Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1293/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 24
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia NSA Monika Nowicka Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1548/09 w sprawie ze skargi A. K., R.L. i G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca (bez wskazania roku), nr (...) w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1548/09 oddalił skargi A. K., R. L. i G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca (bez wskazania roku) nr (...) w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:

Zaskarżoną decyzją nr (...) z dnia (...) lipca (bez wskazania roku) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania A.P.– G. i R. L. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z (...) stycznia 2008 r. (powinno być "2009 r.") nr (...) o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Warszawie przy ul G. ozn. nr hip. (...) umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Al. P. – G. i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. G. (...) hip. nr (...) znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu, wszystkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem jego wejścia w życie, tj. 21 listopada 1945 r. na własność gminy m.st. Warszawy, a od dnia 13 kwietnia 1950 r., tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Następnie grunt ten, stanowiący obecnie zabudowaną budynkiem mieszkalnym działkę ewidencyjną nr (...) w obrębie (...), o pow. 252 m2, uregulowaną w KW nr (...) oraz zabudowaną budynkiem użytkowym (oficyną) działkę ewidencyjną nr (...) w obrębie (...), o pow. 640 m2, stał się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy Gminy Warszawa Praga Południe, co potwierdził Wojewoda W. decyzjami nr (...) z (...) czerwca 1992 r. oraz nr (...) z (...) września 1991 r. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48 poz. 195) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy W.. Obecnie na podstawie art. 20 ust. 1 z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.), przedmiotowa nieruchomość stanowi własność m. st. Warszawy.

Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę m. st. Warszawy nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr (...) Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Termin do składania wniosków upłynął w dniu 16 lutego 1949 r.

Wniosek dekretowy został złożony przez dawnych właścicieli hipotecznych – A. i R. małżonków J. w terminie określonym w art. 7 dekretu.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia (...) lipca 1956 r. nr (...) Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło przyznania A. i R. małżonkom J. prawa własności czasowej do działki położonej przy ul. G.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2000 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność tego orzeczenia. W związku z powyższym do rozpatrzenia pozostawał wniosek złożony przez poprzednich właścicieli nieruchomości. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. (...), oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) z obrębu (...) na rzecz: W. J. – w udziale 0,115350; M. J.-S. – w udziale 0,115350; D.J. – w udziale 0,057675; A. P.– w udziale 0,057676; P. J. – w udziale 0,057675; M. J.-D. – w udziale 0,057675. Ustalono też czynsz symboliczny za użytkowanie wieczyste wskazanej części nieruchomości. Tą samą decyzją odmówiono ustanowienia na rzecz tych osób prawa użytkowania wieczystego tego gruntu w udziale wynoszącym 0,5386, oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr nr: (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym na przedmiotowym gruncie.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. P.–G. i R.L.

Kolegium wskazało, że A. P.–G. jest najemcą lokalu nr (...)w budynku przy ul. G., zatem w niniejszej sprawie nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Z tego względu postępowanie odwoławcze z wniosku A. P.-G. Kolegium umorzyło. R. L. jest natomiast właścicielem lokalu nr (...) w tym samym budynku. W swoim odwołaniu podniósł zarzut niezgodności w wyliczeniu udziałów poszczególnych lokali, co powoduje jego zdaniem błędne wyniki w zestawieniu zbiorczym. Zdaniem odwołującego się, brak prawidłowej dokumentacji technicznej budynku nie pozwala na stwierdzenie, jakie dane przedstawione w zaskarżonej decyzji są "prawidłowe" i nie może ona w jego opinii być podstawą do przyjęcia wielkości udziałów spadkobierców dawnych właścicieli hipotecznych – A. i R. małż. J.. Zdaniem odwołującego się, różnice pomiędzy powierzchnią rzeczywistą sprzedanego lokalu, a powierzchnią przyjętą w akcie notarialnym dochodzą do 20 m2, co powoduje znaczne zaniżenie oficjalnej wielkości udziałów, którymi dysponują właściciele lokali wykupionych w stosunku do wielkości udziałów przypadających dla spadkobierców.

Oceniając zarzuty podniesione w odwołaniu R. L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie mogą one zostać uwzględnione. Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 20 stycznia 2008 r. organ odwoławczy wskazał, zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 dekretu jedynym kryterium, które winien mieć na uwadze organ rozpoznający wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego), jest możliwość pogodzenia sposobu korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego) oraz posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku w przepisanym prawem terminie.

Wobec spełnienia ww. przesłanek, wniosek o przyznanie własności czasowej musiał zostać uwzględniony. Jeśli chodzi natomiast o określenie w decyzji wielkości udziału w gruncie przypadającego następcom prawnym byłego właściciela organ wskazał, że odpowiada on udziałowi w prawie własności budynku z uwzględnieniem faktu sprzedaży dziesięciu lokali mieszkalnych na rzecz najemców, wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu. Udziały te wynikają z treści aktów notarialnych, do których zmiany lub unieważnienia organy administracji nie mają kompetencji. W przypadku nieścisłości związanych z udziałami w prawie własności części wspólnych budynku oraz prawach do gruntu związanych z własnością poszczególnych lokali, istnieje możliwość podjęcia przez Wspólnotę Mieszkaniową uchwały korygującej te udziały. W przypadku braku zgody lub niemożności podjęcia takiej uchwały, ustawa o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903, ze zm.) przewiduje możliwość wytoczenia powództwa do sądu powszechnego.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A.K.(I SA/Wa 1548/09), R.L. (I SA/Wa 1561/09) i G.P. (I SA/Wa 1562/09). Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 20 stycznia 2008 r. oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. Skarżący zakwestionowali wydanie przez organ pierwszej instancji odrębnych decyzji co do udziału w działce nr (...) oraz co do całej działki nr (...). Podnieśli, że takie działanie organu wynikało z faktu, że organ ten wielokrotnie informowany o nieprawidłowościach w oznaczeniu wysokości przysługującym właścicielom sprzedanych lokali udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu oznaczonego jako działka ew. nr (...), ze względu na brak prawidłowej dokumentacji technicznej budynku i zaniechania tegoż organu, liczył się z odwołaniem od decyzji współużytkowników wieczystych działki nr (...). Organ, który wiedział o istniejącym problemie mającym wpływ na rozstrzygnięcie co do wysokości udziału w gruncie, winien tę kwestię wyjaśnić i nie podejmować czynności eskalujących nieprawidłowości. Właściciele lokali w budynku położonym na działce nr (...), będący jednocześnie użytkownikami wieczystymi gruntu, wielokrotnie podnosili kwestie mylnego oznaczenia powierzchni sprzedanych lokali, a co za tym idzie stosownego udziału w nieruchomości wspólnej tj. w częściach wspólnych budynku oraz w użytkowaniu wieczystym gruntu. Zgodnie z ustawą o własności lokali udział właściciela lokalu wyodrębnionego z nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Do określenia tego stosunku niezbędne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych. Różnice pomiędzy rzeczywistą powierzchnią sprzedanych lokali w budynku przy ul. G., a powierzchnią wskazaną w aktach notarialnych, w niektórych przypadkach dochodzą do kilkunastu metrów kwadratowych. Ma to bezpośredni wpływ na wysokość udziałów poszczególnych właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr (...) i powoduje zaniżenie tych udziałów w stosunku do rzeczywiście przysługujących, a co za tym idzie zawyżenie udziału ustanowionego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli. Z tego też powodu wydanie decyzji z 20 stycznia 2008 r. winno być poprzedzone przeprowadzeniem na zlecenie i koszt m.st. Warszawy inwentaryzacji budynku i skorygowaniem udziałów. Skarżący uważają, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w udziale 0,4614 narusza prawa właścicieli poszczególnych lokali, którzy posiadają udziały w częściach wspólnych budynku, a także w użytkowaniu wieczystym gruntu.

Zdaniem skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszyło przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji przez lakoniczność zaskarżonej decyzji. Wskazali, że powoływanie się przez organ odwoławczy w 2009 r. na "wolę ustawodawcy", jako przesłankę decydującą o utrzymaniu w mocy decyzji naruszającej prawa osób trzecich, w odniesieniu do dekretu z 1945 r. zwanego "dekretem Bieruta", którego założeniem de facto było zlikwidowanie własności prywatnej, jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawa i stanowi jawne nadużycie. Obecnie organ rozstrzygający o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego realizuje roszczenia dawnych właścicieli i ich spadkobierców, ale nie może to się odbywać z naruszeniem praw osób trzecich.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. Sąd zarządził połączenie spraw o sygnaturach: I SA/Wa 1548/09, I SA/Wa 1561/09 i I SA/Wa 1562/09 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalszego prowadzenia pod sygnaturą I SA/Wa 1548/09.

Oddalając skargi powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wobec tego, iż część działki nr (...) została oddana w użytkowanie wieczyste właścicielom wykupionych lokali w budynku położonym na tej działce, organ uprawniony był do ustanowienia na rzecz spadkobierców właścicieli dekretowych prawa użytkowania wieczystego jedynie w pozostałym zakresie, tj. do udziału 0,4614 części gruntu - w wysokości wynikającej z udziałów spadkowych. Zawarte w skargach zarzuty nie odnoszą się do naruszenia prawa materialnego, dotyczą natomiast kwestii proceduralnych, które – w myśl art. 145 § 1 pkt lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 ze zm.), dalej ,,P.p.s.a." - mogą być skuteczne tylko wtedy, gdy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. W szczególności za niezasadny Sąd uznał pogląd, że organ pierwszej instancji w niniejszym postępowaniu powinien był przeprowadzić inwentaryzację budynku, dokonać pomiarów wykupionych lokali i ustalić wysokość udziałów w prawie użytkowania wieczystego właścicieli poszczególnych lokali. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie był wniosek dekretowy, a więc inne uboczne zagadnienia w tym postępowaniu nie mogły być rozpatrywane. Skoro udziały właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynikały z aktów notarialnych, to udziały określone w tych aktach były dla organu wiążące. Organ nie mógł orzekać o innej wielkości udziału, niż udziału pozostałego po zsumowaniu udziałów określonych w aktach notarialnych.

Odnosząc się do zarzutu rozstrzygnięcia przez Prezydenta m. st. Warszawy odrębnymi decyzjami o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego co do działki nr (...) i co do działki (...), pomimo że uchylona wcześniejsza decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z (...) lipca 2007 r. nr (...) r. rozstrzygała co do tego prawa odnośnie obydwu działek, Sąd wskazał, że nie stanowi to wady kontrolowanej decyzji. Organ może bowiem rozstrzygać w odrębnych decyzjach odnośnie do różnych nieruchomości. Działki nr (...) i nr (...), chociaż położone są w tym samym obrębie geodezyjnym i na tej samej ulicy, stanowią dwie odrębne nieruchomości. Zatem mogą być przedmiotem odrębnych postępowań i rozstrzygnięć. Natomiast zarzut nie nawiązania w kontrolowanej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z (...) października 2008 r. uchylającej decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z (...) lipca 2007 r., wprawdzie jest wadą uzasadnienia tych decyzji, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięć. To samo dotyczy nie oznaczenia roku w dacie zaskarżonej decyzji i pomyłce w roku decyzji organu pierwszej instancji (powinno być 2009 r. zamiast 2008 r.). Uchybienia te mogą i powinny być sprostowane w trybie art. 113 K.p.a. Odnośnie zarzutu braku udziału wszystkich stron w postępowaniu przed organem pierwszej instancji Sąd wskazał, że uchybienie to zostało naprawione przez organ odwoławczy, a decyzja tego organu została doręczona wszystkim stronom postępowania. Uchybienie powyższe nie dotyczy więc całego postępowania administracyjnego. Ponadto wbrew zarzutom skargi A.K. decyzja organu pierwszej instancji została jej doręczona.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu:

1) prawa materialnego, przez niezastosowanie art. 232 K.c. w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej "u.g.n.", poprzez pominięcie, że zgodnie z art. 232 K.c. oddane w użytkowanie wieczyste mogą być jedynie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, a także jednostek samorządu terytorialnego oraz pominięcie, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zasobu nieruchomości gminnych należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy i przyjęcie, że w użytkowanie wieczyste może być oddany udział w nieruchomości większy, niż faktycznie przysługujący gminie (m. st. Warszawa), co powodowałoby, że decyzja administracyjna, a także zawarta na jej podstawie umowa w formie aktu notarialnego byłaby nieskuteczna;

2) przepisów postępowania w sposób mający wpływ na treść orzeczenia przez naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 i 77 § 1 K.p.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działania administracji publicznej, co doprowadziło do niezastosowania środków przewidzianych w ustawie, mimo, że organ administracji publicznej nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, mimo że wiedział o istniejącym problemie co do wysokości udziału w gruncie i nie prowadził postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli oraz przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, o którym mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Na tej podstawie wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca (brak oznaczenia roku), w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia (...) stycznia 2008 (2009 r.). uchylenie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia (...) stycznia 2008 (2009 r.), względnie uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1548/09 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd naruszył art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działania administracji publicznej, mimo że organ administracji publicznej nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Pomimo tego, że organ administracji wiedział o istniejącym problemie co do wysokości udziału w gruncie, to nie prowadził postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W postępowaniu tym, poza ustaleniem spełnienia przez spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości hipotecznej przesłanek wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., jak w każdym innym postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Służyć ma temu dokonanie przez organ inwentaryzacji budynku posadowionego na działce 31 i skorygowanie udziałów. Przyzwolenie przez Sąd na pominięcie tej czynności przez organ administracji doprowadziło nie tylko do naruszenia przepisów proceduralnych, ale także do naruszenia prawa materialnego. Zgodnie bowiem z art. 232 K.c. oddane w użytkowanie wieczyste mogą być jedynie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, a także jednostek samorządu terytorialnego, natomiast zgodnie z art. 24 ust. 1 u.s.g. do zasobu nieruchomości gminnych należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy. Sąd pierwszej instancji nie stosując tych przepisów doprowadził do sytuacji sprzecznej z duchem i literą prawa, a także naruszającej słuszny interes obywateli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie ma miejsca, wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny oceniał tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po stwierdzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji, czyli podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego.

W ramach uchybień procesowych zaskarżonemu wyrokowi skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. Istota tego zarzutu sprowadza się do zaaprobowania przez Sąd pierwszej instancji decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości na rzecz spadkobierców jej poprzednich właścicieli z równoczesnym określeniem wielkości przypadających na nich udziałów, bez uprzedniego zweryfikowania przez organ administracji wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego należnych osobom, które wcześniej nabyły własność lokali w budynku położonym na tej nieruchomości. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, wielkość udziałów właścicieli lokali mieszkalnych jest niezgodna ze stanem rzeczywistym, gdyż są one zaniżone, a to bezpośrednio skutkuje zawyżeniem w zaskarżonej decyzji wielkości udziałów przyznanych spadkobiercom poprzednich właścicieli.

Zarzut ten jest niezasadny, nie bierze pod uwagę podstawowych uwarunkowań co do trybu oraz prawnej formy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Jak stanowi art. 234 K.c, do oddania gruntu Skarbu Państwa albo gruntu stanowiącego własność jednostek samorządu terytorialnego, bądź ich związków w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. Oznacza to, że tak ustanowienie, jak i przeniesienie istniejącego prawa użytkowania wieczystego następuje na mocy umowy, która musi być pod rygorem nieważności zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158 K.c.). Zarówno umowa ustanowienia, jak i umowa przeniesienia istniejącego prawa użytkowania wieczystego wymaga wpisu w księdze wieczystej nieruchomości.

W wypadku sprzedaży lokali w domach wielomieszkaniowych stanowiących własność Skarbu Państwa albo własność jednostek samorządu terytorialnego są one sprzedawane z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali udział w nieruchomości wspólnej właściciela lokalu wyodrębnionego odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych – do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wnosząca skargę kasacyjną A.K. nabyła w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (...) września 1980 r. Repertorium A nr (...)własność lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku położonym na gruncie przy ul. G. w W. i udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu w 0,0648 części ułamkowej.

Ustalenie wysokości udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu dotyczy ustalenia faktu mającego charakter prawotwórczy w sferze prawa cywilnego, tj. kształtującego zakres ustanowionego prawa. Wynikają z niego konkretne skutki prawne. Można do nich niewątpliwie zaliczyć ustalenie wielkości udziału w później ustanowionym użytkowaniu wieczystym do pozostałej części gruntu. Jednak strona stosunku cywilnoprawnego powstałego na podstawie czynności prawnej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w drodze aktu notarialnego, nie może - na drodze postępowania administracyjnego - domagać się zmiany treści tego stosunku prawnego. Zmiana wielkości udziałów wymaga zawarcia nowej umowy na nowo ustalającej te udziały (por. art. 3 ust. 7 zd. ostatnie ustawy o własności lokali). W razie sporu między właścicielami pozostaje powództwo o ustalenie (art. 189 K.p.c.). Będzie to spór o prawo ukształtowane w akcie notarialnym odmiennie od stanu rzeczywistego, przy czym odmienność ta dotyczy rzeczowego zakresu tego prawa, do którego ustalenia nie może dojść na drodze postępowania administracyjnego. Oczywiście ustalenie rzeczywistego stanu prawa użytkowania wieczystego leży w interesie osób, które twierdzą, iż w treści aktów notarialnych sprzedaży lokali mieszkalnych nieprawidłowo ustalono powierzchnie lokali, skutkiem czego zaniżono wielkości przypadających im udziałów w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny. Osoby te mogą dochodzić ustalenia tego prawa w przysługującym im zakresie, ale na drodze cywilnej.

W żadnym razie sprawa ta nie należy do zakresu postępowania, prowadzonego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, na wniosek złożony przez poprzednich jej właścicieli. Prezydent m. st. Warszawy przy wydawaniu decyzji w tej sprawie był związany stanem prawnym nieruchomości istniejącym w dacie orzekania. W zakresie wielkości udziału spadkobierców poprzednich właścicieli w prawie użytkowania wieczystego organ ten był związany treścią aktów notarialnych dotyczących ustanowienia na rzecz nabywców lokali prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Udział ten organ mógł ustalić wyłącznie w wielkości obejmującej część pozostałą po rozdysponowaniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz nabywców lokali mieszkalnych.

Nie można w tej sytuacji organom administracji publicznej orzekającym w tej sprawie zarzucić naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a., bowiem ustalenia poczynione przez organ są adekwatne do potrzeb rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku opartego na przepisie art. 7 ust. 1 dekretu. Nie została postępowaniem organów naruszona zasada umacniania zaufania do państwa i jego organów wyrażona w art. 8 K.p.a. Nie uchybiono również obowiązkowi informowania stron o okolicznościach mogących mieć wpływ na ich prawa i obowiązki, ponieważ w uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło zainteresowanym stronom ich sytuację prawną w zakresie przysługujących im udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przeprowadził sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem i przyjął właściwą ocenę prawną nie znajdując naruszenia przez organy administracji wskazanych przepisów postępowania. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. jest więc niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że jest on całkowicie pozbawiony uzasadnienia. Autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie art. 232 K.c. w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie, który nie stanowi własności Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego nie wyjaśnia, w jakim zakresie ustanowione w zaskarżonej decyzji prawo użytkowania wieczystego wkracza w obszar gruntów niestanowiących własności m. st. Warszawy. Zarzut naruszenia art. 232 K.c. w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez wyjaśnienia, na jakim obszarze działki nr 31 prawo użytkowania wieczystego spadkobierców poprzednich właścicieli ustanowione zostało na gruncie, który nie stanowi własności m. st. Warszawy, pozostaje gołosłowny i nie może być przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W świetle przedstawionych okoliczności zarzuty skargi kasacyjnej są chybione, co oznacza, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.