Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 561/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 lit. g ust. 1 i 11
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z siedzibą w C. - Ukraina na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie przepisu art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz/ U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 4 pkt 25. art. 13 g ust. 1-4, art. 40b ust. 2 oraz pkt 7.7 d i 7.7 e załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z siedzibą w C. – Ukraina od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że dnia 28 lipca 2006 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego podczas kontroli środka przewozowego – ciągnika z naczepą o numerach rejestracyjnych [...], użytkowanego przez ukraińskie Przedsiębiorstwo Państwowe [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu. Wyniki tych pomiarów wskazały na przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla pojedynczej osi napędowej o 2,23 t, w związku z czym pojazd został uznany za nienormatywny. Wobec faktu, że wykonujący transport nie przedstawił organowi celnemu zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] wymierzył przedsiębiorstwu [...] karę pieniężna w kwocie 2700 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych, bez określonego przepisami prawa zezwolenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 13g ust.1 ustawy o drogach publicznych. W odwołaniu podniesiono, że decyzja jest błędna, gdyż nakłada na przewoźnika karę w sytuacji, gdy za ten przejazd tą samą drogą publiczną już raz uiścił karę na podstawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ruchu Drogowego, o czym powiadomił funkcjonariuszy celnych i uwagę tą zamieścił w protokole z kontroli pojazdu.

W ocenie organu odwoławczego, nie ma podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez koniecznego zezwolenia wymierza się, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną. Stosownie do przepisu art. 40 b ust. 1 tej ustawy osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych w przepisach prawa.

Z powyższego wynika, że wymiar kar pieniężnych przez organy celne, po zakwalifikowaniu pojazdu nie posiadającego stosownego zezwolenia, jako pojazd nienormatywnym, ma charakter obligatoryjny.

Organ odwoławczy zauważył, że w myśl przepisu art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach tej ustawy.

Wydane na podstawie cytowanej ustawy (art. 41 ust. 5) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1861) stanowi, że po drodze krajowej nr 12, na której dokonano kontroli w tej sprawie, mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zgodzenie z przepisem art. 13 g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wysokość kar pieniężnych określa załącznik Nr 2 do ustawy. Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 11 t do 11,5 t wynosi 1140 zł (pkt 7.7d załącznika), natomiast za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 11,5 t dodatkowo 780 zł (pkt 7.7e załącznika). Wykazane podczas kontroli pojazdu strony skarżącej przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,23 t daje łączną wysokość kary w kwocie 2700 zł.

Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie czynności ważenia dokonano wagą samochodową do wyznaczenia dynamicznego obciążenia osi pojazdów, znak fabryczny DW600, nr fabryczny [...] posiadającą świadectwo legalizacji pierwotnej [...], wydane w dniu 22 lipca 2005 r. przez naczelnika Obwodowego Urzędu Miar. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] znak zatwierdzenia typu PLT0558.

W procesie ważenia system stacjonarnej wago dynamicznej nie sygnalizował błędów pomiaru. Kierowca pojazdu Y. S., który własnoręcznym podpisem potwierdził zapoznanie się z treścią protokołu nr [...] z dnia 28 lipca 2006 r. stanowiący załącznik do zaskarżonej decyzji, nie zgłosił uwag odnośnie samego procesu ważenia. Wpisał jedynie informację o karze wymierzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego. Stąd uzyskany wynik pomiaru uznano za prawidłowy i na tej podstawie zakwalifikowano środek przewozowy za nienormatywny w rozumieniu obowiązujących przepisów, a wobec nieposiadania przez przewoźnika zezwolenia a przejazd takim pojazdem, wymierzono karę pieniężną.

Dyrektor Izby Celnej ustosunkowując się do zarzutów skarżącego zauważył, iż nie dotyczą one kwestionowania prawidłowości uzyskanych pomiarów, które wskazują, że środek przewozowy o numerach rejestracyjnych [...] należało uznać za nienormatywny w rozumieniu obowiązujących przepisów. Zarzuty skarżącego dotyczą faktu, że w tym samym dniu, ze względu na przekroczenie wymaganych norm pojazdu, została nałożona kara pieniężna przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zdaniem strony uiszczenie tej kary umożliwiło przejazd tym pojazdem.

W ocenie organu odwoławczego pogląd tej jest błędny. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach powołanej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 267 poz. 2660) w § 8 mówi, że zezwolenie na przejazd takiego pojazdu w sytuacji, jak w tej sprawie, jest możliwe pod warunkiem, że:

- ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne;

- do przewozu niepodzielnego ładunku nie można zastosować innego rodzaju transportu;

- uzyskano zgodę na przejazd zarządu drogi, właściwego dla trasy przejazdu;

- natężenie ruchu umożliwia bezpieczny przejazd pojazdu nienormatywnego;

- przejazd nie utrudni ruchu drogowego na znacznym obszarze ani nie zagrozi bezpieczeństwu ruchu drogowego;

- stan technicznej sprawności budowli usytuowanych w ciągu rozpatrywanej trasy przejazdu, określony na podstawie przepisów Prawa budowlanego umożliwia przejazd;

- przejazd nie stwarza zagrożenia dla stanu technicznego innych obiektów budowlanych, położonych w pobliżu trasy przejazdu;

- istnienie możliwości wyznaczenia trasy przejazdu zapewniającej bezpieczeństwo oraz efektywność ruchu drogowego.

Wynika z tego, że zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego wydawane jest w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie (odbywał się transport artykułów gospodarstwa domowego ) nie było ono wydane.

Jeżeli ruch pojazdów nienormatywnych jest możliwy jedynie po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia, po spełnieniu określonych przesłanek, to nie można zgodzić się ze skarżącym, że uiszczenie kary za przejazd takim pojazdem zastępuje zezwolenie i umożliwia kontynuowanie przejazdu. Organ odwoławczy dodał, że nie miało też miejsce dwukrotne nałożenie kary za to samo uchybienie, jak to sugeruje skarżący, gdyż uchybieniem nie był brak zezwolenia ale ruch pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych, który jest zabroniony (dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia).

Skargę na powyższą decyzję złożyło Przedsiębiorstwo Państwowe [...], domagając uchylenia zaskarżonej tej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga zarzuca naruszenie przepisu art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 13 lit. g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., nr 19, poz. 115 że zm.), za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie, że w dniu 28 lipca 2006 r. pojazd Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z siedzibą w C. – Ukraina przemieszczał się drogą krajową nr 12. W trakcie tego przejazdu, w miejscowości K., pojazd poddany był kontroli przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. W wyniku stwierdzenia naruszenia warunków przejazdu na skutek przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, w wysokości 2700 zł.

Jest także bezsporne, że kontrola tego samego pojazdu, dokonana przez funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego Drogowego, przy wyjeździe pojazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dała podstawę do stwierdzenia, że w pojeździe tym nadal występuje przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, o identycznych wartościach, jak w przypadku wcześniejszej kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. W wyniku stwierdzenia tego naruszenia warunków przejazdu po drodze publicznej, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] wymierzył przedsiębiorstwu [...] karę pieniężna w kwocie 2700 zł.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, powyższa decyzja wydana została po właściwie dokonanej kontroli pojazdu, co znalazło odzwierciedlenie w protokole nr [...], stanowiącym załącznik do tej decyzji. Protokół ten jest dowodem dokonania prawidłowego pomiaru wielkości fizycznej – nacisku wywieranego przez osie tego pojazdu na pomost wagi, którego wynik nie był kwestionowany.

W tym stanie rzeczy, kwestią sporną pozostaje dopuszczalność nałożenia na stronę skarżącą przez Naczelnika Urzędu Celnego kary za przejazd pojazdem nienormatywny, bez stosownego zezwolenia, w sytuacji wcześniejszego nałożenia takiej kary przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za przejazd tym samym pojazdem, jako nienormatywny i bez stosownego zezwolenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można podzielić zarzutu strony skarżącej, iż dwukrotne nałożenie kary za przejazd tym samym pojazdem, na tej samej drodze publicznej, stanowi naruszenie art. 13 lit. g ust. 1 cyt. ustawy o drogach publicznych. Nie ma bowiem żadnych jurydycznych argumentów przemawiających za przyjęciem tezy, jakoby uiszczenie kary pieniężnej miało zastępować zezwolenie na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Żaden przepis cyt. ustawy o drogach publicznych nie przewiduje takich skutków zapłaty wymierzonej kary.

Co więcej, podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. art. 13 lit. g ust. 11 ustawy o drogach publicznych, w przypadku zatrzymania pojazdu przedsiębiorcy zagranicznego, jego zwrot następuje dopiero po ustaniu przyczyny skierowania pojazdu na parking i przedstawieniu przez kontrolowanego organowi, który wymierzył karę, dowodu uiszczenia kary pieniężnej. Jest więc oczywiste, iż w świetle tej regulacji ustawowej, kontynuowanie przejazdu może nastąpić dopiero po uiszczeniu kary pieniężnej i ustaniu przyczyny skierowania pojazdu na parking. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez ustanie przyczyny skierowania pojazdu na parking należy rozumieć bądź uzyskanie zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, bądź też usunięcie występującego w pojeździe stanu przekroczenia dopuszczalnego poziomu nacisku osi, przewidzianego dla danej drogi w przepisach ustawy o drogach publicznych, albo przekroczenia wymiarów i masy, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym – art. 4 pkt 25 cyt. ustawy o drogach publicznych.

Mając na uwadze powyższe argumenty, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.