Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 642/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.4 ust.1 pkt 5 i ust.3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska(spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska del. WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Dystrybucja Spółki Akcyjnej Oddziału w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 184/12 w sprawie ze skargi I. B. na bezczynność T. Dystrybucja Spółki Akcyjnej Oddziału w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał T. Dystrybucja S. A. Oddział w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku I. B. z dnia 12 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w sprawie ze skargi I. B. na bezczynność T. Dystrybucja S. A. Oddziału w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 12 sierpnia 2011 r. I. B. wystąpiła do E. S.A. Oddział w K. z wnioskiem o udostępnienie, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach o nr ewid. (...) położonych w B. , stanowiących własność wnioskodawczyni.

W odpowiedzi na wniosek E. S.A. w Krakowie w piśmie z dnia 26 sierpnia 2011 r. znak: (...) wyjaśniła, że wszelka dokumentacja techniczno-prawna stanowi tajemnicę Spółki zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i jest udostępniania jedynie organom administracji państwowej lub sądom.

W dniu 23 listopada 2012 r. I. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność T. Dystrybucja S.A. Oddział w K. w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca wskazała, że organ nie udzielił jej żądanej we wniosku informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, w związku z czym pozostaje w bezczynności. Wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji wskazanej we wniosku i zasądzenie kosztów procesowych na jej rzecz.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z orzecznictwem skarga na bezczynność jest skutecznie wniesiona aż do ustania stanu bezczynności, czyli do chwili załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.

Dalej podniesiono, że kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest w ocenie skarżącej brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Skarżąca wyjaśniła, że "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi".

W ocenie skarżącej z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

W dalszej kolejności skarżąca wykazała, że niniejsza skarga jest dopuszczalna i nie jest wymagane poprzedzenie jej żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Przechodząc do uzasadnienia faktycznego wskazano, że wezwaniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. znak: (...) skarżąca wystąpiła do T. Dystrybucja S.A. Oddział w K. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymała pismo z dnia 26 sierpnia 2011 r. znak: (...) . Następnie skarżąca wystosowała kolejne pismo z dnia 4 czerwca 2012 r. znak: (...) , na które otrzymała odpowiedź z dnia 2 lipca 2012 r. znak: (...).

Skarżąca podała, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymała wnioskowanych przez nią dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę T. Dystrybucja S.A. Oddział w K. wniósł o jej oddalenie. Wniesiona skarga jest - w ocenie spółki - całkowicie bezzasadna.

Wskazano, że T. S.A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż spółka T. Dystrybucja S.A. jest spółką prawa handlowego, której ponad 99% akcji jest w posiadaniu spółki T. w K. (pozostałe ok. 1% akcji jest w rękach osób fizycznych).

Z kolei T.. jest spółką publiczną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Skarb Państwa nie posiada w tej spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym, w ocenie strony przeciwnej, nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 399/11 ( LEX nr 1139139) "podmioty, o których mowa w art. 4 u.d.i.p., to władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku osób prawnych niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycje dominującą. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej".

Niezależnie od powyższego wyjaśniono, że również informacje, których dostarczenia domaga się skarżąca nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w rozumieniu przepisu art. 6 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r, sygn. akt l OSK 8/11 ( LEX nr 741678 ) "ustawa z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji".

Podniesiono, że zarówno status prawny, jak również obowiązek udostępniania informacji publicznej był już przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10 (LEX nr 737513) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił m.in. że "obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9 c ust. 3 p.e. jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p" . Wyrok ten dotyczył spółki E. S.A. (poprzednika prawnego strony przeciwnej).

Ponadto podniesiono, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżąca stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji związaną z realizacją jej interesów gospodarczych.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego, a konkretnie E. S.A. w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd pierwszej instancji podzielił w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, że termin ""zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymiE. ym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżąca zwróciła się z wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż niewątpliwie w piśmie skarżącej z dnia 12 sierpnia 2011 r., w którym powołuje się ona na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w którym domaga się "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach o nr ewid. (...) położonych w B. , stanowiących własność wnioskodawczyni" zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej. Sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i stanowią ją nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez dany podmiot, lecz również te, których używa on do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentem, w którego posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. Wniosek skarżącej z dnia 12 sierpnia 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Postępowanie to zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2 cyt. ustawy), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego.

Sąd pierwszej instancji zauważył, iż powyższe oznacza, że E. S.A. Oddział w K. a wobec następstwa prawnego T. Dystrybucja S.A. Oddział w K. powinien zakończyć wszczęte z wniosku z dnia 3 listopada 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma. Z treści pism z dnia 26 sierpnia 2011 r. i z dnia 2 lipca 2012 r. adresowanych do skarżącej nie wynika, aby zarówno E. S.A. Oddział w K. a następnie T. Dystrybucja w K. dokonały kwalifikacji wniosku skarżącej z punktu widzenia oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej. Tymczasem, jak wyżej wskazano, żądanie udostępnienia "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach o nr ewid. (...) położonych w B. , stanowiących własność wnioskodawczyni" jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej. W tym stanie rzeczy należało albo udostępnić tę informację albo wydać decyzję o jej odmowie, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne. Kierowane do skarżącej pisma nie spełniają tych wymogów, a zwłaszcza nie mają charakteru decyzji administracyjnej. Oznacza to, że T. Dystrybucja w K. do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Podmiot ten pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku z dnia 12 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. Dystrybucja w K. zarzucając mu:

1. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności przepisów art. 106 § 5

ppsa w związku z art. 232 kpc w związku art. 227 kpc oraz art. 233 § 1 kpc

poprzez uznanie, iż:

- uczestnik dysponuje informacją publiczną w niniejszej sprawie

- uczestnik nie udzielił informacji,

- treść wniosku złożonego przez skarżącą determinuje kwalifikację danej

sprawy jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej

2. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów:

art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 6 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie

i uznanie, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżąca są

informacją publiczną,

art. 4 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez

niezastosowanie i uznanie, że uczestnik jest podmiotem zobowiązanym do

udostępniania informacji publicznej

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na bezczynność oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż budowa urządzeń energetycznych została nastąpiła na podstawie dokumentacji technicznej oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli, a tytuł prawny do dysponowania nieruchomością skarżącej wynika z przepisów kc dotyczących zasiedzenia służebności. Informacje te nie stanowią zaś informacji publicznej. Uwadze Sądu uchodzi również fakt, iż budowa przedmiotowych urządzeń energetycznych następowała na przełomie lat 60-tych i 70-tych XX w. Jest zaś faktem notoryjnym, iż w tych czasach obowiązywały inne standardy sporządzania stosownej dokumentacji prawnej niż obecnie. W niniejszej sprawie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów udup. Przede wszystkim uczestnik podnosi, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. Uczestnik -spółka T. Dystrybucja S.A. jest spółką prawa handlowego, której ponad 99% akcji jest w posiadaniu spółki T. w K. (pozostałe ok. 1% akcji jest w rękach osób fizycznych ). Z kolei T. jest spółką publiczną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Skarb Państwa nie posiada w tej spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stan prawny poprzednika prawnego uczestnika - spółki E. S.A. był już przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I OSK 851/10 ( LEX nr 737513 ). Wówczas E. S.A. był podmiotem kontrolowanym pośrednio przez Skarb Państwa jako właściciela spółki T. (w tym czasie -jednoosobowej spółki Skarbu Państwa ). W chwili obecnej jednak T. Polska Energia S.A. jest podmiotem notowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, a udział Skarbu Państwa w akcjonariacie wynosi ok. 30%.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, przy czym zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego zmierzają do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji co do kwalifikacji żądanych przez skarżącą dokumentów jako informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz faktu, że uczestnik postępowania jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Rozpatrując podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należało wpierw ustalić status prawny uczestnika postępowania T. Dystrybucja w K. . Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej była już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych. Z treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne".

Dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Przedsiębiorstwa energetyczne w związku z powierzeniem im zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jak wskazał w powołanym wyroku NSA "obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo wypełnia zadania operatora systemu dystrybucyjnego, wymienione w ww. przepisie, realizuje ono zadania publiczne, a zatem informacje odnoszące się do tych zadań są informacjami publicznymi. Ponadto przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek udzielenia informacji na temat sprawy niemieszczącej się w katalogu wymiE. ym w art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, ale jedynie wówczas, gdy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie spółki, że skoro Skarb Państwa nie posiada w tej spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, to spółka ta nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej. Jako podmiot spoza kategorii władzy publicznej spółka ta właśnie z uwagi na wykonywanie zadań publicznych staje się podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto jak wskazano na wstępie, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie można również zapomnieć, iż budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz.651 ze zm.). Treść wniosku złożonego przez skarżącą determinowała więc kwalifikację danej sprawy jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zarzuty skargi kasacyjnej w tym względzie tj. art. 106 § 5 ppsa w związku z art. 232 kpc w związku art. 227 kpc oraz art. 233 § 1 kpc nie zasługiwały na uwzględnienie.

Fakt, że skarżąca kasacyjnie spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oznacza, że spółka ta była zobowiązana do załatwienia wniosku skarżącej w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej poprzez:

1) dokonanie czynności materialno - technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej, lub;

2) wystosowanie pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, lub;

3) wystosowanie pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje również przypadki, które wymagają załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, o czym mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymiE. ymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Skarżąca we wniosku domagała się udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach stanowiących jej własność, lecz nie sprecyzowała sposobu ich udostępnienia, np. przez okazanie w określonym miejscu i umożliwienie ich przeczytania, robienia odpisów, notatek, czy sporządzenia kserokopii i wysłania ich. Jeśli spółka miała w tym zakresie wątpliwości to powinna zwrócić się do wnioskodawczyni o sprecyzowanie żądania w tej mierze. Należy mieć także na uwadze art. 5 u.d.i.p., zawierający ograniczenia prawa do informacji publicznej. Nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym może być wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej tj. jakich konkretnie dokumentów żąda, gdyż może to mieć istotne znaczenie dla ustalenia zakresu przedmiotowego stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli natomiast skarżąca kasacyjnie spółka doszłaby do wniosku, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, to powinna rozstrzygnąć sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Mając na uwadze wskazane przepisy stwierdzić należy, że słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na bezczynność, polegającą na nierozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie przewidzianej w u.d.i.p. jest zasadna. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wniosek ten nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a okoliczności wskazywane przez spółkę nie usprawiedliwiają jej bezczynności. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 6 u.d.i.p. oraz art. 4 i art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie mogły więc odnieść oczekiwanego skutku.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.