Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 149/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie
oddalono wniosek o wymierzenie grzywny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Przewodniczący Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stwierdza, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; umarza postępowanie w pozostałym zakresie; oddala wniosek o wymierzenie grzywny; zasądza od Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącej B. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 18 maja 2017 r. B. T. wniosła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko:

błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?

2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

5. Od którego roku dane te są gromadzone?

6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

7. Czy w związku z przystąpieniem [...] do UE w roku 2004 i obowiązującą w

ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z. (strona [...] goy.pl), prof. J. W., dr H. C. (Neurologia i Neurochirurgia [...] 2004; 38, l (supl 1): [...] 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)

9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

"Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr [...], decyzja 07. OL98, DR 94, s. 91-93). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencje w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1" - orzeczenie Matter v. [...] wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Sahetti vs [...] z 2002 r., [...].

10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została skierowana już

skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Skarżąca wskazała, iż dane te są jej niezbędne w związku z treścią pisma z dnia 8 maja 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Inspektor Sanitarny, pismem z dnia 29 maja 2017 r. poinformował, że:

Zgodnie z obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa Inspektor Sanitarny prowadzi powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych na podstawie zbioru oryginałów formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Dane w prowadzonym rejestrze zawierają informacje zawarte w formularzach zgłoszeń NOP przekazanych tut. Inspektorowi Sanitarnemu przez lekarzy punktów szczepień, lekarzy p.o.z. i inne podmioty lecznicze realizujące swoje zadania na terenie działania Inspektora Sanitarnego w N. T. tj. na terenie powiatu [...]. Zgłoszenia (kopie formularzy) przekazywane są do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, gdzie poddawane są analizie i weryfikacji.

System monitorowania niepożądanych odczynów poszczepiennych został opracowany w 1996 roku na podstawie zaleceń WHO. Dane zgromadzone w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych są przechowywane przez 10 lat od dnia zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

4. W bieżącym roku zgłoszono i wprowadzono do rejestru 9 niepożądanych odczynów poszczepiennych (dot. 8 dzieci, 1 - osoba dorosła). Zgłoszone przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych dot. szczepień ochronnych dzieci przeciwko:

gruźlicy - 3 dzieci;

błonicy-tężcowi-krztuścowi, zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - 1;

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - 1;

błonicy-tężcowi-krztuścowi, poliomyelitis, zakażeniom Haemophilus influenzae

typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - 1;

zakażeniom streptococcus pneumoniae - 1;

błonicy-tężcowi-krztuścowi, poliomyelitis, zakażeniom Haemophilus influenzae

typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, zakażeniom streptococcus

pneumoniae -1

- błonicy - tężcowi- krztuścowi, odrze, śwince, różyczce - 1,

W 2016 rok zgłoszono i zarejestrowano - 9; 2015 rok - 8.

Wszystkie zgłoszone i zarejestrowane niepożądane odczyny poszczepienne w 2017 roku i w latach poprzednich to odczyny o charakterze odczynów miejscowych; wg kategorii 3 stopniowej - łagodne (miejscowy obrzęk, zaczerwienienie, bolesność i obrzęk w miejscu wkłucia, gorączka, ciągły płacz, wysypka).

Po szczepieniu mogą występować powikłania - podobnie jak w przypadku każdego leku - jednak są one nieporównywalnie rzadsze od powikłań w przebiegu choroby.

Obowiązek szczepień ochronnych istnieje w różnym stopniu w poszczególnych

krajach Unii Europejskiej. Każde z państw realizuje te zadania odmiennie, w zależności od swoich możliwości i potrzeb. Jednak podstawą wszystkich Programów Szczepień Ochronnych jest profilaktyka groźnych chorób zakaźnych. Ostateczny kształt Programów Szczepień Ochronnych zależy od Ministerstw Zdrowia lub odpowiedzialnych za profilaktykę departamentów poszczególnych krajów. Dlatego Narodowe Programy Szczepień Ochronnych różnią się między sobą, co związane jest w dużej mierze od sytuacji epidemiologicznej poszczególnych krajów.

Na terenie działania tut. Inspektora Sanitarnego epidemii chorób zakaźnych nie odnotowano, co nie oznacza, że choroby zakaźne całkowicie zniknęły. Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań profilaktycznych tj. prowadzenie szczepień ochronnych.

Pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. Inspektor Sanitarny w uzupełnieniu informacji przekazanych pismem z dnia 29 maja 2017 roku znak: [...] poinformował:

znane są problemy ze zgłaszaniem niepożądanych odczynów poszczepiennych, które zauważają przedstawiciele nauk medycznych (nazwiska przywołane w treści wniosku) a zatem Inspektor Sanitarny świadomy jest przypadków ewentualnego ich nie zgłoszenia. Organ zaznaczył, że podmioty realizujące szczepienia ochronne na terenie powiatu nowotarskiego zobowiązane zostały do bezwzględnego zgłaszania każdego niepożądanego odczynu poszczepiennego, każdej niepożądanej reakcji, która mogłaby mieć związek lub można ją wiązać z wykonanym szczepieniem ochronnych - zarówno stwierdzonych przez lekarza jak i zgłoszone lekarzowi przez rodziców/opiekunów prawnych dzieci.

nie posiada wiedzy dot. skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na działalność Inspektor Sanitarny;

znane jest orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązkowych szczepień ochronnych, orzeczenie Matter v. [...] (1999), orzeczenie Salvetti vs [...] (2002).

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 9 czerwca 2017 r., wpłynęła skarga skarżącej - B. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T. w zakresie udostępnienia informacji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.

Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr [...], poz. 173) w związku z art. 149 ustawy p.p.s.a. orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

nadto wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości;

zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej organ wykonując czynności naruszył art. 6 k.p.a. jak i naruszył przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej.

W odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych skarżąca złożyła pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych i innych z dnia 18 maja 2017 roku.

Organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej, żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżąca w celu uargumentowania swych tez powołała obszerne orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnione, zdaniem skarżącej było zobowiązanie Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę na bezczynność Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T. wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ wskazał, że skarga jest całkowicie bezzasadna. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi w ustawowym terminie. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji zawiera pismo z dnia 29 maja 2017 roku, znak [...] [...]

Przedmiotowe pismo zawierało odpowiedzi na większość pytań zawartych we wniosku, pomimo, iż pytania te w znacznej części w ogóle nie dotyczyły informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie organu, z pewnością informacją publiczną nie są przepisy prawa obowiązujące w innych krajach Unii Europejskiej, czy też informacje zawarte na prywatnych stronach internetowych lub w programach telewizyjnych. Pomimo tego organ kierując się zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publiczną, udzielił stronie żądanych informacji. Odnosząc się szczegółowo do zadanych pytań organ wskazał:

* Odpowiedź na pytanie 1,2,3 została zawarta w pkt 4 pisma z dnia 29.05.2017r.

* Odpowiedź na pytanie 4 zawarta została w pkt 1,2 pisma z dnia 29.05.2017 r.

* Odpowiedź na pytanie 5 zawarta została w pkt 3 pisma z dnia 29.05.2017 r.

* Odpowiedź na pytanie 6 zawarta została w pkt 5 pisma z dnia 21.05.2017 r.

* Odpowiedź na pytanie 7 zawarta została w pkt 6 pisma z dnia 29.05.2017 r.

Pytanie nr [...] w ocenie organu nie dotyczyło informacji publicznej. W przypadku gdy wniosek nie dotyczy informacji publicznej, to organ nie ma obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, gdyż taka decyzja jest wymagana jedynie w przypadku, gdy organ odmawia udzielenia informacji, która spełnia przesłanki do uznania za informacje publiczną. Pomimo tego faktu, w celu wykazania dobrej woli dla zaspokojenia potrzeby wiedzy skarżącego organ udzielił odpowiedzi na to pytanie w piśmie z dnia 16 czerwca 2017 roku znak: [...] Podobna sytuacja dotyczyła pytań nr [...], zdaniem organu.

Dodatkowo organ wskazał, że pytanie nr [...] było pytaniem retorycznym, nie wymagającym odpowiedzi. Skarżący zadając pytanie, czy organ zna konkretne orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i jednocześnie cytując treść tego orzeczenia doprowadził do sytuacji, w której gdyby nawet organ nie znał wcześniej orzeczenia, to zyskiwał jego znajomość w momencie zapoznania się z zapytaniem.

Mając powyższe na uwadze organ stanął na stanowisku, iż nie naruszył przepisów o udostępnianiu informacji publicznych, a wręcz wykazał ponadnormatywną aktywność w tym zakresie, odnosząc się z szacunkiem do wątpliwości, jakie skarżący ma w stosunku do bezpieczeństwa i obowiązku poddawania dzieci obowiązkowym szczepieniom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016.1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach spraw na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 § 2 art. 3 p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie, jest bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T..

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w p.p.s.a. przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony.

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa [...]).

Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Sąd wskazuje, iż w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmowano, iż w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji.)

W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.).

Wskazać należy, iż nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmienia tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej.

Artykuł 53 § 2 b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W obecnym brzmieniu art. 37 k.p.a. dotyczący ponaglenia stanowi, iż:

§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

§ 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie.

§ 3. Ponaglenie wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 k.p.a., których to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, nie jest wymagane obecnie wniesienie ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w przedmiotowym zakresie.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2016 r. poz. 1764).), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z art. 13 ustęp 1 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ustęp 2).

Wobec powyższego koniecznym było zbadanie czy owa bezczynność w przypadku Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T. miała miejsce.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T., jest organem administracji publicznej i jego działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

We wniosku skarżąca domagała się informacji publicznej w zakresie:

1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przez niego wymienionych

2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

5. Od którego roku dane te są gromadzone?

6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

7. Czy w związku z przystąpieniem [...] do UE w roku 2004 i obowiązującą w

ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z., prof. J. W., dr H. C., dr P. G..

9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została skierowana już

skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy Sąd uznał, że bezczynność w postępowaniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T., miała miejsce.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 19 maja 2017 r. (data prezentaty organu) a Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T., informacji częściowo udzielił pismem z dnia 29 maja 2015 r., uzupełnił ją jednak dopiero w dniu 16 czerwca 2017 r.

Zdaniem Sądu od dnia otrzymania wniosku tj. 19 maja 2017 r. do dnia 16 czerwca 2017 r. r. organ pozostawał w bezczynności odnośnie części wniosku.

W odpowiedzi na wniosek organ poinformował, iż:

1. Zgodnie z obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa Inspektor Sanitarny prowadzi powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych na podstawie zbioru oryginałów formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.

2. Dane w prowadzonym rejestrze zawierają informacje zawarte w formularzach zgłoszeń NOP przekazanych tut. Inspektorowi Sanitarnemu przez lekarzy punktów szczepień, lekarzy p.o.z. i inne podmioty lecznicze realizujące swoje zadania na terenie działania Inspektora Sanitarnego w N. T. tj. na terenie powiatu [...]. Zgłoszenia (kopie formularzy) przekazywane są do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, gdzie poddawane są analizie i weryfikacji.

3. System monitorowania niepożądanych odczynów poszczepiennych został opracowany w 1996 roku na podstawie zaleceń WHO. Dane zgromadzone w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych są przechowywane przez 10 lat od dnia zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

4. W bieżącym roku zgłoszono i wprowadzono do rejestru 9 niepożądanych odczynów poszczepiennych (dot. 8 dzieci, 1 - osoba dorosła). Organ wskazał zgłoszone przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych dot. szczepień ochronnych dzieci przeciwko wskazanym chorobom.

Wszystkie zgłoszone i zarejestrowane niepożądane odczyny poszczepienne w 2017 roku i w latach poprzednich to odczyny o charakterze odczynów miejscowych; wg kategorii 3 stopniowej - łagodne (miejscowy obrzęk, zaczerwienienie, bolesność i obrzęk w miejscu wkłucia, gorączka, ciągły płacz, wysypka). Po szczepieniu mogą występować powikłania - podobnie jak w przypadku każdego leku - jednak są one nieporównywalnie rzadsze od powikłań w przebiegu choroby.

5. Obowiązek szczepień ochronnych istnieje w różnym stopniu w poszczególnych krajach Unii Europejskiej. Każde z państw realizuje te zadania odmiennie, w zależności od swoich możliwości i potrzeb. Jednak podstawą wszystkich Programów Szczepień Ochronnych jest profilaktyka groźnych chorób zakaźnych. Ostateczny kształt Programów Szczepień Ochronnych zależy od Ministerstw Zdrowia lub odpowiedzialnych za profilaktykę departamentów poszczególnych krajów. Dlatego Narodowe Programy Szczepień Ochronnych różnią się między sobą, co związane jest w dużej mierze od sytuacji epidemiologicznej poszczególnych krajów.

6. Na terenie działania tut. Inspektora Sanitarnego epidemii chorób zakaźnych nie odnotowano, co nie oznacza, że choroby zakaźne całkowicie zniknęły. Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań profilaktycznych tj. prowadzenie szczepień ochronnych.

W dniu 16 czerwca 2017 r. organ uzupełnił powyższą odpowiedź informując skarżącego, iż:

znane są problemy ze zgłaszaniem niepożądanych odczynów poszczepiennych, które zauważają przedstawiciele nauk medycznych (nazwiska przywołane w treści wniosku) a zatem Inspektor Sanitarny świadomy jest przypadków ewentualnego ich nie zgłoszenia. Organ zaznaczył, że podmioty realizujące szczepienia ochronne na terenie powiatu [...] zobowiązane zostały do bezwzględnego zgłaszania każdego niepożądanego odczynu poszczepiennego, każdej niepożądanej reakcji, która mogłaby mieć związek lub można ją wiązać z wykonanym szczepieniem ochronnych - zarówno stwierdzonych przez lekarza jak i zgłoszone lekarzowi przez rodziców/opiekunów prawnych dzieci;

nie posiada wiedzy dot. skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na działalność Inspektor Sanitarny;

znane jest orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązkowych szczepień ochronnych, orzeczenie Matter v. [...] (1999), orzeczenie Salvetti vs [...] (2002).

Z powyższego wynika, iż odnośnie trzech punktów wniosku organ udzielił odpowiedzi dopiero w dniu 16 czerwca 2017 r.

W przedmiotowej sprawie w dacie orzekania przez sąd organ nie pozostawał w stanie bezczynność, albowiem wniosek skarżącej został załatwiony częściowo dnia 29 maja 2017 r., a w pozostałej części dnia 16 czerwca 2017 r. W konsekwencji więc zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności ze względu na bezprzedmiotowość orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do udzielenia informacji publicznej, gdy w momencie orzekania przez sąd informacja taka została już udzielona, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej udzielenia. Jednocześnie Sąd podkreśla, że sam fakt niezadowolenia skarżącego ze sposobu załatwienia jego sprawy w żadnym wypadku nie uprawnia do formułowania zarzutów skargi o braku udzielenia informacji publicznej. Z tych przyczyn postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do podjęcia czynność jest bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 1 a w zw. z § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy.

Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, iż bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek wpłynął w dniu 19 maja 2017 r. (data prezentaty organu) organ informacji, udzielił pismem z dnia 29 maja 2017 r., jednakże była to informacja niepełna. Pełnej informacji udzielono dopiero w dniu 16 czerwca 2017 r., więc po upływie prawie miesiąca do wpłynięcia wniosku.

Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa [...], wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po [...], wyrok WSA w Gdańsku z 11.08. 2011 r., II SAB/Gd [...]).

Sąd odstąpił także od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwości wymierzenia grzywny. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, zaś w ocenie Sądu bezczynność nie miała szczególnie nagannego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie tego środka dyscyplinującego.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i zasądził od Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T. na rzecz skarżącej kwotę [...]złotych.