Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 674/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta S. orzekł o skierowaniu M. H. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii [...]Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem o ruchu drogowym), w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.) oraz w związku z art. 104 Kpa.

W uzasadnieniu podał, że w dniu [...]r. do organu wpłynął wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. [...]z dnia [...]r. o kontrolne sprawdzenie u M. H. kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w ramach posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, ze względu na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego i uzyskanie [...] punktów karnych. W dniu [...]r. zostało wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne. W dniu [...]r. wpłynęło zgłoszenie pełnomocnika strony - adwokata M.Z. z wnioskami dowodowymi, które rozminęło się z wydaną w dniu [...]r. decyzją [...] o skierowaniu w/wym. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Pełnomocnik strony w wymaganym terminie wniósł odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie ze względu na wniesienie do Sądu Rejonowego w P. o uchylenie mandatu karnego z którym związany był wpis [...] punktów karnych do ewidencji kierowców.

W uwzględnieniu tego odwołania na podstawie art. 132 Kpa decyzja ta została uchylona decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]w przedmiocie uchylenia M.H. mandatu karnego na podstawie art. 101 § 1, 1a i 1b Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia Sąd Rejonowy w P. wniosku o uchylenie tego mandatu nie uwzględnił. Prezydent Miasta S. powołał się też na skierowane do M. H. pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r., w którym odmówiono usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego przypisanych mu punktów (względnie ich zredukowania).

W odwołaniu od tej decyzji reprezentowany przez adwokata M..H. wniósł o jej uchylenie lub o jej zmianę na korzyść strony. Zarzucił, że decyzja ta została wydana przedwcześnie, bo przed rozpoznaniem jego zażalenia na w/w postanowienie SR w P. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy uchylenia prawomocnego mandatu karnego w następstwie którego doszło do przekroczenia liczby[...]punktów karnych przypisanych odwołującemu się. W związku z tym istniały podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Nadto, zarzucono że z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa strona i jej pełnomocnik nie zostali powiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia [...] punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, czyli za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W myśl art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji (ust. 10); W ewidencji policja wpisuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym nie przypisano wartości punktowej (ust. 1a); Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów (ust. 2);

W rozpatrywanej sprawie wystąpiła wynikająca z w/w przepisów przesłanka skierowania odwołującego się na kontrolny sprawdzian kwalifikacji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że M.H. przekroczył liczbę [...] punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stanowiący część akt wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. [...] wskazuje, że w okresie od [...]r. otrzymał on łącznie [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazany wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, a zatem – w myśl art. 76 § 1 Kpa – stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Oznacza to, że jeżeli Komendant Wojewódzki Policji wystąpił z wnioskiem do starosty o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu, co wynika wyraźnie z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest aktem związanym, tzn. w określonym stanie faktycznym organ ma obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Przesądza o tym formuła przepisu: "kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega" (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). Tym samym bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje podnoszony w odwołaniu fakt wydania decyzji przed rozpoznaniem zażalenia strony na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]r. o sygn. akt [...]. Na marginesie Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż postanowienie to jest prawomocne (pismo Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Karnego SR w P. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...]). Kolegium nie dopatrzyło się również naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do niego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO reprezentowany przez adwokata M.H. wniósł o jej uchylenie i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił przedwczesność rozstrzygnięcia przez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. o niezgodności z konstytucją art. 129 g ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, w zakresie skutków prawnych dla uchylenia prawomocnego mandatu będącego podstawą wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (odnośnie skarżącego) 10 punktów karnych, w następstwie których doszło do przekroczenia limitu 24 punktów. Nadto, zarzucił naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału i złożenia wniosków, w szczególności związanych z utratą z dniem [...]r. mocy art. 129g ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zarzucił także niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym poprzez uwzględnienie przy wydawaniu decyzji mandatu karnego wystawionego z naruszeniem art. 129 g ust. 4 tej ustawy.

Do skargi dołączono z tej samej daty wniosek skarżącego do Sądu Rejonowego w Pszczynie o uchylenie mu prawomocnego mandatu karnego za przekroczenie dozwolonej prędkości na trasie [...]w miejscowości P.. We wniosku tym powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt K 2/13 o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP art. 129g ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że pomimo powołanego w skardze wyroku Trybunału Konstytucyjnego organy orzekające są związane w niniejszej sprawie wnioskiem organu Policji będącym dokumentem urzędowym, który w myśl art. 76 § 1 Kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości i nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana okoliczność, że za kilkakrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...]r. skarżący M.H. został ukarany prawomocnymi mandatami karnymi z wymierzeniem mu łącznie [...] punktów karnych. Nie jest też kwestionowane, że z powołaniem się na te naruszenia i ilość związanych z nimi oraz wpisanych do ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł do Prezydenta Miasta S. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień.

W takiej sytuacji, jak to trafnie stwierdziły organy obu instancji, obowiązek wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy wynika wprost z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b omawianej ustawy. Wydanie orzeczenia o takiej treści nie zależy od uznania organów orzekających, które w tym względzie są związane wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji co do przypisanych kierowcy ilości punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy, wpisanych do prowadzonej przez niego ewidencji. Zarówno w świetle obowiązujących przepisów jak i utrwalonego w tym względzie orzecznictwa organy orzekające nie mają prawa kwestionowania ilości wpisanych do ewidencji punktów.

W tym względzie w orzecznictwie utwierdził się pogląd, że ilość wpisanych punktów może być kwestionowana jedynie w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, prowadzoną przez komendanta wojewódzkiego Policji i zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488). O uprawnieniach w tym względzie z możliwością zaskarżenia podjętych w takim postępowaniu aktów w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. do sądu administracyjnego, skarżący został pouczony w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. (kserokopia – k. 12 akt organu pierwszej instancji). Z akt nie wynika aby z możliwości tej skorzystał.

W świetle powyższych rozważań organy orzekające nie miały uprawnień do oceny prawidłowości ukarania skarżącego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego mandatem z dnia [...]r., z którym związane jest przypisanie skarżącemu [...] punktów, w sytuacji gdy nie zostało wykazane (nie twierdzi też tego skarżący) aby w dacie orzekania przez SKO mandat ten został uchylony na podstawie art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie i w konsekwencji utracił przymiot prawomocności. Nie do organów orzekających należy też ocena czy istotnie jak twierdzi strona skarżąca, przysługiwał skarżącemu środek odwoławczy od wydanego na podstawie art. 101 k.p.w. postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Uprawnień takich nie posiada też sąd administracyjny, a to biorąc chociażby tylko pod uwagę, że chodzi w tym przedmiocie o zagadnienia rozstrzygane przed sądem powszechnym. W konsekwencji zasadnie w tym przedmiocie organy orzekające oparły się na informacji zawartej w piśmie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]r. (karta 13 akt organu pierwszej instancji). Z tego też względu nie można podzielić zarzutu skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie.

Brak jest także podstaw do uwzględnienia skargi z uwagi na dołączony do skargi ponowny wniosek skarżącego o uchylenie prawomocnego mandatu, złożony do Sądu Rejonowego w P., oparty również na treści art. 101 § 1b k.p.w. Uprawnione do jego rozpoznania i rozstrzygnięcie o jego dopuszczalności przysługuje bowiem sądowi karnemu. Marginalnie jedynie należy w tym względzie zauważyć, że skarżący we wniosku tym nie kwestionuje, że w dniu [...]r. dopuścił się wykroczenia o jakim mowa w art. 92a k.w., za które został ukarany mandatem karnym z dnia [...]r. i za który przypisano mu [...] punktów. Powołuje się jedynie na wyrok TK sygn. akt K 2/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1038), który jak to trafnie stwierdził SR w P. w/w postanowieniu z dnia 14 października 2015 r. "nie odnosi się do kwestii związanych z odpowiedzialnością sprawców wykroczeń z art. 92a k.w., ani też kwestii uprawnień Generalnej Inspekcji Transportu Drogowego do obsługi systemu fotoradarów, prowadzenia postępowań o czyny z art. 92 k.w., czy też uprawnień do karania mandatem karnym lub wystąpieniem z wnioskiem o ukaranie za ww. czyny."

Za zasadny należy uznać natomiast zarzut naruszenia przez SKO treści art. 10 § 1 Kpa. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. Utrata z dniem 24 kwietnia 2016 r. mocy obowiązywania art. 129g ust. 4 Prawa o ruchu drogowym w związku z w/w wyrokiem TK sygn. akr 2/13 była bowiem znana SKO z urzędu i jak stwierdzono wyżej nie mogła doprowadzić do poczynienia przez SKO odmiennych niż w zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej.

Ewentualne uwzględnienie przez sąd karny wniosku o uchylenie mandatu karnego będzie zaś stwarzało po stronie skarżącego uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.