Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 535/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140mb  pkt 2,  art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2022 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.K/41.3/1092/2021/18283/EŚ w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu zarejestrowanego pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.K/41.3/1092/2021/18283/EŚ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] nakładającą na L.S. (dalej jako Skarżący) karę pieniężną w wysokości 1000 zł za niezawiadomienie organu rejestrującego w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu oraz orzekło o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 400 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 21 lipca 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta D. nałożył na Skarżącego jako właściciela pojazdu marki [...] o nr VIN: [...] zarejestrowanego pod numerem rej. [...], karę pieniężną w wysokości 1000 zł za niezawiadomienie organu rejestrującego w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu tego pojazdu. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 140mb pkt 2 w związku z art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140n ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie t.j. z 2022 poz. 988 ze zm., dalej w skrócie p.r.d.).

Na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 11 września 2020 r., nr SKO.K/41.3/541/2020/10334/EŚ uchyliło tę decyzję w całości i orzekło o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w kwocie 400,00 zł.

Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił, że decyzja została wydana w następstwie błędu w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy polegającego na stwierdzeniu, iż Skarżący, nie zawiadamiając właściwego organu rejestrowego w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu przedmiotowego pojazdu dopuścił się dziewiątego naruszenia przepisów prawa. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu obciąża zbywcę, który nie jest już zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu - właścicielem pojazdu;

- art. 140mb p.r.d. poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż kara administracyjna zastrzeżona w tym przepisie obciąża zbywcę pojazdu.

Zarzucił także naruszenie prawa procesowego, a to: art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., polegające na braku wszechstronnej i wnikliwej oceny całego materiału dowodowego;

- art. 189f k.p.a., polegające na nieodstąpieniu od wymierzenia kary i poprzestaniu na pouczeniu w sytuacji istnienia ku temu ustawowych przesłanek;

- art. 7a k.p.a., polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

Po rozpatrzeniu wskazanej powyżej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1345/20 uchylił decyzję Kolegium z dnia 11 września 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 21 lipca 2020 r. nr [...]

Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, że nie był on właścicielem przedmiotowego pojazdu w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Pojazd ten zbył bowiem jako jego właściciel i tym samym obciążał go obowiązek zawiadomienia o tym fakcie starosty w terminie 30 dni, którego to obowiązku w tym terminie nie wykonał. W konsekwencji według Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 p.r.d oraz art. 7a k.p.a.

Jednocześnie Sąd uznał, że co do zasady zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w powiązaniu z treścią art. 189f § 1 k.p.a., gdyż z decyzji organów obu instancji nie wynika, aby rozważały one prawną możliwość zastosowania tego ostatniego przepisu, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W tym względzie Sąd podniósł, że zgodnie z § 2 art. 189a k.p.a. przepisów Działu IVa tego aktu prawnego nie stosuje się jedynie w sytuacji, gdy wymienione w tym przepisie zagadnienia są uregulowane w przepisach odrębnych. W ustawie Prawo o ruchu drogowym (w Dziale Vb) kwestia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.) nie została uregulowana. To zaś oznacza, że w tych kwestiach zastosowanie w sprawie co do istoty znajdował art. 189f k.p.a., który przez organy obu instancji został pominięty. Ponieważ uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to według Sądu uzasadniało uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a.

Jednoczenie Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy rozważyły organy zasadność zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. W tym względzie Sąd nie podzielił zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę stanowiska Kolegium, że co do zasady możliwość zastosowania tego przepisu wyklucza charakter naruszenia obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jako "niestopniowalnego". Znikomość naruszenia, o jakim mowa w art. 189f § 1 k.p.a. może bowiem wynikać z wielu okoliczności faktycznych danej sprawy. Nadto wydaje się, że gdyby przyjąć zapatrywanie Kolegium, to każde naruszenie miałoby niestopniowalny charakter, co budziłoby wątpliwości co do racjonalności działania prawodawcy.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stał się prawomocny.

Decyzją z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] k.p.a. Prezydent Miasta D. nałożył na Skarżącego jako właściciela pojazdu o nr VIN: [...] zarejestrowanego pod numerem rej. [...], karę pieniężną w wysokości 1000 zł za niezawiadomienie organu rejestrującego w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu tego pojazdu.

W uzasadnieniu organ I instancji zaakcentował, że zgodnie ze wskazanym powyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dokonał analizy sprawy w zakresie możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. Jednak nie znalazł podstaw do zastosowania tego przepisu. Zdaniem organu nie można stwierdzić, że naruszenie którego dopuścił się Skarżący jest naruszeniem znikomej wagi.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie.

Po jego rozpatrzeniu zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.K/41.3/1092/2021/18283/EŚ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji i jednocześnie orzekło o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 400 zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium nakreśliło najpierw przebieg dotychczasowego postępowania, a także przytoczyło i omówiło przepisy stanowiące podstawę normatywną rozstrzygnięcia.

W oparciu o akta sprawy Kolegium stwierdziło, że Skarżący w dniu 7 stycznia 2020 r. zbył przedmiotowy pojazd. Natomiast o jego zbyciu zawiadomił właściwy organ dopiero w dniu 27 lutego 2020 r., co oznacza, że uchybił on terminowi wskazanemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., gdyż zawiadomienia tego należało dokonać w terminie do 6 lutego 2020 r. Jednocześnie po przeanalizowaniu okoliczności sprawy oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary wskazanych w art. 189f k.p.a. Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o odstąpieniu o jej nałożenia. Nie dopatrzyło się bowiem okoliczności świadczących o znikomym charakterze naruszenia prawa przez Skarżącego.

Zdaniem Kolegium 21 dniowy okres pozostawania w zwłoce w wykonaniu obowiązku zgłoszenia nie świadczy o znikomym charakterze uchybienia, gdyż skarżący dysponował pełnym ustawowym 30 dniowym terminem materialnoprawnym, który upłynął w dniu roboczym tj. w czwartek. O znikomym charakterze uchybienia nie świadczy również to, że finalnie sama strona zawiadomiła o zbyciu pojazdu. Z akt sprawy nie wynika, aby uchybieniu obowiązkowi zgłoszenia zbycia pojazdy towarzyszyły jakiekolwiek szczególne okoliczności, które uniemożliwiałyby stronie terminowe wywiązanie się z ciążącego na niej obowiązku. Z odpowiedzialności prawnej nie może też zwalniać brak znajomości obowiązującego prawa. Kolegium zwróciło przy tym uwagę na to, że przepis nakładający na właściciela pojazdu obowiązek zawiadomienia o jego nabyciu lub zbyciu nie jest nowy, a od 1 stycznia 2020 r. wprowadzono jedynie sankcję karną za jego nieprzestrzeganie. Ponadto art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie rodzi wątpliwości interpretacyjnych, które uniemożliwiałyby stosowanie tego przepisu. Strona nie wykazała przy tym, aby podejmowała jakiekolwiek działania w celu zasięgnięcia informacji na temat obowiązujących przepisów prawą (i ich interpretacji) bądź by otrzymała od organów administracji publicznej informacje wprowadzające w błąd w zakresie związanym z rozpatrywaną sprawą. W konsekwencji Kolegium uznało, że Skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za nieterminowe wypełnienie obowiązku. Ponadto naruszenie prawa, w związku z którym wydano zaskarżoną decyzję nie było jednostkowe. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że jest to dziewiąte naruszenie prawa. Od strony postępowania, która prowadzi profesjonalny obrót pojazdami można natomiast oczekiwać i wymagać należytej, szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i uzasadnia zwiększone oczekiwania wobec podmiotu, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach; obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Intencją ustawodawcy było bowiem wprowadzenie takiej normy prawnej, której realizacja doprowadzi do stanu, że dane dotyczące własności pojazdu ujęte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców będą aktualne i rzetelne. Brak stosownego zgłoszenia w terminie zbycia/nabycia pojazdu powoduje utrudnienia w prawidłowym funkcjonowaniu instytucji państwowych, przyczyniając się często do czasochłonnego ustalania i poszukiwania właścicieli pojazdów przez właściwe służby. Gromadzone dane o pojazdach pozwalają z kolei na kontrolę legalności ich użytkowania i obrotu. W celu zagwarantowania efektywnego zbierania danych obowiązkiem zawiadomienia o zmianie własności pojazdu obciążono w równym stopniu zarówno każdego zbywcę jak i każdego nabywcę pojazdu.

Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie wystąpiła zatem przesłanka do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej z tytułu niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Jednocześnie organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wobec ustalonych okoliczności sprawy, wymierzona przez organ I instancji kara w wysokości 1000 zł pozostaje niewspółmierna do okoliczności sprawy i jest niezgodna z zasadą proporcjonalności (art. 8 k.p.a.). Przeciwko ustaleniu kary na poziomie 1000 zł przemawia przede wszystkim okres pozostawania przez Skarżącego w zwłoce w wykonaniu obowiązku zgłoszenia zbycia (tj. 21 dni). Naruszałoby bowiem zasadę proporcjonalności nakładanie kary w maksymalnej wysokości za okres zwłoki występujący w sprawie, ponieważ okres ten może trwać znacznie dłużej, a wysokość kary powinna być zawsze proporcjonalna i adekwatna do okoliczności sprawy. Strona nie odniosła także korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy. Wymierzając karę Kolegium wzięło również pod uwagę, że strona finalnie z własnej inicjatywy, przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary, dokonała zgłoszenia zbycia pojazdu oraz to, iż występujące w sprawie naruszenie wiąże się ze zbyciem pojazdu w pierwszym okresie obowiązywania przepisów nakładających karę za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu. W opisanych okolicznościach sprawy nałożenie zatem kary w maksymalnej wysokości byłoby nieadekwatne i nieproporcjonalne do naruszenia prawa. Ponieważ naruszenie prawa, w związku z którym wydano zaskarżoną decyzję nie było jednostkowe, lecz jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji już dziewiąte, to okoliczność ta stanowiła przeszkodę do nałożenia na stronę kary w niższej wysokości. W ocenie Kolegium zasadnym jest wymierzenie stronie kary w wysokości 400 zł (czterysta złotych). Ponadto wymierzenie przez Kolegium w rozpatrywanej sprawie kary w innej wysokości aniżeli określonej uprzednio w decyzji nr SKO.K/41.3/541/2020/10334/EŚ z dnia 11 września 2020r. byłoby naruszeniem zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.). Stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy nie uległ bowiem zmianie.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium pełnomocnik Skarżącego wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił, że decyzja została wydana w następstwie błędu w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy polegającego na stwierdzeniu, iż Skarżący, nie zawiadamiając właściwego organu rejestrowego w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu nr VIN: [...], dopuścił się kolejnego naruszenia przepisów prawa.

Ponadto w skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu obciąża zbywcę, który nie jest już zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu - właścicielem pojazdu;

- art. 140mb p.r.d. poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż kara administracyjna zastrzeżona w tym przepisie obciąża zbywcę pojazdu.

Zarzucono również naruszenie prawa procesowego, a to:

- art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., polegające na braku wszechstronnej i wnikliwej oceny całego materiału dowodowego;

- art. 189f k.p.a., polegające na nieodstąpieniu od wymierzenia kary i poprzestaniu na pouczeniu w sytuacji istnienia ku temu ustawowych przesłanek;

- art. 7a k.p.a., polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano reprezentowane w toku postępowania administracyjnego stanowisko, iż z literalnego brzmienia art. 140mb pkt 2 p.r.d. w związku z treścią art. 7a k.p.a., nie wynika aby odnośnie pojazdu objętego postępowaniem Skarżącego obciążał obowiązek dokonania zawiadomienia o jego zbyciu. Wskazano także na zasadność zastosowania w sprawie treści art. 189f k.p.a., co powinno skutkować odstąpieniem od nałożenia kary i poprzestaniem na pouczeniu. O znikomości naruszenia świadczy bowiem fakt, że Skarżący sam, dobrowolnie dokonał zgłoszenia zbycia pojazdu. Ponadto wbrew Kolegium w sprawie zachodziły szczególne okoliczności dotyczące wątpliwości interpretacyjnych.

Zaakcentowano także, że miało miejsce jedno z kliku a nie kolejne naruszenie prawa, co nie stanowi wyrazu uporczywości i nie świadczy o wyższym niż znikomy charakterze naruszenia. Skarżący nie posiada przy tym kwalifikacji pozwalających na pełną interpretację niejasnych przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do jej uchylenia.

W pierwszej kolejności zaakcentować należy, że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było już przedmiotem kontroli sądowej. W związku z tym należy wskazać na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby oraz art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W uzasadnieniu do wyroku z dnia 13 maja 2021 r. sygn. II SA/Gl 1345/20 tutejszy Sąd wskazał, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest pominięcie przez organy art. 189f k.p.a . Sąd nie podzielił przy tym stanowiska Kolegium (zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę), że co do zasady możliwość zastosowania tego przepisu wyklucza charakter naruszenia obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jako "niestopniowalnego". Według bowiem Sądu znikomość naruszenia, o którym mowa w art. 189f § 1 k.p.a. może wynikać z wielu okoliczności faktycznych danej sprawy. W związku z tym Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy rozważyły zasadność zastosowania art. 189f k.p.a.

Powyższym wyrokiem Sąd rozpoznający niniejszą skargę jest związany zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przepis ten, mając charakter bezwzględnie obowiązujący, wywiera taki skutek, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2191/15, 7 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2204/15, 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 887/17, 2 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 2414/21, 6 października 2021 r. sygn. akt III OSK 2204/15821, z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1398/21).

W ramach kontroli zastosowania się przez organy do wyrażonej przez tutejszy Sąd oceny prawnej oraz kontroli podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania, należy wskazać, że Kolegium, a wcześniej organ I instancji rozważyły zasadność zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Dla zastosowania odstąpienia od nałożenia kary koniecznym jest wystąpienie dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. Zaakcentować przy tym należy, że ustawodawca nie wskazał okoliczności, które dla organu stanowić by miały wskazówkę, że w danej sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa. Przyjmuje się jednak, że w ramach takiej oceny możliwe jest odwołanie się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudziak, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji k.p.a., Samorząd Terytorialny, 2018, nr 6. s. 23-32.). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 115 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1138) przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a., t. 5 do art. 189d, LEX 2019).

W kontekście wskazanego powyżej rozumienia znikomości naruszenia prawa wskazać należy, że Kolegium poddało analizie przyczyny, które spowodowały że Skarżąc po terminie zawiadomił o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Nie dopatrzyło się w tym zakresie Kolegium istnienia przyczyn o charakterze obiektywnym, niezależnych od Skarżącego. Słusznym jest stwierdzenie Kolegium, że akta sprawy nie wskazują na zaistnienie takich przyczyn. Za obiektywną przyczynę uchybienia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie sposób jednocześnie uznać nieznajomości prawa po stronie Skarżącego. Obiektywnego charakteru nie sposób także doszukiwać się w wątpliwościach interpretacyjnych dotyczących przepisów, z których wynika obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Z art. 140mb pkt 2 p.r.d. wynika, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Stosownie zaś do art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z tych przepisów nie wymaga prowadzenia zabiegów interpretacyjnych.

Dodatkowo należy też mieć na uwadze, że omawianego tutaj naruszenia dopuścił się podmiot profesjonalny - prowadzący działalność gospodarczą i zajmujący się profesjonalnym obrotem pojazdami. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Zwłaszcza taki podmiot musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą.

W realiach rozpoznawanej sprawy o znikomym charakterze naruszenia nie może, zdaniem Sądu, świadczyć okres zwłoki w dokonaniu zawiadomienia. O znikomości w tym zakresie może być mowa w przypadku opóźnienia jednodniowego lub co najwyżej kilkudniowego. Wszak zastrzec przy tym należy, że nie tylko sam krótki okres zwłoki lecz występujące równolegle inne, omawiane tutaj okoliczności są niezbędne do tego, aby naruszeniu przypisać cechę znikomości.

Słusznie Kolegium zwróciło uwagę także na to, czy niedotrzymanie przez skarżącego terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu było spowodowane przekazaniem wprowadzających w błąd informacji ze strony organu administracji. Skoro zaś w tym zakresie nic nie wskazuje na przekazanie takich błędnych informacji, to nie było podstaw do przyjęcia z tego powodu znikomości naruszenia.

Wbrew stanowisku skargi o znikomość naruszenia nie może świadczyć okoliczność, że Skarżący sam zaprzestał dalszego naruszenia i ostatecznie zgłosił zbycie przedmiotowego pojazdu. Zaprzestanie naruszenia prawa stanowi bowiem odrębną przesłankę, od której spełnienia na gruncie art. 189f § 1 k.p.a. uzależniono odstąpienie od kary. Nie można tej przesłanki utożsamiać ze znikomością naruszenia. Dodać należy, że obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.

Kolegium zwróciło również uwagę na skutki jakie powoduje nieterminowe zgłaszanie faktu zbycia pojazdu i które sprowadzają się do braku aktualności danych dotyczących przedmiotowego pojazdu. Zdaniem Sądu również ta okoliczność jest argumentem przeciwko uznaniu znikomości naruszenia. Nie jest bowiem tak, że zgłoszenie po terminie nie rodzi negatywnych skutków dla ogółu społeczeństwa, skoro celem ustawodawcy było zapewnienie mu dostępu do aktualnych danych dotyczących wszystkich pojazdów, w tym również przedmiotowego pojazdu. W tym kontekście przywołać także należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione w wyroku z dnia 23 września 2021 r. sygn. II GSK 476/21, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własny. Zwrócono w nim uwagę na to, że omawiana kara ma niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. UE. L. z 2000 r. Nr 269, str. 34 z późn. zm.), Państwa Członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane uprawnionym zakładom przetwarzania. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji są magazynowane (nawet czasowo) i przetwarzane zgodnie z ogólnymi wymaganiami określonymi w art. 4 dyrektywy75/442/EWG, oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami technicznymi przedstawionymi w załączniku I do niniejszej dyrektywy, bez naruszania krajowych regulacji dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Zgodnie z pkt 1 preambuły ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE omawiane przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty (por. też wyrok NSA z 15.06.2021 r., III OSK 475/21,).

Biorąc pod uwagę istotne znaczenie wymienionych powyżej wartości oraz dóbr prawnie chronionych – waga naruszenia prawa nie mogła być oceniona jako znikoma. Przeciwnie, trzeba przyjąć, że w świetle okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy waga naruszenia obowiązku ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., była większa niż znikoma.

Nie mogły odnieść skutku zabiegi Skarżącego zmierzające do wywiedzenia znikomości wagi naruszenia z okoliczności, że naruszenia, których dopuścił się skarżący nie posiadały uporczywego charakteru. Zgodzić się co prawda należy z tym, że kilka z rzędu naruszeń nie stanowi jeszcze wystarczającego wskazania do uznania uporczywości, w sytuacji, w której dokonując następujących po sobie naruszeń Skarżący nie zdawał sobie sprawy, że jego działania, a w istocie zaniechania naruszają ustawowy obowiązek. Uporczywe bowiem naruszenie to takie, które ma miejsce pomimo powzięcia przez daną osobę wiedzy o niezgodności z prawem określonego zachowania czy zaniechania. Jednak sam brak uporczywości naruszeń nie może być utożsamiany ze znikomą wagą naruszenia. Uporczywość oznacza kwalifikowaną postać naruszeń. Brak uporczywości jest natomiast cechą zwykłej postaci naruszenia, a nie cechą jej najlżejszej postaci, gdyż dopiero z taką najlżejszą postacią wiąże się znikoma waga naruszenia.

W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy, że Kolegium, respektując wskazania zawarte w poprzednio wydanym wyroku tutejszego Sądu, prawidłowo rozważyło zaistnienie przesłanek do odstąpienia od kary, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu ani przyjęty przez Kolegium sposób rozumienia przesłanki znikomej wagi naruszenia ani odniesione do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy stwierdzenie przez ten organ, że naruszeniu, którego dopuścił się Skarżący nie można przypisać znikomej wagi.

W ocenie Sądu Kolegium przedstawiło również prawidłową argumentację przemawiającą za wymierzeniem kary w wysokości 400 zł. Stanowi ona w istocie rozwinięcie argumentacji przedstawionej już poprzednio przez Kolegium w uzasadnieniu decyzji uchylonej wskazanym powyżej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 13 maja 2021 r. Już poprzednio argumentacja ta nie stanowiła podstawy do jakichkolwiek zastrzeżeń ze strony Sądu. Brak przy tym podstaw do tego, aby argumentację taką uznać za nieobjętą kontrolą, którą tutejszy Sąd przeprowadził wydając poprzednio wskazany powyżej wyrok.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że stanowiły one już przedmiot oceny tutejszego Sądu, według której zostały one uznane za nieuzasadnione. Stanowisko to jest wiążące dla Sądu orzekającego w obecnie rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższego skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., a to wobec wniosku Kolegium o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, przy jednoczesnym braku przeciwnego wniosku Skarżącego.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).