Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 152/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 1, par. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1468
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w  związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 284 poz 22 art. 1 ust. 3 lit. c, art. 9
law: Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki  wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2020 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia wsparcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2015r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] wpłynęło powiadomienie dotyczące zamiaru wycofania z rynku jabłek w ramach mechanizmu dalsze tymczasowe wsparcie producenta owoców i warzyw (Dow III) złożone przez J. D. (dalej także jako – strona, skarżący, producent). Strona zaznaczyła, że powiadomienie składane jest przez producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Z kolei w dniu [...] marca 2016 r. wpłynął wniosek strony o przyznanie wsparcia za przeprowadzenie w okresie od dnia 12 lutego 2016r. do dnia 8 marca 2016r. czterech operacji wycofania z rynku jabłek w ramach ww. mechanizmu. We wniosku ponownie zaznaczono, że jest on składany przez producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 Dyrektor OT ARR w [...] udzielił stronie wsparcia w łącznej kwocie [...] EUR tj. [...] PLN za operacje wycofania z rynku jabłek. Płatność została zrealizowana w dniu [...] września 2016 r.

W dniu [...] lipca 2019 r. decyzją nr [...] Prezes ARiMR stwierdził z urzędu nieważność decyzji w sprawie udzielenia wsparcia. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Uznając jego bezzasadność Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ drugiej instancji przywołał między innymi następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały następujące przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji dyrektora OT ARR nr [...], tj. na dzień z [...] sierpnia 2016 r.:

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284, z 30.09.2014, str. 22, z późn. zm.)

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014r. poz. 1468, z późn.zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 103/2014 ustanowiono przepisy dotyczące tymczasowych nadzwyczajnych unijnych środków wsparcia, które mają być przyznane organizacjom producentów w sektorze owoców i warzyw, uznanym zgodnie z art. 154 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, oraz producentom, którzy nie są członkami takich organizacji.

W świetle art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1031/2014 pomoc finansową Unii przyznaje się producentom owoców i warzyw, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów na operacje wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, o których mowa w art. 34 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz na operacje wycofania do przeznaczeń innych niż bezpłatna dystrybucja. Producenci, zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1031/2014, zawierają umowę z uznaną organizacją producentów w odniesieniu do całkowitej ilości produktów, które mają zostać dostarczone na mocy niniejszego artykułu.

Stosownie do przepisów § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. wsparcie przysługuje:

Organizacji producentów owoców i warzyw, uznanej na podstawie odrębnych przepisów i realizującej program operacyjny, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia rady (EWG) nr 92272, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (DZ. Urz. UE L 347, z 20.12.2013r., str. 671 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1308/ 2013r.

producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów o której mowa w pkt.1 będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. (Dz. U. z 2012r. poz. 86 oraz z 2013r. poz. 1537, który:

posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej wy rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na której prowadzi daną uprawę, wynosi co najmniej 0,1 ha, lub

b) prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach udziału specjalnego produkcji rolnej wy rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z ww. przepisu jasno wynika, że jedynie podmioty w nim wymienione są uprawnione do korzystania ze wsparcia dla producentów na rynku owoców i warzyw w związku z rosyjskim embargo.

W przypadku producenta indywidualnego wsparcie w ramach przedmiotowe go mechanizmu przysługuje pod warunkiem, że nie jest on członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, która realizuje program operacyjny. Spełniający ten warunek producent indywidualny, który zamierza ubiegać się o wsparcie powinien stosownie do §4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. złożyć do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji, powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku kwalifikującej się do wsparcia. Organ odwoławczy podkreśla, iż strona w dniu [...] listopada 2015 r. skierowała do dyrektora OTT AR powiadomienie o zamiarze wycofania z rynku jabłek w ramach mechanizmu dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III) jako producent owoców i warzyw niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. W dacie składania powiadomienia strona była członkiem organizacji producentów [...] spółka z o.o. która nie spełniała wymogów § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. bowiem nie realizowała programu operacyjnego. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W., [...] wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, z dnia [...] grudnia 2015 r. nastąpiło połączenie spółki [...] sp. z o.o. i spółki [...] sp. z o.o. realizującej program operacyjny. W kolejnym etapie realizacji mechanizmu wycofania, strona w okresie od dnia 12 lutego 2016 r. do dnia 8 marca 2016 r. dokonała operacji wycofania z rynku na podstawie powiadomienia dokonanego jako producent indywidualny niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Ostatnim etapem realizacji mechanizmu było złożenie w dniu [...] marca 2016 r. wniosku o przyznanie wsparcia. Strona deklarowała że wniosek jest wnoszony przez producenta indywidualnego niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Należy jednak wskazać, że po połączeniu organizacji producentów [...] spółka z o.o. z organizacją producentów [...] spółka z o.o. wszyscy członkowie organizacji [...] spółka z. o.o. stali się członkami organizacji producentów [...] sp. z o.o.

J. D. przeprowadzając w dniach 12.02.2016r. - 8.03.2016r. operacje wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, deklarując swój udział jako producent indywidualny nie będąc członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, złożył do Agencji Rynku Rolnego wniosek z oświadczeniem niezgodnym ze stanem faktycznym, bowiem był w dacie dokonania wycofania jabłek członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw [...] sp. z o.o., a tym samym jej udziałowcem.

Zgodnie z §4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. wsparcie przysługuje organizacji producentów owoców i warzyw realizujących program operacyjny albo indywidualnemu producentowi owoców i warzyw, który nie należy do takiej organizacji. Z tego przepisu wynika, że wsparcie nie może być udzielone producentowi owoców i warzyw, który należy do organizacji realizującej program operacyjny. Procedura wycofania jest rozłożona w czasie od momentu złożenia powiadomienia (od momentu udzielenia wsparcia może upłynąć kilka miesięcy). Naturalne jest, że w tym czasie zmienić się może status podmiotu biorącego udział w tej procedurze. Rzeczą organu jest stała weryfikacja tego, czy podmiot taki spełnia warunki udzielenia wsparcia. Brak jest przy tym regulacji, które przewidywałaby utrwalenie statusu z daty powiadomienia na cały czas trwania mechanizmu. Jest natomiast regulacja, które wprost przewiduje, że wsparcia udziela się indywidualnie producentowi owoców i warzyw, które nie należy do takiej organizacji, co oznacza że niedopuszczalne jest udzielenie wsparcia podmiotowi innemu niż przewiduje § 4 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. Zatem na etapie udzielenia wsparcia organ zobligowany jest do zweryfikowania statusu.

Uzasadnione zatem jest stwierdzenie w okolicznościach sprawy rażącego naruszenia przepisu §4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. jako, że organ w nadzorowanej decyzji udzielił wsparcia podmiotowi, który w dniu składania wniosku o wsparcie oraz w momencie przeprowadzenia operacji wycofania produktów z rynku, nie był producentem niebędącym członkiem organizacji producentów realizującej program operacyjny, lecz był członkiem takiej właśnie organizacji – [...] sp. z o.o.

J. D. składając powiadomienie a w dalszej kolejności także wniosek o przyznanie wsparcia, zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w mechanizmie "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw" (DowIII). Informacje uzyskane od pracowników ARR nie mogą mieć wpływu na ocenę kwestii rażącego naruszenia prawa. W niniejszym postępowaniu weryfikacji podlega prawidłowość kontrolowanej decyzji w kontekście wystąpienia przesłanek nieważnościowych. W przypadku przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ocenie podlega kwestia – czy do naruszenia prawa doszło, a następnie czy naruszenie to miało charakter rażący, przy czym okoliczności w jakich doszło do tego rodzaju naruszenia nie mogą być brane pod uwagę, jako że brak jest w tym względzie podstaw prawnych, które by na to pozwalały. Wyeliminowanie z obrotu kontrolowanej decyzji na skutek stwierdzeń tej nieważności otwiera możliwość dochodzenia przez stronę roszczeń odszkodowawczych w odrębnym trybie. Organ przypomina, iż strona wskazując w toku postępowania, że do podwójnego finansowania nie doszło, załączyła oświadczenie organizacji producentów [...]. Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2017r. oraz dokument o nazwie informacja z dnia [...] kwietnia 2017r. przygotowany przez [...] sp. z o.o., z których wynika, że w powiadomieniach złożonych przez [...] sp. z o.o. w 2015r. organizacja nie korzystała z powierzchni zasadzeń należących do strony. Jednak z punktu widzenia instytucji podwójnego finansowania znaczenie ma sam fakt skorzystania ze wsparcia w ramach danego mechanizmu przez organizacje i należącego do niej członka. Bez znaczenia przy tym jest, czy podmioty te uzyskały wsparcie w odniesieniu do tych samych czy odrębnych nieruchomości. Reasumując organ drugiej instancji uznaje, że w realiach niniejszej sprawy istnieją podstawy do stwierdzenia naruszenia przepisów § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. oraz art. 5 ust. 1 lit. a i art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014 w sposób rażący.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Dyrektora OT ARR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. w szczególności z rażącym naruszeniem:

§4 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez agencję rynku rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014r., poz. 1486 ze zm.) oraz;

art. 5 ust. 1 lit. a i 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisjii (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. UE L 284, str. 22) zwanego dalej rozporządzeniem nr 1031/2014,

polegającego na przyznaniu wsparcia podmiotowi nie uprawnionemu, pomimo że wskazane w zaskarżonej decyzji uchybienia nie stanowią rażącego naruszenia prawa, jak również nie powinny być kwalifikowane jako naruszenie któregokolwiek przepisu regulującego otrzymane przez skarżącego wsparcie, ponieważ skarżący był uprawnionym podmiotem do otrzymania wsparcia od dnia złożenia powiadomienia do dnia wydania kontrolowanej decyzji co wynika z pominiętych przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie następujących przepisów; art. 29, w zw. z art. 78 ust. 3, 2, 3 i 5 rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) 543/2011, art. 494 § 1,2 i 4 k.s.h., § 5 ust. 2, 3, i 5 rozporządzenia z dnia 23 października 2014r. oraz art. 5 ust. 5 i 7 rozporządzenia nr 1031/2014,

Ponadto, skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] października 2016r. o nr. [...] w sprawie zatwierdzenia zmiany programu operacyjnego na okoliczność terminu zatwierdzenia zmian w programie operacyjnym wynikających z połączenia spółek [...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o., a także na okoliczność tego że na dzień wycofania przez stronę owoców i złożenia przez niego wniosku o udzielenie wsparcia spółka [...] sp. z o.o. realizowała oddzielnie program Operacyjny. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a na podstawie art. 135 p.p.s.a. także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organowi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) dalej p.p.s.a. w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przednim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia należności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, że w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji.

Należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to, iż w tym postępowaniu organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych, o których mowa w art. 75§ 1 k.p.a. Celem i istotą takiego postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ nadzoru, jest jedynie ustalenie, czy kwestionowana decyzja wydana została przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (tu w art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Należy mieć przy tym na uwadze, że naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazania i udowodnienia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej szczególnego rodzaju naruszenie prawa.

O rażącym naruszeniem prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionym przepisom prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki (zob. wyrok NSA z 13 października 2005r., sygn.. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113). Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym, co należy podkreślić, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości por.. wyrok NSA z 13 lipca 2001r., sygn.. akt III SA 1110/00 oraz z 8 grudnia 2005r. sygn.. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004r. sygn.. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a więc w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i – w związku z powyższym – nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 13 maja 2003r. sygn.. akt III SA 2395/03, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14 października 2004r. sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3).

W tym miejscu przypomnieć należy, że w postępowaniu zwyczajnym zakończonym wydaniem decyzji, której nieważność stwierdzono miały zastosowanie przepisy prawa wspólnotowego, jak też i prawa polskiego, a w szczególności:

przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przewozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014r., poz. 1468 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie),

przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014r. z dnia 29 września 2014r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. u. UE L 284, z 30.09.2014 str. 22, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1031/2014).

Z przepisu §4 ust. 1 rozporządzenia wynika, że wsparcie przysługuje między innymi producentowi owoców i warzyw nie będącemu członkiem organizacji producentów, o której mowa w punkcie pierwszym, będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012r. poz. 86 oraz z 2013r. poz. 1537), który:

posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na której prowadzi daną uprawę, wynosi co najmniej 0,1 ha lub

prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatków dochodowym od osób fizycznych.

Wsparcie jest udzielane za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresie o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c rozporządzenia nr 1031/2014, jeżeli zostały spełnione warunki w nim określone (ust.2)

Warunkiem otrzymania pomocy jest złożenie najpierw powiadomienia, a następnie wniosku – w myśl §7 rozporządzenia.

W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że wsparcie w omawianym mechanizmie przysługuje wyłącznie organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny (§4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia) lub producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem takiej organizacji (§4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia). Strona, składając powiadomienie była członkiem organizacji producentów [...] Spółka z o.o., która nie realizowała programu operacyjnego, a więc spełniała przesłankę podmiotową udziału w mechanizmie wsparcia, co było w sprawie decydujące. W dniu [...] grudnia 2015 r. nastąpiło połączenie ww. organizacji [...] sp. z o.o. z organizacją [...] sp. z o.o., która realizowała program operacyjny, tym samym członkowie organizacji producentów [...] sp. z o.o stali się członkami [...] sp. z o.o. Wnioskiem z dnia [...] marca 2016r. (data wpływu [...] marca 2016r) strona wystąpiła o wsparcie za przeprowadzenie operacji wycofania jabłek z rynku. Strona przez cały okres realizacji mechanizmu wycofania z rynku jabłek deklarowała, iż jest producentem niebędącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny (w rzeczywistości była nim tylko na początku – na etapie składania powiadomienia o zamiarze wycofania jabłek z rynku.). Na etapie wycofywania jabłek z rynku i składania wniosku o wsparcie była już natomiast członkiem organizacji producentów [...] sp. z o.o., która realizowała program operacyjne oraz, która również brała udział w mechanizmie "Dalsze tymczasowe wsparcie dla producentów owoców i warzyw" (DowIII). Jako powód stwierdzenia nieważności decyzji, organy wskazują rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na przyznaniu skarżącemu płatności pomimo, że był członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw, która otrzymała dofinansowanie w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie dla producentów owoców i warzyw" (DowIII). Jednocześnie organy ustaliły i podniosły, że [...] sp. z o.o. dwukrotnie przyznano wsparcie w ramach ww. mechanizmu na podstawie decyzji z dn. [...] września 2016 r. i decyzji z dnia [...] września 2016 r. Zdaniem organów w tej sytuacji skarżący jako wspólnik organizacji producentów owoców i warzyw [...] sp. z o.o., mając wiedzę o zasadach uczestnictwa w mechanizmie wycofania owoców na bezpłatną dystrybucję, nie był uprawniony do udziału w tym programie operacyjnym jako indywidualny producent i w konsekwencji otrzymane przez niego wsparcie należy uznać za niezasadne.

Zdaniem sądu w okolicznościach sprawy niniejszej brak było jednak podstaw do uznania, iż decyzja której nieważność stwierdzono wydana została z rażącym naruszeniem §4 ust 1 pkt 2 rozp. Rady Ministrów z dnia 23.10.2014r.,oraz art..9 ust.4 rozp. Komisji UE nr 103/2014, albowiem skarżący złożył powiadomienie o zamiarze przystąpienia do operacji wycofania z rynku jabłek na bezpłatną dystrybucję mając status IP (indywidualnego producenta). Organizacja producentów [...] spółka z o.o. której był wówczas wspólnikiem nie uczestniczyła w ww. programie operacyjnym. Wniosek o przyznanie wsparcia skarżący złożył po połączeniu OP [...] z OP [...]. OP [...] sp. z o.o. w swoich powiadomieniach i wnioskach o udzielenie wsparcia nie uwzględniła gospodarstwa skarżącego. Jednocześnie brak jest przepisów prawa dotyczących wsparcia dla I., oraz O. w sytuacji kiedy oba te podmioty bądź jeden z nich zmienił swój status prawny i faktyczny po tym jak zgłosił powiadomienie o zamiarze wycofania z rynku jabłek. Skorzystanie przez skarżącego z oczywistej luki prawnej w tym zakresie nie może być utożsamiane z rażącym naruszeniem przez niego jakiegokolwiek przepisu prawa. Składając powiadomienie w dniu [...] listopada 2015 r. skarżący spełnił warunki udzielania wsparcia i nie otrzymał podwójnego dofinansowania unijnego bądź krajowego. Z kolei O. [...] sp. z o.o. otrzymała wsparcie, którego nie dotyczyły grunty wchodzące w skład gospodarstwa skarżącego i które było realizowane niezależnie od członkostwa skarżącego w O. [...] sp. z o.o.

Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowo - administracyjnego, albowiem strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie złożyła stosownego wniosku w tym zakresie.