Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 732/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania działań zapobiegającym szkodom oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "SKO"), po rozpoznaniu odwołania złożonego przez K. S. (dalej "skarżącą") i T. S. (łącznie dalej także "właściciele nieruchomości/działki sąsiedniej" albo "właściciele działki nr [...]"), reprezentowanych przez r. pr. K. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...] (dalej "Burmistrza") z dnia [...] września 2014 r. nr [...], którą nakazano K. S. i T. S. - właścicielom działki ew. nr [...] obr.[...], położonej w S. przy ul. R., wykonanie działań zapobiegających szkodom poprzez: wykonanie urządzenia spełniającego rolę szczelnej bariery w postaci podmurówki betonowej, zatrzymującej spływ wód opadowych i roztopowych w kierunku działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...]. Powyższa bariera powinna być zbudowana z prefabrykatów betonowych połączonych spoiną cementową lub z wylanego na miejscu elementu betonowego. Wysokość cokołu bariery powinna wynosić minimum 0,2 m powyżej istniejącej podmurówki ogrodzenia. W rejonie kopca ziemnego powierzchnia gruntu bezpośrednio przy granicy działki musi pozostawać poniżej cokołu betonowej bariery, by zapobiec spływowi wód z kopca w kierunku działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] - utrzymało decyzję Burmistrza z dnia [...] września 2014 r. w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej z dnia [...] stycznia 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu [...] października 2012 r. W.C. (dalej "wnioskodawca"), właściciel nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] obręb [...], położonej w S., wniósł do Burmistrza o zobowiązanie właścicieli sąsiedniej nieruchomości (tj. właścicieli działki ew. nr 1[...] obr. [...] w S.), na zasadach uregulowanych w art.29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. 2015, 469), do podjęcia działań, zapobiegających zalewaniu nieruchomości wnioskodawcy.

2. Dwoma kolejnymi decyzjami, tj. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] (uchyloną kasatoryjną decyzją SKO z dnia [...] października 2013 r. nr [...]) oraz wydaną następnie decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], Burmistrz odpowiednio odmówił nałożenia na współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości obowiązków, o których mowa w art.29 ust.3 Prawa wodnego (decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r.), a następnie obowiązki tego rodzaju nałożył (decyzja z dnia [...] września 2014 r.). Decyzja Burmistrza z dnia [...] września 2014 r. została jednakże również uchylona przez SKO kolejną, kasatoryjną decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania właścicieli nieruchomości sąsiedniej, zawartego w piśmie z dnia [...] października 2014 r.

W wyniku rozpatrzenia skargi wnioskodawcy na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2014 r. tut. Sąd, wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2596/14, uchylił tę decyzję, obligując organ odwoławczy m.in. do przeprowadzenia w sprawie dodatkowego postępowania dowodowego.

3. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art.136 k.p.a., zlecił Burmistrzowi przeprowadzenie dowodu w trybie art. 75 § 1 k.p.a. w postaci co najmniej trzykrotnych oględzin nieruchomości, objętych przedmiotowym postępowaniem. Jednocześnie organ odwoławczy przedłużył rozpoznanie przedmiotowej sprawy.

4. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Burmistrz przekazał SKO żądany materiał dowodowy.

5. W dniu [...] grudnia 2015 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości, przy którym załączono płytę CD, zawierającą filmy oraz fotografie, wykonane przez tychże współwłaścicieli, dokumentujące stan spornych nieruchomości podczas opadów deszczu.

6. W dniu [...] stycznia 2016 r. do akt sprawy wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika wyżej wymienionych, podtrzymujące ich dotychczasowe stanowisko w sprawie, jak też wnoszące o skonfrontowanie materiału dowodowego, dołączonego na płytach CD, z resztą materiału zebranego w sprawie.

III. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. SKO ponownie rozpatrzyło odwołanie współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Rozpatrując ponownie odwołanie właścicieli nieruchomości od decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2014 r., organ odwoławczy był zobowiązany do zastosowania się, na zasadzie art.153 p.p.s.a., do wytycznych wyroku tut. Sądu z dnia [...] marca 2015 r., zalecających przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego uzupełniającego postępowania dowodowego.

2. Podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, w myśl którego to przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa wodnego na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz "zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt; burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy). Z treści przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wynika, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.

3. W celu wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie, niezbędnym jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. W orzecznictwie i w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że organ ocenia swobodnie opinię biegłego na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc skrępowany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179). Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 5 października 2009 r., w sprawie I OSK 1444/08, wyrok WSA w Lublinie z 20 grudnia 2010 r., w sprawie II SA/Lu 241/10, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).

Jednym z podstawowych dowodów wywołanych w przedmiotowej sprawie jest opinia biegłej M. G., specjalisty do spraw hydrologii oraz ochrony środowiska. Z treści opinii przedłożonej do akt sprawy wynika, iż naturalnym kierunkiem spadku badanego terenu jest kierunek południowo - zachodni. Z pomiarów wykonanych przez biegłą wynika, iż działka o nr ewidencyjnym [...] jest wyniesiona wyżej względem działki o nr ewidencyjnym [...] średnio o ok. 0,1 - 0,25 m, zaś podmurówka płotu rozgraniczającego powyższe działki jest od strony działki o nr ew. [...] całkowicie zasypana na zachodnim odcinku oraz miejscami w centralnej części (również na wysokości kopca). Biegła w otworach badawczych nr 1,2,3,7,8,9,10,11 i 12 stwierdziła występowanie nasypu piaszczystego o miąższości od 0,2 do 0,4 m. Dokonując analizy wyników wykonanych badań geologicznych i pomiarów terenowych biegła stwierdziła, że powierzchnia działki [...] w południowej i centralnej części została wyniesiona o ok. 0,2 - 0,3 m względem naturalnego stanu, o czym świadczy występowanie gruntów nasypowych na warstwie gruntów organicznych. Niewielka ilość wody z istniejącego kopca spływa w kierunku południowym. Biegła ponadto wskazała, iż ekstremalnie intensywne opady deszczu rozmywają cząstki gruntu z powierzchni kopca, które wraz z wodą spływają w kierunku działki o nr [...], czego efektem jest sukcesywne osadzanie się cząstek gruntu na działce o nr [...]. Biegła, na stronie 10 opinii wskazała również, iż spływające wody z działki o nr [...] gromadzą się w południowej i zachodniej części działki o nr [...], podtapiając ją, co powoduje powstanie szkody poprzez ograniczenie możliwości użytkowania działki.

W ocenie biegłej właściciel działki [...] naruszył wymagania prawne wynikające z art. 29 ustawy Prawo wodne. Wykonane podwyższenie powierzchni terenu skutkuje podczas intensywnych i długotrwałych opadów deszczu lub gwałtownych roztopów spływem nadmiaru wód w kierunku działki nr [...] z działki o nr [...]. Biegła określiła, iż wykonanie obniżenia rzędnej terenu wyłącznie przy samej podmurówce nie zmieni kierunku napływu wód. Ponadto, z uwagi na wysokie koszta finansowe i trudności organizacyjne, biegła nie wskazała również na celowość zastosowania rozwiązania w postaci usunięcia warstwy gruntów nasypowych na działce o nr [...].

Biegła, konkludując wyniki swoich prac, zaproponowała rozwiązanie w postaci wykonania bariery zatrzymującej wody powierzchniowe na działce o nr [...], polegające na umieszczeniu szczelnej bariery zatrzymującej spływ wód opadowych i roztopowych w kierunku działki o nr [...].

4. Ponownie rozpoznając sprawę i uwzględniając wiążące go wytyczne zawarte w przywołanym wyroku WSA w Warszawie, organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie w sprawie dowodu z oględzin. Organ odwoławczy wskazał również na konkretne czynności, które należy przeprowadzić. Pierwsze z oględzin zostały przeprowadzone w dniu [...] września 2015 r. Z ustaleń organu I instancji, udokumentowanych w postaci sporządzonych podczas oględzin fotografii oraz protokołu, wynika w sposób jednoznaczny, iż w dalszym ciągu na analizowanym terenie, to jest na działce nr [...], poziom gruntu jest wyższy niżeli na działce wnioskodawcy. Fundament ogrodzenia od strony nieruchomości nr [...] jest w części zasypany, zaś ten sam fundament na działce Wnioskodawcy jest widoczny na całej jego długości, zaś sam poziom gruntu jest niższy od przedmiotowego fundamentu. Na działce nr [...] znajduje się również skalniak usytuowany przy samej granicy tychże nieruchomości. Z dokumentacji zdjęciowej sporządzonej podczas oględzin w sposób jednoznaczny wynika, iż woda wraz z gruntem z ww. skalniaka przedostają się na nieruchomość Wnioskodawcy o nr [...]. W ocenie Wnioskodawcy poziom terenu działki nr [...] jest stale podnoszony, chociażby poprzez dokładanie corocznie zgrabianych liści.

Zgromadzony w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy materiał dowodowy, to jest protokoły z oględzin oraz dokumentacja fotograficzna, pozwalają uznać, iż trafnie ocenił organ I instancji orzekający w niniejszej sprawie, że wystąpiły w niej przesłanki, upoważniające do nałożenia na właścicieli działki nr [...] obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Powyższe jest konsekwencją faktu, że podwyższenie terenu działki nr [...] spowodowało zmiany stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpłynęły na grunty sąsiednie. Ustalenia poczynione przez organ odwoławczy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w kontekście analizy ww. materiału dowodowego potwierdzają, iż przy ocenie okoliczności faktycznych sprawy organ prawidłowo oparł się na twierdzeniach i ocenach, sformułowanych w zleconej w toku postępowania opinii rzeczoznawcy. Prawidłowość, wiarygodność i kompletność tej opinii rzeczoznawcy nie budzi obecnie zastrzeżeń organu odwoławczego.

Mając na uwadze treść opinii biegłej i ustalony przez nią kierunek spadku terenu (spływu wód powierzchniowych - załącznik nr 3 do opinii) należy uznać, iż działania poczynione przez właścicieli działki nr [...], to jest podwyższenie jej terenu, wpłynęły na stan dotychczasowego spływu wód powierzchniowych na analizowanym terenie. Zauważyć należy, iż w tymże terenie biegła ustaliła naturalny kierunek spływu wód na południowo-zachodni. Właściciele działki nr [...], podnosząc teren swojej nieruchomości ponad wysokość istniejącego na granicy działek [...] fundamentu ogrodzenia, przy istniejącym na tymże terenie kierunku spływu wód powierzchniowych spowodowali, iż część wód z ich nieruchomości spływa na nieruchomość wnioskodawcy. Powodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to bowiem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi i daje organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 p.w. W sytuacji, gdyby właściciele działki nr [...] nie podnieśli terenu swojej nieruchomości (która to czynność bezspornie wynika z badań przeprowadzonych przez biegłą - str. 7-9 opinii), wody spływające z ich nieruchomość zatrzymałyby się na barierze w postaci fundamentu ogrodzenia. Wobec braku przesłanek do oceny zmiany kierunku spływu wody przez taką zmianę rozumieć należy każdą zmianę kierunku, nawet jeżeli ona polega na zmianie kąta spadku wody, przyspieszeniu jej spływu, czy też skierowaniu większej ilości wód z terenu swojej działki na nieruchomość sąsiednią. Zmiana kąta spadku wody, zmiana ilości spływającej wody są również zmianą kierunku spływu wody w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Do tego rodzaju zmiany doszło na analizowanym terenie, również w kontekście istniejącego przy granicy skalniaka na działce nr [...], z którego w sposób bezsporny część wody wraz z gruntem spływa na teren nieruchomości wnioskodawcy, bowiem również i na tym fragmencie granicy fundament ogrodzenia jest całkowicie zasypany, woda natomiast w sposób swobodny przedostaje się na nieruchomość wnioskodawcy, podtapiając ją i zasypując spływającym wraz z wodą gruntem (materiał zdjęciowy sporządzony przez organ I instancji w trakcie oględzin zleconych przez organ odwoławczy).

5. Rozpatrując niniejszą sprawę, SKO dokonało również oceny dowodów przedłożonych przez pełnomocnika właścicieli działki sąsiedniej przy piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., w postaci zdjęć fotograficznych oraz filmów obrazujących stan działek objętych niniejszym postępowaniem. W oparciu o powyższe nie można zakwestionować wykazywanego przez pełnomocnika faktu, iż jednym z powodów powstawania kałuż i podtopień wzdłuż domu wnioskodawcy jest znaczna ilość wody wypływająca z rynny domu (co uwidocznione zostało na dołączonym materiale). Zadaniem organów administracji publicznej nie jest jednak dokonywanie oceny w jaki stopniu (procencie) na występowanie podtopień na terenie nieruchomości dochodzi w wyniku zjawisk zachodzących na terenie podtapianej nieruchomości, a w jakim w wyniku naruszenia stanu wody w wyniku prac wykonanych na terenie nieruchomości sąsiedniej. Dla zastosowania norm przewidzianych przez ustawodawcę w art. 29 Prawa wodnego wystarczy bowiem wykazanie, iż stan wody zmienił się w wyniku czynności wykonanych na nieruchomości i w sposób szkodliwy wpłynął on na nieruchomość sąsiednią. W ocenie SKO z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w przedmiotowej sprawie. Właściciele nieruchomości o nr 121 podnieśli poziom terenu swojej działki ponad naturalny poziom tegoż terenu oraz ponad poziom fundamentu ogrodzenia, tym samym skierowali część z wód spływających z ich działki na nieruchomość Wnioskodawcy, który wielokrotnie, w trakcie trwającego postępowania, wskazywał na wymierne szkody spowodowane w wyniku powyższych działań - zalewanie jego nieruchomości wodami spływającymi z działki sąsiadów, okresową niemożność korzystania z części nieruchomości w okresie podtopień, rdzewienie siatki ogrodzeniowej, uszkodzenie i przerwania drutu napinającego tę siatkę, zgnicie drzew owocowych - wiśni oraz krzewów owocowych, jak też sygnalizował, iż na jego nieruchomość kierowana jest woda z piachem, spływająca z usytuowanego przy granicy skalniaka. Na szkodę w postaci podtopień oraz okresowej niemożności korzystania z nieruchomości przez Wnioskodawcę w treści swojej opinii wskazywała również biegła. Organ odwoławczy zgadza się z twierdzeniami podnoszonymi przez pełnomocnika właścicieli, iż wody spływające z rynny domu na działce wnioskodawcy potęgują efekt podtopień należącej do niego działki, jednakże na powyższe ma również, ustalony w toku postępowania, wpływ prac wykonanych na działce nr [...], stąd też stanowisko zajęte w tym przedmiocie przez organ I instancji, a następnie wyrażone w zaskarżonej decyzji, należy uznać za słuszne.

6. Podzielić należy stanowisko orzecznictwa sądowego, że w razie zaistnienia różnicy stanowisk skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym - w razie przesądzenia tego związku - rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń. Sporządzona przez biegłą w przedmiotowej sprawie opinia jest wywodem logicznym, popartym wnioskami wypływającymi z dokonanych badań i pomiarów, stąd też zawarte w niej oceny pozwalają uznać ją za wiarygodny i miarodajny dowód. Biegła, formułując wnioski końcowe, uznała również za zasadne, aby koszt i rozmiar prac koniecznych do wykonania nadmiernie nie obciążał właścicieli nieruchomości o nr [...]. Wnioskowane przez wnioskodawcę prace, polegające na obniżeniu poziomu gruntów, byłyby w ocenie SKO zbyt kosztowne i pracochłonne w zestawieniu z innym, możliwym rozwiązaniem zaistniałego problemu, a mianowicie możliwością wykonania na granicy nieruchomości bariery zatrzymującej wody powierzchniowe na działce o nr [...], polegające na umieszczeniu szczelnej bariery zatrzymującej spływ wód opadowych i roztopowych w kierunku działki o nr [...]. Powyższa bariera powinna być zbudowana z prefabrykatów betonowych połączonych spoiną cementową lub z wylanego na miejscu elementu betonowego. Wysokość cokołu bariery powinna wynosić minimum 0,2 m powyżej istniejącej podmurówki ogrodzenia. W rejonie kopca ziemnego powierzchnia gruntu bezpośrednio przy granicy działki musi pozostawać poniżej cokołu betonowej bariery, by zapobiec spływowi wód z kopca w kierunku działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...]. Zaproponowane rozstrzygnięcie spowoduje, iż woda spływająca z działki [...], w wyniku podwyższenia poziomu nieruchomości o nr [...], na działkę [...] pozostanie na terenie nieruchomości [...] i nie będzie podtapiać i wywoływać szkód na nieruchomości sąsiedniej.

IV. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2016 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów.

Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazała, że przeprowadzone wielokrotnie na działkach oględziny nie wykazały, aby działka wnioskodawcy była zalewana przez wody z jej działki. Zalewanie działki wnioskodawcy nie zostało potwierdzone żadnymi dowodami poza hipotecznymi założeniami z opinii biegłej. Wskazać należy że jedynie potencjalne i niepewne przypuszczenia wyrażone w tej opinii odnośnie zalewania działki nie mieszczą się w graniach rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji nie wystąpiły przesłanki art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona, a ponadto należy zlecić opracowanie ponownej opinii specjalisty ds. hydrologii w zakresie spadków terenów co pozwoli na jednoznaczne odniesienia się co do faktycznego powstawania szkody poprzez spływ wód opadowych z działki skarżącej na działkę nr [...] obrębu [...].

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] marca 2016 r., organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił argumentację skargi, kwestionującą wiarygodność opinii biegłej, będącej podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. Pismo podnosi w tym zakresie, co następuje:

1. W swoich ustaleniach biegła pominęła istotną kwestię faktyczną, jaką jest funkcjonowanie w pobliżu przedmiotowych nieruchomości i to od roku 2008 r. kanalizacji deszczowej, umożliwiającej właścicielom okolicznych nieruchomości odprowadzanie wód opadowych, po podpisaniu stosownej umowy z Miejskim Zakładem Wodociągów i Kanalizacji (do pisma pełnomocnik załączył stosowne pisma informacyjne Burmistrza). Co istotne, nie dostrzegłszy tej istotnej okoliczności, biegła jednocześnie stwierdziła w opinii, że z punktu widzenia rozwiązania zaistniałego w sprawie problemu, wybudowanie kanalizacji deszczowej byłoby najlepszym rozwiązaniem, albowiem umożliwiłoby odprowadzanie wody z działki wnioskodawcy. Tak daleko idąca niekompletność ustaleń opinii biegłej automatycznie stawia pod znakiem zapytania wiarygodność tego dowodu;

2. Wbrew ocenie obu organów kwestionowana opinia nie dowodzi, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki do zastosowania przez organy instrumentów przewidzianych w art.29 ust.3 Prawa wodnego, tj. że właściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością wnioskodawcy spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, która wpływałaby szkodliwie na grunty sąsiednie. Po pierwsze, z opinii biegłej wynika w sposób jednoznaczny, że zaburzenie naturalnego spływu wód nie zostało spowodowane przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości wnioskodawcy, a jest wynikiem postępującej latami zabudowy sąsiednich działek i to wyłącznie ten proces, nie zaś działania właścicieli nieruchomości są przyczyną naturalnego spływu wód. Po drugie, opinia biegłej nie wykazała realnego, szkodliwego oddziaływania zmian naturalnego spływu wód na nieruchomości sąsiedniej na nieruchomość wnioskodawcy. Opinia wskazuje w tym zakresie wyłącznie na oddziaływanie hipotetyczne (tj. występujące tylko i wyłącznie w sytuacji występowania intensywnych opadów, zdarzających się, jak sama wskazała biegła, bardzo rzadko).

3. Właściwym i skutecznym sposobem na zabezpieczenie nieruchomości wnioskodawcy przed zgłaszanymi przez niego negatywnymi oddziaływaniami, nie zawinionymi przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej, jest podłączenie nieruchomości wnioskodawcy do gminnej kanalizacji deszczowej. Rozwiązanie to jest lepsze aniżeli budowa na nieruchomości sąsiedniej muru oporowego.

VII. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 czerwca 2016 r.:

- pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, co następuje: (-) długość granicy pomiędzy działką wnioskodawcy i działką sąsiednią wynosi około 48 metrów, a różnica rzędnych obu działek wynosi 20 cm, (-) wadliwie przyjęła biegła, że wyższy poziom gruntu na działce skarżącej jest następstwem sztucznego podniesienia tego gruntu, nie zaś następstwem procesów naturalnych;

- wnioskodawca wyjaśnił, co następuje: (-) wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, skarżąca dokonała podwyższenia terenu swojej działki, (-) wnioskodawca nie ma obowiązku podłączania się do gminnej kanalizacji burzowej w sytuacji, w której podłączenie takie łączy się z ponoszeniem kosztów, a podtapianie jego działki jest wynikiem działań skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VIII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] stycznia 2016 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

IX. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym drugiej instancji orzekło SKO, prowadzonego na podstawie art.29 ust.3 Prawa wodnego, było rozstrzygnięcie, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia na właścicieli działki nr [...] obr. [...] w S. ("działki sąsiedniej"), przewidzianych tym przepisem obowiązków, mających na celu zapobieżenie szkodom, które miałyby powstawać na sąsiadującej z tą działką działce wnioskodawcy, tj. działce nr [...] obręb [...], również położonej w S., a które to szkody miałyby powstawać w następstwie dokonania przez właścicieli działki nr [...] zmian stanu wody na własnym gruncie. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że przesłanki do zastosowania w stosunku do właścicieli działki sąsiedniej wskazanych wyżej obowiązków wystąpiły, co skutkowało nałożeniem na te osoby obowiązku wykonania niezbędnego muru oporowego wzdłuż ogrodzenia rozgraniczającego obie nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie opiera się na ustaleniu przez organy, w oparciu o opinię biegłego oraz (na etapie ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego) w oparciu o dodatkowe oględziny obu nieruchomości, że sztuczne podniesienie rzędnej gruntu nr [...] prowadzi do podtapiania działki wnioskodawcy. Sąd w całości podziela to stanowisko, stwierdzając zarówno prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, uzupełnionych na etapie postępowania odwoławczego, jak też wydane rozstrzygnięcie. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

2. Przepis art.29 Prawa wodnego reguluje kwestie podstawowych obowiązków właścicieli nieruchomości, związanych z utrzymywaniem pożądanego stanu wody na gruncie oraz przewiduje instrumenty prawne, mające na celu wyegzekwowanie tych obowiązków. Zgodnie z art. 29 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody ma gruncie, a zwłaszcza kierunki odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich ani też odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust.1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust.2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust.3).

Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie, wpływających szkodliwie na grunty sąsiednie, a jeżeli już do takiej niepożądanej zmiany dojdzie, to na wspomnianym właścicielu ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lub zmian. Zastosowanie instrumentów przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy wymaga wykazania przez organ prowadzący postępowanie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj.: 1) wywołania przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, 2) szkodliwego oddziaływania przez taką zmianę na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ administracji postępowanie wyjaśniające ma zatem ustalić, czy do zmiany naturalnego stanu wody na gruncie istotnie doszło, a jeżeli tak, to czy zmiana taka wpłynęła niekorzystnie na grunty sąsiednie. Niezbędnym jest wnikliwe ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z powstałą na gruncie szkodą.

Przepisy ustawy Prawo wodne nie zawierają definicji "zmiany stanu wody na gruncie". Jednakże analiza przepisu art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 p.w., to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 556/12). W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że zastosowanie przez organy administracji publicznej wskazanej w art. 29 ust. 3 p.w. normy prawnej wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, w szczególności czy dokonane zmiany spowodowały szkody na gruntach sąsiednich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/2009, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 642/2009, publ.: cbois).

Wskazanych wyżej ustaleń organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu. Najczęściej w tego rodzaju sprawach o dotyczących przywrócenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest niezbędna. Przy czym, dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Obowiązek oceny opinii biegłego, jak każdego dowodu w sprawie, zachodzi także wtedy, gdy strony postępowania nie wniosły do opinii zastrzeżeń (vide: wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1538/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1042/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 336/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

3. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, mające na celu ustalenie niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, przeprowadzone zostało w sposób wyczerpujący i wszechstronny, wykazując przesłanki do nałożenia na właścicieli sąsiedniej nieruchomości koniecznych obowiązków. Podkreślić w tym kontekście należy wykonanie przez organ odwoławczy, zgodnie z art.153 p.p.s.a., zaleceń co do uzupełnienia postępowania dowodowego, zawartych w poprzednim wyroku tut. Sądu, zmierzających do umożliwienia weryfikacji prawidłowości i aktualności podstawowego dowodu w niniejszej sprawie, jakim jest opinia biegłej. Tak zgromadzony materiał dowodowy został wyczerpująco omówiony i prawidłowo oceniony przez SKO.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko organu odwoławczego, że sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłej mgr M. G.z czerwca 2014 r. (zlecona przez organ I instancji) w sposób przekonujący wykazuje negatywne oddziaływanie nieruchomości sąsiedniej, będącej przedmiotem współwłasności skarżącej na grunt wnioskodawcy, polegające na powodowaniu podtapiania tego gruntu. Okoliczność ta jest prostą konsekwencją różnicy wysokości obu gruntów, nie wynikającej jednakże z przyczyn naturalnych, a spowodowanej sztucznym podwyższeniem tej wysokości na gruncie skarżącej (tj. nawiezieniem na grunt dodatkowej ziemi). Podmiotami odpowiedzialnymi w świetle art.29 ust.3 ustawy za ten stan rzeczy są obecni właściciele gruntu sąsiedniego. Ustalenia opinii znajdują potwierdzenie w protokołach z późniejszych oględzin przeprowadzonych na zlecenie SKO. W ocenie Sądu, omawiana opinia odnosi się w sposób kompleksowy i wyczerpujący do problemu spływu wód na badanych nieruchomościach.

Z wniosków i zaleceń przedmiotowej opinii, zawartych w jej pkt 8 opinii (str.12 – 13) wynika w sposób jednoznaczny, co następuje:

- właściciel działki nr [...] naruszył wymagania wskazane w art.29 Prawa wodnego, zakazujące dokonywanie zmian stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

- wykonane na działce nr [...] podwyższenie terenu skutkuje tym, że podczas intensywnych i długotrwałych opadów deszczu lub gwałtownych roztopów występuje spływ nadmiaru wód z działki nr [...] w kierunku działki nr [...],

- wody te gromadzą się w najniżej położonej południowej i zachodniej części działki o nr ew.[...], podtapiając ją,

- sytuacja ta powoduje powstanie szkody poprzez ograniczenie możliwości użytkowania działki o nr ew.[...],

- nadmiar wód gromadzi się również w północnej części działki nr [...] w pasie zieleni pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a ogrodzeniem, jednakże zebrane wody dość szybko infiltrują w piaszczyste podłoże, w przeciwieństwie do południowej i zachodniej części działki nr [...], gdzie infiltrację silnie ograniczają grunty spoiste, występujące od powierzchni terenu,

- realistycznym rozwiązaniem technicznym, akceptowalnym z ekonomicznego punktu widzenia jest wykonanie bariery zatrzymującej wody powierzchniowe na działce nr [...], ewentualnie podwyższenie podmurówki ogrodzenia.

Za gołosłowną polemikę z ustaleniami organów i biegłej uznaje Sąd twierdzenie skarżącej, że wyższy w stosunku do działki wnioskodawcy poziom gruntu na jej działce nie jest wynikiem sztucznego podwyższenia tego poziomu w przeszłości (poprzez nawiezienie ziemi ze źródeł zewnętrznych), a miałby być stanem naturalnym. W ocenie Sądu kwestię tę jednoznacznie rozstrzygnięto w opinii (pkt 7 str.9), gdzie stwierdza się, co następuje: "Z analizy wykonanych badań geologicznych i pomiarów terenowych wynika, że powierzchnia dz. o nr ew.121 w południowej i centralnej części została wyniesiona o ok.0.2 – 0.3 m względem naturalnego stanu. Świadczy o tym występowanie gruntów nasypowych na warstwie gruntów organicznych, które niegdyś stanowiły powierzchniową warstwę humusu.".

Podkreślić w tym kontekście stanowczo należy, że z punktu widzenia stosowania art.29 ust.3 Prawa wodnego, przewidującego środki o charakterze wyłącznie interwencyjnym i restytucyjnym (tj. służącym jak najszybszemu usunięciu i zapobieżeniu stanowi niezgodnemu z prawem w postaci zmienionego stanu wód na danej nieruchomości, powodującemu szkody na gruntach sąsiednich), nie spełniającym natomiast funkcji odszkodowawczej, podmiotem odpowiedzialnym i zobowiązanym do podjęcia koniecznych działań będzie aktualny właściciel gruntu, z którego pochodzi szkoda, niezależnie od tego, czy bezpośrednim sprawcą szkody jest ta osoba, czy też jej poprzednicy prawni. Tym samym np. okoliczność, że podwyższenia działki nie dokonała sama skarżąca, a jej poprzednicy prawni, nie miałaby w sprawie żadnego znaczenia. Podobnie nie miałaby znaczenia w sprawie (tj. nie zwalniałaby właścicieli działki nr [...]z odpowiedzialności z art.29 ust.3 Prawa wodnego) ewentualna skala podwyższania gruntów przez właścicieli nieruchomości w najbliższej okolicy (tj. duża liczba nieruchomości, tworzących zwarty kompleks, których rzędne by podniesiono). Powyższy fakt nie upoważniałaby bowiem do traktowania stanu ukształtowanego w wyniku takiego masowego podwyższenia rzędnych za stan naturalny gruntu, nie stanowiący ingerencji człowieka, podlegającej z punktu widzenia ochrony stosunków wodnych rygorom z art.29 Prawa wodnego. Przyjąć należy, że każda tego rodzaju ingerencja, niezależnie od jej celowości gospodarczej i ekonomicznej, dokonuje się – w odniesieniu do kwestii uregulowanych w art.29 Prawa wodnego - na ryzyko właściciela danego gruntu, z którym to ryzykiem musi się łączyć gotowość do usunięcia, na zasadach określonych w ust.3 przywołanego przepisu, skutków tej ingerencji, nie zasługujących na ochronę prawną.

Uzupełniający materiał dowodowy, zebrany stosownie do zaleceń poprzedniego wyroku tut. Sądu, na etapie powtórzonego postępowania odwoławczego w trybie uregulowanym w art.136 k.p.a. (za pośrednictwem organu I instancji), koresponduje z ustaleniami opinii biegłej. Z ustaleń organu I instancji, udokumentowanych w postaci sporządzonych podczas oględzin fotografii oraz protokołu, wynika w sposób jednoznaczny, iż w dalszym ciągu na analizowanym terenie, to jest na działce nr [...], poziom gruntu jest wyższy niżeli na działce wnioskodawcy. Fundament ogrodzenia od strony nieruchomości nr [...] jest w części zasypany, zaś ten sam fundament na działce wnioskodawcy jest widoczny na całej jego długości, zaś sam poziom gruntu jest niższy od przedmiotowego fundamentu. Na działce nr [...] znajduje się również skalniak usytuowany przy samej granicy tychże nieruchomości. Z dokumentacji zdjęciowej sporządzonej podczas oględzin w sposób jednoznaczny wynika, iż woda wraz z gruntem z ww. skalniaka przedostają się na nieruchomość wnioskodawcy o nr [...].

Odnosząc się do podniesionego w skardze niedostrzeżenia przez biegłą, że w sąsiedztwie obu nieruchomości działa już gminna kanalizacja deszczowa, za pomocą której wnioskodawca mógłby odprowadzać nadmiar gromadzącej się na jego działce, przyznać niewątpliwie należy, że powyższe przeoczenie jest pewnego rodzaju nieścisłością, czy też nawet brakiem opinii biegłej, nie posiadającym jednakże żadnego istotnego znaczenia. Po pierwsze, podnieść w tym kontekście oczywisty fakt, że wskazana wyżej kwestia (tj. ocena możliwości odwodnienia działki wnioskodawcy za pomocą gminnej kanalizacji) nie była właściwym przedmiotem opinii biegłej (przedmiotem tym była bowiem ocena ewentualnego negatywnego oddziaływania działki sąsiedniej na nieruchomość wnioskodawcy oraz wskazanie środków, jakie właściciele działki sąsiedniej muszą podjąć w celu wyeliminowania takiego oddziaływania). Z tego punktu widzenia ocena, czy właścicieli gruntu sąsiedniego możnaby zwolnić z przewidzianej w art.29 ust.3 Prawa wodnego odpowiedzialności za negatywne oddziaływanie ich gruntu na grunt wnioskodawcy w związku z perspektywą zastosowania innych rozwiązań technicznych, wymagających inicjatywy samego wnioskodawcy, jest niewątpliwie cenna, niemniej z punktu widzenia przedmiotu sprawy ma znaczenie wyłącznie uzupełniające. Po drugie, pomimo poczynienia nieścisłych ustaleń co do stanu zaawansowania wspomnianej kanalizacji, biegła dokonała prawidłowej oceny znaczenia tego aspektu sprawy, stwierdzając iż podłączenie się wnioskodawcy do kanalizacji rozwiązałoby jego problemy z odwodnieniem działki. Po trzecie, o zbędności głębszego roztrząsania kwestii dostępności, z punktu widzenia nieruchomości wnioskodawcy, gminnej kanalizacji deszczowej przesądza podstawowy fakt, iż korzystanie z takiej kanalizacji jest nie tylko fakultatywne, ale i odpłatne, co w oczywisty sposób łączy się ze swobodą wnioskodawcy odnośnie tego, czy z tego rodzaju infrastruktury gminnej będzie korzystał, czy też nie. Oczywiście niedopuszczalną byłaby taka sytuacja, w której właściciel danej nieruchomości, motywowany względami ekonomicznymi (tj. zamiarem uniknięcia korzystania z odpłatnej infrastruktury gminnej), dążyłby do nieuzasadnionego przeniesienia, przy wykorzystaniu trybu przewidzianego w art.29 Prawa wodnego, ciężarów związanych z potrzebą odwodnienia własnej nieruchomości na właściciela gruntu sąsiedniego (chodziłoby zatem o taką sytuację, w której wbrew twierdzeniom właściciela nieruchomości wymagającej odwodnienia, właściciel gruntu sąsiedniego w oczywisty sposób nie przyczynił się w żaden sposób do zmiany stosunków wodnych na gruncie), niemniej tego rodzaju okoliczności nie występują w sprawie.

Całkowicie trafnie przyjął organ odwoławczy, że okolicznością zwalniającą właścicieli sąsiedniej działki z odpowiedzialności za zapobieżenie podtapianiu działki wnioskodawcy nie jest, uwidoczniony na przedłożonych przez skarżącą materiałach zdjęciowych i filmowych, fakt równoległego, intensywnego podtapiania wodami opadowymi nieruchomości wnioskodawcy, wywoływany inną przyczyną, aniżeli negatywne oddziaływanie na tę nieruchomość stanu wody na działce sąsiedniej, tj. spowodowany niedostatecznym wyposażeniem nieruchomości wnioskodawcy w instalację odwodnieniową. Prawidłowo ocenił ten aspekt sprawy organ odwoławczy, wskazując na konieczność odrębnego traktowania tych dwóch różnych przyczyn podtapiania działki wnioskodawcy.

W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należało oddalić.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.