Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1155/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, pkt 12, art. 17 par 1, art. 18, art. 30, art. 54, art. 57, art. 62 par 1, art. 62b, art. 63
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 19, art. 61a, art. 105, art.107 par 3, art. 124, art. 126
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 września 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej: NUS, organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego K. R. (Zobowiązany, Strona, Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lipca 2016 r.: o numerach [...], [...] [...]; z dnia 8 listopada 2016 r., nr [...]; z dnia 20 października 2016 r. nr [...] oraz z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] wystawionych przez Wójta Gminy B.. Organ egzekucyjny dokonał odpowiednio w dniach 10 sierpnia 2016 r., 24 października 2016 r., 27 października 2016 r. oraz 5 grudnia 2016 r. zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w B.. Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu.

Organ egzekucyjny pismem z dnia 12 kwietnia 2017r. nr [...] poinformował zobowiązanego, że w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej egzekucja prowadzona na podstawie w/w tytułów wykonawczych w stosunku do Zobowiązanego została przekazana do [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B..

Pismem z dnia 15 maja 2017 r. Zobowiązany wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS) za pośrednictwem NUS "skargę na przekazanie egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu" objętej wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi. NUS pismem z dnia 25 maja 2017 r. przekazał skargę Zobowiązanego do DIAS, jako adresata pisma.

DIAS pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. stwierdził, że w związku z tym, że intencją strony zawartą w przedmiotowym piśmie jest złożenie skargi na czynność, w trybie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), właściwym organem do rozpatrzenia sprawy jest NUS i przekazał mu w/w skargę.

NUS postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. nr [...], powołując się na przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.; dalej K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność polegającą na przekazaniu egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu. W uzasadnieniu organ egzekucyjny zwrócił uwagę, że prawo do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynność natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora.

Zobowiązany wniósł pismem z dnia 25 lipca 2017 r. zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu podniósł, że organ egzekucyjny bezpodstawne przyjął, "że przekazanie prowadzenia egzekucji administracyjnej innemu organowi nie stanowi czynności egzekucyjnej, na którą przysługuje skarga i naruszenia art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec nierozpoznania skargi, - brak rozważenia, czy wniesiony środek odwoławczy kwalifikować jako inną czynność zmierzającą do zaskarżenia decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w przedmiocie przekazania egzekucji do prowadzenia innemu organowi i nieuzasadnione przyjęcie, że czynność przekazania prowadzenia postępowania administracyjnego pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą instancyjną."

DIAS postanowieniem z dnia 4 września 2017 r. nr [...] [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS.

DIAS w uzasadnieniu postanowienia przywołał przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że prawo do wniesienia skargi na czynności "administracyjne" powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji lub postępowania zabezpieczającego. Poprzez wniesienie skargi można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą postępowania egzekucyjnego.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 1 a pkt 2 u.p.e.a., pod pojęciem "czynność egzekucyjna", należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Przekazanie egzekucji prowadzonej przez NUS sądowemu organowi egzekucyjnemu nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do zastosowania środka egzekucyjnego, a zatem nie jest to czynność egzekucyjna w rozumieniu ustawy. W związku z powyższym skarga egzekucyjna nie przysługuje na w/w czynność i z tego też względu postępowanie w tym zakresie nie może zostać wszczęte.

Następnie DIAS wskazał, że zgodnie z art. 62 § 1 u.p.e.a., w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie, a art. 62b u.p.e.a. obliguje administracyjny organ egzekucyjny do przekazania prowadzonej egzekucji komornikowi właściwego sądu.

Dalej DIAS wskazał, że w tej sytuacji zasadne było wydanie przez NUS postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 K.p.a., gdyż przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61 a §1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. tak jak w przedmiotowej sprawie, przekazanie egzekucji prowadzonej przez NUS sądowemu organowi egzekucyjnemu, stanowiący brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Podsumowując DIAS stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 61a K.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania, gdyż przekazanie egzekucji prowadzonej przez NUS w B. sądowemu organowi egzekucyjnemu, nie jest czynnością egzekucyjną.

Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając postanowieniu naruszenie:

- art. 1a pkt 2 i art. 54 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię pojęcia "czynności egzekucyjnej" i niesłuszne przyjęcie, że określona w art. 54 u.p.e.a. skarga nie przysługuje na przekazanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez inny niż administracyjny organ egzekucyjny,

- naruszenie art. 61a K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - wobec bezzasadnego przyjęcia, że okoliczności niniejszej sprawy, postępowanie nie może być wszczęte - podczas gdy rozstrzygnięcie kwestii tego czy i jaki środek zaskarżenia przysługuje na kwestionowaną czynność organu egzekucyjnego wymaga wszczęcia i przeprowadzenia stosownego postępowania,

Ponadto Skarżący zarzucił nierozpoznanie całości zażalenia i pominięcie zarzutów zgłoszonych w tiret drugim wniesionego zażalenia oraz podniósł również, że postanowienie DIAS narusza jego interesy, gdyż został pozbawiony możliwości zaskarżenia czynności podejmowanych przez administracyjny organ egzekucyjny.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie postanowienia NUS i merytoryczne rozpoznanie skargi.

DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 62 § 1 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie. Tożsame rozwiązanie przyjęto przy rozstrzyganiu zbiegu egzekucji administracyjnych (art. 63 § 1 w związku z art. 62 § 1 u.p.e.a.). Zacytowane brzmienie przepisu art. 62 § 1 u.p.e.a. zostało wprowadzone przepisem art. 3 pkt 3 ustawy z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311; dalej: ustawa zmieniająca z dnia 10 lipca 2015 r.) i zaczęło obowiązywać od 8 września 2016 r. Z tego przepisu wynika zasada ustawowego rozstrzygania zbiegu egzekucji, co oznacza, że w przypadku zaistnienia zbiegu, o którym mowa w tym przepisie oraz warunków w nim opisanych administracyjny organ egzekucyjny z urzędu ma podjąć działanie zmierzające do przekazania prowadzenia egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu. Użyte w art. 62 § 1 u.p.e.a. pojęcie egzekucji jest tożsame z pojęciem środka egzekucyjnego, który stosuje organ egzekucyjny w odniesieniu do składnika majątku zobowiązanego.

Zgodnie z przepisem art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest np. egzekucja z wynagrodzenia za pracę, z rachunku bankowego, czy też jak w niniejszej sprawie egzekucja ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Jeżeli zatem administracyjny organ egzekucyjny i sądowy organ egzekucyjny zastosują egzekucję z tego samego składnika majątkowego zobowiązanego (np. jak w niniejszej sprawie z świadczenia emerytalno-rentowego), to przyjęto, że prowadzenie łącznej egzekucji przejmie ten organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia składnika majątkowego. Może się jednak wydarzyć, że pierwszeństwa tego nie da się ustalić, np. gdy tego samego dnia zostanie dokonane zajęcie wynagrodzenia za pracę przez dwa organy egzekucyjne. Rozstrzygająca będzie w takim przypadku wysokość dochodzonych należności, a więc należności objętej tytułem wykonawczym, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, jeżeli były ujęte w dokumencie zajęcia. Suma tych należności ujętych w dokumencie zajęcia będzie decydowała, który z organów egzekucyjnych przejmie łączne prowadzenie egzekucji.

W przepisie art. 62b i art. 63c u.p.e.a. uregulowano obowiązki administracyjnego organu egzekucyjnego, tracącego kompetencję do dalszej realizacji zastosowanej egzekucji, w ramach której doszło do zbiegu. W myśl przepisu art. 62b § 1 u.p.e.a. jeżeli zgodnie z art. 62 prowadzenie łącznie egzekucji należy do sądowego organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny

1) sporządza i przekazuje sądowemu organowi egzekucyjnemu odpisy tytułu wykonawczego z oznaczeniem celu, któremu ma służyć, dokumentu zajęcia oraz innych dokumentów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzekucji;

2) zwraca wierzycielowi niewykorzystaną zaliczkę;

3) przekazuje sądowemu organowi egzekucyjnemu kwoty uzyskane wskutek zajęcia rzeczy albo prawa majątkowego, do których nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, w przypadku gdy kwoty te nie zostały wypłacone wierzycielowi przed przekazaniem sądowemu organowi egzekucyjnemu odpisów, o których mowa w pkt 1;

4) zawiadamia zobowiązanego lub dłużnika zajętej wierzytelności o przekazaniu egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu i umorzeniu opłaty za czynność egzekucyjną, dokonaną w egzekucji, w której wystąpił zbieg.

Zgodnie z § 2 art. 62b u.p.e.a. organ egzekucyjny opatruje odpis tytułu wykonawczego adnotacją o wysokości należnych kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym, w którym powstał zbieg, oraz zakresie, w jakim należność została zaspokojona.

Z kolei w przepisie art. 62c u.p.e.a. ustawodawca poszerzył obowiązek informacyjny organu egzekucyjnego o zawiadomienie przez organ egzekucyjny wierzyciela, który w pozostałej części jest co do zasady tożsamy z obowiązkiem określonym w przepisie art. 62b § 1 pkt 4 u.p.e.a., gdyż powielono obowiązek zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o przekazaniu egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu. Zarówno w art. 62b § 1 pkt 4 jak i w art. 63 u.p.e.a. ustawodawca nie wskazał wprost formy zawiadomienia jak i nie określił jakie elementy powinno zawierać zawiadomienie, a w szczególności nie wskazał, że organ egzekucyjny w zawiadomieniu powinien wyjaśnić, tak jak chce Skarżący, powody przekazania egzekucji.

Odnośnie formy rozstrzygnięcia należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 17 § 1 u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajęcie przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli u.p.e.a. lub K.p.a tak stanowi (podkreślenie Sądu).

Przepis art. 17 § 1 u.p.e.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej wydania postanowienia, przepis ten określa jedynie formę działania organu egzekucyjnego, ustanawiając domniemanie właśnie formy postanowienia. Zatem, gdyby nawet przyjąć, że organ egzekucyjny powinien zawiadomić zobowiązanego wydając stosowne postanowienie, to i tak nie byłoby możliwe przyjęcie, że na powyższe postanowienie służy zażalenie, gdyż ani u.p.e.a., ani K.p.a., nie przewidują takiego środka zaskarżenia w takim przypadku.

Podsumowując, Sąd wskazuje, że w przepisach Rozdziału 5 u.p.e.a. zatytułowanego "Zbieg egzekucji", ustawodawca nie wprowadził jakiegokolwiek środka zaskarżenia, który poddawałby kontroli instancyjnej czynność przekazania sprawy sądowemu organowi egzekucyjnemu przez administracyjny organ egzekucyjny, o której mowa w art. 62b § 1 pkt 1 u.p.e.a, lub czynność zawiadomienia, o której mowa w art. 62b § 1 pkt 4 albo art. 63 u.p.e.a.

Skarżący upatruje możliwości skontrolowania powyższej czynności w trybie przepisu art. 54 u.p.e.a. Jest to stanowisko nieuprawnione.

Zgodnie z przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a).

Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego.

W świetle przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. kluczową kwestią będzie wyjaśnienie pojęcia czynność egzekucyjna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze cel tego postępowania, określony w art. 1 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki przymusu, tj. środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Z kolei czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., mają charakter wykonawczy, ponieważ są podejmowane w celu zastosowania środków egzekucyjnych (tak też przyjmują to komentatorzy do u.p.e.a. - zob. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 390; W. Grześkowiak, Egzekucja administracyjna - teoria i praktyka z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, Warszawa 2006, s. 15). Zgodnie z tym przepisem, przez czynność egzekucyjną rozumie się bowiem wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Czynnościami egzekucyjnymi będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych. Nie będą natomiast czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się bezpośrednio ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego. (podkreślenie Sądu).

Nie będzie zatem czynnością egzekucyjną, czynność przekazania egzekucji w przypadku jej zbiegu, przez administracyjny organ egzekucyjny sądowemu organowi egzekucyjnemu, gdyż z tą czynnością nie wiąże się w żaden sposób stosowanie przymusu egzekucyjnego. Czynności tej nie można uznać za czynność o charakterze wykonawczym czy też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim w rozpoznawanej sprawie była egzekucja ze świadczenia emerytalnego i rentowego.

Należy również zauważyć, że w orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 85/08; z 30 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1262/07; z 28 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1626/07, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W drugiej kolejności należy rozważyć przyczynę i cel działania administracyjnego organu egzekucyjnego dokonującego tej czynności. Działanie administracyjnego organu egzekucyjnego polegające na przekazaniu egzekucji w przypadku jej zbiegu sądowemu organowi egzekucyjnemu, jest spowodowane utratą prawa do dalszego prowadzenia egzekucji (jak wskazywano powyżej prawa stosowania danego środka egzekucyjnego) i jest wyrazem przestrzegania właściwości ustawowej z urzędu. Zgodnie z przepisem art. 19 K.p.a. stosowanym odpowiednio z mocy art. 18 u.p.e.a. do postępowania egzekucyjnego (jeżeli przepisy u.p.e.a nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a), organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W przypadku zaistnienia przesłanek zbiegu egzekucji o którym mowa w przepisie art. 62 § 1 u.p.e.a., następuje przewidziana w tym przepisie zmiana właściwości rzeczowej. Administracyjny organ egzekucyjny traci uprawnienie do prowadzenia egzekucji natomiast sądowy organ egzekucyjny przejmuje to uprawnienie, tym samym czynność przekazania egzekucji ma charakter czynności materialno-technicznej służącej wykonaniu przepisu art. 62 § 1 u.p.e.a., w związku z art. 19 K.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Nie będzie również czynnością egzekucyjną sporządzenie i doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o dokonaniu czynności przekazania egzekucji. Zawiadomienie to ma jedynie charakter informacyjny i również nie wiąże się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego.

Skoro omawiana czynność przekazania egzekucji jaki i czynność zawiadomienia o przekazaniu nie są czynnościami egzekucyjnymi w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., to nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., tym samym sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 1a pkt 2 u.p.e.a i art. 54 u.p.e.a. Sąd uznał za niezasadny i rację przyznał organom, które słusznie uznały, że Skarżącemu nie przysługuje środek zaskarżenia przewidziany w przepisie art. 54 § 1 u.p.e.a.

Sąd odnosząc się do naruszenia art. 61a K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. ponownie wskazuje, że z mocy art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., jeżeli przepisy u.p.e.a nie stanowią inaczej. Tak więc w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., tylko niektóre przepisy K.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też mogą w ogóle nie być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, możliwe jest zatem odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisu art. 61a K.p.a., w sytuacji, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku (żądania, skargi) nieprzewidzianego przepisami prawa i przepisy u.p.e.a., nie zawierają regulacji w tym zakresie, a oczywistym jest już na etapie jego wnoszenia, że wniosek ten jest bezprzedmiotowy.

W myśl bowiem art. 61a K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania

Jako "uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania należy traktować takie sytuacje, które w sposób oczywisty, proceduralno-prawny stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania. Winny to być takie okoliczności, które już na wstępnym etapie przesądzają, że postępowanie nie mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej. Takimi uzasadnionymi przyczynami są sytuacje, np. gdy bez głębszych dociekań widoczne jest, że wniosek nie pochodzi od strony, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie, gdy sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ w drodze decyzji administracyjnej - ma charakter cywilnoprawny, czy też gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (podkreślenie Sądu).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w świetle przepisów K.p.a., gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe podlega ono umorzeniu (por. art. 105 K.p.a.). Natomiast w sytuacji, gdy strona wnosi o wszczęcie postępowania, które już na tym wstępnym etapie jest bezprzedmiotowe to organ obowiązany jest odmówić wszczęcia takiego postępowania (art. 61a K.p.a.).

W ocenie Sądu organ egzekucyjny zasadnie zastosował przepis art. 61a K.p.a. jako podstawę swojego rozstrzygnięcia, gdyż skarga "na przekazanie egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu" jak wykazano powyżej nie przysługuje, tym samym brak było materialnej podstawy do jej rozpatrzenia, a właśnie do takiej sytuacji ma m.in. zastosowanie przepis art. 61a K.p.a. Organ egzekucyjny w stanie faktycznym niniejszej sprawy słusznie nie dostrzegł konieczności prowadzenia postępowania, gdyż dokonana przez organ egzekucyjny analiza przepisów w zakresie zbiegu egzekucji doprowadziła go do konstatacji, że brak jest podstaw do uznania złożonej skargi jako skargi w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. DIAS zasadnie stanowisko to zaakceptował, pomimo, że w momencie wpływu skargi z dnia 15 maja 2017 r. prezentował odmienne stanowisko, stwierdzając, w piśmie z dnia 9 czerwca 2017 r., że jest to skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia interesu Skarżącego poprzez pozbawienie możliwości zaskarżenia czynności podejmowanych przez administracyjny organ egzekucyjny, Sąd wskazuje, że nie każda czynność organu egzekucyjnego musi podlegać kontroli instancyjnej. W u.p.e.a. jest szereg działań organu egzekucyjnego (czynności), o istotnym znaczeniu dla zobowiązanego lub wierzyciela (wpływających na ich prawa i obowiązki), które nie podlegają zaskarżeniu (np. podjęcie zawieszonego postepowania egzekucyjnego - art. 57 § 1 u.p.e.a, zmiana środka egzekucyjnego - art. 30 u.p.e.a). Tym samym, stwierdzić należy, że zamiarem racjonalnie działającego ustawodawcy, było niewprowadzenie do u.p.e.a. środka zaskarżenia dotyczącego czynności przekazania egzekucji w przypadku jej zbiegu, przez administracyjny organ egzekucyjny, sądowemu organowi egzekucyjnemu.

Na marginesie również należy zauważyć, że w sytuacji gdy zachodzi podstawa przekazania egzekucji sądowej administracyjnemu organowi egzekucyjnemu, komornik sądowy zawiadamia o tym: strony, uczestników postępowania i administracyjny organ egzekucyjny. Na powyższą czynność zgodnie z ogólnymi zasadami zapisanymi w art. 767 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 155; dalej: K.p.c.) stronom i uczestnikom postępowania, przysługuje skarga do sądu rejonowego. Natomiast na podstawie art. 7732 § 5 K.p.c. skarga przysługuje również administracyjnemu organowi egzekucyjnemu, ale nie tylko na czynności komornika ale również na zaniechanie przez komornika dokonania czynności przekazania egzekucji. Ten ostatni przepis został wprowadzony przepisem art. 2 pkt 69 ustawy zmieniającej z dnia 10 lipca 2015 r., czyli tej samej, którą nowelizowano przepisy u.p.e.a. dotyczące zbiegu egzekucji, co oznacza, że ustawodawca rozważał kwestie zaskarżenia czynności przekazania egzekucji, jednak w u.p.e.a nie zdecydował o możliwości zaskarżenia omawianej czynności.

Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia przez DIAS wszystkich zarzutów zażalenia Sąd wskazuje, iż ten zarzut jest również niezasadny. Analiza postanowienia DIAS z dnia 4 września 2017 r., dokonana przez Sąd jednoznacznie wskazuje, że organ odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia, w tym również do zarzutu niewłaściwej kwalifikacji skargi wyjaśniając, kiedy przysługuje skarga na podstawie przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. Wywód organu jest logiczny i odpowiada omówionym powyżej przepisom prawa. Uzasadnienie sporządzone przez DIAS spełnia wymogi przepisu art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 K.p.a oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W związku z wnioskiem zawartym w skardze dotyczącym merytorycznego rozpoznania złożonej do organów skargi, Sąd wyjaśnia, że nawet gdyby zarzuty Skarżącego okazały się zasadne i Sąd uchyliłby postanowienia organów to i tak nie mógłby rozpoznać merytorycznie skargi w zakresie prawidłowości przekazania egzekucji, gdyż w pierwszej kolejności musiałby to zrobić organy administracji. Sąd nie może zastępować organów w wykonywaniu ich ustawowych obowiązków.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.