Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 795/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Dnia 5 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. sp. z o. o. w O. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...] września 2016 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 15 czerwca 2015 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015.

We wniosku zadeklarowano do płatności działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w miejscach wskazanych w decyzji organu odwoławczego.

Organ pierwszej instancji uznał, że podmiotami uczestniczącymi (oprócz strony) w procesie tworzenia sztucznych warunków w celu maksymalizowania wysokości przyznawanych płatności w różnych schematach pomocowych byli E. sp. z o. o., T. sp. z o. o., F. sp. z o. o., P. sp. z o. o., E. sp. z o. o., M. K., R. K., K. L. (ostatnie trzy osoby to rodzeństwo) i D. G.

Z kolei organ odwoławczy wskazał, że - oprócz wyżej wskazanych spółek i osób fizycznych - w procesie tym uczestniczyli również K. K. (czwarta z rodzeństwa K.), T. K. (wuj rodzeństwa K.), A. J. (kuzyn rodzeństwa K.), B. M. (druga żona ojca M. K.), H. C. ([...] M. K.), S. S., J. P. (jej wujem jest T. K.) oraz szereg innych spółek z o. o. utworzonych przez te osoby.

W ocenie organu odwoławczego gospodarstwa tych podmiotów były ze sobą powiązane ekonomicznie, osobowo i organizacyjnie. Wskazane osoby zarządzały wzajemnie swoimi gospodarstwami rolnymi i gospodarstwami należącymi do tworzonych przez siebie w różnych konfiguracjach osobowych i w różnym czasie spółek z o. o. (w tym do strony) oraz działkami ew. wskazywanymi do dopłat przez D. G. Powiązania te szczegółowo zostały opisane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.

R. sp. z o. o. w O. powstała w 2004 r. W roku 2014 Prezesem Zarządu tej spółki została H. C. Spółka dzierżawi grunty rolne, jak i posiada grunty własne. W 2015 r. zatrudniała dwóch pracowników - M. K. i Prezesa Zarządu H. C. Strona posiada park maszynowy. Korzysta także z usług agrotechnicznych osób trzecich na zasadach barterowych (wykoszenie za plony).

Zdaniem organu odwoławczego o tworzeniu sztucznych warunków świadczą:

- powiązania osobowo-kapitałowe między powyższymi osobami i spółkami:

- wszystkie powyższe podmioty są jedynie formalnie samodzielnymi gospodarstwami (mają własny numer ewidencyjny, majątek, konto, siedzibę), ale analiza składu personalnego wskazuje, że są ze sobą ściśle powiązane: na 43 spółki Prezesem Zarządu w 5 z nich była H. C. (m. in. Prezesem Zarządu strony - R. sp. z o. o. w O.), Prezesem Zarządu w 16 z nich był M. K., Prezesem Zarządu w 3 z nich była B. M., a w jednej - K. K.; ponadto wyżej wskazane osoby w spółkach tych były wspólnikami, a funkcje zarządcze pełnili lub status wspólnika mieli w niektórych z nich także S. S., A. J. i T. K.; wskazane wyżej dane szczegółowo przedstawia tabela nr 1;

- kilka spółek (w tym strona - R. sp. z o. o. w O.) miało tą samą siedzibę (O.) i ten sam adres do korespondencji (ul. [...]) - adres A. J., ówczesnego pełnomocnika szeregu powyższych osób i spółek;

- przekazywanie działek między poszczególnymi osobami i spółkami, w tym również R. sp. z o. o. w O.:

- działki ew. nr [...] i [...] (str. 28 decyzji organu odwoławczego), położone w woj. [...] w powiecie [...] w obrębie [...], były zadeklarowane w roku 2010 przez R. sp. z o. o. w O., a w latach 2014-2015 przez M. K.,

- działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (str. 28 decyzji organu odwoławczego), położone w woj. [...] w powiecie [...] w obrębie [...] były w latach 2005-2011 deklarowane przez R. sp. z o. o. w O., a w latach 2013-2014 przez R. sp. z o. o.;

przekazywanie działek miało na celu dostosowanie deklarowanych powierzchni do założeń określonych programów; grunty leżały często w różnych województwach, wobec czego ich przekazywanie nie miało uzasadnienia ekonomiczno-technologicznego; co więcej, na położonych obok siebie gruntach, mających formalnie różnych posiadaczy, prowadzono te same uprawy rolne (nie było naturalnych granic między działkami);

- wzajemne użyczanie parku maszynowego, zawieranie umów o wykonanie prac agrotechnicznych przez poszczególne gospodarstwa z tymi samymi osobami (w przypadku R. sp. z o. o. w O. - umowy barterowe z J. B. na lata 2014-2019 na wykoszenie i wywiezienie ściętej trawy - str. 35 decyzji organu odwoławczego oraz z osobami wskazanymi na str. 36 tej decyzji) i zatrudnianie pracowników (stroną tych czynności był wielokrotnie M. K. jako posiadacz gruntów, ich wydzierżawiający czy członek władz wskazanych spółek);

- powierzchnia zgłaszana do płatności w różnych schematach pomocowych.

Organ odwoławczy podniósł, że tworzenie sztucznych warunków przez powyższe podmioty nastąpiło w celu uzyskania maksymalnych kwot dofinansowania w ramach płatności przez uniknięcie zastosowania stawek degresywnych i limitów powierzchniowych. Jak wynika natomiast z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 549 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1306/2013", w przypadku stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami ustanowionymi w sektorowym prawodawstwie rolnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z tego prawodawstwa.

Odnośnie płatności rolnośrodowiskowej miały zastosowanie § 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 13 marca 2013 r.", a także - w związku z podjęciem nowego zobowiązania w 2015 r. przez część wyżej wskazanych podmiotów § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 18 marca 2015 r."

Kwestie związane ze stwierdzeniem stworzenia sztucznych warunków odnośnie przyznania jednolitej płatności obszarowej uszczegółowione zostały w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1307/2013", z którego wynikają także systemowe cele, to jest przydzielenie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów (motyw 13 preambuły). Kwota przyznanej płatności stanowiłaby kwotę powyżej progu 150 000 EUR wynikającego z art. 11 rozporządzenia 1307/2013. W związku z powyższym wszelkie płatności, o które ubiegała się strona i powiązane podmioty byłyby korzyściami uzyskanymi w wyniku tworzenia sztucznych warunków, stąd konieczność odmowy ich przyznania.

W skardze na decyzję organu odwoławczego strona wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", przez wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż postępowanie dowodowe organu odwoławczego było zbyt rozległe, a ponadto prowadzono je w szerszym zakresie niż postępowanie pierwszoinstancyjne, bowiem powołano się na szereg podmiotów nie wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji;

- art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349) przez odwrócenie ciężaru dowodu oraz nieudowodnienie tworzenia sztucznych warunków i rażące błędy w ustaleniach faktycznych;

- art. 27 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy w zw. z art. 80 K.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 K.p.a. przez niewskazanie w decyzji, na jakiej podstawie uznano powiązania między analizowanymi podmiotami za uzasadniające postawienie tezy o tworzeniu sztucznych warunków;

- art. 89 § 1 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

- art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/2005, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 oraz pkt 15 preambuły i art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 przez ich nieprawidłowe zastosowanie;

- art. 36 lit. a ppkt. iv i art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005;

- art. 4 ust. 1 lit. 6 rozporządzenia 1307/2013.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie (k. 78) pełnomocnik skarżącej oświadczył, że spółce przyznano płatności za rok 2013, a następnie nadesłał (k. 81-83) potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię stosownej decyzji z [...] lutego 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oznaczałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Istota sporu, do jakiego doszło w ramach kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżąca wespół ze wskazanymi przez organ odwoławczy podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami. Spór w rozważanym zakresie powstał odnośnie dochodzonych w roku 2015 przez skarżącą, jako rolnika samodzielnie prowadzącego gospodarstwo rolne, płatności rolnośrodowiskowych. Organy przyjęły, że płatności te byłyby korzyścią uzyskaną w wyniku stworzenia sztucznych warunków, co implikuje odmowę ich przyznania.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1307/2013, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1307/2013 "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Natomiast "działalność rolnicza", zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c powyższego rozporządzenia, oznacza:

i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub

iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5% część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150 000 EUR (motyw 13 rozporządzenia 1307/2013). Znalazło to wyraz w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013 przewidującego, że państwa członkowskie zmniejszają kwotę płatności bezpośrednich, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdziału 1 za dany rok kalendarzowy (w tym jednolitej płatności obszarowej), o co najmniej 5% w odniesieniu do części kwoty przekraczającej 150 000 EUR.

Stosownie do art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, zwanego dalej rozporządzeniem 1306/2013", bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (wyrok TSUE w sprawie C-367/96 - dostępny na stronie internetowej https://curia.europa.eu, zwanej dalej "CURIA").

Ponadto, TSUE w pkt 29 wyroku wydanym sprawie C-434/12 (dostępny w CURIA) zinterpretował regulację dotyczącą obchodzenia prawa - art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25, s. 8), zwanego dalej "rozporządzeniem 65/2011". Przepis ten miał zbliżone brzmienie do art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zdaniem TSUE zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 wymaga istnienia elementu obiektywnego i subiektywnego (pkt 29 wyroku w sprawie C-434/12). Po pierwsze, konieczne jest zaistnienie obiektywnych okoliczności, z których wynika, że mimo formalnego spełnienia przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel przez nie realizowany nie został osiągnięty (element obiektywny). Po drugie, niezbędna jest po stronie danego podmiotu wola uzyskania korzyści wynikających z uregulowań prawa przez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (element subiektywny). Zaistnienie elementu subiektywnego może zostać wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności, gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku w sprawie C-434/12). Nie można jednak odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia (pkt 42 tego wyroku).

Przenosząc powyższe na realia rozpatrywanej sprawy należy wskazać, co następuje.

Nie budzi wątpliwości, że skarżąca działając z podmiotami wskazanymi przez organ, wyczerpała przesłanki z art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Chociaż ubiegając się o te płatności formalnie spełniła wymogi do ich uzyskania, warunki te zostały jednak stworzone sztucznie, w sprzeczności z celami wynikającymi z wyżej wskazanych uregulowań.

Organ zasadnie więc uznał, mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego w zgodzie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego, że chociaż skarżąca i pozostałe wymienione przez organ podmioty formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, to jednak pozostają one ze sobą ściśle powiązane (osobowo, ekonomicznie i funkcjonalnie). Podmioty te, mimo tego rodzaju powiązań, wystąpiły z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności za 2015 r., działając formalnie jako samodzielni rolnicy.

W celu uzasadnienia odmowy przyznania płatności skarżącej organ odwoławczy był zobowiązany do przedstawienia w uzasadnieniu swej decyzji bardzo szczegółowych rozważań dotyczących całego procesu tworzenia sztucznych warunków i opisu działania wszystkich podmiotów zaangażowanych w ten proces. Wskazał on bardzo szczegółowo na liczne powiązania organizacyjne, personalne i ekonomiczne między M. K., R. K., K. K., S. S., J. P., D. G., T. K., K. L. oraz wymienionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółkami z o. o.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał i wyczerpująco uzasadnił stworzeniu sztucznych warunków w celu maksymalizacji płatności przez:

- powiązania osobowo-kapitałowe między powyższymi osobami i spółkami (pełnomocnikiem wielu z nich był A. J., prezesami zarządu spółek albo ich wspólnikami była [...] M. K. H. C., jego siostry albo sam M. K., kilka spółek - w tym skarżąca - miało ten sam adres do korespondencji, a prezesem jej zarządu była ostatnio H. C.),

- przekazywanie działek między poszczególnymi osobami i spółkami (w tym również skarżącą); działki ew. nr [...] i [...] (str. 28 decyzji organu odwoławczego), położone w woj. [...] w powiecie [...] w obrębie [...], były zadeklarowane w roku 2010 przez R. sp. z o. o. w O., a w latach 2014-2015 przez M. K.; działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (str. 28 decyzji organu odwoławczego), położone w woj. [...] w powiecie [...] w obrębie [...] były w latach 2005-2011 deklarowane przez R. sp. z o. o. w O., a w latach 2013-2014 przez R. sp. z o. o.; przekazywanie działek miało na celu dostosowanie deklarowanych powierzchni do założeń określonych programów; grunty leżały często w różnych województwach, wobec czego ich przekazywanie nie miało uzasadnienia ekonomiczno-technologicznego; co więcej, na położonych obok siebie gruntach, mających formalnie różnych posiadaczy, prowadzono te same uprawy rolne (nie było naturalnych granic między działkami);

- wzajemne użyczanie parku maszynowego, zawieranie umów o wykonanie prac agrotechnicznych przez poszczególne gospodarstwa z tymi samymi osobami (w przypadku R. sp. z o. o. w O. - umowy barterowe z J. B. na lata 2014-2019 na wykoszenie i wywiezienie ściętej trawy - str. 35 decyzji organu odwoławczego oraz z osobami wskazanymi na str. 36 tej decyzji) i zatrudnianie pracowników (stroną tych czynności był wielokrotnie M. K. jako posiadacz gruntów, ich wydzierżawiający czy członek władz wskazanych spółek);

- powierzchnia zgłaszana do płatności w różnych schematach pomocowych.

Odnośnie samej skarżącej organ wskazał m. in., że R. sp. z o. o. w O. powstała w 2004 r. W roku 2014 Prezesem Zarządu tej spółki została H. C. Spółka dzierżawi grunty rolne, jak i posiada grunty własne. W 2015 r. zatrudniała dwóch pracowników - M. K. i Prezesa Zarządu H. C. Strona posiada park maszynowy. Korzysta także z usług agrotechnicznych osób trzecich na zasadach barterowych (wykoszenie za plony).

Zdaniem Sądu prawidłowe i niezbędne ustalenia organu odnosiły się do powiązań rodzinnych, osobistych wskazanej wyżej grupy osób oraz ich udziału w wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółkach prawa handlowego. Prezesem zarządu skarżącej była H. C. Była to jedna z wielu spółek zarządzanych przez nią i grono jej współpracowników. Wspólnym pełnomocnikiem niektórych powyższych podmiotów był A. J., powiązany z wieloma wymienionymi spółkami. Organ odwoławczy szczegółowo zanalizował powiązania między tymi osobami fizycznymi i prawnymi oraz odniósł je konkretnie do pobieranych płatności, w tym przeanalizował okoliczności dotyczące podejmowanej przez skarżącą działalności rolniczej (także korzystania z pomocy osób trzecich przy wykonywaniu czynności agrotechnicznych).

Powyższe potwierdza stworzenie sztucznych warunków między skarżącą i wskazanymi w obszernym uzasadnieniu organu odwoławczego podmiotami, co pozostaje w sprzeczności z celami płatności. Maksymalizacja płatności była zamierzona przez podmioty tworzące sztuczne warunki, w tym również skarżącą. Wynika to nie tylko z przedstawionych powiązań pomiędzy tymi podmiotami, lecz nadto znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że wystąpiły elementy obiektywny i subiektywny, świadczące o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do otrzymania płatności, zgodnie z wykładnią przepisów zawartą w wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Wskazane przez organ okoliczności, jak:

- powiązania osobowe pomiędzy podmiotami (osobami fizycznymi i spółkami - przede wszystkim chodzi o M. K., a w niniejszej sprawie również o H. C. i inne wskazane wyżej osoby fizyczne),

- formalnie odrębne gospodarstwa prowadzone przez wskazane podmioty były ze sobą ściśle powiązane prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie,

- pozorne wydzielenie gruntów o areale gwarantującym uzyskanie maksymalnych dopłat,

- faktyczne zarządzanie wydzielonymi gruntami przez określoną wyżej grupę osób,

- wykonywanie prac agrotechnicznych przy użyciu tego samego parku maszynowego,

- położenie deklarowanych przez wszystkie podmioty działek w połączeniu z (częściowym) brakiem naturalnych granic między tymi obszarami

świadczą o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do uzyskania płatności, zaś z materiału dowodowego nadto wynika, że działania skarżącej i pozostałych podmiotów miały powodować uniknięcie zastosowania stawek degresywnych.

W powyższym zakresie nie sposób skutecznie zarzucić organowi naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego wskazywanych w skardze. Organ z urzędu przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu zbadania kwestii stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a na podstawie jego całokształtu ocenił w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wskazane wyżej okoliczności faktyczne. Ocena ta jest racjonalna i spójna oraz ma potwierdzenie w materiale dowodowym.

Nie naruszono zasady dwuinstancyjności, gdyż organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do zbadania zasadności zarzutów odwołania i kontroli decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownie ocenić sprawę, mogąc dokonywać szerszych ustaleń faktycznych niż organ pierwszej instancji, jeżeli jest to niezbędne do dokonania prawidłowej oceny zasadności wniosku strony.

Odnosząc się do kwestii przyznania skarżącej płatności za rok 2013 należy podnieść, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia mają okoliczności odnoszące się do roku 2015, bowiem to za ten rok skarżąca ubiega się o przyznanie płatności. Dla rozstrzygnięcia nie mają znaczenia decyzje wydane w innych sprawach, w których organ przyznał wnioskowane płatności. Zgodnie bowiem z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane przez P.p.s.a. środki jedynie w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.