Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1344/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1344/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009r., sprawy ze skargi A. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 sierpnia 2008 r. Nr [...], w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł, przychodów, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2008 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], ustalającą skarżącej A. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, za rok 2005 r. w kwocie 7 745 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lutego 2005 roku, aktem notarialnym Rep. [...] skarżąca nabyła nieruchomość położoną w W. za kwotę 116 000 zł. Jednocześnie w 2005 roku nie złożyła zeznania podatkowego i nie wykazała żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W toku wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, skarżąca oświadczyła, że w 2005 roku jej wydatki wyniosły 700 zł, koszty utrzymania ponosili jej rodzice, a koszty sporządzenia aktu notarialnego w kwocie 5.525,80 zł poniósł sprzedający. Tymczasem z treści aktu notarialnego wynikało, że koszty umowy ponosi strona kupująca czyli skarżąca. Ponadto przedłożona przez notariusza faktura Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. za dokonane czynności była wystawiona na nazwisko skarżącej, jako nabywcy. Nadto dowód wpłaty z dnia [...] marca 2005 [...] na kwotę 5.672,20 zł wystawiony został również na nazwisko skarżącej. Skarżąca początkowo wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka I. J. W. (zbywcę nieruchomości), na okoliczność poniesienia przez niego opłat za sporządzenie aktu notarialnego, jednakże ostatecznie wniosek ten został przez skarżącą później wycofany.

Organ podatkowy przyjmując, że skarżąca poniosła koszty sporządzenia aktu notarialnego, ustalił wydatek skarżącej na kwotę 121 672,20 zł, tj.116 000 zł. wydatek na zakup nieruchomości i 5 672,20 zł na opłaty dotyczące aktu notarialnego wraz z podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jako źródła finansowania poniesionych wydatków skarżąca wskazała pożyczkę od brata Z. B. w kwocie 90.000 zł oraz darowiznę od brata w kwocie 8 800 zł, darowiznę od dziadków M. i S. W. w kwocie 8.000 zł, stypendia 3.800 zł i 900 zł, dochody z pracy dorywczej w latach 2003-2005 w kwocie 1 100 zł, oszczędności własne w kwocie 2 100 zł, wpłata od komornika 160 zł, datki od swoich rodziców w kwocie 3 000 zł i od rodziny 2 400 zł, co dał łącznie kwotę 120 260 zł.

Po weryfikacji organ podatkowy skorygował kwotę stypendium z 900 zł do kwoty 885 zł. Sprecyzowano też, że oszczędności w kwocie 2 100 zł zostały omyłkowo ujęte w oświadczeniu. Kwota ta dotycząca środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych na dzień [...] grudnia 2005 r. została ujęta w odrębnym oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym w dniu [...] listopada 2007 roku. Natomiast kwota datków okolicznościowych od rodziny w kwocie 2 400 zł, została doprecyzowana przez skarżącą na kwotę 2 600 zł. Ostatecznie kwota środków pieniężnych zadeklarowana w wysokości 120 260 zł została skorygowana do kwoty 118 345 zł.

W oświadczeniu o stanie majątkowym na dzień [...] grudnia 2005 r. wskazano, że oprócz nieruchomości o wartości 116 000 zł skarżąca posiadała środki pieniężne w kwocie 9 100 zł, w tym 2100 zł zgromadzone na rachunku bankowym oraz 7 000 zł niezdeponowanych oszczędności. Organ przyjął, że skarżąca posiadała środki pieniężne w kwocie 7 000 zł albowiem z informacji banku, w którym skarżąca posiadała rachunek wynikało, że saldo na koniec roku 2005 wynosiło 33,78 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że wystąpiła nadwyżka wydatków nad posiadanymi dochodami pochodzącymi z ujawnionych źródeł przychodów, która wyniosła 10 327,20 zł w konsekwencji czego ustalono zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w/g stawki 75% kwocie 7 745 zł.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca A. B. wniosła odwołanie, w którym podnosiła, że wartość poniesionych przez nią wydatków to kwota 116.000 zł, a nie jak przyjął organ pierwszej instancji 121 672,20 zł. Skarżąca stwierdziła, że nie jest ważne kto poniósł koszty sporządzenia aktu notarialnego, istotne jest, że nie zrobiła tego ona sama. Drugi zarzut dotyczył zaniżenia kwoty, będącej źródłem finansowania poniesionego wydatku o kwotę 2.100 zł. Kwota ta stanowiła zdaniem skarżącej, stan oszczędności zgromadzonych na dzień sporządzenia aktu notarialnego, a nie na koniec roku podatkowego. Ponadto skarżąca stwierdziła, że faktyczna wartość stanu majątkowego na koniec 2005 roku to kwota 683,78 zł, a nie 7033,78 zł jak przyjęto w decyzji. Kwota 200,00 zł to pamiątki numizmatyczne oraz dewocjonalia związane z prowadzoną praktyką religijną, a kwota 7000 zł to środki pieniężne w polskich złotych z przed okresu denominacyjnego, monety okolicznościowe z okresu bieżącego oraz środki płatnicze w walutach obcych. Wycena na dzień dzisiejszy takich środków wynosiłaby około 370 zł, a na dzień 31 grudnia 2005 roku mogła ona wynosić około 450 zł, co związane jest z umacnianiem się złotówki.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 20 sierpnia 2008 roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w całości podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zarówno treść przedmiotowego aktu notarialnego, faktura oraz kopia dowodu wpłaty [...] wystawiona na nazwisko skarżącej i jej podpis na tym dokumencie dowodzą, że to właśnie skarżąca , jako strona kupująca nieruchomość poniosła koszty sporządzenia aktu notarialnego. Co do kwoty w wysokości 2100 zł organ odwoławczy stwierdził, że kwota ta została omyłkowo wyszczególniona w oświadczeniu o wysokości i źródłach uzyskania dochodów w 2005 roku, w rubryce "inne nie wyszczególnione powyżej" i drugi raz w oświadczeniu o stanie majątkowym na dzień [...] grudnia 2005 r. W rezultacie o kwotę 2100 zł zostały pomniejszone źródła finansowania, wynikające z oświadczenia o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów za 2005 rok. Natomiast kwota 2100 zł zadeklarowana w oświadczeniu o stanie majątkowym została zredukowana do kwoty 33,78 zł, zgodnie z przedłożoną przez skarżącą informacją banku o stanie konta. Organ podkreślił, że skarżąca złożyła oświadczenie majątkowe na dzień [..] grudnia 2005 r., natomiast w odwołaniu sugerowała, że składała je na dzień zawarcia notarialnego tj. 25 lutego 2005 r. tymczasem żadne z oświadczeń nie było na taką datę sporządzane, bądź też od skarżącej odbierane. Organ podatkowy podniósł, że uprzednio skarżąca nie wspomniała, że posiała środki pieniężne sprzed denominacji, czy też monety okolicznościowe z okresu bieżącego. Ostatecznie uznano, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie albowiem polegały jedynie na zmianie wyjaśnień składanych przez skarżącą w trakcie postępowania podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A. B. domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. Skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania, że kwota faktycznie, poniesionych przez nią wydatków w 2005 roku wyniosła 116.000 zł, a nie 121.672,20 zł. Skarżąca stwierdziła, że koszty zawarcia aktu notarialnego poniósł jej brat Z. B. i to jego podpis widnieje na druku KP. Na poparcie swoich twierdzeń zawnioskowała przeprowadzenie przed Sądem dowodu z przesłuchania jej brata w charakterze świadka. Skarżąca zarzuciła także błędne ustalenie wysokości kwoty źródeł finansowania poniesionego wydatku poprzez pominięcie oszczędności własnych w kwocie 2.100,00 zł zgromadzonych na dzień zawarcia aktu notarialnego. Skarżąca podtrzymała również zarzut błędnego ustalenia składników majątkowych zgromadzonych w roku 2005. Podsumowując skarżąca stwierdziła, że w 2005 roku posiadała środki finansowe w kwocie 120.445 zł, a łączne koszty związane z nabyciem przedmiotowej nieruchomości wyniosły 116.034 zł. Zatem skarżąca posiadała nadwyżkę posiadanych środków finansowych nad poniesionymi wydatkami w kwocie 4411 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe zasady, w ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Z treści powołanych powyżej przepisów wynika, że do ustalenia przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach może dojść wtedy, kiedy:

• organ podatkowy rozporządza materiałem dowodowym potwierdzającym wysokość poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego mienia;

• porównanie tych wydatków i wartości zgromadzonego mienia z mieniem zgromadzonym w tym roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania wskazuje na brak możliwości ich pokrycia z tych źródeł.

Z treści skargi wynika, że przedmiotem zarzutów są uchybienia o charakterze proceduralnym, które miały doprowadzić do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Stosowanie prawa materialnego winno być bowiem poprzedzone prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i prawidłową oceną dowodów. Zgodnie z treścią art. 122 Ordynacji podatkowej - zwanej dalej O.p., obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku organy winny w myśl art. 187 § 1 O.p., w pierwszej kolejności, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 191 O.p. dokonać oceny, na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocenę dowodów można uznać za prawidłową, gdy przeprowadzona zostanie zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Aby nie narazić się na zarzut dowolności organy podatkowe muszą dokonać oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści.

W pierwszej kolejności w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu organ musi stwierdzić i wykazać poniesienie wydatków przekraczających znacznie zeznany dochód. Dopiero gdy to nastąpi, na podatniku ciąży wykazanie, iż wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach (mieniu). W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że skarżąca za 2005 rok nie złożyła zeznania podatkowego i nie uzyskała żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zatem to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że wydatki, które poniosła na zakup nieruchomości znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodu. Skarżąca zaś nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów, podważających ustalenia organy. Podkreślić należy, że wyjaśnienia i oświadczenia skarżącej stanowią dowód w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu, lecz podlegają ocenie przez te organy, a ich wartość dowodowa zależy od tego, czy są one prawdopodobne. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się w istocie do ustalenia czy w 2005 roku wystąpiła nadwyżka wydatków nad posiadanymi dochodami pochodzącymi z ujawnionych źródeł przychodów. Bowiem organy podatkowe twierdziły, że nadwyżka ta wyniosła 10 327, 20 zł i od tej kwoty obliczyły należny podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Chcąc obalić ustalenia organu, skarżąca powinna przedstawić wiarygodne dowody, na poparcie swoich twierdzeń, czego nie zrobiła.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, gdyż spełniało wymóg rzetelności, wyczerpującego charakteru oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności danej sprawy. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 121 § 1, 122, 123 § 1, 180 § 1, 181, 187 § 1 oraz 188 Ordynacji podatkowej, zaś argumentacja skarżącej stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem organów podatkowych. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w uzasadnieniach swoich decyzji szczegółowo przedstawiły powody, przemawiające za przyjęciem prezentowanego przez nich stanowiska, które zdaniem tut. Sądu, znalazły swoje odbicie w zebranym w sprawie materiale dowodowym jak i w zasadach logiki oraz doświadczenia życiowego. Jak stwierdzono powyżej, oświadczenie strony może być dowodem, ale tak jak każdy inny podlega ocenie wiarygodności. Jeśli zatem w obliczu pozostałego materiału okaże się, że zawarte w nim twierdzenia nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości, organy mają prawo uznania go za niewiarygodne. W przedmiotowej sprawie, sprawdzając wiarygodność oświadczenia skarżącej, organy podatkowe przeanalizowały wszystkie przedstawione przez nią dowody na okoliczność uzyskiwanych przez nią przychodów. Sąd uznał, że organy podatkowe miały podstawy do przyjęcia, że koszty sporządzenia aktu notarialnego poniosła skarżąca. Ustalenie takie znalazło oparcie w materiale dowodowym w postaci: treści aktu notarialnego, faktury VAT oraz kopii dowodu wpłaty KP. Ponadto zauważyć należy, że twierdzenia skarżącej składane w toku postępowania w tym zakresie nie były jednolite, a wręcz sprzeczne i dlatego należy ocenić je jako niewiarygodne. Początkowo skarżąca stwierdziła, że koszty sporządzenia umowy notarialnej poniósł sprzedający nieruchomość, później podała, że nie jest istotne kto poniósł te koszty, a finalnie stwierdziła, że koszty te poniósł jej brat. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych odnośnie uznania, że kwota 2100 zł wskazana w oświadczeniu o stanie majątku na dzień [...] grudnia 2005 r. jako środki zgromadzone na rachunkach bankowych, w rzeczywistości stanowiła kwotę 33, 78 zł, co z kolei zalazło potwierdzenie w wyciągu z konta bankowego. Przyjęcie przez organ, że oświadczenie majątkowe skarżącej dotyczyło stanu rzeczy na dzień [...] grudnia 2005 r., a nie na dzień [...] lutego 2005 r. – jak sugerowała skarżąca - również znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Z treści tego oświadczenia (podpisanego przez skarżącą) jednoznacznie wynika, że dotyczy ono stanu jej majątku na dzień [...].12.2005 roku. Ponadto żadne z oświadczeń nie było sporządzane, czy też odbierane od skarżącej na dzień [...] lutego 2005 roku. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przy przyjęciu, na podstawie oświadczenia i wyjaśnień strony, że skarżąca posiadała środki pieniężne w wysokości 7000 zł. Argumentacja skarżącej, jakoby wskazana przez nią kwota stanowiła jedynie nominalną wartość posiadanych przez nią złotych polskich z okresu przed denominacji, monet okolicznościowych oraz środków płatniczych w walutach obcych, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżąca w toku postępowania nie zgłaszała takich uwag. Ponadto kwota 7000 zł została przez nią wskazana w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] listopada 2007 r., podana do protokołu z dnia [...] grudnia 2007 r., który bez zastrzeżeń podpisała. Nadto skarżąca nie zgłaszała żadnych uwag po zapoznaniu się z materiałem dowodowym.

Podsumowując zatem, w przekonaniu Sądu, przedstawione przez organy podatkowe uzasadnienia nie wyszły poza granice swobodnej oceny dowodów, zatem art. 191 Ordynacji podatkowej nie został naruszony. Sąd nie miał więc prawa do kwestionowania poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych. Przy tak ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepis prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

.