Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1142/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 35, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. (dalej Dyrektor PCPR) działając z urzędu, z upoważnienia Starosty K. z dnia (...) r., na podstawie art. 104, art. 107, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), w związku z art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.), art. 61 ust. 2 pkt 1, art. 149, art. 155, art. 106 ust. 3b, ust. 5, art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej ustawa o pomocy społecznej bądź ups), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055, dalej rozporządzenie z dnia 29 lipca 2009 r.) zmienił decyzję Dyrektora PCPR z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej DPS) ponoszonej przez W. P., w ten sposób, że ustalił kwotę odpłatności w wysokości 70% dochodu tj. (...) zł miesięcznie i wskazał, iż nowa odpłatność obowiązuje od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu podano, iż ostatnią decyzją Dyrektora PCPR z dnia (...) r. ustalono W. P. odpłatność za pobyt w DPS w kwocie (...) zł miesięcznie. Wówczas dochód strony stanowiła renta z KRUS wraz z dodatkiem dla sieroty zupełnej i zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie (...) zł. W związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych od dnia 1 marca 2011 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zmiany ww. decyzji. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie dochód strony od dnia (...) r. stanowi renta wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych w kwocie (...) (decyzja KRUS z dnia (...) r.) oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie (...) zł, co stanowi łączną wysokość (...) zł. Zatem uległ podwyższeniu dochód strony, co powoduje zmianę ostatniej decyzji określającej odpłatność za pobyt w DPS, bowiem zmiana dochodu stanowi kwotę (...) zł. Jak wynika z powyższego dochód strony przekroczył 10% odpowiedniego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 47,70 zł. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ups opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu. Na podstawie powyższego przepisu 70% dochodu strony stanowi kwota (...) zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. P. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zdaniem odwołującego brak jest podstaw do podwyższenia odpłatności za pobyt w DPS, bowiem po zwaloryzowaniu renty podwyżka wynosi zaledwie (...) zł. Ponadto zastanowienia wymaga kwestia, czy zasiłek pielęgnacyjny w kwocie (...) zł miesięcznie jest dochodem zważywszy na cel jakiemu służy.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium bądź SKO) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 35 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.), art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, art. 106 ust. 3b ust. 5 ups utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano przywołując treść przepisów art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, art. 35 ust. 1 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, art. 106 ust. 5 ups, iż odpłatność za pobyt strony w DPS określona przez Dyrektora PCPR z dnia (...) r. została ustalona w oparciu o decyzję KRUS z dnia (...) r. oraz decyzję Dyrektora MOPS z dnia (...) r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (łączna kwota dochodu wraz zasiłkiem pielęgnacyjnym (...) z po odliczeniu zaliczki na podatek dochody, składki na ubezpieczenie zdrowotne). Kolejne decyzje KRUS z dnia (...) r. i (...) r. nie miały wpływu na wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Natomiast zmiana decyzją KRUS wysokości renty wraz z dodatkami do kwoty (...) (po odliczeniu zaliczki na podatek dochody oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne) spowodowała przekroczenie 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Dalej powołując się na przepis art. 8 ust. 3 ups wskazano, iż zasiłek pielęgnacyjny nie jest kwotą, o którą pomniejsza się dochód lub której się do dochodu nie wlicza. Oznacza to, ze zasiłek pielęgnacyjny stanowi część dochodu w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Od decyzji zatem z dnia (...) r. ustalającej odpłatność za pobyt w DPS w oparciu o wysokość dochodu w kwocie (...) zł do chwili zmiany decyzją KRUS z dnia (...) r. wysokości renty i dodatków do kwoty (...) zł (łączna kwota dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej wynosi (...) zł) nastąpiła zmiana dochodu o kwotę (...) zł przekraczająca 10% kryterium dochodowego wynoszącego (...) zł dla osoby samotnie gospodarującej. Łącznie dochód strony wynosi (...) natomiast 70% dochodu wynosi (...) zł.

W skardze na powyższą decyzje W. P. wniósł o jej uchylenie wskazując, iż mieszkańcem DPS jest od 1998 r. i obowiązuje go odpłatność za pobyt w DPS na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Ponadto niesłusznie wliczono do dochodu skarżącego zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący będąc mieszkańcem DPS również ponosi koszty obciążające jego dochód (zakup lekarstw za okres maj - wrzesień w kwocie (...) zł, czy akumulatorów do wózka inwalidzkiego w kwocie (...) zł).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja, którą podwyższono skarżącemu odpłatność za pobyt w DPS w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych od dnia 1 marca 2011 r. Rozstrzygnięcie, to zdaniem Sadu, odpowiada przepisom obowiązującego prawa, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Podniesione przez skarżącego zarzuty, iż jest mieszkańcem DPS od 1998 r. i w stosunku do jego osoby powinien mieć zastosowanie przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej oraz, iż do dochodu nie wlicza się zasiłku pielęgnacyjnego nie mają żadnych uzasadnionych podstaw prawnych.

Z dniem 1 stycznia 2004 r., na mocy art. 54 pkt 15 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zmienione zostały zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Według nowego brzmienia art. 35 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej obowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej byli w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (ust. 2). Mieszkaniec domu obowiązany był wnosić opłatę w wysokości nie większej jednak niż 70% swojego dochodu (ust. 3 pkt 1). Natomiast gmina miała uiszczać różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby wskazane w ust. 2. Przy czym, na zasadzie art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, osoby, które zostały przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r. miały ponosić opłatę na dotychczasowych zasadach. Zatem, przepis ten gwarantował skarżącemu, że nie będzie musiał ponosić opłaty wyższej niż dwukrotność określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej kryterium dochodowego, chyba że placówka w której przebywa spełniłaby wymagane standardy.

DPS, w którym mieszka skarżący osiągnął wymagany standard i uzyskał zezwolenie na stałe na mocy decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) r.

Powyższy stan prawny obowiązywał do czasu wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r., która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. Na podstawie tej ustawy utraciła moc ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Ponadto, w myśl art. 149 ust. 1 z dniem wejścia w życie ustawy wygasały decyzje wydane na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., z wyjątkiem decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, oraz decyzje o umieszczeniu w takiej placówce wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 3).

Mają powyższe na uwadze, organy pomocy społecznej prawidłowo określiły skarżącemu wysokość opłaty za pobyt w DPS zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., którymi utrzymano zasady wprowadzone z dniem 1 stycznia 2004 r.

W myśl art. 60 ust. 1 ups pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, który ustala odpowiednio właściwy organ wykonawczy jednostek samorządu terytorialnego i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym do 31 marca każdego roku (ust. 2). Stosownie zaś do art. 61 ust. 2 pkt 1 mieszkaniec domu obowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości 70% swojego dochodu. Różnicę pomiędzy wniesioną opłatą a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej uiszczać ma natomiast gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 2 pkt 3).

Zatem, z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej skarżący zobowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania pensjonariusza, nie więcej jednak niż 70% uzyskiwanego dochodu.

Zarządzeniem Starosty Kolskiego z dnia (...) r. nr (...) miesięczny koszt utrzymania mieszkańca niniejszego DPS ustalono na kwotę (...) zł.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, ze zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, od dnia (...) r. uległ podwyższeniu dochód strony (z kwoty (...) przed waloryzacją do kwoty (...) po waloryzacji), co wyczerpało niezbędne przesłanki do wzruszenia poprzedniej decyzji określającej odpłatność skarżącego za pobyt w DPS tj. decyzji z dnia (...) r. w oparciu o wysokość dochodu w kwocie (...) zł. Stwierdzona różnica (...) zł w uzyskiwanym dochodzie przekroczyła 10% kwoty 477 zł (tj. 47,70 zł) stanowiącej kryterium dochodu osoby samotnie gospodarującej, zgodnie z §1 rozporządzenia z dnia 29 lipca 2009 r., co uzasadniało wydanie przedmiotowej decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ups w związku z art. 106 ust. 3a ups, który uzależnia możliwość zmiany decyzji od stwierdzenia 10% zwiększenia dochodu osoby uprawnionej.

Organy administracji prawidłowo obliczyły dochód skarżącego wliczając do niego, wbrew twierdzeniom skarżącego, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie (...) zł. W art. 8 ust. 3 ups wskazano, co należy rozumieć pod pojęciem dochodu i o jakie składniki się go pomniejsza, natomiast w art. 8 ust. 4 wskazano, czego nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3. W wyliczeniach tych brak jest wyszczególnionego zasiłku pielęgnacyjnego, a zatem zalicza się on do dochodu w rozumieniu tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., I OSK 785/11, LEX nr 984387).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.