Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1064/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt VI SA/Wa 1064/04       W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003r. w części dotyczącej określenia wysokości nałożonej kary pieniężnej i orzekło, iż wysokość nałożonej kary wynosi 8400 zł (słownie: osiem tysięcy czterysta złotych), zaś w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w dniu [...] września 2003r. na Al. [...] w W., tj. w ciągu drogi krajowej Nr [...], została przeprowadzona kontrola ważenia pojazdu marki [...] typ [...] nr rej. [...]. W wyniku ww. kontroli stwierdzono nacisk na osi III wynoszący 94,9 kN, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej pojazdu o 14,9 kN, oraz na osi IV wynoszący 94,5 kN, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej pojazdu o 14,5 kN. Pismem z dnia [...] września 2003r. powiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a następnie decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2003r. nałożono na "B." Sp. z o.o. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Od tej decyzji w dniu [...] października 2003r. zostało wniesione odwołanie przez "B." Sp. z o.o. Wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od Zarządu Dróg Miejskich w [...] kosztów postępowania odwoławczego oraz o umorzenie postępowania w tej sprawie. Wniosek uzasadniono tym, że kontrolowany pojazd jest dopuszczony do ruchu i był użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, a jego dopuszczalna masa nie została przekroczona, a zatem stwierdzenie, że przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nastąpiło na skutek zbyt dużego ciężaru własnego pojazdu, nie jest prawdą. Ponadto, skoro pojazd był zarejestrowany, dopuszczony do ruchu i użytkowany zgodnie z warunkami takiego dopuszczenia, użytkownik pojazdu nie może być w takim przypadku karany.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) opłaty drogowe mogą być pobierane za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Stosownie do przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca i 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, zaś ust. 11 tego artykułu stanowi, że przejazd pojazdu, którego masa, naciski osi lub wymiary są większe od dopuszczalnych jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Z kolei przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, właściwy organ administracji publicznej jest obowiązany pobrać karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji dróg publicznych wymierzyły opłatę drogową za przejazd bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym o przekroczonym dopuszczalnym nacisku dwóch osi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2000r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w Warszawie (Dz.U. Nr 56, poz. 675), Al. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] leży w ciągu drogi krajowej Nr [...]. Dopuszczalny nacisk na oś składową osi wielokrotnej pojazdu - do 80 kN (8 t) - określa dla dróg krajowych art. 41 lust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz ustalające sieć tych dróg rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach (Dz.U. Nr 62, poz. 563).

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji w części jest wada rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, gdzie istnieje sprzeczność kwoty nałożonej kary podanej cyfrą (8400 zł) i kwoty podanej słownie (osiemset czterdzieści złotych). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika bezsprzecznie, że kwota nałożonej kary winna wynosić 8.400 zł (słownie: osiem tysięcy czterysta złotych).

Natomiast nie ulega wątpliwości i nie jest kwestionowane przez odwołującego się, że nacisk na osi III i IV przekraczał dopuszczalne normy odpowiednio o 14,9 kN oraz o 14,5 kN, zaś kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W tej sytuacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami, organ administracji publicznej był zobowiązany do pobrania kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów procesu, skarżące "B." Sp. z o.o. z siedzibą w W. podniosło, iż kontrolowany pojazd marki [...] o nr rej. [...] jest dopuszczony do ruchu i był użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, a jego dopuszczalna masa nie została przekroczona, stąd też wyrażone w konkluzji uzasadnienia decyzji stanowisko, jakoby przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nastąpiło na skutek zbyt dużego ciężaru własnego pojazdu jest niezgodne z prawdą.

Ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie przy braku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla przewoźnika, który użytkuje pojazd dopuszczony do ruchu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przewoźnik nie może bowiem ponosić negatywnych skutków ewentualnych wad konstrukcyjnych, jak również konsekwencji sprzecznych ze sobą decyzji administracyjnych. Skoro pojazd został zarejestrowany, dopuszczony do ruchu i jest użytkowany zgodnie z warunkami takiego dopuszczenia użytkownik pojazdu nie może być w takim przypadku karany.

Podkreślono, że przewoźnik nie ma możliwości zbadania nacisku na osie, którego przekroczenia nie sposób przewidzieć skoro nie przekroczono dopuszczalnej masy całkowitej, karanie zaś za niedochowanie wymogów wprowadzanych przez przepisy wykonawcze, których przewoźnik nie jest w stanie spełnić jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą państwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wskazało, że dopuszczenie pojazdu do ruchu poprzez jego rejestrację nie zwalnia jego właściciela od przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących wielkości dopuszczalnego ładunku, masy, nacisków osi lub wymiarów tych pojazdów. W przedmiotowej sprawie przejazd pojazdu dozwolony był tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, gdyż nacisk na osi III i IV przekraczał dopuszczanie normy odpowiednio o 14,9 kN oraz o 14,5 kN. Na fakt, iż obowiązek uzyskania takiego zezwolenia nie kłóci się z faktem rejestrowania pojazdu, wskazuje wyraźnie przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granica, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, właściwy organ administracji publicznej jest obowiązany pobrać karę pieniężną.

Podano, że nie może być również brany pod uwagę argument, że przewoźnik nie miał możliwości zbadania nacisku na osie, gdyż skarżąca spółka wykonując działalność, której przedmiotem jest min. "towarowy transport drogowy" oraz "wynajem pozostałych środków transportu lądowego" winna dołożyć wszelkich starań, aby działalność ta odbywała się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem SKO nietrafne jest także zawarte w skardze stwierdzenie, że przewoźnik został ukarany za "nie dochowanie wymogów wprowadzanych przez przepisy wykonawcze, których przewoźnik nie jest w stanie spełnić", gdyż wymóg uzyskania zezwolenia wprowadzono przepisem ustawy, nie zaś wykonawczym (art. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym), zaś jego spełnienie było możliwe poprzez uzyskanie wymaganego tym przepisem zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w decyzji tej nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Stanowią one, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne. Ich wysokość określa załącznik do ustawy. Z kolei przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) określa, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Obowiązek wymierzenia kary w przypadkach określonych w art. 13 ust. 2a pierwszej z wymienionych wyżej ustaw ciąży na organie administracji drogowej, który musi wymierzyć karę pieniężną, jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu.

Odpowiedzialność, o której mowa w w/w przepisie ma charakter obiektywny, nie jest więc uwarunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie administracyjnym nakładającym karę pieniężną nie ciąży zatem obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, ale również należy umieszczać go na pojeździe w taki sposób, aby nie powodować przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Skarżąca spółka jako profesjonalny przewoźnik musi więc dokonując przewozu dopilnować, czy przepisy w/w ustawy nie zostały naruszone, a więc nie tylko nie została przekroczona masa całkowita pojazdu, ale jednocześnie nie zostały przekroczone dopuszczalne naciski osi pojazdu na drogę. Od powyższego obowiązku nie zwalnia okoliczność, że pojazd jest dopuszczony do ruchu i zarejestrowany i w ocenie Sądu nie zachodzi żadna sprzeczność między decyzją, mocą której pojazd został zarejestrowany a decyzją nakładającą karę pieniężną, gdy zarejestrowany pojazd posiada ładunek powodujący przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Każda z tych decyzji dotyczy innej sytuacji faktycznej.

W przedmiotowej sprawie przy wymierzeniu kary pieniężnej, do czego organ był zobligowany przepisami ustawy o drogach publicznych, w ocenie sądu nie doszło do złamania konstytucyjnej zasady państwa prawa. Organ w drodze kontroli ustalił stan faktyczny, niezakwiestionowany przez skarżącego i w sposób prawidłowy odniósł go do obowiązujących przepisów prawa, na które wskazano powyżej.

Wskazać również należy, że argumenty zawarte w skardze skierowanej do Sądu są takie same jak w odwołaniu od decyzji I instancji.

Tymczasem organ II instancji, który obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, nie zaprezentował stanowiska, iż przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nastąpiło na skutek zbyt dużego ciężaru własnego pojazdu. Stąd zarzuty skargi w tym zakresie są także nieuzasadnione.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ nie dopuścił się naruszenia prawa i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.