Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1684/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. J. – utrzymał w mocy decyzję częściową Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], potwierdzającą skarżącej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej we wsi [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

W dniu 31 grudnia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek H. J. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez A. Z. poza obecnymi granicami RP we wsi [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił H. J. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, gdyż nie udowodniono, że wyżej wymieniona jako właścicielka pozostawiła nieruchomość na dawnych Kresach Wschodnich oraz, że została zmuszona do opuszczenia byłego terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Od powyższej decyzji H. J. złożyła odwołanie do Ministra Skarbu Państwa, który decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., sygn, akt I SA/Wa 1633/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił przedmiotową skargę H. J.

Następnie H. J. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 października 2014r., sygn. akt I OSK 590/13 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012r.

Pismem z dnia 29 września 2015 r. skarżąca zwróciła się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przysługującej jej 1/3 części wartości rekompensaty za pozostawione mienie, zgodnie z jej udziałem w spadku wynikającym z treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. [...].

Wojewoda [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi określone w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz wezwał stronę postępowania do:

1. wskazania formy realizacji prawa do rekompensaty,

2. wskazania numeru rachunku bankowego, w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego,

3. dołączenia aktualnego operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości pozostawionej we wsi [...], gmina i powiat [...], dawne województwo [...], w skład której wchodziło:

- [...] ha ziemi,

- stodoła dla bydła, o powierzchni ok [...] m2, na murowanym fundamencie, drewniana, dach kryty blachą, wybudowana w 1917 r.,

- stodoła na zboże o powierzchni [...] m2, na murowanym fundamencie, drewniana, dach kryty blachą, wybudowana w 1917 r.

Pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. skarżąca zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o zmianę powyższego postanowienia poprzez uwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość położona była we wsi [...], w granicach gminy [...], powiat [...], dawne województwo [...] oraz ujęcie domu mieszkalnego oraz dodatkowych [...] ha ziemi w składzie pozostawionego mienia.

Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] zmienił postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r., poprzez uwzględnienie kwestii położenia przedmiotowej nieruchomości we wsi [...], w granicach gminy [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Organ wojewódzki odmówił zmiany w zakresie rodzaju i powierzchni pozostawionej nieruchomości.

Decyzją częściową Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził H. J. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej we wsi [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...] w udziale jej przysługującym tzn. w wysokości 1/3 części z 20% zwaloryzowanej wartości pozostawionej nieruchomości.

Wojewoda [...] rozstrzygając niniejszą sprawę nie uwzględnił domu mieszkalnego oraz dodatkowych [...] ha ziemi, jako składników nieruchomości pozostawionej przez A. Z. poza obecnymi granicami RP

Od powyższej decyzji H. J. złożyła odwołanie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. J. – utrzymał w mocy decyzję częściową Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż wykładania celowościowa ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wskazuje na ustalenie składu pozostawionej nieruchomości na moment wybuchu II Wojny Światowej. Ze znajdującego się aktach sprawy zaświadczenia [...] Wiejskiego Komitetu Wykonawczego rejonu [...] obwodu [...] z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...] wynika natomiast, iż dom mieszkalny został wybudowany w 1941 r., tak więc w czasie trwania II Wojny Światowej, co oznacza, że zgodnie z przywołaną uchwałą i linią orzeczniczą nie może wchodzić w skład pozostawionego mienia.

Odnosząc się do kwestii uwzględnienia dodatkowych [...] ha ziemi w składzie mienia pozostawionego przez A. Z. poza obecnymi granicami RP organ wskazał, iż jedynymi dowodami mogącymi potwierdzić powyższą okoliczność są oświadczenia świadków: M. C. i R. Z. z dnia 25 marca 2003 r. oraz C. M. i B. A. z dnia 15 października 2015 r.

Oświadczenia M. C. i R. Z. z dnia 25 marca 2003 r, nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, z oświadczeń nie wynika także, gdzie świadkowie zamieszkiwali, ani czy są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicielki lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Oświadczenia C. M. i B. A. z dnia 15 października 2015 r. zostały złożone przed notariuszem państwowego biura notarialnego rejonu [...] miasta G., obwód [...], Republiki [...] pod groźbą za krzywoprzysięstwo. Z oświadczeń tych również nie wynika, czy świadkowie są osobami bliskimi właścicielki lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

W ocenie Ministra oświadczenia ww. świadków nie mogą stanowić dowodu mającego istotny wpływ na ustalenie rodzaju oraz powierzchni pozostawionej przez A. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, gdyż nie zostały złożone zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

W związku z powyższym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że Wojewoda [...] słusznie przyjął protokół z przesłuchania strony z dnia 23 kwietnia 2010 r., oświadczenia M. C. i R. Z. z dnia 25 marca 2003 r. oraz C. M. i B. A. z dnia 15 października 2015 r. jako dowody uzupełniające w zakresie ustalenia rodzaju i powierzchni przedmiotowej nieruchomości. Dokumentem o najwyższej wartości dowodowej w niniejszej kwestii jest bowiem zaświadczenie [...] Wiejskiego Komitetu Wykonawczego rejonu [...] obwodu [...] z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...]. W ocenie organu II instancji, Wojewoda [...], po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalił rodzaj oraz powierzchnię nieruchomości pozostawionej przez A. Z. poza obecnymi granicami RP we wsi [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniosła H. J. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 169, poz. 1418, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa zabużańska") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wszystkie składniki majątku, za które przyznawana jest rekompensata, musiały istnieć (lub być własnością osoby opuszczającej terytorium) już 1 września 1939 roku, podczas gdy żaden przepis ustawy zabużańskiej - w szczególności art. 1 i 2 rzeczonej ustawy - nie wymaga, by składniki majątku istniały (lub były własnością osoby opuszczającej terytorium) dokładnie w dniu wybuchu wojny, czyli 1 września 1939 roku, a jedynie by pozostawienie posiadanych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej było wynikiem opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku;

2, naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 169, poz, 1418, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa zabużańska") w zw. z art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia przez organ prowadzący postępowanie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony (w sytuacji w której organ uznał, że oświadczenia świadków: Pana M. C. i Pana R. Z. z dnia 25 marca 2003 roku oraz Pani G. C. i Pani L. B. z dnia 15 października 2015 roku nie spełniają wymogów wskazanych w art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej);

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny I słuszny interes obywateli, przy uwzględnieniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i jednocześnie zaniechaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego tego, czy dana okoliczność została udowodniona, w szczególności poprzez:

a. z jednej strony przyjęcie, że doszło do kolektywizacji należącego do Pani A. Z. gospodarstwa rolnego, a z drugiej, że brak jest dowodów wskazujących na to, że w skład majątku pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wchodziło dodatkowe [...] ha ziemi które uległo kolektywizacji,

b, bezpodstawne przyjęcie, że w kontekście całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza zaświadczenia [...] Wiejskiego Komitetu Wykonawczego rejonu [...] obwodu [...] z dnia [...] marca 2003 roku (Nr [...]) oraz oświadczenia świadków: Pana M. C. i Pana R. Z. z dnia 25 marca 2003 roku oraz Pani G. C. i Pani L. B. z dnia 15 października 2015 roku nie zostało udowodnione to, że w skład nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jej opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku wchodził dom mieszkalny wybudowany w 1941 roku oraz dodatkowe [...] ha ziemi.

Na podstawie powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji częściowej numer [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku w całości oraz o zasądzenie od organu - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na jej rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie w/w zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd w całej rozciągłości podziela ustalenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w zaskarżonej decyzji oraz podaną w uzasadnieniu tej decyzji analizę prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2097), przywoływanej dalej jako "ustawa zabużańska".

Prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione na dawnych kresach wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej, w świetle przepisów tej ustawy, przysługuje właścicielowi pozostawionych nieruchomości, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu wymienionych przez ustawodawcę enumeratywnie przedwojennych przepisów oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 (w wyniku wypędzenia z tego terytorium lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wymienionych w ustawie tzw. układów republikańskich; w związku z regulacja granicy wschodniej, na podstawie umowy granicznej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a ZSRR z 15 lutego 1951 r.; a także na skutek innych okoliczności związanych z wojną), lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; posiada obywatelstwo polskie (art. 2). W przypadku jego śmierci prawo to, w myśl art. 3 ust. 2 ustawy, przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Niespełnienie natomiast wymogów, o których mowa m.in. w art. 2, stosownie do art. 7 pkt 2 powołanej ustawy obliguje wojewodę do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Jak zasadnie przy tym zwracały uwagę organy, postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony (art. 5 ust. 1 ustawy), a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o to prawo (por. wyrok NSA z 22.03.2011 r., sygn. akt I OSK 742/10, Lex nr 990282). To ona zatem, zgodnie z art. 6 powołanej ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. A więc także dowodów potwierdzających przynależne do nieruchomości prawo. Dowodami tymi mogą być w zaś szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych (...) lub innych państw (art. 6 ust. 4 ustawy). W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże aby oświadczenia te mogły stanowić dowód w sprawie muszą zostać złożone w odpowiedniej formie, a sami świadkowie spełniać ustalone przez ustawodawcę wymagania. Tak więc, stosownie do art. 6 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy zabużańskiej muszą zostać złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, natomiast świadek musi być osobą, która zamieszkiwała w miejscowości, w której znajduje się pozostawiona nieruchomość lub w miejscowości sąsiedniej, a także nie może być w stosunku do dawnego właściciela (jego spadkobiercy) osobą bliską - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. - o gospodarce nieruchomościami.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy poza sporem spełnienie przez skarżącą przesłanek uprawniających do przyznania jej prawa do rekompensaty ( skarżącej przyznano prawo do rekompensaty za następujące mienie : [...] ha ziemi , stodołę dla bydła o pow. [...] m2 i stodołę na zboże o pow. [...] m2). Sporne natomiast jest to, czy organy prawidłowo odmówiły skarżącej prawa do rekompensaty za dom jednorodzinny wybudowany w 1941 r. oraz [...] ha ziemi ( w tym [...] ha łąki ). Organ II instancji uznał, że skarżącej nie należy się prawo do rekompensaty za dom wybudowany w 1941 r., gdyż wykładnia celowościowa ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wskazuje na ustalenie składu pozostawionej nieruchomości na moment wybuchu II wojny światowej. Zdaniem sądu takie stanowisko organu należy uznać za trafne. Należy zgodzić się co do zasady ze skarżącą, że przepisy ustawy nie wymagają by w samej dacie opuszczenia nieruchomości położonych na dawnych kresach opuszczający jej byli ich właścicielami - o czym szerzej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r. I OPS 11/13 (ONSAiWSA 2014/6/90) - to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że prawo do rekompensaty wiąże się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego majątku nieruchomego, który w momencie wybuchu II Wojny Światowej był jego własnością. Wynika to wprost z brzmienia art. 2 ustawy zabużańskiej, który stanowi, że "prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości (...)". Innymi słowy prawo do rekompensaty nie jest świadczeniem, które byłoby przyznawane każdemu obywatelowi polskiemu zamieszkującemu dawne kresy wschodnie, ale jedynie tym, którzy poza spełnieniem pozostałych warunków ustawowych, byli właścicielom zlokalizowanych na tych terenach nieruchomości w dacie wybuchu II Wojny Światowej. W wyżej wymienionej uchwale I OPS 11/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że biorąc pod uwagę treść umów republikańskich z 1944r., z których wywodzi się dzisiejsze prawo do rekompensaty, należy przyjąć, iż podstawowym ich celem było udzielenie pomocy repatriantom, tak by mogli oni zagospodarować się w nowym miejscu, w którym przyjdzie im się osiedlić. Przyznawane świadczenie zawierało pewien element odszkodowania z powodu utraty mienia, ale miał on charakter wtórny w stosunku do elementu socjalnego. Zasadnicze znaczenie miała bowiem konieczność udzielenia repatriantom pomocy. Końcowo stwierdzono w cytowanej uchwale, że prawo do rekompensaty winno zatem wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II Wojny Światowej jego własność, a który to majątek, w związku z wojną, obywatel polski zmuszony był opuścić. Należy także podkreślić, że obecnie obowiązująca ustawa zabużańska jest kolejnym "poprawionym" aktem prawnym regulującym uprawnienie do ubiegania się o zadośćuczynienie za mienie nieruchome pozostawione za granicami RP (mienie zabużańskie). Rozwiązania przyjęte w obecnie obowiązującej ustawie zabużańskiej uwzględniają wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia [...] czerwca 2004 r. zapadły w sprawie [...] przeciwko Polsce (skarga nr [...]). Ponadto, regulacje przyjęte w tej ustawie są konsekwencją zakwestionowania niektórych rozwiązań prawnych przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt K 2/04 (OTK-A 2004, nr 11, poz. 17) w poprzednio obowiązującej w tym zakresie ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami pastwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39). Prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie jest zatem wyrazem realizacji zobowiązań, jakie przyjęło na siebie państwo polskie przeszło 70 lat temu we układach republikańskich. To zobowiązanie dotyczyło zaś zrekompensowania obywatelom polskim strat w mieniu nieruchomym, poniesionych na skutek przemieszczeń związanych ze zmianą polskiej granicy wschodniej. Zarówno obecnie jak i w aktach uprzednio obowiązujących (opartych na prawie zaliczenia) prawo to nie jest i nie było świadczeniem odszkodowawczym w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji. Prawo do rekompensaty miało charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach, zawierającym w sobie jedynie element odszkodowawczy, wyrażający się w powiązaniu kwoty rekompensaty z wartością utraconej nieruchomości. Przy czym, pozbawienie obywateli polskich mieszkających na Kresach Wschodnich własności w związku z ich przesiedleniem w obecne granice państwa nie zostało dokonane z inicjatywy i na rzecz państwa polskiego, lecz było wynikiem "narzuconych" okoliczności geopolitycznych. Ustawodawstwo dotyczące zadośćuczynienie za mienie nieruchome pozostawione za granicami RP, ma charakter ustawodawstwa przejściowego, w którym państwo dysponuje swobodą co do restytucji za uszczerbek wynikający ze zdarzeń o charakterze historycznym (patrz: wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1113/14). Wbrew zatem argumentacji wnoszącej skargę, wykładnia celowościowa tej ustawy wskazuje, że prawo do rekompensaty przysługuje za składniki mienia, które były własnością obywateli polskich w dacie wybuchu II Wojny Światowej tj. w dacie gdy te tereny należały do Rzeczpospolitej Polskiej, a nie za wszystkie składniki mienia pozostawione przez repatrianta.

Zdaniem sądu, należy zgodzić się również ze stanowiskiem organu dotyczącym nieuwzględnienia w składzie mienia dodatkowych [...] ha ziemi pozostawionych przez A. Z. poza granicami RP. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. wprowadza ustawowe obowiązki zobowiązujące wnioskodawcę do określonego postępowania. Do takich obowiązków należy dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, na której oparte jest dochodzone uprawnienie, co wynika z art. 6 ustawy(zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt l OSK 1295/13). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do wniosku, o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, należy dołączyć:

1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości;

2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3 ustawy;

3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy, a w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób;

4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy;

5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

W myśl ust. 4 ww. artykułu dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności:

-urzędowy opis mienia;

-orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;

-dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw;

-wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.

W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków.

Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Dokonując analizy oświadczeń świadków: M. C. i R. Z. z 25 marca 2003 r. oraz C. M. i B. M. z 15 października 2015 r. organ uznał, że nie mogą one stanowić dowodów na pozostawienie przez A. Z. [...] ha ziemi poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ich zeznania nie spełniają bowiem wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż z ich oświadczeń nie wynika gdzie świadkowie zamieszkiwali i czy byli osobami bliskimi ( zeznania M. C. i R. Z.) oraz czy byli osobami bliskimi ( zeznania C. M. i B. M.). Sąd w całości podziela w tym zakresie argumentację organu, przyjmując ją za własną.

Ponadto stanowisko judykatury w zakresie mocy dowodowej zeznań świadków w postępowaniu dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty jest jeszcze dalej idące. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 września 2014 r., I OSK 371/13 publik. CBOiS, orzekł: "Oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy z 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej." Również w wyroku z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3066/15 publik. CBOiS Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Oświadczenia świadków mogą zastępować tylko wskazane w art. 6 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy środki dowodowe w postaci urzędowego opisu mienia i orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, które mogłyby świadczyć o pozostawieniu nieruchomości poza granicami RP, w tym jej rodzaju i powierzchni. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. w art. 6 ust. 4 pkt 3 stanowi ponadto jednak, że dowodami potwierdzającymi te okoliczności mogą być w szczególności dokumenty urzędowe, sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państw obcych. Powyższe prowadzi do wniosku, że w świetle przepisów ustawy jedynymi dowodami wskazującymi na fakt pozostawienia nieruchomości, a tym samym wyłączną podstawą do realizacji prawa do rekompensaty, nie mogą być tylko oświadczenia świadków, nawet przy zachowaniu odpowiedniej ich formy. Niezbędne jest potwierdzenie tych okoliczności przez inne rodzaje środków dowodowych, jakimi są dokumenty urzędowe, sądowe lub archiwalne."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości podziela poglądy wyrażone ww wskazanych orzeczeniach.

Organ prawidłowo zatem uznał, że oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi, co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe a organy orzekające w sprawie rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. – zyskując tym aprobatę Sądu.

Tym samym wszystkie zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku.