Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 795/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. T. (T.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej DIS) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 2, § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymał w mocy na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej DIC) z dnia [...] (nr [...]), mocą którego odrzucono zarzut wniesiony przez B. T. (dalej jako strona, zobowiązany, skarżący) w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r. jako nieuzasadniony.

W uzasadnieniu ww. postanowienia DIS prezentując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że w dniu 14 lutego 2014r. DIC wystawił na stronę ww. tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu podatku akcyzowego wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej UKS) z dnia [...] (Nr [...]) utrzymanej w mocy decyzją DIC z dnia [...] (Nr [...]). Wskazano, że zawiadomieniami z dnia 24 lutego 2014r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w [...] Banku [...] w K. (dalej jako Bank). Zawiadomienia o zajęciu doręczone zostały Bankowi w dniu 27 lutego 2014r., natomiast zobowiązanemu w dniu 28 lutego 2014r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych.

W dniu 10 marca 2014r. do DIC wpłynęło pismo, w którym zobowiązany podniósł zarzut wygaśnięcia obowiązku, oparty na przepisie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na jego przedawnienie. W tym samym dniu do DIC wpłynęło pismo strony z dnia 5 marca 2014r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie obowiązku.

W dalszej części uzasadnienia DIS wskazał, że DIC spornym postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) odrzucił zarzut wniesiony w piśmie z dnia 5 marca 2014r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o (Nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r.) jako nieuzasadniony.

Natomiast postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) DIC odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o ww. numerach z dnia 14 lutego 2014r. oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2014r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na to pierwsze postanowienie z dnia [...], któremu zarzucał naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wszczęcie dochodzenia karno-skarbowego spowodowało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z czym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podnosił, że we wskazanym terminie stronie nie zostało mu doręczone jakiekolwiek zawiadomienie o wszczęciu postępowania karno-skarbowego.

DIS ww. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie DIC z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy cytując art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazał, że stanowi on zamknięty katalog przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podkreślając, że w pkt. 1 mowa jest o wykonaniu lub umorzeniu w całości albo w części obowiązku, przedawnieniu, wygaśnięciu albo nieistnieniu obowiązku.

Prezentując postanowienia art. 34 u.p.e.a. DIS wyjaśniał, że przepis ten wskazuje tryb postępowania organu egzekucyjnego przy rozpoznawaniu zarzutów oraz podkreślał, że organ egzekucyjny zgodnie z zapisem § 4 art. 34 powołanej ustawy, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie DIS wyjaśniał, że w przypadku tożsamości organów tj. wierzyciela i organu egzekucyjnego, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, wydawanie przez wierzyciela odrębnego stanowiska jest bezprzedmiotowe. W takim wypadku organ egzekucyjny wydaje postanowienie w którym jednocześnie zawarte jest stanowisko wierzyciela.

Organ odwoławczy przypomniał, że w rozpatrywanej sprawie strona podniosła zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. wygaśnięcie obowiązku z powodu jego przedawnienia oraz wskazał, że DIC wydając skarżone postanowienie z dnia [...] (Nr [...]) odrzucając zarzut wniesiony w piśmie z dnia 5.03.2014r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14.02.2014r. jako nieuzasadniony, zawarł w nim również stanowisko wierzyciela, które jak wynika z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. DIS akcentował, że stanowisko wierzyciela, zawarte w skarżonym postanowieniu jest również wiążące dla organu nadzoru (tak wyrok NSA z dnia 18.01.2012r., sygn. akt II GSK 1490/10). Podkreślono przy tym, że Sąd w wyroku tym wskazał także, iż dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a.

DIS przypomniał, że DIC w skarżonym postanowieniu wskazał, iż termin przedawnienia w sprawie dochodzonego zobowiązania podatkowego, rozpoczął bieg w dniu 31.12.2008r. i zobowiązanie uległoby przedawnieniu z dniem 31.12.2013r., gdyby w sprawie nie zaistniały okoliczności wpływające na zawieszenie biegu terminu przedawnienia tj. wszczęcie postępowania karno-skarbowego, które zawiesiło jego bieg. Organ nadzoru podkreślił, że zawiadomieniem z dnia 26.09.2013r. UKS poinformował stronę, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24.09.2013r. postępowania karno-skarbowego (w formie dochodzenia). DIS wyjaśniał przy tym, że powyższe zawiadomienie, zostało doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. oraz podkreślił, że zgodnie z przepisem zawartym w art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął rok.

Organ odwoławczy przywołując postanowienia art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. wyjaśniał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

W ocenie DIS, z uwagi na powyższe skarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów, zatem brak było podstaw do jego uchylenia, a tym samym umorzenia postępowania egzekucyjnego.

DIS mając na uwadze zarzuty podnoszone w zażaleniu, a dotyczą kwestii nieistnienia obowiązku, podkreślał, że nie ma uprawnień do ingerowania w wypowiedź wierzyciela w kwestii wykonania obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym.

Końcowo, organ odwoławczy wskazał, że w drugim podaniu z dnia 5.03.2014r. strona podnosząc zarzut przedawnienia wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia 14.02.2014r. w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W tym kontekście DIS wskazał na to, że decyzja Dyrektora UKS z dnia [...] (Nr [...]) jest ostateczna i nie występuje żadna przesłanka z art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a., a zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze na postanowienie DIS z dnia [...] (Nr [...]) pełnomocnik strony domagał się jego uchylenia i zarzucał naruszenie: art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wszczęcie dochodzenia karnego - skarbowego spowodowało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 poz. 749, ze zm., O.p.) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz całkowitą sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania podkreślał, że nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem DIS, który w zaskarżonym postanowieniu wywiódł, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres styczeń-październik 2008 r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24 września 2013r. postępowania karno-skarbowego, o którym Dyrektor UKS poinformował stronę zawiadomieniem z dnia 26 września 2013r., które zostało doręczone w trybie art. 150 O.p., w związku z przepisem zawartym w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Pełnomocnik akcentował przy tym, że jedynym znanym procedurze karnej sposobem poinformowania strony (podejrzanego) o wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niemu postępowania jest przedstawienie podejrzanemu zarzutów. Ze względu na swe znaczenie gwarancyjne przedstawienie zarzutów ma potencjalnie eliminować zbyt późne albo przedwczesne czynienie z danej osoby podejrzanego. Autor skargi podkreślał, że jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy osoba, której organy ścigania zamierzają przedstawić zarzuty ukrywa się lub nie przebywa w kraju. W każdej innej sytuacji procesowej, a więc również w takiej, w jakiej znajduje się rozpoznawana sprawa, wejście postępowania w fazę przeciwko osobie następuje z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów przesłuchania podejrzanego, a nie wydania tego postanowienia, ani też w dacie doręczenia tego postanowienia. Pełnomocnik podkreślał, że sytuacja domniemania doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania karno-skarbowego nie wyczerpuje przesłanek do stwierdzenia przerwania biegu przedawnienia z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., gdyż przepis art. 313 § 1 Kodeksu postępowania karnego (dalej K.p.k.) jasno wskazuje trzy warunki jakie muszą zostać spełnione, aby postanowienie o przedstawieniu zarzutów było skuteczne: sporządzenie postanowienia, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. Brak kumulatywnego spełnienia wymienionych przesłanek skutkuje brakiem skutecznego przedstawienia zarzutów podejrzanemu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013r. sygn. akt I SA/Kr 129/13, wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1071/11, wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1462/11). W ocenie pełnomocnika do chwili sporządzania skargi nie przeprowadzono skutecznej procedury związanej z przedstawieniem zarzutów stronie.

Autor skargi akcentował również, iż właściwy Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014r. postanowił zwrócić sprawę organowi podatkowemu w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania przygotowawczego poprzez ogłoszenie stronie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i jej przesłuchaniu w charakterze podejrzanego, w szczególności na okoliczność zamiaru nieujawnienia przedmiotu opodatkowania. Pełnomocnik wywodził, że przedmiotowe postanowienie znamionuje również brak skutecznego wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów stronie w postępowaniu karnym skarbowym.

Końcowo pełnomocnik podkreślał, że mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w sprawie miało miejsce wygaśnięcie obowiązku podatkowego na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż przeszkoda ta istniała już w dniu złożenia żądania z dnia 28 marca 2014r. W ocenie pełnomocnika wobec powyższego zasadny jest zarzut z "art. 33 § 1" u.p.e.a., a co za tym idzie prowadzone postępowania na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 lutego 2014r. Nr [...]) wystawionego przez DIC powinno zostać umorzone.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze oraz podkreślał, że zawiadomienie winien był wysłać organ II instancji oraz przesłać je na adres pełnomocnika. Pełnomocnik DIS wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę powołując się przy tym na literalne brzmienie art. 70c O.p. oraz podkreślając, że skoro pismo nie wywołuje skutków procesowych to winno być doręczone stronie, a nie pełnomocnikowi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) tej ustawy).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie DIS z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie DIC z dnia [...], mocą którego odrzucono zarzut wniesiony przez stronę w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r. jako nieuzasadniony.

Stan faktyczny sprawy jest w znacznej części bezsporny, a jako że został nakreślony przy okazji opisywania stanowiska strony i organów, brak jest w ocenie Sądu konieczności jego ponownego prezentowania.

Mając na uwadze to, że podstawą rozstrzygnięcia organów był art. 33 u.p.e.a. należy przypomnieć, że zgodnie z § 1 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§ 1). Natomiast stosownie do § 4 art. 34 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Mając na uwadze zarzuty i argumentację strony skarżącej przyjdzie wskazać, że powołany przepis art. 33 § 1 u.p.e.a, w sposób wyczerpujący wskazuje podstawy wniesienia zarzutów, stanowiących swoisty środek zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny rozpatrując zgłoszone zarzuty nie rozpoznaje merytorycznie sprawy, która stanowi źródło egzekwowanego obowiązku, gdyż automatycznie stawałby się III instancją innego postępowania. Powyższe potwierdza art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji co do bezzasadności zgłoszonych w sprawie zarzutów opartych o ww. przepis art. 33 u.p.e.a. Wskazać przy tym należy, że termin przedawnienia w sprawie dochodzonego zobowiązania podatkowego, rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2008r., a zatem zobowiązanie stosownie do art. 70 § 1 O.p. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r., gdyby w sprawie nie zaistniały okoliczności wpływające na zawieszenie biegu terminu przedawnienia tj. wszczęcie postępowania karno-skarbowego, które zawiesiło jego bieg. Z przedłożonych Sądowi akt (m. in. karty 121-123 akt administracyjnych) wynika, że zawiadomieniem z dnia 26 września 2013r. Dyrektor UKS poinformował skarżącego, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24 września 2013r. postępowania karno-skarbowego. Stosownie bowiem do art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 O.p., a podnoszony na etapie rozprawy fakt nie przesłania ww. zawiadomienia na adres pełnomocnika nie miał w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga przy tym to, że przedmiotowe zawiadomienie winno być doręczone podatnikowi. W tym miejscu wskazać bowiem należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym orzeczono, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było uznać, że z uwagi na treść powyższego wyroku w sprawie nie wystąpił skutek w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w konsekwencji czego zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia, podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zatem według Trybunału zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. Przy czym Trybunał w gestii ustawodawcy pozostawił wybór instrumentów, które to zapewniają, zastrzegając jedynie, że realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa.

Wskazać należy, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., w nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 1149) - obowiązujący od dnia 15 października 2013 r. przepis art. 70 § 6 pkt 1 przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Należy również zauważyć, że z uwagi na powyższe dodano art. 70c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Ponadto podkreślenia wymaga, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny analizował przepisy kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego związane z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, jednak nie zdecydował się na powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zdaniem Sądu dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. konieczne jest aby podatnik został poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, a co jak już zaznaczono miało miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem podatnikowi skutecznie doręczono pismo/zawiadomienie z dnia 26 września 2013r. informując go o zawieszeniu z dniem 24 września 2013r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Powyższa korespondencja została skarżącemu skutecznie doręczona w trybie art. 150 O.p. Tym samym bezzasadne jest stanowisko strony skarżącej, że w sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2013r.

Ponadto, w świetle zarzutów i wywodów skargi podkreślenia wymaga to, że to nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu, ale dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, (co miało miejsce w związku z doręczeniem podatnikowi w trybie art. 150 O.p. pisma/zawiadomienia z dnia 26 września 2013 r.) określa moment zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził bezzasadność zarzutów skargi. Podkreślenia wymaga przy tym to, że na kontrolowane rozstrzygnięcie nie miało ze względów wyżej wyrażonych wpływu także to, iż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. zwrócił organowi podatkowemu akta sprawy celem uzupełnienia braków postępowania, w postaci przedstawienia zarzutów stronie i jej przesłuchania.

Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Sąd uznając skargę za niezasadną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

I