Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 367/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2, art. 6, art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 27, art. 46
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.181.48), art. 24, art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. (Dz.U.UE.L.2014.227.69), art. 2, art. 6, art. 26 ust. 1 i 2 pkt. 2, art. 27, art. 46 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 562), § 2, § 4, § 7, § 9, § 12 oraz § 17 i § 19 oraz załącznik nr 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r., poz. 370, ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2016r., poz. 343), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania P. D. płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2016 rok i nałożeniu sankcji w wysokości 9 731,25 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 21 kwietnia 2016 r. P. D. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2016 rok.

W dniu 24 września 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach działek rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. W wyniku kontroli dla działki rolnej oznaczonej jako:

-A1/A1A rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna na powierzchni 6,25 ha, został zastosowany kod pokontrolny DR7 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana", ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g.o.";

-A1/A1/A1A zastosowano kod pokontrolny DR52 - oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

W pozostałym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stwierdzonej powierzchni, czy grupy upraw deklarowanej przez wnioskodawcę. Z wykonanej kontroli sporządzono raport do którego załączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej na rok 2016 w ramach wariantu 2.1 Uprawy warzywne w okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości 9 73Ul zł zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014 oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia dotyczące rodzaju upraw zadeklarowanych na działce rolnej A/A1/A1A, które miały wpływ na powierzchnię kwalifikowaną do płatności ekologicznej. Skarżący stwierdził, że słaba klasa rolnicza ziemi, niesprzyjające warunki atmosferyczne i uprawa metodami ekologicznymi przyczyniły się do zachwaszczenia prowadzonej uprawy soczewicy na powyższej działce rolnej.

W dniu 22 sierpnia 2017 r. do organu II instancji wpłynęły dokumenty złożone przez stronę w celu uzupełnienia odwołania z dnia 7 czerwca 2017 r., oświadczenia świadków i strony.

W dniu 18 października 2017 r. do organu II instancji wpłynęły dokumenty, przesłane przez jednostkę certyfikującą A Sp. z o.o. w T., tj. pismo Prezesa Zarządu J.S. z dnia 18 października 2017r., oświadczenie M. Ł. z dnia 4 października 2017r. przeprowadzającego kontrolę w gospodarstwie strony oraz trzy wydruki fotografii i wydruk lokalizacji.

Postanowieniem z dniu [...] lutego 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. dołączył do akt sprawy jako nowy dowód w sprawie protokół z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr [...].

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne:

1) posiada plan działalności ekologicznej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją";

2) nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi";

3) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności ekologicznej;

4) prowadzi rejestr działalności ekologicznej w odniesieniu do gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, zawierający wykaz:

a) działań agrotechnicznych wykonywanych w ramach realizowanego pakietu lub jego wariantu, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin ze wskazaniem nazwy i dawki zastosowanego nawozu i środka ochrony roślin oraz przyczyny zastosowania środka ochrony roślin oraz wykonania koszenia,

b) wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu

- wraz z terminem ich przeprowadzenia;

5) przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. W myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia, płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej.

Płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej.

W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach i pakietów:

1) utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zieli zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. i11 oraz 6 i 12 lub

2) których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów, z wyłączeniem gruntów ornych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach:

a) pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 i 8,

b) wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności gdzie w myśl ust. 3 przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznam płatności.

Ponadto, zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, rolnikowi może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia 1305/2013, zwanych dalej "kosztami transakcyjnymi", poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu", natomiast wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstw ekologicznego ustala się zgodnie z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia, w którym są określone koszty transakcyjne, z tym że nie może ona przekraczać 20% wysokości płatności ekologicznej.

Działki rolne zgłaszane przez rolników do płatności w składanych wnioskach o przyznanie pomocy, muszą być identyfikowane w sposób pewny, wnioski muszą zawierać określone elementy (położenie, powierzchnię działki), które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej celem ustalenia obszaru zatwierdzonego do płatności. Obszar zatwierdzony zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia 640/2014 oznacza "a) w przypadków systemów pomocy obszarowej - obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent; lub b) w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Ocena protokołu z kontroli na miejscu i załączników do niego w postaci zdjęć i szkiców ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy PROW 2014-2020 poza kontrolami administracyjnymi, kontrolami na miejscu oraz kontrolami ex post, o których mowa w art. 52 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 podmiot wdrażający oraz instytucja zarządzająca mogą przeprowadzać kontrole podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy i pomocy technicznej lub beneficjenta w celu sprawdzenia informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku przyznanie pomocy technicznej lub wniosku o płatność. Zgodnie z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Nr 809/2014 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013. W myśl powołanego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Co więcej, art. 29 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Nr 809/2014 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać kontroli krzyżowych między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich;(...) ust. 2 Wykazanie niezgodności w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownych przypadkach, przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą foto. Z akt sprawy wynika, iż w analizowanym przypadku kontrola została przeprowadzona metodą foto. Kontrola tą metodą polega na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych złożonych wraz z wnioskiem, na ortofotomapach (tj. zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tego rodzaju kontroli jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Ten sposób kontroli odpowiada metodzie teledetekcji opisanej w art. 40 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Zgodnie brzmieniem tego przepisu jeżeli państwo członkowskie przeprowadza kontrole na miejscu z wykorzystaniem teledetekcji, właściwy organ:

a) dokonuje fotointerpretacji ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) wszystkich działek rolnych przypadających na dany wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność podlegający kontroli w celu rozpoznania rodzaju pokrycia terenu i, w stosownych przypadkach, rodzaju uprawy oraz w celu pomiaru powierzchni;

b) przeprowadza fizyczne inspekcje w terenie na wszystkich działkach rolnych, w przypadku których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji obszarów w sposób zadowalający właściwy organ;

c) przeprowadza wszelkie kontrole wymagane w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami odnośnie do działek rolnych;

d) podejmuje działania alternatywne, aby objąć pomiarem zgodnie z art. 38 ust. l wszelkie działki nie objęte obrazami.

Ustalenie uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Ustalenia uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych mogą zostać zweryfikowane podczas kontroli na miejscu lub w czasie oględzin konkretnej działki rolnej w trakcie tzw. wizytacji terenowej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że dla działki rolnej oznaczonej jako:

- A1/A1A rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna na powierzchni 6,25 ha - został zastosowany kod pokontrolny DR7 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana", ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g.o.";

-A1/A1/A1A zastosowano kod pokontrolny DR52 - oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania

W pozostałym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stwierdzonej powierzchni, czy grupy upraw deklarowanej przez wnioskodawcę. Z wykonanej kontroli sporządzono raport do którego dołączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

W treści pisma z dnia 15 lutego 2017r., znajdującego się w aktach sprawy, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podniósł, że w czasie kontroli na działce rolnej deklarowanej przez stronę we wniosku do płatności obszarowych inspektorzy terenowi stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz uprawa deklarowana, którą miała być soczewica nie była stwierdzona w terenie, nie znaleziono żadnych resztek pożniwnych, które potwierdziłyby wysianie oraz zbiór tej rośliny. (...) na całej powierzchni działki stwierdzonym sposobem użytkowania jest ugór oraz trawa na gruntach ornych "

W piśmie z dnia 27 marca 2017r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podkreślił, że "dokumentacja fotograficzna oraz szkice sporządzone w czasie czynności kontrolnych jednoznacznie potwierdzają, że na całej działce nie stwierdzono wykonywania jakichkolwiek zabiegów, które uniemożliwiają rozprzestrzenianiu się chwastów, a co jest obowiązkiem rolnika nawet w przypadku prowadzenia gospodarstwa ekologicznego. Pomimo że skarżący prowadzi gospodarstwo ekologiczne, istnieje możliwość wykonywania zabiegów zwalczania chwastów dostępnymi w sprzedaży środkami ochrony roślin, które są dopuszczone do stosowania w tego rodzaju gospodarstwie."

W notatce z dnia 23 marca 2017r. stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma wykonujący kontrolę inspektorzy terenowi wyjaśnili, że "w dniu kontroli na działce nie stwierdzono żadnych zabiegów agrotechnicznych, które wskazywałyby na uprawę ziemi po zbiorze, o którym nadmienia rolnik oraz żadnych resztek pożniwnych dokumentujących uprawę soczewicy w plonie głównym."

Ponadto w piśmie z dnia 16 stycznia 2018r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji raportu z kontroli w związku z złożonym odwołaniem i dokumentacją uzupełniającą odwołanie podtrzymał ustalenia w nim zawarte odnoszące się do uprawy na działce rolnej A1/A1 A zgłoszonej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Na działce rolnej nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, ani żadnych resztek pożniwnych wskazujących na uprawę soczewicy, co jednoznacznie dokumentują wykonane fotografie. Zdjęcia, które zostały załączone do zastrzeżeń do raportu (wydruk w załączeniu), przedstawiają małe fragmenty pola, co powoduje że nie ma możliwości identyfikacji miejsca ich wykonania, oraz pewności że zostały wykonane na działce należącej do P. D., brak pola odniesienia, które wskazywałoby miejsce wykonania fotografii w terenie. " W notatce z dnia 23-03-2017r. stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma wykonujący kontrolę Inspektorzy terenowi wyjaśniają, iż "na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy. Działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, co dokumentują wykonane fotografie. (...) Zdjęcia załączone przez firmę certyfikującą nie zawieraj ą pola odniesienia, stąd nie ma możliwości ustalenia, w którym miejscu zostały wykonane, jak również jaki obszar działki obejmują".

Fotografie od nr 1 do nr 22 potwierdzają prawidłowe zlokalizowanie działki w terenie i nie pozostawiają zdaniem organu odwoławczego wątpliwości co do braku prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują na to widoczne na powyższych zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Ponadto należy podkreślić, iż pojedyncze rośliny soczewicy wśród chwastów i innych roślin nie stanowią uprawy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej.

Mając powyższe na uwadze, w raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni dla przedmiotowej działki podrzędnej A1/A1A prawidłowo zastosowano kod DR7, gdyż nie potwierdzono w terenie uprawy soczewicy. W opinii organu odwoławczego, analizując materiał dowodowy w sprawie, brak jest podstaw do podważania wyników kontroli i sposobu jej przeprowadzenia.

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny. W załączniku nr 4 do rozporządzenia nie wskazano, że do płatności w ramach pakietu 2.1 uprawy warzywne w okresie konwersji kwalifikuje się uprawa trawy na gruntach ornych, ponadto należy zauważyć że ugór nie jest rodzajem użytku rolnego dotowanym w ramach płatności ekologicznej, co wynika wprost z § 9 ust. 2 rozporządzenia.

W związku z powyższym na podstawie wyników z kontroli na miejscu odmówiono stronie płatności ekologicznej PROW 2014-2020 w ramach wariantu 2.1 Uprawy warzywne w okresie konwersji i nałożono sankcję w wysokości 9 731,25 zł zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, że należy wyeksponować różnicę między celem kontroli na miejscu wykonywanej przez jednostkę certyfikującą, a celem kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 póz. 1054) dokumenty sporządzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów z kontroli na miejscu wykonywanej przez inspektorów ARiMR, gdyż kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 poz. 1054). Odmienny zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wiążące dla organu były wyłącznie wyniki kontroli z 24 września 2016 r. Organ I instancji prowadzący postępowanie o przyznanie płatności ekologicznej nie był związany ustaleniami, jak i opinią jednostki certyfikującej.

Jednostki certyfikujące obejmują procesem certyfikacji jedynie produkty rolne, natomiast płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych przyznawana jest do powierzchni uprawy. Jednostki certyfikujące uprawnione są jedynie do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego, nie mają natomiast uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek jako właściwych do płatności bezpośrednich należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR.

Odnosząc się do dostarczonych przez Jednostkę Certyfikującą A Spółka z o.o. fotografii organ wskazał, że nie posiada możliwości określenia daty zrobienia zdjęć ani precyzyjnego określenia miejsc ich wykonania. W związku z powyższym brak jest możliwości podważenia wyników kontroli na miejscu wykonanej w dniu 24 września 2016 r. w gospodarstwie strony, która nie wykryła resztek pożniwnych uprawy kwalifikowanej do płatności ekologicznej w ramach pakietu 2.1 uprawy warzywne w okresie konwersji.

Odnosząc się do dostarczonych przez stronę oświadczeń świadków, organ odwoławczy odmówił im mocy dowodowej, gdyż zgromadzony w tej sprawie materiał jednoznacznie potwierdza że na działce 276/3 nie jest prowadzona uprawa soczewicy. Z raportu wynika, że na działce rolnej A1/A1A w dniu 24 września 2016r., została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której nie stwierdzono roślinności ani ich pozostałości po uprawie soczewicy w roku 2016.

Dokonane przez organy I instancji ustalenia pokontrolne poczynione zostały w zgodzie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW i nie można im postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, nie naruszają swobodnej oceny dowodów, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, o czym świadczy raport z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice zdjęć z naniesionymi miejscami i kierunkami ich wykonania.

Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 6,25 ha. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 0,00 ha W przedmiotowej sprawie procentowa różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do upraw roślin wysokobiałkowych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej pozostałe saldo zostanie anulowane.

Wysokość sankcji ustalona została jako iloczyn różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności a obszarem zatwierdzonym w toku postępowania tj. 6,25 ha, i stawki płatności za 1 ha, na którym jest realizowany wariant 2.1, określonej w załączniku nr 8 do rozporządzenia, tj. 1 557,00 zł. W związku z powyższym odmówiono stronie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oraz nałożono sankcje ze względu na art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Stosownie natomiast do treści § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia, który stanowi, że rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, odmówiono przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na 2016 rok.

Odwołując do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 w którym zostały uregulowane odstępstwa od stosowania kar administracyjnych oraz art. 15 rozporządzenia nr 640/2014 regulującym wyjątki od stosowania kar administracyjnych organ stwierdził, że analiza materiału dowodowego nie wykazała aby zaistniały przesłanki do odstąpienia zmniejszenia płatności w związku z zatwierdzeniem do płatności powierzchni mniejszej niż deklarowała strona we wniosku.

W rozpoznawanej strona nie poinformowała organu o nieprawidłowościach we wniosku. Organ stwierdził, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Składając wniosek o przyznanie płatności z tego tytułu skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s. 4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3). Wnioskodawca podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1a i 3). Składając podpis na ostatniej stronie wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" wnioskodawca potwierdza zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła podpis na ostatniej stronie wniosku, tym samym poświadczyła zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym na gruncie i potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności ekologicznej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymał zastrzeżenia co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 24 września 2016r. Podkreślił, że nie zgadza się z opinią inspektorów kontroli, którzy stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz nie stwierdzili w terenie deklarowanej uprawy. Wynik przeprowadzonej kontroli jest sprzeczny z wynikiem kontroli jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r. przeprowadzonej przez M. Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego wpisanego do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pod numerem [...]. Zgodnie z protokołem nr [...] jest stwierdzona "uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych". Skarżący podał, że po przeprowadzonej kontroli w dniu 28 lipca 2016r. otrzymał Certyfikat Zgodności, który potwierdza jednoznacznie prowadzoną uprawę soczewicy. Ponadto jednostka certyfikująca A Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 października 2017 r. skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. potwierdziła uprawę soczewicy jadalnej w gospodarstwie w 2016 r. i dołączyła oświadczenie inspektora rolnictwa ekologicznego M. Ł. wraz ze zdjęciami, które wykonano w czasie kontroli w 2016r. Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez ARiMR we wrześniu 2016 r. nie mogła stwierdzić uprawy rośliny na polu, ponieważ zbiór odbywa się na przełomie lipca i sierpnia, i jest to zgodne z wszelkimi zasadami racjonalnej agrotechniki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący wyjaśnił, że zbioru soczewicy dokonano za pomocą kombajnu. Zbiór polega na ścinaniu krzaków soczewicy prawie przy ziemi. Jego uprawa nie przekraczała wysokości 40 cm. Skarżący oświadczył, że nie posiada dowodu sprzedaży soczewicy. Jego doradca poinformował go, że wystarczy w rejestrze sprzedaży odnotować, że produkt został sprzedany na targowisku. Oświadczył, że nie posiada również dowodu zapłaty za wykonaną w sierpniu 2016 r. podorywkę oraz za pracę kombajnu który wynajął do zbioru soczewicy. Wyjaśnił, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zauważyć również należy, że stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie "akt sprawy" organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone do sądu. Oznacza to, że podstawą orzekania przez sąd jest cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach.

Zaskarżony akt jest kontrolowany przez Sąd w szczególności w zakresie oceny jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U.2018.627 j.t.) oraz ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymał zastrzeżenia co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 24 września 2016r. Podkreślił, że nie zgadza się z opinią inspektorów kontroli, którzy stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz nie stwierdzili w terenie deklarowanej uprawy. Wynik przeprowadzonej kontroli jest sprzeczny z wynikiem kontroli jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r. przeprowadzonej przez M. Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego wpisanego do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pod numerem [...]. Zgodnie z protokołem nr [...], z przeprowadzonej przez inspektora kontroli, jest stwierdzona "uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych". Skarżący podał, że po przeprowadzonej kontroli w dniu 28 lipca 2016r. otrzymał Certyfikat Zgodności, który potwierdza jednoznacznie prowadzoną uprawę soczewicy. Ponadto jednostka certyfikująca [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 października 2017 r. skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. potwierdziła uprawę soczewicy jadalnej w gospodarstwie w 2016 r. i dołączyła oświadczenie inspektora rolnictwa ekologicznego M. Ł. wraz ze zdjęciami, które wykonano w czasie kontroli w 2016r. Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez ARiMR we wrześniu 2016 r. nie mogła stwierdzić uprawy rośliny na polu, ponieważ zbiór odbywa się na przełomie lipca i sierpnia, i jest to zgodne z wszelkimi zasadami racjonalnej agrotechniki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Oceniając legalność przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał na uwadze szczególne uregulowania przewidziane w art. 4 ww. ustawy, z których wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Na mocy art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do brzmienia wskazanych przepisów, zauważyć należy, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji K.p.a. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Op 344/16).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu organ odwoławczy prowadził postępowanie w zgodzie z ww. zasadami, gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Należy podkreślić, że na organie nie ciążył obowiązek poszukiwania dowodów, to Strona powinna przedstawić stosowne dowody na podnoszone przez nią okoliczności.

W ocenie Sądu zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Spór sprowadza się w istocie do oceny prawidłowości wyników przeprowadzonej kontroli, w trakcie której nie stwierdzono zadeklarowanej we wniosku o płatność uprawy soczewicy jadalnej, skutkującej odmową przyznania płatności ekologicznej i nałożeniem sankcji.

Na wstępie wskazać należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż na działce ewidencyjnej 276/3, skarżący w 2016 r. zadeklarował do płatności ekologicznej soczewicę jadalną - uprawę w systemie rolnictwa ekologicznego PROW 2014-2020 pakiet 2(uprawy warzywne w okresie konwersji) na powierzchni 6,25 ha.

Organ wyjaśnił, że ustalenie uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Ustalenia uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych mogą zostać zweryfikowane podczas kontroli na miejscu lub w czasie oględzin konkretnej działki rolnej w trakcie tzw. wizytacji terenowej.

W dniu 24 września 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach działek rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. W wyniku kontroli dla działki rolnej oznaczonej jako:

-A1/A1A rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna na powierzchni 6,25 ha. Został zastosowany kod pokontrolny DR7 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana", ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g.o.";

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do prawidłowości oceny wyników przeprowadzonej kontroli w terenie i zastosowania kodu pokontrolnego DR7 oznaczającego niestwierdzenie deklarowanej uprawy w tym przypadku soczewicy jadalnej na działce ewidencyjnej 276/3 na pow. 6,25 ha. Skarżący zadeklarował uprawę soczewicy jadalnej w systemie rolnictwa ekologicznego w ramach pakietu 2. Podnosił, że słaba klasa rolnicza ziemi, niesprzyjające warunki atmosferyczne i uprawa metodami ekologicznymi przyczyniły się do zachwaszczenia prowadzonej uprawy soczewicy na powyższej działce rolnej. Domagał się zweryfikowania stanowiska organu twierdząc, że wynik przeprowadzonej kontroli jest sprzeczny z wynikiem kontroli jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r. przeprowadzonej przez M.Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego wpisanego do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pod numerem [...]. Zgodnie z protokołem nr [...]z przeprowadzonej przez niego kontroli, została stwierdzona "uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych".

Przyznać należy rację organom, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy o płatności ekologicznej decydują wyniki kontroli terenowej przeprowadzonej przez inspektorów ARiMR, w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach działek rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2016 r., przy czym organ odwoławczy w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył przepisy prawa będące podstawą prawną rozstrzygnięcia wraz z ich wyjaśnieniem jak również wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Odnosząc się do dostarczonych przez Jednostkę Certyfikującą A sp. z o. o. fotografii organ wskazał, że nie posiada możliwości określenia daty zrobienia zdjęć ani precyzyjnego określenia miejsc ich wykonania. W związku z powyższym brak jest możliwości podważenia wyników kontroli na miejscu wykonanej w gospodarstwie, która nie wykryła resztek pożniwnych uprawy kwalifikowanej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, co potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że do protokołu kontroli jednostki certyfikującej inspektor załączył 3 (!) zdjęcia. Przy czym zdjęcia znajdujące się na str. 119 i 120 akt administracyjnych oprócz tego, że nie wskazują ani daty ani numeru działki której dotyczą, są fotografią tego samego miejsca, z tym tylko, że zdjęcie 120 stanowi przybliżenie zdjęcia ze str. 119. Zdjęcia te nie stanowią więc w zasadzie żadnego materiału dowodowego. Na zgłoszonej powierzchni 6,25 ha inspektor wykonał zaledwie trzy zdjęcia z tego samego miejsca, a konkluzja kontroli sprowadza się do stwierdzenia, że uprawa jest zachwaszczona i że gleba była słabo przygotowana do siewu.

W piśmie z dnia 16 stycznia 2018r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji raportu z kontroli w związku ze złożonym odwołaniem strony i dokumentacją uzupełniającą odwołanie podtrzymał ustalenia w nim zawarte odnoszące się do uprawy na działce rolnej A1/A1A zgłoszonej do płatności. Stwierdził, że "na działce rolnej nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, ani żadnych resztek pożniwnych wskazujących na uprawę soczewicy, co jednoznacznie dokumentują wykonane fotografie. Zdjęcia, które zostały załączone przez stronę do zastrzeżeń do raportu, przedstawiają małe fragmenty pola, co powoduje że nie ma możliwości identyfikacji miejsca ich wykonania, oraz pewności że zostały wykonane na działce należącej do P.D., brak pola odniesienia, które wskazywałoby miejsce wykonania fotografii w terenie. " W notatce z dnia 15 stycznia 2018 r. stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma wykonujący kontrolę inspektorzy terenowi wyjaśniają, iż "Na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy. Działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, co dokumentują wykonane fotografie. (...) Zdjęcia załączone przez firmę certyfikującą nie zawierają pola odniesienia, stąd nie ma możliwości ustalenia, w którym miejscu zostały wykonane, jak również jaki obszar działki obejmują".

Organ odwoławczy wyjaśnił, że fotografie od nr 1 do nr 22 potwierdzają prawidłowe zlokalizowanie działki w terenie i nie pozostawiają zdaniem organu odwoławczego wątpliwości co do braku prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują na to widoczne na powyższych zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Ponadto zasadnie podkreślono, iż pojedyncze rośliny soczewicy wśród chwastów i innych roślin nie stanowią uprawy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że kontrolę przeprowadzają wyspecjalizowani kontrolerzy, którzy w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie stwierdzili, że "Na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy".

Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. W aktach sprawy oprócz w/w dowodów pochodzących od jednostki certyfikującej znajdują się dwa oświadczenia świadków, z których jedno dotyczy potwierdzenia faktu siewu soczewicy, a drugie zaświadcza, że taka uprawa na spornej działce miała miejsce ( karta 111 i 112 akt administracyjnych). Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący wyjaśnił, że zbioru soczewicy dokonano za pomocą kombajnu. Zbiór polega na ścinaniu krzaków soczewicy prawie przy ziemi. Jego uprawa nie przekraczała wysokości 40 cm. Skarżący oświadczył, że nie posiada dowodu sprzedaży soczewicy, bowiem jego doradca poinformował go, że wystarczy w rejestrze sprzedaży odnotować, że produkt został sprzedany na targowisku. Oświadczył, że nie posiada również dowodu zapłaty za wykonaną w sierpniu 2016 r. podorywkę oraz za pracę kombajnu który wynajął do zbioru soczewicy. Wyjaśnił, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli. W kontekście zgromadzonych dowodów w postaci raportu inspektorów terenowych wraz z załączonymi szkicami i dokumentacją fotograficzną, która potwierdza, że na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy oraz to, że działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, twierdzenia skarżącego dotyczące zbioru soczewicy przy pomocy kombajnu, dokonanie w sierpniu po zbiorze podorywki, na które brak jakiegokolwiek dowodu, okazują się gołosłowne. Odpowiedzią na twierdzenie skarżącego, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli tj. do dnia 24 września 2016 r., jest natomiast wyjaśnienie organu, że na brak prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują widoczne na zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych.

Mając więc na uwadze inne cele przeprowadzonej kontroli przez jednostkę certyfikującą i przez organy ARiMR oraz dowody przedstawiające wyniki tych kontroli należy za słuszne uznać wnioski organów orzekających w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji za prawidłową uznać zaskarżoną decyzję.

Należy podkreślić, że ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokołach kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przepisy § 1 i 2 tego przepisu nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu, ale w rozpoznawanej sprawie skarżący ustaleń zawartych w protokole skutecznie nie podważył, a jego zastrzeżenia i uwagi należało ocenić albo jako nieuzasadnione albo gołosłowne.

W ocenie Sądu organy nie zakwestionowały faktu iż w systemie rolnictwa ekologicznego istnieje ograniczona możliwość zwalczania chwastów co powoduje, że dopuszczalne jest ich występowanie. Istotnie uprawa w systemie ekologicznym nie dopuszcza stosowania agresywnych środków ochrony roślin co nie oznacza, że dopuszczalne jest totalne zachwaszczenie uprawy do tego stopnia, że w wyniku kontroli inspektorzy nie stwierdzili że takowa uprawa w ogóle miała miejsce, o czym świadczy kod pokontrolny DR7. Faktem jest, że kontrola inspektorów ARiMR miała miejsce we wrześniu 2016 r., a więc teoretycznie po zbiorach, jednak z opinii inspektorów stan kontrolowanej działki w dniu kontroli uprawniał do stwierdzenia, że na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy oraz to, że działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie. Na załączonych do raportu z kontroli zdjęciach uwidoczniono uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Godzi się w tym miejscu zaakcentować, że już inspektor jednostki certyfikującej zwracał na ten fakt uwagę wskazując, że "gleba słabo przygotowana do siewu".

Dokonane przez organy ustalenia pokontrolne poczynione zostały w zgodzie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW i nie można im postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, nie naruszają swobodnej oceny dowodów, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, o czym świadczy raport z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice zdjęć z naniesionymi miejscami i kierunkami ich wykonania.

Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 6,25 ha. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 0,00 ha W przedmiotowej sprawie procentowa różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do upraw roślin wysokobiałkowych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej pozostałe saldo zostanie anulowane.

Wysokość sankcji ustalona została jako iloczyn różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności a obszarem zatwierdzonym w toku postępowania tj. 6,25 ha, i stawki płatności za 1 ha, na którym jest realizowany pakiet 2, określonej w załączniku nr 8 do rozporządzenia ekologicznego, tj. 1 557,00 zł. W związku z powyższym odmówiono stronie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oraz nałożono sankcje ze względu na art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w wysokości 9731,25 zł (6,25 ha x 1557,00 zł). Stosownie natomiast do treści § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia, który stanowi, że rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, odmówiono przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na 2016 rok.

Odwołując do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 w którym zostały uregulowane odstępstwa od stosowania kar administracyjnych oraz art. 15 rozporządzenia nr 640/2014 regulującym wyjątki od stosowania kar administracyjnych organ słusznie stwierdził, że analiza materiału dowodowego nie wykazała aby zaistniały przesłanki do odstąpienia zmniejszenia płatności w związku z zatwierdzeniem do płatności powierzchni mniejszej niż deklarowała strona we wniosku.

W rozpoznawanej sprawie strona nie wykazała zaistnienia żadnej z przesłanek o których mowa w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Strona nie poinformowała również organu o nieprawidłowościach we wniosku. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Składając wniosek o przyznanie płatności z tego tytułu skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s. 4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3). Wnioskodawca podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1a i 3). Składając podpis na ostatniej stronie wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" wnioskodawca potwierdza zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła podpis na ostatniej stronie wniosku, tym samym poświadczyła zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym na gruncie i potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności ekologicznej.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który poddany został analizie, dawał podstawę do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, zaś zasadność przyjętego stanowiska zostało szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji, w zgodzie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ona bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyny, dla których innym dowodom takiej wiarygodności odmówiły. Uzasadnienie prawne zawiera zaś wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Brak akceptacji dla sposobu prowadzenia postępowania przez organy administracji, w sytuacji, gdy nie można im zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, nie jest wystarczającą podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

dc