Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 224/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 207, art. 210 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) i art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.) określił H.C. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w dniu 30 października 2001 roku lokalu niemieszkalnego położonego w G. przy ul. [...], na kwotę 15.587,60 złotych.

Powyższa decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Została ona wysłana na adres G., ul. [...] tj. na adres zameldowania H.C.. Przesyłka była dwukrotnie (tj. w dniach 4 marca 2005 roku i 12 marca 2005 roku) awizowana i nie została przez skarżącą odebrana. Jednocześnie H.C. nie zgłosiła organowi podatkowemu zmiany miejsca pobytu lub adresu korespondencji, wobec czego przesyłkę uznano za doręczoną w trybie art. 150 O.p. Z informacji uzyskanych przez organ podatkowy od sąsiadów H.C. wynikało, że wyjechała ona na ok. 2 miesiące poza miejsce stałego zamieszkania (k. 62 akt administracyjnych), i dopiero w dniu 17 maja 2005 roku osobiście odebrała ona decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku nr [...] (k. 63 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 23 maja 2005 roku H.C. wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Skarżąca podała, że od połowy kwietnia 2005 roku przebywała u córki na Śląsku, zaś doręczyciel nie chciał wydać jej korespondencji wnuczce. Pismem z dnia 27 czerwca 2005 roku H.C. wyjaśniła dodatkowo, że ostatnia przesyłka była awizowana w dniu 30 kwietnia 2005 roku w czasie jej nieobecności w miejscu zamieszkania, zaś wnuczka nie miała upoważnienia od odbioru korespondencji i dowodu osobistego skarżącej.

Zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] roku nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził, że odwołanie H.C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołując przepisy art. 150 i 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy podkreślił, że przesyłka skierowana do skarżącej była dwukrotnie, prawidłowo awizowana. A zatem doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia 14 - dniowego okresu przechowywania tej przesyłki na poczcie. Organ podniósł, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 kwietnia 2005 roku, natomiast odwołanie zostało złożone przez skarżącą w dniu 24 maja 2005 roku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H.C. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]roku nr [...] w całości zarzucając mu naruszenie art. 7 i 77 Kpa - przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia, co było przyczyną zwrotu przesyłki poleconej, nie podjętej przez nią w okresie od 4 do 20 marca 2005 roku, w sytuacji, gdy jest ona osobą przebywającą na emeryturze, ma prawo opuszczać miejsce zamieszkania, przeciwko niej nie toczy się żadne postępowanie podatkowe, a wszelkie zobowiązania podatkowe wobec urzędu skarbowego wykonała dwa lata wcześniej. Nadto H.C. zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie art. 223 § 2 pkt.1 O.p. przez przyjęcie, że jej odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku zostało złożone po terminie i nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

W uzasadnieniu skargi H.C. podała, że przez 35 lat prowadziła działalność gospodarczą na terenie G. i zawsze wywiązywała się ze swoich zobowiązań podatkowych. Wskazała, że nie może ponosić odpowiedzialności za nieobecność w miejscu zamieszkania, bowiem ma prawo opuszczania G. Nadto, nie toczy się przeciwko niej żadne postępowanie podatkowe i skarbowe. Zdaniem skarżącej, wywody Dyrektora Izby Skarbowej nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zmierzają jedynie do tego, aby nie rozpoznać jej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku w przedmiocie zobowiązań podatkowych z tytułu sprzedaży lokalu w dniu 30 października 2001 roku. H.C. podała, że zapłaciła stosowny podatek i nie mogła przypuszczać, że toczy się w stosunku do niej postępowanie, o czym wcześniej nie została poinformowana. W przedmiotowej sprawie, jak wskazała, został naruszony przepis art. 7 i 77 Kpa, gdyż nie zostało w pełni wyjaśnione, co było powodem jej nieobecności w miejscu zamieszkania w okresie, gdy na jej adres wysyłane były listy polecone z Urzędu Skarbowego. Jak dalej wywodziła, jej nieobecność była spowodowana wyjazdem do córki, zaś organy podatkowe całkowicie pominęły wyjaśnienie zawarte w piśmie z dnia 27 czerwca 2005 roku. W konkluzji, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych z zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

A zatem, w niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem stwierdził, iż wbrew zarzutom skargi, nie narusza ono ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga jest zatem niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Zgodnie z art. 148 § 1 i art. 149 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, przy czym adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Podnieść należy, iż w niniejszej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku nr [...] została wysłana skarżącej na jej adres zamieszkania, który sama wskazała w deklaracji PIT-23 (k. 5 akt administracyjnych) tj. G., ul. [...]. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję była dwukrotnie, prawidłowo awizowana w dniach 4 i 12 marca 2005 roku. Sąd zważył, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego powinna ona zostać uznana za doręczoną w dniu 19 a nie 18 marca 2005 roku, bowiem dnia, w którym wystawiane jest pierwsze i drugie awizo nie wlicza się do 14 – dniowego okresu wskazanego w art. 150 O.p. Zatem termin do wniesienia odwołania minął z dniem 2 kwietnia 2005 roku.

Podnieść trzeba, iż korespondencja wysyłana do skarżącej na powyższy adres (wezwanie z dnia 26 stycznia 2004 roku k. 6, 7 akt administracyjnych, postanowienie o wszczęciu postępowania k. 28, 29 akt administracyjnych) była do sierpnia 2004 roku osobiście odbierana przez H. C., zaś skarżąca wbrew jej twierdzeniom miała świadomość, że toczy się w stosunku do niej postępowanie podatkowe (bowiem odebrała przesyłkę zawierającą odpis postanowienia o wszczęciu postępowania - k. 28, 29 akt administracyjnych). Sąd zważył, że organy podatkowe były w posiadaniu pisma z dnia 13 października 2004 roku (k. 39 akt administracyjnych) wskazującego, że skarżąca wyjechała do córki i wraca do miejsca zamieszkania po dniu 15 listopada 2004 roku. Jednakże o tym, że skarżąca także w marcu 2005 roku pozostawała poza miejscem swojego zameldowania organy podatkowe dowiedziały się od sąsiadki skarżącej dopiero w dniu 31 marca 2005 roku tj. już po uznaniu za doręczoną decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wskazać zatem należy, iż H.C. nie poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego o tym, że wyjechała na dłuższy czas, wiedząc o tym, że toczy się w stosunku do niej postępowanie podatkowe, ale także nie podała organom podatkowym tymczasowego adresu do korespondencji. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał możliwości uzyskania informacji o nieobecności H.C. i uprawniony był wysłać decyzję po dniu 15 listopada 2004 roku na dotychczasowy adres H.C. (G., ul. [...]), tym bardziej, że jak ustalił w Biurze Ewidencji Ludności w G., (k. 52v akt administracyjnych), był to adres jej zameldowana na pobyt stały i nie zgłaszała ona czasowego pobytu pod innym adresem.

Art. 146.§ 1. Zatem, organ odwoławczy mając na uwadze, że termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 2 kwietnia 2005 roku, zasadnie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził, że H.C. wnosząc odwołanie w dniu 24 maja 2005 roku uchybiła terminowi do dokonania tej czynności.

Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Kategoryczne brzmienie ww. przepisu nasuwa wniosek, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2003 roku, SA/Bk 271/2003). Tak też uczynił Dyrektor Izby Skarbowej w sprawie niniejszej. Przytoczona regulacja nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu, niezależnie od okoliczności, w jakich uchybienie nastąpiło. Przyczyny uchybienia terminu mogą natomiast mieć znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a to nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 20 września 2000 roku, I SA/Wr 1504/99).

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.