Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 887/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1157/15 w sprawie z wniosku M.K. i A.K. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M.K. i A.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1157/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji, a ponadto w pkt 2 zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 392/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1157/15 postanowił zasądzić od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących M.K. i A.K. solidarnie kwotę 10815 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Jak wyjaśnił, w niniejszej sprawie na koszty sądowe składa się wpis sądowy od skargi oraz kwota należna pełnomocnikowi z wyboru z tytułu zastępstwa procesowego, powiększona o uiszczoną opłatę od pełnomocnictwa.

Jak wynika z akt sprawy, wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie został ustalony w kwocie 3598 zł.

Opłaty za czynności adwokackie reguluje z kolei w rozpatrywanej sprawie – w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2015 r., poz. 1801) - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6. Według § 6 pkt 7 rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł stawka minimalna wynosi 7.200 zł.

Stosownie do pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 783 ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosi 17 zł.

Koszty sądowy w niniejszej sprawie wyniosły zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji łącznie 10.815 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset piętnaście złotych).

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł Minister Infrastruktury i Budownictwa. W jego ocenie doszło do naruszenia art. 231 p.p.s.a., gdyż przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna. Zarzucił także naruszenie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) przez jego zastosowanie i ustalenie wysokości wpisu na kwotę 3 598 złotych, w sytuacji gdy zaskarżony akt nie obejmował należności pieniężnej, oraz naruszenie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna.

Zdaniem Ministra decyzja odszkodowawcza określająca wysokość odszkodowania nie kreuje należności pieniężnej, a jedynie ustala wysokość świadczenia pieniężnego należnego byłemu właścicielowi. Odwołał się on również do uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 14/09. Podkreślił, że sprawa ma charakter wywłaszczeniowo-odszkodowawczy. To czy, wydawane są dwie odrębne decyzje (jedna o wywłaszczeniu, druga o odszkodowaniu), czy jedna łączna nie powinno mieć wpływu na charakter sprawy. Wobec tego, jak podniesiono w zażaleniu, dokonane rozróżnienie może godzić w zasadę równości.

W odpowiedzi na zażalenie skarżący wnieśli o oddalenie zażalenia. Ich zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. o sygn. akt I OZ 392/16 przesądził, że wpis w sprawie powinien być stosunkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Zgodnie z art. 211 p.p.s.a., koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Jak stanowi art. 212 § 1 p.p.s.a., opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie zaś z art. 213 p.p.s.a., do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (pkt 1) oraz koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (pkt 2).

Podkreślić należy, że w wykonaniu Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2015 r. (k. 27) skarżący uiścili wpis w kwocie 3598 złotych (k. 69-72: 3398 złotych + 200 złotych).

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy objęta jest ona wpisem stałym czy stosunkowym, gdyż kwestia ta determinuje wysokość zasądzonych kosztów.

Zaznaczyć zatem należy, że postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. o sygn. akt I OZ 392/16 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że "w niniejszej sprawie prawidłowo został pobrany wpis stosunkowy, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wysokości wpisu, w wysokości 3 598 zł. Przedmiotem skargi była bowiem wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Zatem wpis został pobrany jak w przypadku spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna." Odmienne stanowisko prezentowane w części orzeczeń nie spotkało się w tym postanowieniu z aprobatą Sądu. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powinna zostać ustalona stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Mając na uwadze powyższe uznać zatem należy, że kwestie objęte zażaleniem w niniejszej sprawie zostały już wyjaśnione i przesądzone we wcześniejszym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OZ 392/16. Przywołane przepisy determinują związanie Sądu tą wykładnią. Uwzględniając to stwierdzić wypada, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o kosztach postępowania, stosując właściwe normy zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w postanowieniu o sygn. akt I OZ 392/16.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, tym samym je oddalił na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a.