Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Informacja prasowa
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 200 w zw. z  art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania punktów 2 i 3 wniosku skarżącego z [...] listopada 2020 r. w terminie 14 dni, od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Prezes Rady Ministrów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktów 1 i 1a wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SAB/Wa 65/21

UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2020 r. Stowarzyszenie [...] (zwane dalej także jako: "Strona"; "Stowarzyszenie"; "Skarżący") wystąpiło drogą elektroniczną na adres skrzynki ePUAP do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (zwanej dalej także jako: "KPRM"; "Organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. listy ekspertów, z którym konsultowano zamknięcie cmentarzy w listopadzie 2020 r., o których Prezes Rady Ministrów informował za pośrednictwem swojego profilu na portalu społecznościowym [...] (link: [...]);

1a. podanie imion, nazwisk, stopnia naukowego, ew. instytucji (np. w placówkę naukową, uczelnię), jakie reprezentują eksperci;

2. kiedy odbyły się ww. konsultacje;

3. czy przebieg i efekty konsultacji zostały utrwalone na jakimkolwiek dokumencie/dokumentach? Jeśli tak, to Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie skanów tych dokumentów.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. KPRM poinformowała, że "wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej" gdyż "Orzecznictwo do ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje między innymi, iż wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określający stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu".

Jednocześnie Organ wyjaśnił, że Prezes Rady Ministrów na bieżąco korzysta ze wsparcia Rady Medycznej, Zespołu Doradców Społecznych PRM, Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego oraz zespołów analitycznych i konsultantów krajowych pracujących przy Ministerstwie Zdrowia.

Z tak udzieloną odpowiedzią i zawartym w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. stanowiskiem nie zgodziła się Strona, która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła naruszenie przez Organ art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek we wskazanym przez ustawodawcę terminie.

W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o:

1. stwierdzenie, że doszło do bezczynności;

2. zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku;

3. zasądzenie na rzecz Skarżącego Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wniosek w swoim przedmiocie odnosił się do wskazanej i linkowanej wypowiedzi Prezesa Rady Ministrów, opublikowanej za pośrednictwem profilu Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem portalu społecznościowego [...]. W tejże wypowiedzi Prezes Rady ministrów wypowiada następujące słowa: "decyzja o zamknięciu cmentarzy w tych dniach jest efektem wielu konsultacji, także konsultacji z zespołem ekspertów, i Rady ds. epidemii COVID" (od minuty 1:18 do 1:28 nagrania).

Z powyższej wypowiedzi w jednoznaczny sposób wynika, że decyzja o zamknięciu cmentarzy była konsultowana z ekspertami i te właśnie konsultacje są przedmiotem wniosku – tj. jaki był skład ekspertów biorących w nich udział, data konsultacji, itd.

Skarżący podkreślił przy tym, że nie neguje tego, iż przedmiotem wniosku powinna być informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Zarazem Skarżące Stowarzyszenie przyjmuje, że KPRM zna tożsamość ekspertów, z których ekspertyzy korzystał Prezes Rady Ministrów (bądź jest w stanie bez większych trudności je ustalić), a także potrafi stwierdzić, w jakich dniach rzeczone konsultacje się odbywały i to tym bardziej, że z udzielonej mu odpowiedzi wynika, że Prezes Rady Ministrów na bieżąco korzysta ze wsparcia Rady Medycznej, Zespołu Doradców Społecznych PRM, Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego oraz zespołów analitycznych i konsultantów krajowych pracujących przy Ministerstwie Zdrowia.

Skarżący wskazał także, że informacja objęta zakresem wniosku ma szczególne znaczenie dla opinii publicznej i z tego względu powinna zostać udostępniona, gdyż podjęta przez Prezesa Rady Ministrów decyzja o zamknięciu cmentarzy odbiła się finansowo m.in. na sprzedawcach chryzantem, i w rezultacie sprawiła, że Rada Ministrów podjęła decyzję o wprowadzeniu dla nich wsparcia finansowego, polegającego na zakupie chryzantem przez Agencję Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa. Co więcej, jak powszechnie informowano w mediach, ogłoszenie decyzji mniej niż dobę przed zamknięciem cmentarzy sprawiło, że w wielu miejscach w Polsce ludzie tłumnie ruszyli na cmentarze, by "zdążyć" przed zakazem.

Decyzja Prezesa Rady Ministrów nie tylko bezpośrednio odbiła się na polityce finansowej rządu, kształcie budżetu i zobowiązań finansowych państwa, fundowanych przecież z podatków i danin, uiszczanych przez obywateli, lecz mogła doprowadzić do powstania nowych ognisk choroby COVID-19 i pogorszyć sytuację epidemiczną kraju.

Wobec tego, opinia publiczna ma prawo wiedzieć, kto odpowiada za merytoryczne przygotowanie tej decyzji; jakie warianty były rozważane; czy i jakie konsekwencje tej decyzji były brane pod uwagę; na jakim etapie procesu decyzyjnego pojawiły się propozycje finansowych zapomóg; czy zostały podjęte jakieś ustalenia w zakresie polityki informacyjnej i udostępniania obywatelom informacji o podejmowanych decyzjach.

Epidemia COVID-19 to bezsprzeczne zagrożenie dla zdrowa i życia wszystkich mieszkańców Rzeczypospolitej Polskiej. Błędne bądź nieprzemyślane działania organów władz publicznych bezpośrednio przekładają się na liczbę zakażonych i ofiar śmiertelnych wirusa. Niedopuszczalne jest zatem, by opinie i opracowania eksperckie, które stanowią bezpośrednie podstawy podejmowanych decyzji, pozostawały poza wiedzą i kontrolą opinii publicznej. Polityka władz publicznych, podejmowana w związku z pandemią, to w najoczywistszy sposób sprawa publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 UDIP i w związku z tym wnioskowane informacje powinny zostać udostępnione.

Organ w odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. wniósł o jej oddalenie.

Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo w sprawach u.d.i.p., Organ podkreślił, że nie każdy aspekt działalności władz publicznych stanowi informację publiczną. Materią informacji publicznej mogą być ostateczne uzgodnienia, a nie dokumenty wewnętrzne, czy też wytworzone w czasie negocjacji lub w czasie uzgadniania stanowisk. Takie bowiem dokumenty nie posiadają waloru ostateczności co do skutku składanego oświadczenia woli, a stanowiska w nich przedstawiane mogą ulegać zmianom. Wymiana poglądów może jedynie prowadzić w efekcie do wyartykułowania kończącego i wiążącego stanowiska przez podmiot publiczny i to ostateczne stanowisko będzie dopiero korzystać z przymiotu informacji publicznej. Tymczasem wnioskowane przez Skarżące Stowarzyszenie informacje nie odnoszą się do obszaru jakiejkolwiek działalności organu, o której mowa w art. 1 i 6 UDIP, a tym samym nie zawierają komunikatu o sprawach publicznych. Z tego względu żądane przez wnioskodawcę informacje, nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.

Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności.

W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Organ, do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwrócił się Skarżący, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Bezspornym jest także między stronami, że Organ udzielił informacji na przesłane zapytanie w dniu [...] listopada 2020 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, natomiast sporne jest czy informacja objęta wnioskiem stanowi informację publiczną tj. o sprawach publicznych, określonych w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w szczególności czy organ dysponował wnioskowaną informacją i mógł ją wnioskodawcy udzielić.

Przy tak zakreślonym sporze, Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że mimo, iż Organ udzielił Skarżącemu w dniu [...] listopada 2020 "formalnie" odpowiedzi na wnioskowane informacje, to jednak nie można uznać aby jej treść odnosiła się do przedmiotu żądanych informacji, skoro udostępnienie informacji na wniosek, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., powinno nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem, a ten dotyczył, w szczególności, udostępnienia listy ekspertów, a więc nośnika materialnego w postaci dokumentu, z którymi konsultowano zamknięcie cmentarzy w listopadzie 2020 r., a o których Prezes Rady Ministrów informował za pośrednictwem swojego profilu na portalu społecznościowym [...].

Trudno uznać zaś za udzielenie informacji publicznej w powyższym zakresie wypowiedź organu, że "wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej" albowiem "Orzecznictwo do ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje między innymi, iż wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określający stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu".

W ocenie Sądu, jak wydaje się, dostrzegł to sam Organ, gdyż w odpowiedzi na skargę w zasadniczy sposób "konwaliduje" swoje stanowisko w sprawie uznając końcowo, że "(...) KPRM nie posiada listy ekspertów, których ustna opinia lub głos doradczy przyczynił się do podjęcia tej konkretnej decyzji", zaś "odtworzenie procesu myślowego, który towarzyszył Prezesowi Rady Ministrów w podjęciu tej konkretnej decyzji oraz wskazanie, który głos doradczy był pomocny lub kluczowy w jej podjęciu, jest z praktycznego punktu widzenia niemożliwe i wymagałoby od podmiotu zobowiązanego zainicjowania działań tworzących nowe informacje, które mogłyby się później okazać nierzetelne lub nieścisłe", gdyż "często, szczególnie po upływie pewnego czasu, jest to również niemożliwe do ustalenia w sposób precyzyjny dla osoby podejmującej daną decyzję."

Jednocześnie Organ nie kwestionuje, że nie budzi wątpliwości twierdzenie Skarżącego, że zgodnie z UDIP informacja publiczna to informacja o różnych aspektach działania i funkcjonowania władz publicznych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Jednak stanowisko Skarżącego nie może być uznane za zasadne, gdyż "(...) Dopóki określona informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, tak aby można było w sposób nie budzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma waloru informacji publicznej".

Reasumując tę część rozważań, w ocenie Sądu, dopiero zatem stanowisko Organu wyrażone w odpowiedzi na skargę w dniu [...] stycznia 2021 r. można uznać za udzielenie informacji publicznej, przy czym niesporne jest, że odmowa uznania żądanych informacji za informacje publiczną, może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej w formie pisma informującego o tym wnioskodawcę – jak w niniejszej sprawie.

W tym miejscu odkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (por. np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3109/12). W takiej sytuacji, w której organ do którego skierowano wniosek uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczna, skarga na bezczynność organu jest sposobem na zweryfikowanie poglądu co do charakteru tej informacji (por. np. wyrok NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 916/12).

Zatem błędne stanowisko organu przekazane Skarżącemu w piśmie z [...] listopada 2020 r. nie usuwało bezczynności organu w rozpoznaniu tego wniosku.

Konsekwencją przyjęcia, że Organ udzielił informacji w przedmiocie wnioskowanej informacji publicznej Skarżącemu "dopiero" pismem z [...] stycznia 2021 r. jest to, że Organ pozostawał w bezczynności od [...] listopada 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Dodać należy, że zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. ust. 2 art. 13 u.d.i.p.).

Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zatem jako zasadę udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.

Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.

Dodać należy, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji.

Nawet więc gdyby przyjąć za Organem, że żądana informacja nie miała waloru informacji publicznej (co będzie przedmiotem rozważań w dalszej części), to i tak Organ był zobowiązany do udzielenia wnioskodawcy takiej informacji najpóźniej do [...] listopada 2020 r.

Ponieważ, jak stwierdzono wcześniej, Sąd nie mógł uznać, że takiej właśnie informacji udzielono Skarżącemu pismem z dnia [...] listopada 2020 r., a dopiero w dniu [...] stycznia 2021r., Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak w pkt. 2 sentencji wyroku, tj. że Prezes Rady Ministrów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1 i 1a.

Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).

Powyższe oznacza, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14).

W okolicznościach niniejszej sprawy, choć doszło do naruszenia przepisu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to jednak nie można było go rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa, gdyż wynikało to z uznania przez Sąd, że pismo z dnia [...] listopada 2020 r. nie miało waloru udzielenia informacji publicznej wnioskodawcy w zakresie żądanych informacji.

Przechodząc do oceny poszczególnych, wnioskowanych informacji pod kątem kwalifikowalności jako informacji publicznej, Sąd podziela pogląd Organu wyrażony w odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., że – co do zasady - informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu.

Sąd w składzie orzekającym jako własny przyjmuję pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 14 września 2012 r., w sprawie I OSK 1177/12, że "(...) dopóki zatem określona informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, tak aby można było w sposób nie budzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma waloru informacji publicznej".

W rozstrzyganej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, gdyż – jak słusznie podkreślił Organ – "odtworzenie (...) procesu myślowego, który towarzyszył Prezesowi Rady Ministrów" w podjęciu decyzji o zamknięciu cmentarzy, z którą to informacją Premier podzielił się następnie za pomocą [...] i domaganie się od Organu informacji w zakresie wskazania, który głos doradczy był pomocny lub kluczowy w podjęciu decyzji przez Premiera, jest z praktycznego punktu widzenia niemożliwe, zaś w aspekcie prawnym wymagałoby od podmiotu zobowiązanego zainicjowania działań tworzących nowe informacje, które mogłyby się później okazać nierzetelne lub nieścisłe.

Dlatego też Sąd uznał, że skoro Organ wnioskowanych informacji w zakresie pkt 1 i 1a nie posiadał, to nie mógł podać listy ekspertów (pkt. 1), z którymi Prezes Rady Ministrów konsultował "zamknięcie cmentarzy" oraz podać ich danych osobowych wraz ze stopniem naukowym oraz jakie reprezentują instytucje naukowe (pkt 1a).

Jednocześnie jednak Sąd uznał, że organ mógł i powinien udostępnić wnioskowane informacje w zakresie pkt 2 i 3 wniosku, gdyż dotyczyły one podania, odpowiednio, kiedy konsultacje w ogóle odbyły się oraz jaki był ich przebieg oraz czy zostały utrwalone na jakimkolwiek dokumencie, a jeśli tak, to czy można skany tych dokumentów przekazać Skarżącemu.

Analiza art. 6 u.d.i.p. wykazuje, zdaniem Sądu, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każdą czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Jak wyraził to trafnie Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, opub. w LEX nr 78062), informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują w zakresie tych kompetencji. Prawo do informacji publicznej jest więc zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02, opub. w LEX nr 144641).

Dlatego też, jak słusznie podnosi Skarżący, samo pojęcie uzyskania informacji o działalności organów nie ogranicza się tylko do dostępu do dokumentów, lecz również do informacji o działalności publicznej danego podmiotu.

Informacje, o które wnosił wnioskodawca w pkt 2 i 3 wniosku, niewątpliwie dotyczą sfery faktów, które są w dyspozycji KPRM. Ustalenie zatem kiedy i czy odbyły się konsultacje z określonymi ekspertami oraz czy przebieg tych spotkań został udokumentowany nie wkracza w tym przypadku w sferę "procesu myślowego, który towarzyszył Prezesowi Rady Ministrów".

Dlatego też Sąd zobowiązał Organ, na podstawie przepisu art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a, jak w pkt. 1 sentencji, tj. do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] listopada o udzielenie informacji publicznej w zakresie pkt 2 i 3 przedmiotowego wniosku.

W sprawie brak jest natomiast podstaw do rozważania możliwości zasądzenia na rzecz Skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., gdyż Skarżący nie domagał się w skardze tego rodzaju świadczenia, a jednocześnie Sąd nie dopatrzył takich okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie takiej sumy pieniężnej z urzędu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego od Organu zwrot kosztów postępowania sądowego, który obejmuje uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł.