Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 2/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1  pkt 1, art. 232 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Anna Komorowska - Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w przedmiocie niewydania decyzji w przedmiocie renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100), uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

J. R. (dalej określany jako: "Skarżący", "Strona"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej renty z tytułu niezdolności do pracy, podnosząc naruszenie art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nie załatwienie sprawy w ustawowym terminie i brak wydania decyzji w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, szczegółowo opisując przebieg postępowania. Jednocześnie organ podkreśli, że w dniu [...], w wykonaniu wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...], sygn. akt [...], organ wydał decyzję o przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, a należne stronie wyrównanie świadczenia za okres od 1 października 2018 r. do 31 marca 2022 r. przekazano na rachunek bankowy świadczeniobiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,

na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne

niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.

W niniejszej sprawie zaskarżona została bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. W tym miejscu należy szczególnie podkreślić, że przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których właściwym jest do rozstrzygania sporów jest sąd powszechny.

Jak wynika z treści art. 83 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących min. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru tych świadczeń. Od decyzji Zakładu wydanych w tych sprawach przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 ustawy). Przepis art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.) – dalej K.p.c. stanowi, iż Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Natomiast w myśl art. 476 § 3 K.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji powyższego uznać należy, że skoro niedopuszczalnym jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaną w przedmiocie świadczeń przysługujących skarżącej z ubezpieczeń społecznych, to tym samym za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu w tym zakresie. Czynności podejmowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnoszące się do wydania decyzji w przedmiocie renty z tytułu niezdolności do pracy nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Są to bowiem sprawy poddane kognicji sądów powszechnych. W związku z powyższym, również bezczynność w prowadzeniu tych spraw, nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie jego kognicji, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.

Na marginesie niniejszych rozważań Sąd wskazuje również, iż z przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych akt sprawy wynika, iż w dniu [...] organ rentowy w wykonaniu wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] sygn. akt [...] wydał decyzję o przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, a należne stronie wyrównanie świadczenia za okres od 1 października 2018 r. do 31 marca 2022 r. przekazano na rachunek bankowy świadczeniobiorcy.

Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, natomiast skarga na bezczynność została nadana w placówce pocztowej w dniu 21 marca 2022 r., a zatem po wydaniu decyzji przez organ rentowy.

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.