Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1883/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 16 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 156 par. 1-2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: M.P. 1969 nr 11 poz 98 par. 54 ust. 1, par. 58, par. 64 ust. 1-2, par. 67 pkt 6, par. 68 ust. 1, par. 72 ust. 1 pkt 3 załącznika do ww. zarządzenia
law: Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 2000, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego G. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Geodeta Kraju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 1996 r. orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu ew. W. zmiany "konfiguracji, powierzchni i oznaczenia" działek ew. nr [...] i [...].

Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] marca 1996 r. orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego W. zmiany "konfiguracji, powierzchni i oznaczenia" działek ew. nr [...] (wł. G. i K. K.) i [...] (wł. J. B.) polegającej na .zmianie działki nr [...] o pow. 0,1940 ha na działkę ew. nr [...] o pow. 0,2054 ha oraz nr [...] o pow. 0,2540 na działkę ew. nr [...] o pow. 0,3105 ha.

2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku T. P. (wł. działki ew. nr [...] – obecnie działki ew. nr [...]) stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy M., gdyż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem § 58 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr. 11, poz. 98 ze zm.), dalej jako "zeg".

3. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...].

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1648/07 uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 116/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Geodety Kraju od wyroku pierwszoinstancyjnego. W powyższych wyrokach przesądzono, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu dotyczącym zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nie przysługuje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej, tj. T. P.

5. Pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 1996 r.

6. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy M.

7. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. K. oraz P. K.

8. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...].

Główny Geodeta Kraju (dalej "GGK") stwierdził, że zmiana granic i powierzchni działek ew. nr [...] i [...] została dokonana na podstawie pomiaru kontrolnego dz. ew. nr [...] wykonanego przez geodetę uprawnionego E. P. (ze sprawozdania technicznego sporządzonego w wyniku prac geodezyjnych wynika niezgodność mapy ewidencyjnej gruntów ze stanem faktycznym na gruncie). Zmiana przebiegu granic działek ew. nr [...] i [...] nastąpiła z rażącym naruszeniem § 58 załącznika do zeg, gdyż przepis ten nie przewidywał wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian granic i powierzchni działek ewidencyjnych na podstawie pomiaru kontrolnego. Na podstawie tego przepisu nie można również zmieniać granic i powierzchni działki ew. w razie stwierdzenia innego stanu faktycznego na gruncie niż uwidocznionego na mapie ew.

Na wynik sprawy nie mają natomiast wpływu:

- ingerencja w prawo własności oraz stan prawny w zakresie związanym z przedmiotem decyzji z 1996 r. który determinował akt własności ziemi (zarzuty odwołania G. K.);

- brak sprzeciwu właścicieli sąsiadujących nieruchomości na treść decyzji z 1996 r.;

- wydanie decyzji w oparciu o zgodne ustalenie przebiegu faktycznych granic nieruchomości (z udziałem T. P. i B. S. – bratem ówczesnej właścicielki działki ew. nr [...]);

- stabilizacja granic przez geodetę nastąpiła w oparciu o zebrane oświadczenia zgody i po ustaleniu stanu faktycznego;

- przez 13 lat nikt decyzji nie kwestionował, decyzja stała się podstawą do wprowadzenia w jej efekcie zmian w ewidencji i wydania pozwolenia na budowę domu którego usytuowanie zostało odniesione do ew. granic działki [...];

- organ administracji nie może powoływać się na brak oryginału zgody (będącego w dyspozycji G. K.) gdyż o jego przedłożenie nie wezwał;

- zmiany dokonane decyzją z 1996 r. nie zostały zakwestionowane przez Urząd Wojewódzki, który je zatwierdził i wprowadził do państwowego zasobu geodezyjnego.

Wskazano dodatkowo, że z mapy uzupełniającej zmiany konfiguracji działek [...],[...] i [...] stanowiącej załącznik do decyzji z 1996 r. wynika, że wprowadzono zmianę przebiegu granicy między działką ew. nr [...] a działką ew. nr [...] oraz zmianę przebiegu granicy między działką ew. nr [...] a działką ew. nr [...]. Zatem zmiana przebiegu granicy dotyczyła również działki ew. nr [...], a decyzja Wójta Gminy M. orzeka wyłącznie odnośnie działek ew. nr [...] i [...]. Jednakże mając na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "ppsa", GGK nie uznał właścicielki działki ew. nr [...] za stronę niniejszego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji GGK i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, iż decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a nadto poprzez błędne przyjęcie, iż orzeczenie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych,

- naruszenie prawa materialnego, a to § 64, § 67 pkt 6, § 68 ust. 1 oraz § 72 ust. 1 pkt 3 załącznika do zeg poprzez mylne przyjęcie, iż przepisy te nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie oraz § 58 zeg poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu jego naruszenia w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu wskazano, że:

- decyzja GGK nie zawiera uzasadnienia dlaczego, o ile nawet nastąpiło, naruszenie prawa ma w niniejszej sprawie charakter rażący; organy administracyjne zachowały się jakby rozpoznawały sprawę w ramach zwykłego postępowania administracyjnego;

- w oparciu o treść § 64, § 67, § 68, § 72 załącznika do zeg wywiedziono możliwość sprostowania omyłki pisarskiej w zakresie oznaczenia powierzchni działki czy omyłki kreślarskiej w zakresie oznaczenia granicy działki w operacie ewidencji gruntów, co następuje w drodze decyzji; decyzja o sprostowaniu błędu ma charakter formalny, nie rozstrzyga żadnej kwestii związanej z tytułem prawnym do działki; decyzja z 1996 r. nie wprowadzała zmiany granic przedmiotowych działek, a jedynie prowadziła do aktualizacji ewidencji gruntów poprzez sprostowanie błędów w niej ujawnionych, a dotyczących określenia konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek.

- organy pominęły w zupełności analizę w/w przepisów zeg nie uzasadniając dlaczego nie znajdą one zastosowania w przedmiotowej sprawie;

- GGK pominął kwestie nieodwracalnych skutków prawnych – z działki ew. nr [...] która w wyniku decyzji z 1996 r. zmieniła nazwę na [...] powstały działki ew. nr [...],[...] i [...] z których działki [...] i [...] zostały przejęte na drogi publiczne, zaś działka [...] została zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym;

- nie zgodzono się z poglądem, że decyzja z 1996 r. wprowadziła zmianę przebiegu granicy między działką ew. nr [...] a działką ew. nr [...], a która to działka [...] nie została ujęta w treści decyzji, gdyż kwestia ta została przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r.

W odpowiedzi na skargę GGK wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzono, że zmiana granic działki ew. na podstawie zeg mogła nastąpić tylko w sytuacjach określonych w § 58 załącznika do tego aktu. Natomiast na podstawie § 67 pkt 6 oraz § 72 ust. 1 pkt 3 załącznika do zeg można było jedynie sprostować z urzędu omyłkę, błąd kreślarski – powstałe niezgodnie ze stanem faktycznym lub stanem przedstawionym w innych dokumentach pomiarowych. Ponadto, w razie ujawnienia takiego błędu należało sporządzić notatkę służbową, którą wraz z materiałem dowodowym należało przedstawić właściwemu organowi. Zaś w przypadku wątpliwości czy zachodził błąd czy rozmyślna zmiana granic lub podanie niewłaściwych danych, zmiana w operacie mogła być wprowadzona jedynie na podstawie pomiaru kontrolnego, którego wykonanie zarządzał właściwy organ. Ze zgromadzonego materiału nie wynika, żeby w przedmiotowej sprawie zaistniał błąd kreślarski uwidocznienia przebiegu granic pomiędzy działki [...] i [...]. Brak jest materiału dowodowego oraz notatki służbowej, które by to potwierdzały. Jednie z pomiaru kontrolnego wykonanego przez geodetę wynika, że stwierdzono niezgodność mapy ewidencji gruntów ze stanem faktycznym na gruncie. Jednakże tego pomiaru nie uznano za pomiar kontrolny o którym mowa w § 72 ust. 3 załącznika do zeg. Pomiar ten został bowiem wykonany na zlecenie strony, a nie z urzędu.

Decyzja z 1996 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych , gdyż nie tworzyła stanu prawnego lecz go potwierdzała. Podane w skardze skutki decyzji (podział działki, przejęcie części podzielonych pod drogę, zabudowanie działki) nie stanowią skutków prawnych decyzji z 1996 r. w zw. z tym nie są brane pod uwagę przy rozpatrywaniu kwestii nieodwracalności skutków prawnych wywołanych przez tę decyzję.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów GGK podtrzymał argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie GGK orzekał w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zatem, dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli orzeczeń wydanych w trybach nadzwyczajnych.

Podkreślić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 kpa (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepubl.; z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepubl.; z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepubl.).

Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z przywołanego art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, GAP nr 17 z 1988 r.).

Przesłanką zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa celem stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego jest wydanie tegoż bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się już wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie, a zdaniem Sądu nie jest celowa kolejna analiza jednolitego stanowiska w tym przedmiocie. Stwierdzić jedynie należy (w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745), iż naruszenie prawa jest kwalifikowane jako rażące, gdy samo w sobie ma taki charakter, jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych.

Ponadto o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - jak słusznie zauważono w skardze – decydują trzy przesłanki: oczywistości naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex Nr 165717).

W niniejszej sprawie stwierdzono nieważność ostatecznej decyzji z 1996 r. o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego W. w zakresie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek ew. nr [...] i [...] polegającej na zmianie działki nr [...] o pow. 0,1940 ha na działkę ew. nr [...] o pow. 0,2054 ha oraz nr [...] o pow. 0,2540 na działkę ew. nr [...] o pow. 0,3105 ha gdyż została ona wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego wówczas przepisu § 58 załącznika do zeg.

Przepis ten zawierał enumeratywne wyliczenie, co uważało się za zmianę granic i powierzchni działki (nieruchomości):

1) podział działki (nieruchomości) w wypadkach określonych w § 55,

2) zmianę granic w postępowaniu rozgraniczeniowym,

3) wywłaszczenie części nieruchomości,

4) zmianę granic z innych przyczyn, a w szczególności w wyniku działania sił przyrody (erozyjne działanie wód płynących itp.),

5) stwierdzenie, że granice i powierzchnia działki, wykazane w operacie ewidencyjnym według faktycznego stanu władania (§ 10 pkt 1), są niezgodne ze stanem prawnym nieruchomości.

Jak słusznie skonstatowały organy procedujące w niniejszej sprawie, postępowanie ewidencyjne, kończące się wydaniem decyzji administracyjnej, nie może służyć dokonaniu zmian w zasobie ewidencyjnym, o ile przesłanką takich zmian nie są konkretne dokumenty lub zdarzenia prawne, powodujące z mocy prawa obowiązek dokonania nowego wpisu (co prowadzi do zmiany treści ewidencji). Postępowanie w przedmiocie wpisu nie może służyć niejako samoistnie weryfikacji danych zawartych w ewidencji odnośnie kwestii własności, obszaru, czy przebiegu granic poszczególnych nieruchomości, których podstawą byłyby własne ustalenia w wyniku krytycznej oceny danych i dokumentów stanowiących podstawę wcześniejszych wpisów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 101/05 i I OSK 696/05, niepubl.). W postępowaniu o wpis nie można poddawać kontroli tytułów własności, które stanowiły podstawę do dokonanych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają natomiast dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.).

Zatem w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, iż nie było podstaw do przeprowadzenia przez organ orzekający w 1996 r. zmian w ewidencji gruntów i budynków na mocy § 58 załącznika do zeg. Jeśliby do tego doszło, organy władne byłyby stwierdzić nieważność takiego aktu administracyjnego. Bowiem oczywistym jest, że nawet zgodna wola stron na zmianę przebiegu granic nie jest podstawą do zmiany, na podstawie § 58 załącznika do zeg stanów prawnych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, co do granic i powierzchni nieruchomości. Prawidłowo więc GGK wywiódł, że wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian granic i powierzchni działek ewidencyjnych na podstawie pomiaru kontrolnego, który ujawnia jedynie różnicę pomiędzy stanem rzeczywistym granic na gruncie, a stanem ujawnionym w ewidencji było oczywiście niedopuszczalne. Oznaczałoby to możliwość manipulacji danymi w ewidencji rodzących skutki analogiczne do faktycznej zmiany stanów prawnych (co do powierzchni i granic działki) w przypadkach potwierdzenia użytkowania gruntów w innych granicach niż ujawnione w ewidencji. Bez znaczenia jest wyrażana wola, czy akceptacja właścicieli poszczególnych nieruchomości na dokonanie określonej zmiany. Dla zmiany bowiem stanu własności, gdy chodzi o nieruchomości (obejmującego także kształt i powierzchnię działki), niezbędne jest zachowanie szczególnych rygorów (umowa w formie aktu notarialnego, stwierdzenie zasiedzenia w postępowaniu przed sądem powszechnym, itp.).

Dane z ewidencji, co do powierzchni stanowią podstawę ujawniania danych w księgach wieczystych. Wobec tego niezasadna ich zmiana wywoływałaby skutek analogiczny do przewłaszczenia części działek, bez zachowania wymaganych prawem rygorów.

Pozostawanie w obrocie tego typu orzeczenia, wydanego z oczywistym naruszeniem przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji, byłoby nie do pogodzenia z regułami Państwa praworządnego, co implikuje zasadność stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Jednakże, jak słusznie podniesiono w skardze, zeg przewidywało możliwość sprostowania błędów w ewidencji gruntów i budynków, jako wypadek zmiany danych ewidencyjnych inny niż wskazane enumeratywnie w § 58 załącznika do tego aktu.

W myśl § 54 ust. 1 załącznika do zeg prowadzenie ewidencji gruntów polega na utrzymaniu operatu ewidencji w stałej aktualności, tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Stosownie zaś do postanowień § 64 ust. 1 załącznika do zeg zmiany w operacie ewidencji gruntów wprowadza się w wyniku zgłoszenia osób zainteresowanych lub z urzędu. Z urzędu wprowadza się do operatu ewidencyjnego sprostowania ujawnionych błędów (§ 67 pkt 6). Zmiany wymienione w § 65, 66, 67 wprowadza się do operatu ewidencyjnego w trybie określonym w § 64 na podstawie dokumentacji geodezyjnej, tj. map uzupełniających oraz wykazów zmian gruntowych lub rejestrów pomiarowych, pomiarowo-klasyfikacyjnych, sporządzonych według obowiązujących przepisów technicznych o pomiarach uzupełniających i aktualizacji map i operatów (§ 68 ust. 1). Wprowadzone do operatu ewidencji zmiany mogą zaś dotyczyć m.in. omyłek kreślarskich (powstałych wskutek przedstawienia na mapach granic działek, użytków i klas gruntów, numeracji działek itp. niezgodnie ze stanem faktycznym lub stanem przedstawionym w innych dokumentach pomiarowych) zgodnie z postanowieniami § 72 ust. 1 pkt 3 załącznika do zeg. Samo prowadzenie postępowania z na wniosek miast z urzędu i na podstawie dokumentacji przedłożonej przez stronę nie stanowi samo o takiej wadliwości, iż konieczna jest eliminacja orzeczenia, o ile dokumentacja była właściwie sporządzona i zachodziłyby przesłanki do dokonania zmian w ewidencji z urzędu (np. w trybie sprostowania).

Decyzja Wójta Gminy M. z 1996 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) oraz § 64 ust. 2 i § 67 pkt 6 załącznika do zeg. Wójt Gminy M. w 1996 r. roku uznał, iż dokonuje on sprostowania ujawnionego błędu w ewidencji. W znajdującym się w aktach administracyjnych protokole granicznym z dnia 18 października 1995 r. znajduje się oświadczenie stron, że granica pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...] od lat jest użytkowana zgodnie po skarpie i dlatego też strony wnoszą o sprostowanie błędów na mapie ewidencyjnej. Zgodność granic na gruncie (zastabilizowane przez geodetę Z. P. 28 maja 1994 r.) potwierdza również spisane wówczas oświadczenie stron. Brak z kolei informacji, co było podstawą określenia granic w ówczesnej ewidencji.

Procedując w trybie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej organ winien skontrolować, czy wydane rozstrzygnięcie nastąpiło nie tylko z rażącym naruszeniem przepisu § 58 załącznika do zeg (zmiana granic), lecz także § 67 i § 72 załącznika do zeg (sprostowanie błędu).

O ile dokonane wówczas czynności (wprowadzona zmiana) mogłyby zostać zakwalifikowane, jako mieszczące się w granicach regulacji dotyczących prostowania błędów, nie możnaby uznać, iż doszło do rażącego naruszenia prawa bowiem decyzja nie pociągałaby skutków analogicznych do rzeczywistej zmiany przebiegu granic, czy powierzchni nieruchomości, które godzą w porządek prawny państwa, gdy chodzi o przenoszenia własności nieruchomości.

Istotne znaczenie odgrywa ujawniony faktyczny stan posiadania i przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w kontekście dokumentów źródłowych, jakie znajdowały się wówczas w ewidencji, a które stanowiły wcześniej podstawę ujawnienia granic. Kwestia ta ma istotne znaczenie, wbrew tezie postawionej w zaskarżonej decyzji (oceniono w niej iż zagadnienia te, podnoszone przez organ I. instancji, nie mają znaczenia dla sprawy). Powinna ona podlegać analizie organu odwoławczego, gdyż może mieć to istotne znaczenie dla oceny legalności wydanej w 1996 roku decyzji. Tylko po analizie całokształtu materiału dowodowego, organ administracji może dokonać oceny, czy doszło do rażącego naruszenia prawa (rozumianego tak jak to wskazano powyżej).

GGK dopiero w odpowiedzi na skargę zawarł ocenę, czy decyzja z 1996 roku została wydana z naruszeniem odpowiednich przepisów załącznika do zeg, gdy chodzi o prostowanie błędów. Jednakże mając na względzie, iż przedmiotem kontroli Sądu nie jest stanowisko organu wyrażone w stosunku do zarzutów skargi, lecz konkretny akt administracyjny (tu decyzja z dnia [...] lipca 2010 r.), odniesienie się do powyższej kwestii w piśmie procesowym nie konwaliduje braków decyzji administracyjnej. Stanowisko organu nie zawiera także jednoznacznej odpowiedzi merytorycznej na pytanie, co było podstawą dokonania uprzednich wpisów w ewidencji, które następnie podlegały zmianie wyeliminowaną obecnie z obrotu decyzją i jaka była treść wcześniejszych dokumentów, gdy chodzi o przebieg granic. Zdaniem organu I. instancji wprowadzona decyzją zmiana prowadziła do wykazania w ewidencji danych różnych niż zawarte w decyzji - akcie własności ziemi. O ile byłoby tak w istocie wprowadzenie zmian na podstawie ustaleń stanu faktycznego władania na gruncie, mogłoby prowadzić do zniweczenia w pewnym zakresie skutków prawnych aktu własności ziemi np. gdy chodzi o wskazany w decyzji areał gruntów. W kwestii tej nie zajął stanowiska na etapie orzekania organ odwoławczy.

Z analogicznych powodów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy GGK nadto oceni, czy decyzja z 1996 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, ewentualnie w zakresie jakich części ówczesnych działek ewidencyjnych (taki zarzut nie tylko postawiono w odwołaniu od decyzji organu I. instancji ale również w skardze), gdyż organ odwoławczy winien zbadać tę kwestię, a przy wydaniu zaskarżonej decyzji tego nie uczynił.

Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności (co musiałoby znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia), które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście oceny wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, oraz możliwości jej wyeliminowania z obrotu z uwagi na treść art. 156 § 2 kpa, stanowi o naruszaniu przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa), obligującym Sąd do uchylenia orzeczenia.

Odnośnie zmiany przebiegu granicy między działką ew. nr [...], a działką ew. nr [...], a która to działka [...] nie została ujęta w treści decyzji należy stwierdzić, że kwestia legitymacji stron w niniejszym postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z 1996 r. została prawomocnie ustalona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r., co słusznie zauważył skarżący.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi – 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego skarżącego – 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Orzekając ponownie w sprawie organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.