Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2407/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA - Monika Nowicka WSA - Elżbieta Sobielarska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A.L. i I.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] kwietnia 2002 r., numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło z przyczyn formalnych w całości decyzję z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i orzekło, że decyzja z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], orzekająca o sprzedaży K. i A. małżonkom B. lokal mieszkalny numer [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...] oraz części [...] budynku i urządzeń służących do wspólnego użytku wszystkich mieszkańców z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste odpowiedniej części gruntu pod budynkiem, nie powoduje stwierdzenia jej nieważności z powodu wywołania tą decyzją nieodwracalnych skutków prawnych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1998 roku numer [...], zmienioną decyzją z [...] lutego 2001 roku numer [...], po rozpatrzeniu wniosku z 15 lutego 1949 roku złożonego na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279), Prezydent miasta W. ustanowił na rzecz A.L., I.Z., D.Z., K.Z. prawo użytkowania wieczystego [...] ułamkowej części zabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] metrów kwadratowych położonej w W. przy ulicy [...] objętej treścią Kw. [...].

Decyzją z dnia [...] października 1998 roku numer [...] Prezydent miasta W. odmówił dotychczasowym właścicielom ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] ułamkowej części działki gruntu o powierzchni [...] metrów kwadratowych położonej w W. przy ulicy [...] objętej Kw. [...].

Na podstawie decyzji komunalizacyjnej z [...] października 1991 roku numer [...] Wojewody [...] zabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] oznaczona jako działka numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe , objęta treścią Kw. [...], stała się nieodpłatnie, z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku własnością Gminy [...].

Decyzją z dnia [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł o sprzedaży na rzecz K. i H. małżonków B. lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...] oraz część wynoszącą [...] w budynku i innych urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców i równocześnie orzekł o oddaniu nabywcom lokalu mieszkalnego prawa użytkowania wieczystego [...] części do gruntu z ogólnej powierzchni nieruchomości o powierzchni [...] metrów kwadratowych objętej Kw. [...].

W wykonaniu decyzji z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], aktem notarialnym z [...] czerwca 1990 roku Repertorium [...] sprzedano K. i H. małżonkom B. lokal mieszkalny numer [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...] oraz oddano nabywcom lokalu mieszkalnego w użytkowanie wieczyste ułamkową część gruntu, na którym znajduje się budynek.

W dniu 24 sierpnia 2000 roku pełnomocnik A.L. i I.Z. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...].

Według zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 1948 roku numer [...], tytuł własności nieruchomości hipotecznej oznaczonej numerem hipotecznym [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego, zabudowanej domem mieszkalnym, a położonej w W. przy ulicy [...] i [...], wpisany był na rzecz A. i A.B., a prawo do nabycia połowy nieruchomości wpisane było na rzecz M.Z. i S.O.

Aktem notarialnym z [...] września 1947 roku S.O. sprzedała swój udział w nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] R.Z.

Na podstawie postanowienia Sądu Grodzkiego w G. z [...] czerwca 1947 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po A.B. nabyła jego żona A.B. ( nosząca nazwisko B.).

Aktem notarialnym z [...] lipca 1950 roku Repertorium A [...] A.B. sprzedała P.B. należący do niej udział wynoszący [...] niepodzielnej części budynku mieszkalnego wraz z prawami do gruntu wynikającymi z dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla W. z [...] lutego 1966 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek R.Z. nabyli: żona M.Z. oraz dzieci H.Z. i T.Z. po [...] części każdy z nich.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] lipca 1985 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po M.Z. nabyli synowie H.Z. i T.Z. po [...] części każdy z nich.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] czerwca 1985 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po H.Z. nabyli: żona K.Z. i brat T.Z. po [...] części każdy z nich.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] września 1999 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po T.Z. nabyli I.Z. i D.Z. po [...] części każda z nich.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że decyzja z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] został wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie stwierdziło jej nieważności z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], uchyliło w całości decyzję z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i stwierdziło, że decyzja z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] wydana została z naruszeniem prawa i nie stwierdziło jej nieważności z uwagi na to, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Na decyzję z [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły A.L. i I.Z. Skarżące domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosły, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uznania, iż zaszły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a., a tym samym istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]. Jednocześnie skarżące wskazały, iż organ administracji publicznej dokonał wadliwej wykładni ustawowego pojęcia "nieodwracalne skutki prawne" i w tym zakresie odwołały się do przytoczonych w uzasadnieniu skargi orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz podniosły, że nie bez znaczenia dla oceny czy w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne jest fakt, iż do powstania prawa na rzecz osoby trzeciej doszło w czasie, gdy do rozpatrzenia pozostawał wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], a tym samym tytuł prawny do budynku znajdującego się na tym gruncie przysługiwał jej poprzednim właścicielom bądź ich spadkobiercom.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art.157 § 2 k.p.a. wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany ustalić, czy wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego pochodzi od podmiotu, któremu można przypisać przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. oraz czy w tym postępowaniu zapewniony jest udział wszystkich osób, którym przysługuje przymiot strony. O tym kto może być stroną postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art.28 k.p.a., z którego wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wniosek dekretowy z 15 lutego 1949 roku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] został złożony przez A.B., R.Z. i M.Z. W wyniku rozpoznania tegoż wniosku dekretowego, decyzją z [...] października 1998 roku numer [...], zmienioną decyzją z [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezydent miasta W. ustanowił na rzecz A.L., I.Z., D.Z., K.Z. prawo użytkowania wieczystego [...] ułamkowej części zabudowanego gruntu o powierzchni [...] metrów kwadratowych położonego w W. przy ulicy [...], dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. [...]. Wymienione w tej decyzji osoby fizyczne uzyskały więc tytuł prawno-rzeczowy do zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]. W tym stanie rzeczy poza sporem winna pozostawać okoliczność, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] winny brać udział wszystkie osoby, które są stronami tegoż postępowania w rozumieniu art.28 k.p.a. Tymczasem z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz decyzja z [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] doręczone zostały wyłącznie pełnomocnikowi A.L. i I.Z. Z akt sprawy nie wynika aby w/w decyzje zostały doręczone D.Z. i K.Z., a tym samym należy uznać, że postępowanie nadzorcze toczyło się bez ich udziału w sprawie. Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. pominięcie przez organ administracji publicznej strony postępowania administracyjnego oznacza, że osoba taka nie bierze udziału w tym postępowaniu bez swojej winy i okoliczność taka stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienie tegoż postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art.145 § 1 pkt.1 lit.b ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) nakłada na Sąd obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższych uwag podkreślić należy, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że uchylenie decyzji organu I instancji następuje z przyczyn formalnych, którą jest okoliczność związana z brakiem podpisu wszystkich członków składu orzekającego na decyzji wydanej w I instancji. Tymczasem znajdująca się w aktach sprawy kserokopia decyzji z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawiera trzy podpisy członków składu orzekającego, co oznacza, że decyzja została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. b, art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.