Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 497/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek leśny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 ust.1 pkt 2;
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art.61 ust.1
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
article: art. 240 par.1 pkt 5;
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska, Sędzia WSA Beata Jezielska, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 września 2009 r., sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

L. K. wystąpił w dniu "[...]". do Burmistrza Miasta R.z wezwaniem do zwrotu niesłusznie zapłaconego zobowiązania podatkowego za 2002 r., powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia "[...]" r. potwierdzający rozwiązanie umowy dzierżawy gruntów z Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zdaniem Skarżącego skoro nie posiadał on tytułu prawnego do gruntów, to obowiązek podatkowy ciążył jego zdaniem na Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymało w mocy własną decyzję nr "[...]" z dnia "[...]" o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji NR "[...]" wydanej w dniu "[...]" r. z upoważnienia Burmistrza Miasta R. przez Zastępcę Burmistrza w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]". (Sygn. akt "[...]") uchylono zaskarżone, wyżej wymienione decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę Burmistrzowi R. celem przeprowadzenia postępowania z rozdziału 17 działu IV Ordynacji podatkowej.

Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" r. Burmistrz R. odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" uchyliło decyzję Burmistrza R. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz R. postanowieniem nr "[...]" z dnia "[...]" wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzja ostateczną nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r.

Decyzją z dnia "[...]"., nr "[...]" odmówił uchylenia w całości lub w części wyżej wymienionej decyzji z dnia "[...]" W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powyższa decyzja była weryfikowana w trybie stwierdzenia jej nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie i przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i jest ostateczna. Podniesiono jednocześnie, że wymiar dokonany decyzją z dnia "[...]" r. jest prawidłowy, ponieważ podatnik korzystał z gruntów Skarbu Państwa dzierżawionych od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa od "[...]" r. do "[...]" r. Odnośnie wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia "[...]" r. sygn. akt "[...]" organ wskazał, że dotyczy on materii prawa cywilnego ,a nie administracyjnego i nie odnosi się do kwestii podatków gminnych. Nakazuje w głównej mierze zwrócenie przez podatnika nieruchomości, z której korzystał mimo wypowiedzenia przez Agencję umowy dzierżawy w 1999 r. Organ podkreślił, iż w stanie prawnym, którego sprawa dotyczy obowiązek podatkowy w podatku rolnym i leśnym ciążył na podmiotach posiadających grunty Skarbu Państwa na podstawie zawartej umowy lub innego tytułu prawnego, ale także bezumownie. Wskazano, że w związku ze zmianą przepisów od dnia "[...]" zwrócono podatnikowi podatek rolny i leśny wraz z odsetkami za 2003 i 2004 rok, a decyzja Kolegium z dnia "[...]" r. nr "[...]" odnosiła się do zobowiązań podatkowych za 2004 r. i nie może mieć zastosowania w sprawie wymiaru zobowiązań podatkowych za 2002 r. W konsekwencji nie stwierdzono wystąpienia nadpłaty za ten rok.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł L.K., przyznając iż po rozwiązaniu z nim umowy dzierżawy w 1999 r. użytkował je bezumownie i był obciążany kosztami z tego tytułu, ale odbywało się to za akceptacją Oddziału Agencji. Podniósł, że podatek za 2002 r na podstawie decyzji wymiarowej zapłacił, gdyż jako duży kredytobiorca był zmuszony wykazać się zaświadczeniem o nie zaleganiu z płatnościami wobec gminy, ZUS-u i Urzędu Skarbowego.

Decyzją z dnia "[...]"., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż o wznowienie wystąpiła strona pierwotnego postępowania wskazując na nową okoliczność nie znaną organowi, tj. wydanie w dniu "[...]" wyroku Sądu Apelacyjnego w B. (sygn. akt "[...]"), który potwierdził fakt wypowiedzenia i rozwiązania umowy dzierżawy.

Zdaniem organu odwoławczego nie wyszły na jaw w przedmiotowej sprawie nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody istotne dla sprawy istniejące w dniu wydania przez podatkowy organ pierwszej instancji decyzji z dnia "[...]" r., nr "[...]" ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. Nie stanowi bowiem nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z "[...]"., który został wydany po wymierzeniu podatnikowi w dniu "[...]" zobowiązania podatkowego za 2002 r., a który potwierdzał zasadniczo fakt wcześniejszego, w dniu "[...]", rozwiązania umowy dzierżawy. Okoliczność rozwiązania umowy dzierżawy była znana organowi w chwili wydawania decyzji dnia "[...]" r., bowiem L. K. został nią opodatkowany jako posiadacz gruntów, na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. (tj. Dz. U. z 1993 r., m 94, poz. 431 ze zm.) z tytułu bezumownego posiadania w 2002 r. gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiących własność Skarbu Państwa oraz na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2000 r, nr 56, poz. 679 ze zm.) z tytułu bezumownego posiadania w 2002 r. gruntów stanowiących lasy Skarbu Państwa. Ponadto SKO nie stwierdziło także wystąpienia żadnej innej przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, która uzasadniałaby uchylenie decyzji dotychczasowej, w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył L. K., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy oraz przyznał, że po rozwiązaniu umowy dzierżawy ,dalej faktycznie prowadził działalność rolniczą, ale ze względów ekonomicznych po 30 listopada 1999r., działalnośc była prowadzona w małym rozmiarze i w sposób ekstensywny. Wskazał również, że od kilku lat prowadzi wojnę z Gmina K. i SKO, której finał wystąpił w wyroku NSA z dnia "[...]".,"[...]", który podzielił jego rację.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie, w związku z tym, iż zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowienia postępowania, wskazać należy, iż instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej. Ma ona na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej.

Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 ustawy - Ordynacja podatkowa). Z powyższego założenia ogólnego, odnoszącego się do rodzaju decyzji poddanej sądowej kontroli legalności, oraz z treści art. 128 ustawy - Ordynacja podatkowa wynika, iż tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Naturalną konsekwencją powyższego jest, iż postępowania nadzwyczajne nie mogą zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 15 I 2003 r., III SA 334/01, w Warszawie Biul.Skarb.2003/4/28).

Wskazać należy, iż jedną z przesłanek wznowieniowych wymienionych art. 240 Ordynacji podatkowej jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów (pkt 5). O jej zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki:

1. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

2. są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;

3. nie były znane organowi, który wydał decyzje;

4. istniały w dniu wydania decyzji.

Użyty w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, s. 21).

Nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Natomiast wznowienie postępowania, jeżeli organ podatkowy znał okoliczności lub dowody, na które powołuje się strona, w dniu wydania decyzji, będzie naruszeniem prawa (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 737/97, Temida (CD), Sopot 2002) (zobacz Komentarz H. Dzwonkowski- LEX)

Zdaniem innego komentatora S. Presnarowicza (zobacz LEX) zapis art. 240 § 5 Ordynacji podatkowej wskazuje, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Stanowi ją natomiast wadliwe ustalenie stanu faktycznego (wyrok WSA z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03, niepubl.). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje, tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (wyrok WSA z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03, POP 2005, z. 5, poz. 116).

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przesłanką wznowienia postępowania jest m.in. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona w decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie, wobec czego sąd nie może organom tego prawa do oceny odebrać (wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2004 r., III SA 1108/03, M. Pod. 2004, nr 8, s. 4). Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyrok NSA Warszawa z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, PP 2004, nr 11, poz. 60). Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych ( wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. ( wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl.).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, ani nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były nieznane organowi, który ją wydał.

Podkreślić należy, iż organ podatkowy słusznie przyjął, że wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia "[...]" r., wydany po wymierzeniu L. K.w dniu "[...]", zobowiązania podatkowego za 2002 r. Powyższy wyrok potwierdził jedynie fakt rozwiązania umowy dzierżawy w dniu "[...]" r. Kwestia rozwiązania wskazanej umowy dzierżawy była znana organom podatkowym w momencie wydania decyzji z dnia "[...]". ,bowiem Skarżący został zobowiązany do uiszczenia podatku jako posiadacz gruntów z tytułu bezumownego posiadania gruntów w 2002 r., wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, stanowiących własność Skarbu Państwa oraz z tytułu bezumownego posiadania gruntów w 2002 r., stanowiących lasy Skarbu Państwa.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. obowiązek podatkowy w podatku rolnym, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które posiadały - na podstawie zawartej umowy albo innego tytułu prawnego, a także bezumownie - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Treść powyższego przepisu została zmieniona nowelą z dnia 10 października 2002 r., z mocą obowiązując od dnia 1 stycznia 2003 r. Wówczas w przypadku braku umowy dzierżawy na grunty stanowiące własność Skarbu Państwa wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, obowiązek podatkowy ciążył na Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Natomiast w kwestii podatku leśnym, zgodnie z art. 61 ust1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach – obowiązującym do końca 2002 r., obowiązek podatkowy ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach nie mających osobowości prawnej, które posiadały lasy stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy na podstawie zawartej umowy lub innego tytułu prawnego, a także bezumownie. Powyższy przepis przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2003 r., albowiem wówczas zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym ( Dz.U. 2002 r., nr 200, poz. 1682).

Mając na uwadze w/w przepisy stwierdzić należy, iż Skarżący był zobowiązany do uiszczenia w 2002 r. zarówno podatku rolnego jak i podatku leśnego. Przepisy będące podstawą naliczenia zobowiązania podatkowego Skarżącego obowiązywały do dnia 31 grudnia 2002 r.

W związku z powyższym słusznie przyjęto, iż nie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę z art. 240 §1 O.p. , a zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji z dnia 20 lutego 2002 r. ustalającej wymiar zobowiązania podatkowego Skarżącemu za 2002 r.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił, gdyż nie dopatrzył się w działaniu organu podatkowego naruszenia prawa wskazanego w skardze, a w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy zgromadził pełny materiał dowodowy i poddał go wnikliwej analizie, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.