Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 96/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Dalej idącą skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6,  art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12 ust. 4g
journal: Dz.U. 2020 poz 1363
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę O. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa 1) zobowiązuje Wojewodę O. do załatwienia sprawy R. W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania w związku z wywłaszczeniem nieruchomości - w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) dalej idącą skargę oddala, 4) zasądza od Wojewody O. na rzecz skarżącej R. W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 24 września 2021 r., R. W. (dalej także: strona, skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 54 § 1 i art. 149 § 1a i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę O. w sprawie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działek gruntu a, b, c, d i e położonych w obrębie Ł., gmina O., na realizację inwestycji drogowej pn. "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...])", zarzucając organowi naruszenie:

1) art. 12 ust. 4f i art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2020 r., poz. 1363, ze zm.), dalej jako: "Specustawa" w zw. z art. 130 ust. 2, art. 134 oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2020 r., poz. 1990 ze zm.) dalej jako: u.g.n., przez brak zachowania przez organ terminu ustawowego do wszczęcia postępowania w związku z ustaleniem odszkodowania w terminie 60 dni od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w przedmiotowej sprawie – jak wskazał autor skargi – organ wydał decyzje w przedmiocie zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej [...], a postępowanie w przedmiocie ustalenia i przyznania na rzecz skarżącej odszkodowania tytułem wywłaszczenia zostało wydane przez organ dopiero 30 kwietnia 2021 r.;

2) art. 12 ust. 4f i art. 12 ust. 4g specustawy drogowej w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej także: Kpa oraz art. 36 § 1 i 2 Kpa przez brak podjęcia przez organ czynności w sprawie ustalenia odszkodowania tytułem wywłaszczenia nieruchomości oraz brak powiadomienia skarżącej o przyczynie zwłoki;

3) art. 8 Kpa i art. 12 Kpa przez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z okolicznością braku podjęcia przez organ czynności dążących do wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia odwołania w terminie ustawowym;

4) art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji przez brak poszanowania przez organ prawa strony do uzyskania słusznego odszkodowania za wywłaszczenie w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki.

Formułując powyższe zarzuty autor skargi wniósł o:

stwierdzenie, że Wojewoda O. dopuścił się bezczynności oraz prowadził w sposób przewlekły postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości,

stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

stwierdzenie, że bezczynność Wojewody O. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej grzywny na podstawie art. 154 p.p.s.a. w wysokości połowy równowartości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Ponadto w piśmie z 14 października 2021 r., strona skarżąca wniosła o przyznanie jej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a., podtrzymując przy tym wniosek o zasadzenie o organu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W motywach skargi, jej autor, po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazał prawne regulacje przedmiotu stanowiące podstawę skargi. W tych ramach przypomniał, że przed Wojewodą O. (dalej także Wojewoda, organ) toczyło się postępowanie w związku z wywłaszczeniem nieruchomości skarżącej. Nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu położona jest w obrębie Ł., gmina O., są to niezabudowane działki należące do skarżącej o nr a, b,c, d i e. Wywłaszczenie miało miejsce na podstawie decyzji Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z [...] w związku z zadaniem "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...]".

Pismem z 21 kwietnia 2021 r. strona złożyła ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania i wydania decyzji ustalającej odszkodowanie tytułem wywłaszczenia. Przyczyną złożonego ponaglenia była przede wszystkim okoliczność, że do dnia wystosowania niniejszego wezwania organ nie dokonał nawet wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczenie, chociaż przepis art. 12 ust. 4g specustawy drogowej nakłada na niego termin 60 dni na wydanie takiej decyzji wprost wskazując, że jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W prowadzonym postępowaniu, na co zwrócił uwagę autor skargi, pomimo wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z [...], organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie dopiero 30 kwietnia 2021 r. (a więc dwa miesiące po terminie przewidzianym na finalizację takiego postępowania, wydanie decyzji i wypłatę odszkodowania dla skarżącej). Postępowanie organu – w ocenie autora skargi – już na tym etapie sprawy nosiło znamiona rażącej bezczynności gdyż organ nie wskazał przyczyny opóźnienia wydania rozstrzygnięcia czym naruszył treść m.in. art. 36 § 1 Kpa. Faktem jest, jak wywodził, że organ wszczął postępowanie 2 miesiące od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z rygorem natychmiastowej wykonalności oraz że nie odniósł się w żadnym zakresie do zarzutów i argumentów przedstawionych przez stronę w ponagleniu z 21 kwietnia 2021 r.

Wskazał następnie autor skargi, że całość prowadzonego postępowania przez organ w przedmiocie ustalenia odszkodowania dla skarżącej, przebiegała z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Operat szacunkowy wyceny wywłaszczanej nieruchomości został sporządzony na zlecenie organu przez rzeczoznawcę dopiero 5 maja 2021 r. Sporządzona wycena nie została wykonana zgodnie z zasadami prawidłowej wyceny. Przede wszystkim rzeczoznawca, decydując się na zastosowanie metody porównania parami, nie uwzględnił nieruchomości podobnych do nieruchomości wywłaszczonych. Ponadto, rzeczoznawca popełnił błąd w zakresie kryterium "dostępu" oraz dokonał nieprawidłowej wyceny i ewidencji drzewostanu (wywłaszczone nieruchomości nie są zabudowane, ale stanowią grunty leśne). Na skutek popełnionych błędów, łączna wycena nieruchomości wywłaszczonych wynosiła w operacie sporządzonym na zlecenie organu 889.499,00 zł, co stanowi rażące obniżenie wartości nieruchomości wywłaszczonych.

Zdaniem autora skargi, strona została zobowiązana do zajęcia stanowiska do sporządzonego operatu w terminie do 3 czerwca 2021 r., przy czym odmówiono jej udostępnienia wyceny za pośrednictwem poczty elektronicznej czy tradycyjnej (ksero). Strona wielokrotnie podnosiła, że jest to sytuacja, którą pełnomocnik skarżącej spotkał się pierwszy razy w swoje praktyce zawodowej.

W dalszych motywach pełnomocnik strony wskazał, że w związku z sytuacją epidemiologiczną spowodowaną epidemią Covid-19 oraz wyznaczeniem przez organ krótkiego terminu na zajęcie stanowiska co do treści operatu, umówił się na spotkanie z pracownikiem organu w jego siedzibie 31 maja 2021 r., i dopiero w tym dniu została wykonana fotokopia operatu szacunkowego z urzędu. Wobec tego 1 czerwca 2021 r. wystąpił z wnioskiem o wydłużenie terminu na wskazanie zastrzeżeń do operatu i zajęcie stanowiska w sprawie. Przedmiotowy wniosek nie został uwzględniony przez organ, który [...] wydał decyzję ustalającą wysokość należnego stronie skarżącej odszkodowania. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania tytułem wywłaszczenia. 22 czerwca 2021 r., z zachowaniem terminu, zostało złożone odwołanie, którym podniosła m.in. okoliczności naruszenie przez organ przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Podniósł pełnomocnik, że organ przede wszystkim nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 Kpa). Ponadto, jak zaznaczył, operat z urzędu nie może stanowić podstawy ustalenia odszkodowania tytułem wywłaszczenia. Kwota wynikająca z operatu rzeczoznawcy nie jest przy ty, jego zdaniem, kwotą prawidłową. Strona skarżąca wnosząc odwołanie załączyła do niego operat szacunkowy sporządzony na jej zlecenie przez innego rzeczoznawcę, który określił wartość wywłaszczanych nieruchomości w wysokości 1.391.883,00 zł. Zaznaczył, że organ nie uznał złożonego odwołania oraz nie dopuścił w poczet materiału dowodowego wyceny rzeczoznawcy sporządzonej na zlecenie strony. Równocześnie wskazał, że w piśmie z 29 lipca 2021 r. Minister Rozwoju Pracy i Technologii, zarejestrował przyjęcie odwołania strony Skarżącej, wyznaczając jednocześnie termin do dnia 31 grudnia 2021 r. na rozstrzygnięcie postępowania odwoławczego. Co istotne, jak zaznaczył pełnomocnik strony, organ nadrzędny, właściwy do rozstrzygnięcia odwołania strony, również nie wskazał przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy.

W ocenie pełnomocnika strony opieszałość prowadzonych czynności przez organ narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego nakazujące organom prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa). Stwierdził przy tym, że doszło do rażącego naruszenie prawa oraz bezczynności zwłaszcza wobec okoliczności braku zapewnienia przez organ czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu. Zaznaczył nadto, że strona nie miała dostatecznego terminu na ustosunkowanie się do sporządzonego przez organ operatu szacunkowego nieruchomości. Argumentując uwypuklił jednocześnie, że organ początkowo bardzo zwlekał z wszczęciem postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczenie, a następnie automatycznie, nie czekając na zajęcie stanowiska przez stronę co do treści operatu, wydał decyzję.

Zdaniem autora skargi w danym stanie faktycznym zachodzą przesłanki zaskarżenia ze względu na okoliczność, że bezczynność organu ma miejsce wtedy gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie dąży do wyjaśnienia sprawy, w tym przypadku wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania tytułem wywłaszczenia, a w to miejsce w ostatnim dniu terminu 60 dni określonych w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, dopiero wszczyna postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie. Następnie, jak zaznaczył pełnomocnik, organ przez kilkanaście miesięcy nie podejmował czynności wyjaśniających ograniczając się jedynie do przedłużania terminu rozstrzygnięcia sprawy bądź powołania w poczet materiału dowodowego kolejnego operatu szacunkowego rzeczoznawcy, który – jak uznał – "i tak obarczony jest błędem i nie może być podstawą ustalenia odszkodowania".

Uzasadniając z kolei wymierzenie grzywny wskazał autor skargi powtórzył normy zawarte w art. 154 § 1 P.p.s.a., akcentując zwłokę organu z rozpoznaniu sprawy strony oceniając ją jako rażącą.

W piśmie z 14 października 2021 r., zatytułowanym "wniosek o uzupełnienie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę O. w sprawie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w związku z wywłaszczeniem nieruchomości z dnia [...]", powtórzył dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, przytaczając zarazem podstawy prawne żądania zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Argumentując –analogicznie jak strona skarżąca – opisał dotychczasowy przebieg postępowania przytaczając regulacje prawne z przedmiotu zaskarżenia, wskazał, że decyzją z [...], nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydaną na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, stwierdził nabycie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr a o pow. 0,0075 ha, nr b o pow. 2,5617 ha (powstałe z podziału działki nr f), nr c o pow. 0,0335 ha, nr d o pow. 0,2631 ha (powstałe z podziału działki nr g), nr e o pow. 2,1251 ha (powstała z podziału działki nr h), AR_[...], obręb Ł., gmina O., KW [...], stanowiącej dotychczas własność strony. Nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa nastąpiło z dniem ostateczności decyzji Wojewody O., tj. z dniem [...]. Pismem z 30 kwietnia 2021 r. Wojewoda O. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania mającego na celu ustalenie oraz wypłatę odszkodowania za nieruchomość nabytą pod budowę Obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...]).

Następnie, na co zwrócił uwagę Wojewoda, decyzją z [...], nr [...], orzekł o odszkodowaniu za ww. nieruchomość, nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa, na rzecz strony w wysokości 944 473,95 zł. Od tej decyzji, zgodnie z pouczeniem, odwołanie wniosła strona, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie należnego stronie odszkodowania w oparciu o operat szacunkowy z 21 czerwca 2021 r. sporządzony na jej zlecenie albo o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Przypomniał także Wojewoda, że przy piśmie z 5 lipca 2021 r. przekazał do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii wraz z aktami sprawy odwołanie. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...], nr [...], uchylił jego decyzję z [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Natomiast 28 września 2021 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie oraz wypłatę odszkodowania za nieruchomość nabytą pod inwestycję drogową.

Przedstawiając następnie regulacje prawne wskazał organ, że stosownie do art. 18 ust. 1 oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1363 ze zm.), dalej nadal "specustawa", wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Przy piśmie z 23 marca 2021 r. (wpływ do urzędu 25 marca 2021 r.) Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O. przekazał Wojewodzie dokumentację fotograficzną wraz z opisem stanu zagospodarowania terenu na dzień wydania decyzji z [...], nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Mając na uwadze fakt, że w styczniu 2021 r. rozpoczęły się prace wstępne związane z budową obwodnicy O., polegające m.in. na wycince drzew i odhumusowaniu terenu, niezbędne było posiadanie dokumentacji fotograficznej wraz z opisem stanu zagospodarowania terenu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto z uwagi na dużą ilość nieruchomości nabytych z mocy prawa przez Skarb Państwa, na podstawie decyzji z [...], nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie było możliwe wszczęcie postępowania w terminie wskazanym w art. 12 ust. 4g specustawy. W pierwszej kolejności należało skompletować wszystkie niezbędne do prowadzenia postępowania dokumenty (m.in. wypis z rejestru gruntów, mapy z projektem podziału nieruchomości), dokonać ich digitalizacji, a następnie założyć sprawy dla wszystkich nabytych nieruchomości w elektronicznym systemie do zarządzania dokumentacją. Dopiero po zebraniu niezbędnych dowodów w sprawie, ustaleniu stron postępowania możliwe jest jego wszczęcie, a następnie wycena nieruchomości.

Motywując za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku wskazał Wojewoda, że terminy określone w art. 12 ust. 4b i ust. 4g specustawy drogowej mają charakter norm prawa procesowego, a nie materialnego, są terminami instrukcyjnymi. W konsekwencji terminy te mogą być przedłużane według reguł określonych w art. 36 ust. 2 Kpa, a przepisów art. 12 ust. 4b i ust. 4g nie można interpretować jako norm nakazujących wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie w tych terminach kosztem naruszenia prawa. Nabiera to szczególnego wymiaru w odniesieniu do spraw odszkodowań ustalanych w związku z realizacją inwestycji w zakresie dróg publicznych, zwłaszcza o charakterze liniowym, obejmujących wiele nieruchomości i charakteryzujących się wysokim stopniem trudności – tak WSA w Gdańsku w wyrokach w wyrokach z 12 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 120/16, i z 30 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 31/17, wszystkie przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; CBOSA.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość nabytą pod realizację inwestycji drogowej, wyjaśnił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było możliwe niezwłoczne wszczęcie postępowanie oraz sporządzenie operatu szacunkowego m.in. z uwagi na natychmiastowe rozpoczęcie prac budowlanych na nieruchomości. Po rozpoczęciu prac budowlanych stan nieruchomości odbiegał znacząco od stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, dlatego niezbędne było posiadanie przez tut. organ ww. dokumentacji, aby prawidłowo określić stan faktyczny nieruchomości. Zdaniem Wojewody brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony – tak , jak zaznaczył organ orzekł NSA w wyroku z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2390/12.

Ponadto wskazał, że strona złożyła ponaglenie z 21 kwietnia 2021 r., dotyczące bezczynności organu w sprawie postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania, a Minister Rozwoju, Pracy i Technologii postanowieniem z [...], nr [...] uznał je za nieuzasadnione, wskazując przy tym, że organ wojewódzki podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do prawidłowego załatwienia sprawy, jak również poinformował strony o przyczynach przedłużającego się postępowania i o terminie rozpatrzenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje;

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2325, ze zm.), nadal przywoływanej jako: p.p.s.a., w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej: p.u.s.a., sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Kontrola ta, co należy podkreślić, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w tych sprawach, jak i w niniejszej, nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie. Wskazać nadto należy, że stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Z tego względu skarga rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei jego § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Natomiast na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oceniając przebieg postępowania pod kątem zaistnienia przewlekłości (oraz ewentualnie jej charakteru) należy również dostrzec, że do chwili orzekania sprawa nie została załatwiona.

W tym miejscu wskazać także należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Jak wynika z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania, który jest co do meritum zgodnie prezentowany, tak przez stronę skarżącą, jak i organ, zdaniem składu orzekającego w sprawie, rację ma strona skarżąca, że w rytmice ale i zasadności podejmowanych czynności, ich szybkości i ekonomice – z uwzględnieniem okresu wprowadzonego stanu epidemiologicznego – wystąpił stan uzasadniający stwierdzenie, że organ, w prowadzi przewlekle objęte skargą postępowanie.

Nie ulega wątpliwości, co wymaga podkreślenia, że art. 12 ust. 4g specustawy wyznacza organowi 60-dniowy termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, który liczony jest od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W przedmiotowej sprawie na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Wojewoda decyzją z [...] nr [...] zezwolił na realizacje inwestycji drogowej pn. "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...])", równocześnie jej mocą stwierdził nabycie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr a o pow. 0,0075 ha, nr b o pow. 2,5617 ha (powstałe z podziału działki nr f), nr c o pow. 0,0335 ha, nr d o pow. 0,2631 ha (powstałe z podziału działki nr g), nr e o pow. 2,1251 ha (powstała z podziału działki nr h), AR_[...], obręb Ł., gmina O., KW [...], stanowiącej dotychczas własność strony skarżącej. Nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa nastąpiło z dniem 6 lutego 2021 r., tj. z dniem ostateczności tej decyzji Wojewody. Tymczasem dopiero 30 kwietnia 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania mającego na celu ustalenie oraz wypłatę odszkodowania za nieruchomość nabytą pod budowę Obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...]), a decyzją z [...] nr [...], orzekł o odszkodowaniu za ww. nieruchomość, nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa, na rzecz strony skarżącej w wysokości 944 473,95 zł. Przy czym decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku kontroli instancyjnej zainicjowanej odwołaniem strony. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...], nr [...], uchylił bowiem decyzję Wojewody z [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Nie ulega również wątpliwości, że celem specustawy jest nie tylko uproszczenie ale i przyspieszenie wydawania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Interes społeczny i gospodarczy, który znajduje oparcie w omawianym akcie prawnym i który w tym wypadku ma prymat nad słusznym interesem strony, przemawia za szybką i sprawną budową drogi. Konieczność urządzania nowych dróg, modernizacji istniejących, służąca swobodnemu przemieszczaniu się, m.in. służb komunalnych i ratowniczych, dostosowywanie istniejących dróg do wymogów bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa mieści się w granicach ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto za szybkością przemawia także to, że odszkodowanie ustala się według wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniosą podmioty wskutek utraty tej nieruchomości. W szczególności utrata dochodów z nieruchomości i spodziewanych zysków nie jest objęta dyspozycją art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do której odsyła wprost art. 12 ust. 5 specustawy drogowej. Z kolei zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy, właściwy organ (wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych) wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek zarządcy drogi. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi przy tym szczególny akt z zakresu administracji publicznej, ponieważ łączy w sobie co najmniej trzy odrębne rozstrzygnięcia: w zakresie ustalenia lokalizacji inwestycji drogowej, zatwierdzenia podziałów nieruchomości i zatwierdzenia projektu technicznego inwestycji, skutkującego uznaniem rozstrzygnięcia w tym zakresie za pozwolenie na rozpoczęcie robót budowlanych. Decyzja ta jest więc efektem koncentracji uprawnień orzeczniczych w wymienionych trzech sferach prawnych, dlatego też ustawodawca skoncentrował uprawnienia instancyjne także w jednym organie wyższego stopnia – tak: Wolanin M., Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, Warszawa 2009, s. 165 i nast.

Nadto decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma związany charakter decyzji, który nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości przy jej wydawaniu. W piśmiennictwie fachowym wskazuje się, że określenie, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest decyzją związaną oznacza, iż w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia (zob. Patrycja Antoniak, Maksymilian Cherka, Filip M. Elżanowski, Krzysztof A. Wąsowski "Przygotowanie i realizacja inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz" WKP 2012, uwagi do art. 11e ustawy). Uwaga ta jest o tyle istotna albowiem decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej kreuje nową sytuację administracyjnoprawną i tworzy stosunki prawne, gdyż wskazane w niej nieruchomości stają się z mocy prawa własnością publiczną w momencie uzyskania przez nią waloru ostateczności (art. 12 ust. 4 specustawy). Oznacza to, że decyzja realizująca interes inwestora budowlanego, którym jest zarządca drogi, bez przeprowadzania odrębnego postępowania wywłaszczeniowego odejmuje własność osobie trzeciej.

Odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni. Przekroczenie wyznaczonych przez ustawodawcę terminów na rozpatrzenie sprawy umożliwia stronom postępowania wniesienie w pierwszej kolejności ponaglenia, a w drugiej skargi na bezczynność tego organu czy przewlekłe prowadzenie postępowania.

Tym samym w tak ukształtowanym stanie prawnym obowiązkiem organu było wszcząć z urzędu postępowanie odszkodowawcze, mocą przytoczonego art. 12 ust. 4g specustawy ustawodawca wyznaczył organowi 60-dniowy termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, który liczony jest od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej organ obowiązany był zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W sprawie nie było więc obiektywnych przeszkód od podjęcia pierwszych czynności już w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g specustawy. Takich okoliczności nie wykazał również organ w odpowiedzi na skargę. Chronologia podejmowanych czynności jednoznacznie wskazuje, że organ nie dochował należytej staranności w zorganizowaniu i przeprowadzeniu postępowania, aby w terminie określonym w art. 12 ust. 4g ustawy wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania. Taka postawa organu stanowi o naruszeniu art. 12 ust. 4g specustawy. Dokonując oceny stopnia naruszenia prawa należy mieć również na uwadze, że skarżącą pozbawiono własności nieruchomości w trybie specustawy, a więc z mocy samego prawa. Tymczasem odszkodowania za nieruchomość zmuszona jest dochodzić na drodze postępowania administracyjnego.

Nie stanowi w pełni usprawiedliwienia dla niedochowania tak określonego ustawowego terminu ustalenia odszkodowania sama niejako okoliczność ilości nieruchomości nabytych z mocy prawa przez Skarb Państwa, na podstawie decyzji z [...] nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jednak zdaniem Sądu taką usprawiedliwioną okolicznością jest już charakter podejmowanych czynności, w tym potrzeba skompletowania wszystkich niezbędnych do prowadzenia postępowania dokumenty (m.in. wypis z rejestru gruntów, mapy z projektem podziału nieruchomości), dokonanie ich digitalizacji, a następnie założenie odrębnych spraw dla wszystkich nabytych nieruchomości w elektronicznym systemie do zarządzania dokumentacją. Dopiero po zebraniu niezbędnych dowodów w sprawie, ustaleniu stron postępowania możliwe jest jego wszczęcie, a następnie wycena nieruchomości. Przedsięwzięcie "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...])" jest takim szerokim w działaniu przedsięwzięciem, które z uwagi na skutki prawne, zwłaszcza nie tylko w aspekcie zmiany stanu właścicielskiego nieruchomości i związanej z tym procedury ale i wydatkowania na ten cel środków publicznych, wymaga szczególnego, starannego procedowania, któremu w ocenie Sądu starał się sprostać Wojewoda.

Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3297/21, w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania sąd administracyjny kontroluje co do zasady tok i poprawność czynności organu, ich właściwe natężenie, koncentrację materiału dowodowego, prawidłowość i celowość z punktu widzenia rozstrzygnięcia.

Przewlekłość, jak orzekł NSA, w prowadzeniu postępowania administracyjnego występuje wówczas, gdy podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych do merytorycznego załatwienia sprawy.

Ponadto, z czym w pełni utożsamia się skład orzekający w niniejszej sprawie, NSA w przytoczonym powyżej wyroku wskazał nadto, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by skończyło się ono w rozsądnym terminie, co zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie nie wystąpiło.

Innymi słowy, na co także zwrócił uwagę NSA, w przytoczonym wyżej wyroku, z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie to trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

NSA, co wymaga powtórzenia albowiem w pełni oddaje to ocenę dokonaną przez skład orzekający w tej sprawie, odwołując się przy tym do dorobku doktryny – co istotne – podał, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest w bezczynności ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, a także B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011).

Mając to na uwadze należy także dostrzec, że w wyniku rozpoznawania skargi na przewlekłość sąd bada wyłącznie, czy postępowanie organu prowadzone było w sposób prawidłowy z punktu widzenia wymogów efektywności i to bez względu na to, czy sprawa została zakończona, czy też nie. Stąd uznać należy za zasadne orzeczone w pkt 1 zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, tak ważnej z punktu widzenia strony ale i społecznego oczekiwania. Sąd – jak wskazano powyżej – stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3267/14 rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zwraca się uwagę także na to, że długość trwania przewlekłości (bezczynności) postępowania nie jest podstawową (najważniejszą) przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ona prawo, niemniej jednak może mieć duże znaczenie w takiej jej kwalifikacji (podobnie NSA w wyroku z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wszystkie przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; CBOSA).

Takiego kwalifikowanego naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie dopuścił się organ. Z tego względu orzeczono jak w pkt 2 i 3 wyroku. Dokonana analiza prowadzi w ocenie Sądu do jednoznacznego do wniosku, że w niniejszej sprawie postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, co sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ale nie było to postępowanie prowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Doszło do naruszenia ustawowych terminów do załatwienia sprawy, która miała charakter skomplikowany. To nie brak właściwej organizacji postępowania doprowadził do sytuacji, że sprawa nie została załatwiona we właściwym terminie, a właśnie okoliczność związana z potrzeba zgromadzenie materiału dowodowego mającego wpływ na proces nie tylko budowlany, ale przede wszystkim także właścicielski. W niniejszej sprawie nie bez znaczenia i wpływu na ocenę charakteru bezczynności organu jest specyfika inwestycji objętej zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej, w tym jej zasięg, czyniącą ją inwestycją, której skutki dotykają wielu miejscowości. Rozmiar tej inwestycji wiąże się natomiast z potrzebą nadzwyczajnego zaangażowania aparatu urzędniczego różnych szczebli administracji publicznej w rozpoznaniu sprawy administracyjnej stanowiącej następstwo realizacji inwestycji drogowej związanej z "Zaprojektowaniem i budową obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...])", w tym – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – ustalenia odszkodowań za nieruchomości przejęte z mocy prawa przez Skarb Państwa na cele drogowe. Pomimo tego, że trud organizacyjny związany z obowiązkiem rozpoznania jednocześnie wielu spraw o odszkodowania za nieruchomości położone w różnych lokalizacjach obciąża organ, a wielość spraw sama w sobie nie jest usprawiedliwieniem niesprawności w podejmowaniu czynności procesowych, to nie można przy ocenie tych działań z pola widzenia stracić okoliczności, które pozostają poza wpływem organu. Z wyjaśnień Wojewody wynika, że podjęcie czynności wyjaśniających, w tym zlecenie sporządzenia operatów szacunkowych w każdej ze spraw, uzależnione było od podjęcia szeregu czynności.

Sąd dokonał oceny charakteru naruszenia prawa w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych, w tym – o czym nie można zapominać – procedowania organu w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego 20 marca 2020 r., mocą § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491) – jak wskazano powyżej, każda bezczynność, podobnie jak każde przewlekłe prowadzenie postępowania, jest naruszeniem prawa, ale nie każde ma cechy rażącego naruszenia prawa. I o ile dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, które być musi znaczne i niezaprzeczalne. Podkreślenia przy tym wymaga, że za rażące naruszenie prawa uznaje się wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie, co stwierdzono w rozpoznawanej sprawie.

W sytuacji, w której organ stanął przed – można stwierdzić – ponadstandardowym obowiązkiem jednoczesnego prowadzenia postępowań w wielu różnych sprawach o odszkodowania, sprowadzenie oceny charakteru bezczynności organu wyłącznie do prostego obliczenia skali przekroczenia terminów byłoby zbyt daleko idącym uproszczeniem. Ocena stopnia bezczynności musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w tym jej skutków. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu przejawów zachowań wywołujących dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. W konsekwencji Sąd uznał, że niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g specustawy pomimo tego, że jest oczywiste, nie mogło być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Z tych samych powodów Sąd nie dostrzegł podstaw do tego, by wymierzyć organowi grzywnę czy też zasądzić sumę pieniężną, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wynika, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Zatem zasądzenie sumy pieniężnej od organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, dostępny w Internecie). Wskazać przy tym należy, że natomiast art. 149 § 2 p.p.s.a. daje podstawę wyłącznie do wymierzenia grzywny organowi, który jest bezczynny bądź który prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Z tego powodu zadośćuczynienie żądaniu skargi o wymierzenie grzywny Wojewodzie byłoby bezpodstawne.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Przyznanie sumy pieniężnej stanowi dodatkowo swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyroki NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3455/19 i z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2230/17). Przy czym te okoliczności winna wykazać strona motywując żądanie.

Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej musi zatem zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca powinna nawiązać do straty, jaką poniosła na skutek bezczynności organu administracji. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem tak w skardze, jak i wskazanym powyżej piśmie uzupełniającym ją z 14 października 2021 r., brak jest stosownej argumentacji w tym zakresie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi, opłat skarbowych od pełnomocnictwa, składa się również wynagrodzenie adwokata ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).