Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1083/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 roku ze skargi S..M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku S M o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2010r. do kwietnia 2015r., utrzymał zaskarżoną w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie z dnia 26 stycznia 2016r. S M zawarł wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2010r. do kwietnia 2015r. w kwocie 33 256,37 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada oszczędności, a jednym źródłem dochodu do lipca 2015r. była renta strukturalna w kwocie 1 400 zł, a obecnie emerytura rolnicza w wysokości 1 100 zł. Wyjaśnił, że nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne, ponieważ został wprowadzony w błąd przez pracownika ZUS. O obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne dowiedział się dopiero po otrzymaniu w dniu 31 lipca 2015r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za ww. okres w kwocie 33 256,37 zł. Dokonując analizy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w ocenie organu nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Argumenty, które zostały podane we wniosku nie są przesłanką pozwalającą na umorzenie należności. Fakt, że strona nie opłacała składek na ubezpieczenia społeczne w trakcie prowadzenia działalności ponieważ, w jej ocenie została źle poinformowana, nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie należności.

Organ podkreślił, że jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą płatnik jest zobowiązany do opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności aż do dnia zaprzestania jej wykonywania. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący tę działalność. W nawiązaniu do poruszonej w przedmiotowym wniosku kwestii obarczenia winą pracownika ZUS za niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek organ wskazał, że każda osoba prowadząca działalność powinna zapoznać się z uregulowaniami prawnymi jeszcze przed rozpoczęciem działalności gospodarczej oraz śledzić na bieżąco obowiązujące przepisy i dokonywane zmiany. Płatnik może to czynić osobiście, bądź za pośrednictwem osoby, którą do tego rodzaju świadczenia usług wynajmie i upoważni. Okoliczność zatem, że zarówno strona, jak i zatrudniona przez nią księgowa nie posiadali wiedzy na temat opłacania składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie może zwalniać strony z obowiązku opłacenia zaległych składek. Ponoszenie konsekwencji braku znajomości uregulowań prawnych związanych z prowadzeniem działalności jest rzeczą oczywistą i społecznie uzasadnioną.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 963 późn. zm.), oraz przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), należności te mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeśli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1),

2) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 ).

Analizując ww. uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubranie itp.), czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ciężar udowodnienia, że nie ma żadnej możliwości spłaty zadłużenia ciąży na osobie zobowiązanego.

W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym strona oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródło dochodu stanowi świadczenie emerytalne otrzymywane z KRUS w kwocie 1 010,54 zł netto. Skarżący podał, że ponosi koszty utrzymania w łącznej kwocie 1 100 zł miesięcznie. Nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli. Analizując ponoszone przez skarżącego wydatki oraz uwzględniając wysokość minimum socjalnego dla 1 - osobowego gospodarstwa domowego ustalono, że nie posiada dochodu dyspozycyjnego. Ponoszenie jednak kosztów związanych z utrzymaniem, nie jest okolicznością pozwalającą na umorzenie należności, albowiem nie są to jakieś nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki. Regulowanie powyższych zobowiązań jest ważne, ale nie może być przy tym pomijana spłata zaległych składek wobec ZUS. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, że nie korzysta z pomocy MOPS lub innych form pomocy, co pozwala, zdaniem organu uznać, że posiada wystarczające środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Gdyby bowiem sytuacja była ciężka, to zapewne taka pomoc byłaby przyznana. Skarżący nie zlikwidował prowadzonej działalności, a tylko ją czasowo zawiesił. Zawieszenie działalności może świadczyć o planowanym powrocie do czynności zawodowych, a sytuacja finansowa, uznana przez stronę, jako trudna, może mieć charakter przejściowy. W przypadku bowiem podjęcia działalności strona będzie miała potencjalne dodatkowe źródło dochodu.

Reasumując organ uznał, że obecna sytuacja skarżącego nie nosi znamion ubóstwa, gdyż nie występuje trwające zagrożenie dalszej egzystencji.

Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący ma problemy zdrowotne i niewątpliwie problemy zdrowotne mogą być dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji, jednak nie stanowi to okoliczności uzasadniającej umorzenie należności z tytułu składek. Fakt, że ponosi wydatki związane z leczeniem nie jest także podstawą do umorzenia należności. Nie udowodnił bowiem, że brakuje mu środków finansowych na ten cel, nie przedstawił np. niezrealizowanych recept. Organ nie kwestionuje i nie bagatelizuje problemów zdrowotnych, jednak opłacenie składek w trakcie prowadzenia działalności i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem każdego płatnika.

Zdaniem organu spłata zadłużenia może stanowić dla skarżącego pewne obciążenie finansowe, jednak ZUS jako podmiot wykonujący przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązany jest zlecone przez ustawodawcę zadania realizować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dłużnik musi liczyć się z koniecznością zapłaty zaległych składek, gdyż należy to do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter wyjątkowy. Podejmując decyzję w sprawie umorzenia ZUS bierze pod uwagę nie tylko ważny interes wnioskodawcy oraz sytuację finansową, lecz również ważny interes ogólnospołeczny. Należy przez to rozumieć konieczność zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów budżetu państwa oraz ograniczenie jego ewentualnych wydatków.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucając naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne ewentualnie o rozłożenie należności na raty.

W uzasadnieniu wniosku przedstawiając dotychczasowy tok postępowania skarżący nadmienił, że z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wynika, aby okoliczności uprawniające do umorzenia należności, określone w art. 28 ust. 3a, ustawy, ograniczone były wyłącznie do przypadków wskazanych we cyt. rozporządzeniu. Wskazał, że okoliczność, że zadłużenie powstało w wyniku wprowadzenia w błąd i udzielenia przez pracownika biura terenowego ZUS w Brzezinach informacji, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, powinna być potraktowana jako "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 28 ust. 3 ustawy, tymczasem okoliczność ta została zmarginalizowana. Dodatkowo w przedmiotowym postępowaniu dowód z przesłuchania świadków, który miał dowieść, że został wprowadzony w błąd, nie został przeprowadzony przez ZUS.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący podkreślił, że podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego. Prawdopodobieństwo podjęcia działalności gospodarczej nie jest wystarczające dla wskazania możliwości spłaty należności. Ważnym interesem społecznym nie jest z pewnością konieczność zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów budżetu państwa w sytuacji zobligowania ubezpieczonego, otrzymującego 1 010,64 zł emerytury miesięcznie do zapłaty 33 256,37 zł należności głównej. Zdaniem skarżącego zapłata powyższych należności może doprowadzić do ubóstwa i konieczności korzystania z różnych form pomocy państwa.

Decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w oparciu o rozpatrywane okoliczności sprawy w dalszym ciągu brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać na możliwość umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 3 ww. ustawy z uwagi na całkowitą nieściągalność należności. Wyliczenie możliwych do zastosowania przesłanek, zawartych w powołanym przepisie, jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia zadłużenia wobec ZUS.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe należności mogą być skutecznie dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. Organ podkreślił, że skarżący jest właścicielem ruchomości, tj. koparki [...] rok prod. 1997; auta ciężarowego [...] rok prod. 1985; naczepy ciężarowej [...] rok prod. 1988 i samochodu osobowego [...] rok prod. 2004r.

ZUS zgodnie z art. 27 ww. ustawy, może dokonać zabezpieczenia wierzytelności w formie zastawu. Nie można więc uznać, że należności te są całkowicie nieściągalne.

Powołane we wniosku argumenty oraz zgromadzone dokumenty nie stanowią podstawy do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Opłacenie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej jest ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zapłaty nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie pełnomocnik skarżącego nie załączył żadnych nowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że od sierpnia 2016r. skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1 010,54 zł. W wyniku decyzji nr [...] z dnia 28 września 2006r. wydanej przez Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K skarżący pobierał rentę strukturalną w łącznej kwocie brutto 1 768,48 zł od sierpnia 2006r. do lipca 2016r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości z dnia 28 grudnia 2015r. wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wydatki z tytułu opłat miesięcznych wynoszą około 800 zł, a koszty związane z leczeniem oscylują wokół kwoty 300 zł. Podał, że nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli.

Z analizy przedstawionej sytuacji wynika, że wysokość uzyskiwanych dochodów na przestrzeni okresu od stycznia do sierpnia 2016r. uległa zmianie. Wykazane koszty utrzymania i leczenia są wykazane w kwocie wyższej, ponieważ w minionym okresie skarżący pobierał w wyższej kwocie świadczenie z tytułu przyznanej renty strukturalnej. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza została w dniu 1 czerwca 2015r. jedynie zawieszona. Przedstawione okoliczności również nie stanowią podstawy do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia ww. należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych, czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się.

Stosownie do regulacji wynikającej z art. 47 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na płatniku składek ciąży ustawowy obowiązek terminowego, comiesięcznego rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia działalności aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych dochodów, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów finansowych, czy zdrowotnych. Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy wszystkich płatników składek.

Ponadto organ podkreślił, że za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również za jej negatywne skutki, odpowiada podmiot prowadzący tę działalność, zarówno w trakcie jej prowadzenia, jak i po jej zakończeniu.

W nawiązaniu do poruszonej przez skarżącego we wniosku kwestii obarczania winą urzędnika za udzielenie niewłaściwych informacji w przedmiocie jego praw i obowiązków organ wskazał, że każda osoba prowadząca działalność ma obowiązek zapoznawania się na bieżąco z obowiązującymi przepisami i dokonywanymi zmianami. Może to czynić osobiście, bądź za pośrednictwem osoby, którą do tego rodzaju świadczenia usług wynajmie i upoważni. Informacje takie zamieszczane są w Dzienniku Ustaw oraz w biuletynach prawnych. Brak znajomości przepisów nie jest podstawą do umorzenia należności z tytułu składek.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., organ zauważył, że pismem z dnia 31 lipca 2015r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oraz podstaw wymiaru składek w okresie od 10 listopada 2010r. do dnia 31 maja 2015r. W wyniku analizy sporządzonych i dostarczonych przez skarżącego prawidłowych dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych została wydana decyzja nr [...]r. o obowiązkowym podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu ww. okresie. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Z obowiązujących przepisów prawa wynika, że pobierając rentę strukturalną i prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, skarżący powinien taki fakt zgłosić do właściwej jednostki terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego celem wyłączenia go z ubezpieczenia rentowego i emerytalnego i zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy i FGŚP z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ZUS. W zgromadzonych w sprawie dokumentach brak jest informacji aby skarżący takiego zgłoszenia dokonał.

Argumenty wskazane przez skarżącego nie mieszczą się w katalogu przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek.

Dodatkowo organ zaznaczył, że rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład w pierwszej kolejności sprawdza, czy w omawianym przypadku są spełnione przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jeśli ZUS uznałby, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, dopiero wówczas może załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. W omawianym przypadku należy stwierdzić, że nie występują przesłanki umożliwiające umorzenie zobowiązań (ani przesłanka całkowitej nieściągalności zadłużenia, ani przesłanki wynikające z § 3 ww. rozporządzenia).

Ze względu na fakt, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie załączył dodatkowych dokumentów, ani informacji na temat posiadania innych zobowiązań oraz swojej sytuacji finansowej i materialnej, brak jest możliwości przeprowadzenia analizy finansowej na podstawie innych, niż już znajdujące się w aktach dokumentów. Powyższe okoliczności świadczą, że nadal skarżący nie udowodnił, że znajduje się w tak trudnej sytuacji, że zastosowanie ulgi w postaci umorzenia jest bezwzględnie konieczne.

Od czerwca 2015r. prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest jedynie zawieszona. Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej płatnik od dnia zgłoszenia zawieszenia działalności może podjąć się dalszego jej prowadzenia przez okres 24 miesięcy. Zatem, sytuacja finansowa w każdej chwili może ulec zmianie. Dodatkowo skarżący nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Obecnie posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości 1 010,54 zł. Świadczenie to jest wypłacane niezależnie od stanu zdrowia. Należy zaznaczyć, że ww. przesłanka ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu. Skarżący nie przedłożył decyzji o przyznanym stopniu niepełnosprawności, który w znaczny sposób ograniczałby zdolności zarobkowe. Spłata zadłużenia również nie powinna wpłynąć na znaczne pogorszenie tej sytuacji. Spłata taka nie musi bowiem nastąpić jednorazowo, ale może być rozłożona na raty, dostosowane do możliwości płatniczych dłużnika. W przypadku rozłożenia na raty należności z tytułu składek, następuje wstrzymanie naliczania odsetek za zwłokę od dnia następnego po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi. Natomiast od składek, które rozłożono na raty, Zakład zobowiązany jest do każdej raty naliczyć opłatę prolongacyjną. Ponadto w czasie trwania układu ratalnego wierzyciel zobowiązuje się do podjęcia działań zmierzających do zawieszenia wcześniej wszczętych i niezakończonych oraz do niewszczynania postępowań egzekucyjnych przez okres obowiązywania umowy co do należności objętych przedmiotową ulgą, a to jest korzystne dla osoby zobowiązanej. W związku z powyższym po złożeniu odpowiednich dokumentów skarżący będzie mógł wystąpić ponownie z wnioskiem o rozłożenie na raty.

Podsumowując organ stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała, aby sytuacja w jakiej się obecnie znajduje ma charakter permanentny i nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności w oparciu o wskazany przepis zawarty ww. rozporządzeniu. Z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialność za środki wpływające do budżetu państwa Zakład zobowiązany jest do rozpatrywania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością, albowiem przedmiotem decyzji są należności publicznoprawne, które winny mieć pierwszeństwo w zakresie kolejności regulowania przez wnioskodawcę należnych zobowiązań.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 pkt 1 rozporządzenia, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymując argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że fakt wprowadzenia w błąd i udzielenie przez pracownika ZUS błędnej informacji, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym powinien być potraktowany jako uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 28 ust. 3 ustawy. Tymczasem okoliczność ta została zmarginalizowana, a wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka nie został uwzględniony. Ponadto skarżący nadmienił, że zawiesił czasowo prowadzoną działalność gospodarczą, co jednak wbrew twierdzeniem organu nie świadczy o planowanym powrocie do podjęcia czynności zawodowych i dodatkowym źródle dochodu, w sytuacji gdy skarżący ma 71 lat. Skarżący podał również, że wbrew stanowisku organu osiągając dochód w wysokości 1 010,64 zł miesięcznie i kosztach utrzymania w kwocie 1 100 zł nie jest w stanie spłacać zaległości z tytułu nieopłaconych składek w przypadku wdrożenia układu ratalnego w wysokości 250 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 512 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2010r. do kwietnia 2015r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły regulacje zawarte w art. 28 ust. 1, 2 i ust. 3 oraz ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 963 późn. zm.), dalej u.s.u.s., oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

W art. 28 ust. 1 u.s.u.s., ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm.),

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W cyt. § 3 ust. 1 rozporządzenia, przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki, w tym gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym również należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji z umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, a zatem to strona w treści wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 K.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w K.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W rozpoznawanej sprawie organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi, a sąd powyższe ustalenia zaakceptował.

W tym miejscu wypada zauważyć, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w przytoczonych powyżej przepisach. Innymi słowy, okoliczności powstania zadłużenia z tytułu składek nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności. Nie może być podstawą do umorzenia należności okoliczność wprowadzenia w błąd, (czy niepoinformowania) przez pracownika ZUS płatnika o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa, a skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucone na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Wobec skarżącego może być skutecznie prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie jest sporne, że skarżący posiada majątek ruchomy w postaci: koparki JCB rok prod. 1997; auta ciężarowego STEYR rok prod. 1985; naczepy ciężarowej SKA rok prod. 1988 i samochodu osobowego KIA rok prod. 2004r.

Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek są zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na wszystkich będących własnością dłużnika oraz stanowiących współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych.

Zaakcentować należy, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym (niezbędnym) do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek.

Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r.

Z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów i przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, od sierpnia 2006r. do lipca 2016r pobierał rentę strukturalną w łącznej kwocie 1 768,48 zł brutto miesięcznie. Od sierpnia 2016r. pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1 010,54 zł miesięcznie. Podał, że miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 800 zł, a koszty związane z leczeniem oscylują wokół kwoty 300 zł. Skarżący nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli. Nie korzysta z pomocy MOPS lub innych form pomocy i nie legitymuje się orzeczeniem o stwierdzonym stopniu niepełnosprawności, który w znaczny sposób ograniczałby zdolności zarobkowe. Od dnia 1 czerwca 2015r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych należy stwierdzić, że organ administracji nie naruszył prawa uznając, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS wziął pod uwagę okoliczność, że skarżący uzyskuje dochód w niewielkiej wysokości, który wystarcza tylko na pokrycie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i leczenie niemniej jednak okoliczność ta – choć niewątpliwie trudna dla skarżącego – nie może być wyłączną podstawą umorzenia należności z tytułu składek. Sposób określenia przesłanek pozwalających na umorzenie takich należności wskazuje, że prawodawca dopuścił możliwość wykorzystania tego instrumentu prawnego w sytuacjach zupełnie wyjątkowych.

Z niezakwestionowanych ustaleń faktycznych wynika tymczasem, że w dacie rozstrzygania przez ZUS sprawy w przedmiocie umorzenia należności skarżący prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe posiadał stałe źródło dochodu oraz majątek ruchomy w postaci: koparki JCB rok prod. 1997; auta ciężarowego STEYR rok prod. 1985; naczepy ciężarowej SKA rok prod. 1988 i samochodu osobowego KIA rok prod. 2004r. Od dnia 1 czerwca 2015r. nie zlikwidował prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie czasowo ja zawiesił. Nie wykazał też aby stan zdrowia uniemożliwiał mu podjęcie działalności gospodarczej i uzyskiwanie dodatkowego dochodu umożliwiającego sukcesywne opłacenie należności.

Sąd podziela stanowisko przyjęte w dotychczasowym orzecznictwie, że przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc pojęciem niedookreślonym. Zgodnie jednak z literalnym brzmieniem "niezbędne potrzeby życiowe" to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie (szkodliwie) wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak zaspokojenia potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb. Nie każda bowiem potrzeba, to potrzeba niezbędna.

Końcowo należy również podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie akcentowano, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 60/10 NSA przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 K.p.a. Wynika to z faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, a zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnej oceny dowodów. Odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie mieści się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowuje proporcje pomiędzy ważnym interesem strony i interesem społecznym. Dokonano oceny sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego, odniesiono się też do jego rzeczywistych potrzeb i dochodów. Umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Trafnie organ uznał, że ustalone w sprawie możliwości płatnicze skarżącego pozwalają na spłatę zadłużenia poprzez zawarcie układu ratalnego.

W sytuacji więc, gdy organ wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie aspekty faktyczne i prawne i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego, sąd nie znalazł podstaw do uznania jej niezgodności z prawem.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

k.p.