Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1084/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 40, art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 9 ust. 1 pkt 4, par. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 2 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę. AK.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na skutek interwencji B. B. prowadził postępowanie w sprawie budowy w latach 1983 - 1986 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, magistrali wodociągowej 0 300 mm między ulicami A i B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. (sygn. akt II SA/Łd 1013/07) uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej magistrali wodociągowej (decyzja nr [...] z dnia [...] r. i decyzja nr [...] z dnia [...]r.) W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 10 i art. 77 K.p.a. W toku postępowania, zgodnie ze wskazaniami Sądu, organy winny przeanalizować cały stan faktyczny i prawny sprawy w kontekście przesłanek wskazanych w przepisie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a decyzja rozstrzygająca winna posiadać załącznik w postaci mapy obrazującej przebieg spornej magistrali wodociągowej.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]r. udzielił A Sp. z o.o. z/s w Ł. pozwolenia na użytkowanie magistrali wodociągowej 0 300 mm między ulicami A i B, od punktu 1 do punktu 8 w Ł.

Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił ww. rozstrzygnięcie wskazując, iż nie posiada ono załącznika graficznego w postaci mapy, która pozwalałaby na zidentyfikowanie fragmentu magistrali objętego decyzją. Nadto, organ odwoławczy podniósł, że pismo A z dnia 23 lipca 2008 r. informujące o stanie szczelności spornego odcinka magistrali wodociągowej nie stanowi dokumentu w rozumieniu przepisów prawa procesowego, mogącego świadczyć o faktycznej szczelności.

W dniu 27 marca 2009 r. A przedłożył "Plan kontroli szczelności" wraz z kopią uprawnień Kierownika Pogotowia Wodociągowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] r. udzielił A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. pozwolenia na użytkowanie magistrali wodociągowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez B. B. organ wojewódzki decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] r.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła B. B..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1001/12, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r.

Kontynuując postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał w dniu 20 czerwca 2013 r. decyzję Nr [...], którą udzielił A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. C 52 pozwolenia na użytkowanie magistrali wodociągowej.

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższy akt administracyjny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], udzielającą A Sp. z o. o. z siedzibą w Ł. pozwolenia na użytkowanie magistrali.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez B. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 773/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...].

Wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1606/15, Naczelny Sad Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 773/14, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., Nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że "(...) niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Łd 1001/12 (...) stwierdził, że plan zagospodarowania przestrzennego woj. miejskiego [...] na lata 1976-1990 stanowiący plan ogólny [...] zespołu miejskiego (...) przewidywał budowę sieci wodociągowej, co oznacza, że magistrala ta była zgodna z założeniami planu zagospodarowania obowiązującego w okresie jego budowy. W związku z tym w ocenie WSA w Łodzi prawidłowo organy nadzoru budowlanego wykluczyły przesłankę orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (...) W niniejszej sprawie z uwagi na związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.) przesądzona została zatem podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, którą stanowią przepisy art. 37-42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w związku z treścią art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej "ustawa Prawo budowlane z 1974r."). Przesądzona została także istotna kwestia prawna, że w tej sprawie brak jest przesłanki orzeczenia przymusowej rozbiórki przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r.". Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował nadto, że "(...) postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wykazało, wbrew twierdzeniom skarżącej, że przedmiotowa magistrala nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych. Tak jak to ocenił Sąd pierwszej instancji, w wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że sieć jest szczelna, w dobrym stanie technicznym, nie ma również negatywnego wpływu na zdrowie ludzi, ponieważ ołów wykorzystywany jest tylko jako materiał uszczelniający (nie ma kontaktu z wodą)". Niezależnie od powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na uchybienia, a mianowicie: "(...) w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie poczyniły żadnych ustaleń, czy przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia tj. nieruchomości skarżącej. W decyzjach organów obu instancji zabrakło bowiem ustaleń pozwalających stwierdzić jaka część działki skarżącej wyłączona jest spod zabudowy z powodu lokalizacji samowolnie wybudowanej magistrali wodociągowej (...). Tymczasem organy nadzoru budowlanego w celu zbadania wystąpienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zobowiązane były do oceny czy magistrala wodociągowa nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości skarżącej. Samo zbadanie stanu technicznego magistrali wodociągowej (...) nie pozwala na stwierdzenie, że nie pogarsza ona w sposób niedopuszczalny warunków użytkowych dla otoczenia". Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny sformułował wskazania co do dalszego toku postępowania: "W szczególności należało zbadać wpływ wybudowanej bez pozwolenia na budowę magistrali wodociągowej na możliwość korzystania przez skarżącą z nieruchomości stanowiącej jej własność, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (art. 140 Kc). Konieczne jest zatem ustalenie, jaka część nieruchomości skarżącej wyłączona została, na skutek zrealizowanej samowoli budowlanej, spod możliwości zabudowy i w zależności od tych ustaleń ocenić, czy z tego powodu nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżącej"; "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustali, czy występuje przesłanka niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości skarżącej, która to przesłanka będzie spełniona wówczas, gdy samowolna budowa magistrali wodociągowej skutkować będzie niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości".

Kontynuując postępowanie w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. pismem z dnia 6 października 2017 r. wystąpił do Urzędu Miasta Ł. Departamentu Architektury i Rozwoju, Wydziału Urbanistyki i Architektury z prośbą o przekazanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii decyzji Prezydenta Miasta Ł. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Nr [...] z dnia [...] r., co najmniej w tej części, w której odnosi się ona do obszaru działek nr 17/8 i nr 17/9 w obrębie [...].

Następnie pismem z dnia 15 listopada 2017 r. organ I instancji wezwał Zarząd Dróg i Transportu w Ł. do złożenia zeznań dotyczących aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr 17/12 i nr 17/15 w obrębie [...], poprzez przedłożenie do wglądu oryginałów posiadanych dokumentów stanowiących podstawę ujawnienia w rejestrze gruntów Zarządu Dróg i Transportu w Ł. jako władającego ww. działkami, zaś Miasta Ł. jako ich właścicieli.

W dniu 22 listopada 2017 r. do organu stopnia powiatowego wpłynęły, przekazane za pośrednictwem poczty elektronicznej, dokumenty, o które organ wystąpił pismem z dnia 6 października 2017 r.

Przy piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. Zarząd Dróg i Transportu w Ł. przekazał do organu I instancji decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., Nr [...], o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...], utrzymującą w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Ł..

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. załączył do akt sprawy Uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Miasta Ł. położonej w rejonie ulic: D, E, F, G, H, I, J, K, L i Ł.

W dniu 14 marca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał decyzję Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy magistrali wodociągowej 0 300 mm między ulicami A i B w Ł..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. B., reprezentowana przez radcę prawnego Z. P.. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ wskazał, iż skarżąca o takiej możliwości była zawiadamiana dwukrotnie: pismami z dnia 4 i 18 grudnia 2017 r., jednak dokumentem, na podstawie którego organ poczynił istotne w sprawie ustalenia była Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Miasta Ł. położonej w rejonie ulic: D, E, F, G, H, I, J, K, L i Ł. Dlatego też zdaniem strony organ winien był ponownie wezwać skarżącą do wypowiedzenia się odnośnie zebranych materiałów, w szczególności w nawiązaniu do treści wskazanej Uchwały. Zdaniem skarżącej organ w pewnym stopniu pomylił skutki z przyczynami. Powołuje się bowiem na uchwalony niecałe dwa miesiące przed wydaniem decyzji plan zagospodarowania przestrzennego i zaznacza, iż plan określa nieprzekraczalną linię zabudowy o przebiegu równoległym do przedmiotowego wodociągu. Organ nie zauważa natomiast, że ustalenia planu w tym zakresie są konsekwencją istnienia wodociągu - samowoli budowlanej, a nie odwrotnie. Jeśli zatem z planu zagospodarowania przestrzennego wynika takie ograniczenie, to jest to właśnie argumentem przemawiającym za tym, iż legalizacja wodociągu doprowadziła do pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości. Podkreśliła, że na nieruchomości dopuszczalna jest zabudowa usługowa, której realizację magistrala może utrudnić. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, wedle którego z materiału nie wynika, by zachodziła konieczność wykonania jakichkolwiek robót budowlanych dotyczących rozpatrywanego obiektu mających na celu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Taki wniosek organ wysunął bowiem powołując się na opinię o stanie technicznym z 2006 r., pomimo, że od jej sporządzenia upłynęło niemal 12 lat, nadto w ostatnim latach w pobliżu magistrali realizowano inwestycję drogową, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na walory użytkowe wodociągu. Organ nie zbadał na ile magistrala wodociągowa jest niezbędna na chwilę obecną. Strona podkreśliła, że obecnie doszło do sytuacji, w której pod częścią jej nieruchomości biegnie magistrala wodociągowa objęta niniejszym postępowaniem, a niezależnie od tego strona została wywłaszczona pod budowę przedłużenia al. M, wzdłuż której to ulicy położona została kolejna sieć wodociągowa.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wojewódzki podkreślił w pierwszej kolejności, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie są związane stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1606/15, zgodnie którym niewyjaśniony zakres sprawy zasadniczo ogranicza się do tego, czy przedmiotowa magistrala wodociągowa powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, w tym nieruchomości należącej do skarżącej. Z tego względu, słusznie wskazał organ I instancji, że ponowne rozważanie pozostałych negatywnych przesłanek legalizacji i przytaczanie odnośnej argumentacji (w tym zakresie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.) byłoby niecelowe. Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1606/15, postawił znak równości pomiędzy niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia, a niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości należącej do B. B.. Stwierdził, że należy powtórzyć za organem I instancji, iż uprawnienie B. B. do korzystania ze spornej nieruchomości niewątpliwie wynika z prawa własności. Jedną z form korzystania z rzeczy będącej nieruchomością gruntową jest jej zabudowa. Granice prawa zabudowy wyznaczają przede wszystkim przepisy prawa administracyjnego. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) wprost stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Wedle art. 4 ust. 1 ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W myśl natomiast przepisu art. 6 ust. 2 lit. a ustawy każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Podobnie stanowi art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można zatem pominąć okoliczności uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę oznaczoną nr ewid. 17/13 w obrębie [...]. Działka nr ewid. 17/13 w obrębie [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Miasta Ł. położonej w rejonie ulic: D, E, F, G, H, I, J, K, L i Ł, uchwalonym przez Radę Miejską w Ł. z dnia [...] r. Uchwała Nr [...]. W ww. planie działka o nr 17/13 w obrębie [...] zawarta jest w jednostkach oznaczonych symbolami: 2.4.U/KS tereny zabudowy usługowej oraz parkingów kubaturowych nadziemnych i podziemnych oraz 2KDD - tereny dróg publicznych - ulice dojazdowe i 1KDZ - tereny dróg publicznych - ulice zbiorcze. Zgodnie z ustaleniami ww. planu miejscowego przedmiotowa nieruchomość nie jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. W konsekwencji, bez znaczenia pozostaje podniesiona przez B. B. w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym argumentacja, że skarżąca ubiega się "o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego" (przy czym z informacji uzyskanej przez organ nie wynika, by w okresie od 2007 r. do daty uchwalenia ww. planu miejscowego skarżąca występowała o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornej nieruchomości). Ustalenia wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego, będącego w istocie aktem prawa miejscowego, są wiążące dla organów administracji publicznej, w tym organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie, a ponadto dla właścicieli nieruchomości znajdujących w obszarze nim objętym. Skoro zatem plan miejscowy nie dopuszcza na spornym terenie zabudowy mieszkaniowej, to tym samym czynienie dywagacji odnośnie możliwości korzystania przez skarżącą z jej działki, poprzez jej zagospodarowanie zabudową o funkcji właśnie mieszkalnej, jest całkowicie niecelowe. Organ zaakcentował, że z ustaleń organu I instancji wynika, iż na rysunku planu miejscowego przewidziano na spornej nieruchomości pas ochronny -- biegnący wzdłuż istniejącego wodociągu, o szerokości

4,0m i długości - 35,0m. Powierzchnia pasa ochronnego wynosi zatem -140 m2, co w stosunku do ogólnej powierzchni działki nr ewid. 17/12 w obrębie [...] (1210 m2) stanowi - 11,57%. Podkreślił, iż nie może mieć wpływu na niniejsze postępowanie fakt ograniczenia zabudowy w pasie ochronnym magistrali wodociągowej wynikający z planu miejscowego. Ograniczenia te, o ile faktycznie pogarszają "sposób zabudowy", należy analizować bowiem w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i w ocenie organu nie należy ich utożsamiać z niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane 1974 r. Organ uznał zatem, że w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie stwierdzono okoliczności, które świadczyłyby o tym, że przedmiotowa magistrala wodociągowa powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W tej sytuacji, należy wykluczyć występowanie przesłanki określonej w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane 1974 r., uniemożliwiającej przeprowadzenie w odniesieniu do spornego obiektu postępowania legalizacyjnego. Dokonując analizy przedmiotowej sprawy organ podkreślił, że uwzględnia aktualne orzecznictwo sądowo-administracyjne, w którym akcentuje się, jeżeli obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi, to organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 40 i art. 42 ust. 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie - jako decyzji kończącej postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej - tylko w odniesieniu do obiektów, co do których wydano nakaz przewidziany w art. 40 tej ustawy. Analiza tych przepisów wskazuje, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. Samowola formalna oznaczała realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Do obiektów wybudowanych w ramach takiej samowoli nie miał zastosowania ani przepis art. 37 ust. 1, ani art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i organ nie miał też podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o te przepisy i wydania decyzji w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ani innych aktów legalizujących samowolę (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13). W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego zmierzającego do legalizacji tego obiektu na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis ten stanowi, iż w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Norma ta miała zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami niż przepisy o planowaniu przestrzennym (przykładowo z przepisami dotyczącymi warunków technicznych). W niniejszym przypadku mamy do czynienia z tzw. samowolą formalną (wzniesieniem obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę ale w zgodzie z przepisami o planowaniu przestrzennym i techniczno-budowlanymi w sposób który nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia), zatem organ nie musiał podejmować aktów legalizujących tą samowolę. Przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia organ zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., czym konwalidował uchybienie organu I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił nadto, że badanie zgodności usytuowania obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym należy przeprowadzić w odniesieniu do tych przepisów, które obowiązują w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego. Zastosowanie - w odniesieniu do budynków zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. - przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, wynika z przepisów przejściowych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a dokładnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepisy prawa budowlanego nie mogą jednakże stanowić przepisów przejściowych dla przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, jako że jest to zagadnienie regulowane odrębną ustawą (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 282/12).

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. B., reprezentowana przez radcę prawnego Z. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 7 K.p.a. poprzez nie podjęcie w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w spawie, nadto art. 105 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie postanowienia o umorzeniu postępowania, pomimo iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i zaistniały przesłanki do merytorycznego rozpoznania sprawy. Na tej podstawie strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, rozpoznanie sprawy na rozprawie z udziałem skarżącej, orzeczenie o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, ze sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a".

Na podstawie art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy przypomnieć, że przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Organy orzekające w przedmiotowej sprawie jak i Sąd rozstrzygający skargę w niniejszej sprawie były zatem związane stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1606/15, zgodnie którym niewyjaśniony zakres sprawy zasadniczo ogranicza się do tego, czy przedmiotowa magistrala wodociągowa powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, w tym nieruchomości należącej do skarżącej. Z tego względu, jak słusznie wskazały organy obu instancji, ponowne rozważanie pozostałych negatywnych przesłanek legalizacji i przytaczanie odnośnej argumentacji (w tym zakresie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.) jest niecelowe.

Sąd w pełni podzielił rozważania organu I instancji w zakresie zastosowania do przedmiotowej inwestycji przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane ( Dz.U.2018.1202 j.t. ze zm. ) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest przed dniem 01.01.1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego przed dniem 01.01.1995 r. należy likwidować stosując środki prawne określone przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału, budowa rozpatrywanego obiektu miała miejsce w latach 1983 -1986. Tym samym jego budowa niewątpliwie nastąpiła przed 01.01.1995 r.

Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, póz. 48) w § 19 ust. 1 pkt 1 wprost stanowił, że uzyskane pozwolenia na budowę obowiązuje w razie inwestycji, dla których zgodnie z przepisami § 9 jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji. Z kolei w myśl § 9 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wymaga wykonanie stałych sieci lub linii uzbrojenia terenu: wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i na paliwa płynne, z wyjątkiem sieci i linii uzbrojenia terenu poszczególnych nieruchomości, pasów drogowych, obszarów kolejowych i lotnisk.

Nie ulega zatem wątpliwości, że dla spornej inwestycji w okresie jej powstania wymagane było pozwolenie na budowę.

Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 powołanej ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jak trafnie podkreślił organ I instancji przytoczony wyżej przepis wyraźnie wiąże przymusową rozbiórkę z wystąpieniem niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Tym samym wypada przyjąć, że zgodnie z wolą ustawodawcy nakazu rozbiórki nie uzasadnia każde pogorszenie wspomnianych warunków, lecz jedynie takie, które w okolicznościach danej sprawy ma charakter niedopuszczalny. Dalece niewystarczające byłoby przy tym poprzestanie na subiektywnym przekonaniu właściciela nieruchomości dotkniętej pogorszeniem. Próby uszczegółowienia ww. pojęcia wielokrotnie podejmowały sądy administracyjne. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że ocena pogorszenia powinna uwzględniać jego stopień i intensywność. W wyroku z dnia 03.02.2017 r. w sprawie II OSK 1318/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił: "W tej sytuacji konieczne jest bowiem ustalenie, że przedmiotowe pogorszenie warunków ma charakter niedopuszczalny, a zatem znaczny, istotny w stopniu nie dającym się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa określającymi te warunki" – dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podobne zapatrywanie NSA wyraził w wyroku z dnia 11.05.2017 r. sygn. akt II OSK 2267/15: "Wskazuje się ponadto, że wyrażenie ustawowe »niedopuszczalne pogorszenie« należy do kategorii zwrotów ogólnych (niedookreślonych), których konkretyzacja wymaga oceny wielu elementów dotyczących naruszyciela, przedmiotu naruszenia (intensywności owego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia), a także pokrzywdzonego naruszeniem otoczenia". Z powyższymi tezami wiąże się generalne założenie judykatury, iż nakaz przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne z uwagi na brak możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (por. wyroki. NSA: z dnia 04.01.2012 r., II OSK 1978/10; z dnia 18.11.2014 r., II OSK 1044/13; z dnia 17.04.1989 r., IV SA 83/89 – dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Na potrzeby niniejszych rozważań organ odwołał się również do definicji słownikowych. Niedopuszczalny to "taki, którego nie należy czynić, do którego nie można dopuścić, którego nie wolno tolerować; niedozwolony, niemożliwy" [M. Szymczak (red.): Słownik języka polskiego. Tom drugi, Warszawa 1984, s.239]. Z kolei niedozwolony znaczy tyle, co "zakazany jakimś przepisem, zaleceniem itp.; wzbroniony" (tamże, s.331). Należy przy tym zauważyć, że występowanie ww. przesłanki powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym określone niebezpieczeństwo bądź pogorszenie musi mieć charakter konkretny, występować realnie, a nie tylko hipotetycznie (por.-wyrok. NSA z dnia 17.04.1989 r., IV SA 83/89; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.05.2014 r., VIII SA/Wa 140/14; wyrok NSA z dnia 09.08.2016 r., II OSK 2852/14 – dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Poczynione w tej materii rozważania Sąd w pełni podziela. Tak, jak podkreślił organ I instancji, należy mieć na uwadze, że NSA w wyroku z dnia 23.05.2017 r. sygn. akt II OSK 1606/15 zapadłym na gruncie niniejszej sprawy zasadniczo postawił znak równości pomiędzy niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia a niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości skarżącej: "W szczególności należało zbadać wpływ wybudowanej bez pozwolenia na budowę magistrali wodociągowej na możliwość korzystania przez skarżącą z nieruchomości stanowiącej jej własność, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (art. 140 K.c.). Konieczne było zatem ustalenie, jaka część nieruchomości skarżącej wyłączona została, na skutek zrealizowanej samowoli budowlanej, spod możliwości zabudowy i w zależności od tych ustaleń ocenić, czy z tego powodu nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżące/'.

Nie ulega wątpliwości, że uprawnienie skarżącej do korzystania z przedmiotowej nieruchomości wynika z prawa własności. Zgodnie z art. 140 zdanie pierwsze ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2017, poz. 459 ze zmianami) w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Jakkolwiek zatem własność jest najszerszym prawem rzeczowym, dającym uprawnionemu najpełniejsze władztwo nad rzeczą, nie jest wszakże prawem nieograniczonym. Niewątpliwie jedną z form korzystania z rzeczy będącej nieruchomością gruntową jest jej zabudowa. Granice prawa zabudowy wyznaczają przede wszystkim przepisy prawa administracyjnego. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., póz. 1073 ) wprost stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei w myśl przepisu art: 6 ust. 2 lit. a każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Podobnie stanowi art. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., w myśl którego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego wszakże aktem prawa miejscowego stanowią punkt odniesienia dla oceny projektu budowlanego dokonywanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organy obu instancji zasadnie zatem przyjęły, że w ramach czynionych rozważań nie można pominąć faktu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę nr 17/13 w obrębie [...].

Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są bowiem przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 – LEX nr 1404021 ).

Zasadą jest zatem, iż podstawą orzekania w sprawie samowoli budowlanej powstałej w okresie obowiązywania ustawy z 1974 r. powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby nakazanie rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. Zgodnie z taką wykładnią, badanie przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym konieczne jest tylko wtedy, gdy aktualne przepisy zabudowy danego rodzaju nie dopuszczają ( vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2018r. sygn. akt II SA/Po 917/17 - LEX nr 2500065 ).

Działka nr ewid. 17/13 w obrębie [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Miasta Ł. położonej w rejonie ulic: D, E, F, G, H, I, J, K, L i Ł, uchwalonym przez Radę Miejską w Ł. z dnia [...] r. (Uchwała Nr [...]). Przedmiotowa nieruchomość położona jest częściowo na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 2.4.U/KS (tereny zabudowy usługowej oraz parkingów kubaturowych nadziemnych i podziemnych), częściowo zaś na obszarze oznaczonym symbolem 2KDD (tereny dróg publicznych -ulice dojazdowe).

Zgodnie z ustaleniami ww. planu miejscowego przedmiotowa nieruchomość nie jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. W konsekwencji, organy niewadliwie uznały, że bez znaczenia pozostaje podniesiona przez skarżącą argumentacja, że ubiega się ona "o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego".

W obecnym stanie rzeczy nie można też stwierdzić, by samowolna budowa spornej magistrali wodociągowej realnie ograniczała we wspomnianym zakresie możliwość korzystania z działki nr 17/13 w obrębie [...] poprzez jej zabudowę. Tego rodzaju ograniczenie będzie bowiem występowało, niezależnie od istnienia bądź nieistnienia przedmiotowego wodociągu, ze względu na przytoczone wyżej ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówiąc, ograniczenie związane z istnieniem wodociągu ma charakter drugorzędny w stosunku do ograniczeń wynikających z ustaleń planu miejscowego. Nie jest jednak wykluczona zabudowa o innym niż mieszkalny charakterze, w tym w zakresie szeroko rozumianych usług, np. parkingu, co byłoby wskazane z uwagi na postępujący brak miejsc parkingowych w centrum miasta.

Niezależnie od opisanych powyżej ograniczeń należy stwierdzić, że na rysunku planu miejscowego przewidziano na rozpatrywanej nieruchomości pas ochronny (biegnący wzdłuż istniejącego wodociągu) o szerokości

4,0 m i długości

35,0 m. Oznacza to, że jego powierzchnia wynosi

140 m2, co w kontekście ogólnej powierzchni działki nr 17/13 w obrębie [...] (1210 m2) stanowi

11,57%. Niewątpliwie ogranicza to możliwość zabudowy nieruchomości, jednakże - w świetle przytoczonego wcześniej orzecznictwa - ograniczenia tego nie sposób uznać za znaczne, rażące, a tym samym niedopuszczalne w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.

Należy również dodać, że organ prawidłowo wyważył interes skarżącej, jako właścicielki nieruchomości i interes publiczny związany ze sporną inwestycją polegający na zaopatrzeniu części miasta w wodę. W konsekwencji sugerowana przez skarżącą konieczność rozbiórki magistrali wodociągowej w części znajdującej się na jej działce nie może mieć miejsca.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego oceny w kontekście powołanych przepisów prawa należy w pełni podzielić stanowisko organów, które nie stwierdziły okoliczności świadczących o tym, że sporny obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym należy wykluczyć występowanie przesłanki, o której mowa w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., uniemożliwiającej prowadzenie postępowania legalizacyjnego.

W niniejszym przypadku mamy do czynienia z tzw. samowolą formalną (wzniesieniem obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę ale w zgodzie z przepisami o planowaniu przestrzennym i techniczno-budowlanymi w sposób który nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia), zatem organ nie musiał podejmować aktów legalizujących tą samowolę. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r..

Z całokształtu zgormadzonego materiału nie wynika wszak, by zachodziła konieczność wykonania jakichkolwiek robót budowlanych dotyczących rozpatrywanego obiektu, mających na celu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania administracyjnego zostały przeprowadzone próby szczelności wodociągu i kontrola sprawności armatury, które dały wyniki pozytywne. A w Ł. złożył również inwentaryzację budowlaną wraz z opinią o stanie technicznym przedmiotowego wodociągu. W ocenie autora ww. opracowania (mgr inż. A. M., uprawnienia budowlane nr [...] i nr [...]) "magistrala jest w dobrym stanie technicznym i może być w dalszym ciągu eksploatowana bez konieczności dokonywania zmian lub przeróbek'.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do wydania decyzji określonych w art. 37 ust. 1, art. 40 i art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., jedynym sposobem zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie było jego umorzenie w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty" [Dyl M. (w:) Wierzbowski M., Wiktorowska A. (red.): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 201 i, art. 105, Nb.4].

Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wydana w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. jest decyzją związaną, co oznacza, że organ administracji publicznej, stwierdzając zaistnienie określonych prawem przesłanek, zobligowany jest do wydania takiej decyzji. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach stron, ma charakter procesowy, niweczy dotychczasowe postępowanie i kończy zawisłość sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

A. P.