Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 380/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61  a par. 1 , art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 lipca 2017 r. A. F. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 29 września 2014r., znak: [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału działki ew. nr [...] położonej w obr. [...] w Z., stanowiącej własność Gminy Miasto Z., obj. Kw Nr [...] na działki oznaczone nr [...] o pow. 0,1145 ha oraz nr [...] o pow. 0,6988 ha.

Wnioskodawca zarzucił, iż Gmina Miasto Z. nie posiada tytułu prawnego do części p.gr. l kat. [...] (zabudowanej budynkami należącymi do A. F.), której własność sobie uzurpuje, a co więcej przedmiotowy grunt został bezpodstawnie włączony do obecnej dz. ew. nr [...] w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną (przy przenoszeniu zaginęła działka [...]). Wnioskodawca oświadczył również, że Gmina rości sobie prawo do działki nr [...] o pow. 1919 m2, nie posiadając do niej tytułu prawnego, który przysługuje w całości A. F.. Wnioskodawca stwierdził, że do chwili obecnej błąd mapy katastralnej ( powielony w mapie ewidencyjnej) nie został przez Starostę T. wyeliminowany, a stan posiadania nie został zaktualizowany.

W związku z powyższym A. F. wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji w zakresie, w jakim część dz. ew. nr [...] obr [...] w Z. odpowiada pgr. I. kat. [...] i powinna należeć do A. F..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 61 a i art. 123 oraz art. 157 § 2 oraz 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz.1257, ze zm, dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako: "u.g.n.") odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...], znak: [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału działki ew. nr [...] położonej w obr. [...] w Z., stanowiącej własność Gminy Miasto Z., obj. Kw Nr [...] na działki oznaczone nr [...] o pow. 0,1145 ha oraz nr [...] o pow. 0,6988 ha.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawca nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 29 września 2014 r., znak: [...], gdyż nie jest i nie był stroną postępowania zakończonego tą decyzją. Również obecnie wnioskodawca nie wykazał, że posiada interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Następnie organ powołując się na treść art. 28 k.p.a. oraz art. 97 ust. 1 u.g.n. podkreślił, że postępowanie dot. zatwierdzenia wstępnego projektu podziału działki ew. nr [...] zostało wszczęte na wniosek jej właściciela tj. Gminy Miasto Z.. Podmiot ten był stroną w sprawie zatwierdzenia podziału ww. nieruchomości, brał czynny udział w postępowaniu i jemu, zgodnie z dyspozycją art. 28 § 1 k.p.a. w związku z art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje obecnie prawo inicjowania nadzwyczajnego postępowania w stosunku do wydanej ówcześnie decyzji zatwierdzającej podział ww. nieruchomości. Natomiast A. F. nie wykazał, że przysługuje mu ( ani w dacie wydania decyzji ani obecnie ) do nieruchomości objętej podziałem jakiekolwiek prawo rzeczowe, a zatem w świetle ww. wyjaśnień należy uznać, że nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, że sam fakt kwestionowania przez A. F. tytułu prawnego Gminy do części nieruchomości oznaczonej jako dz. ew. nr [...] w obr [...] w Z. (tj., że część p.gr. l kat. [...] zabudowanej budynkami należącymi do A. F. została bezpodstawnie włączona do obecnej dz. ew. nr [...] w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną) nie ma wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia do czasu, dopóki własność nie zostanie zakwestionowana przez właściwe organy w formie prawem przewidzianej.

Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie zażalenie wniósł A. F., zarzucając naruszenie art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1, w związku z art. 145 § 1 pkt. 1, 2, 3, i 5, art. 145a i 145b k.p.a., poprzez podważanie legalności prawa, co podlega penalizacji kodeksu karnego, oraz rażące naruszenie art. 93, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1a i 3 u.g.n. - poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia w stosunku do fragmentu nieruchomości, który w dniu jej wydania nie był własnością Gminy Miasto Z., lecz stanowił jego własność tj. południowy fragment p.gr.l.kat. [...] gm. kat. Z. (zabudowanej w całości dwoma budynkami), który błędnie został uznany za część obecnej dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z..

Wnioskodawca stwierdził, że na podstawie przywołanej decyzji administracyjnej Gmina nie mogła nabyć więcej niż wcześniej posiadała. Skoro p.gr.l.kat. [...] została włączona do księgi wieczystej nr [...], to A. F. powinien zostać ujawniony jako właściciel dz. ewid. nr [...] w księdze wieczystej nr [...], w innym wypadku wpis w księdze wieczystej jest w jego ocenie niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.

A. F. poinformował, że jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...] w Z., która odpowiada w całości parcelom gruntowym I. kat. [...], [...], [...] i częściowo [...] - gm. kat. Z.. Na tej nieruchomości w latach 1846 i 1900 wybudowano dwa budynki, jeden o przeznaczeniu usługowym jako [...] i drugi mieszkalny z drogą dojazdową od ulicy [...] w Z.. Istnienie tych obiektów w pełni potwierdza mapa katastralna pozostająca w zasobie dokumentacji geodezyjno - kartograficznej Starostwa Powiatowego w Z. pod numerem ewidencyjnym materiału zasobu [...] Obecnie w budynkach tych funkcjonuje [...] i stanowi część Szlaku [...]. Urzędnicy Gminy Miasto Z. zamierzają zlikwidować to miejsce kultu religijnego, co świadczy, że działają oni z nienawiści do wiary chrześcijańskiej.

Zdaniem wnioskodawcy, Gmina Miasto Z. nie posiada tytułu prawnego do części p.gr.l.kat. [...] (zabudowanej budynkami należącymi do A. F.), której własność sobie przypisuje. Co więcej – zdaniem A. F. - przedmiotowy grunt został bezprawnie włączony do obecnej dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną. Natomiast Gmina rości sobie prawa do działki nr [...] obr. [...] w Z. o pow. 1919 m2 nie posiadając do niej tytułu prawnego, który przysługuje mu w całości. Są to akt notarialny zakupu i wykaz zmian gruntowych. Gmina Miasto Z. uzurpuje sobie bezpodstawnie prawo na podstawie błędu w mapie ewidencyjnej, gdzie przy przenoszeniu z mapy katastralnej zaginęła p.gr.l.kat. [...], a więc z rażącym naruszeniem prawa, bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, albo kupna nieruchomości w drodze zawartej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego.

A. F. poinformował także, że biegła Sądowa mgr inż. M. M. w sprawie przed Sądem Rejonowym w Z. o sygn. akt l C [...], podczas wizji lokalnej wraz z komisją sądową, po pomiarze kontrolnym działki ewid. nr [...] obr [...] w Z. stwierdziła bezspornie, że doszło do odjęcia części przedmiotowej działki. Jak wynika z operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonego przez Starostę T. , powierzchnia działki nr [...] winna wynosić 1919 m2, a w rzeczywistości, jak wykazał pomiar kontrolny na gruncie wykonany przez biegłą M. wynosi 1620 m2, a więc brakuje 299 m2. Powierzchnia własności A. F. jest precyzyjnie określona we właściwej księdze wieczystej.

Z uwagi na zaistniałą niezgodność, zdaniem A. F. koniecznym jest zobowiązanie Gminy Miasto Z. do przywrócenia stanu granic, zgodnych z zatartymi przez Gminę przy wykonywaniu rewitalizacji [...] znakami granicznymi: zgodnie z Lwh [...] Gmina kat. Z., zgodnie z decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia 01.06.2016r, zgodnie z prawidłową konfiguracją parcel gruntowych liczba katastralna nr [...], [...], [...] i [...] opisanych w Lwh [...] Gmina katastralna Z..

Zdaniem A. F. rzeczywistą, prawną, południową granicę nieruchomości wyznacza szpaler 10-u drzew (jesionów). Granicę tą, jako zgodną z linią drzew, wskazał mu poprzedni właściciel nieruchomości podczas obejścia gruntu przed jego sprzedażą. Geodeta natomiast nie wyrysował poprawnie całych parcel na mapie katastralnej, po czym błędnie przeniósł te parcele jako dz. ewid. nr [...] obr. [...] Z. na mapę ewidencyjną - myląc południową granicę działki z przebiegającym w jej pobliżu kablem elektrycznym. Do chwili obecnej błąd mapy katastralnej (powielony w mapie ewidencyjnej) nie został przez Starostę [...] wyeliminowany, a stan posiadania nie został zaktualizowany -zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W związku z powyższym A. F. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji w zakresie w jakim cześć dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. odpowiada p.gr.I.kat. [...] i powinna należeć do A. F..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. znak: [...] na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 oraz art 61 a k.p.a. oraz art. 97 ust. 1 u.g.n. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Przeszkody do jego prowadzenia mogą mieć charakter przedmiotowy albo podmiotowy. Jeżeli organ ustali wystąpienie - przeszkody podmiotowej lub przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, to powinien odmówić wszczęcia postępowania.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przeprowadzone ponownie postępowanie potwierdziło, że A. F. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również nie wykazał, że przysługuje mu obecnie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości objętej podziałem. Organ wyjaśnił, że główny zarzut A. F. koncentruje się wokół faktu, że jego zdaniem, powierzchnia działki nr [...] w obr [...] w Z. stanowiącej jego własność winna wynosić 1919 m2, a w rzeczywistości, jak wykazał pomiar kontrolny na gruncie wykonany przez biegłą M. , wynosi 1620 m2, a więc brakuje 299 m2. Zdaniem Pana A. F. brakująca część została bezpodstawnie włączona do obecnej dz. ew. nr [...] w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną.

W związku z powyższym organ wskazał, że A. F. powinien wystąpić do odpowiednich organów z wnioskiem o dokonanie stosownych zmian. Nie jest natomiast możliwe wyeliminowanie ewentualnych błędów w mapach ewidencyjnych lub w księgach wieczystych w ramach postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Z akt sprawy wynika natomiast, że właścicielem dz. ew. nr [...] w obr. [...] w Z. jest Gmina Miasto Z.. Informacja ta znajduje potwierdzenie zarówno w księdze wieczystej Kw Nr [...] dołączonej do akt sprawy, jak i w zapisach zawartych ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty powyższe nie zostały w żaden sposób podważone, a zatem stanowią one podstawę do ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości. A. F. nie przedstawił żadnych innych dowodów, które mogłyby potwierdzić zgłoszone przez niego zarzuty, a w szczególności twierdzenie, że przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości objętej podziałem, z czego wywodzi on swój interes prawny w niniejszym postępowaniu.

W konsekwencji, gdy podmiot domagający się wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji niebędący stroną postępowania zwykłego nie wskaże elementów określających jego legitymację do złożenia wniosku lub gdy wskazane elementy w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu interesu prawnego, dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w oparciu o przepis art. 61 a § 1 k.p.a.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się A. F. – dalej skarżący, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. jego niezgodność z prawem poprzez uznanie go za osobę gorszej kategorii ze względu na odmienny odcień koloru skóry, co stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP, odmawiając uznania jego tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem (p.gr.1.kat. [...]), co jest sprzeczne z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z.;

2. rażące naruszenie art. 93, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1a i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia w stosunku do fragmentu nieruchomości, który w dniu jej wydania nie był własnością Gminy Miasto Z., lecz stanowił jego własność tj. południowy fragment p.gr. 1 .kat. [...] gm. kat. Z. (zabudowanej w całości dwoma budynkami), który błędnie został uznany za część obecnej dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z.;

3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów polegające na wydaniu decyzji kończącej postępowanie w dniu 8 sierpnia 2016 r., a więc również w dniu jego wszczęcia;

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 i 81 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., a w konsekwencji niezawarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków;

5. art. 107 § 3 k.p.a, ze względu na brak rzetelnego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł oraz przede wszystkim brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;

6. art. 28 k.p.a. poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w związku z zakwestionowaniem jego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z., podczas gdy z przedłożonego przeze niego materiału dowodowego niezbicie wynika, że stanowiąca jego własność p.gr.l.kat. [...] gm. kat. Z. weszła w skład obecnej dz. ewid. nr [...] w wyniku błędu geodezyjnego;

7. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania przyjmując błędnie, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez osobę niebędącą stroną, podczas gdy organ zobowiązany był prowadzić postępowanie i zakończyć je merytoryczną decyzją, bowiem żądanie pochodziło od współwłaściciela

nieruchomości, która podlegała podziałowi zatwierdzonemu decyzją, której stwierdzenia nieważności się domaga.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz o zobowiązanie organu do ponownego rozpoznania spray i wydania decyzji merytorycznej i do podjęcia działań zmierzających do wdrożenia przeciwko urzędnikom odpowiedzialnym za wydanie zaskarżonego orzeczeni postępowania dyscyplinarnego, pociągnięcia ich do odpowiedzialności porządkowej i odszkodowawczej oraz ukarania karą grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (2017), którego wysokość ogłosił Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, z jednoczesnym wpisem o ukaraniu do akt osobowych. Nadto wniósł o zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

Zdaniem skarżącego Gmina Miasto Z. nie posiada tytułu prawnego do części p.gr.l.kat. [...] (zabudowanej budynkami należącymi do A. F.), której własność sobie uzurpuje. Co więcej przedmiotowy grunt został bezprawnie włączony do obecnej dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną. Gmina rości sobie prawa do działki nr [...] obr. [...] w Z. o pow. 1919 m2 nie posiadając do niej tytułu prawnego, który przysługuje w całości A. F. s. [...]. Są to akt notarialny zakupu i wykaz zmian gruntowych. Gmina Miasto Z. nie posiada dowodów potwierdzających własność w postaci aktu notarialnego,decyzji wywłaszczeniowej, czy też wyroku Sądu Powiatowego w N. T., Wydział Zamiejscowy w Z.. Do części działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] Gminy Z., o zwierzchni 1919 m2, stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, Gmina Miasto Z. uzurpuje sobie bezpodstawnie prawo na podstawie błędu w mapie ewidencyjnej, gdzie przy przenoszeniu z mapy katastralnej zaginęła [...], a więc z rażącym naruszeniem prawa, bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, albo kupna nieruchomości w drodze zawartej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego.

Skarżący stwierdził również, że do chwili obecnej błąd mapy katastralnej (powieleń wy mapie ewidencyjnej) nie został przez Starostę [...] wyeliminowany, a stan posiadania nie został zaktualizowany - zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z uwagi na zaistniałą niezgodność, koniecznym jest zobowiązanie Gminy Miasto Z. do przywrócenia stanu granic, zgodnych z zatartymi przez Gminę przy wykonywaniu rewitalizaq'i parku miejskiego znakami granicznymi: zgodnie z Lwh [...] Gmina kat. Z., zgodnie z decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia 01.06.2016r, zgodnie z prawidłową konfiguraqą parcel gruntowych liczba katastralna nr [...], [...], [...] i [...] opisanych w Lwh [...] Gmina katastralna Z..

W ocenie skarżącego wpisy w księgach wieczystych są fikcyjne - dokumenty, które rzekomo stanowiły podstawę nabycia nieruchomości przez poprzednika prawnego Gminy Miasto Z. nigdy nie istniały. Nikt nigdy ich nie widział w formie materialnej-papierowej. Żaden urząd, ani żadne archiwum ich nie posiada i nigdy nie posiadło.

W piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r. oraz z dnia 26 kwietnia 2018 r. skarżący powielił argumentację skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn.zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie – wbrew zarzutom skargi - nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące i przyjmuje za własne.

Przedmiotem kontroli Sądu jest tylko i wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 29 września 2014 r. dotyczącej podziału działki.

Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do powołanego przepisu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, zatem podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., ponieważ przepisy regulujące zasady nadzwyczajnego postępowania na użytek tego postępowania nie ustanawiają innej definicji strony, niż zawartej w art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., I OSK [...], CBOSA). Postępowanie nieważnościowe składa się - co do zasady - z dwóch etapów. W pierwszym etapie badane są wyłącznie kwestie formalne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania z takiego wniosku. Dopiero gdy badanie wstępne zakończone będzie wynikiem pozytywnym, organ - już po wszczęciu postępowania - prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Stąd złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w trybie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badanie, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl [...], CBOSA). Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym na wniosek wymaga od organu ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym to postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. podmiot posiadający interes prawny. Wobec tego złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia obliguje organ właściwy do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym, m.in. podmiotowym, taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Taka konieczność wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 k.p.a.

W świetle powyższych konstatacji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ, po otrzymaniu wniosku skarżącego, zasadnie dokonał kontroli formalnoprawnej tego wniosku.

W ocenie organu, skarżący przymiotu takiego nie posiada, albowiem nie jest i nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Z., z dnia 29 września 2014 r. której stwierdzenia nieważności się domaga. Nadto, skarżący nie wykazał, że posiada interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

W odniesieniu do tego wskazać należy, że stronami postępowania nieważnościowego są, co do zasady, te same podmioty, które były stronami postępowania pierwotnego, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt: III SA [...], CBOSA). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 1999 r. (I SA [...], LEX nr 47969), cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (zob. także np. wyrok NSA z 15 grudnia 1998 r., II SA [...], LEX nr 41827). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA [...], CBOSA). Słusznie więc organ podkreślił, że o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie norma prawna, z której dla danego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki.

Natomiast zgodnie z art. 97 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SA/Kr [...], stronami postępowanie w sprawie podziału nieruchomości mogą być oprócz inicjatorów tego postępowania także inne osoby, którego interesu prawnego ten podział dotyczy tj. strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z powyższym niewątpliwie stroną postępowania o podział nieruchomości jest właściciel, użytkownik wieczysty, współużytkownik wieczysty nieruchomości dzielonej. Podział nieruchomości może mieć miejsce tylko po wewnętrznych granicach dzielonych nieruchomości. Nie może on co do zasady naruszać granic zewnętrznych, tj nieruchomości z nimi sąsiadujących. Jeżeliby natomiast okazało się, że podział, wbrew zasadzie dokonania w granicach wewnętrznych, wyszedł poza nie i naruszył granice sąsiednich nieruchomości, to wówczas właściciele tych nieruchomości mają interes prawny w postępowaniu podziałowym, a jeśli to zostanie prawomocnie zaskarżone, to w postępowaniach mających na celu wzruszenie ostatecznych orzeczeń w przedmiocie podziału. Nadto jak wskazał organ, osoba nieposiadająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału nie ma interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, w konsekwencji nie jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Tak więc interes prawny do bycia stroną posiadają podmioty, które są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2011r. sygn. akt I OSK [...], CBOSA).

Podkreślić również należy, że zasady geodezyjnego podziału nieruchomości zostały określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotem administracyjnego postępowania podziałowego jest zatwierdzenie w formie decyzji administracyjnej projektu podziału nieruchomości, tj. zatwierdzenie geodezyjnego wydzielenia w ramach jednej działki ewidencyjnej [działki gruntu] większej liczby działek ewidencyjnych. Z kolei do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości o której mowa w art. 97 ust. 1 pkt 8 przyjęcie granic nieruchomości podlegają podziałowi na podstawie przepisów § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, w wyniku badania księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi i badania innych dokumentów określających stan prawny tej nieruchomości oraz w wyniku badania danych w katastrze nieruchomości (obecnie w ewidencji gruntów i budynków). Natomiast, jeśli dane dotyczące granic nieruchomości zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie zgadzają się z danymi w księdze wieczystej lub w innych dokumentach określających stan prawny nieruchomości, granice te przyjmuje się na podstawie danych wykazanych w dokumentach określających stan prawny nieruchomości. Z kolei jeżeli brak jest dokumentów określających stan prawny nieruchomości i nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny, to podział takiej nieruchomości może zostać dokonany wyłącznie z urzędu i tylko w celu wydzielenia części niezbędnej dla realizacji celów publicznych (por. art. 97a w zw. z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.). Granice dzielonej nieruchomości przyjmuje się wtedy według danych z ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie dot. zatwierdzenia wstępnego projektu podziału działki ew. nr [...] położonej w obr. [...] w Z. zostało wszczęte na wniosek jej właściciela tj. Gminy Miasto Z., która była stroną w sprawie zatwierdzenia podziału ww. nieruchomości, brała czynny udział w postępowaniu i jej, zgodnie z dyspozycją art. 28 § 1 k.p.a. w związku z art. 97 u.g.n. przysługuje obecnie prawo inicjowania nadzwyczajnego postępowania w stosunku do wydanej decyzji zatwierdzającej podział ww. nieruchomości. Albowiem zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] właścicielem działki ewid. nr. [...] o pow. 0,1145 ha oraz nr [...] o pow. 0,6988 ha jest Gmina Miasto Z.. Natomiast podstawą wpisu prawa własności dz.ew. nr [...] obr. [...] na rzecz Gminy M. Z. była decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 1992 r. znak: [...], co potwierdza również fakt, iż własność przedmiotowej działki nigdy nie była własnością prywatną. Powyższe dokumenty nie zostały w żaden sposób podważone, a zatem stanowią one postawę do ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

W świetle powyższych ustaleń nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przysługuje mu tytułu prawny do nieruchomości objętej podziałem, z czego wywodzi on swój interes prawny. Organ zasadnie więc przyjął, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony, dlatego niedopuszczalne było wszczęcie, na jego żądanie, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 29 września 2014 r. W tym zakresie Sąd w całości aprobuje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 58 k.p.a. w konsekwencji także do naruszenia at. 61 a § 1 k.p.a.

Okoliczności, na które powołuje się skarżący, że powierzchnia działki nr [...] w obr [...] w Z. stanowiącej jego własność winna wynosić 1919 m2, a w rzeczywistości, jak wykazał pomiar kontrolny na gruncie wykonany przez biegłą [...], wynosi 1620 m2, a więc brakuje 299 m2 oraz że brakująca część została bezpodstawnie włączona do obecnej dz.ew. nr [...] w drodze błędu przeniesionego z mapy katastralnej na mapę ewidencyjną, nie mogą być rozstrzygnięte w obecnym postępowaniu, albowiem nie jest możliwe wyeliminowanie ewentualnych błędów w mapach ewidencyjnych lub w księgach wieczystych w ramach zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. W związku z powyższym skarżący winien zwrócić się do odpowiednich organów o dokonanie stosownych zmian oraz przedłożyć dowody na podstawie których można będzie zweryfikować te twierdzenia.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one niezasadne, bowiem powyższa sytuacja faktyczna i prawna powoduje, że nie zostało skutecznie zainicjowane postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, wobec czego organ na tym etapie postępowania nie mógł dokonać oceny merytorycznej, co do istnienia przesłanek nieważnościowych.

Jako prawidłowe należy więc ocenić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie posiadał interesu prawnego legitymującego się do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, albowiem nie wykazał, że przysługuje mu jakikolwiek tytułu prawny do nieruchomości objętej podziałem. Obligowało to organ do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Z powyższych względów, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień w świetle prawa materialnego i procesowego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Wydanie kwestionowanego postanowienia, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.