylko konstrukcji drewnianej, która nie jest budowlą.

W ocenie skarżących z powyższego wynika, że konstrukcja ta jest obiektem małej architektury, który na użytek tej sprawy skarżący nazwali pergolą.

Na marginesie skarżący wskazali, że przedmiotowa konstrukcja drewniana nie narusza prawa budowlanego, ani interesu prawnego jakiejkolwiek osoby fizycznej czy prawnej. Stanowi jedynie wyraz realizacji i sposobu korzystania z przysługującego skarżącym "świętego prawa własności" ich nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tym samym sąd rozpatrując sprawę wykracza poza granice skargi, a w granicach danej sprawy dokonuje oceny legalności innych niż zaskarżony aktów.

Bezsporne jest, że na działce nr [..] położonej we miejscowości Ż. w gminie S. skarżący jako inwestorzy w kwietniu 2007r. wybudowali samowolnie na istniejącym murze konstrukcję drewnianą o rozmiarach 6,21 x 5,6 m.

W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął, że przedmiotowa konstrukcja drewniana jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (j.t. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stosownie do tegoż przepisu budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Z definicji tej wynika, że ustawodawca nie ustalił zamkniętego katalogu budowli, a jedynie wskazał przykłady takich obiektów. Stąd też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że budowlą są również: mur oporowy (wyrok NSA z 22.11.2001r., II SA/Kr 416/00), zewnętrzne kręte schody stalowe trwale związane z chodnikiem usytuowane przy budynku handlowo-mieszkalnym, wiodące do mieszkania na piętrze (wyrok NSA z 12.06.2001r., II SA/Po 398/00), drewniany pomost nad jeziorem (wyrok NSA z 19.11.2001r., IV SA 1948/99), ogrodzenie zabudowanej działki (wyrok NSA z 13.02.2002r., SA/Bk 1416/01), zabudowa otwartego rowu betonowymi rurami (wyrok SA z 19.06.2001r., SA/Bk 302/01), komin (wyrok NSA z 10.02.2000r., SA/Rz 1504/99), czy zadaszenie i obudowa z blachy na konstrukcji stalowej, służące jako obudowa urządzenia technicznego (wyrok NSA z 15.06.1999r., II SA/Lu 324/99) [orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/do/query].

Z ustawowej definicji budowli oraz przytoczonych przykładów obiektów budowlanych uznanych w orzecznictwie za budowle wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie tym terminem wszystkich, niezależnie od ich funkcji, charakteru i stopnia związania z innymi obiektami czy urządzeniami, obiektów budowlanych, które nie są budynkami i obiektami małej architektury. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia jest, że przedmiotowa konstrukcja drewniana została posadowiona na legalnie wybudowanym murze, do którego doprowadzono (również legalnie) przyłącze elektryczne. Fakt, że organy nadzoru budowlanego opisując charakter tejże konstrukcji odniosły się do pozostałej istniejącej na działce skarżących zabudowy (mur, skrzynka elektryczna, utwardzony grunt i dojazd) uzasadnione było potrzebą ustalenia, czy możliwa jest rozbiórka jedynie spornej konstrukcji bez konieczności rozbiórki muru (wraz ze skrzynką elektryczną), na którym konstrukcję tę umieszczono.

Wbrew twierdzeniom skarżących stwierdzić również należy, iż bez wątpienia wybudowanej przez nich drewnianej konstrukcji nie można uznać za obiekt małej architektury. Zgodnie z art. 3 ust. 4 Prawa budowlanego obiektami małej architektury są niewielkie obiekty, w szczególności kultu religijnego (jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi), wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki). Tymczasem przedmiotowa konstrukcja ma powierzchnię przeszło 35,21 m2 (6,21m x 5,67m). Do jej budowy zastosowano typowe masywne materiały drewniane - więźbę dachową, służące standardowo do budowy dachu (krokwie dachowe). Zatem z wielkości obiektu i jego struktury nie wynika, by miał on stanowić - jak twierdzą inwestorzy - pergolę, będąca obiektem małej architektury. W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżących są nieprzekonujące również dlatego, że przyznali w skardze, iż tym określeniem dla przedmiotowego obiektu posługują się na potrzeby niniejszego postępowania. Okoliczność ta świadczy o tym, że w rzeczywistości docelowym zamiarem skarżących nie była budowa pergoli.

Reasumując, zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie przyjął, że niniejsza budowla wymagała uzyskania - przed rozpoczęciem robót - pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Tego rodzaju obiekt nie został bowiem objęty wyłączeniem zawartym w przepisie art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie stwierdzić należy, iż brak wylegitymowania się przez skarżących pozwoleniem na budowę, w sytuacji, gdy na terenie, na którym wzniesiono przedmiotowy obiekt nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieprzedłożenie przez skarżących organowi ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy dla tegoż obiektu, nie wykluczają możliwości legalizacji samowoli budowlanej.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. we sprawie o sygn. P 37/06 orzekł bowiem, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji (Dz. U. z 2007r. Nr 247, poz. 1844).

Niekonstytucyjność powołanych unormowań oznacza, że ustalenie (w decyzji o warunkach zabudowy), iż obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest możliwe również w trakcie postępowania rozbiórkowego. Dodatkowo wspomnieć warto, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że brak decyzji o warunkach zabudowy może być usunięty w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w drodze rozstrzygnięcia sprawy prejudycjalnej, której przedmiotem będą warunki zabudowy (wyrok NSA z 22 czerwca 2007r., II OSK 945/06 i wyrok NSA z 15 października 2007r., II OSK 1352/06, niepubl.).

Stan prawny ukształtowany w następstwie cytowanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie pozwala na orzeczenie rozbiórki ze względu na niespełnienie przez inwestora wymogu legitymowania się w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie decyzją o warunkach zabudowy.

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją ma moc wsteczną i zgodnie z art. 145a kpa jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Oparcie rozstrzygnięcia decyzji na przepisie, którego sprzeczność z Konstytucją następnie stwierdził Trybunał Konstytucyjny, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla zastosowania tego ostatniego przepisu nie ma znaczenia to, że zgodnie z art. 145a § 2 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w § 1 tego przepisu następuje tylko na żądanie strony (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006r., II OSK 496/2005, Lex nr 196700).

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w szczególności w pierwszym rzędzie nałożyć na skarżących obowiązek przedłożenia w rozsądnym terminie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy terenu. Inne obowiązki mogą być nałożone dopiero wówczas, gdy skarżący uzyska taką decyzję i stanie się ona ostateczna. Dlatego Sąd, na zasadzie art.135 p.p.s.a. uchylił także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..].

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

/-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ M.Kwiecińska

MK