Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 287/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant Sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu z dnia 28 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

Pismem z 16 stycznia 2008r. Dyrektor Gminnego Zespołu Obsługi Szkół działając z upoważnienia Wójta Gminy, zawiadomił A. T. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nadania jej stopnia awansu zawodowego – nauczyciela mianowanego. W piśmie z 22 stycznia 2008r. skarżąca powołując się na art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 97, poz. 674 ze zm., dalej: K.N.) wniosła o uznanie posiadania przez nią stopnia awansu zawodowego tj. nauczyciela mianowanego na stałe. Do pisma tego skarżąca dołączyła plik dokumentów m.in.: zaświadczenie o zatrudnieniu na stanowisku dyrektora w przedszkolu w T., powołanie na stanowisko dyrektora z dniem 1 lutego 1998r., odwołanie ze stanowiska dyrektora z dniem 31 sierpnia 1999r., kartę ocen pracy, pismo Inspektora Oświaty i Wychowania z 4 maja 1985r. stwierdzające, że z dniem 1 lutego 1982r. skarżąca stała się nauczycielką wychowawcą mianowanym w rozumieniu art. 96 ust. 1 K.N. oraz pismo Inspektora Szkolnego z 12 lipca 1972r. wskazujące, że na podstawie art. 109 i art. 112 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 1972r. Karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz.U. z 1972r., nr 16, poz. 114) z dniem 1 maja 1972r. skarżąca stała się nauczycielką mianowaną na stałe.

Decyzją nr [...] z 22 lutego 2008r. w oparciu o art. 9b ust. 1, 4, 6 i 7 i art. 10 K.N. odmówiono nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2001r., nr 111, poz. 1194 ze zm., dalej: ustawa z 23 sierpnia 2001r.) która weszła w życie z dniem 20 października 2001r., wskazywał, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2001r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 marca 2000r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego:

1. z dniem wejścia w życie ustawy, jeśli są zatrudnieniu w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć,

2. z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.

Organ ustalił, że skarżąca od 1 września 1999r. do 25 lutego 2007r. przebywała na emeryturze, a więc przerwa w zatrudnieniu przekroczyła 5 letni okres.

W odwołaniu skarżąca wskazała na 32 letni staż pracy, posiadany tytułu magistra filologii polskiej oraz pisma z 12 lipca 1972r. i 4 maja 1985r. świadczące o uzyskaniu przez nią stopnia nauczyciela mianowanego na stałe. Dalej podniesiono, że w dniu 26 lutego 2007r. zatrudniona została zatrudniona jako nauczyciel kontraktowy.

Wielkopolski Kurator Oświaty decyzją nr 24 z 28 maja 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną, podnosząc że skarżąca pozostając poza pracą ponad 5 lat nie spełniła wymogów określonych dla nauczycieli mianowanych w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000r., nr 19, poz. 239 ze zm., dalej: ustawa z 18 lutego 2000r.), ani w art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że na podstawie art. 96 K.N nauczycielami mianowanymi w rozumieniu tej ustawy stawali się tylko nauczyciele zatrudnieni na podstawie mianowania w dniu wejścia w życie ustawy, jeśli spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 K.N.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w skardze z dnia 24 czerwca 2008r., wywodząc swoje uprawnienie do stopnia nauczyciela mianowanego z treści art. 96 K.N.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie ze względów podniesionych już w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest między stronami bezsporny, przedmiotem rozbieżności jest odmienna ocena stanu prawnego. Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest ustalenie relacji między nauczycielem mianowanym jako zatrudnionym na podstawie aktu mianowani, a stopniem nauczyciela mianowanego jako jednym ze stopni awansu zawodowego uzależnionym od spełnienia kwalifikacji ustalonych ustawą.

Skarżąca została nauczycielem mianowanym pod rządami ustawy z 27 kwietnia 1972r. Karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz.U. z 1972r., nr 16, poz. 114, dalej: Karta praw i obowiązków). Przepisy Karty praw i obowiązków – rozdziału poświęconego zawiązaniu stosunku pracy przewidywały, że stosunek pracy z nauczycielem i nauczycielem akademickim, który ma być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć, zawiązuje się przez mianowanie na stałe, do odwołania albo na czas określony (art. 79 ust. 1 Karty praw i obowiązków). Wyjątki od tego sposobu nawiązania stosunku pracy, przewidziano w art. 79 ust. 2 , ust. 3 i ust. 4 tej ustawy, wskazując tam, że stosunek pracy może powstać poprzez zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na czas określony, bądź umowy zlecenia.

Przepisy przejściowe Karty praw i obowiązków – w tym dotyczący skarżącej art. 112 ust. 1 – określały, że nauczyciele i nauczyciele akademiccy mianowani na podstawie dotychczasowych przepisów są nauczycielami i nauczycielami akademickimi mianowanymi na stałe w rozumieniu ustawy.

W ocenie Sądu przytoczone powyżej przepisy w kontekście pozostałych regulacji Karty praw i obowiązków, wskazują jednoznacznie, że pod pojęciem mianowania, należało rozumieć tylko sposób nawiązania stosunku pracy. Kwalifikacje zawodowe wymagane do zajmowania określonych stanowisk określono w rozdziale 1 Działu III Karty praw i obowiązków, zatytułowanego: "Kwalifikacje oraz doskonalenie zawodowe nauczycieli i nauczycieli akademickich". Zgodnie z pismem z 12 lipca 1972r. skarżącej na podstawie art. 109 przyznano tytuł służbowy nauczyciela dyplomowanego w rozumieniu art. 10 ust. 2 Karty praw i obowiązków.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela weszła w życie z dniem jej ogłoszenia tj. 1 lutego 1982r. (Dz.U. z 1982r., nr 3 poz. 19). W pierwotnym brzmieniu ustawa nie przewidywała jeszcze stopni awansu zawodowego, pod pojęciem nauczyciela mianowanego w dalszym ciągu rozumieć należało nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania. Z art. 10 ust.1 K.N. – w jego pierwotnym brzmieniu – jasno wynika, że analogicznie do przepisów Karty praw i obowiązków, stosunek pracy z nauczycielem nawiązywano bądź to w drodze mianowania, bądź umowy o pracę.

Ani w Karcie praw i obowiązków, ani w Karcie Nauczyciela w jej pierwotnym brzmieniu, nie było zapisów regulujących stopnie awansu zawodowego. Przez pojęcie nauczyciela mianowanego w rozumieniu przepisów tych aktów prawnych, rozumieć wolno jedynie nauczyciela z którym stosunek pracy nawiązano na podstawie aktu mianowania.

Z tych względów art. 96 ust. 1 K.N. określającego, że nauczyciele mianowani na stałe na podstawie dotychczasowych przepisów stają się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustaw (treść ta nie uległa zmianie od chwili wejścia Karty Nauczyciela w życie), nie można rozumieć, jako przepisu mającego zastosowanie do nauczyciela mianowanego jako stopnia awansu zawodowego.

Dalej należy zauważyć, że z dniem 31 sierpnia 1999r. skarżąca została odwołana ze stanowiska dyrektora przedszkola, albowiem złożyła zgodnie z art. 88 ust. 1 K.N. wniosek o przejście na emeryturę. Ponowne zatrudnienie w zwodzie nauczyciela skarżąca podjęła z dniem 26 lutego 2007r.

Stopnie awansu zawodowego nauczycieli wprowadzono do Karty Nauczyciela ustawą z dnia 18 lutego 2000r., dodano nią Rozdział 3a zatytułowany "Awans zawodowy nauczycieli". Zgodnie z tą ustawą, nowo dodany art. 9a ust. 1 K.N. w punktach od 1 do 4 określał enumeratywnie cztery stopnie awansu zawodowego: nauczyciela stażystę, nauczyciela kontraktowego, nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego. Ustawa z dnia 18 lutego 2000r. weszła w życie z dniem 6 kwietnia 2000r., a więc w okresie kiedy skarżąca nie była zatrudniona jako nauczyciel, dlatego też nie ma do niej zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. stanowiący, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu Karty Nauczyciela, z tym że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasa z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. W sposób jednoznaczny przepis ten odnosi skutek jedynie wobec nauczycieli zatrudnionych w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r.

Podobną w wymowie regulację zawiera art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2001r., nr 111, poz. 1194 ze zm., dalej ustawa z 23 sierpnia 2001r.). Wskazano tam, że nauczyciele, którzy byli zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. zgodnie z kwalifikacjami, jednak w tym dniu byli zatrudnieni w szkole na stanowisku, do którego zajmowania nie posiadali wymaganych kwalifikacji, uzyskują z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy stopień nauczyciela mianowanego.

Obie z powyższych regulacji wskazują na konieczność bycia zatrudnionym w chwili wchodzenia w życie odpowiednich przepisów, wymogu tego skarżąca jednak nie spełnia.

Zasadnym było również przytoczenie przez organy obu instancji przepisów art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. oraz art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001r. – w przepisach tych mowa jest o 5 letniej przerwie w zatrudnieniu, natomiast skarżąca została zatrudniona ponownie po upływie 5 lat od chwili przejścia na emeryturę.

Ubocznie już tylko Sąd wskazuje, że zestawienie przepisu art. 96 ust. 1 K.N. z przepisami ustaw przytoczonych powyżej wskazuje na konsekwencję ustawodawcy w rozróżnianiu pojęć nauczyciela mianowanego i stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W art. 96 K.N. posłużono się zwrotem nauczycieli mianowanych odnosząc się li tylko do sposobu nawiązania stosunku pracy. Natomiast w przepisach ustawy z 18 lutego 2000r. – która wprowadziła stopnie awansu zawodowego i przepisach wydanych po tej dacie, ustawodawca posługuje się pojęciem stopnia nauczyciela mianowanego, z czego wynika, że chodzi o poziom spełnianych kwalifikacji zawodowych.

Reasumując powyższe rozważania, uznać należało, że decyzje poddane w niniejszej sprawie kontroli Sądu, wydane zostały bez naruszeń prawa materialnego i procesowego które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Istotną konkluzją jest, aby odróżniać pojęcia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania od nauczyciela mianowanego w rozumieniu stopnia awansu zawodowego. O ile bowiem sposób nawiązania stosunku pracy pozostaje w związku z kwalifikacjami zawodowymi, to jednak w świetle wykładni językowej, celowościowej i historycznej, nie można tych dwóch kwestii utożsamiać, tak jak wywodziła to skarżąca. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela podgląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że stopnie awansu zawodowego nie łączą się bezpośrednio z podstawą nawiązania stosunku pracy (por. wyrok SN z 10.09. 2004r. sygn. akt I PK 431/03, publ.: Pr. Pracy 2005/5/35)

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)

/-/ E. Kręcichwost - Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus