Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1040/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi O. Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie przyznania O. Z., doktorantce III roku studiów doktoranckich Akademii [...], stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazał wraz ze swoją opinią Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek Rektora Akademii [...] zaopiniowany przez Radę Wydziału Malarstwa o przyznanie O. Z. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek doktorantki osiągnięciami artystycznymi.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając powyższy wniosek, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym odmówił przyznania O. Z., doktorantce III roku studiów doktoranckich Akademii [...], stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271), o stypendium może się ubiegać doktorant uczelni publicznej lub niepublicznej studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych najwcześniej po zaliczeniu pierwszego roku studiów doktoranckich. Zgodnie zaś z ust. 2, stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) wykazał się postępami w pracy naukowej;

2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie;

3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

Zgodnie natomiast z § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia artystyczne uważane są: nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym, wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne, udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym oraz autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego.

Zgodnie z kolei z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, który ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

Organ wskazał, iż w dniu 31 października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy - Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "Zespołem", w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu [...] listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu 10 grudnia 2013 r.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała doktoranta w grupie 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie.

Liczba punktów za osiągnięcia artystyczne zależała natomiast od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach - przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu dzieła, zasięgu jego prezentacji, pełnionej funkcji w projekcie artystycznym, nowatorstwa projektu, uzyskanego miejsca w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć artystycznych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy doktorantów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 5 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku wybitnych dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym i 1 - w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach.

Zgodnie z ustaleniem Zespołu, na etapie sporządzania rankingu liczba punktów za osiągnięcia została proporcjonalnie przeliczona według obszarów do 95 punktów względem średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze (tj. 276 pkt - w przypadku obszaru sztuki) i zaokrąglona w dół do pełnych punktów. Liczba punktów po przeliczeniu stanowiła zatem iloraz rzeczywistej liczby punktów i średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze pomnożony przez 95 pkt.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca 2013 r. Przy ocenie wniosku nie były natomiast uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami doktoranckimi, osiągnięcia niewynikające ze studiowania w danej dziedzinie oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. prace artystyczne realizowane przez doktorantów, ale niewydane lub niezaprezentowane publicznie (np. na festiwalach, wystawach, przeglądach), udział w projektach artystycznych, które nie były prowadzone przez uczelnie lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub kulturalnymi, zgłoszenia patentowe, wyróżnienia w konkursach czy nagrody w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych.

Jednocześnie, zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 100. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów Minister ustalił, iż stypendium będzie przyznane 84 doktorantom, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt.

Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków Minister stwierdził, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 55,761 pkt (162,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

- 43,370 pkt (126,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych),

- 12,391 pkt (36,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów).

Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek został zatem sklasyfikowany na 86 pozycji, uzyskując 60,00 pkt.

Po otrzymaniu decyzji odmownej O. Z. wystąpiła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym opisała szerzej swoją aktywność doktoranta oraz osiągnięcia artystyczne, załączając do wniosku dodatkowe materiały.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie przyznania O. Z., stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny stwierdził, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 47,155 pkt (137,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

- 37,174 pkt (108,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych), .

- 0,688 pkt (2,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię" (za 2 projekty artystyczne),

- 9,293 pkt (27,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów artystycznych).

Organ wyjaśnił, iż podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono błędną kwalifikację w zakresie dzieł artystycznych i projektów artystycznych, co było niezgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Według Zespołu, opis osiągnięć przedstawiony przez doktorantkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniał ocenę niższą od oceny pierwotnej, szczególnie po dokładnym określeniu zasięgu prezentacji oraz nowatorstwa wymienionych dzieł. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał zatem korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku. Zdaniem organu, pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu, reformationis in peius ("organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się") wyrażonego w art. 139 K.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Organ wyjaśnił jednocześnie, iż przy ponownej ocenie wniosku uwzględniono dwa dodatkowe upublicznienia projektów scenografii (w kategorii udział w projektach artystycznych). Nie uwzględniono natomiast opisu twórczości doktorantki w czasopiśmie "Format", wystąpienia na uczelnianej sesji naukowej oraz członkostwa w zespole redakcyjnym książki, gdyż osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 5 rozporządzenia.

Organ zaznaczył przy tym, iż ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. We wnioskach innych doktorantów znajdowały się dzieła i projekty artystyczne wyższej rangi (zasięgu), które - w porównaniu z wnioskiem doktorantki - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi i zasięgu pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych doktorantów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 750) nie jest natomiast realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji dlaczego dane osiągniecie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych doktorantów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków.

Reasumując organ wskazał, iż po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek doktorantki uzyskał 52,00 pkt. Ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, uległa zatem zmniejszeniu o 8,00 pkt. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali natomiast doktoranci, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r.

W skardze na powyższa decyzje skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. Z. podniosła, iż w złożonym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przywołała udział w projektach, których wcześniej nie ujęła w swoim formularzu stypendialnym. Za udział w tych projektach otrzymała dodatkowo 0,688 pkt., co zsumowane z uzyskanymi wcześniej 60,761 pkt. dało 61,449 pkt. Tak więc, uzyskana ilość punktów mieściła się w wymaganym limicie (co najmniej 61 pkt. z zaokrągleniem w dół). Zaznaczyła przy tym, że zgodnie z poprzednią decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. w rankingu przedstawionym przez Zespół została sklasyfikowana na 86 miejscu, gdy doktorantom do 84 pozycji przyznano stypendium.

Wskazując na powyższe zarzuciła, że w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wydanej na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, została zmieniona dotychczasowa punktacja, a zatem była to decyzja na niekorzyść strony odwołującej się. W decyzji tej odebrano jej 9,294 pkt. (z 43,370 na 37,174 pkt. za 9 dzieł artystycznych oraz z 12,391 na 9,293 pkt. za 6 projektów artystycznych), a nie jak napisano w decyzji 8 punktów. Przy czym, wszystkie dzieła i projekty artystyczne brane pod uwagę w pierwszej ocenie zespołu ekspertów, zostały wzięte pod uwagę w drugiej, co oznacza, że kwalifikacja dzieł i projektów była prawidłowa. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że ocena osiągnięć uznanych za wybitne była dokonana według jednolitych zasad przez poszczególnych członków Zespołu według ściśle określonej punktacji, trzeba uznać, że znaczące obniżenie oceny osiągnięć doktoranta o ok. 20% mogło mieć charakter subiektywny, i jako takie jest dla niej krzywdzące. W ocenie skarżącej uznanie argumentu "błędnej kwalifikacji" osiągnięć doktoranta i zniesienie decyzji nr [...] przez decyzję nr [...], podważa wiarygodność organu oceniającego właśnie jako Zespołu ekspertów z obszaru nauki i sztuki.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących obniżenia punktacji wniosku w II instancji organ wyjaśnił, iż orzekając w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zobowiązany był do ponownego merytorycznego rozpatrzenia jej całokształtu oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie, z ostrożności procesowej zaznaczył, że oceny wniosku w II instancji dokonał inny ekspert Zespołu, który zwrócił uwagę, m. in. na niski zasięg publikacji i prezentacji niektórych dzieł (np. w formie wystaw w galerii promocyjnej [...]), co spowodowało obniżenie punktacji. W innych ocenionych przez eksperta wnioskach były bowiem publikacje i prezentacje o dużo wyższym - w porównaniu z wnioskiem skarżącej – randze i zasięgu, co znalazło odzwierciedlenie w dokonanej przezeń ocenie.

W konkluzji Minister ponownie wskazał, iż podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono błędną kwalifikację w zakresie dzieł artystycznych i projektów artystycznych, co było niezgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Według Zespołu, opis osiągnięć przedstawiony przez doktorantkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniał ocenę niższą od oceny pierwotnej, szczególnie po dokładnym określeniu zasięgu prezentacji oraz nowatorstwa wymienionych dzieł. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał zatem korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku. Organ podtrzymał jednocześnie stanowisko, iż pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 K.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga O. Z. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów art. 139 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy w tym miejscy przypomnieć, że powyższa decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana została w oparciu o przepis art. 127 § 3 K.p.a., na skutek złożonego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie natomiast z treścią art. 127 § 3 K.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a więc również przepis art. 139 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powyższa instytucja zakazu reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Respektowanie tej zasady w postępowaniu odwoławczym należy uznać za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia.

Przedmiotowy zakaz (reformationis in peius) nie jest bezwzględny. Doznaje on ograniczeń, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Podkreślenia jednak wymaga, że nie jakiekolwiek naruszenie prawa lub interesu społecznego stwarza możliwość zmiany decyzji na niekorzyść odwołującego się, lecz naruszenie rażące, kwalifikowane (patrz J. Borkowski, glosa do wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1997 r., III RN 12/97, OSP 1998, z. 5, s. 261).

Obowiązkiem organu odwoławczego, który odstępuje od analizowanego zakazu reformationis in peius, jest szczegółowe wykazanie w podejmowanym rozstrzygnięciu, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 69/06 (publik. LEX nr 291369) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "... zakaz reformationis in peius jest jedną z podstawowych wartości demokratycznego państwa prawnego, które zapewnia jednostce prawo do obrony na drodze prawnej, czyli na drodze postępowania regulowanego przepisami prawa, oraz przyznaje jednostce prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji. Z konstytucyjnego prawa do obrony wynika, że z podjęciem prawa do obrony przez zaskarżenie decyzji wydanych w pierwszej instancji nie może wiązać się możliwość naruszenia prawa nabytego na podstawie decyzji organu pierwszej instancji. Z tego względu demokratyczne procedury prawne przyjmują jako zasadniczy element prawa odwołania zakaz reformationis in peius. Na podstawie art. 139 w związku z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zakaz reformationis in peius obowiązuje zarówno w postępowaniu głównym, jak i w nadzwyczajnych postępowaniach administracyjnych". Odstępując od zakazu reformationis in peius organ wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się obowiązany jest zatem wykazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 K.p.a.

W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy pogorszyła sytuację prawną skarżącej.

W decyzji poprzedzającej z dnia [...] grudnia 2013 r. organ stwierdził, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium Ministra uzyskał za osiągnięcia 55,761 pkt (162,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

- 43,370 pkt (126,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych),

- 12,391 pkt (36,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów).

Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek został zatem sklasyfikowany na 86 pozycji, uzyskując 60,00 pkt.

W decyzji z dnia [...] marca 2014 r., powołując się na ponowną ocenę wniosku dokonaną przez Zespół organ stwierdził natomiast, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium Ministra uzyskał za osiągnięcia 47,155 pkt (137,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

- 37,174 pkt (108,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych), .

- 0,688 pkt (2,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię" (za 2 projekty artystyczne),

- 9,293 pkt (27,00 pkt przed przeliczeniem) - w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów artystycznych).

Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek doktorantki uzyskał 52,00 pkt, a tym samym ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku zawartej w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. uległa zmniejszeniu o 8,00 pkt.

Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ograniczył się w decyzji jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu, reformationis in peius wyrażonego w art. 139 K.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ oparł się w swoim rozstrzygnięciu wyłącznie na ponownej ocenie wniosku dokonanej przez Zespół. W uzasadnieniu tej decyzji organ w żaden sposób nie wykazał natomiast, że zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Jak podkreślił natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 565/14 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) rola Zespołu oceniającego wnioski o przyznanie stypendium jest pomocnicza, ponieważ jest on tylko i wyłącznie organem doradczym Ministra.

To obowiązkiem Ministra było zatem wykazanie, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zaistniały przesłanki z art. 139 K.p.a., które uzasadniały mniej korzystną ocenę wniosku skarżącej, w stosunku do pierwotnej oceny zawartej w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., a tym samym przyznanie jedynie 52,00 pkt, zamiast pierwotnie przyznanych 60,00 pkt.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w toku ponownego rozpatrzenia sprawy dopuścił się obrazy art. 139 K.p.a. oraz naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Orzekając na niekorzyść skarżącej Minister nie wykazał bowiem, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r., od której wystąpiono z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, co uzasadnia odstąpienie od zakazu reformationis in peius .

Rozpoznając ponownie sprawę Minister będzie zatem obowiązany przeprowadzić ponownie wnikliwą analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz kierując się dyspozycją przepisu art. 139 K.p.a. wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.