Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 451/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy wpisu od wniesionej skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwuletnim synem. W chwili obecnej rodzina utrzymuje się z dochodów z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych), która przynosi miesięczny dochód w kwocie 2.310,00 zł brutto (2.150,54 zł netto) oraz świadczeń rodzinnych (zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) w łącznej kwocie 477 zł (netto) miesięcznie. Skarżący podała, iż nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych poza domem jednorodzinnym o pow. 350 m2.

W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący nadesłał zaświadczenia o wysokości dochodów (skarżącego oraz małżonki) za lata 2013-2014, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie o zameldowaniu, zaświadczenie o udzielonym urlopie wychowawczym oraz oświadczenie skarżącego o średniej wysokości dochodu z ostatnich trzech miesięcy. Wnioskodawca jednocześnie oświadczył, że posiada samochód osobowy Peugeot 605 rok prod. 1996 o wartości 3000 zł, zaś suma comiesięcznych rachunków wynosi ok. 350 zł.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Intencją wnioskodawcy jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona jest przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, należy zaś rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Tym samym uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Mając na uwadze powyższe reguły uznać należało, że wniosek strony zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie, tj. przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Wskazania przy tym wymaga, że na koszty sądowe w badanej sprawie składa się wpis od skargi, który wynosi 500 zł. Natomiast w razie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i zamiaru jego zaskarżenia może zaistnieć konieczność uiszczenia przez stronę opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł.

Zestawienie powyższych kosztów, częściowo ewentualnych i odroczonych w czasie z możliwościami finansowymi strony skarżącej prowadzi do wniosku, iż zbyt dużym obciążeniem dla skarżącej byłoby wyłącznie uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości, tj. 500 zł. Przedstawiona przez stronę sytuacja rodzinna i majątkowa nie pozwala jednak na zwolnienia jej z kosztów w większym zakresie. Sytuacja majątkowa skarżącej nie jest bowiem na tyle zła, aby istniała konieczność zniesienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w szerszym lub pełnym zakresie. Oceniający miał przy tym na uwadze, że skarżący oprócz wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej, złożył wnioski o prawo pomocy jeszcze w 2 pozostałych sprawach zawisłych przed sądem na skutek wniesionych przez niego skarg. Wysokość kosztów sądowych w tych sprawach kształtują się na identycznym poziomie jak w sprawie niniejszej.

Wracają na grunt dokonanej oceny wskazania wymaga, że skarżący dysponuje stałym dochodem z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości przekraczającej 2.000,00 zł. Rodzina otrzymuje również świadczenia rodzinne w kwocie 477 zł miesięcznie. Na podobnej wysokości kształtował się dochód rodziny skarżącego w 2014 r. Z zestawienia nadesłanych zaświadczeń wynika bowiem, że łączny przychód skarżącego i jego małżonki wyniósł 28.964,23 zł. Rodzina skarżącego ma przy tym zapewnione warunki mieszkaniowe (nowy dom znacznej wartości) i nie wykazuje żadnych problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań i należności.

Wszystko powyższe wskazuje, że wysokość dochodów oraz posiadanego majątku, które mimo, iż nie są wysokie, pozwalają zapewnić niezbędne warunki utrzymania gospodarstwa domowego, a przy właściwym ich gospodarowaniu ponieść ciężar części kosztów postępowania sądowego, który obecnie ogranicza się do uiszczenia połowy wpisu od skargi. Jednocześnie dodania wymaga, że koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Co więcej, strona wstępująca na drogę sądową powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i powinna w związku z tym znaleźć pokrycie w swych dochodach przez ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla jej utrzymania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., I OZ 753/09, niepubl.).

Uwzględniając zatem to wszystko, w ocenie referendarza sądowego zasadnym jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy tyle, że nie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości, a jedynie z połowy wpisu od skargi. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem ogólną sytuacją materialną, bytową i rodzinną skarżącej i zabezpiecza gwarantowane jej Konstytucją RP prawo do sądu, a jednocześnie nie powoduje przerzucenia całości kosztów procesu na Skarb Państwa czyli resztę społeczeństwa.

Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.