Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 669/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. - I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 17 maja 2022 r., nr SKO.421.359.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego A. C. - I. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 17 maja 2022 r. wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy G. rozpoznając wniosek skarżącej decyzją z 17 grudnia 2021 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad matką, W. C.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z 19 stycznia 2022 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia zaleciło uzupełnienie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie. W tym celu nakazano zbadanie, czy w grę wchodzi opieka całodobowa, czy przy właściwym zorganizowaniu opieki możliwe jest podjęcie zatrudnienia przez skarżącą, mając na uwadze potrzeby osoby niepełnosprawnej i czy czas potrzebny do opieki bezpośrednio i wyłącznie nad matką w ciągu doby wyklucza aktywność zawodową, np. w niepełnym wymiarze. W szczególności zaś Kolegium zaleciło, by ustalić, czy matka skarżącej jest w stanie funkcjonować samodzielnie przez kilka godzin dziennie, co umożliwiałoby stronie podjęcie pracy, choćby w niepełnym wymiarze.

Wójt Gminy G. decyzją z 18 marca 2022 r. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad matką, W. C. W ocenie organu A. C nie spełnia przesłanek uprawniających do świadczenia, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki zaistniała po 50-tym roku (niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ niezależnie od tego ustalenia wskazał też, że A.C. nie pracuje zawodowo, a jej ostatnie świadectwo pracy wystawione było dnia 30 listopada 2006r. Po tej dacie, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, nie pracowała zawodowo, gdyż zajmowała się wychowaniem swoich dzieci.

Na podstawie wywiadu środowiskowego sporządzonego przez pracownika socjalnego w dniu 10 marca 2022r. ustalono, że A. C. nie może podjąć żadnego zatrudnienia, ponieważ zajmuje się chorą matką, która wymaga pomocy drugiej osoby w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Opieka ta polega na ustaleniu wizyt lekarskich, pilnowaniu przyjmowania leków, pielęgnacji podczas choroby, dbaniu o higienę osobistą, podawaniu posiłków, utrzymaniu porządku w domu. Matka skarżącej jest pampersowana, porusza się przy pomocy balkonika, na zewnątrz nie wychodzi, nie jest w stanie samodzielnie się poruszać, posiada ograniczenia ruchowe. A. C. sprawuje osobistą całodobową opiekę nad swoją matką poprzez pomoc w jej codziennym funkcjonowaniu. Spełniona jest zatem jedna z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie jest natomiast spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z 17 maja 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na wstępie Kolegium wyraziło opinię, obszernie ją uzasadniając, że organ I instancji błędnie przyjął za podstawę odmownego rozpatrzenia sprawy przesłankę wieku, w którym wystąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, które to ustalenie miało przełożenie na dalsze postępowanie w sprawie.

Kolegium przypomniało następnie, że niepełnosprawność W. C., urodzonej w 1948r., uprawniająca do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, ustalona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Słupsku z dnia 15 listopada 2021r., nr [...]. Z orzeczenia tego wynika, że nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 50 roku życia. Orzeczenie wydano do 30 listopada 2023r. Przeprowadzone postępowanie potwierdza, że wnioskodawczyni świadczy pomoc matce, mimo że z nią nie mieszka, a stan niepełnosprawnej osoby wymaga niewątpliwie zaangażowania, jednak pomoc nie jest świadczona całodobowo, a osoba niepełnosprawna jest w miarę samodzielna.

Zdaniem Kolegium nie sposób mówić o bezpośrednim związku przyczynowym między niepodejmowaniem pracy a koniecznością podjęcia się opieki. Nie ma przy tym znaczenia, że strona nie pracuje już od 2006., a także, że w międzyczasie zajmowała się opieką nad własnymi dziećmi i teraz zajęła się matką. Zdaniem Kolegium stan zdrowia niepełnosprawnej nie uzasadnia twierdzenia, iż bezwzględnie wymaga ona stałej opieki. Dobowy wymiar sprawowania opieki nie wskazuje, że strona nie może podjąć zatrudnienia z powodu opieki nad matką.

Sposób sprawowania opieki ustalony w sprawie nie może być uznany za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności, mimo potrzeb osoby niepełnosprawnej. W większości też chodzi o typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez opiekunów, w tym bądź osoby najbliższe w rodzinie, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu.

Kolegium wskazało, że w orzeczeniu dotyczącym niepełnosprawności w stopniu znacznym znajdują się - w punkcie 7 - wskazania dotyczące "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Wydanie takiego orzeczenia nie przesądza jednak z góry, że każdy zajmujący się osobą legitymującą się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uniemożliwia zatrudnienie, ani że wprost uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego. Brak aktywności zawodowej, w warunkach możliwości przynajmniej częściowo kontynuowania dotychczasowego zarobkowania, jest wyborem strony nie mającym związku bezpośrednio z opieką nad matką. Strona ma też rodzeństwo (brata), które nie jest zwolnione z opieki nad matką.

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 17 maja 2022 r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucono organowi naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zarzucono także naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącej niezrozumiałe są twierdzenia SKO, że nie mieszka ona z matką i przez to nie może zapewnić jej całodobowej opieki, a tym samym matka jest w stanie przynajmniej część dnia pozostawać sama w domu. Przeczy to ustaleniom organu I instancji, który wyraźnie wskazuje, że A. C. sprawuje osobistą, całodobową opiekę nad swoją matką i wynika to również z faktu wspólnego mieszkania i tym samym z uwagi na zakres opieki spełniona jest przesłanka niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Organ odwoławczy dokonując ustaleń nie wziął w ogóle pod uwagę dowodu z oświadczenia z 31 marca 2022 r. w którym skarżąca, podpisując je pod rygorem odpowiedzialności karnej, złożyła oświadczenie, że w związku ze sprawowaniem opieki nad matką zmuszona była zrezygnować z podejmowania jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet na niepełną ilość godzin, mimo iż jej wiek i sytuacja zdrowotna pozwala na aktywność zawodową. I że gdyby nie konieczność opieki nad matką, to podjęłaby pracę. Zdaniem skarżącej ocena organu dotycząca spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznająca brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej a sprawowaniem opieki przez skarżącą nad jej niepełnosprawną matką, nie zasługuje na uznanie.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 259 - dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Poza zakresem rozważań należy pozostawić spór dotyczący wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r.. Sąd podziela korzystne dla skarżącej stanowisko organu odwoławczego wywodzone z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I K 38/13 OTK-A 2014/9/104) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ta zatem okoliczność, wbrew poglądom wyrażanym w decyzji przez organ I instancji, nie ma istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie.

Odmiennie natomiast należy spojrzeć na spór dotyczący zastosowania w tej sprawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w kontekście zebranych w sprawie dowodów i ich oceny dokonanej przez organ odwoławczy. W opinii Sądu organ odwoławczy w sposób dowolny, a nie swobodny dokonał oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz pominął w tej ocenie okoliczności mogące mieć decydujące znaczenie, w konsekwencji przedwcześnie uznał, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Dla przejrzystości wywodu niezbędne jest przywołanie brzmienia istotnych w sprawie przepisów, tu art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., zgodnie z jego brzmieniem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z ust. 1a ww. ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie (podkreślenie Sądu) następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dokonując analizy przywołanych norm trzeba wskazać, że krąg i kolejność osób uprawnionych do świadczeń w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną jest przez ustawodawcę ściśle określony. Zasadniczo wstępni i opiekunowie wyprzedzają osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ich krąg z kolei wyznacza ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przywołane regulacje potwierdzają prawidłowość stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji wywodzącego, że skarżąca jako zstępny osoby wymagającej opieki jest uprawniona do ubiegania się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ta okoliczność nie jest z resztą przez organy negowana. Istota sporu sprowadza się do oceny dalszych przesłanek, tj. istnienia zawiązku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia). Zgodnie bowiem z przywołanymi przepisami (w szczególności końcowym fragmentem regulacji art. 17 ust. 1 u.ś.r.) pomiędzy sprawowaniem opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (przypadek tej sprawy), a niepodjęciem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi istnieć związek przyczynowy polegający na tym, że zakres faktycznie sprawowanej opieki, jej natężenie wyłącza możliwość podjęcia pracy lub powoduje konieczność rezygnacji z jakiegokolwiek zatrudnienia.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych brak definicji zwrotu "sprawowanie opieki". Zgodnie z wykładnią językową tego zwrotu "sprawowanie" to "sposób zachowania się", zaś "opieka" to "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003). Zatem chodzi tu o działania, czynności podejmowane względem kogoś, dbałość o kogoś (coś). Przy czym ustawodawca czynnościom tym nadaje dodatkowe cechy odwołując się w przepisie bądź do stopnia niepełnosprawności lub poprzez bezpośrednie wskazanie, że chodzi tu o opiekę stałą lub długotrwałą. Musi być ona zatem systematyczna, świadczona w długim przedziale czasowym, a wskazany w dalszej części zapisu związek przyczynowy dowodzi, że jej zakres winien na tyle absorbujący, aby angażował czas opiekuna w stopniu wyłączającym całkowicie możliwość podjęcia pracy zarobkowej lub rezygnacji z niej.

Chodzi tu zatem o sprawowanie opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa,gov.pl tak jak wszystkie inne przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych). Świadczenie jest bowiem powiązane z tą właśnie okolicznością, rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem pracy), nie zaś z samą opieką nad osobą niepełnosprawną. Nie budzi zatem wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo dla osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Na ten aspekt zwraca także uwagę skarżąca w skardze.

Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym zakres czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie, a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy bowiem tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej, co zdaje się sugerować organ odwoławczy. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

Kolejnym ważącym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r.. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest bowiem ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą całkowicie niezdolną do pracy, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne, wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej decyzji wskazuje, że w sprawie taki związek mógł wystąpić, a stwierdzenie Kolegium o braku wystąpienia koniecznego związku przyczynowo-skutkowego jest w ocenie Sądu co najmniej przedwczesne głównie z tego względu, że w sprawie nie ustalono w pełny sposób, jak rzeczywiście wygląda codzienna opieka skarżącej nad matką oraz czy istotnie, tak jak wywodzi organ odwoławczy, możliwa byłaby realizacja potrzeb niepełnosprawnej matki, gdyby skarżąca podjęła pracę zawodową. Zakres wymaganej i koniecznej opieki wykonywanej przez skarżącą nad matką, rodzaj i waga tych czynności, stopień ich zaabsorbowania, nie został oceniony pod kątem możliwości podjęcia przez skarżącą pracy zawodowej. Zupełnie organ odwoławczy pominął oświadczenie skarżącej z 13 grudnia 2021 r., gdzie skarżąca oświadczyła, że mieszka z mężem, dziećmi, schorowaną matką i bratem w jednym mieszkaniu. Okoliczność ta została potwierdzona w treści wywiadu środowiskowego, zatem wzmianka o braku wspólnego zamieszkiwania skarżącej z matką w treści decyzji organu odwoławczego jest niezgodna z materiałem dowodowym. Organ odwoławczy nie dokonał także oceny stanu zdrowia matki skarżącej w kontekście wymaganego zakresu codziennej opieki. W treści wywiadu środowiskowego z 13 grudnia 2021 r. wynika, że matka skarżącej cierpi na przewlekłe zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, dwunastnicy i układu moczowego, ma wyniszczony organizm (stan kacheksji), jest osobą nadużywającą alkoholu, do tego po mieszkaniu porusza się przy pomocy balkonika, na noc jest pampersowana.

Kolegium skupiło się na uwypukleniu takich aspektów sprawy, jak brak zatrudnienia skarżącej przed datą stwierdzenia niepełnosprawności matki, samodzielne poruszanie się i spożywanie posiłków przez matkę. W ocenie Sądu okoliczności te same w sobie nie przesądzają o braku związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem aktywności zarobkowej i zawodowej, a koniecznością opieki nad matką bez ich szczegółowego rozważenia przez pryzmat tego jakiej opieki i w jakim rozmiarze potrzebuje niepełnosprawna matka skarżącej.

Kolegium w ogóle nie pochyliło się w swoich rozważaniach nad stanem zdrowia i zakresem koniecznej opieki jakiej wymaga matka skarżącej. Zwraca Sąd uwagę, że pewnie aspekty i okoliczności sprawy skład orzekający Kolegium powinien móc ocenić na podstawie doświadczenia życiowego i zdobytego w podobnych sprawach. Powinno to pozwolić na odpowiedź czy zaangażowanie skarżącej i zakres wymaganej przez jej matkę opieki spełnia przesłankę stałości, długotrwałości opieki.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie broni się pogląd organu, że choroba matki skarżącej może utrudniać, ale nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. Oczywiście Sąd dostrzega, że istotnie znaczna część działań wchodzących w zakres opieki sprowadza się do zaopatrzenia chorej w bieżące potrzeby związane z funkcjonowaniem, charakterystyczne dla każdego gospodarstwa domowego. Są to sprzątanie, prasowanie, pranie, zakupy. Poza tym zakresem leżą jednak czynności związane z nadzorowaniem, wspomaganiem lub wręcz zastępowaniem chorej w bieżących czynnościach dnia codziennego. Organ odwoławczy winien natomiast wnikliwie ocenić czy opieka nad osobą dotkniętą kacheksją, alkoholizme musi sprowadzać się jedynie do zabiegów leczniczych (świadczonych przez placówki lecznicze), czy opieka świadczona przez bliską osobę obejmująca czynności związane z pielęgnacją i reagowaniem na bieżące potrzeby fizjologiczne i życiowe osoby chorej nie stanowi stałej długotrwałej opieki. Opieki wymagającej niepodejmowania zatrudnienia celem świadczenia jej. Nawet jeśli, jak już zaznaczono opieka ta nie ma charakteru stricte leczniczego, ale obejmuje szereg czynności, które mieszczą się w zakresie pielęgnacji osoby niepełnosprawnej. Ich zakres wyznacza stan zdrowia i potrzeby chorego. W tym przypadku jest to codzienna opieka, obejmująca bieżące czynności, których osoba niepełnosprawna z uwagi na rodzaj schorzenia odnoszący się do sprawności psychofizycznej nie jest w stanie wykonać sama. Brak oceny tych okoliczności i skupienie się na czynnościach charakterystycznych dla każdego gospodarstwa domowego stanowi wybiórczą i dowolną ocenę organu odwoławczego.

Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że przeprowadzone przez organ postępowanie i zebrane dowody, pomimo ich kompletności zostały ocenione w sposób dowolny, co narusza przepis art. 80 Kpa. Zgodnie z jego brzmieniem organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jak dowodzi przeprowadzona analiza działania organów w tej sprawie nie czynią zadość przywołanej normie. Wnioski wyprowadzane są bez odniesienia się do całości dokumentów, wybiórczo, bez odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy. To z kolei godzi w zasadę wynikającą z art. 77 § 1 Kpa stanowiącą, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tego zaś w sprawie zabrakło, co wpłynęło na wynik sprawy, prowadząc do niezasadnej odmowy zastosowania art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Brak zaś oceny okoliczności faktycznych z punktu widzenia zapisu o niepodejmowaniu zatrudnienia zawartego w ww. normie dowodzi także naruszenia prawa materialnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.), poprzez jego niezastosowanie.

Uznając, że zaskarżona decyzja narusza wskazane przepisy prawa procesowego i materialnego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił orzeczenie organu odwoławczego. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a..