Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1126/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: par. 29
journal: Dz.U. 2016 poz 231
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
article: art. 13 ust. 1, art. 18
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 146 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. Z. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 października 2021 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...]; 2. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. T. Z. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o wydanie prawa jazdy w związku uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, to jest rozszerzeniem dotychczas posiadanych uprawnień. Wnioskodawca zaznaczył bowiem we wniosku, że organ wydał już uprzednio względem niego w dniu 1 września 2004 r. prawo jazdy kategorii B nr [...]. Do wniosku załączono orzeczenie lekarskie nr [...]. z dnia 31 maja 2021 r. stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B, B+E, T oraz kopię posiadanego prawa jazdy.

Prezydent Miasta [...] w dniu 1 października 2021 r. wydał dla T. Z. prawo jazdy nr [...] nr druku [...] ważne do dnia 31 maja 2036 r., w którym stwierdzono uprawnienia do kierowania pojazdami:

- AM - data uzyskania 19 stycznia 2013 r. data ważności 31 maja 2036 r.

- A1 - data uzyskania 1 października 2021 r. data ważności 31 maja 2036 r.

- A2 - data uzyskania 1 października 2021 r. data ważności 31 maja 2036 r.

- A - data uzyskania 1 października 2021 r. data ważności 31 maja 2036 r.

- B1 - data uzyskania 1 września 2004 r. data ważności 31 maja 2036 r.

- B - data uzyskania 1 września 2004 r. data ważności 31 maja 2036 r.

Dokument prawa jazdy został odebrany przez T. Z. w dniu 11 października 2021 r.

Pismem z dnia 21 października 2021 r., zatytułowanym "odwołanie" skierowanym do Referatu Komunikacji Urzędu Miasta [...] T. Z. wskazał, że w dniu 11 października 2021 r. odebrał prawo jazdy rozszerzające uprawniania do kierowania o pojazdy kategorii A, jednak w rubryce 11 (termin ważności uprawnień) dla kategorii B pojawił się w tym dokumencie niezrozumiały dla strony wpis ograniczający ważność uprawnień kategorii B do dnia 31 maja 2036 r. Uprawnienia dotyczące kategorii B były natomiast uzyskane w 2004 r. bezterminowo. Strona zaznaczyła przy tym, że czym innym jest zaś ważność uprawnień (rubryki 10 i 11) a czym innym termin ważności blankietu (rubryki 4a, b).

W odpowiedzi pismem z dnia 18 listopada 2021 r., nr [...] Referat Komunikacji Urzędu Miasta [...] wskazał, że skrócenie ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B wynikało z dostarczenia przez stronę nowego orzeczenia lekarskiego. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 3 pkt 10 a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm.) w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawniania do kierowania pojazdami w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B, B+E, T za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim. Mając na uwadze powyższe wskazano, że osoba traci bezterminową ważność swojego prawa jazdy kategorii B w przypadku, gdy doniesie nowe orzeczenie lekarskie np. w zawiązku z rozszerzeniem posiadanych uprawnień. W tym przypadku prawo jazdy kategorii B jest wydawane z nową datą ważności określoną na podstawie ostatniego orzeczenia lekarskiego.

W dniu 27 listopada 2021 r. T. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność materialno-techniczną wydania blankietu prawa jazdy o numerze [...] przez Prezydenta Miasta [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie podkreślając, że o wydanie prawa jazdy wystąpił jedynie w związku z rozszerzeniem posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii A, a w efekcie otrzymał prawo jazdy, w którym odebrano mu bezterminowo przyznane uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że nowo wydany dokument poza dopisaniem nowych uprawnień powinien jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim, to jest w rubryce 11 przy kategorii B (termin ważności uprawnień) gdzie zamiast daty powinny widnieć dwie kreski (wskazujące na bezterminowość uprawnień). Nie powinno tym samym dojść do weryfikacji posiadanych już przez skarżącego uprawnień.

Mając na uwadze powyższe w skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa obejmujące:

- zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz stwierdzenie, że uprawniania do kierowania pojazdami kategorii B są ograniczone w czasie,

- § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawniania do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i dokonanie wadliwej czynności materialno-technicznej w postaci wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B;

- art. 6 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wykonanie czynności materialno-technicznej wydania prawa jazdy z pominięciem przepisów prawa;

- art. 9 k.p.a. poprzez brak jakiejkolwiek informacji dotyczącej trybu odwoławczego od podejmowanych przez urząd czynności.

W konsekwencji skarżący domagał się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i dokonanie prawidłowego wpisu, wymianę blankietu prawa jazdy na koszt organu wydającego oraz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ stanął na stanowisku, że brak jest możliwości prawnych korekty terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej już kategorii B w przypadku rozszerzenia przez T. Z. uprawnień o kategorię A na podstawie nowego orzeczenia lekarskiego wyznaczającego inną niż bezterminową datę badania lekarskiego w zakresie również posiadanej już kategorii B. Organ wskazał, że w aktach kierowcy - T. Z., znajdują się dwa orzeczenia lekarskie, które odnoszą się do oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Pierwsze z nich zostało wydane dnia 28 stycznia 2000 r. i dotyczyło badania w zakresie kategorii A, A1, B, B1, T, B+E. Badanie zostało wykonane przed przystąpieniem do szkolenia na kategorię B, a termin badania został określony jako bezterminowy. Drugie orzeczenie lekarskie zostało zaś wykonane dnia 31 maja 2021 r. przed przystąpieniem do szkolenia na kategorię A. Termin następnego badania lekarz określił na dzień 31 maja 2036 r.

Po zadanym przez T. Z. egzaminie na kategorię A organ przed zamówieniem dokumentu prawa jazdy dokonał weryfikacji dotychczas posiadanej kategorii B i przyjął za konieczne dostosowanie ważności wszystkich posiadanych uprawnień do terminu wyznaczonego w ostatnim orzeczeniu lekarskim wydanym na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212), gdzie ustalony został nowy termin następnego badania lekarskiego.

Następnie wskazano, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy wydaje się na okres 15 lat, z tym, że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego. J Potwierdzają to także przepisy wykonawcze zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami a dokładnie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a, który stanowi, że w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym w przypadku prawa jazdy AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuję się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim.

Mając na uwadze powyższe organ podtrzymał stanowisko, że kierowca traci bezterminową ważność swojego prawa jazdy kategorii B w przypadku, gdy doniesie nowe orzeczenie lekarskie (np. w związku z rozszerzeniem posiadanych uprawnień) z dokładnie określoną datą ważności bloku kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W takim przypadku prawo jazdy kategorii B musi być zdaniem organu wydane z nową datą ważności określoną na podstawie ostatniego orzeczenia lekarskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarżący, który do 2004 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B wniósł 1 czerwca 2021 r. o wydanie przez organ prawa jazdy kategorii A. Prezydent Miasta [...] zgodnie z wnioskiem skarżącego wydał w dniu 1 października 2021 r. dokument prawa jazdy z wpisanym uprawnieniem kategorii A, w związku ze zdanym przez skarżącego egzaminem na prowadzenie motocykla. W dokumencie tym jednak organ zawarł ograniczenie terminu ważności do dnia 31 maja 2036 r. wszystkich posiadanych uzyskanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, a więc nie tylko w stosunku do nowo uzyskanych kategorii A, A1 i A2, ale także stosunku do uzyskanych wcześniej uprawnień odnoszących się do kategorii B, B1, AM (uzyskanych odpowiednio 1 września 2004 r. i 19 stycznia 2013 r.).

Mając na uwadze treść skargi, w której skarżący kwestionuje dopuszczalność skrócenia mu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, które to uprawnienia w 2004 r. uzyskał bezterminowo, Sąd przyjął, że przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest czynność wpisu daty ważności kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu 1 października 2021 r.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg także na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kategoria obejmuje zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność.

Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie ma bowiem wątpliwości, przychylając się w tym zakresie do wielokrotnie wyrażanego w orzecznictwie stanowiska, że wymiana dokumentu prawa jazdy, realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej jako "ustawa o kierujących pojazdami") stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16).

Jak stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a. wniesienie skargi na akt lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w tej sprawie, powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu tej czynności.

Sąd przyjął, że skarżący dowiedział się o dokonaniu zaskarżonej czynności w dniu 11 października 2021 r. (odbiór nowego dokumentu prawa jazdy). Zważywszy na okoliczności przedmiotowej sprawy, stopień jej skomplikowania oraz niepoinformowanie skarżącego przez organ w odpowiedzi na jego pismo z dnia 21 października 2021 r., że nie może ono być zakwalifikowane jako odwołanie (a jedynie właśnie skarga do sądu administracyjnego) Sąd uznał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi (wniesienie skargi w dniu 27 listopada 2021 r.) nastąpiło bez winy skarżącego. Wobec powyższego, uwzględniając treść 53 § 2 p.p.s.a zdanie drugie Sąd rozpoznał przedmiotową skargę, pomimo wniesienia jej po terminie, ponieważ uchybienie terminu nie było zawinione przez skarżącego.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący wnosząc o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A (motocykle), do wniosku dołączył wymagane przez art. 13 ustawy o kierujących pojazdami orzeczenie lekarskie nr [...] wydane 31 maja 2021 r., przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców, w którym stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.

Podkreślenia wymaga, że skarżący występując w 2021 r. o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy (w związku ze zmianą stanu faktycznego wymagającego zmiany danych to jest uzyskaniem także uprawnień do prowadzenia także innych pojazdów niż dotychczas) posiadał dokument prawa jazdy uprawniający do prowadzenia pojazdów kategorii B, wydany na podstawie wcześniejszego orzeczenia lekarskiego dotyczącego badania w zakresie kategorii A, A1, B, B1, T, B+E, które to badanie zostało wykonane przed przystąpieniem do szkolenia na kategorię B. Pomimo wskazania przez organ (pismo procesowe z dnia 17 grudnia 2021 r.), że w aktach kierowcy T. Z. znajdują się oba wyżej wskazane orzeczenia lekarskie, faktycznie przesłane do tutejszego akta administracyjne nie są kompletne. Nie zawierają bowiem właśnie m.in. orzeczenia lekarskiego, dotyczącego badania skarżącego przed rozpoczęciem szkolenia na kategorię B. Niemniej, Sąd uwzględnił w tym zakresie złożone w przedmiotowym piśmie przez organ oświadczenie, że organ nie kwestionuje i potwierdza, że pierwsze badanie skarżącego i związane z tym orzeczenie lekarskie dotyczące kategorii A, A1, B, B1, T, B+E zostało wykonane przed przystąpieniem do szkolenia na kategorię B, gdzie organ wyraźnie też zaznaczył, że termin tego badania został określony przez lekarza jako bezterminowy. Na podstawie analizy akt sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B skarżący uzyskał od dnia 1 września 2004 r.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy. Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Co do zasady uprawnienie do kierowania pojazdem jest prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdem. Wnioskiem o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień skarżący nie domagał się zmian posiadanego już uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B - ważnego bezterminowo.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.

W myśl natomiast art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Zgodnie z powyższą procedurą organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba.

Zdaniem Sądu, nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1777/21 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 718/20).

Sąd podziela na gruncie niniejszej sprawy stanowisko, że organ administracji nie dokonuje w przypadku uprawnień kat. B weryfikacji już nadanych uprawnień ani w szczególności nie może z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 572/19).

Powołanie się przez organ na nowe orzeczenie lekarskie, uzyskane do celów nowego uprawnienia i złożonego wniosku nie powoduje ograniczenie terminu ważności dotychczas uzyskanych uprawnień bezterminowych. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów"). Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia daty ważności prawa jazdy i daty ważności uprawnienia. Zgodnie z § 29 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji data ważności uprawnienia umieszcza się symbol (-) jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Tymczasem o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy - blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Tym samym na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie - data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami.

Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabytego przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 270/15).

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z punktów 2.1.4. i 2.2.4. części II pt. Opis wzoru Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b datę ważności prawa jazdy, a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się datę ważności uprawnienia.

Z kolei § 10 ust. 3 pkt 4 i 10 lit. a rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stanowi, że wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób: data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy (pkt 4), data ważności uprawnienia – najpóźniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f (pkt 10). Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji data ważności uprawnienia wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. Z kolei podstawą wydania orzeczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego był art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Stanowi on, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej badaniem lekarskim, podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem.

Organ wadliwie uznał więc, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego nr [...] z 31 maja 2021 r., które skarżący - z uwagi na rozszerzenie uprawnień o kategorię A zobowiązany był złożyć - wynikało, że termin następnych badań określony został na 31 maja 2036 r., to mając na względzie przywołany wyżej § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a, jako datę ważności uprawnień wszystkich poosiadanych przez skarżącego uprawnień - również w zakresie kat. B - należało wpisać datę z tego orzeczenia. Tymczasem to nowe orzeczenie złożone wyłącznie w związku z ubieganiem się o uzyskanie nowego uprawnienia nie mogło - w okolicznościach tej sprawy znieść ważności bezterminowo wydanego orzeczenia lekarskiego na podstawie którego Skarżący uzyskał 1 września 2004 r. uprawnienia kategorii B.

Okoliczności te należało uwzględnić przy ocenie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a., mając na uwadze treść wniosku skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 ustawy o kierujących pojazdami oraz brzmienie przepisów rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów. Bezterminowo wydane orzeczenie lekarskie na podstawie którego skarżący uzyskał w 2004 r. uprawnienia kategorii B, nie utraciło swojej ważności w zakresie uprawnienia kategorii B, skoro skarżący nie był w zakresie posiadanego już uprawnienia skierowany do przeprowadzenia badań lekarskich, jak i nie ubiegał się o dokonanie wpisu potwierdzającego już posiadane uprawnienie. Innymi słowy, organ nie dokonuje więc w przypadku uprawnień kategorii B weryfikacji już nadanych uprawnień, ani w szczególności nie może z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie.

Zdaniem Sądu, w ramach złożonego wniosku organ mógł orzekać tylko co do nowo nabytych uprawnień, w których data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności tylko tego uprawnienia. Organ był związany wnioskiem o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień i jak zasadnie wskazuje skarżący (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 227/21 z dnia 21 czerwca 2021 r.) nie mógł w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę nowe dokumenty modyfikować treści wcześniej wydanych rozstrzygnięć. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji wszystkich posiadanych przez kierowcę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo. Co więcej, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co z kolei pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie 2 k.p.a.

Powyższe oznacza, że Prezydent Miasta [...], dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy skarżącego wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B zamiast dotychczasowego symbolu oznaczającego bezterminową ważność tego uprawnienia, umieścił bezprawnie datę 31 maja 2036 r., bowiem uczynił to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Stanowiska podobne do zaprezentowanego powyżej zajął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1777/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 535/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 13 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 572/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 193/20, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z 3 grudnia 2020 r., sygn.. akt III SA/Gd 718/20.

W konsekwencji, organ ograniczył prawo skarżącego do bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, chociaż nie miał żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Oznacza to, że doszło także do naruszenia prawa materialnego art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy organ winien uwzględnić powyższą ocenę Sądu na mocy art. 153 p.p.s.a. oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów w zakresie uprawnień kategorii B, a także innych, "pochodnych" kategorii uzyskanych wcześniej w związku z posiadaniem już uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.

Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy p.p.s.a.

O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy (punkt drugi sentencji wyroku).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).