Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1964/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/W. Długaszewska EW


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego przyjął zgłoszenia celne SAD OBR nr [...] z dnia [...] maja 2000r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2000r, nr [...] z dnia [...] lipca 2000r obejmując przedmiotowy towar (odzież używaną sortowaną) procedurą dopuszczenia do obrotu i określając kwotę długu celnego w oparciu o obniżone stawki celne dla produktów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej. Niemieckie władze celne dokonały weryfikacji deklaracji eksportera sporządzonej na fakturach dołączonych do w.w. dokumentów SAD, w wyniku której nie potwierdziły rzetelności danych w nich zawartych i poinformowały polski organ celny pismem nr [...] z dnia [...] 04.2002r. o tym, że firma eksportująca ("A") została zlikwidowana i nie można jednoznacznie potwierdzić, że towary figurujące na fakturach nr [...] z dnia [...] 05.2000r., nr [...] z dnia [...] 06.2000r., nr [...] z dnia [...] 07.2000r są towarami pochodzącymi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Okoliczności te stanowiły podstawę do wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego w dniu [...] postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a następnie w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...] uznającą te zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji , stawki celnej i obliczenia kwoty długu celnego oraz określającej tą kwotę w oparciu o autonomiczną stawkę celną. Decyzja ta została podjęta przez organ I instancji na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej , art. 13 , art. 19 § 1, art. 20 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 b i c, art. 83 , art. 85 § 1, art. 209 § 1 pkt. 1, art. 231 § 1 pkt. 1 i art. 262 Kodeksu celnego, art. 16 ust. 1 lit. b, art. 21, art. 31 i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997r. ( zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997r., poz. 662 ze zmian. ), § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego udokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zmian. ) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 107, poz. 1217 ze zmian. ).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że zastosowanie stawek celnych obniżonych dla produktów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej uzależnione było w okresie dokonywania spornego zgłoszenia celnego - zgodnie z przepisem ust. 5 Części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej ( Dz.U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) oraz postanowieniem art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997r. - od jednoczesnego spełnienia następujących warunków :

- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego

- pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze

- spełniono warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Zgodnie natomiast z art. 32 Protokołu nr 4 dopuszczalna jest dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru, którą można przeprowadzać wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Ponieważ wyniki weryfikacji dokonanej w niniejszej sprawie przez niemieckie władze celne ( wiążące dla organów polskich ) nie potwierdziły faktu pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej, należało stwierdzić brak podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej, która została zadeklarowana na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę.

Zaimportowana przez firmę "C" K. Z. odzież używana wymieniona jest w wykazie towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz.U. nr 130 z 1997r., poz. 851 ze zmianą w Dz.U. Nr 138 z 1998r., poz. 890 ).

Ze względu na przedłożenie do spornego zgłoszenia celnego faktury z zamieszczonym zapisem o obszarze pochodzenia towaru, ustalono kwotę długu celnego w oparciu o autonomiczną stawkę celną.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. Z. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, bądź też przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów art. 120 - 125 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 2 Konstytucji RP, art. 16 - 20, art. 83 i 85 w zw. z art. 65 Kodeksu celnego oraz art. 5 ust. 1 pkt. h w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 16 oraz art. 33 w zw. z art. 31 i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997r. ( zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997r., poz. 662 ze zmian. ), a ponadto §, § 3 ust. 2, 5 i 11 oraz § 13 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego udokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zmian. ).

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ I instancji nie brał pod uwagę praktyki polegającej na zaniechaniu żądania przedstawiania szczegółowej dokumentacji wskazującej na pochodzenie towaru, które zanegowała dopiero weryfikacja przeprowadzona przez niemieckie władze celne ponad 2 lata od przyjęcia przedmiotowych zgłoszeń celnych. Praktyka ta wynikać miała przy tym z przyjęcia, iż odzież używana stanowi towar uzyskany całkowicie w krajach Unii Europejskiej. Z tego względu nie dokonywano nigdy weryfikacji tych danych, poprzestając wyłącznie na deklaracjach eksportera. Zaniechanie przedstawiania świadectw pochodzenia towaru powodowało zdaniem odwołującego, że przeprowadzona weryfikacja nie może stanowić nowego dowodu w sprawie. Zarzucił on organowi I instancji niedokonanie wystarczających ustaleń dotyczących przetworzonego towaru w oparciu o prawo krajowe i bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu niemieckiego. Zarzucił ponadto, że organ celny nie uwzględnił również złożonego przez niego świadectwa pochodzenia wydanego retrospektywnie i dlatego bezzasadnie zastosowano stawki celne autonomiczne.

Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji umarzając jednocześnie z urzędu należności celne w kwocie 3907,20 zł. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i przeanalizowania całości akt sprawy, w tym w szczególności nadesłanego świadectwa pochodzenia.

Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wyznaczył stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w sprawie towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zakwestionowanych zgłoszeń celnych. Następnie decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał za nieprawidłowe zgłoszenia celne SAD OBR nr [...] z dnia [...] maja 2000r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2000r, nr [...] z dnia [...] lipca 2000r i określił kwotę długu celnego w oparciu o autonomiczne stawki celne.

W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji K. Z. powtórzył argumenty podniesione w uzasadnieniu poprzedniego odwołania i zarzucił polskim organom celnym, że nie zapewniły stronie czynnego udziału przy zgłaszaniu wątpliwości organom celnym kraju eksportu oraz nie wykorzystały w pełni możliwości uzyskania pełnego stanu faktycznego w sprawie. Podniósł również, że przepisy Układu Europejskiego, a w tym Protokołu Nr 4 nie stanowią umowy międzynarodowej, która była poprzedzona ustawą ratyfikacyjną, a zatem nie stanowią części krajowego porządku prawnego równego mocy ustawy, lecz co najwyżej regulację podustawową, a zatem jego postanowienia nie mogą konkurować na równej podstawie z kodeksem celnym i ordynacją podatkową.

Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] . utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Według organu odwoławczego przed zwolnieniem towarów organ celny ma możliwość zweryfikowania zgłoszenia celnego oraz dołączonych do niego dokumentów i to w terminie do 3 lat od dnia przyjęcia tego zgłoszenia, co wynika z przepisów art. 70 i art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Czynności kontrolne dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu można też dokonywać po zwolnieniu towarów ( art. 83 § 2 i § 3 Kodeksu celnego ). Ponieważ weryfikacja dowodów pochodzenia wykazała, że towaru tego nie można traktować jako "pochodzący z obszaru Unii Europejskiej" w rozumieniu art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, należało uznać , że obniżone stawki celne zadeklarowane w zgłoszeniach celnych okazały się nienależne. Organ I instancji nie miał przy tym możliwości zweryfikowania spornych zgłoszeń celnych pod kątem zasadności zadeklarowanych w nich obniżonych stawek celnych w momencie dokonywania tych zgłoszeń, albowiem faktyczna i rzetelna weryfikacja danych wskazanych przez eksportera w "deklaracjach na fakturach" mogła być dokonana - zgodnie z art. 32 pkt. 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego - jedynie przez władze celne kraju eksportu. Weryfikacja taka może być przeprowadzana również wyrywkowo. Organy celne kraju importu jak i sama strona nie mogą przy tym brać w niej bezpośredniego udziału, podmioty te są jednak bezwzględnie związane ustaleniami takiej weryfikacji.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. Z. wniósł o uchylenie orzeczeń II instancji, zarzucając im naruszenie przepisów art. 120 - 125, art. 187, art. 191 i art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 2, art. 87, art. 89 i art. 91 Konstytucji RP, art. 16 - 20, art. 83 i 85 w zw. z art. 65 Kodeksu celnego oraz art. 5 ust. 1 pkt. h w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 16 oraz art. 33 w zw. z art. 31 i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997r. ( zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997r., poz. 662 ze zmian. ), a także treścią Protokołu nr 6 do Układu Europejskiego i § 3 ust. 2, §5 i 11 oraz § 13 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego udokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130 z 1997 roku, poz. 851 z późn. zmianami).

Skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji - dotyczące m. in. pominięcia istotnej okoliczności faktycznej, czyli praktyki stosowanej przez polskie organy celne i polegającej na zaniechaniu żądania przedstawiania szczegółowej dokumentacji wskazującej na pochodzenie towaru, która wynikać miała z przyjęcia, iż odzież używana stanowi towar uzyskany całkowicie w krajach Unii Europejskiej. Zdaniem K. Z. został on pozbawiony czynnego udziału jako strona w przedmiotowym postępowaniu celnym już na etapie zgłaszania wątpliwości organom celnym kraju eksportu, przez co naruszono postanowienia ust. 5 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Zarzucił on organowi II instancji niedokonanie wystarczających ustaleń dotyczących przetworzonego towaru w oparciu o prawo krajowe i bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu niemieckiego. Według niego przepisy całego Układu Europejskiego i jego Protokołu 4 nie mogły stanowić umowy międzynarodowej , gdyż nie zostały poprzedzone właściwą ustawą ratyfikacyjną, a zatem nie mają one rangi ustawowej, tak jak Ordynacja podatkowa czy Kodeks celny. Z tego względu informacje niemieckich władz celnych należało traktować jedynie jako jeden z dowodów w niniejszej sprawie, niemający charakteru przesądzającego. K. Z. podkreślił również, że zmiana praktyki stosowania prawa , szczególnie w odniesieniu do zdarzeń przeszłych podważa zaufanie obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje:

Skarga K. Z. nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd badając zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wszelkie korzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych jest uwarunkowane konkretnymi wymogami określonymi przez przepisy prawa celnego i stosowne umowy międzynarodowe. Aby zastosować obniżoną stawkę celną za dany towar należy zatem spełnić wszystkie wskazane przepisami warunki. W orzecznictwie sądowym podkreśla się wyraźnie konieczność rygorystycznego przestrzegania wymogów postawionych importerom w umowach międzynarodowych ustanawiających strefy wolnego handlu. Zgodnie z jego wytycznymi przywileje celne mogą być udzielane tylko na warunkach ściśle określonych w odpowiednich przepisach prawa i organy celne nie mogą w jakikolwiek sposób odstępować od ich przestrzegania, gdyż naruszenie tych zasad prawa celnego byłoby sprzeczne z zasadą równości podmiotów gospodarczych wobec prawa oraz interesem państwa (m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 08.05.1998r., sygn. akt III RN 32/98).

Podstawą normatywną działania organów celnych w niniejszej sprawie był Kodeks celny oraz akt o charakterze umowy międzynarodowej - Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej - podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 roku (załącznik do Dz.U. Nr 104 poz. 662 z 1997 roku).

Zarówno sam Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. ( Dz. U. Nr 11 z 1994r., poz. 38 ze zmian. ) , jak i powyższe Porozumienie zostały przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej przez Prezydenta RP, wobec czego należało stwierdzić, iż zgodnie z art. 87 § 1 Konstytucji RP stanowią one - jako ratyfikowane umowy międzynarodowe - źródło powszechnie obowiązującego w Polsce prawa . Ratyfikacja tych aktów nie wymagała przy tym uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie , albowiem ich treść nie dotyczyła materii wyszczególnionej w art. 89 § 1 Konstytucji RP. Należy zatem wyraźnie podkreślić, iż powyższe umowy - po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP - stanowią część krajowego porządku prawnego i powinny być stosowane w krajowym obrocie prawnym bezpośrednio ( art. 91 ust. 1 Konstytucji RP ). Są to zatem akty prawne równorzędne wobec Kodeksu celnego, mogące w związku z tym stanowić podstawę wydania decyzji administracyjnych.

Zgodnie z art. 13 § 4 tego Kodeksu obniżone stawki celne są stosowane wyłącznie na wniosek zgłaszającego, o ile towary do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, określone w odpowiednich umowach międzynarodowych. Według art. 16 powyżej cytowanego Protokołu zastosowanie stawek celnych obniżonych dla produktów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej uzależnione było od jednoczesnego spełnienia następujących warunków :

- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień przedmiotowego Porozumienia.

- pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze

- spełniono warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Art. 2 ust. 1 Protokołu zawiera natomiast precyzyjną definicję pojęcia pochodzenia produktów z krajów UE, która obejmuje produkty całkowicie uzyskane na ich obszarze, bądź też uzyskane i zawierające materiały, które nie zostały tam w pełni uzyskane, pod warunkiem poddania ich wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terenie UE w rozumieniu art. 6 Protokołu. W przypadku ustalenia, że dany towar nie może być w myśl powyższych kryteriów uznany za pochodzący z krajów UE, nie ma podstaw do zastosowania stawek preferencyjnych.

Organ celny I instancji nie miał możliwości sprawdzenia we własnym zakresie ( w momencie obejmowania towaru procedurą dopuszczenia do obrotu ) wiarygodności i autentyczności przedstawionych przez importera dokumentów, dotyczących faktycznego pochodzenia spornego towaru, mógł jedynie zbadać je pod kątem formalnym. Mógł on jednak zweryfikować zgłoszenia celne oraz dołączone do niego dokumenty ( faktury ) i to w terminie do 3 lat od dnia przyjęcia tego zgłoszenia, co wynika z przepisów art. 70 i art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Czynności kontrolnych dotyczących danych zawartych w zgłoszeniu można też dokonywać po zwolnieniu towarów ( art. 83 § 2 i § 3 Kodeksu celnego ).

W przedmiotowej sprawie polskie organy celne zwróciły się do niemieckich władz celnych z prośbą o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji sporządzonych na fakturach załączonych do zgłoszeń celnych SAD. Zgodnie bowiem z art. 32 cytowanego Protokołu dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia może być przeprowadzona wyrywkowo, lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

W oparciu o ten przepis władze celne kraju eksportu ( Niemcy ) dokonały takiej weryfikacji i w piśmie z dnia 25.09.2002 roku nr [...] poinformowały, że towary figurujące na fakturach nr [...] z dnia [...] 05.2000r., Nr [...] z dnia [...] 06.2000r., nr. [...] z dnia [...] 07.2000r. są towarami niepochodzącymi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. W tej sytuacji polskie organy celne słusznie przyjęły, że skoro sprowadzony towar nie ma statusu produktu pochodzącego, to nie może korzystać z preferencji celnych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że władze celne kraju eksportera dokonując weryfikacji mają prawo żądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą ( art. 32 pkt.3 Protokołu ). Sąd stoi na stanowisku, że w świetle obowiązujących przepisów prawa weryfikacja przeprowadzona przez właściwe władze celne kraju eksportu, w tej sprawie niemieckie organy celne, jest jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik tej weryfikacji wiąże władze celne kraju importu.

Tym samym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela też pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 1998 roku - sygn. akt I SA/Łd. 777/97 na gruncie art. 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ( zmienionego z dniem 1 lipca 1997 roku przez powyższe Porozumienie ), a mianowicie, że wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera i mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera. Podkreślić też trzeba, że przepisy Porozumienia nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady weryfikacja została przeprowadzona.

W ocenie Sądu organ celny miał zatem pełne podstawy prawne do zlecenia przedmiotowej weryfikacji statusu pochodzenia używanej odzieży, a fakt uprzedniego dokonania zgłoszeń celnych nie wykluczał w jakikolwiek sposób - wbrew stanowisku skarżącego - możliwości dalszej kontroli związanych z nimi dokumentów. Negatywny wynik weryfikacji spowodował natomiast konieczność odmowy preferencyjnego traktowania spornego towaru , albowiem nie miał on statusu towaru "pochodzącego" w myśl postanowień Protokołu, a tym samym nie został spełniony podstawowy warunek określony w przedmiotowej umowie międzynarodowej. Należy przy tym podkreślić, że importowana odzież nie tylko nie była towarem uzyskanym ( wyprodukowanym ) w całości na terenie Unii Europejskiej - co wykazano w procesie weryfikacji, ale również nie można jej było uznać za towar uzyskany na tym obszarze i zawierający materiały nie w pełni tam uzyskane, chociaż poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terenie UE ( zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Protokołu ). Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowa odzież była wyprodukowana poza obszarem Unii Europejskiej i została sprowadzona do jednego z jej krajów w celu normalnego używania, przez co nie mogła podlegać procesowi obróbki czy też przetworzenia w rozumieniu postanowień art. 6 Protokołu.

Ponieważ w niniejszej sprawie nie było podstaw do skorzystania z przywileju stawki obniżonej, organ celny I instancji był zobligowany do zastosowania stawki niepreferencyjnej. Z tego właśnie względu musiał uznać przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji , stawek celnych i obliczenia kwoty długu celnego oraz określić kwotę tego długu na nowo, w oparciu o stawkę celną autonomiczną ( zgodnie z przedłożoną do spornego zgłoszenia celnego fakturą z zamieszczonym zapisem o obszarze pochodzenia ). Należy też zauważyć, iż rozstrzyganie o istocie niniejszej sprawy celnej nie było uzależnione od rozstrzygnięcia przez organ celny kwestii przyczyn wadliwości wystawionych dowodów pochodzenia, jak również ustalania wysokości szkody, jaką ewentualnie poniósł podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą w wyniku niewłaściwego postępowania eksportera, albowiem nie mieści się to w zakresie stosunku celnoprawnego łączącego polski organ celny z importerem ( patrz m.in. wyrok NSA z 26.05.2000r., sygn. akt I SA/Lu 1298/98 ).

W ocenie Sądu to skarżący - jako uczestnik profesjonalnego obrotu towarowego z zagranicą - winien w toku prowadzonej działalności zachować odpowiednią staranność i dbałość o własne interesy, zabezpieczać się przez zawieranie odpowiedniej treści kontraktów, umów przed nieuczciwością czy nierzetelnością innych uczestników obrotu towarowego. W przeciwnym razie musi liczyć się z koniecznością ponoszenia wszelkich ujemnych skutków wcześniejszych zaniedbań w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów natury proceduralnej Sąd uznał, że organy celne nie uchybiły przepisom postępowania i zasadom określonym w Ordynacji podatkowej. W szczególności nie naruszyły zasad dotyczących nakazu działania na podstawie przepisów prawa, gromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 120, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej). Prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 121 O.p.) i zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium toczącego się postępowania (art. 123 O.p.). Nie została też naruszona zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

/-/ Sz. Widłak /-/M. Lorych - Olszanowska /-/ W. Długaszewska

EWd