Wyrok NSA, sygn. akt I SA 114/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 44 poz. 277
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 kwietnia 1997 r. w sprawie domów pomocy społecznej.
article: art. 33
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, który nie uzyskał zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o umieszczenie takiej osoby w domu pomocy społecznej, nie jest uprawniony w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą uwzględnienia takiego wniosku.

TEZY

Opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, który nie uzyskał zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o umieszczenie takiej osoby w domu pomocy społecznej, nie jest uprawniony w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą uwzględnienia takiego wniosku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 31.12.1998 r. (...) Minister Pracy i Polityki Socjalnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej w K. (...) z 20.10.1998 r. w sprawie odmowy skierowania Marii O. do domu pomocy społecznej ze względu na brak wolnych miejsc. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji podjęta po ponownym rozpoznaniu sprawy nie jest wadliwa. Uzupełniony o opinię Zespołu Konsultantów działającego przy Wojewódzkim Zespole Pomocy Społecznej materiał dowodowy wykazał, że Maria O. jest osobą niezdolną do oceny własnej sytuacji, całkowicie ubezwłasnowolnioną, wymagającą stałej opieki. Schorzenie na jakie cierpi kwalifikuje ją do umieszczenia w domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób ze schorzeniami układu nerwowego, bowiem tylko taki dom zapewni jej odpowiednią opiekę.

Jedynym domem tego rodzaju w województwie K. jest dom pomocy społecznej w F., który jednak nie dysponuje wolnymi miejscami. Odmowa zatem skierowania jej do tego domu ze względu na brak wolnych miejsc oraz wpisanie jej na listę osób oczekujących jest zgodne z rozporządzeniem MPiPS z dnia 23 kwietnia 1997 r. w sprawie domów pomocy społecznej /Dz.U. nr 44 poz. 277/. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, a zwłaszcza opinia Zespołu Konsultantów wykazuje, że nie jest trafne żądanie opiekuna prawnego Marii O. - Włodzimierza O. umieszczenia jej w jakimkolwiek domu pomocy społecznej, zwłaszcza zaś w Z., w którym małżonkowie O. mieszkają. Organ odwoławczy uznał także, że nie występują warunki do umieszczenia Marii O. w domu pomocy społecznej poza kolejnością, bowiem nie zachodzą nagłe wypadki wynikające ze zdarzeń losowych, a istnieje możliwość zapewnienia opieki ze strony rodziny. Organ odwoławczy uznał także, że przy wydawaniu decyzji nie naruszono wymogów procedury, w szczególności przez brak informowania Włodzimierza O. o treści opinii Zespołu Konsultantów, bowiem jest to tylko jeden z dokumentów stanowiących podstawę do wydania decyzji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że zaskarżona decyzja nie określa przewidzianego terminu wydania decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, jednak nie zmieniona pozycja na liście oczekujących odpowiada takiemu terminowi, jak i określono w pierwotnej - następnie uchylonej - decyzji.

Skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Socjalnej złożył Włodzimierz O. Zarzucał rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, chociaż sprawa wymagała wyjaśnienia przy udziale biegłych lekarzy psychiatry i neurologa, a także na braku zaznajomienia skarżącego z treścią opinii Zespołu Konsultantów, co uniemożliwiło mu zgłoszenie stosownych dowodów.

Podnosił, że przy ocenie materiału dowodowego pominięto zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że choroba jego żony ma charakter neurologiczny.

Podnosił ponadto, że decyzja narusza rozporządzenie z dnia 23 kwietnia 1997 r., bowiem żona jego może być umieszczona w każdym domu pomocy społecznej, a nie wyłącznie w domu przeznaczonym dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Socjalnej podtrzymał swe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. Podniósł dodatkowo, że nie jest trafny zarzut niedopuszczenia skarżącego do zapoznania się z opinią Zespołu Konsultantów, bowiem skarżący wiedział, że taka opinia będzie wydana, ale nie zwracał się do organu wydającego decyzję o umożliwienie zapoznania się z jej treścią.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 października 1990 r. /t.j. Dz.U. 1998. nr 64 poz. 414/ w razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, osoba potrzebująca opieki lub jej przedstawiciel ustawowy może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. "Ubieganie się o umieszczenie" w takiej placówce wymaga zatem złożenia wniosku. W podobny sposób określa wymóg złożenia takiego wniosku rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 kwietnia 1997 r. w sprawie domów pomocy społecznej /Dz.U. nr 44 poz. 277/ stanowiąc w par. 18 ust. 1 pkt 1, iż decyzje o skierowaniu do domu wydaje właściwy organ na podstawie m.in. pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie lub - za jej zgodą albo jej przedstawiciela ustawowego - wniosku innej osoby, wojewódzkiego zespołu pomocy społecznej lub ośrodka pomocy społecznej. Jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie Maria O. jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, niezdolną do wyrażenia swojej woli. Wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej złożył jej mąż, Włodzimierz O., który został ustanowiony jej opiekunem prawnym przez Sąd Rejonowy w S. (...). Zarówno Wojewoda K., jak i Dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej w K. uznali wniosek przedstawiciela ustawowego i opiekuna prawnego Marii O. za wystarczający. Stanowisko takie nie jest prawidłowe. Zwrócić należy uwagę na fakt, iż sprawowanie opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie /podobnie jak nad małoletnim/ podlega - stosownie do art. 155 par. 2 w zw. z art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego /zwanego dalej krio/ - nadzorowi sądu opiekuńczego. Nadzór ten przejawia się m.in. w tym, że opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego całkowicie /art. 156 w zw. z art. 175 krio/. Umieszczenie w domu pomocy społecznej bez wątpienia należy do tych ważniejszych spraw, wymagających zezwolenia sądu opiekuńczego. Z akt sprawy nie wynika, by do wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej opiekun prawny dołączył zezwolenie sądu opiekuńczego.

Wniosek zatem od początku dotknięty był wadą, uniemożliwiającą jego rozpoznanie. Wada ta w postępowaniu administracyjnym nie została usunięta. Brak zezwolenia sądu opiekuńczego nie uprawniał Włodzimierza O. ani do złożenia wniosku, ani do zaskarżenia decyzji administracyjnych. W konkluzji zatem należy uznać, że opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, który nie uzyskał zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o umieszczenie takiej osoby w domu pomocy społecznej, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą uwzględnienia takiego wniosku.

Skoro zatem skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 33 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skarga ta podlega oddaleniu bez potrzeby oceny prawidłowości wydanej decyzji ani zasadności podniesionych w skardze zarzutów.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.