Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1288/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. art. 3 ust. 1-3, ust. 6, ust. 7, ust. 9; 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 303
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego 1. oddala skargę w przedmiocie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, 2. odrzuca skargę w przedmiocie przeliczenia wysokości emerytury.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku Pani E. T. - skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2019r. poz. 303) dalej r.ś.u., przyznał Pani E. T. prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że rodzicielskie świadczenia uzupełniające powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję. Przyznane świadczenie stanowi dopełnienie emerytury Skarżącej do wysokości najniższej emerytury i wynosi 630,38 zł. W przypadku zmiany wysokości emerytury, rodzicielskie świadczenie uzupełniające podlega przeliczeniu z urzędu. Podkreślono ,że kwota emerytury wraz z uzupełniającym świadczeniem rodzicielskim nie może być wyższe od kwoty najniższej emerytury. Wskazano również przypadki kiedy prawo do świadczenia nie przysługuje

Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. W skardze podkreśliła ,że została skrzywdzona ,gdyż nie otrzymał za miesiąc marzec świadczenia w wysokości 630,38 zł ,które prawnie należy się skarżącej.

Ponadto skarżąca wniosła o przeliczenie emerytury ,gdyż skarżącej wydaje się ,że to za mało.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił ,że mimo, iż skarżąca jako datę zaskarżonej decyzji wskazała [...] lutego 2019r. (a więc datę złożonego wniosku o przyznanie świadczenia) Zakład uznał, że skarga dotyczy decyzji [...] kwietnia 2019r. znak [...] bo takie oznaczenie decyzji wskazano w skardze.

Organ podkreślił , że decyzja ta określała jedynie uprawnienia Pani E. T. do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego a nie jego wysokość.

Sposób obliczenia i wysokość świadczenia wskazano w zawiadomieniu o podjęciu wypłaty świadczenia z dnia [...] kwietnia 2019r., które Pani E. T., uznając jako decyzję, zaskarżyła w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2019r. do Sądu Okręgowego w [...][...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odwołaniu tym kwestionując wysokość przyznanego świadczenia, zarzuca organowi rentowemu niezgodne z prawem, jej zdaniem, potrącanie należności komorniczych ze świadczenia.

Organ podkreślił , iż decyzja Prezesa ZUS w sprawie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest decyzja uznaniową.

W ocenie organu wydającego decyzję w niniejszej sprawie nie doszło do zbędnej zwłoki ze strony organu w procesie ustalania uprawnień Skarżącej do świadczenia, a decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia została wydana w najkrótszym, możliwym terminie.

Pani E. T. wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające złożyła w dniu [...] lutego 2019 r. Po uzupełnieniu przez wnioskodawczynię, w dniu [...] marca 2019 r. (karta 41 akt rentowych), oświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej oraz po przeprowadzeniu przez organ niezbędnych czynności wyjaśniających i dokonaniu obliczenia wysokości świadczenia w dniu [...] kwietnia 2019 r. wydano decyzję przyznającą prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego od [...] kwietnia 2019 r., a więc zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 ustawy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję.

Organ wskazał, że zakresem zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r. nie objęto wyliczenia wysokości rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego ani też wysokości emerytury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna , albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Celem rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest zabezpieczenie sytuacji dochodowej osób, które poświęciły się wychowaniu co najmniej czworga dzieci i w związku z długoletnim zajmowanie się potomstwem nie wypracowały emerytury w wysokości odpowiadającej co najmniej kwocie najniższej emerytury.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 omawiane świadczenie może być przyznane:

1) matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci;

2) ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę.

Kolejny warunek przyznania świadczenia określa art. 3 ust. 2 r.ś.u., a mianowicie świadczenie może być przyznane osobom, o których mowa w ust. 1, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającym po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat, jeżeli są:

1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub

2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub

3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 3 ust. 3 r.ś.u. świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania.

Z kolej według art. 3 ust. 4 r.ś.u. świadczenie przysługuje pod warunkiem zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie jego pobierania.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie, która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności (art. 3 ust. 6 r.ś.u.), przy czym przepis ten nie znajduje zastosowania do osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (art. 3 ust. 7 r.ś.u.). Świadczenie to nie przysługuje również osobie uprawnionej do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury (art. 3 ust. 9 r.ś.u.)

Okolicznością bezsporną między stronami postępowania jest pobieranie przez skarżącą emerytury w wysokości niższej niż kwota najniższej emerytury dlatego tez skarżącej zostało przyznane świadczenie uzupełniające.

Zgodnie z art. 7 pkt 2 r.ś.u., jego wysokość jest uzależniona od wysokości pobieranej emerytury bo stanowi jej dopełnienie do wysokości najniższej emerytury.

Konstrukcja art. 3 r.s.u., w szczególności ust. 1 – 3 i ust. 5 tego artykułu, wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jakie na tej podstawie uprawniony jest podjąć organ rentowy. Oznacza to, że organ administracji, działając w ramach swobodnego uznania, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a ramy uznania określają normy kompetencyjne, a także przepisy regulujące postępowanie administracyjne i przepisy prawa materialnego.

Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ administracji publicznej winien pamiętać o tym, iż uznanie administracyjne nie pozwala mu na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: "NSA" z 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, LEX nr 79608).

Kontrola sądu administracyjnego w przypadku decyzji wydanej w oparciu o uznanie administracyjne jest zasadniczo ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie, zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz czy przyjęte przez organ rozstrzygnięcie zostało wyczerpująco i jasno uzasadnione zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Kontroli sądowej nie podlega natomiast sam wybór rozstrzygnięcia meritum sprawy (vide wyrok NSA z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2051/11 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w uznanie administracyjne, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2018 r., poz. 2107 ze zm.).

Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja mieści się w ramach uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały przez Prezesa ZUS przekroczone.

Świadczenie z art. 3 r.ś.u. ma charakter specjalny; ma za zadanie przeciwdziałać ubóstwu grupie uprawnionych do niego osób, zapewniając im określone środki po osiągnięciu odpowiedniego wieku. Doceniając trud wychowawczy rodziców w rodzinach wielodzietnych, którzy zrezygnowali z zatrudnienia lub go nie podjęli i z tego powodu nie nabyli prawa do emerytury lub ich emerytura jest niższa od najniższej emerytury, przedmiotowe świadczenie może być przyznane w kwocie równej minimalnej emeryturze (od 1 marca 2019 r. 1100 zł brutto) lub jako uzupełnienie do tej kwoty. Nie jest to jednak świadczenie socjalne, uzależnione od potrzeb, nawet gdy są one uzasadnione.

W ocenie Sądu, organ nie uchybił obowiązkom procesowym, ponieważ właściwie ustalił kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, stwierdzając, iż dochód skarżącej wynosi 469,62 złotych brutto, co jest niższe

od kwotę brutto najniższej emerytury (1.100 zł). Zgodnie zaś z art. 7 pkt 2 ustawy

o rodzinnym świadczeniu uzupełniającym, jego wysokość jest uzależniona od wysokości pobieranej emerytury bo stanowi jej dopełnienie do wysokości najniższej emerytury

Dokonał też prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną określoną w przepisie art. 3 ust. 3 r.ś.u.

W konsekwencji, uznać trzeba, iż organ prawidłowo rozstrzygnął, przyznając skarżącej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Skarżąca w swojej skardze nie kwestionowała wysokości przyznanego rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, wnosiła jedynie zastrzeżenia ,co do faktu nie wypłacenia świadczenia za miesiąc marzec. W tym miejscu należy powołać się na art. 7 ust.3 r.ś.u. ,z którego jednoznacznie wynika ,że prawo do świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję. Ponieważ w niniejszej sprawie decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2019 r. ,wobec powyższego pierwszym miesiącem za który zostało wypłacone świadczenie jest miesiąc kwiecień 2019 r.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeliczenie emerytury Sąd wskazuje, że ponowne ustalenie wysokości emerytury nie należy do kognicji sadów administracyjnych tylko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w dalszej kolejności do kognicji sadów powszechnych i dlatego tez w tym zakresie skarga została odrzucona.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę w zakresie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oraz na podstawie art.58 §1pkt1 p.p.s.a. odrzucił skargę w zakresie ponownego ustalenia wysokości emerytury.