Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 348/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1,  art. 67,  art. 79
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości występujących w murze oporowym poprzez wykonanie określonych w projekcie technicznym robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy, organ II instancji) nr [...] z [...].06.2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. (dalej: PINB, organ I instancji) nr [...] z [...].02.2020 r. nakazującą Gminie Miejskiej D. - właścicielce działki o nr [...], obręb [...] w D., na której znajduje się uszkodzony mur oporowy przebiegający, przy granicy z działką o nr [...], od strony ul. [...], usunąć nieprawidłowości występujące w murze oporowym, na podstawie projektu technicznego poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Organ I instancji, wobec wystąpienia w dniu [...].03.2016 r. katastrofy budowlanej, której uległa część muru oporowego położonego przy ul. [...] w D., składającego się z części dolnej – zabytkowej i części górnej – współczesnej, przeprowadził postępowanie w sprawie katastrofy budowlanej w trybie art. 73-79 u.p.b. i ostateczną decyzją z [...].09.2016 r., nr [...] nakazał Gminie Miejskiej D. w wyszczególnionych terminach: 1) ogrodzenie terenu katastrofy; 2) odłączenie mediów od budynku mieszkalnego nr [...]; 3) uporządkowanie teren katastrofy budowlanej; 4) zabezpieczenie pozostałej części muru oporowego przed przewróceniem, do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

Następnie, wobec uchylania się przez Gminę od obowiązku niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej oraz niewystraczającym zabezpieczeniem terenu, organ I instancji wszczął z urzędu – zawiadomieniem z 02.12.2019 r. - postępowanie w trybie art. 66 u.p.b. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego, zaistniałego po obsunięciu się podstawy części muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz zawaleniu się części muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], o czym poinformowano strony.

Ponadto organ I instancji prowadził odrębne postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej nieodpowiedniego stanu technicznego nasypu gruntowego, na działce nr [...] - należącej do J. S., znajdującego się powyżej muru oporowego stojącego na działce nr [...].

Podczas prowadzonych w dniu 03.01.2020 r. oględzin ustalono, że mur oporowy na działce nr [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Stwierdzono w nim miejscowe ubytki struktury kamiennej od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Zaobserwowano obsunięcie się podstawy części muru oporowego biegnącego wzdłuż budynku mieszkalnego przy ul. [...], zawalenie części muru oporowego biegnącego wzdłuż ul. [...]. Stwierdzono również pęknięcia muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] - w okolicy prawego narożnika ściany frontowej budynku oraz okolicy lewego narożnika ściany budynku, przy którym występuje duże pękniecie i odchylenie muru oporowego, wybrzuszenia w środkowej części muru oporowego biegnącego wzdłuż ściany bocznej budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz odchylenie się od pionu muru oporowego biegnącego wzdłuż tej ściany bocznej budynku mieszkalnego. Organ stwierdził także brak zabezpieczenia terenu przed dostępem osób postronnych za ścianą tylną budynku mieszkalnego w pobliżu występującego dużego pęknięcia i odchylenia muru oporowego od pionu. Stwierdzono, że Gmina wykonała drewniane przypory zabezpieczające narożnik uszkodzonego muru oporowego na odcinku od prawego narożnika muru oporowego do ściany frontowej budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Następnie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. organ I instancji wydał decyzją z [...].02.2020 r., którą nakazał Gminie Miejskiej D. usunąć nieprawidłowości występujące w murze oporowym, na podstawie projektu technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności i posiadającą aktualne zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego oraz pod nadzorem kierownika robót posiadającego stosowne uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i posiadającego aktualne zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego, poprzez:

1) zapewnienie stateczności muru oporowego w części odchylonej od pionu od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...];

2) wzmocnienie podstawy muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz narożnika muru od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...];

3) uzupełnienie brakującego fragmentu muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...];

4) likwidację występującego pęknięcia muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], tj. pęknięcia muru oporowego w okolicy prawego narożnika ściany frontowej tego budynku;

5) przemurowanie uszkodzonego fragmentu muru oporowego w części występującego pęknięcia i odchylenia od pionu od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], tj. w okolicy lewego narożnika ściany tylnej tego budynku;

6) trwałe wygrodzenie terenu od strony tylnej budynku mieszkalnego przy ul. [...], w odpowiedniej odległości od pękniętego i odchylonego muru oporowego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. S. oraz Gmina Miejska D.

Opisaną na wstępie decyzją z [...].06.2020 r. DWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji DWINB wskazał na bezsporność braku podjęcia przez Gminę - w trybie art. 79 u.p.b. - działań zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej i wobec tego zasadność wszczęcia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego oraz wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne poczynione w sprawie organ odwoławczy uznał za niebudzące wątpliwości w sprawie zaistnienie sytuacji, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (zwłaszcza z protokołów oględzin) wynika, że mur oporowy niewątpliwie jest w nieodpowiednim stanie technicznym (m.in. miejscowe ubytki struktury kamiennej muru oporowego, obsunięcie się u podstawy części muru oporowego, zawalenie się części muru oporowego, liczne pęknięcia i odchylenia muru oporowego). W świetle tych nieprawidłowości, zdaniem organu, stanu muru oporowego nie można uznać za należyty, o którym mowa w art. 61 u.p.b. Wobec powyższego niezbędne było nałożenie na Gminę - właścicielkę działki, na której znajduje się uszkodzony mur oporowy, obowiązków określonych w sentencji decyzji PINB, aby usunąć nieodpowiedni stan techniczny muru oporowego. DWINB, odwołując się przy tym do orzecznictwa, podkreślił, że organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b., nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Nie wyjaśnia również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Nie ustala też, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami. Natomiast ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości.

Odnosząc się do argumentacji odwołania J. S. organ II instancji stwierdził, że w decyzji pierwszej instancji obowiązki zostały określone w sposób prawidłowy i przyczynią się do usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego muru oporowego. Podkreślił przy tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. jest jedynie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Nie jest przy tym istotne, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia i nieodpowiedniego stanu technicznego. Norma prawna zawarta w art. 66 ust. 1 u.p.b. nie nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązku ani uprawnienia do wskazywania adresatom decyzji wyboru konkretnej metody usunięcia nieprawidłowości. Obowiązki zostały sformułowane w sposób wystarczająco czytelny aby wiadomo było jakich dokładnie efektów oczekiwać.

Według DWINB, pozostaje odrębną sprawą kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego nasypu gruntowego. W tej sprawie toczy się odrębne postępowanie administracyjne. Ponadto organ wskazał na brak podstaw do skierowania nakazów dotyczących nasypu gruntowego do Gminy, skoro nie jest ona ani właścicielem ani zarządcą nasypu gruntowego. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do nałożenia obowiązku polegającego na przywróceniu poprzedniego stanu muru oporowego sprzed jego zawalenia i osunięcia poprzez odbudowę muru, w części, w której uległ zawaleniu i osunięciu. Z przepisu art. 66 ust. 1 u.p.b. wprost bowiem wynika, że organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.

Ustosunkowując się do odwołania Gminy organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem nieprawidłowego określenia obowiązków. Za pozostające bez wpływu ma sprawę uznał zarzuty dotyczące stanu technicznego nasypu gruntowego oraz działań J. S., które miały przyczynić się do powstania katastrofy budowlanej. W tym zakresie wskazano, że organ wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b., nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości. Za nieprawdziwe organ odwoławczy uznał również twierdzenia na temat zajmowania się już w roku 2016 przez organ I instancji sprawą stanu technicznego spornego muru, gdyż wówczas wszczęto i przeprowadzono jedynie postępowanie w sprawie katastrofy budowlanej muru oporowego. W razie wystąpienia katastrofy budowlanej organy nadzoru mają obowiązek niezwłocznego powołania komisji, której zadaniem jest ustalenie przyczyn i okoliczności katastrofy oraz wyznaczenie niezbędnych czynności celem usunięcia lub likwidacji zagrożenia. Stosownie do art. 78 ust. 1 u.p.b. po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Takim rozstrzygnięciem była podjęta przez PINB decyzja nr [...] z [...].06.2016 r. Dalej organ wskazał, że myśl art. 79 u.p.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego po zakończeniu postępowania, o którym mowa w art. 78, jest obowiązany podjąć niezwłocznie działania niezbędne do usunięcia skutków katastrofy budowlanej. Z powyższego wynika, że działania, o których mowa w art. 79 u.p.b. nie są tożsame z robotami określonymi w decyzji wydanej na podstawie art. 78 ust. 1 u.p.b. Przepis art. 78 ust. 1 u.p.b. stanowi o robotach porządkowych i zabezpieczających teren katastrofy oraz obiekt budowlany do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Działania, o których mowa w art. 79 u.p.b. są tymi, które mają doprowadzić obiekt do stanu właściwego. Jaki stan będzie stanem właściwym, zależy od konkretnej sprawy. Niewykluczone, że może być konieczna odbudowa części objętej katastrofą budowlaną. Jednakże z uwagi na stan obiektu budowlanego po katastrofie konieczna może być też jego rozbiórka. Określony w art. 79 u.p.b. obowiązek wynika z mocy samego prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Uchylanie się od obowiązku niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej może doprowadzić do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań przewidzianych w art. 66 i wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości lub w niektórych przypadkach art. 67 u.p.b. Organ nadzoru budowlanego ma zatem obowiązek podjęcia działań zmierzających do uporządkowania terenu katastrofy, zabezpieczenia obiektu budowlanego, a następnie w odrębnym postępowaniu, jeśli właściciel obiektu nie doprowadza obiektu do stanu właściwego, nakazanie na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. obowiązków celem uzyskania takiego stanu. W świetle przedstawionej regulacji zaskarżona decyzja jest odrębną od przywoływanej w odwołaniu decyzji nr [...] z [...].09.2016r. Zdaniem organu odwoławczego do wydania zaskarżonej decyzji doszło przez bierną postawę Gminy, która nie podjęła niezwłocznych działań niezbędnych do usunięcia skutków katastrofy budowlanej, ograniczając się jedynie do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu bez przywrócenia go do stanu właściwego.

W skardze na powyższą decyzję Gmina Miejska D. zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie lub brak zastosowania tj.:

1) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. poprzez jego zastosowanie do obiektu, który w roku 2016 uległ katastrofie budowlanej i nie stanowi zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz mienia, gdyż teren wokół obiektu jest wygrodzony i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, zaś budynek przy ul. [...] został wykwaterowany oraz odłączono od niego media, sam natomiast mur oporowy został zabezpieczony i ustabilizowany poprzez wykonanie odpowiednich przypór;

2) art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że oględziny obiektu budowlanego są wystarczającą podstawą do wydania przez organ rozstrzygnięcia, pomijając istotny element dowodowy, którym jest ekspertyza stanu technicznego obiektu, zawierająca ocenę stanu technicznego obiektu, w tym wskazania dotyczące jego ewentualnej rozbiórki, a dopiero w następnej kolejności zakres jak i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a także realne możliwości ich usunięcia;

3). art 66 ust. 1 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że obiekt zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska przy zupełnym pominięciu dowodu z ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego i stwierdzającą czy obiekt na chwilę obecną może lub stanowi realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;

4). art. 66 ust. 1 i 3 u.p.b. w zw. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez organ bez przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy technicznej obiektu, która pozwoliłby organowi na ustalenie czy obiekt nie podlega rozbiórce, a co czyniłoby decyzje organów obu instancji niewykonalnymi;

5). art. 66 ust. 1 i 3 u.p.b. w zw. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżanej decyzji przed zakończeniem toczącego się przed organem I instancji postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu nasypu gruntowego na działce nr [...], której właścicielem jest J. S., usytuowanego powyżej muru oporowego i opierającego się oraz napierającego na mur oporowy, co czyni decyzje organów obu niewykonalnymi w dniach ich wydania do czasu usunięcia przez właściciela działki nr [...] w całości lub znacznej części nasypu gruntowego, z którego tony ziemi napierające na mur oporowy uniemożliwiają podjęcie jakichkolwiek działań względem muru, z uwagi na brak dojścia do muru od strony działki nr [...], w tym rozbiórki muru oporowego, które spowoduje osunięcie ziemi z nasypu gruntowego wykonanego w celu podniesienia terenu działki nr [...] pod wybudowany na tej działce parking, albowiem przy chęci zachowania poziomu podniesionego terenu działki nr [...] w celu zabezpieczenia działki nr [...] przed jej osuwaniem zachodzi konieczność wykonania przez J. S. muru oporowego usytuowanego na działce nr [...], będącej jego własnością;

6). art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. poprzez jego nie zastosowanie w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego i brak przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy stanu technicznego zawierającej ocenę stanu technicznego obiektu przy szczególnym uwzględnieniu czy obiekt nie powinien być rozebrany.

Ponadto Gmina zarzuciła organowi naruszenie postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.

1). art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez nie wyjaśnienie, że wydawane na skarżący podmiot decyzje do czasu zakończenia odrębnego postępowania dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego nasypu na działce nr [...], uniemożliwia skarżącej przedsiębranie jakichkolwiek działań w stosunku muru oporowego, co czyni zarówno decyzję organu I jak i II instancji niewykonalnymi, zwłaszcza, że w toku postępowania organ I instancji nie przeprowadził bardzo istotnego dowodu, którym jest ekspertyza stanu technicznego muru oporowego, która odpowiadałaby na kluczowe pytanie: czy mur oporowy z uwagi na jego stan techniczny nie powinien zostać rozebrany oraz która zawierałaby ocenę stanu technicznego muru oraz dawałaby organowi podstawę określenia zarówno możliwości jak i zakres oraz sposób usunięcia przez skarżącą stwierdzonych nieprawidłowości oraz realności ich usunięcia;

2). art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy poprzez brak przeprowadzenia istotnego elementu dowodowego, a mianowicie ekspertyzy dokonanej przez osobę o odpowiednim przygotowaniu, która zawierałaby ocenę stanu technicznego obiektu i określałaby zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz możliwości ich usunięcia przez skarżącą w szczególności, gdy na murze oporowym opiera się nasyp gruntowy z działki nr [...], a także określałby czy skarżąca ma jakąkolwiek realną możliwość usunięcia nieprawidłowości muru oporowego bez zlikwidowania przynajmniej w części nasypu gruntowego poprzez wywiezienie z niego części ziemi z działki nr [...];

3). art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego, brak dokładnego zbadania sprawy i nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego podstaw wydanej decyzji a w szczególności brak przeprowadzenia w toku postępowania dowodu z ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego obiektu oraz określającej zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,

4). art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji zamieszczonego przez skarżącą w protokole z oględzin z 03.01.2020 r. zastrzeżenia, że nieodpowiedni stan techniczny muru oporowego wynika z niewłaściwego stanu technicznego nasypu gruntowego usytuowanego na działce nr [...], z którego to tony ziemi napierają na mur, co stanowi przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego i organ w żaden sposób się do tego nie odniósł w swoim uzasadnieniu;

5). art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w toku postępowania i brak przeprowadzenia w jego toku istotnego dowodu z ekspertyzy zwierającej ocenę stanu technicznego obiektu oraz będzie określała zakres i sposób i możliwości usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w kontekście zgłoszonych przez skarżącą w toku oględzin do protokołu z 03.01.2020 r. zastrzeżeń, że nieodpowiedni stan techniczny muru oporowego wynika z niewłaściwego stanu technicznego nasypu gruntowego oraz że do czasu usunięcia ziemi z nasypu gruntowego, skarżąca nie ma żadnych możliwości podejmowania jakichkolwiek działań wobec muru;

6). art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości, co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 66 ust 1 i 3 u.p.b. i nałożenie na skarżącą obowiązku bez przeprowadzenia istotnego dowodu, którym byłaby ekspertyza dokonana przez osobę o odpowiednim przygotowaniu, gdy w dalszym ciągu pozostaje w toku postępowanie w sprawie złego stanu technicznego nasypu gruntowego na działce nr [...] oraz występuje potrzeba usunięcia nasypu gruntowego o nieodpowiednim stanie technicznym, który cały czas napiera na mur i który uniemożliwia wykonanie jakiegokolwiek obowiązku w tym wynikającego z art. 79 u.p.b., co czyni decyzje organu I i II instancji niewykonalnymi i ich niewykonalność ma charakter trwały do czasu usunięcia nasypu gruntowego o nieodpowiednim stanie technicznym na działce nr [...].

Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji. Na uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego autor skargi powołał się na ekspertyzy techniczne wykonane przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. S. S. z maja 2016 r., inż. budownictwa E. K. z marca 2016 r. oraz opinię autorstwa biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Ś. w zakresie budownictwa mgr inż. P. J. z maja 2018 r. Wskazał, że trzy niezależne od siebie wykonane oceny stanu technicznego muru oporowego wskazują w sposób jednoznaczny na przyczyny zaistniałej w roku 2016 katastrofy budowalnej, którą jest zwiększone obciążenie nasypu znajdującego się na działce nr [...] (wynikające z podniesienia tego terenu) oraz wykonania robót budowlanych na części terenu działki nr [...] (nadbudowanie muru oporowego), co do której inwestor nie miał prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Wobec tego zwrócił uwagę na zawarte w tych opracowaniach wnioski, z których ma wynikać, że stan techniczny muru oporowego kwalifikuje go do rozbiórki i odbudowy, czego organy nie rozważyły w sprawie.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 02.11.2020 r. uczestnik postępowania przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w D. II Wydział Karny z [...].102.;2020r., sygn. akt [...], którym sąd uwzględnił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Prokuratora Rejonowego w D. z [...].05.2019 r. odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie braku ze strony gminy wynikających z przepisów prawa budowlanego działań zmierzający do przywrócenia właściwego stanu muru oporowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uznać należy za zasadne.

Postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydane zostały kontrolowane przez Sąd decyzje administracyjne, wszczęte zostało w dniu 02.12.2019 r. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego, położonego przy ul. [...] w D. na działce nr [...], zaistniałego po obsunięciu się części ściany oporowej od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz zawaleniu się części ściany oporowej od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Podstawą do wszczęcia tego postępowania było stwierdzenie uchylania się przez Gminę Miejską D., która jest właścicielem działki nr [...], od obowiązku niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej muru oporowego, która miała miejsce w dniu 14.03.2016 r. Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez PINB w D. decyzji nakazującej w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Spór, jaki zaistniał na tle zastosowania przez organ nadzoru powyższej regulacji prawnej, koncentruje się wokół stanowiska skarżącej strony, negującego podstawy i zasadność procedowania w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. Takie stanowisko przede wszystkim uzasadniane jest okolicznościami faktycznymi, które doprowadziły do katastrofy budowlanej. Wskazuje się również na zastosowanie zabezpieczeń w postaci wygrodzenia terenu, podstemplowania fragmentu muru oraz wykwaterowania mieszkańców budynku przy ul. [...]. Podjęte działania doprowadziły zatem do sytuacji, z której na chwilę obecną nie ma realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Gmina akcentuje też zarzut dotyczący braku przeprowadzenia w toku postępowania istotnego dowodu z ekspertyzy, która odpowiadałaby na szereg pytań dotyczących sposobu usunięcia skutków katastrofy budowlanej. Taka opinia wskazywałaby nie tylko sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ale określałaby czy skarżąca ma jakąkolwiek realną możliwość usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości bez zlikwidowania przynajmniej w części nasypu gruntowego znajdującego się na działce nr [...].

Analiza treści podniesionych w sprawie zarzutów, argumentów przedstawionych na ich uzasadnienie oraz znajdujących zastosowanie przepisów prawa, prowadzi do wniosku, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego w sposób niewyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i tym samym doprowadziły do przedwczesnego, jeśli nie wadliwego nałożenia na stronę skarżącą obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, w celu usunięcia stwierdzonych zagrożeń i doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego muru oporowego.

Sąd podjął takie stanowisko uwzględniając następującą argumentację. W myśl powołanego przepisu art. 66 ust. 1 u.p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowi ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie, zgodnie podnoszony jest pogląd stanowiący, że w treści omawianego art. 66 u.p.b. zawarta jest norma kompetencyjna do wydawania decyzji związanej, co oznacza, że z chwilą ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające skorzystanie z treści art. 66 u.p.b., właściwy organ ma zarazem prawo i obowiązek wydać decyzję, o której stanowi ten przepis.

W realiach kontrolowanej sprawy należy podkreślić, że przepis art. 66 ust. 1 u.p.b. dotyczy utrzymania obiektów budowlanych, czyli zachowania obiektów budowlanych w stanie niepogorszonym, niezmienionym. Nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 u.p.b. jest konsekwencją niezastosowania się do obowiązków utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 pkt 1 tej ustawy. Prace budowlane wykonywane na tej podstawie prawnej mają charakter naprawczy, a więc odnoszą się do stanu obiektu budowlanego, jaki powinien być zachowany przy prawidłowym jego użytkowaniu. W konsekwencji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. Działania organów nadzoru budowlanego w trybie art. 66 u.p.b. służą zatem wyłącznie usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, czyli nie na skutek dokonania inwestycji budowlanych, a na skutek upływu czasu czy innego czynnika, lecz nie związanego z działalnością inwestycyjną (vide: wyrok NSA z 25.01.2017 r., II OSK 1183/15; Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 197). Oznacza to, że przedmiotowy tryb nie znajduje zastosowania do sytuacji, w której niewłaściwy stan techniczny wynika nie z zaniedbań właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ale z innych przyczyn, w szczególności z wykonanych w obiekcie robót budowlanych. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 u.p.b. nie jest więc postępowaniem zmierzającym do legalizacji obiektu budowlanego (likwidacji skutków samowoli budowlanej), które powinno być prowadzone na podstawie art. 50 - 51 u.p.b. (vide: wyroki: NSA z 14.02.2010 r., sygn. akt II OSK 1424/08, WSA: w Łodzi z 02.10.2012 r., II SA/Łd 670/2012, w Białymstoku z 27.04.2017 r., sygn. akt II SA/Bk 26/18, A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014 r., s. 803).

Z powyższego wynika, że do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b., oprócz stwierdzenia przez organu nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, zachodzi również konieczność ustalenia, czy takie nieprawidłowości powstały w trakcie użytkowania budynku, czyli na skutek upływu czasu, a nie innego czynnika, np. związanego z działalnością inwestycyjną. Nie było zatem wystarczające dla zastosowania tego przepisu ograniczenie się przez organy nadzoru do stwierdzenia, że nie zostały usunięte skutki katastrofy budowlanej, ale koniecznym było również dokonanie ustaleń, że obecny zły stan techniczny muru oporowego i związane z tym zagrożenia, powstały w wyniku zużycia technicznego w związku z jego eksploatacją. Nie kwestionując przy tym zasadności stanowiska organu odwoławczego, który zwrócił uwagę, że w sytuacji uchylania się przez właściciela od obowiązków niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej, który to obowiązek wynika z mocy samego prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (art. 79 u.p.b.), organ nadzoru posiada podstawy prawne do podjęcia działań przewidzianych w art. 66 u.p.b. i wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości lub w niektórych przypadkach art. 67 u.p.b., to tym niemniej nie można kwalifikować zaistniałej katastrofy jako samoistnej przyczyny, lecz jako skutek pewnego ciągu zdarzeń, który do niej doprowadził. W tym zakresie organ nie poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych, które były wymagane dla prawidłowego zastosowania regulacji prawnej wynikającej z art. 66 ust. 1 u.p.b. (odpowiadających hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie).

Podzielając wypracowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność, to jednak możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie powiązana została z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Rzeczą organów było więc poczynienie ustaleń w przeprowadzonym postępowaniu i następnie odpowiednie odzwierciedlenie ich w uzasadnieniu decyzji, że aktualny stanu technicznego muru oporowego związany jest z nieprawidłowościami, które powstały podczas jego użytkowania. Dlatego nie można pomijać skierowanego do organu żądania dotyczącego wyjaśnienia tego, czy pewnego rodzaju ciąg następujących po sobie zdarzeń nie spowodował określonych następstw. Dopiero dokonanie w tym zakresie ustaleń może stanowić podstawę do podzielenia stanowiska organu nadzoru, że bezspornie zły stan techniczny muru oporowego, przez co zagraża on życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia, obliguje organ nadzoru do zastosowania trybu z art. 66 ust. 1 u.p.b.

W rozpoznawanej sprawie PINB nakazał Gminie usunąć występujące w nieprawidłowości w stanie technicznym muru oporowego poprzez: zapewnienie jego stateczności w części odchylonej od pionu od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], wzmocnienie podstawy muru oporowego do strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz narożnika muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], odtworzenie zawalonej części muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], likwidację występującego pęknięcia muru oporowego od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] (w okolicy prawego narożnika ściany frontowej tego budynku), przemurowanie uszkodzonego fragmentu muru oporowego w części występującego pęknięcia i odchylenia od pionu od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...] (w okolicach lewego narożnika ściany tylnej budynku).

W ocenie Sądu, analizując treść opisanych nakazów, podzielić należy stanowisko Gminy, że organ nadzoru budowlanego nie przedstawił wiarygodnych podstaw dla orzeczonych nakazów ani nie określił relacji każdego z obowiązków do przepisów prawa. Gwarancją prawidłowego zastosowania w sprawie analizowanego przepisu prawa materialnego jest dokonanie takich ustaleń w postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Koniecznym jest przy tym zauważyć, że wobec związanego charakteru decyzji wydanej na tej podstawie, wymagana jest od organów nadzoru szczególna staranność przy dokonywaniu ustaleń faktycznych (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 24.08.2017 r., sygn. akt II SA/Wr 337/17). Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą nakazów były ustalenia dokonane w czasie oględzin muru oporowego, przeprowadzonych w dniu 03.01.2020 r. W judykaturze administracyjnej i piśmiennictwie jednolicie przyjmuje się, że podstawą podjęcia w takim przypadku rozstrzygnięcia powinny być ustalenia wynikające nie tylko z przeprowadzonej kontroli obiektu budowlanego ale także stosownej ekspertyzy technicznej, której przyznaje się status koniecznego elementu dowodowego uzyskiwanego przez organ prowadzący postępowanie. Taka ekspertyza powinna zawierać ocenę stanu technicznego obiektu oraz określać zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (np. wyrok NSA z 20.06.2012 r., sygn. akt II OSK 530/11). Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania może żądać przedstawienia takiej ekspertyzy w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 u.p.b. W takim przypadku rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość doprowadzenia do właściwego stanu technicznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i w zakresie określonym w ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektu.

W realiach badanej sprawy PINB nie tylko nie zażądał przedstawienia takiej ekspertyzy, ale również pominął pozostające w jego dyspozycji ekspertyzy techniczne. W wykonanej na zlecenie PINB ekspertyzie technicznej w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej, autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. S. S., w sposób kategoryczny stwierdza się, że stan techniczny muru kwalifikuje go do rozbiórki i odbudowy. W tym celu należy m.in. przewrócić na zawalisko odspojone części muru, aż do pionowego pęknięcia w miejscu pęknięcia muru przy narożniku budynku mieszkalnego z poziomu posadowienia muru, usunąć nasyp (zasypkę murów) do uzyskania kąta stoku naturalnego, aby nie następowały dalsze osuwiska, wysortować materiał kamienny właściwy do odbudowy, usunąć materiały nieprzydatne do odtworzenia muru, a w końcu zaprojektować nowy mur wraz z jego posadowieniem i na tej podstawie dopiero wykonać nowy mur. Z powyższą ekspertyzą w pełni koresponduje przedłożona przez Gminę, sporządzona również dla potrzeb postępowania w sprawie katastrofy budowlanej, ekspertyza techniczna oceny stanu technicznego muru oporowego, wykonana przez inż. budownictwa E. K. z marca 2016 r. Jej autor wprost stwierdził, że mur w obecnym stanie technicznym nadaje się do rozbiórki. Zaleca wobec tego wykonać nową konstrukcję muru oporowego odpowiednio zaprojektowaną dla przewidywanych obciążeń oraz sposobu użytkowania budowli. Zalecił również wykonanie przebudowy naprawczej pozostałej części muru tzn. fragmentu mur zaczynającego się od strony ulicy Prochowej.

Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko eksperckie, uwzględniając jednocześnie, że opinie te nie były formalnie elementem materiału dowodowego w kontrolowanej sprawie i nie podlegały obowiązkowej ocenie organu, tym niemniej przyznać należało rację stronie skarżącej, która słusznie zarzuciła organom pominięcie w toku postępowania przeprowadzenia istotnego dowodu z ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego obiektu, która powinna określać zakres, sposób i możliwości usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w szczególności rozstrzygnąć kluczową kwestię dotyczącą rozbiórki muru oporowego lub jego fragmentu i dopiero w dalszej kolejności jego odbudowy. Zarzut niewystarczającej skuteczności nakazanych do wykonania czynności mających doprowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podkreśla się w nim, że mając na uwadze cel przepisu art. 66 ust. 1 w związku z art. 61 u.p.b., tj. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego winny przed nałożeniem obowiązków wyjaśnić wszelkie kwestie, aby mieć pewność, że wykonanie tych obowiązków doprowadzi do skutecznego i w miarę trwałego skutku, a nie jedynie do chwilowej poprawy stanu technicznego obiektu. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy do nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przyczyniają się czynniki nie związane z jego normalną eksploatacją. Wskazuje się nadto, że treść decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. powinna określać rzeczywisty i pełny zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu. Tylko precyzyjne ustalenie wszelkich niezbędnych prac skutkujących doprowadzeniem obiektu do właściwego stanu technicznego może bowiem decydować o prawidłowym zastosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 10.10.2012r., sygn. II SA/Kr 1911/11, WSA w Poznaniu z 20.12.2007r., sygn. II SA/Po 396/07; WSA w Lublinie z 27.04. 2012 r., sygn. II SA/Lu 747/11).

Ponadto, nie uprzedzając przy tym w żaden sposób treści rozstrzygnięcia, które winien wydać organ nadzoru budowlanego, a także jego zakresu, tym niemniej należy stwierdzić, że procedowanie w trybie przepisów utrzymaniowych (art. 61 i nast. u.p.b.), nie ogranicza w żaden sposób organu w podjęciu orzeczenia, którego jednym z elementów będzie rozbiórka części obiektu, celem jego późniejszej odbudowy. Nie będzie to klasyczna rozbiórka w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ale element pewnej całości, podyktowany względami technicznymi, zgodnością ze sztuką budowlaną, w tych wszystkich sytuacjach, w których doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, wymaga przeprowadzenia daleko idących robót budowlanych, obejmujących rozebranie obiektu budowlanego lub jego części i dopiero jego odbudowę. W takim przypadku punktem wyjścia winna być ocena zakresu robót orzeczonych względem obiektu budowlanego. Jak podkreślił NSA w wyroku z 26.10.2017 r., sygn. akt II OSK 2742/16, powołując się na definicję remontu z art. 3 pkt 8 u.p.b., w przypadku remontu, odtworzenie stanu pierwotnego wymagać może nie tylko napraw, ale także wymiany lub odnowienia niektórych elementów obiektu. Nie można przecież dokonywać remontu, bazując na skorodowanych, zniszczonych czy zepsutych materiałach. Usunięcie takich właśnie elementów i zastąpienie ich nowymi, niewyeksploatowanymi wyrobami – należy do istoty remontu. Wobec tego, w ocenie Sądu, brak jest prawnych przeszkód, aby w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. orzec nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez rozebranie zniszczonych fragmentów/elementów obiektu budowlanego i wykonaniu w ich miejsce nowej konstrukcji, która będzie odpowiednio zaprojektowana dla przewidywanych obciążeń oraz sposobu użytkowania. Kluczowe znaczenie w sprawie ma to, że przedmiot postępowania dotyczy obiektu budowlanego, który uległ katastrofie budowlanej, ale jak wynika z ekspertyz technicznych, nadaje się on do remontu i odbudowy. Naprawczy charakter prac budowlanych wykonywanych na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. nie wyklucza wobec tego orzeczenia nakazu rozebrania obiektu i jego późniejszej odbudowy, jeżeli tylko taki zakres robót budowlanych przyczyni się do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzi obiekt do odpowiedniego stanu technicznego, który umożliwi ponowne pełnienie przez niego funkcji oporowych.

Jednocześnie odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej na temat orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, to przyjdzie zauważyć, że w myśl art. 67 ust. 1 u.p.b., jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Nieracjonalność remontu lub odbudowy winna wynikać z ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie, chociażby biorąc pod uwagę przedłożone ekspertyzy, istnieje możliwość jego odbudowy.

Bezzasadność we wskazanym zakresie zarzutu skargi, nie zmienia wcześniejszego zapatrywania Sądu na temat istotnego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co zaskarżoną decyzję należało uznać za przedwczesną, co też uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325) dalej w skrócie: p.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że na podstawie art. 135 p.p.s.a. zasadne jest uchylenie również decyzji organu I instancji, celem zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Rozpatrując ponownie sprawę właściwy organ administracji uwzględni przedstawione wyżej uwagi, a w szczególności - w przypadku przesądzenia podstaw prawnych do procesowania w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. - rozważy dopuszczenie z urzędu dowodu z ekspertyzy stanu technicznego spornego muru oporowego, ewentualnie zobowiąże jego właściciela do przedstawienia takiej ekspertyzy. Dopiero na podstawie tych dowodów, uzupełnionych ewentualnie innymi, wskazanymi przez strony, lub których potrzebę dostrzeże organ w toku dalszego postępowania, organ I instancji wyda we właściwym trybie decyzję.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.