Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 434/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 124
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi A. Ch. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Starosta K, na podstawie art. 124 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 518 ze zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji – dalej jako: u.g.n.), orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie W gmina K oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" o pow. "[...]" ha, stanowiącej własność A. C., poprzez udzielenie Spółce A zezwolenia na przeprowadzenie przez w/w nieruchomość odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia "[...]" relacji M - M na długości "[...]", przy czym powierzchnia zajęta na czas budowy gazociągu wynosić będzie "[...]", natomiast powierzchnia zajęta przez strefę kontrolowaną – "[...]". Jednocześnie w decyzji tej zobowiązano Spółkę A do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu urządzeń. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podano, że stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Podniesiono, że stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wskazano, że decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy M ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegające na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia "[...]" relacji M - M wraz z infrastrukturą towarzyszącą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania układu. Z decyzji tej wynika, iż przedmiotowy gazociąg "[...]" będzie prowadzony również przez działkę nr "[...]" położoną w obrębie W wzdłuż istniejącego już gazociągu wysokiego ciśnienia "[...]". Wskazano, że wniosek w przedmiotowej sprawie złożył pełnomocnik Spółki A, która w toku postępowania zmieniła nazwę na Spółka A. Do wniosku dołączono dokumentację odnośnie rokowań przeprowadzonych z właścicielem przedmiotowej nieruchomości w celu uzyskania jego zgody na wejście na teren działki i wybudowanie gazociągu, co jednak nie doprowadziło do porozumienia między stronami ze względu na brak akceptacji wnioskodawcy dla żądań finansowych właściciela nieruchomości. W związku z powyższym wnioskodawca oświadczył, że wyczerpał możliwości negocjacyjne. Wskazano, że do takiego porozumienia nie doszło także w trakcie rozprawy przeprowadzonej w tym celu przez organ w dniu "[...]", ani też w terminie późniejszym w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazano, że pismem z dnia "[...]". A. C. wniosła o wyłączenie Starosty K od prowadzenia przedmiotowej sprawy, gdyż gazociąg ma przebiegać również przez nieruchomości osób związanych z osobami podejmującymi decyzje w organie. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda odmówił wyłączenia organu - Starosty K. Pismem z dnia "[...]" A. C. złożyła wniosek o wyłączenie wskazanego pracownika Starostwa Powiatowego w K od udziału w postępowaniu ze względu na nieobiektywne – zdaniem strony – stanowisko tego pracownika wrażone w reportażu wyemitowanym w internecie. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta K odmówił uwzględnienia tego wniosku. Podniesiono, że właścicielka nieruchomości wniosła o ponowne przeliczenie powierzchni rzeczywiście zajmowanej na podstawie wniosku a deklarowanej, gdyż jej zdaniem długość nowoprojektowanego gazociągu przekracza deklarowaną wartość "[...]" mb. Wyjaśniono jednak, że długość projektowanego gazociągu naniesionego w projekcie jest zgodna z powierzchnią deklarowaną we wniosku. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 124 u.g.n. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek inwestora, a inwestycja budowy gazociągu jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. i udokumentowane jest ostateczną decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego. Z decyzji tej wynika, że planowana inwestycja ma przebiegać przez teren obejmujący między innymi działki obrębu W, w tym przez działkę nr "[...]". Ponadto z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika, iż przedstawiciele wnioskodawcy przeprowadzili w okresie od "[...]" do "[...]" próby rokowań z A. C. w powyższej sprawie, podczas których zapoznano właścicielkę z warunkami budowy gazociągu, jednak do porozumienia między stronami nie doszło, gdyż proponowana przez właścicielkę nieruchomości wysokość należnego wynagrodzenia na założenie i przeprowadzenie projektowanego gazociągu przewyższała wielokrotnie odszkodowanie zaproponowane przez Spółkę.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. C., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła jednostronność rozpoznania sprawy, bez uwzględnienia i ustosunkowania się do zarzutów strony, w szczególności sprecyzowanych we wniosku o ponowne przeliczenie powierzchni, o zajęcie której inwestor wystąpił, w związku z wadliwym, w ocenie odwołującej się, sprecyzowaniem długości nitki gazociągu na nieruchomości. Podniosła także, że organ bezzasadnie zarzuca jej przedłużanie postępowania. Ponadto, pomimo fakultatywnego charakteru decyzji, organ nie wypowiedział się dlaczego uznał za konieczne ograniczenie skarżącej w wykonywaniu prawa własności, do czego jest zobowiązany. Podtrzymała stanowisko, że sprawa była prowadzona przez pracownika, co do którego zachodziły podstawy do wyłączenia od prowadzenia sprawy, a treść uzasadnienia decyzji potwierdza brak obiektywizmu. Zarzuciła, że z uzasadnienia postanowienia z dnia "[...]" nie wynika, aby organ ustalał zaistnienie przesłanek obowiązkowego wyłączenia pracownika, określonych przepisem art. 24 §1 k.p.a. Zdaniem skarżącej rozprawa prowadzona przez tego pracownika winna zostać powtórzona. Ponadto zarzuciła, że pisma wnioskodawcy zostały potraktowane jako dowody rzekomych rokowań w sprawie.

Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które - tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych - musi być interpretowane dosłownie. Przepis ten zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, mianowicie: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami oraz inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazano, że wszystkie powyższe wymogi zostały spełnione. W aktach brak jest zgody właścicielki nieruchomości, wyrażonej w stosownej umowie cywilnoprawnej. Wyjaśniono przy tym, że wprawdzie zgoda na odpłatne ustanowienie służebności przesyłu była wstępnie wyrażana przez właścicielkę nieruchomości, co potwierdzają podpisane przez nią oświadczenia, ale nie wyrazila ona zgody na wysokość proponowanego przez Spółkę wynagrodzenia. Korespondencja kierowana w tej sprawie do właścicielki nieruchomości wskazuje, że inwestor podejmował negocjacje w sprawie, których zasadniczym elementem była kwota odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu dla projektowanego gazociągu, ale próby ustalenia odszkodowania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Wskazano, że do dnia złożenia wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji inwestor nie uzyskał odpowiedzi od właścicielki nieruchomości na złożone przez siebie propozycje wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i słusznie uznał, że wyczerpał możliwości negocjacyjne. Podniesiono ponadto, że na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji strony zobowiązały się, że będą prowadzić dalsze negocjacje w sprawie, jednakże podejmowane przez strony próby polubownego zakończenia sprawy zakończyły się fiaskiem. W związku z tym organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołującej się, iż nie zostały przeprowadzone rokowania w sprawie uzyskania zgody na przeprowadzenie wnioskowanych prac. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie do braku podstaw do przesłuchania innych właścicieli nieruchomości na okoliczność wybiórczego przeprowadzenia przez inwestora rokowań tylko z niektórymi właścicielami, gdyż środki te nie służą rozstrzygnięciu sprawy, a ich ewentualne zeznania nie miałyby znaczenia dla sprawy i nie przesądziłyby o jej wyniku. Wskazano, że w korespondencji kierowanej do odwołującej się inwestor wielokrotnie wyjaśniał, że kwestia wysokości wynagrodzeń wypłacanych właścicielom nieruchomości za ustanowienie służebności przesyłu jest uzależniona od szeregu elementów w tym walorów inwestycyjnych nieruchomości, charakteru gruntu określonego przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym a także od długości sieci gazowniczej przebiegającej przez daną nieruchomość. Odnosząc się do kwestionowania przez odwołującą się - ustalonej przez inwestora długości nowo projektowanego gazociągu, która w jej ocenie przekracza deklarowaną wartość "[...]" mb, co jej zdaniem wynika z porównania mapy geodezyjnej z naniesioną trasą przebiegu planowanej nitki gazociągu, czego konsekwencją jest wadliwe wyliczenie wielkości obszaru zgłoszonego do zajęcia pod strefę kontrolowaną wyjaśniono, że właściwy organ - rozpatrując wniosek inwestora gazociągu w trybie art. 124 u.g.n. - nie ma podstaw do weryfikowania i oceny wniosku pod względem planowanych przez wnioskodawcę rozwiązań technicznych inwestycji, gdyż przebieg spornego gazociągu został ustalony prawomocną decyzją lokalizacyjną. W przedmiotowym postępowaniu nie są zatem oceniane kwestie dotyczące warunków technicznych gazociągu, ani też ocena ustalenia strefy kontrolowanej. Powierzchnię tą ustala inwestor na podstawie odpowiednich przepisów. Co do zarzutu braku uzasadnienia konieczności ograniczenia wykonywania prawa własności przedmiotowej stwierdzono, że decyzja organu I instancji wskazuje podstawę prawną wydania decyzji, tj. art 124 u.g.n., a także spełnienie przesłanek uprawniających do zastosowania tego artykułu. Przepis ten upoważnia starostę do władczego rozstrzygnięcia o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać czasowy tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.). W sytuacji braku możliwości zawarcia umowy, na podstawie której podmiot wykonujący inwestycję uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) podmiotowi, któremu prawo to przysługuje. Decyzja ta wydawana jest po to, aby zrealizować określone zamierzenie inwestycyjne, stanowiące cel publiczny. Przy czym przed zrealizowaniem przedmiotowej inwestycji nie jest możliwe ustalenie, czy zaszły przesłanki do wypłaty odszkodowania, ani też określenie jego wysokości. Orzeczenie o odszkodowaniu następuje w odrębnym postępowaniu, po wykonaniu zaplanowanej inwestycji i ewentualnym wystąpieniu szkody. Jeżeli zaś realizacja inwestycji uniemożliwi właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, to w myśl z art. 124 ust. 5 u.g.n. nieruchomościami właściciel może zażądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy cywilnoprawnej (a nie decyzji administracyjnej), własność nieruchomości. Zatem postępowanie prowadzone w oparciu o art. 124 u.g.n. ma na celu zarówno ochronę właściciela gruntu, jak i uwzględnienie interesu publicznego. Odnosząc się do zarzutu odwołującej się co do braku wyłączenia pracownika starostwa podzielono stanowisko wyrażone w postanowieniu organu I instancji z dnia "[...]".

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. C. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 124 u.g.n. przez ograniczenie sposobu korzystania z jej nieruchomości, w sytuacji gdy wyraziła ona zgodę na przeprowadzenie prac związanych z założeniem i przeprowadzeniem gazociągu

- prawa procesowego przez oddalanie wniosków dowodowych skarżącej zmierzających do wykazania niezgodności planowanej inwestycji z decyzją lokalizacyjną

- art. 7, 77 §1, 80 k.p.a. poprzez dowolną i wybiórczą analizę materiału dowodowego i przyjęcie, że skarżąca nie wyraziła zgody na założenie i przeprowadzenie przez jej nieruchomość gazociągu wysokiego ciśnienia, wbrew jej istniejącym i aktualnym oświadczeniom z "[...]" i "[...]" W konsekwencji przyjęcie przez organ, że przesłanka braku zgody właściciela została spełniona, podczas gdy brak jej zgody ograniczał się wyłącznie do kwestii zaoferowanego wynagrodzenia za wyrażenie zgody na przeprowadzenie przez jej nieruchomość gazociągu. Doprowadziło to do ograniczenia jej prawa własności w sposób dalej idący, aniżeli wynika to z przepisu ustawy

- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej wyjaśnienia własnego stanowiska w zakresie zgody na założenie i przeprowadzenie gazociągu oraz ograniczenia sprzeciwu wyłącznie do kwestii finansowej.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organów obu instancji. Powtórzyła argumenty sformułowane uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła, że uregulowanie art. 124 u.g.n. ma charakter szczególny i musi być interpretowane dosłownie, wobec czego przesłanka braku zgody właściciela gruntu dotyczyć musi braku akceptacji dla założenia i przeprowadzenia gazociągu przez nieruchomość skarżącej, nie zaś braku jej zgody na wysokość związanego z tym faktem wynagrodzenia. W opinii skarżącej organy obu instancji zignorowały treść jej oświadczeń z "[...]" r. przyjmując - wbrew ich treści - że brak było jej zgody na przeprowadzenie gazociągu. W ocenie skarżącej błędne jest stanowisko organu, że skoro jej zgoda na przeprowadzenie gazociągu przez należącą do niej nieruchomość nie została wyrażona w stosownej umowie cywilnoprawnej, to równoznaczne jest to z jej brakiem. Wskazała, że zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. wymaga dokonania przez starostę analizy przebiegu negocjacji, by możliwe było stwierdzenie, że zostały wyczerpane możliwości uzyskania zgody właściciela bądź użytkownika wieczystego na wejście inwestora na nieruchomość. Podniosła, że brak było przeciwskazań, aby wnioskodawca wykonał na jej gruncie zaplanowane prace, natomiast w zakresie wynagrodzenia uiścił deklarowaną przez siebie kwotę, zezwalając przy tym na dalsze rokowania dotyczące jej ewentualnego podwyższenia. Skarżąca wskazała również, że organ błędnie przyjął, że zmierza ona do weryfikowania prawomocnej decyzji lokalizacyjnej, podczas, gdy starała się ona wykazać niezgodność planowanej inwestycji z tą decyzją. W ocenie skarżącej położenie gazociągu równolegle do już istniejącego spowoduje jego wydłużenie w stosunku do długości określonej w decyzji, a w przypadku położenia gazociągu zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji, nastąpi zwiększenie powierzchni ograniczonego użytkowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości należącej do skarżącej, poprzez udzielenie Spółce A zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość skarżącej odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie powyższego zezwolenia następuje z urzędu lub na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej i powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n).

Należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, iż decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi ( por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Ke 567/10,dostępny w Internecie). Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Bk 692/12; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 85/09, dostępne w Internecie).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 u.g.n. Bezsporny jest bowiem fakt, iż decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy M ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia "[...]" relacji M – M. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Jak wynika z tej decyzji planowany gazociąg będzie prowadzony między innymi przez działkę nr "[...]", położoną w obrębie W, gmina K, której właścicielką jest skarżąca. Wyjaśnić przy tym należy, że to w toku postępowania o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego rozstrzygane są wszystkie kwestie związane z przebiegiem projektowanej inwestycji, w tym przypadku gazociągu. Natomiast organ wydający decyzję w trybie art. 124 u.g.n. jest tą decyzją związany. Zatem w niniejszym postępowaniu organ nie mógł dokonywać żadnych ustaleń co do prawidłowości przebiegu gazociągu. Ponadto wskazać należy, że podnoszone przez skarżącą zarzuty de facto dotyczą ewentualnych kwestii, jakie mogą zaistnieć na etapie wykonania zaskarżonej decyzji, co w ogóle nie podlega badaniu w przedmiotowym postępowaniu.

Nie ulega też wątpliwości, że Spółka A, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości należącej do skarżącej, jest podmiotem realizującym cel publiczny. Przedmiotowa inwestycja polega bowiem na budowie gazociągu, a w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n. budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów jest inwestycją celu publicznego. Jak wynika z wniosku Spółki planowane przedsięwzięcie jest inwestycją ponadlokalną i ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania sieci gazowej w Polsce i utrzymania bezpieczeństwa energetycznego północno – wschodniej Polski. Priorytetem jest bowiem sprostanie wzrastającemu zapotrzebowaniu na gaz w regionie, co jest bezpośrednio związane z lokalizacją nowych inwestycji. Wskazano, że przy spadku temperatury otoczenia poniżej 20 stopni Celsjusza w istniejącej sieci następuje bardzo duży spadek ciśnień uniemożliwiający pełne pokrycie zapotrzebowania na gaz. W związku z tym istnieje pilna konieczność realizacji przedmiotowej inwestycji celem zapewnienia bezpiecznej i ciągłej dystrybucji gazu do odbiorców północno-wschodniej Polski.

Odnośnie przeprowadzonych rokowań między inwestorem a właścicielką nieruchomości należy wskazać, iż przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa żadnych reguł prowadzenia rokowań, przy czym spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy. Nie przewidziano bowiem w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia takich rokowań. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt I OSK 357/11, dostępny w Internecie). Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości oznacza zaś stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 542/14, LEX nr 1510484). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca, choć wyrażała zgodę na przeprowadzenie inwestycji, nie godziła się na wysokość odszkodowania przedstawioną w propozycji przez inwestora, który z kolei warunki stawiane przez skarżącą uznał za zbyt wygórowane. Tym samym nie było możliwości osiągnięcia porozumienia i zawarcia umowy regulującej warunki wejścia na teren nieruchomości należącej do skarżącej. Należy przy tym podkreślić, iż nie jest istotne z czyjej winy nie doszło do zawarcia ugody, bowiem przesłanka określona w art. 124 ust. 3 u.g.n. jest spełniona przez sam fakt podjęcia rokowań.

Skarżącej należy ponadto wyjaśnić, że decyzja oparta o art. 124 u.g.n. stanowi jedynie tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2003r., sygn. akt SA/Rz 1635/00), w rozumieniu art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm.), tylko w granicach określonych w decyzji ograniczającej sposób korzystania. Nie jest to zatem decyzja wywłaszczeniowa polegająca na pozbawieniu własności nieruchomości. W związku z tym także tryb ustalenia ewentualnego odszkodowania jest odmienny. Stosownie bowiem do art. 124 ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu gazociągu. Natomiast w przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym przysługuje odszkodowanie za powstałe szkody. Przy czym roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone dopiero po wybudowaniu przewodów lub urządzeń i nie można go określić w decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości. Nie wiadomo bowiem, czy sytuacja uzasadniająca zgłoszenie takiego roszczenia faktycznie wystąpi. Zatem starosta wydający decyzję w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., nie ustala od razu odszkodowania, gdyż na jednostce organizacyjnej, która otrzymała zezwolenie na dokonanie określonych czynności, stosownie do powołanych przepisów ustawy, ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności czy znaczne koszty, to wtedy służy odszkodowanie z art. 128 ust. 4 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007r., sygn. akt I OSK 1398/06, LEX nr 427507). Jeżeli natomiast założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości (art. 124 ust. 5 u.g.n.).

Odnosząc się do złożonego na rozprawie wniosku skarżącej odnośnie zażądania od Starosty K akt dotyczących wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego dotyczącego przedmiotowego gazociągu, co o ocenie skarżącej przesądza o odpadnięciu przyczyny wydania zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, że sąd bada stan sprawy na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą na rozprawie wynika, że wskazana przez nią decyzja został wydana w dniu "[...]"., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji (z dnia "[...]’). Ponadto zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o decyzję Wójta Gminy M z dnia "[...]". o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Dlatego też Sąd postanowił o oddaleniu wniosku skarżącej.

W świetle powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a tym samym nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.