Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 92/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 25, par. 28
journal: Dz.U. 2002 nr 118 poz 1015
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania  dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej
article: art. 134a
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski, Protokolant, starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem nr [...] z [...] maja 2011 r. wszczął w stosunku do S. K. postępowanie dyscyplinarne obwiniając ją o to, że 9 kwietnia 2011 r., pełniąc służbę w drogowym przejściu granicznym w [...] , jako kontroler na kierunku wyjazdowym z RP, nie dopełniła obowiązków służbowych w zakresie odprawy granicznej osób i środków transportu wyjeżdżających z Polski, bowiem dokonując odprawy granicznej obywatelki [...] , legitymującej się paszportem nr [...] z zmieszczoną wizą nr [...] , nie wprowadziła jej danych do systemu [...] oraz nie odcisnęła stempla kontroli granicznej potwierdzającego wyjazd z terytorium RP, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234. poz.1997 ze zm.).

Orzeczeniem nr [...] z [...] września 2011 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej uznał skarżącą winną popełnienia wyżej opisanego czynu i za to, na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 i art. 136 b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 pkt 2, § 7 pkt 2 i § 25 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że [...] kwietnia 2011 r. około godz. [...] do odprawy granicznej w drogowym przejściu granicznym w [...] , na kierunku wjazdowym do Polski, stawiła się obywatelka [...] , legitymująca się paszportem nr [...] z zamieszczoną wizą nr [...] . Służbę jako kontroler na tym kierunku odpraw pełnił wówczas młodszy chorąży Straży Granicznej D. G. W trakcie dokonywania kontroli D. G. stwierdził, że w paszporcie ww. cudzoziemki brak jest odcisku stempla polskiej kontroli granicznej potwierdzającego wyjazd z terytorium Polski. Dane podróżnej nie znajdowały się także w bazie [...], jako osoby odprawionej na wyjazd z Polski.

W wyniku podjętych czynności ustalono, iż ostatni wyjazd ww. cudzoziemki z terytorium Polski nastąpił [...] kwietnia 2010 r. około godz. [...] przez drogowe przejście graniczne w [...] , samochodem marki [...] o nr rej. [...] , którym podróżowała wraz z mężem – [...] , legitymującym się paszportem nr [...] . Wynikało to z oświadczenia złożonego przez podróżną, danych zawartych w bazie [...] dotyczących odprawy [...] , a także odcisku stempla [...] odprawy granicznej z [...] kwietnia 2011 r., potwierdzającego wjazd ww. podróżnej na terytorium [...] przez przejście graniczne w [...] .

W dalszej kolejności wskazano, iż w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, iż obywatelka [...] , podróżująca wraz z mężem [...] samochodem marki [...] o nr rej. [...] , wyjechała [...] kwietnia 2011 r. z terytorium Polski przez drogowe przejście graniczne w [...] . Odprawy podróżnych dokonała skarżąca, która w dniach [...] kwietnia 2011 r. w godz. od [...] pełniła służbę w drogowym przejściu granicznym w [...] z zadaniem dokonywania kontroli granicznej osób i środków transportu wyjeżdżających z terytorium Polski. Skarżąca, odprawiając ww. obywatelkę [...] , nie odcisnęła w jej paszporcie stempla kontroli granicznej, a ponadto nie wprowadziła danych podróżnej do systemu [...].

Organ podał, że powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dowodów w postaci: wyciągów z dokumentacji służbowej Placówki SG w [...] , zapisów monitoringu z drogowego przejścia granicznego w [...] , wydruków z [...], jak również zeznań świadków: chor. SG P. R., sierż. SG A. Z., chor. sztab. SG K. S., mł. chor. SG D. G., sierż. sztab. SG B. K., mjr. SG P. G., mjr. P. G.

Jednocześnie organ odnotował, że skarżąca nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i ostatecznie skonstatował, że wina skarżącej nie budzi wątpliwości.

W dalszej kolejności organ podał, że zgodnie z postanowieniami art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r., ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Dz.U.UE.L.06.105.1), dokumenty podróży obywateli państw trzecich są systematycznie stemplowane przy wjeździe i wyjeździe.

W myśl § 89 pkt 2 zarządzenia nr Z-59 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7 września 2009 r. w sprawie sposobu pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych, skuteczność kontroli granicznej należy zapewnić poprzez dokonywanie sprawdzeń w dostępnych systemach teleinformatycznych.

Zgodnie z pkt IV ppkt 2 szczegółowego zakresu obowiązków i uprawnień do obowiązków obwinionej w zakresie kontroli ruchu granicznego należy sprawne dokonywanie kontroli osób i środków transportu zgodnie z obowiązującymi przepisami i poleceniami przełożonych w celu niedopuszczenia do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom na wyznaczonym stanowisku kontroli granicznej.

Organ zwrócił uwagę, że idea funkcjonowania komputerowego systemu ewidencji sprowadza się w szczególności do ewidencjonowania faktów przekraczania granicy państwowej przez konkretne osoby. Niezbędnym, z punktu widzenia funkcjonowania tegoż systemu, jest rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych przez kontrolerów dokonujących odprawy granicznej i wprowadzanie danych podróżnych zgodnych ze stanem faktycznym.

W ocenie organu, skarżąca w toku odprawy granicznej [...] kwietnia 2011 r. wymienionych wyżej czynności nie zrealizowała i w konsekwencji nie zamieściła w dokumencie paszportowym podróżnej odcisku stempla kontroli granicznej, jak również nie wprowadziła do systemu [...] danych ww. osoby. Takie zachowanie obwinionej organ dyscyplinarny uznał za naganne i niedopuszczalne.

Zdaniem organu, znaczenie odcisku stempla kontrolerskiego w kontroli ruchu granicznego jest ogromne, albowiem uwiarygadnia on fakt przekroczenia granicy przez podróżnego i sposób poruszania się osoby przez granicę państwa. Niezamieszczanie odcisków stempli przysparza wielu niepotrzebnych kłopotów cudzoziemcom, którzy z winy funkcjonariuszy Straży Granicznej zobligowani są do wyjaśnienia na granicy państwa powodów, dla których w ich dokumentach podróży zawarte są nieścisłości. Owe błędy funkcjonariuszy SG nie sprzyjają kreowaniu pozytywnego wizerunku Straży Granicznej, jako formacji rzetelnej i profesjonalnej. Organ podał, że orzekając o wymiarze kary wzięto pod uwagę dotychczasowy przebieg służby skarżącej i osiągane w niej rezultaty. Ponadto nałożona na skarżącą kara dyscyplinarna upomnienia, z punktu widzenia zarówno prewencji ogólnej, jak i szczególnej, jest, zdaniem organu, uzasadniona.

Od powyższego orzeczenia skarżąca odwołała się, skarżonemu orzeczeniu zarzucając:

naruszenie § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez błędne ustalenie faktyczne, że skarżąca jest sprawcą przypisanego przewinienia dyscyplinarnego, co skutkowało uznaniem skarżącej za winną popełnienia zarzucanego czynu i wymierzeniem kary dyscyplinarnej, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził sprawstwa skarżącej w zakresie stawianego jej zarzutu z powodu braku dowodów dostatecznie uzasadniających popełnienie przewinienia dyscyplinarnego,

naruszenie § 28 ust. 1 i 2, poprzez wymierzenie niewspółmiernej kary dyscyplinarnej do rodzaju i wagi przypisanego przewinienia dyscyplinarnego oraz zaniechanie uwzględnienia przy wymierzaniu kary okoliczności popełnienia czynu, co mogło mieć związek z nadmierną ilością podróżnych odprawionych przez skarżącą na służbie w nocy z [...] na [...] kwietnia 2011 r., krótkim doświadczeniem zawodowym na zajmowanym stanowisku, niedostateczną liczbą funkcjonariuszy przydzielonych do wykonywania obowiązków służbowych odprawy granicznej na kierunku wyjazdowym z kraju w tamtym czasie, a nadto zaniechanie uwzględnienia stopnia winy, dotychczasowego dwuletniego okresu służby skarżącej związanego z łączną ilością osób odprawionych przez nią na przejściu granicznym, liczoną w tysiącach, w stosunku do przypisanego czynu o charakterze incydentalnym, co skutkowało wymierzeniem kary dyscyplinarnej, podczas gdy okoliczności zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe w niniejszej sprawie, uzasadniały zakwalifikowanie przypisanego przewinienia dyscyplinarnego jako przypadku mniejszej wagi oraz powinny skutkować odstąpieniem od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzeniem rozmowy dyscyplinującej udokumentowanej w formie notatki lub odstąpieniem od wymierzenia kary,

naruszenie § 29 ust. 2 ww. rozporządzenia, poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego, w którym nie wskazano przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności wyjaśnieniom obwinionej i z naruszeniem przysługującego obwinionej prawa do obrony skomentowano wyrwany z kontekstu fragment jej pisemnego stanowiska zmierzający do wykazania, że przedmiotowe przewinienie stanowi przypadek mniejszej wagi oraz nie przytoczono okoliczności uzasadniających wymierzenie kary dyscyplinarnej, poprzez zaniechanie przeanalizowania poszczególnych dyrektyw wymiaru kary, określonych w § 28 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bez wskazania okoliczności łagodzących i obciążających, które najwidoczniej nie były przedmiotem oceny organu orzekającego przy wymiarze kary oraz zaniechanie rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia kary.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości lub w części orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uniewinnienie od zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego lub odstąpienie od wymierzenia kary.

Orzeczeniem nr [...] z [...] listopada 2011 r. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał na Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 562/2006 z 15 marca 2006 r., jako określające sposób dokonywania odprawy granicznej oraz "Praktyczny podręcznik dla straży granicznej (podręcznik Schengen)", przeznaczony dla właściwych organów Państw Członkowskich prowadzących kontrolę osób na granicach ((2006) 5186), jako określający procedury kontroli na przejściach granicznych.

Powtórzył ustalenia organu I instancji co do okoliczności wykrycia braku stempla polskiej kontroli granicznej w paszporcie [...] i podał, że skarżąca w dniu zdarzenia tj. [...] kwietnia 2011 r. o godz. [...] została odprawiona do służby na kierunku wjazd i wyjazd w drogowym przejściu granicznym w [...] . W tym dniu miała przydzielone dwa stemple kontrolerskie o nr [...] (wjazd do RP) i o nr [...] (wyjazd z RP). Oprócz wymienionej, także do pełnienia służby na kierunku wjazd/wyjazd był wyznaczony st. chor. SG A. K., a także sierż. SG A. Z. - tylko na wyjazd. Z baz danych Służby Granicznej wynika, że o godz. [...] skarżąca dokonała odprawy granicznej na wyjazd z terytorium RP obywatela [...] , legitymującego się paszportem o nr [...] i środka transportu (samochód marki [...] ), którym podróżował wymieniony cudzoziemiec.

Organ odwoławczy dokonał ponownej analizy zapisu z monitoringu z [...] kwietnia 2011 r. i stwierdził, że w samochodzie marki [...] , który odprawiała skarżąca, podróżowały co najmniej dwie osoby: kierowca i pasażer. Obraz kamery zarejestrował w jaki sposób skarżąca dokonywała odprawy granicznej samochodu marki [...] i przebywających w nim pasażerów. Podchodząc do niego zajrzała do wnętrza, kierowca wysiadł, otworzył bagażnik samochodu, po czym udał się do okienka pawilonu odpraw i tam zostawił dokumenty podróży, a funkcjonariuszka udała się do następnego, czekającego w kolejce samochodu, powtarzając uprzednie czynności, zapraszając również kierowcę z dokumentami pasażerów do pawilonu, równocześnie sama skierowała się w stronę pawilonu kontrolerskiego.

Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że funkcjonariuszka złamała procedury kontroli granicznej. Podczas odprawy granicznej obowiązuje generalna zasada, że funkcjonariusz dokonuje weryfikacji tożsamości osoby z okazanym przez nią dokumentem podróży i do momentu zakończenia kontroli i zamieszczenia stempla kontroli granicznej w dokumencie podróży, dokument ten jest w posiadaniu funkcjonariusza. Niedopuszczalna jest sytuacja, że kierowca zbiera od pasażerów dokumenty podróży i sam podchodzi z tymi dokumentami do okienka pawilonu odpraw. Niezastosowanie zasad określonych w kodeksie granicznym Schengen i w wyżej wskazanym podręczniku, może prowadzić do przypadku ominięcia kontroli granicznej przez osoby przekraczające granicę zewnętrzną Unii Europejskiej.

W tych okolicznościach organ uznał, że wobec [...] nie zostały przez skarżącą prawidłowo wykonane czynności kontrolne. W ocenie organu II instancji nie dokonano odprawy granicznej. Było to ominięcie odprawy granicznej z winy funkcjonariuszki (brak danych w systemie i brak stempla kontroli granicznej), co stanowi poważne uchybienie.

Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie. Określił okoliczności obciążające i łagodzące rzutujące na rodzaj kary, którą orzeczono wobec skarżącej w najniższym wymiarze jaki przewidują przepisy dyscyplinarne.

W skardze na powyższe orzeczenie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła nieobiektywną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaniechanie wyjaśnienia przyczyn, dla których zarzuty i wnioski złożonego odwołania zostały uznane za niezasadne i dlaczego nie zasługiwały na uwzględnienie oraz zaniechanie rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszelkich aspektów dotyczących ustalenia winy i okoliczności popełnienia zarzucanego czynu oraz wymierzonej kary. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji.

Podtrzymała też zarzuty przedstawione w odwołaniu. Podkreśliła, że notatka służbowa z [...] kwietnia 2011 r., sporządzona przez D. G., a dotycząca jego rozmowy z [...] , nie powinna stanowić dowodu jej sprawstwa i zamierzonego zaniechania dokonania odprawy tej osoby. W ocenie skarżącej [...] i jej mąż [...] powinni zostać przesłuchani w charakterze świadków. Skarżąca podniosła, że w oparciu o zgromadzone dowody nie można wykluczyć, że [...] mogła przekroczyć granicę w innych okolicznościach, w tym w innym pojeździe i nie zostać dostrzeżona, umyślnie nie poddając się kontroli granicznej.

Zdaniem skarżącej materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym nie był wystarczający do udowodnienia zarzucanego jej czynu naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzenia jej winy i ukarania.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie wykazał, że przypisane przewinienie dyscyplinarne wykracza poza znamiona przypadku mniejszej wagi i zasługuje na wymierzenie kary dyscyplinarnej upomnienia, która to kara jawi się jako niewspółmierna do rodzaju i wagi zarzucanego czynu, przy możliwości odstąpienia od jej wymierzenia w takim przypadku. Ponadto organ orzekający w uzasadnieniu wymiaru kary w żadnej mierze nie uwzględnił także rodzaju i wagi czynu, okoliczności jego popełnienia, w tym przede wszystkim nie określił stopnia i rodzaju winy, abstrahując już od tego, że w żadnej mierze nie wykazał, że wina po stronie skarżącej miała charakter umyślny. Nie uwzględnił dotychczasowych wyników w służbie i okresu pozostawania w służbie, które to dyrektywy były istotne przy wymierzaniu kary i powinny zostać ocenione jako łagodzące lub obciążające. Tym samym organ orzekający nie rozważył w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wszelkich aspektów dotyczących ustalenia winy oraz wymiaru kary, co daje uzasadnione podstawy do uznania, że wydane rozstrzygniecie nie było poprzedzone rzetelną oceną materiału dowodowego i nie zmierzało do usunięcia wątpliwości na korzyść skarżącej, a orzeczona kara wydaje się być zastosowana przypadkowo i dowolnie.

Dodatkowo skarżąca nadmieniła, że organy obu instancji nie wyjaśniły i nie wskazały z jakich przyczyn i powodów nie skorzystały z możliwości odstąpienia od wszczynania postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzenia ze nią rozmowy dyscyplinującej lub odstąpienia od wymierzenia kary, mając na względzie, że następstwa ujemne dla służby, w tym przypadku, były nieznaczne i zasługiwały na potraktowanie tego zaniechania, nawet jeżeli zaistniało, jako wypadku mniejszej wagi.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, wskazał, że zarzuty skarżącej nie polegają na prawdzie.

Z akt postępowania dyscyplinarnego jednoznacznie wynika, że w postępowaniu zgromadzono również inne dowody, nie tylko notatkę służbową sporządzoną przez D. G. Zostały wykorzystane m.in. zapisy z monitoringu. Zdaniem organu nie można również uznać, że skarżąca była przemęczona. Do służby została odprawiona [...] kwietnia 2011 r. o godz. [...] . Trudno więc przyjąć, że o godzinie [...] była zmęczona i zmęczenie było przyczyną niewłaściwego wykonania przez nią czynności służbowych.

Organ wyraził przekonanie, że uzasadnienia orzeczeń organów obu instancji odniosły się do ustaleń postępowania dowodowego oraz wymiaru kary. Organ II instancji odniósł się dodatkowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz wskazał na przesłanki uznania skarżącej winną, odniósł się również do wymiaru kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga S.K. zasługuje na uwzględnienie, choć z nie wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.

Przepis art. 135 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy stanowi natomiast, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Tryb przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, przesłanki wymierzania kar, ich wykonywanie, tryb odwoływania się od kar, a także właściwość przełożonych w sprawach dyscyplinarnych, w sposób szczegółowy określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 118, poz. 1015 ze zm.).

Zgodnie z § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia, celem postępowania dyscyplinarnego jest w szczególności:

1) ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą,

2) wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, o którym mowa w pkt 1,

3) zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym ten cel został zrealizowany,

W ocenie Sądu, zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy potwierdził niedopełnienie przez skarżącą obowiązków służbowych w zakresie odprawy granicznej. W sprawie brak wprawdzie bezpośredniego dowodu, że to skarżąca [...] kwietnia 2011 r. dokonała odprawy granicznej [...] i nie wprowadziła jej danych do systemu [...] oraz nie odcisnęła stempla kontroli granicznej potwierdzającego jej wyjazd z Polski. Jednakże wszechstronna analiza zebranych przez organ dowodów pozwalała na wyprowadzenie takiego wniosku. Zwrócić przy tym należy uwagę, że organ zgromadził w sprawie szereg dowodów, uzupełniając kilkakrotnie zakres materiału dowodowego. Przeprowadzone dowody wzajemnie uzupełniają się i w ostatecznym rozrachunku na ich podstawie można zrekonstruować stan faktyczny, tak jak to uczynił organ. Do jego ustalenia szczególnie istotne były zeznania św. D. G., zapisy monitoringu, zapisy w systemie [...] oraz stempel [...] straży granicznej z [...] kwietnia 2011 r. widniejący w paszporcie [...] . Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie bazował na notatce służbowej D. G., lecz przesłuchał go w charakterze świadka. Świadek zrelacjonował rozmowę odbytą z [...] i to właśnie fakty wynikające z tej rozmowy, znajdujące potwierdzenie w innych przeprowadzonych dowodach, pozwoliły na odtworzenie przebiegu zdarzenia i ustalenie, że doszło do niedopełnienia przez skarżącą obowiązków służbowych. Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez organ była swobodna, lecz nie dowolna, a wyprowadzone z tego materiału wnioski logiczne. Sąd nie podziela przy tym przekonania skarżącej o konieczności weryfikacji okoliczności podanych w notatce służbowej poprzez przesłuchanie [...] i [...] w charakterze świadków. Wniosek taki nie został przez skarżącą w toku postępowania zgłoszony, pomimo przysługującej jej inicjatywy dowodowej. Organ był natomiast uprawniony, zwłaszcza wobec innych dowodów zgromadzonych w sprawie do uznania za wystarczające w tym zakresie zeznania tzw. świadka ze słuchu, czyli D. G. Zeznania te, zapisy monitoringu, w systemie [...] i paszporcie [...] układają się w logiczną całość i Sąd nie podziela zastrzeżeń sformułowanych przez skarżącą w odniesieniu do tych dowodów. Na podkreślenie zasługuje przy tym, że skarżąca odmówiła składania wyjaśnień, natomiast jej pisemne wyjaśnienia nie mogły podważyć ustaleń organu. Skarżąca zgłosiła wątpliwości co do poszczególnych elementów ustaleń faktycznych, które jednak później, poprzez przeprowadzone dowody, zostały zweryfikowane. Trudno zatem mówić o tym, że organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącej, skoro wyjaśnienia te, z uwagi na ich treść, nie mogły skutecznie podważyć ustaleń faktycznych organu.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego fakt popełnienia przez skarżącą w orzeczeniu dyscyplinarnym czynu został wykazany w sposób niebudzący wątpliwości.

Sąd podzielił natomiast zarzuty skarżącej formułowane już w odwołaniu, a odnoszące się do wymierzonej kary i nieprawidłowości uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego w tym zakresie.

Zgodnie z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia, wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności rodzaj i wagę czynu, jego skutki i okoliczności popełnienia, pobudki działania obwinionego, stopień winy, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzucanego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Stosownie natomiast do § 29 ust. 2 tegoż rozporządzenia w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego należy m.in. przytoczyć okoliczności, które wpłynęły na wymiar kary lub na odstąpienie od wymierzenia kary. Zgodnie bowiem z § 25 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, przełożony właściwy w sprawach dyscyplinarnych może orzec o uznaniu obwinionego winnym popełnienia czynu, za który ponosi on odpowiedzialność dyscyplinarną i o odstąpieniu od wymierzenia kary. W przypadku mniejszej wagi art. 134 a ustawy o Straży Granicznej przewiduje możliwość umorzenia wszczętego postępowania dyscyplinarnego. Ustęp 2 art. 134 a ustawy określa, iż w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinarną.

Nie ulega wątpliwości, że wybór kary stanowi prerogatywę organu i mieści się w granicach uznania organu. Stąd też konieczność jej szczegółowego uzasadnienia, co znalazło swój wyraz w przywołanych powyżej przepisach. Braki w uzasadnieniu wymierzonej kary sprawiają bowiem, że orzeczenie dyscyplinarne w tym zakresie nie poddaje się kontroli.

W przedmiotowej sprawie organ nałożył na skarżącą karę upomnienia, która jest w katalogu kar dyscyplinarnych karą najłagodniejszą. Wybór kary najłagodniejszej nie zwalniał jednak organu z obowiązku przeprowadzenia analizy poszczególnych dyrektyw wymiaru kary. Obowiązkowi temu organ nie sprostał.

Uzasadnienie organu I instancji w tym zakresie ogranicza się do lakonicznego stwierdzenia o wzięciu pod uwagę przy wymiarze kary przebiegu służby i osiąganych w niej rezultatach oraz wyrażenie przekonania, że nałożona na skarżącą kara upomnienia jest uzasadniona z punktu widzenia prewencji ogólnej i szczególnej. W odwołaniu skarżąca zarzuciła niewspółmierność wymierzonej jej kary dyscyplinarnej, wskazując na szereg okoliczności łagodzących i, co najistotniejsze, wnioskując o zakwalifikowanie przypisywanego jej przewinienia dyscyplinarnego jako przypadku mniejszej wagi, co powinno skutkować odstąpieniem od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzeniem rozmowy dyscyplinarnej udokumentowanej w formie notatki lub odstąpieniem od wymierzenia kary. Organ odwoławczy do tych zarzutów i wniosków skarżącej nie odniósł się w żadnym zakresie, bo za takie odniesienie, które z resztą nie znajduje potwierdzenia w treści orzeczenia pierwszoinstancyjnego, nie może być uznane stwierdzeni, że organ I instancji określił okoliczności obciążające i łagodzące rzutujące na rodzaj kary, którą orzeczono wobec skarżącej.

Zgodnie z § 42 rozporządzenia, w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, był obowiązany, na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem, ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Dotyczy to też wymierzonej kary, na co wskazuje również treść przepisu § 33 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Organ winien zatem rozważyć, czy możliwe jest uwzględnienie wniosków skarżącej co do uznania popełnionego przez nią przewinienia jako przypadku mniejszej wagi i w konsekwencji skorzystanie ze środków przewidzianych w przepisach dla takiej sytuacji. Niewątpliwie bowiem możliwość odstąpienia od kary mieści się w zakresie odnoszącym się od wymierzania kary dyscyplinarnej. Brak stanowiska organu w tym przedmiocie prowadzi do wniosku, że organ nie rozpoznał ponownie sprawy w tym zakresie.

Na podkreślenie zasługuje przy tym, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola orzeczenia dyscyplinarnego pod względem zgodności z prawem, a nie samodzielne rozstrzyganie sprawy na etapie postępowania przed organem i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego, stanowiących uzupełnienie stanowiska organu.

Brak w orzeczeniu organu odwoławczego jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie kary nałożonej na skarżącą uniemożliwia przeprowadzenie takiej kontroli. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy powinien także zająć jednoznaczne stanowisko, co do czynu zarzucanego skarżącej w kontekście ciążących na niej obowiązków związanych z dokonywaniem odpraw granicznych. Organy obu instancji kładą bowiem nacisk na inne etapy procedury odprawy granicznej, choć ostateczna konkluzja jest taka, że czynności kontrolne nie zostały wykonane przez skarżącą prawidłowo, co skutkowało brakiem danych w systemie [...] i brakiem stempla kontroli granicznej w paszporcie [...] . Nie jest zatem jasne, czy organ odwoławczy bierze pod uwagę ten sam zakres obowiązków skarżącej w ramach opisu zarzucanego jej czynu, czy zmienia opis czynu w granicach czynu zarzucanego skarżącej, co ma istotne znaczenia w świetle wniosków skarżącej o uznanie przypisywanego jej przewinienia dyscyplinarnego, jako przypadku mniejszej wagi i wniosku organu odwoławczego, że czyn skarżącej stanowi poważne uchybienie.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia zostało wydane na mocy art. 152 wyżej wskazanej ustawy.