Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2660/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS, organ I instancji) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2016 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres 08/2011 r., w kwocie należności głównej 54.561,00 zł plus odsetki za zwłokę. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z [...] listopada 2016 r.

W celu realizacji należności dochodzonej m.in. przedmiotowym tytułem wykonawczym, NUS na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) zastosował skuteczne zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomienia nr [...] z [...] grudnia 2016 r., które skierował do Banku [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono na adres Banku 20 grudnia 2016 r., zaś na adres siedziby spółki wraz z odpisem tytułu wykonawczego 23 grudnia 2016 r.

Spółka 30 grudnia 2016 r. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, wskazując na naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 1 pkt 2 oraz z art. 7 § 2 oraz w zw. z art. 64 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 6 § 1b u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.

Strona wskazała, że objęto egzekucją opłaty egzekucyjne powstałe w związku z niezasadnym przeprowadzeniem egzekucji, podczas gdy podstawa prawna do ich naliczania zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 została uznana za niekonstytucyjną.

Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie czynności egzekucyjnych, zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych oraz uchylenie wszystkich czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie tytułu wykonawczego.

Postanowieniem z [...] marca 2017 r. NUS uznał zarzuty za niezasadne.

Skarżąca złożyła zażalenie, w którym podniosła argumenty tożsame z tymi, które zostały zawarte w piśmie w przedmiocie zarzutów. Dodatkowo strona wskazała, że NUS niezwłocznie wszczynając postępowanie egzekucyjne uniemożliwił spółce podjęcie kroków zmierzających do złożenia do organu podatkowego bądź sądu administracyjnego wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2016 r. Spółka wskazała, że zdaje sobie sprawę z możliwości wyłączenia ustawowego obowiązku uprzedniego kierowania upomnienia, dlatego jako podstawę zarzutu wskazała art. 6 § 1b u.p.e.a., a nie art. 15 u.p.e.a. Strona stwierdziła, że organ egzekucyjny nie wskazał, że zarzut spółki dotyczący art. 6 § 1b u.p.e.a. jest niezasadny. W ocenie strony o nieprawidłowości zaskarżonego postanowienia miało świadczyć, że organ egzekucyjny nie uzasadnił, dlaczego podniesione przez spółkę nieprawidłowości proceduralne polegające na niepodjęciu działań informacyjnych nie mogły stanowić podstawy zarzutu dotyczącego wadliwego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Strona wskazała, że organ egzekucyjny nie odniósł się w sposób prawidłowy do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 595/15. Zdaniem strony, wierzyciel powinien poinformować w jakiejkolwiek formie o zamiarze wszczęcia wobec spółki postępowania egzekucyjnego. Strona podała, że zgodnie z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015, poz. 613, ze zm.), dalej: O.p., dniem zapłaty zobowiązania podatkowego był dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika tj. [...] grudnia 2016 r., zatem zaległość została uregulowana przed zastosowaniem środka egzekucyjnego. Strona stwierdziła, że organ egzekucyjny nie ocenił zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy nie było potrzeby podjęcia czynności egzekucyjnych. Zobowiązana zarzuciła, że organ egzekucyjny nie odniósł się do okoliczności dotyczących niekorzystnego wpływu czynności egzekucyjnych na sytuację finansową strony oraz wiarygodność wobec Banku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z [...] maja 2017 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

DIAS wskazał, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...] listopada 2016 r., DIAS stwierdził, że strona niesłusznie uznała, aby prawidłowe ustalenie relacji dnia wszczęcia egzekucji administracyjnej (zastosowania środka egzekucyjnego) i dnia zapłaty należności podatkowej, miało wpływ na uznanie zarzutu za zasadny. DIAS wskazał, że aby zarzut wykonania egzekwowanego obowiązku mógł być uznany za zasadny, wykonanie musi nastąpić przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a nie przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Organ II instancji podał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 20 grudnia 2016 r., tj. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, natomiast spółka dokonała zapłaty podatku wynikającego z decyzji [...] grudnia 2016 r. W ocenie DIAS, w dniu dokonania wpłaty przez stronę postępowanie egzekucyjne było już w toku. Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zaistniała okoliczność określona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

DIAS wskazał, że decyzja podatkowa organu drugiej instancji jest ostateczna, zaś obowiązek jest wymagalny, więc ani złożenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, ani tym bardziej sam zamiar jego złożenia nie ma wpływu na możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec wymagalnego zobowiązania.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia opłat egzekucyjnych naliczonych w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 z 28 czerwca 2016 r.), DIAS stwierdził, że kwestia prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych, w tym opłat egzekucyjnych, nie może być przedmiotem rozpatrzenia w sprawie zgłoszonych zarzutów, ponieważ nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek stanowiących podstawę zgłoszenia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Ustosunkowując się do stanowiska strony, że w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania przedmiotowych należności, pomimo takiej konieczności nie doręczono jej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, DIAS zwrócił uwagę na art. 15 § 1 u.p.e.a. Przepisem wykonawczym do powyższego artykułu jest między innymi § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131), dalej rozporządzenie MF. W § 2 pkt 2 rozporządzenia wskazano, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. DIAS wskazał, że należność egzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego dotyczyła obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, który powstaje z mocy prawa, a wysokość należności została określona w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2016 r. Zdaniem organu II instancji stwierdzenie, że NUS był zwolniony z obowiązku przesyłania spółce upomnienia w sposób jednoznaczny przesądzało o niezasadności zarzutu. DIAS zaznaczył, że nie jest możliwa w ramach wskazanego zarzutu ocena innych przesłanek niż obowiązek doręczenia upomnienia.

Odpowiadając na argument zażalenia, że organ egzekucyjny nie odniósł się w swoim postanowieniu w prawidłowy sposób do wskazywanego w zarzutach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 595/15, DIAS wskazał, że ocena prawna o charakterze wiążącym wyrażona w wyroku sądu administracyjnego musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Uzasadnienie przedmiotowego wyroku nie może być stosowane pomocniczo, ponieważ stan faktyczny rozpatrywany w wyroku dotyczył sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne i egzekucja zostały wszczęte tego samego dnia, w którym doręczono decyzję określającą, nie dając podatnikowi czasu na dobrowolne wykonanie obowiązku, natomiast w sprawie postępowanie egzekucyjne i egzekucję wszczęto po 5 dniach od dnia doręczenia decyzji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., DIAS wskazał, że zastosowanie środka egzekucyjnego jest w pewnym stopniu dokuczliwe ze swej natury. Biorąc pod uwagę, że organ egzekucyjny na moment zastosowania środka egzekucyjnego nie posiadał wiedzy o innych wierzytelnościach strony, poza wierzytelnością z rachunków bankowych, organ II instancji stwierdził, że organ I instancji słusznie w swoim postanowieniu uznał, że zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.

DIAS wskazał, że samo niepodzielenie stanowiska NUS przez stronę nie może stanowić o naruszeniu przepisów prawa. W ocenie organu II instancji, NUS uzasadniając postanowienie z [...] marca 2017 r., zawarł w nim zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Przywołał przepisy regulujące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i odniósł je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia skonstruowano w sposób prawidłowy, a dokonana przez organ egzekucyjny ocena zastosowanych przepisów prawa nie budziła zastrzeżeń. Zdaniem DIAS, w uzasadnieniu odniesiono się w sposób wyczerpujący do podnoszonych przez stronę argumentów i dokonano ich oceny przez pryzmat przepisów ustawy normujących postępowanie w przedmiocie zarzutów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

• art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia MF, przez utrzymanie w mocy postanowienia NUS uznającego za niezasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przy braku uprzedniego doręczenia upomnienia;

• art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6 § 1 oraz 7 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia NUS w zakresie zastosowania zbędnego, a przy tym uciążliwego dla spółki środka egzekucyjnego, mimo dobrowolnego spełnienia przez nią obowiązku;

• art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1, art. 45 § 1 oraz art. 7 § 3 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia NUS, w zakresie w jakim uznawało ono za niezasadne zarzuty dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego mimo dobrowolnego wykonania przez spółkę egzekwowanego obowiązku, a także objęcie egzekucją opłat egzekucyjnych powstałych w związku z niezasadnym przeprowadzeniem egzekucji, w sytuacji gdy podstawa prawna do ich naliczania zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego została uznana za niekonstytucyjną;

• art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 6 § 1b u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia NUS pomimo niepodjęcia przez NUS wobec spółki działań informacyjnych zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku przez spółkę, przed zastosowaniem środków służących doprowadzeniu do przymusowego wykonania obowiązku, oraz naliczenia spółce kosztów egzekucyjnych, co naruszało zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę celowości postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sporna w tej sprawie jest zgodność z prawem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, pomimo braku uprzedniego doręczenia upomnienia, dobrowolnego wykonania przez Spółkę egzekwowanego obowiązku, oraz objęcie egzekucją opłat powstałych w związku z niezasadnym przeprowadzeniem egzekucji. W szczególności, zdaniem Strony został zastosowany zbędny, a przy tym zbyt uciążliwy dla Spółki środek egzekucyjny, mimo dobrowolnego spełnienia przez nią obowiązku. Skarżąca kwestionuje też to, że organy nie podjęły działań informacyjnych zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku przez Spółkę, przed zastosowaniem środków służących doprowadzeniu do przymusowego wykonania obowiązku.

W skardze podniesione są argumenty analogiczne do tych, które zawarte były w zażaleniu.

W ocenie Sądu prawidłowy jest pogląd Organu, że skoro podstawą egzekucji była decyzja określająca "w podatku od towarów i usług wysokość zobowiązania podatkowego oraz prawidłową wysokość zwrotu tego podatku za poszczególne miesiące 2011 r.", to w wyniku jej wydania nie powstało zobowiązanie podatkowe: ten element odróżnia decyzje określające od ustalających. W konsekwencji trafny jest pogląd organu, zgodnie z którym wydanie decyzji podatkowej w sprawie nie wpłynęło na powstanie i termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za rok 2011. Nadto została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2016 r., jej wykonanie nie zostało wstrzymane, a jej numer powołano w tytule wykonawczym. W konsekwencji wykonanie tej decyzji miało oparcie w art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201, dalej O.p.) i możliwe było na jej podstawie wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero stwierdzona wadliwość decyzji, stanowiących podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skutkująca wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego i umorzeniem postępowań w przedmiocie zaległości podatkowych, może prowadzić, w niektórych wypadkach, do nieobciążenia zobowiązanego negatywnymi skutkami takiej sytuacji.

W szczególności, warunkiem nieobciążania zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi jest, aby wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem (art. 64c § 3 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Nadto, zdaniem Sądu, z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia MF wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia MF zastąpił wcześniej obowiązujący § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia między innymi w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu.

Skoro zatem egzekwowana należność z tytułu podatku od towarów i usług wynika z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2016 r nr [...] (poprzedzonej decyzją DUKS z [...] sierpnia 2016 r. nr [...]), zaś decyzja ta jest orzeczeniem ostatecznym, o którym mowa w ww. § 2 pkt 2 rozporządzenia MF, to w sprawie ma miejsce sytuacja ustanowiona jako wyjątek od zasady doręczenia Zobowiązanej Spółce upomnienia przed wszczęciem egzekucji. W konsekwencji, organ był zwolniony z obowiązku jego przesłania.

Również w poprzednim stanie prawnym przyjmowano, że nie jest konieczne upomnienie w konkretnej sprawie dotyczącej nienależenie otrzymanego przez podatnika zwrotu podatku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie decyzji określającej kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy (wyroku NSA z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II FSK 284/11, SIP Lex nr 1244286). Nadto, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważała interpretacja przepisu § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r., według której przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu, o którym mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia i to bez względu na to czy ma ono konstytutywny czy deklaratoryjny charakter (np. wyroki NSA: z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 7/10, SIP Lex nr 1089495, z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt. II FSK 149/10, SIP Lex nr 1081261, z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt. II FSK 897/10, SIP Lex nr 1151407, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt. II FSK 1441/10, SIP Lex nr 1424264). Sąd zaznacza przy tym, że do należności pieniężnych powstających z mocy prawa bez wątpienia zalicza się podatek od towarów i usług, a dodatkowo w Ordynacji podatkowej zawarto szczególne przepisy, pozwalające na określenie zobowiązania podatkowego oraz prawidłową wysokość zwrotu podatku naliczonego nad należnym w ostatecznym orzeczeniu.

Podstawą złożonego przez stronę skarżącą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym było twierdzenie dotyczące "wykonania obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zatem okoliczność ta wyznacza granice sprawy sądowoadministracyjnej (wyrok NSA z 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 368/10, CBOSA). Istota zarzutów strony skarżącej sprowadza się do kwestii momentu, w którym dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Sąd wskazuje zatem, że egzekucja administracyjna odbywa się w ramach postępowania egzekucyjnego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Prowadzona w ramach tego postępowania egzekucja administracyjna oznacza stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków egzekucyjnych. W konsekwencji różne są momenty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest więc wcześniej niż sama egzekucja. Postępowanie egzekucyjne, jak i egzekucja administracyjna zostały wszczęte w sprawie w dniu [...] grudnia 2016 r. tj. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i zarazem w dniu doręczenia do Banku [...] S.A. zawiadomienia o zajęciu nr [...]. Natomiast, co niesporne, Spółka dokonała zapłaty podatku wynikającego z decyzji w dniu [...] grudnia 2016 r. Oznacza to, że w dniu dokonania wpłaty przez zobowiązaną Spółkę postępowanie egzekucyjne było już w toku, zatem nie zaistniała okoliczność określona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, a jeżeli organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, to dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. (zob. też wyroki wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, z 1 lutego 2011 r., II FSK 1410/09, 4 marca 2014 r., II FSK 863/12, z 8 listopada 2011 r., II FSK 844/10, CBOSA). W tym wypadku zdarzeniem takim było doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu (20 grudnia 2016).

W konsekwencji nie jest prawdą, że w sprawie wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło pomimo wykonania przez Spółkę obowiązku przed datą dokonania czynności egzekucyjnej, a zatem w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek już nie istniał. Tym samym dokonanie w dniu [...] grudnia 2016 r. dwunastu przelewów na łączną kwotę 1.901.846 złotych na rachunek bankowy należący do wierzyciela nie może prowadzić do uznania, że postępowanie egzekucyjne (lub egzekucja) wszczęte zostało po dobrowolnym wykonaniu przez stronę egzekwowanego obowiązku. Dodatkowo zaakcentować należy, iż w rozpoznawanej sprawie Strona dokonała spornych wpłat już po skutecznym zastosowaniu środka egzekucyjnego, a więc nie tylko po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, ale również po wszczęciu egzekucji z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Bankowi 20 grudnia 2016 r.

Trafny jest, zdaniem Sądu, pogląd, zgodnie z którym kwestia prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek stanowiących podstawę zgłoszenia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Sad wskazuje, że takie rozwiązanie, przyjęte przez ustawodawcę, nie oznacza, pozbawienia Strony ochrony prawnej: wręcz przeciwnie, dysponuje ona ochroną prawną szczególną. Spółka może na podstawie art. 64c § 6a u.p.e.a., w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, złożyć wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Następnie w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zawiadomienia. Strona może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. i w tym trybie kwestionować wysokość ich naliczenia. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14 nie wyeliminował z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności (zob. wyrok z 6 lutego 2018 r. II FSK 224/16, CBOSA).

Z omówionych wyżej powodów nie nastąpiło naruszenie oznaczonych przez Stronę jako podstawę prawną skargi, art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia MF; art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6§ 1 oraz 7 § 1, 2 i 3 u.p.e.a.; art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1, art. 45 § 1 oraz art. 7 § 3 u.p.e.a.; art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 6 § 1b u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. Sąd nie stwierdził też innych niż zarzucane uchybień, które powinny skutkować wyeliminowaniem z obrotu zaskarżonego postanowienia.

W tej sytuacji skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.