Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2220/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
657
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200 w związku z art. 205 i art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 (1) ust. 1 pkt 7, art. 9 (1) ust. 1 pkt 1 i ust. 5, art. 9 (4) pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1356
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji w zakresie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nas rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 20 grudnia 2013 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka") wystąpiła do Marszałka Województwa [...] (dalej: "organ I instancji") o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.; dalej: "ustawa") w zakresie dotyczącym zezwoleń na obrót piwem i napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5 % alkoholu (art. 9 ust. 2 i 3, art. 91, art. 92 i art. 94 ustawy), w szczególności, czy w świetle przepisów ustawy, skarżąca może kupić od [...][...]:

- piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie [...] [...] przez Browary w Polsce;

- piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały zakupione przez [...] [...] za granicą i następnie sprzedane skarżącej, jeżeli w obu ww. przypadkach [...][...] nie ma zezwolenia na obrót hurtowy alkoholem w Polsce?

Decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] organ I instancji, na podstawie art. 10 ust. 1, ust. 5 i art. 10a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.; dalej: "s.d.g."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 9 i art. 94 ustawy, a także art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.), stwierdził, że:

1) na podstawie art. 94 pkt 4 ustawy jednym z warunków prowadzenia działalności w oparciu o zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami, a nieprzestrzeganie tego warunku stanowi – zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy – przesłankę do cofnięcia zezwolenia;

2) regulacje zawarte w ustawie, dotyczące zezwoleń na obrót napojami alkoholowymi, obowiązują przedsiębiorców zarejestrowanych w kraju i prowadzących działalność gospodarczą na jego terenie. Obrót z zagranicą napojami alkoholowymi nie wymaga uzyskania zezwolenia, w tym na dokonywanie importu napojów alkoholowych na teren kraju. W zakresie tym nie mieści się dokonywanie zakupu napojów alkoholowych od przedsiębiorcy zagranicznego, jeżeli sprzedaż dotyczy napojów alkoholowych produkowanych i sprzedawanych w kraju.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO w [...]", "organ odwoławczy", organ II instancji") decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że jeśli spółka nie chce utracić zezwolenia, musi zgodnie z jego warunkami zaopatrywać się wyłącznie u producentów lub hurtowników mających stosowne zezwolenie. Z drugiej zaś strony, jeśli [...] [...], jako producent, chce zbywać piwo na terytorium Polski (za pośrednictwem skarżącej), winna mieć zezwolenie na obrót hurtowy wydane w Polsce, bo w przeciwnym wypadku podmiot, który nabywa od niej piwo (skarżąca), czy to w celu obrotu hurtowego, czy detalicznego, utraci swoje zezwolenie. Zatem – zdaniem organu II instancji – dla ustalenia powinności [...] [...] nie jest decydująca ani siedziba tego podmiotu, ani też miejsce zawierania transakcji, lecz miejsce finalnej sprzedaży piwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję SKO w [...] skarżąca wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie – o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka w skardze podniosła zarzuty naruszenia:

I. prawa materialnego, a to:

1. art. 9 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy podmiot szwajcarski zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu,

2. art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy poprzez sprzeczną z zasadami wykładni językowej i dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych interpretację pojęcia "obrotu hurtowego napojami alkoholowymi" i nieprawidłowe uznanie, że podmiot szwajcarski prowadziłby obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu na terenie Polski,

3. art. 91 ust. 5 ustawy poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne uznanie, że producent zobowiązany jest do posiadania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu, nawet w przypadku, gdy nie prowadzi jakiejkolwiek sprzedaży napojów alkoholowych na rzecz podmiotów prowadzących sprzedaż detaliczną,

4. art. 91 ust. 5 ustawy poprzez mylną interpretację pojęcia "producent" i błędne przyjęcie, że producentem jest jedynie podmiot, który fizycznie zajmuje się przetworzeniem surowców na zlecenie podmiotu trzeciego, a nie jest nim podmiot, który produkuje towary przy użyciu podmiotu trzeciego,

5. art. 94 pkt 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy poprzez błędną ich interpretację i uznanie, że od producenta piwa wymagane jest posiadanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 18% zawartości alkoholu, pomimo że będzie on prowadził sprzedaż jedynie do odbiorców hurtowych i nie będzie sprzedawał napojów alkoholowych odbiorcom detalicznym, natomiast ustawa dopuszcza nabywanie napojów alkoholowych przez podmiot gospodarczy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy od producenta napojów alkoholowych, który nie posiada zezwolenia na obrót hurtowy tymi napojami,

6. art. 9 s.d.g. poprzez działania organów państwowych z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, polegających na wydaniu interpretacji obowiązujących przepisów prawa wbrew zasadom wykładni językowej i systemowej z naruszeniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy;

II. przepisów postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, która uchybia zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwowych i zasadzie legalizmu, wszak nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy i pominięto zarzuty stawiane w odwołaniu, nie wskazano w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wyjaśniono przy tym podstaw prawnych decyzji, której motywy przeczą jej osnowie.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z 20 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3762/14, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1-3 s.d.g., przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.

Zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w interesującej ją kwestii. Istotą tego postępowania jest zatem uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. Natomiast Sąd ocenia tylko prawidłowość dokonanej interpretacji, a zatem nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje, czy przedstawiona interpretacja przepisów w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego jest właściwa.

Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie dokonana na tle zaprezentowanego przez skarżącą stanu faktycznego interpretacja przepisów ustawy jest prawidłowa. Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji pod kątem powyższych przepisów, WSA w Warszawie podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, w myśl którego obrót z zagranicą napojami alkoholowymi nie wymaga uzyskania zezwolenia, w tym na dokonywanie importu napojów alkoholowych na teren kraju, gdyż przepisy ustawy dotyczące obowiązku posiadania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, mają zastosowanie do przedsiębiorców zarejestrowanych w kraju i prowadzących działalność gospodarczą na jego terenie. Oznacza to, że spółka może kupić od [...][...] piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały zakupione przez [...][...] za granicą. W tym przypadku chodzi bowiem o import powyższych towarów.

W ocenie Sądu I instancji odmiennie natomiast przedstawia się sytuacja dotycząca zakupu piwa lub napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu, wyprodukowanych na terenie Polski przez spółkę na zlecenie [...] [...]. W tym przypadku skarżąca nie może dokonywać zakupu na terytorium Polski napojów alkoholowych od przedsiębiorcy, który nie posiada zezwolenia na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi. Innymi słowy, podmiot zagraniczny, który nie ma siedziby na terytorium Polski, nie jest objęty obowiązkiem posiadania zezwolenia (art. 9 ust. 3 ustawy), co oznacza, że nie może prowadzić sprzedaży hurtowej tych napojów na rzecz polskiego przedsiębiorcy, który – co do zasady – podlega obowiązkom i rygorom wynikającym z przedmiotowej ustawy. Gdyby uznać za prawidłową wykładnię prezentowaną przez skarżącą, doszłoby w prosty sposób do naruszenia powołanego wyżej art. 94 pkt 4 ustawy, wszak warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1 ustawy, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami.

Skoro obrót hurtowy napojami alkoholowymi to zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia, to nie może budzić wątpliwości, że spółka nie może kupić od [...] [...] piwa lub innych napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie [...] [...] przez Browary w Polsce. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do obrotu hurtowego napojami alkoholowymi (ten zaś podlega reglamentacji w trybie przedmiotowej ustawy), natomiast skarżąca, dokonując takiego obrotu, powinna zaopatrywać się w nie jedynie u producentów lub u przedsiębiorców posiadających stosowne zezwolenia. Jeżeli więc obrót napojami alkoholowymi dokonywany jest na terytorium Polski i przez przedsiębiorcę zarejestrowanego i prowadzącego działalność na terytorium kraju, to podlega on regulacjom ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Przyjmując odmienną interpretację za prawidłową, czego w istocie oczekuje strona skarżąca, w praktyce doszłoby do obejścia przepisów przedmiotowej ustawy w zakresie warunków prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń. W opisanej przez skarżącą sytuacji stworzona zostałaby możliwość zaopatrywania się w napoje alkoholowe wyprodukowane i sprzedawane na terytorium Polski od podmiotu, który nie posiada zezwolenia na taką działalność. W konsekwencji prowadziłoby to do naruszenia art. 94 pkt 4 ustawy, co z kolei stwarzałoby podstawę do cofnięcia skarżącej zezwolenia.

Powyższe orzeczenie WSA w Warszawie skarżąca w całości zaskarżyła skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny", "Sąd II instancji"). W skardze kasacyjnej spółka podniosła wymienione w skardze do Sądu I instancji zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powtórzyła ze skargi zarzut naruszenia art. 6 w związku z art. 8 k.p.a. Nadto zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia w wyroku jakichkolwiek okoliczności, które organ uznał za mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym w szczególności do opisanego przez skarżącą we wniosku modelu dystrybucyjnego oraz brak wskazania jakichkolwiek merytorycznych przyczyn dla których uznał, że stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji odpowiada prawu, jak również poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia wyroku jakiegokolwiek rzetelnego uzasadnienia prawnego, to jest przytoczenia przepisów prawa, które miałyby rzeczywisty związek z treścią pytania wskazanego we wniosku skarżącej.

Wyrokiem z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3043/15, NSA uchylił orzeczenie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zdaniem Sądu kasacyjnego należy przyznać rację skarżącej, że Sąd I instancji poprzez błędną interpretację przepisów ustawy wskazanych w skardze kasacyjnej dopuścił się ich naruszenia. Spowodowało to niewłaściwą ocenę pisemnej interpretacji dokonanej przez organy w zakresie odpowiedzi na pytanie pierwsze, tj. czy skarżąca będzie mogła kupować od [...] [...] piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie ww. podmiotu szwajcarskiego przez Browary w Polsce, jeżeli ten podmiot [...] nie ma zezwolenia na obrót hurtowy alkoholem w Polsce? Jednocześnie NSA zaznaczył, iż pisemna interpretacja udzielona na drugie pytanie wniosku nie jest przedmiotem skargi kasacyjnej. Spółka, kwestionując prawidłowość wydanej interpretacji, wnosiła o uchylenie decyzji w pkt 1 oraz w pkt 2 zdanie trzecie i o wydanie decyzji potwierdzającej prawidłowość interpretacji przedstawionej przez nią we wniosku. Natomiast w skardze kasacyjnej skarżąca nie zawarła wniosku dotyczącego uchylenia zdania trzeciego pkt 2 interpretacji. Tymczasem prawidłowa odpowiedź na pytanie pierwsze niewątpliwie wpłynie na ocenę prawidłowości zdania trzeciego zawartego w pkt 2 interpretacji.

Sąd II instancji podkreślił, że obrót hurtowy napojami alkoholowymi to zakup napojów alkoholowych w celu dalszej odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że [...] [...] na terenie Polski będzie producentem piwa (na jego zlecenie produkcję prowadzić będą Browary w Polsce), które następnie zostanie sprzedane skarżącej. Opisana działalność podmiotu szwajcarskiego na terenie Polski nie wypełnia definicji obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy, bowiem zajmuje się jedynie produkcją, a brak jest działalności w postaci wcześniejszego zakupu napojów alkoholowych celem dalszej odsprzedaży. Dlatego podmiot ten nie jest zobowiązany do posiadania zezwolenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi jedynie w przepisie art. 91 ust. 5 nakłada na producenta napojów alkoholowych obowiązek uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1. W przepisie art. 18 ust. 1 ustawy chodzi o przedsiębiorców, którzy zajmują się sprzedażą napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Regulacja ta dotyczy więc przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną. Jak wynika z wniosku o interpretację złożonego przez spółkę oraz jej dalszych pism, podmiot [...] swoje produkty wytworzone w Polsce sprzedawać będzie spółce, która posiada zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. [...] [...] nie będzie sprzedawał swoich wyrobów na rzecz przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną, a co za tym idzie jako producent piwa nie musi posiadać zezwolenia, o którym mowa w art. 91 ust. 5 ustawy.

Wbrew twierdzeniom organów, a także Sądu I instancji, obowiązku posiadania przez producenta zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi nie można wywodzić z treści art. 94 pkt 4 ustawy. Przepis ten wskazuje, że warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Omawiany przepis jest skierowany do przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi wskazując źródła pozyskiwania tych napojów, nie kształtuje natomiast żadnych wymogów w stosunku do producentów tych napojów. Zgodnie z tym przepisem skarżąca jako podmiot posiadający zezwolenie na obrót hurtowy napojami, aby nie naruszyć przepisów ustawy winna dokonywać zakupu napojów alkoholowych u dwóch grup podmiotów. Pierwszą grupę stanowią producenci napojów alkoholowych, do której należy także [...] [...], drugą zaś stanowią przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Skarżąca warunek ten spełnia, albowiem nabywa piwo u producenta jakim jest [...][...], a producent ten, jak wyżej wskazano, nie jest zobowiązany do posiadania zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, gdyż dokonuje sprzedaży swoich produktów (piwa i innych napojów alkoholowych) jedynie przedsiębiorcy, który posiada stosowne zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Nie zbywa ich natomiast przedsiębiorcom posiadający zezwolenie, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy.

Natomiast Sąd kasacyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na poznanie motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji i umożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 3 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł również o uchylenie – oprócz zaskarżonej decyzji – decyzji organu I instancji.

WSA w Warszawie - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 190 p.p.s.a., w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przyjmuje się, iż wykładnia prawa wyrażona w NSA jest wiążąca w sprawie dla Sądu pierwszej instancji, zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną NSA dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m. in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (zob. /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07).

W konsekwencji należy uznać, że związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku Sądu I instancji.

Zgodnie z art. 91 ust. 5 ustawy producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi, że sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez marszałka województwa (art. 9 ust. 2 ustawy). Z art. 91 ust. 1 ustawy wynika zasada wydawania odrębnych, oddzielnych zezwoleń na obrót hurtowy następującymi rodzajami napojów alkoholowych: 1) o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwo; 2) o zawartości powyżej 4,5 do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa; 3) o zawartości powyżej 18% alkoholu.

W przepisach tych ustawodawca dzieli napoje alkoholowe na trzy grupy i jednoznacznie wskazuje, iż zezwolenia te związane są z zawartością alkoholu w napoju alkoholowym oraz, nie pozostawiając żadnej wątpliwości, umieścił piwo w grupie napojów alkoholowych wymienionych w art. 91 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy, obok napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera wprawdzie definicji legalnej "rodzaju napoju alkoholowego", jednakże wyróżnia trzy grupy tych napojów ze względu na procentową zawartości alkoholu. Piwo zaliczane jest wyłącznie do grupy napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy obrotem hurtowym napojami alkoholowymi jest zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. W wyroku z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2320/13 NSA wyraził pogląd, iż w świetle definicji hurtowego obrotu napojami alkoholowymi brak jest podstaw do twierdzenia, że o hurtowym charakterze sprzedaży przesądza sam fakt sprzedaży alkoholu przedsiębiorcom, na faktury VAT. W przypadku sprzedaży alkoholu podmiotom gospodarczym zasadnicze znaczenie ma to, czy sprzedaż ta miała na celu dalszy obrót napojami alkoholowymi przez nabywców. Wprawdzie ustawa definiuje obrót hurtowy alkoholem, posługując się słowem "zakup" i określając jego cel - dalszą odsprzedaż alkoholu podmiotom obracającym napojami alkoholowymi, to jest oczywiste, że decydujące znaczenie ma w tym wypadku kryterium dalszej odsprzedaży alkoholu przez jego nabywców. Mając bowiem do czynienia wyłącznie z zakupem napojów alkoholowych, nawet jeśli czynności tej towarzyszył zamiar przedsiębiorcy co do ich dalszej odsprzedaży, ale nie podjęto działań zmierzających do jego realizacji, nie można mówić o hurtowym obrocie napojami alkoholowymi - jako że w takiej sytuacji w ogóle nie dochodzi do wprowadzenia alkoholu do obrotu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1793/03).

Natomiast według art. 94 pkt 4 ustawy, warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Nieprzestrzeganie warunków określonych w art. 94 pkt 3, 4 i 7 ustawy skutkuje cofnięciem przez ministra właściwego do spraw gospodarki lub właściwego marszałka województwa zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1 (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Istotą postępowania o wydanie pisemnej interpretacji jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu.

We wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi spółka wskazała, że [...][...] jest właścicielem wszystkich surowców i opakowań, które są niezbędne do wytwarzania piwa. Jest ono wytwarzane przez Browary w Polsce na zlecenie tego podmiotu, a zatem [...] [...] jest właścicielem produktu końcowego, a tym samym jest producentem na gruncie obowiązującego prawa. Następnie piwo to sprzedawane będzie skarżącej w celu dalszego jego odsprzedaży na terytorium Polski. W takim też celu skarżąca będzie nabywała od [...] [...] piwo wyprodukowane przez innych producentów spoza Polski (np. z Litwy i Włoch).

Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie podzielił stanowisko skarżącej. Jednocześnie tut. Sąd podkreśla, iż NSA w wydanym w niniejszej sprawie wyroku wyraźnie wskazał, że opisana (we wniosku skarżącej o interpretację) działalność [...] [...] na terenie Polski nie wypełnia definicji obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy. Podmiot szwajcarski zajmuje się jedynie produkcją piwa lub innych napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu (na jego zlecenie ww. napoje produkują Browary Polskie), natomiast nie prowadzi działalności w postaci wcześniejszego zakupu napojów alkoholowych celem dalszej odsprzedaży. W konsekwencji podmiot ten nie jest zobowiązany do posiadania zezwolenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dokona pisemnej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z uwzględnieniem powyższych poglądów i ocen prawnych. W szczególności organ I instancji uwzględni stanowisko merytoryczne zaprezentowane w orzeczeniu Sądu kasacyjnego, którym WSA w Warszawie jest związany w świetle przepisu art. 190 p.p.s.a.

Biorąc powyższe pod uwagę tut. Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania WSA w Warszawie orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).