Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 177/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 243 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. S., J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2014 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 177/15

UZASADNIENIE

I.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z 10 grudnia 2014 r. po rozpoznaniu odwołania strony skarżącej J. S. i G. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia 18 września 2013 r. Nr [... ] w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 9.02.2009 r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 1 oraz art. 243 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

II.

Stan sprawy: Wójt Gminy ustalił J. i G. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego; w decyzji tej opodatkowano grunt oraz budynek o pow. 133,74 m2 oznaczony w ewidencji jako "inny niemieszkalny". Wójt Gminy decyzją z 23 grudnia 2010 r. umorzył stronie 50% zaległości podatkowej łącznego zobowiązania pieniężnego za wskazany rok. Strona w dniu 20 sierpnia 2013 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowań podatkowych za lata 2007-2012 w sprawie podatku od nieruchomości w części dotyczącej budynku z powodu ich podjęcia na podstawie niezgodnych z prawem i stanem faktycznym – tj. fałszywych dowodów. Do wniosku załączono kserokopie pierwszej strony ostatecznej decyzji prostującej wpis oznaczenia funkcji użytkowej budynku w rejestrze budynków ewidencji gruntów i budynków.

Wójt Gminy decyzją z dnia 18 września 2013 r., wydaną na podstawie art. 243 § 3 O.p., odmówił wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wskazana we wniosku z dnia 20 sierpnia 2013 r., a ponadto sprawa zobowiązania podatkowego za wskazany rok uległa przedawnieniu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i G. S. wskazując, że wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania określone w przepisie art. 240 § 1 pkt 1 O.p., bowiem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 12 sierpnia 2013 r. wydał decyzję w sprawie sprostowania w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku położonego na działce nr [...] z "inny mieszkalne" na "mieszkalny".

Kolegium pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. wystąpiło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o wyjaśnienie kwestii daty zmiany w ewidencji oznaczenia budynku na działce nr [...]. W dniu 28 sierpnia 2013 r. w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła modyfikacja funkcji budynku z "inny mieszkalne" na "mieszkalny". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. wyjaśnił, iż jego decyzja "wprowadza w ewidencji określone w niej zmiany z dniem jej wydania. Użyte przez organ odwoławczy sformułowanie dotyczące sprostowania danych w tym przypadku miało odzwierciedlać stan materiału dowodowego, z którego wynikało, że dane w zakresie funkcji budynku, pomimo że były zgodne z dokumentacją posiadaną przez organ ewidencyjny, to były ujawnione w sposób nieprawidłowy, niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, stwierdziło, że odwołanie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 243 § 3 O.p., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. SKO podkreśliło, że jak wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym, decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i występuje potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje (przywołano wyrok NSA z dnia 8 lipca 1997 r., SA/Rz 606/96, "Samorząd Terytorialny" 1997, nr 11, poz. 62, z glosą Z. Czarnika i R. Sawuły).

Wskazano, że strona złożyła wniosek o wznowienie postępowań podatkowych za lata 2007-2012 w sprawie podatku od nieruchomości w części dotyczącej budynku z powodu ich podjęcia na podstawie niezgodnych z prawem i stanem faktycznym (fałszywych) dowodów.

W ocenie Kolegium, aczkolwiek pismo z dnia 20 sierpnia 2013 r. zawiera wskazanie podstawy prawnej wznowienia postępowania (tj. art. 240 § 1 pkt 1 O.p.), jednakże w sposób oczywisty brak jest związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji. Zdaniem Kolegium, nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie występuje potrzeba zbadania istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez strony postępowania, a tym samym wydania postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Innymi słowy, jeżeli da się z góry wykluczyć ten związek przyczynowy, dopuszczalne będzie podjęcie decyzji odmownej (przywołano wyrok NSA z 6 marca 1996 r., SA/Wr 1652/95); nie było zatem potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia wskazanej przez wnioskodawców przesłanki wznowienia postępowania.

Zdaniem SKO, prawidłowo organ pierwszej instancji, będąc związany zakresem wniosku z dnia 20 sierpnia 2013 r., ocenił powyższy wniosek pod kątem określonej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. przesłanki wznowienia postępowania. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Słusznie organ pierwszej instancji wskazał, iż fałsz dowodu powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu, a wnioskodawcy nie przedstawili orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałsz jakiegokolwiek dowodu podstawie, którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Dowodami w oparciu, o które wydano decyzję z dnia 12 lutego 2008 r. był wypis z ewidencji gruntów oraz deklaracja podatkowa złożona przez podatnika. SKO wskazało, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających sfałszowanie wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Z całą pewności dokumentem takim nie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 12 sierpnia 2013 r. nr [...] w sprawie sprostowania w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku położonego na działce nr [...] z "inny mieszkalne" na "mieszkalny".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. wyjaśnił, iż jego decyzja "wprowadza w ewidencji określone w niej zmiany z dniem jej wydania. Użyte przez organ odwoławczy sformułowanie dotyczące sprostowania danych w tym przypadku miało odzwierciedlać stan materiału dowodowego, z którego wynikało, że dane w zakresie funkcji budynku, pomimo że były zgodne z dokumentacją posiadaną przez organ ewidencyjny, to były ujawnione w sposób nieprawidłowy, niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie".

W ocenie Kolegium, z powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wynika, że organ ten zmienił swoją dotychczasową ocenę zebranego materiału dowodowego w wyniku czego doszło do zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków. SKO stwierdziło, że z decyzji tej nie wynika, aby organ ten oparł się na sfałszowanych dowodach.

W ocenie Kolegium, dowody o oparciu, o które wydano decyzje z dnia 12 lutego 2008 r. nie zostały sfałszowane, a więc nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.

III.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji, ponieważ zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.

Strona zarzuciła decyzji SKO naruszenie m.in. art. 139 O.p. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, naruszenie art. 140 O.p. z powodu braku powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy i podania przyczyn nieotrzymania terminu, naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwą jego wykładnię, co stanowi rażące naruszenie zasad postępowania podatkowego, a w szczególności art. 120 O.p. i art. 121 § 1 O.p.

W uzasadnieniu skargi strona zreasumowała, że w ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, iż dowody nie zostały sfałszowane, a więc nie istniała przesłanka wznowienia określona w art. 240 § 1 pkt 2 O.p. Zdaniem strony ustawodawca nie używa określenia "sfałszowane dowody", ale "fałszywe dowody". Kolegium niewłaściwie interpretuje znaczenie tych słów. Nie użyto określenia, że dowody (wpisy w ewidencji gruntów i budynków) były sfałszowane. Fakt, że wpisy w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynku i gruntu były błędne i następnie sprostowane potwierdzają dowody, dokumenty sądów i różnych organów wymienione chronologicznie tak jak powstawały takie jak wyrok NSA w sprawie II FSK 542/08 z 22 września 2009 r., wyrok NSA w sprawie II FSK 2016/09 z 21 kwietnia 2011 r., w których wskazano, że budynek letniskowy uznany jest za budynek mieszkalny (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej CBOSA); wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku III SA/Gd 276/11 z 22 września 2011 r., będący wynikiem skargi na decyzję Starosty, utrzymaną w mocy przez organ nadzoru, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i uchylający te decyzje, gdzie wskazuje się, że budynek letniskowy nie mieści się w żadnej z grup budynków wskazanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych jako budynek niemieszkalny. Strona wskazała na pismo z dnia 15 października 2012 r. Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego, organu uprawnionego do opracowywania i interpretacji standardowych klasyfikacji, Klasyfikacji Środków Trwałych; jest to odpowiedź na wniosek strony z dnia 9 października 2012 r. o interpretację funkcji użytkowej budynku strony w oparciu o przedstawiony stan faktyczny, informująca, że budynek ten mieści się grupowaniu KŚT grupa 1 rodzaj 110 "Budynki mieszkalne". Wskazano na trzecią z kolei decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego numer [...] z 12 sierpnia 2013 r., który orzeka o "sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku położonego na działce nr [...] obręb S. Gminy z "inny niemieszkalny" na "mieszkalny". Strona zwróciła uwagę na pismo Głównego Geodety Kraju z dnia 30 grudnia 2013 r., będące odpowiedzią udzieloną Wójtowi Gminy na jego wątpliwości o zgodności ww. decyzji z prawem, w której pisze: "Reasumując po przeanalizowaniu akt postępowania zakończonego decyzją (...) [...], nie stwierdzam przesłanek do zainicjowania z urzędu działań w celu stwierdzenia nieważności decyzji" oraz: "Kwestią odrębną jest ewentualne wykorzystanie przez organy podatkowe informacji jaka została zawarta w uzasadnieniu niniejszej decyzji, że dane w zakresie funkcji budynku były w pewnym okresie ujawnione w operacie ewidencyjnym w sposób nieprawidłowy." Również pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 stycznia 2014 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której pisze: "Użyte przez organ odwoławczy sformułowanie dotyczące sprostowania danych w tym przypadku miało odzwierciedlać stan materiału dowodowego, z którego wynikało, że dane w zakresie funkcji budynku, pomimo iż były zgodne z dokumentacją posiadaną przez organ ewidencyjny, to były ujawnione w sposób nieprawidłowy, niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie" oraz zaświadczenie z dnia 24 marca 2014 r., wydane przez Starostę, w którym m.in. stwierdza: "Budynek letniskowy położony na działce [...] S. (użytkowany od roku 2007 do celów mieszkalnych) powinien być oznaczony jako mieszkalny, a grunt pod budynkiem terenem mieszkaniowym". Strona wskazała również na wyrok NSA w sprawie II FSK 1581/12 z 5 czerwca 2014 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. w którym NSA wskazał, że za przedmiot opodatkowania przyjęto w decyzjach budynek letniskowy, a budynek taki, zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych stanowi budynek mieszkalny (Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.). Zgodnie z tą klasyfikacją do budynków mieszkalnych zalicza się go również na podstawie Klasyfikacji Środków Trwałych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. Nr 242, poz. 1622). Ta ostatnia klasyfikacja ma natomiast znaczenie dla przyjętego z uwagi na podstawowe funkcje wskazywanego w ewidencji gruntów i budynków rodzaju budynku (§ 65 ust. 1 i ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), dostępny w CBOSA. Analogiczna wykładnia określenia budynku letniskowego jako budynku mieszkalnego zawarta jest w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., sygnatura akt II FSK 1889/12 z dnia 5 czerwca 2014 r., w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., sygnatura akt I SA/Gd 561/14 z dnia 9 lipca 2014 r., w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygnatura akt II FSK 1930/12 z dnia 1 sierpnia 2014 r., dot. sporu podatkowego sąsiada strony w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. Skarżący wskazali też, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, II FSK 1930/12 z 1 sierpnia 2014 r., w zakresie wznowienia postępowania wskazano, że poza granicami sprawy pozostaje natomiast kwestia uprawnień podatnika do żądania wzruszenia ostatecznej decyzji podatkowej w ramach jednego z tzw. trybów nadzwyczajnych, jeżeli okaże się, że decyzja ta została wydana na podstawie danych ewidencyjnych, które następnie zostały zmienione przez właściwego starostę, przy czym zmiana ta stanowiła usunięcie błędu w pierwotnym oznaczeniu nieruchomości. Zdaniem strony ww. cytowane wyroki NSA i WSA w Gdańsku stwierdzają, że "budynek letniskowy" wg prawa określającego zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest "budynkiem mieszkalnym", więc oznaczanie go w tej ewidencji jest jako "inny niemieszkalny" jest oczywiście błędne.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

V.

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Stosownie do art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 243 § 3 O.p.).

W sprawie należy podkreślić, że dopiero zgodnie z art. 245 § 1 O.p. organ podatkowy - po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 O.p. - wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 O.p. (na co wskazuje organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 243 § 3 O.p.).

Należy wobec tego raz jeszcze przypomnieć, że wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji organu podatkowego kończącej postępowanie i że postępowanie to składa się z dwóch etapów.

W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.).

Wydanie wskazanego postanowienia jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiego etapu, w którym organ zgodnie z art. 243 § 2 O.p. ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

VI.

W sprawie należy podkreślić, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się tylko i wyłącznie, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych (a nie merytorycznych).

Treść art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, że chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminów do wznowienia postępowania, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p.

Wskazany wymóg oparcia wniosku o wznowienie postępowania o jedną z ustawowych przesłanek wznowienia nie ma charakteru merytorycznego i nie zawiera się w nim obowiązek organu badania merytorycznej zasadności przesłanki wznowienia. Organ uprawniony jest na tym etapie jedynie do kontroli, czy konstrukcja wniosku jest oparta o jedną z podstaw wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Natomiast kwestia czy wskazana przez stronę podstawa faktycznie zachodzi, podlegać może analizie dopiero w toku drugiego etapu rozpatrywania wniosku o wznowienie.

Oceny merytorycznej tej przesłanki dokonuje się bowiem dopiero po wznowieniu postępowania w drodze stosownego postanowienia na podstawie art. 243 § 2 O.p. Dopiero takie postanowienie staje się podstawą do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonanego decyzją ostateczną, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 243 § 1 i 2 O.p. i musi być zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 245 O.p., a nie w decyzji wydanej na podstawie art. 243 § 3 O.p.

Przy przesłance wznowienia wskazanej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p., pewne wątpliwości może budzić, jak wynika z szerokich na ten temat wywodów uzasadnienia skargi, zawarte w tym przepisie sformułowanie "dowody (...) okazały się fałszywe". Jednakże – co Sąd w tej sprawie podkreśla - na etapie badania dopuszczalności wznowienia należy rozumieć to w odniesieniu do całej konstrukcji postępowania wznowieniowego; innymi słowy - na etapie wstępnym chodzi jedynie o to, czy samo sformułowanie wniosku odpowiada tej przesłance wznowienia i czy wskazywane orzeczenie zapadło i ma hipotetyczny związek z przedmiotem sprawy. To jakie implikacje z niego wynikają i czy mają wpływ na treści wydanej decyzji– wbrew stanowisku SKO - jest już merytoryczną oceną wniosku o wznowienie.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zachodziła sytuacja, w której wniosek o wznowienie nie opierałby się o jedną z ustawowych przesłanek wznowienia. Tymczasem organ doszedł do wniosku, że powołana we wniosku strony przesłanka wznowieniowa o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. nie wystąpiła, w związku z czym odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p., a to świadczy o tym, że organ już na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania dokonał de facto oceny wystąpienia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 O.p., gdy tymczasem organ nie powinien oceniać istnienia przesłanek wznowienia, skoro nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania.

Przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do nieracjonalnego wniosku, że etap drugi obejmuje badanie tych samych elementów lub jest zbędny.

W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konkretnie art. 243 § 3 O.p. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy bowiem, w przypadku zgodnej z przepisami rozdziału 17 O.p. oceny istnienia bądź nieistnienia przesłanek wznowienia postępowania, argumentacja w tym przedmiocie powinna stanowić uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o treść art. 245 O.p., a więc rozstrzygnięcia o zupełnie innej treści.

Z uwagi na to, że we wniosku o wznowienie postępowania strona oparła swój wniosek na jednej z ustawowych podstaw wznowienia wskazanej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p., organ rozpatrując ponownie sprawę, będzie obowiązany wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 2 O.p. Natomiast kwestia, czy strona zasadnie dopatruje się w tej sprawie okoliczności o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 1 O.p., powinna zostać rozstrzygnięta w decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 albo 2 O.p.

Reasumując:

1/ art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, że chodzi w nim o przypadki, gdy:

a/ wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych,

b/ wniosek został złożony po upływie terminów do wznowienia postępowania,

c/ dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p.;

2/ organ nie powinien oceniać istnienia przesłanek wznowienia, jeśli nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, również w zakresie czy dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne (dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną) - okazały się fałszywe (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 1 O.p.) czy też nie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

EK