Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1319/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 200
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych Spółka Akcyjna w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Trzebini decyzją z dnia 15 maja 2019r. nr GG.GGN.6841.1.2013 orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r., przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie - następcy prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe z siedzibą w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Trzebinia, położonej w Trzebini, oznaczonej jako działka o numerze 699 o powierzchni 11,8587 ha, objętej księgą wieczystą nr KR l C/00091688/2, prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie oraz prawa własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem, wymienionych w wykazie środków trwałych wg stanu na dzień 5 grudnia 1990r., zlokalizowanych na w/w działce.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wystąpiły Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie, w związku z czym przeprowadzono odpowiednie postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego, opisanych w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji podał, iż wnioskodawca jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe", w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa - na podstawie aktu komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "Polskie Koleje Państwowe" w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa, dokonanej aktem notarialnym z dnia l grudnia 2000r. Rep. A Nr 7781/2000. Wskazano również, że działka nr 699 stanowi własność Gminy Trzebinia, na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 27 maja 201 Ir. nr SN.VII.SA.7223-1-138-07, którą stwierdzono nabycie własności tej działki z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. l ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, z dniem 5 grudnia 1990r. przez Gminę Trzebinia. Powyższa decyzja została zaskarżona przez Polskie Koleje Państwowe S.A., a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 10 września 2012r. nr KKU-117/11 utrzymała w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie komunalizacyjne. Podstawową przesłanką uwłaszczenia jest legitymowanie się na dzień 5 grudnia 1990r. prawem zarządu nieruchomości objętej wnioskiem, a z żadnego dokumentu przedstawionego przez Spółkę, jako dowodu istnienia takiego prawa, nie wynika, że grunty wskazane we wniosku objęte były prawem zarządu wykonywanym przez poprzednika prawnego wnioskodawcy. Co prawda, PKP S.A. na potwierdzenie istnienia, w dacie 5 grudnia 1990r., prawa zarządu do przedmiotowe działki, przedłożył decyzję Urzędu Miasta i Gminy w Trzebini z dnia 29 grudnia 1986r. nr G.44/8224/51/86 o ustaleniu ceny gruntu państwowego i wymiarze opłaty rocznej dla gruntu położonego m.in. w obrębie Wodna dla Okręgowej Dyrekcji Kolei Państwowej w Krakowie o powierzchni 26,3697 ha; wykaz środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990r.; wypis z rejestru gruntów z dnia 9 lutego 1987r. i z dnia 24 września 2013r. dla działki 699 (obręb Wodna); oświadczenia w trybie art. 75 par. 2 k.p.a. oraz kopie mapy ewidencyjnej i sytuacyjnej, niemniej przedstawione dokumenty nie wypełniają wymaganych prawem wymogów i dlatego została wydana decyzja odmowna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie, podnosząc, że przedmiotowa działka stanowi fragment linii kolejowej nr 114 Trzebinia - Trzebinia Siersza, a organ I instancji w sposób nieuprawniony uznał za niewystarczający dla stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością, dowód w postaci decyzji o opłatach oraz oświadczenia złożonego w przedmiocie ponoszenia opłat z tytułu zarządu przedmiotową nieruchomością. Tymczasem, przedłożona decyzja o opłatach stanowi dowód wymagany przepisem par. 4 ust. l pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, a zatem, wbrew twierdzeniom organu I instancji, stanowi ona dowód wystarczający dla potwierdzenia prawa zarządu PKP S.A na dzień 5 grudnia 1990r. Odwołująca Spółka zauważyła, że organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego założył i przyjął za udowodnioną okoliczność, że decyzja o opłatach nie dotyczyła przedmiotowej działki, jak również nie przeprowadził żadnego dowodu, z którego wynika, że decyzja o ustanowieniu zarządu nie zaginęła, ani nie uległa zniszczeniu. Ponadto, stanowisko organu I instancji w kwestii dowodu w postaci oświadczenia Dyrektorów PKP S.A. -Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami jest również błędne, przez co uznano, że nie może stanowić podstawy dla potwierdzenia przekazania przedmiotowej nieruchomości w zarząd, a przecież stwierdzenia prawa zarządu można jeszcze dokonać na podstawie zeznań lub oświadczeń stron złożonych, zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości w zarząd państwowej osobie prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 3 września 2019 r. nr: SKO.GN/4160/72/2019, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazując na art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2018 r., 2204 ze zm., dalej "u.g.n.") wyjaśniło, że powołany przepis nawiązuje do regulacji zawartej w ustawie z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79 póz. 464), w szczególności do art. 2 ust. l, która wprawdzie utraciła moc z dniem l stycznia 1998r., niemniej jednak w myśl art. 200 "nowej" ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sprawach niezakończonych przed dniem l stycznia 1998r., dotyczących stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków, lokali i innych urządzeń stosuje się wyżej podane zasady (por. G. Bieniek, St. Kalus, Z. Mar maj, E.Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 562-563).

Przepisy, wydanego na podstawie art. 200 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. nr 23, póz. 120 z późn.zm.) przewidują w § 4 ust. l, iż stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu, według stanu na dzień 5 grudnia 1990r. następuje w oparciu o co najmniej jeden z następujących dokumentów:

- decyzji o przekazaniu w zarząd,

- decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana

przed dniem l sierpnia 1985r.,

- umowy pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu

prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu

- umowy zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem l lutego 1989r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa

- odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo

użytkowania nieruchomości,

- decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

- decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985r.,

- uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwal komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

- protokołu przekazania nieruchomości miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem l sierpnia 1985r.,

- umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Jednocześnie przepis § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia dopuszczał możliwość stwierdzenia nabycia dotychczasowego prawa zarządu w oparciu o zeznania świadków lub oświadczenia stron złożone zgodnie z art. 75 k.p.a., w sytuacji, gdy nie zachowały się dokumenty, które zostały wymienione powyżej. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że wnioskodawca - Polskie Koleje Państwowe S.A. - powołuje się na decyzję Urzędu Miasta i Gminy w Trzebini z dnia 29 grudnia 1986r. o naliczeniu opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością i to jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Wśród tych nieruchomości znajdowała się działka objęta wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatnie nabycie z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka 699 i prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych. W tym miejscu należy wskazać na pogląd Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999r. sygn. akt U 6/99 (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Kr 560/13), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchmościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wyroku dalej stwierdził, że skoro decyzja z dnia 29 grudnia 1986r. nr G.44/8324/51/86 w wymierzeniu opłaty za zarząd nieruchomością w żaden sposób nie powołuje się ani nie nawiązuje do jakiejś innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może o naliczeniu (wymierzeniu) opłaty stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Takie stanowisko, jakie prezentuje w tej sprawie Sąd, zawarte zostało także w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010r., sygn. akt I SA/Wa 1288/10, z dnia l czerwca 2006r., sygn. akt I SA/Wa 2098/05 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 651/11. Sąd wskazał też, że istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnie, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Dodatkowo, z decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 27 maja 201 Ir. nr SN.VII.Sa.7723-l-138-07, utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 10 września 2012r. nr KKU-117/11, stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości - działka nr 699 przez Gminę Trzebinia, wynika, że nie zostało ustanowione w formie prawem przewidzianej, prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz Polskich Kolei Państwowych oraz, że skoro działka nr 699 w dniu 27 maja 1990r. w myśl obowiązujących przepisów, nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, to należy stwierdzić, że podmiotem, do którego ona należała jest terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Stwierdzenie to jest zgodne z treścią z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989r., nr 14, póz. 74), w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w trwały zarząd.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna w Warszawie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego w/w działki nr 699 obreb Wodna,

2. naruszenie § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez stwierdzenie, iż decyzja o opłatach nie spełnia wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia.

Nadto zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, jak i o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ dokonał błędnej oceny przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego. W sposób nieuprawniony, organ uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu dokument o opłatach (decyzja o opłatach i oświadczenie o ponoszeniu opłat) co do decyzji wprost wynikającej z § 5 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych. Skarżąca podniosła, iż zarząd nieruchomością, wbrew twierdzeniom organu nie musiał być potwierdzony decyzją administracyjną, co wynika z poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1401/09.

Ponadto podniesiono, że nawet w przypadku komunalizacji, która następuje z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nie wyklucza się uwłaszczenia państwowej osoby prawnej, które nastąpić może z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Natomiast podstawową przesłanką uwłaszczenia uwzględnioną w treści art. 200 ust. 1 u.s.g. jest legitymowanie się przez te osoby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu. Z uwagi na ówczesny brak regulacji w przedmiocie sposobu dokumentowania prawa zarządu, kwestia ta została sprecyzowana w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Spółka podkreśliła, że bezspornie przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest mieniem stanowiącym część infrastruktury kolejowej. W dacie 5 grudnia 1990 r. PP PKP było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego (art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", Dz. U.1989.26.138 ze zm.), które gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę (art. 50 powołanej ustawy). Dla przedsiębiorstwa państwowego PKP funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 tej ustawy, wykonywał Minister Żeglugi i Łączności. Na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy mienie PKP stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez PKP w toku jego dalszej działalności, jego nieruchomości należały do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji. W związku z powyższym w ocenie skarżącej, brak było podstaw do przekazania mienia PP PKP przez organy terenowe, skoro z mocy wyżej wymienionej ustawy mienie to należało do administracji centralnej. Natomiast PP PKP nabywało prawo do nieruchomości z mocy samego prawa.

Organ nie wskazał przyczyny, która w jego ocenie wpływałaby na to, iż złożone oświadczenie nie spełnia wymogów art. 75 k.p.a. Podtrzymując stanowisko organu I instancji Kolegium dokonało błędnej oceny przedstawionego dowodu. Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżącej, organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, a w rezultacie dokonał błędnych ustaleń faktycznych, czym naruszył także w rażący sposób przepisy postępowania, a to: art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być całkowicie bezzasadna.

Na wstępie wymaga zaznaczenia, że bazowym dla rozstrzygnięcia problemów prawnych występujących w sprawie jest ocena prawidłowości ustaleń faktycznych. W tej kwestii skarga zarzuca naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., w tym błędne twierdzenie organu, jakoby nie istniały dokumenty świadczące o istnieniu prawa zarządu.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. (Dz.U.1998.23.120, dalej "Rozporządzenie"):

1. Właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

2. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie.

3. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

4. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2.

W kontrolowanej sprawie spór dotyczył § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z uwagi na powołanie się przez stronę skarżącą na dokument o opłatach (decyzja o opłatach i oświadczenie o ponoszeniu opłat) – decyzję Urzędu Miasta i Gminy w Trzebini z dnia 29 grudnia 1986r. o naliczeniu opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością K. 21-22 akt adm.). Sąd podziela stanowisko organu wskazujące na pogląd Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999r. sygn. akt U 6/99 (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Kr 560/13), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP. Skoro decyzja z dnia 29 grudnia 1986r. o wymierzeniu opłaty za zarząd nieruchomością w żaden sposób nie powołuje się ani nie nawiązuje do jakiejś innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnie, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Dodatkowo, z decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 27 maja 2011r. nr SN.VII.Sa.7723-l-138-07, utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 10 września 2012r. nr KKU-117/11, stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości - działki nr 699 przez Gminę Trzebinia, wynika, że nie zostało ustanowione w formie prawem przewidzianej, prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz Polskich Kolei Państwowych oraz, że skoro działka nr 699 w dniu 27 maja 1990r. w myśl obowiązujących przepisów, nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, to podmiotem, do którego ona należała jest terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Stwierdzenie to jest zgodne z treścią z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989r., nr 14, póz. 74), w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w trwały zarząd.

Również w tym kontekście stwierdzić należy, iż jeśli brak jest dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1, to powstaje pytanie o interpretację § 4 ust. 3 Rozporządzenia, który dopuszczał możliwość stwierdzenia nabycia dotychczasowego prawa zarządu w oparciu o zeznania świadków lub oświadczenia stron złożone zgodnie z art. 75 k.p.a. W aktach sprawy znajduje się bowiem oświadczenie skarżącego złożone w trybie art. 75 k.p.a., że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990r. była w zarządzie PKP (k.28 akt adm.). O ile Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że w świetle § 4 ust. 3 Rozporządzenia stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu nie musi opierać się tylko na dokumentach określonych w ust. 1 tego przepisu, a Prawodawca ustalił, że może istnieć sytuacja, w której wymienione w tym przepisie dokumenty się nie zachowały i wówczas stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym, jednak § 4 ust. 3 odnosi się do "dotychczasowego prawa zarządu", a zatem prawo to musiało być ustanowione w przeszłości, skoro "dotychczas" istnieje. Tym samym, zeznania świadków czy oświadczenia stron muszą określać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione w przeszłości. Zatem oświadczenie złożone w niniejszej sprawie nie dały odpowiedzi w tym zakresie w spornej kwestii (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 435/14, oraz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., I OSK 30/15 ). Zatem jeżeli chodzi o kwestię dokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych (oświadczenia strony lub zeznań świadków) to dowody te mogą potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego, wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA, podobnie wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 stycznia 2014 r., II SA/Ke 1019/13, LEX nr 1498052). Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 maja 2018 r. I SA/Wa 1833/17). Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16 oraz z dnia 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17, konsekwencją braku możliwości wykazania się dokumentami o przekazaniu gruntu w formie przewidzianej prawem jest odmowa stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w tych uchwałach, że zarząd nie może być dorozumiany, a prawna podstawa istnienia zarządu wykazana w postępowaniu w sposób pewny. Również wbrew zarzutom skargi organ I instancji podejmował próby odnalezienia decyzji o przekazaniu w zarząd (k. 37-39 akt adm.). Zdaniem Sądu, w trybie § 4 ust. 3 Rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo to było ustanowione, lecz jedynie nie zachowały się dokumenty (wskazane w § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia) stwierdzające powyższą okoliczność. Zauważyć przy tym trzeba, że powołane wyżej oświadczenie P.k.p. S.A. złożone przez osoby działające w strukturach strony skarżącej - także nie wskazuje na żaden konkretnie zindywidualizowany dokument, który ustanawiałby na rzecz PKP S.A. (lub jej poprzednika prawnego) prawo zarządu przedmiotowymi działkami. Samo więc oświadczenie, że prawo zarządu przysługiwało spółce, bez jednoczesnego wskazania konkretnego tytułu nabycia tego prawa, nie mogło jeszcze stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. omawianego prawa zarządu. Zasadne więc jest stanowisko orzekających w sprawie organów administracji publicznej, że prawo tego rodzaju, względem spornej działki, ustanowione nie było. Podkreślić przy tym należy, że istnienia prawa zarządu konkretnej nieruchomości nie można domniemywać. Nadto, o bycie tego prawa nie świadczy ani przeznaczenie gruntu ani też wykorzystywanie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, ani też samo faktyczne władanie przez PKP takim gruntem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2018 r., sygn. II SA/Kr 754/18). W efekcie stwierdzić trzeba, że skoro nie wykazano istnienia w przeszłości dokumentu przekazującego w zarząd przedmiotową działkę nr 141, fakt istnienia zarządu nie może być wykazany w trybie § 4 ust. 3 Rozporządzenia poprzez oświadczenie strony.

Powyższe uwagi mają za postawę niekwestionowaną treść § 4 ust. 3 Rozporządzenia. Jednak niezależnie od powyższego trzeba także dostrzec, że § 4 ust. 3 Rozporządzenia w swej treści wykracza poza zakres delegacji, której ramy zakreśla art. 206 u.g.n. Przepis ten stanowi, że Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. Wobec stwierdzenia, że dowodami mają być dokumenty, zamieszczenie w § 4 ust. 3 Rozporządzenia możliwości dowodzenia także za pomocą zeznań świadków czy oświadczeń stron, nie znajduje umocowania w cytowanym przepisie i jako takie, nie powinno być w ogóle brane pod uwagę przez sąd. W przeciwieństwie bowiem do organów, sąd ma możliwość, będąc związany tylko Konstytucją i ustawami zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, stwierdzić sprzeczność przepisu Rozporządzenia z ustawą i go nie stosować. Szersze uzasadnienie prawne tego stanowiska zawarte jest w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2017 r. II SA/Kr 1578/16 i Sąd w obecnym składzie w pełni go podziela, zważywszy, że zapadło w bardzo podobnym stanie faktycznym. Przytoczyć natomiast warto stanowisko NSA w wyroku z dnia 6 maja 2015 r. I OSK 1548/13: "W zakończonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową ocenę i mającą pełne oparcie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ocenę niekonstytucyjności powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że niezawisły sąd może odmówić stosowania aktu normatywnego niekonstytucyjnego. O niekonstytucyjności aktu normatywnego wykonawczego przesądza przekroczenie granic delegacji ustawowej. Art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądził, że delegacja ustawowa obejmuje zasady stwierdzenia, a nie formy nabycia prawa zarządu oraz rodzaje środków dowodowych, które mogą stanowić dowody w sprawie. Art. 206 wyznaczył granice "a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w sprawie". § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia wykracza poza regulację delegacji ustawowej zawartej w art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołanie się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nie miało znaczenia z powodu oczywistego przekroczenia delegacji ustawowej".

Wobec powyższego należy skonkludować, że nie doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego, a w szczególności przepisów Rozporządzenia. Przeciwnie, organy wydały właściwe decyzje, oparte o prawidłowo ustalony stan faktyczny i poprawnie zinterpretowane normy prawne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.