Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 268/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. N. i M. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016r. nr [...] odmawiającą R. N. i M. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister w uzasadnieniu decyzji podał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 1, art. 2, art. 3 ust. 2 oraz art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 104 kpa, decyzją z dnia [...].09.2016 r., nr [...], odmówił R. N. i M. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Pan R. N.

Minister Skarbu rozpatrując sprawę ustalił, że w dniu 11 września 1990 r. M. S. i E. N. złożyły do Urzędu Miejskiego w [...] wniosek o "przyznanie nam ekwiwalentu za mienie pozostawione przez naszego dziadka W. S. w [...], powiat [...] na terenach należących obecnie do ZSRR."

W dniu 7 grudnia 1990 r. M. S. i E. N. złożyły do Urzędu Miejskiego w [...] wniosek o takiej samej treści.

W dniu 16 grudnia 2003r. M. S., a w dniu 25 lutego 2004 r. A. N., K. N. i R. N. złożyli do Urzędu Miejskiego w [...] wnioski o wydanie decyzji stwierdzającej wartość nieruchomości pozostawionych na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja1990 r. sygn. akt [...] spadek po W. S., zmarłym w dniu [...] października 1960 r., ostatnio stale zamieszkałym w [...], na podstawie ustawy nabyli: żona S. H. i syn A. S., każdy po 1/2 części.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. sygn. akt [...] spadek po S. H., zmarłej w dniu [...] stycznia 1984 r., ostatnio stale zamieszkałej w [...], nabył w całości syn A. T. w całości.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. sygn. akt [...] spadek po A. S., zmarłym w dniu [...] października1986 r., ostatnio stale zamieszkałym w [...], na podstawie ustawy nabyły jego córki: M. S. oraz E. N. - każda z nich po 1/2 części.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. sygn. akt [...] spadek po E. N., zmarłej w dniu [...] maja 2000 r., ostatnio stale zamieszkałej w [...], na podstawie ustawy nabyli: jej mąż K. N. oraz jej synowie: R. N. i A. N. - po 1/3 części każdy z nich.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił K. N. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości położonych w [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmówił potwierdzenia Panu R. N. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Pana W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 478/11 uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 393/12 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] uznał, że zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i wezwał R. N. do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty oraz przedłożenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionej przez W. S. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] uznał, że zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i wezwał M. S. do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty oraz przedłożenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionej przez W. S. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r.:

1) uzupełnił swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., w związku z wycofaniem przez M. S. oświadczenia o wskazaniu K. N. jako osoby uprawnionej do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości w [...],

2) zmienił swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. poprzez stwierdzenie, że potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości w [...], pow. [...], woj. [...], przysługuje R. N. w udziale 1/2 części.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 1, art. 2, art. 3 ust. 2 oraz art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 104 kpa, decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], odmówił R. N. i M. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...]. Organ I instancji uznał, że wnioskodawcy nie udowodnili, że W. S. miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów przedwojennych oraz, że opuścił to terytorium w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić.

Organ ustalił, że W. S. był właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...].

A. N. i R. N. oświadczeniami z dnia 6 kwietnia 2006 r., a M. S. oświadczeniem z dnia 22 marca 2006 r. wskazali jako osobę, której przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], K. N. Następnie K. N. oświadczeniem z dnia 8 kwietnia 2010r. jako osobę uprawnioną do rekompensaty wskazał R. N. Kolejnym oświadczeniem M. S. wycofała swoje oświadczenie z dnia 22 marca 2006 r., w którym wskazała jako osobę, której przysługuje prawo do rekompensaty K. N. Na podstawie powyższego organ I instancji ustalił, iż stronami postępowania w niniejszej sprawie są R. N. i M. S.

Organ II instancji na podstawie akt sprawy ustalił, że W. S. posiadał obywatelstwo polskie i zamieszkiwał zarówno przed wybuchem II wojny światowej, w czasie okupacji, jak i po wojnie na obecnym terytorium RP.

Minister podniósł, że Wojewoda [...] w celu ustalenia, czy W. S. zamieszkiwał na byłym terytorium RP przed wybuchem II wojny światowej, a następnie opuścił to terytorium w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. wielokrotnie wzywał strony do przedłożenia dowodów na tę okoliczność (pisma z dnia 13.02.2006 r., z dnia 7.09.2006 r., z dnia 20.01.2008 r., z dnia 28.08.2008 r., z dnia 14.06.2010 r., a także zawiadomieniem z dnia 3.06.2016 r. poinformował strony, iż samo posiadanie nieruchomości nie jest jednoznaczne z miejscem zamieszkania jej właściciela w myśl przepisów przedwojennych wskazanych w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Mimo licznych wezwań strony postępowania nie przedłożyły na ww. okoliczność dowodów, ani zeznań świadków. Wprawdzie strony w ww. przedmiocie powołują się na orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] listopada 1945 r. Nr [...], jednakże według Ministra ww. dokument nie był wydany na okoliczność stwierdzenia, gdzie zamieszkiwał W. S. przed wybuchem II wojny światowej, a jedynie na okoliczność jaki majątek pozostawił na byłym terytorium RP. Organ odwoławczy również wskazał, iż K. N. w protokole przesłuchania z dnia 12 lutego 2009 r. w zeznaniu dokonanym na okoliczność zamieszkiwania W. S. przed wybuchem II wojny światowej oświadczył, że: "Nie ma dokładnych informacji, gdzie był zameldowany Pan W. S. w dniu 1 września 1939 r., ani nie znam dokładnych okoliczności opuszczenia przez niego byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże z posiadanych dokumentów wynika, iż został on uznany w roku 1945 za repatrianta i pozostawił w [...] znaczny majątek. Zgodnie z Orzeczeniem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] listopada 1945 r. na podstawie, którego został uznany za repatrianta stwierdzono, iż Pan W. S. zamieszkiwał ostatnio w [...] powiat [...]. Również udokumentowane jest, iż na pewno w 1939 W. S. posiadał majątek ziemski w [...]."

Minister podniósł, że w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących, iż W. S. opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Strony postępowania pomimo licznych wezwań organu wojewódzkiego, a także sam organ pomimo poszukiwań prowadzonych w archiwach polskich i zagranicznych oraz Urzędach Miast i Gmin nie odnaleźli jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż W. S. opuścił byłe terytorium RP. Minister wskazał również, iż skoro w aktach sprawy znajduje się orzeczenie PUR z dnia [...] listopada 1945 r., w aktach powinna również znajdować się karta repatriacyjna świadcząca o repatriacji W. S. Dokumentu takiego w aktach sprawy brak. Sam bowiem dokument jakim jest orzeczenie PUR o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie jest zdaniem organu II instancji równoznaczny z repatriacją. Jak wynika zaś z materiału dowodowego strony nie udowodniły, iż W. S. opuścił byłe terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., a skoro właściciel nieruchomości nie opuścił byłego terytorium RP, to również nie można stwierdzić, że w związku z II wojną światową nie mógł na nie powrócić, bowiem na tym terytorium nie zamieszkiwał.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy m.in.: uwierzytelnionej kopii podania z 1936r. zastępcy notariusza, uwierzytelnionej kopii odpisu aktu kupna - sprzedaży z dnia [...].07.1935 r., pisma Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].09.2009 r. znak: [...] (Księga meldunkowa), pisma Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...].10.2009 r. znak: [...] (Domowa książka meldunkowa ul. [...] z lat 1937- 1951 wynika zdaniem Ministra, że W. S. od 1935 r. do 1960 r. był zameldowany w [...].

Ponadto z pisma Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.2010 r. wynika, że: "(...) w zasobach archiwalnych Wydziału V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] znajdują się oryginały aktów notarialnych, na podstawie których ustalono, że W. S. w okresie od stycznia 1933 roku do października 1960 roku wykonywał zawód notariusza. Innych dokumentów świadczących o okresach wykonywania czynności notarialnych przez W. S. tut. Wydział nie posiada."

Dodatkowymi dowodami wskazującymi na zamieszkiwanie W. S. na obecnym terytorium RP są w ocenie Ministra uwierzytelnione kopie dokumentów dotyczące jego żony S. S., która w dokumentach urzędowych oświadczała, iż przed 1939 r. nie pracowała - "była przy mężu" i zamieszkiwała w [...] przy ul. [...], następnie w czasie okupacji zamieszkiwała w [...], powiat [...], a po zakończeniu II wojny światowej ponownie zamieszkiwała w [...]. Powyższe wynika z uwierzytelnionej kopii ankiety do Biura dowodów osobistych z dnia 9 maja 1952 r. Minister przy tym zauważył, iż S. S. przed wybuchem II wojny światowej nie pracowała i "była przy mężu", a zatem zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, iż musiała zamieszkiwać z mężem.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580): "Mężatka sądownie nie rozłączona idzie co do miejsca zamieszkania za mężem; (...).", co oznacza, że miejsce zamieszkania żony było uzależnione od miejsca zamieszkania męża. Wobec powyższego S. S. jako żona W. S. miała miejsce zamieszkania związane z miejscem zamieszkania męża, a dokumenty dotyczące żony W. S. świadczą zdaniem organu również o jego miejscu zamieszkania.

Minister podniósł ponadto, że z uwierzytelnionej kopii aktu kupna sprzedaży z dnia [...].07.1935 r. wynika, że W. S. jako miejsce zamieszkania wskazał [...].

Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że miejscem zamieszkania właściciela nieruchomości W. S. był przed wybuchem II wojny światowej [...], w czasie okupacji okolice [...], a po wojnie ponownie [...].

Organ odwoławczy wskazał, że informacja wynikająca z pism Urzędu Miasta i Gminy [...] (z dnia 9.05.2005, z dnia 19.09.2005 r.), że W. S. był zameldowany w [...] od dnia 22.03.1945 r. jest zbieżna z danymi wynikającymi z ankiety do dowodów osobistych jego żony Pani S. S. (później Z.), iż w czasie okupacji zamieszkiwała pod [...] w [...], a po wojnie ponownie zamieszkała w [...].

W ocenie Ministra powyższe dokumenty oraz okoliczności z nich wynikające wskazują, iż centrum życiowe W. S. przed wybuchem wojny II wojny światowej, w jej trakcie, jak i po jej zakończeniu znajdowało się na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w [...] lub w jego okolicach - [...].

Minister podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych: "Miejscem zamieszkania według ustawy niniejszej jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania, - właściwe jest prawo miejsca, w którem skupia się główny i przeważający zakres jego działalności. Obywatel polski, mieszkający zagranicą, podlega prawu, obowiązującemu w ostatnim miejscu zamieszkania w Polsce. Jeżeli w ogóle zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, właściwe jest prawo, obowiązujące w stolicy państwa."

Minister stwierdził, iż zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na przyjęcie, iż W S. w świetle przepisów wskazanych w art. 2 pkt 1 pkt a-c ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP. Dowody te świadczą o tym, że przeważający zakres jego działalności skoncentrowany był w [...] (wykonywanie zawodu notariusza - oryginały aktów notarialnych znajdujących się w Sądzie Rejonowym w [...]). Stałe miejsce zamieszkania W. S, z rodziną (miejsce zamieszkania żony Pani S. S. później Z., ankieta do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych z 1952 r., uwierzytelniona kopia aktu kupna - sprzedaży z dnia [...].07.1935 r.) znajdowało się na obecnym terytorium RP ([...] ul. [...], [...],[...] ul. [...]). Ponadto, jak wynika z powyższego W S. nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego nie spełnił przesłanki określonej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. należało wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał wszystkich niezbędnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym przesłuchał strony niniejszego postępowania, występował w celu uzyskania dowodów w sprawie do archiwów polskich i zagranicznych oraz innych instytucji na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Sądy, Urzędu Miejskie i Gminy).

Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wskazał, iż dokumentem świadczącym o zamieszkiwaniu przez W. S. na byłym terytorium RP jest, w jego ocenie, orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] listopada 1945 r. Minister podniósł, że strony nie przedłożyły jednak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o opuszczeniu przez W. S. byłego terytorium RP, a jak wynika z materiału dowodowego dokumentu takiego nie odnalazł, pomimo intensywnych poszukiwań, również organ I instancji. Sam bowiem dokument jakim jest orzeczenie PUR o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie jest równoznaczny z repatriacją. Orzeczenia takie Państwowy Urząd Repatriacyjny wydawał również w stosunku do osób, które nie repatriowały się z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnośnie zarzutu strony dotyczącego związania organów administracji orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 393/12 Minister wskazał, iż wyrok ten zapadł w sprawie poprzedniej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. i dotyczył brzmienia art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., a tym samym innego stanu prawnego. Natomiast obecnie zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. została wydana w nowym stanie prawnym. Organ wojewódzki ustalił, że właściciel nieruchomości - Pan W S. nie spełnił przesłanki określonej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w nowym stanie prawnym. Jak wynika z materiału dowodowego organ I instancji zbadał materiał dowodowy na okoliczność przedwojennych przepisów dotyczących zamieszkiwania W. S. w Rzeczypospolitej Polskiej przed wybuchem II wojny światowej. Organ wojewódzki ustalił również na podstawie tych przepisów, że W S. zamieszkiwał na obecnym terytorium RP w [...] oraz że nie opuścił byłego terytorium RP. W związku z tym, iż nie zamieszkiwał na byłym terytorium RP Minister wskazał, że zgodnie z zasadami logiki nie mógł również na nie powrócić w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 7 ust. 2, art. 2, art. 3, art. 5, art. 7 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 w związku z art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są w ocenie organu II Instancji nieuzasadnione.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R. N. i M. S. zarzucając jej naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 2 ust. 1 lit. a do c ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię i rozstrzygnięcie wyłącznie w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 lit. a ww. ustawy, a tym samym na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. poz. 580), a w konsekwencji uznanie, iż jedynym miejscem zamieszkania W. S. był [...], podczas gdy zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zawierającym odesłanie do § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489), który stanowi, że za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosowanie do okoliczności jedna z tych miejscowości a mianowicie ta, w której zainteresowana osoba posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność (...), organ II instancji winien był ustalić, iż W S. zamieszkiwał w [...], gdzie posiadał swą majętność, natomiast w [...] posiadał miejsce zamieszkania z uwagi na to, iż wykonywał tam swój zawód i sprawował urząd.

II. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 6, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i pominięcie w toku rozstrzygania dowodu z zeznań świadka B. S. oraz zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji braku uwzględnienia tego dowodu, podczas gdy zeznania B. S. potwierdzają, iż W S. posiadał miejsce zamieszkania w [...] i w związku z wybuchem wojny musiał je opuścić, a tym samym potwierdzają, iż W S. spełnił przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2) art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art.77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, iż orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nie może stanowić dowodu ani na okoliczność zamieszkania W. S. w [...], ani na potwierdzenie okoliczności, iż W S. opuścił kresy wschodnie w związku z wybuchem wojny, podczas gdy z jednej strony dokument ten jako dokument urzędowy, stanowi potwierdzenie tego co zostało w nim stwierdzone, z drugiej zaś, ponieważ wprost z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż stanowi dowód na pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 tej ustawy, to zarazem stanowi również potwierdzenie okoliczności opuszczenia byłego terytorium RP z tych samych przyczyn.

3) art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez dokonanie dowolnej oceny dowodów i błędne przyjęcie, iż oświadczenia złożone przez żonę W. S. - panią S. H. S. w ankiecie do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych z dnia [...].05.1952r. i w Karcie Osobowej z dnia [...].04.1951r., z których wynika, iż do 1939r. mieszkała w [...], a jako źródło utrzymania lub zawód wykonywany wskazała "przy mężu", dowodzą, że W S. nie zamieszkiwał do 1939r. w [...], podczas gdy, z dokumentów tych należy wywodzić jedynie, iż pani S. H. S. złożyła oświadczenia określonej treści dotyczące jej osoby, które pozostają bez wpływu na faktyczne miejsce zamieszkania W. S.

4) art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 110 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].09.2016r. z naruszeniem prawa, a to sprzecznej z postanowieniem organu I instancji z dnia [...] listopada 2014r. (uzupełnionym postanowieniem z dnia [...].12.2014r.):

- pomimo niepojawienia się od dnia 20 listopada 2014r. nowych dowodów, które zmieniłyby ustalenia stanu faktycznego leżącego u podstaw wydania ww. postanowienia i mogłyby stanowić jakiekolwiek uzasadnienie dla wydania decyzji o odmowie prawa do rekompensaty,

- pomimo, iż organ I instancji nie informował skarżących o zmianie swego stanowiska i przez niemal dwa lata niespiesznie prowadził drugi etap postępowania w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty, narażając skarżących na ponoszenie kosztów sporządzenia, a następnie modyfikacji operatu szacunkowego oraz nie informując należycie skarżących o swych działaniach zmierzających do wydania decyzji odmownej, czym rażąco naruszył zaufanie skarżących do władzy publicznej.

5) art. 15 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez nie rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu odwołania w przedmiocie naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 110 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez wydanie decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy z jednej strony w obrocie prawnym pozostało postanowienie z dnia [...].11.2014r. wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy, a z drugiej strony od daty wydania ww. postanowienia do chwili obecnej nie pojawiły się żadne nowe dowody pozwalające na zmianę oceny spełnienia przez W. S. wymogów ww. ustawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto wyżej przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Podnieść należy, że w niniejszej sprawie orzekał już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 11 października 2011r. sygn. akt I SA/Wa 478/11 uchylił poprzednią decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2011r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 22 maja 2013r. sygn. akt I OSK 393/12 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Jednakże wyroki te nie są wiążące ani dla organu, ani dla Sądu ponownie orzekającego w tej sprawie. Jak wynika bowiem z treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. SK 11/12 wprowadzona została bowiem nowelizacja art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy rekompensacyjnej. Trybunał wyjaśnił, że analizowany przepis prowadzi do podziału byłych właścicieli nieruchomości zabużańskich, spełniających pozostałe warunki przyznania rekompensaty ustalone przez zaskarżoną ustawę, na dwie grupy, w zależności od ich miejsca zamieszkania. Osoby, które miały 1 września 1939 r. miejsce zamieszkania na byłym terytorium państwa polskiego uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty. Odmienne traktowane są osoby, które nie miały w tym dniu miejsca zamieszkania na kresach wschodnich i w stosunku do których wydawane są decyzje odmawiające potwierdzenia im prawa do rekompensaty. Z powyższego wynika, iż w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na terytorium byłej RP wprowadzono przesłankę miejsca zamieszkania na tym terytorium – zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przed dniem 1 września 1939 r.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że W S. był właścicielem nieruchomości położonej w [...], powiat [...], województwo [...]. Nie jest kwestionowana również przesłanka posiadania przez niego obywatelstwa polskiego. Natomiast organ uznał, że nie została spełniona przesłanka zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, co w konsekwencji oznacza, że W S. nie mógł tego terytorium opuścić, ani na nie powrócić w związku z wojną rozpoczętą w 1939r.

Zauważyć należy, że ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "zamieszkiwanie", ale odsyła w znowelizowanym art. 2 pkt 1 do przepisów art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r., na który powołuje się Minister Skarbu Państwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, miejscem zamieszkania według ustawy niniejszej jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu, jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania-właściwe jest prawo miejsca, w którym skupia się główny i przeważający zakres jego działalności.

Z powyższego wynika, że miejscem zamieszkiwania obywatela polskiego jest miejscowość, w której on mieszka z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do danego miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 478/11, wyrok z dnia 5 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Wa 1880/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1294/10). Nie stanowi zatem o miejscu zamieszkania w rozumieniu powyższego przepisu to, że następuje jedna z wymienionych wyżej przesłanek polegająca tylko na zamieszkaniu w określonym miejscu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu.

Dla przyjęcia zatem miejsca zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości konieczne jest ustalenie występowania kumulatywnego dwóch przesłanek: zamieszkiwania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości. O ile jednak ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza zazwyczaj trudności, o tyle przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu mogą decydować różnorakie okoliczności, które wskazują na skupianie się aktywności życiowej danej osoby w określonym miejscu, kreującym z tym miejscem jej więź o charakterze emocjonalnym, zawodowym, towarzyskim i.t.p. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądowym, o zamiarze tym można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej (por. post. NSA: z 30 marca 2006r. sygn. akt I OW 265/05, Lex nr 198360; z 7.10.2010 r. sygn. akt I OW 99/10 Lex nr 741789).

Zgodnie zatem z powyższym, w prowadzonym postępowaniu należało ustalić, czy osoba pozostawiająca mienie na byłym obszarze RP miała zarówno tzw. corpus (faktycznie zamieszkiwała) w danej miejscowości oraz animus (wolę stałego pobytu w niej). Ustalając stan faktyczny w przedmiotowej sprawie organ uznał, że W S. przed wojną dobrowolnie opuścił byłe terytorium Rzeczpospolitej i zamieszkał w [...]. Tu koncentrowało się jego życie rodzinne i zawodowe. Jak wynika z informacji uzyskanej z Archiwum Państwowego w [...] zawartej w piśmie z dnia 13 października 2009r., że w domowej książce meldunkowej ul. [...] z lat 1937-1951 odnaleziono wpis informujący, że w domu przy ul. [...] w [...] w okresie od 12.10.1937r. do 21.03.1942r. zamieszkiwał, zapisany pod numerem porządkowym 1, S. W, syn E. i F., zawód notariusz. Wcześniejsze miejsce zamieszkania przed 12.10.1937r. [...],[...]. Poza tym żona W. S. S. H. S., składając wniosek dowodowy w 1952r., podała, że jej miejscem zamieszkania do 1939 r. był [...], w czasie okupacji zamieszkiwała w [...], powiat [...], a w chwili składania wniosku zamieszkiwała w [...]. Do 1939r. była przy mężu. Taka sama okoliczność wynika z karty osobowej z dnia [...] kwietnia 1951 r. Ponadto jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 czerwca 2010r. W S. w okresie od stycznia 1933r. do października 1960r. wykonywał zawód notariusza, co ustalono na podstawie znajdujących się w zasobach archiwalnych aktów notarialnych.

Analizując treść zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż organy obu instancji dokonały ustalenia spornej przesłanki z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty tj. przesłanki zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie następujących dokumentów:

- orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] listopada 1945r.,

- uwierzytelnionej kopii podania z 1936r. zastępcy notariusza,

- uwierzytelnionej kopii odpisu aktu kupna-sprzedaży z dnia [...] lipca 1935r.,

- pisma Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 16 września 2009r. (Księga meldunkowa),

- pisma Archiwum Państwowego w [...] z dnia 13 października 2009r. (Domowa książka meldunkowa ul. [...] z lat 1937-1951),

- pisma Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 czerwca 2010r.,

- ankiety złożonej przez S. S. (żonę W. S.) do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych z 1952r.,

- karty osobowej S. S. z 1951r.,

- protokołu przesłuchania K. N. z dnia 12 lutego 2009r.,

- oświadczenia B. S. z dnia 25 października 2010r.

Biorąc zatem pod uwagę treść dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w ocenie Sądu prawidłowo Minister Skarbu Państwa uznał - na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego - że W S. nie miał miejsca zamieszkania jesienią 1939 roku na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej. W ocenie Sądu, nie można bowiem przyjąć, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego (sporządzone po dacie 1 września 1939 r., z którego wynika, że W S. zamieszkiwał ostatnio w [...] niejako automatycznie eliminuje pozostałe zgromadzone w sprawie dowody.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Skarbu Państwa omówił, z jakich powodów uznał za niewiarygodne co do miejsca zamieszkania W. S. orzeczenie PUR z [...] listopada 1945 r. i z tym stanowiskiem należy się zgodzić.

Ze stanowiska sądów administracyjnych wynika bowiem, że kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasadę równej mocy środków dowodowych i nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznawać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88 (ONSA 1989 , nr 1 oz. 33) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1984 r., sygn. akt II SA 1223/84, dostępny w bazie wyroków www.nsa.gov.pl).

Organ prawidłowo również uznał, na podstawie oceny całego materiału dowodowego, iż w aktach sprawy brak jest dowodów o posiadaniu przez W. S. jesienią 1939 r. "dodatkowego" miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP – w miejscowości [...] – w rozumieniu przepisów wymienionych w znowelizowanym art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej.

Przedstawione stanowisko organu skład orzekający w całości aprobuje bez konieczności jego powielania w kontekście całości zebranego materiału dowodowego. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA520398; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/k.r. 36/97; LEX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa decyzja odmawiająca przyznania prawa do rekompensaty. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów tylko dlatego, że wnioski organu oparte o materiał dowodowy zgromadzony w aktach są inne, niż twierdzenia strony, przy zachowaniu przez organ administracji reguł logiki prawniczej, jednoznacznego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia a także oparcia się na całości materiału dowodowego rozpatrywanego we wzajemnej łączności ze sobą. Doktryna, jak też orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje w sposób jednoznaczny, iż organy winny kierować się wówczas wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguły logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne. Przy spełnieniu wyżej wymienionych przesłanek organ administracji publicznej może odmówić mocy dowodowej tym środkom dowodowym, nawet jeśli spełniają przepisane prawem wymagania. Zatem te wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do wadliwie ustalonego przez organ stanu faktycznego nie mogą odnieść skutku.

Dodać należy, że wprawdzie w nie wiążącym z wcześniej przedstawionych powodów, niemniej wydanym przy istnieniu większości dowodów zgromadzonych przez organy orzekające w trakcie całego postępowania, wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 października 2011r. Sąd stwierdził, że co do zasady centrum życiowe osoby, która na swoim utrzymaniu posiada rodzinę, jest w tej miejscowości, w której przebywa (zamieszkuje, jest zameldowana) jego rodzina (np. rodzice, żona. konkubina, dzieci) i to niezależnie od miejsca pracy tej osoby. Sąd dodał, że aby w niniejszej sprawie ustalić gdzie znajdowało się miejsce zamieszkania i centrum życiowe W. S., należy ustalić, w której z miejscowości ([...] czy [...]) w okresie od 1939r. do 1945r. przebywała jego najbliższa rodzina. Kwestia ta w ocenie Sądu winna mieć decydujące znaczenie dla prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Skład orzekający obecnie pogląd powyższy w całości podziela.

W nawiązaniu do powyższego podnieść należy, że organ I instancji w związku ze wskazaniami zawartymi w ww wyroku, dokonał ustaleń w zaleconym przez Sąd zakresie, uzyskując żądane informacje zawarte w dokumentach załączonych do pisma Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 14 czerwca 2016r., w których sama żona W. S. podała, że do 1939r. zamieszkiwała jako osoba nie pracująca, przy mężu w [...], w czasie okupacji w [...], a po wojnie znowu w [...].

W tej sytuacji brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do oświadczenia B. S. z dnia 25 października 2010r. nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji Sąd uprawniony byłby do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a., należy uznać go za bezzasadny.

Postępowanie w sprawie rekompensaty ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap kończy się wydaniem postanowienia, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Postanowienie określa spełnienie wymogów formalnych, o których mowa w przepisach wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy, co pozwala na przejście do etapu drugiego. Z projektu do ustawy z 8 lipca 2005 r. wynika, że celem rozwiązania przyjętego w art. 7 tej ustawy jest przeciwdziałanie przedwczesnym (bez zbadania jakichkolwiek wymogów) składaniem operatów szacunkowych, z czym wiąże się ponoszenie znacznych kosztów. Jednakże stwierdzenie wskazanych wymogów ustawowych w postanowieniu nie oznacza automatycznego ustalenia prawa do rekompensaty, gdyż z żadnego przepisu ustawy nie wynika związanie organu treścią przedmiotowego postanowienia. Takie związanie naruszałoby dyrektywę racjonalności. Otóż, dopóki postępowanie nie zostanie zakończone organ ma obowiązek prowadzić je z uwzględnieniem dowodów, jakie będą konieczne do rozpoznania sprawy, więc dotychczasowych, jak i nowo pozyskanych. Może się bowiem zdarzyć, że już po wydaniu postanowienia ujawnią się dowody, z których wynikać będzie, iż z różnych przyczyn rekompensata nie może być ustalona, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Po wydaniu bowiem przez organ I instancji postanowień w 2014r., w 2016r. pojawiły się nowe dowody, m.in. w postaci karty osobowej S. S. z 1951r. czy ankiety do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych z 1952r., które to dowody potwierdziły, że miejscem zamieszkania przed wybuchem II wojny światowej W. i S. małż. S. był [...]. Przyjmując rozumowanie takie, jak prezentują skarżący, prowadziłoby do sytuacji, w której - po wydaniu postanowienia bez względu na później ujawnione dowody przeciwne - w każdym przypadku organ zobowiązany byłby do wydawania decyzji ustalającej prawo.

Reasumując Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie rozstrzygnięcia sporządzone zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.