Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2374/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 350 ust 1 pkt 1, art 508 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zgody na pobyt ze względów humanitarnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. L. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2015r. Nr [...], którą na podstawie art. 350 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 508 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 1650, ze zm.), dalej także jako "ustawa" i art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. T. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w O. z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] orzekającej o cofnięciu mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Mianowicie w dniu 16 sierpnia 2009r. K. T. (ojciec L. T.) złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy, którym był objęty także jego wówczas małoletni syn L. T. W dniu [...] grudnia 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu z terytorium RP. Jednakże decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010r., udzielono wnioskodawcy, jego żonie oraz małoletniemu wówczas synowi L. T. zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2009 r., Nr. 189, poz. 1472 ze zm.).

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 508 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), dalej także jako "ustawa", z dniem wejścia w życie ustawy decyzje wydawane na podstawie przepisów o udzielaniu zgody na pobyt tolerowany ze względu na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stały się decyzjami o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

W dniu 16 października 2014r. Komendant Placówki Straży Granicznej w O. z urzędu wszczął wobec L. T. postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. organ ten cofnął zainteresowanemu zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, z uwagi na ustanie przyczyny dla której zgoda ta została udzielona. Cudzoziemiec złożył odwołanie od tej decyzji podnosząc fakt istnienia silnych więzi ze swoimi rodzicami i rodzeństwem. Przyznał, że co prawda przebywał w [...] gdzie mieszka jego dalsza rodzina, to jednak chciałby pozostać w Polsce z którą wiąże swoją przyszłość. Podkreślił, że w [...] nie ma szans na bezpieczeństwo socjalne.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie stwierdził, że na podstawie analizy dostępnych Straży Granicznej baz danych ustalono, iż L. T. w okresie po uzyskaniu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP przebywał poza Polską. Wyjechał z Polski w dniu 12 lutego 2013r. do kraju pochodzenia i przebywał tam do dnia 9 maja 2014r., tj. pomimo posiadania zgody na pobyt tolerowany w Polsce udzielonej z uwagi na zagrożenia jakie mogłyby go spotkać na terytorium [...]. Ponieważ pobyt na terenie [...] wykazał, że cudzoziemiec nie był obiektem zainteresowania organów państwa, nie doznał żadnego uszczerbku związanego z zamieszkaniem tamże należało uznać, że nie wymaga on już dłużej ochrony państwa polskiego w formie przyznanej mu ochrony.

Cudzoziemiec dwukrotnie został przesłuchany. Potwierdził, że przebywał na terytorium [...]. Rozpytywany o sytuację w kraju pochodzenia zeznał, iż jest gorzej niż było wcześniej, jednakże podczas obu przesłuchań nie był w stanie wskazać żadnych realnych i spersonalizowanych zagrożeń. Utrzymywał, że takie zagrożenia występują w stosunku do jego ojca. Odnośnie własnej osoby zeznał, iż na chwilę obecną jedynym zagrożonym w jego rodzinie jest jego ojciec, choć także w stosunku do swojego ojca nie mógł on wskazać konkretnych zagrożeń. Cudzoziemiec rozpytywany o sytuację, w której z powodu działania jego ojca lub nazwiska był traktowany w negatywny sposób, miał problemy, lub inne nieprzyjemności - odniósł się jedynie do przeszłości.

Organ zwrócił uwagę, że L. T. uzyskał przedmiotowe zezwolenie na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w myśl którego cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. Ponieważ cudzoziemiec wówczas był małoletni, a przesłanki do objęcia ochroną dotyczyły jego ojca – udzielono zgody na pobyt tolerowany także synowi. Mianowice ojciec cudzoziemca w sposób wystarczający uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania i zainteresowanie jego osobą przez władze [...] mógłby być w konsekwencji powrotu do kraju pochodzenia narażony na w/w naruszenia praw człowieka, a w szczególności mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego. Ojciec twierdził także, że jego syn był odtrącony przez kolegów, nie chciał wychodzić na ulicę, często musiał zmieniać szkoły, dochodziło do awantur i bijatyk wywołanych przez narodowość syna.

Organ odwoławczy analizując zeznania L. T. złożone w niniejszym postępowaniu doszedł do przekonania, że cudzoziemcowi nie zagraża jakiekolwiek niebezpieczeństwo w kraju pochodzenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż L. T. nie podejmował także działań mogących narazić go na negatywną reakcję ze strony organów kraju pochodzenia. L. T. opuścił terytorium RP i udał się do kraju pochodzenia, gdzie przebywał przez długi okres czasu, tym samym okoliczności dla których została mu udzielona zgoda na pobyt tolerowany (zamieniona następnie na pobyt ze względów humanitarnych) przestały istnieć lub zmieniły się do tego stopnia, że zgoda na pobyt humanitarny nie jest już wymagana.

Odnosząc się do treści odwołania, w którym zainteresowany zdawał się sugerować, iż organ I instancji nie odniósł się do ochrony jego praw gwarantowanych art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak również niniejsza decyzja nie zawiera orzeczenia o wydaleniu, a zatem w sprawie nie ma zastosowania art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dotyczącej udzielenia mu zgody na pobyt humanitarny. Tym samym brak jest prawnych możliwości stwierdzenia w toku niniejszego postępowania, czy wobec zainteresowanego zachodzą obecnie inne przesłanki uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt humanitarny. Ponadto podniesione przez cudzoziemca okoliczności dotyczące posiadanych przez niego związków rodzinnych z zamieszkującymi tu rodzicami i rodzeństwem, a także związków prywatnych z Polską, czy obawa powrotu (ze względów materialnych "brak bezpieczeństwa socjalnego") do kraju pochodzenia nie mogą zostać ocenione i rozważone w toku tegoż postępowania, które dotyczy jedynie kwestii cofnięcia cudzoziemcowi zgody na pobyt humanitarny udzielonej mu w trybie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył L. T. Wskazał, że jego pobyt w [...] był podyktowany sytuacją rodzinną. Natomiast w Polsce ma rodziców i rodzeństwo, znajomych. Chciałby kontynuować naukę w Polsce, a w przyszłości pracę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd na wstępie wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014r., poz.1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego – zarówno z powodów podniesionych w skardze, jak i uchybień, które byłby Sąd zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 350 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem zgodę na pobyt ze względów humanitarnych cofa się, jeżeli okoliczności, z powodu których zgoda została udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że zgoda nie jest już wymagana. Z kolei zgodnie z art. 508 ust. 1 pkt a) ustawy z dniem wejścia w życie ustawy wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany ze względu na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony stają się decyzjami o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Bezspornym jest, że skarżącemu została udzielona ochrona międzynarodowa w postaci zgody na pobyt tolerowany ze względu na wydanie decyzji jego ojcu. Przesłanką udzielenia zgody na pobyt tolerowany na rzecz K. T. było jego zaangażowanie w dostarczaniu podczas [...]-[...] konfliktu zbrojnego w 2008r. pomocy humanitarnej. Ojciec skarżącego pełnił rolę kierowcy i przewodnika w Misji Pomocy Humanitarnej i Medycznej prowadzonej przez [...] w [...]. W związku z tą działalnością po zakończeniu konfliktu stał się on przedmiotem zainteresowania policji i organów ścigania (vide uzasadnienie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010r.). Ochrona ta została zatem udzielona ze względu na ewentualne zagrożenia, którym mógłby podlegać ojciec skarżący, a pośrednio także jego syn w kraju pochodzenia – jako podstawa prawna decyzji został wskazany art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Miała na celu także zalegalizowanie pobytu cudzoziemca na terytorium RP bowiem K. T. uciekając z kraju pochodzenia znalazł się właśnie w Polsce. Celem tej ochrony było zapewnienie bezpieczeństwa cudzoziemcowi przed powrotem do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo ukaraniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego lub być ukarany bez podstawy prawnej.

Jako zatem zasadniczego znaczenia w świetle zastosowanej normy art. 350 ust. 1 pkt 1 ustawy nabiera kwestia ustalenia, czy nadal w kraju pochodzenia istnieje sytuacja, która zadecydowała o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany czy też uległa ona zmianie i w jakim zakresie. Przepis art. 350 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga aby okoliczności, z powodu których zgoda została udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że zgoda nie jest już wymagana. Zmiana okoliczności może polegać bowiem na ustaniu sytuacji stanowiących przesłankę udzielenia zgody lub na takiej ich zmianie, że ochrona międzynarodowa nie jest tu wymagana.

Jak ustalił organ (w tym głównie o zeznania samego skarżącego) podczas jego pobytu w kraju pochodzenia (ponad rocznego) cudzoziemiec nie miał żadnych problemów, nie doznał żadnych prześladowań, czy negatywnych działań ze strony przedstawicieli państwa czy innych podmiotów. Nie był w stanie skonkretyzować żadnych zagrożeń wobec swej osoby. Bez problemów opuścił kraj pochodzenia i powrócił do Polski. W odwołaniu nie zakwestionował powyższych ustaleń. Poniósł natomiast, że przebywa w Polsce od 2009r., tutaj mieszkają jego rodzice oraz młodszy brat i z Polską wiąże swoją przyszłość. Dodał, że w kraju pochodzenia nie ma szans na bezpieczeństwo socjalne.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że skarżący jest osobą pełnoletnią, co oznacza, że nie może nadal powoływać się na ochronę prawną, z której korzystają jego rodzice. Jednocześnie Sąd nie kwestionuje silnych więzi rodzinnych, które łączą skarżącego z pozostałymi członkami rodziny przebywającymi na terytorium RP. Jednakże okoliczność ta pozostaje prawnie obojętna jeśli chodzi o zastosowanie art. 350 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przesłanką bowiem do cofnięcia zgody na pobyt ze względów humanitarnych jest jedynie ustanie lub zmiana okoliczności ze względu na które zgoda na pobyt tolerowany została udzielona. W niniejszej sprawie taka zmiana okoliczności nastąpiła, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji. Norma prawna skonstruowana przepisem art. 350 ust. 1 pkt 1 ustawy nie przewiduje, aby przy badaniu stanu faktycznego miała znaczenie sytuacja rodzinna cudzoziemca.

Ta forma ochrony międzynarodowej ma na celu zabezpieczenie cudzoziemca przed zagrożeniami, których mógłby indywidualnie doświadczyć w kraju pochodzenia. Zagrożenia te zostały wyspecyfikowane w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom. Skoro cudzoziemiec takich zagrożeń nie doświadczył podczas ponad rocznego pobytu w kraju pochodzenia nieuzasadnione byłoby dalsze utrzymywanie takiej ochrony. Legalizacja pobytu w tym trybie ma ściśle określone uwarunkowania, których ustanie czyni taką ochronę bezprzedmiotową.

Jednocześnie wydana decyzja nie jest równoznaczna z wydaleniem cudzoziemca z terytorium RP. W związku z powyższym może on skorzystać z innych możliwości legalizacji swojego pobytu, adekwatnych do jego aktualnej sytuacji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił.