Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 818/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par 1,145 par 1 pkt 1 lit.c , 152, 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par 1 pkt 3,art. 31 par 1 , art. 31 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 53 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [..] r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. ) oraz art. 50-56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...] " od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r., nr[...] ustalającej warunki inwestycji celu publicznego dla budowy linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi) relacji SE 400/220/110 [...] – GPO [...] – GPO [...] i GPO [...] w gminie , na części działek w obrębie [...] - nr[...] ; w obrębie Kraśnik Koszaliński - nr [...] w obrębie Kotłowo nr[...] ; w obrębie [...] nr [...] – umorzyło postępowanie odwoławcze.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu[...] ., organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku E spółki z o. o. z siedzibą w [...] i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego określonego przepisami art. 50- 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy linii służących do przesyłania energii do krajowego systemu elektroenergetycznego i rozsyłania do publicznych sieci dla ww. przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie "[...] ", reprezentowane przez Prezesa L. M. i Wiceprezesa M. P., zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych oraz prawa materialnego, tj.: - art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron postępowania;

- art. 39, 40 §1, art. 42 § 1, art.43, art. 44 § 2, § 3,§ 4 i art. 45 K.p.a. poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia w miejscu jego zamieszkania, a nie w siedzibie organizacji społecznej i doręczenie decyzji za pośrednictwem firmy kurierskiej, zamiast za pośrednictwem operatora publicznego- Poczty Polskiej;

- art. 49, art. 76 § 1 i § 2, w związku z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania.

- art. 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu postępowania oraz art. 7, 10, 11, 77 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a., albowiem w ocenie strony odwołującej się istnieją rozbieżności co do numeracji i oznaczenia obrębów ewidencyjnych działek wskazanych we wniosku inwestora i tych wymienionych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r.;

- art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nakazującym informowanie o czynnościach podejmowanych w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, bowiem Stowarzyszenie "[...] ", jako strona postępowania została nieprawidłowo zawiadomiona o wydaniu decyzji, a nadto w decyzji tej brak jest adnotacji o podaniu jej do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie;

-art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 K.p.a., poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, że planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru.

Nadto Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia[...] r. . w sprawie opinii o stwierdzeniu braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz podniosło, że postanowienie to nie zostało doręczone Stowarzyszeniu jako stronie w tym postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr[...] – umorzyło postępowanie odwoławcze.

Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg sprawy i stwierdziło, że istotne zagadnienie, niezbędne do rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, sprowadza się do kwestii, czy w świetle art. 28 K.p.a. odwołujące się Stowarzyszenie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym decyzji Wójta a z dnia [...] r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego - dla zamierzenia polegającego na budowie linii kablowych 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnym.

Organ odwoławczy podał dalej, że powyższe postępowanie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na gruncie tej ustawy decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma szczególny charakter. Nie rodzi bowiem praw do terenu, ani też nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Jej istotą jest przesądzenie, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, o możliwości realizacji inwestycji oraz określenie warunków, wynikających z przepisów prawa, w tym odnoszących się do ochrony interesów prawnych innych osób. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca wyraźnie wyodrębnił tryb postępowania i przesłanki decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. O tym, kto jest stroną postępowania lokalizacyjnego przesądził sam ustawodawca, wskazując w art. 53 ust. 1 tej ustawy, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach kończących postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, natomiast inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na której będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.

Zdaniem Kolegium z przepisu tego wynika, że wolą ustawodawcy było aby przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przysługuje - poza inwestorem- także właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja oraz osobom dysponującym prawem do nieruchomości położonych w zasięgu jej oddziaływania. W związku z zawartym w art. 54 pkt 2 lit. d tej ustawy nakazem określenia w decyzji wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, status strony postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego mogą mieć również inne podmioty, które powołując się na konkretny przepis prawa, wykażą interes prawny w tym postępowaniu. Tymi innymi podmiotami mogą być właściciele nieruchomości, które znajdują się w sferze oddziaływania inwestycji.

Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego w przypadku podmiotów, których uprawnienie strony nie wynika wprost z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o tym czy określony podmiot jest stroną postępowania lokalizacyjnego, czy też przymiotu takiego nie posiada, decydowało będzie spełnienie przesłanek strony określonych w przepisach art. 28-30 K.p.a.

Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż Stowarzyszenie "[...] " nie jest inwestorem, ani właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na których ma być realizowana planowana inwestycja. Stowarzyszenie nie wykazało ponadto prawa do nieruchomości, na które inwestycja ta może oddziaływać, nie wykazało też, jakie prawnie chronione dobra naruszone zostać mogłyby po wydaniu przez organ kwestionowanej decyzji. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że Stowarzyszenie nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania co do faktu uczestnictwa Stowarzyszenia w prowadzonym postępowaniu w ramach interesu społecznego, Kolegium wskazało, iż z faktu, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym strony postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o wszczęciu postępowania oraz o postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, nie można wywodzić, że stroną postępowania w tym przedmiocie jest każda osoba, która tylko z obwieszczeniem się zapozna i zechce wziąć w nim udział.

W ocenie organu odwoławczego prawidłowa wykładania ww. przepisu prowadzi do stwierdzenia, że jest on przepisem szczególnym w stosunku do regulacji zawartej w K.p.a. tylko o tyle, o ile dotyczy kwestii doręczania stronom zawiadomień i rozstrzygnięć zapadłych w toku postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nakazuje bowiem doręczanie ich jedynie niektórym stronom (inwestorowi oraz właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego). Natomiast pozostałe strony pozwala zawiadomić poprzez obwieszczenie i w sposób zwyczajowo przyjęty. W tym zakresie przepis ten stanowi modyfikację reguł, określonych w art. 39 i nast. K.p.a., dopuszczoną przez art. 49 K.p.a. Nie stanowi on natomiast samoistnej podstawy do wywodzenia interesu prawnego dla każdego podmiotu, w tym także podmiotu będącego członkiem wspólnoty gminnej i kwestionującego, jak w przypadku strony odwołującej się, racjonalność lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organ wskazał również, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wnioskiem inwestora i prowadzonej na podstawie i w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postępowania uznał zarzuty odwołania o naruszeniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...). Bezspornym w niniejszej sprawie jest bowiem, że inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, w której to decyzji - zgodnie z art. 142 K.p.a. -zaskarżyć można postanowienia, na które nie służy stronie zażalenie.

Poza zakresem swojej kognicji Kolegium uznało zarzut odwołania dotyczący wyboru przez Wójta Gminy firmy kurierskiej, a nie jak zasugerowane zostało w odwołaniu - Poczty Polskiej.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wnioskiem inwestora i prowadzonego na podstawie i w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postępowania Kolegium uznało zarzuty odwołania o wadliwym doręczeniu przez organ pierwszej instancji pism Stowarzyszeniu. Wadliwe w ocenie Stowarzyszenia doręczenia nie uniemożliwiły jednak złożenia w przewidzianym przepisami prawa terminie środków zaskarżenia.

Kolegium podkreśliło, że dopiero przed organem właściwym w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielającym pozwolenia na budowę inwestor musi wykazać prawo do dysponowania nieruchomością, na której inwestor realizować będzie planowane zamierzenie. Podobnie wywody odwołania, jak i skargi co do rozbieżności w oznaczeniu działek pozostają bez wpływu na kwestionowaną przez skarżących decyzję, bowiem inwestycja obejmuje swoim zakresem także działki objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w swoim postanowieniu wymieniał wszystkie działki, nie tylko te, które inwestor wskazał w swoim wniosku (art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu (...).

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wykazane zostało, iż inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, w której to decyzji -zgodnie z art. 142 K.p.a.- zaskarżyć można postanowienia, na które nie służy stronie zażalenie. Zatem i ten zarzut strony skarżącej Kolegium uznało za nietrafiony.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Stowarzyszenie "[...] " do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów proceduralnych oraz przepisów prawa materialnego, a szczególności:

1) art. 31 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie nie jest stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym, bądź nieprzyznanie Stowarzyszeniu statusu podmiotu działającego na prawach strony;

2) art. 105 § 1 K.p.a., przez niewskazanie przez organ II instancji podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia i błędne określenie, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe;

3) art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a., poprzez naruszenie przez organ II instancji przepisów zobowiązujących go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, albowiem organ odwoławczy nie dokonał samodzielnej i wnikliwej oceny w zakresie istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a w zasadzie zaniechał takiej oceny;

4) art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 §1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron wszczętego postępowania administracyjnego;

5) art., 39, 40 §1, 42 §1, 43, 44 §1 pkt 1 i 2, 44 §2, 44 §3, 44 §4, art. 45 K.p.a. poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia "[...] " w miejscu jego zamieszkania, zamiast organizacji społecznej oraz wadliwe doręczenie decyzji za pośrednictwem Firmy kurierskiej A., zamiast za pośrednictwem operatora publicznego Poczta Polska;

6) art. 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu wszczętego postępowania administracyjnego oraz art. 7, 10, 11, 77 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja; strona skarżąca podkreśliła, że inwestor nie przedstawił dokumentów, z których wynikałaby zgoda właścicieli tych nieruchomości dająca inwestorowi prawo do dysponowania działkami, na których zaplanował przedmiotową inwestycję, natomiast Wójt gminy nie przedstawił dokumentów, na podstawie których udostępnił inwestorowi działki, na podstawie których udostępnił inwestorowi działki, stanowiące zasoby mienia gminnego, dla realizacji przedmiotowej inwestycji;

7) art. 49, art. 76 § 1 i § 2 w związku z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. poprze wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu której społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania;

8) art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 K.p.a. poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, że planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru, pomimo że obszar oddziaływania realizacji inwestycji będzie pokrywał się z granicami obszaru chronionego;

9) art. 106 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z faktu, że w art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi się, iż uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a., co tym samym oznacza że do trybu wyrażania stanowiska przez inny organ, jak również zawiadamiania stron o rozstrzygnięciach zapadłych w następstwie zajęcia stanowiska przez właściwe organy winna mieć zastosowanie forma pisemna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, powołał się na pismo Gminy z dnia [...] r., podnosząc że gmina traktowała Stowarzyszenie jako stronę postępowania i dopiero przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym okazało się, że Stowarzyszenie nie jest stroną.

Na pytanie sędziego sprawozdawcy pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że o większości czynności procesowych podjętych w sprawie Stowarzyszenia było informowane przez organ I instancji, a poza tym samo na bieżąco dowiadywało się w urzędzie gminy o aktualnych czynnościach. Decyzja organu I instancji została doręczona przesyłką kurierską na adres L. M. – prezesa Stowarzyszenia. Pełnomocnik okazał decyzję z dnia [...] r. wraz z dopiętą do niej kopertą oznaczoną pieczęcią Gminy z numerem sprawy[...] , z adresem "Pan L. M. Prezes Stowarzyszenia [...] , [...] , " z pieczątkami stwierdzającymi awizowanie przesyłki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a.

Skarga wniesiona przez Stowarzyszenie "[...] " okazała się zasadna.

Punktem wyjścia rozważań, które doprowadziły Sąd do takiej oceny legalności zaskarżonej decyzji jest okoliczność, że u jej podstaw legło uregulowanie, zawarte w art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", upoważniające organ odwoławczy do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy środek zaskarżenia złożony został przez podmiot nieposiadający przymiotu strony.

Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony ( w odniesieniu do osoby fizycznej lub prawnej) lub posiadanie statusu podmiotu działającego na prawach strony w odniesieniu do organizacji społecznej, która zgłosiła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu lub żądała wszczęcia postępowania i wniosek ten został pozytywnie zweryfikowany przez organ.

Organ odwoławczy miał zatem obowiązek ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne, a więc m.in., czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Stowarzyszenie "[...] " nie posiada przymiotu strony w toczącym się postępowaniu i z tego powodu umorzyło postępowanie odwoławcze.

Przystępując do rozpoznania skargi Stowarzyszenia zauważyć należy, że zarzuty w niej zawarte mają charakter materialnoprawny oraz procesowy. Ze względu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozpoznania stała się kwestia procesowa, a mianowicie, czy skarżącemu Stowarzyszeniu organ odwoławczy zasadnie odmówił przyznania przymiotu strony i umorzył postępowanie odwoławcze.

Z zarzutów Stowarzyszenia, jakkolwiek sformułowanych w sposób chaotyczny, wywnioskować można, że Stowarzyszenie w postępowaniu przed organem I instancji zgłaszało swój udział w postępowaniu na prawach strony, a jego wniosek formalnie nie został przez Wójta Gminy rozpoznany.

Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem E. Spółkę z o.o. z siedzibą w [...] o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi) relacji SE 400/220/110 [...] – GPO [...] – GPO [...] i GPO [...] w gminie , na części działek w obrębie [...] - nr[...] ; w obrębie Kraśnik Koszaliński – nr[..] ; w obrębie - nr[...] ; w obrębie Kotłowo nr[..] ; w obrębie [...] nr[...] .

Podstawowym obowiązkiem organu I instancji było ustalenie stron postępowania, które następuje na podstawie kryteriów określonych w art. 28 K.p.a. i na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Warunkiem uzyskania więc statusu procesowego strony jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub żądanie czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. Stroną jest zatem wnioskodawca, który żąda ustalenia lokalizacji inwestycji, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, jak również osoby uprawnione w stosunku do nieruchomości, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji.

Obowiązująca regulacja prawna daje też możliwość udziału w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego organizacji społecznej, jeżeli uzasadniają to jej cele statutowe i przemawia za tym interes społeczny. Organizacja może wystąpić z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 § 1 K.p.a.

W przypadku wystąpienia z takim żądaniem organ - po analizie statutu organizacji pod kątem powiązań toczącego się postępowania z jej celami statutowymi i stwierdzeniu, czy jej udziału wymaga interes społeczny - rozstrzyga w przedmiocie dopuszczenia do postępowania. Organizacja społeczna w przypadku dopuszczenia do udziału w postępowaniu, uczestniczy w nim, korzystając ze wszystkich praw przysługujących stronie (art. 31 § 3 K.p.a.).

Powyższe wskazuje, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego znajduje zastosowanie wprost art. 31 K.p.a., z wyłączeniem (jedynym) - jakie wprowadza art. 53 ust. 2 ustawy. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym- stosowania § 4. Przedmiotowe wyłączenie oznacza tylko tyle, że organ wszczynający postępowanie nie musi zawiadamiać o tym organizacji społecznej, zatem nie musi wykazywać aktywności w poszukiwaniu zainteresowanych organizacji społecznych, mogących spełniać przedstawione wyżej warunki. W każdym zaś przypadku powinien dopuścić organizację społeczną - na jej żądanie - do udziału w postępowaniu na prawach strony, jeżeli uzna przesłanki jej udziału za spełnione (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 423).

Z akt administracyjnych sprawy wprost wynika, że Stowarzyszenie w dniu [...] r. wniosło do Urzędu Gminy w u pismo, w którym, ze względu na statutową działalność, domagało się "przyjęcia Stowarzyszenia jako strony we wszystkich sprawach związanych z inwestycjami dot. pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem spraw związanych z planowaniem, budową Elektrowni wiatrowych wraz z całą infrastrukturą oraz wszystkich zagadnień z tym związanych."

Wójt Gminy pismem z dnia [...] r. nie przeprowadził formalnie postępowania w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony lecz poinformował skarżącego, że będzie powiadamiał go o wszystkich sprawach związanych z inwestycjami dotyczącymi pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w tej sprawie podziela, że brak formalnego postanowienie nie uniemożliwia organizacji społecznej udziału w postępowaniu, składania pism i merytorycznych oświadczeń, a doręczanie organizacji pism, postanowień czy decyzji, można uznać jako dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17.11.1988, IV SA wyrok NSA z 11.03.2008 II OSK 191/07 ) , jednakże Kolegium całkowicie ten aspekt sprawy pominęło i rozpatrywało status Stowarzyszenia wyłącznie na gruncie przepisów art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 K.p.a.

Zdaniem Sądu, stanowisko zaprezentowane w decyzji Kolegium jest całkowicie błędne, albowiem żadną miarą nie odnosi się do statusu Stowarzyszenia, jaki podmiot ten uzyskałby w wyniku prawidłowego ( zgodnego z przepisami K.p.a.) potraktowania jego wniosku z dnia [...] r. oraz jaki faktycznie uzyskało w wyniku działań podjętych przez organ w postępowaniu, które toczyło się w I instancji. Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek organ odwoławczy nie jest podmiotem uprawnionym do rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, to jednak winien ocenić skutki, jakie nierozpoznanie tego wniosku ma dla skarżącego w kontekście możliwości lub braku udziału w postępowaniu administracyjnym. Winien również rozważyć jaka jest możliwość sanowania błędów organu I instancji w tym zakresie.

Słusznie organ II instancji wskazał, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia działania przez uprawniony podmiot. To jednak skutki nierozpoznania wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony jak i niewłaściwe ustalenie przez organ odwoławczy pozycji Stowarzyszenia w postępowaniu przed organem I instancji uniemożliwiły skarżącemu skutecznie wniesienie odwołania, czego konsekwencją było wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Celami statutowymi Stowarzyszenia "[...] " ( § 7) jest ogólnie ujmując działanie na rzecz ekologii, ochrony dziedzictwa przyrodniczego i zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego obywateli. Cele te Stowarzyszenie realizuje m.in. wspierając i propagując inicjatyw mających na celu rozwój na terenie Gminy technologii opartych na energii ze źródeł odnawialnych, nie ingerujących w naturalną równowagę pomiędzy przyrodą, krajobrazem i człowiekiem, promocja inicjatyw związanych z tworzeniem i współpracą z podmiotami gospodarczymi zajmującymi się działalnością proekologiczną. Skoro w statutowej działalności Stowarzyszenia mieszczą się powyższe zadania jak i aktywne uczestnictwo we wprowadzaniu wszelkich zmian mających wpływ na poziom , jakość, bezpieczeństwo zdrowia i życia mieszkańców gminy, to niepodobna odmówić takiej organizacji przymiotu podmiotu na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Powyższe względy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Organ ponownie prowadząc postępowanie uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, a następnie dokona analizy pozostałych zarzutów odwołania w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak pkt I sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 152, zaś o kosztach w pkt III na podstawie art. 200 P.p.s.a.