Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 947/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 13 czerwca 2015 r. M. G., złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności za zazielenianie a także płatności dodatkowej. Ubiegając się o wskazane powyżej płatności zadeklarował 39 działek ewidencyjnych zlokalizowanych w obrębach: M., S., gmina: B., powiat: [...] oraz położone na nich działki rolne: [...] o łącznej powierzchni użytków rolnych 10,37ha.

Na podstawie akt administracyjnych ustalono, że w toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej z wykorzystaniem zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli organ stwierdził następujące błędy:

1) suma powierzchni części działek rolnych leżących na działkach ewidencyjnych:[...] oraz powierzchni niezgłoszonych na tych działkach, jest większa od powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej (JPO) na tych działkach ewidencyjnych.

2) skarżący zadeklarował działki rolne leżące na działce ewidencyjnej [...] na której działki rolne zadeklarowali też inni rolnicy w ramach obsługi wszystkich wniosków składach w bieżącej kampanii.

Działkę ewidencyjną nr [...]o deklarowanej powierzchni 0,08 ha wchodzącą w skład powierzchni działki rolnej[...] wykluczono z płatności albowiem ustalono, iż nie graniczy z pozostałymi działkami zgłoszonymi do płatności w ramach działki rolnej[...].

W przedmiocie wykazanych w wezwaniu nieprawidłowości, które dotyczą ubiegania się o płatność w tym samym roku gospodarczym, do tej samej powierzchni - przez co najmniej dwóch rolników względem działki [...] (tzw. "konflikt kontroli krzyżowej") Kierownik Biura Powiatowego ARiMR działając na podstawie art. 50 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej k.p.a. ), zobowiązał skarżącego do złożenia wyjaśnień.

Jak wynika z danych systemu informatycznego ZSZiK, osoby biorące udział w konflikcie kontroli krzyżowej to: M. G. i T. C.

W odpowiedzi na wezwanie organu skarżący w dniu 14 kwietnia 2016r. przedłożył korektę wniosku, którą wycofał dotychczasową deklarację dla działki [...] część działki rolnej [...]= o powierzchni 0,79ha. Do formularza dołączył oświadczenie z dnia 11 kwietnia 2016r. informując, iż w pełni podtrzymuje deklarację nieprzerwanego, samoistnego posiadania i rolniczego użytkowania działki [...] w M., której sytuację prawną regulują dokumenty: Kwestionariusz uwłaszczeniowy z 12.11.1974r., Akt Własności Ziemi z 12.11.1974r., Akt notarialny nr [...] z 12.01.1901r., Wykaz zmian danych ewidencyjnych Starostwa Powiatowego w B., Postanowienie Sądu Rejonowego w B. o sygn. [...] z dnia [...] Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach Z. i F. G. Skarżący poinformował, że ze względu na stan prawny działki toczą się trzy postępowania sądowo- administracyjne. Nadto wyjaśnił, że działkę nr [...] użytkuje zgodnie z jej przeznaczeniem rolniczym, corocznie z niej korzysta, utrzymuje zgodnie z normami przez cały rok, systematycznie jej dogląda, dba o nią i uprawia. Podał terminy wykonanych zabiegów na spornej działce w latach 2014-2015. W dniu 11 kwietnia 2015r. - stwierdził, iż działka nr [...] jest zniszczona, zaorana przez T. i J. C.. Następnego dnia sporządził dokumentację fotograficzną w ilości 33 zdjęć zniszczonej łąki. Dnia 18 kwietnia 2015r. - stwierdził przeprowadzenie talerzowania działki przez T. i J. C. i dalsze wywlekanie kamieni. W dniu 25 kwietnia 2015r. - wykonał bronowanie traktorem całej działki [...]i zebrał bardzo dużą ilość kamieni wyoranych przez T. i J. C. Dnia 5 maja 2015r. - uprawiał i bronował działkę, zbierał kamienie i przygotowywał ją do ponownego zasiania trawy.

Na okoliczność przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych przedstawił oświadczenia świadków: J. K., E. H., Z.Ś.

Skarżący w dniu 15 kwietnia 2016r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z wnioskiem o wydanie kserokopii wniosku o dopłaty za rok 2015r. wraz z załącznikami, celem analizy powierzchni deklarowanych działek rolnych i konieczności złożenia wniosku na kampanię 2016r. W tym samym dniu do kancelarii BP ARiMR w B. wpłynął komplet dokumentów złożony przez skarżącego, a mianowicie:

1) Postanowienie nr ew. [...] z dnia 24 listopada 2014r. Wójta Gminy B.,

2) Oświadczenie z dnia 28.10.2015r. geodety J. K.,

3) Postanowienie sygn. akt [...] z dnia 9 maja 2007r. o stwierdzeniu nabycia spadku,

4) Postanowienie syg. akt. [...] z dnia 1 czerwca 2006r. o stwierdzeniu nabycia spadku,

5) Postanowienie syg. akt. [...] z dnia 3 grudnia 2002r. o stwierdzeniu nabycia spadku,

6) Akt zgonu z dnia [...]

7) Postanowienie sygn. akt [...] z dnia 31.12.1987r. o uwłaszczenie,

8) Zaświadczenie z dnia 18.04.2014r. Starosty B.,

9) Pismo M.G. do Sądu Okręgowego w K. sygn.. akt [...]

10) Skrócony odpis aktu zgonu P.S.,

11) Skrócony odpis aktu zgonu M. F.,

12) Mapa,

13) Akt własności ziemi z dnia 12.11.1974r.,

14) Wykaz zmian danych ewidencyjnych z dnia 04.12.2015r.,

15) Akt notarialny nr [...] z dnia [...]

16) Zawiadomienie z dnia 25.02.2016r.,

17) Kwestionariusz Urzędu Gminy B. w sprawie uregulowania własności,

18) Pismo Sądu Rejonowego w B. wzywające do uiszczenia opłaty,

19) Wniosek M.G. do UG B.

W dniu 20 kwietnia 2016r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. skierował gospodarstwo producenta M. G. do kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Dnia 21 kwietnia 2016r. do kancelarii BP ARiMR w B. wpłynął wniosek skarżącego o wycofanie korekty wniosku z dnia 14 kwietnia 2016r. w całości ze skutkiem natychmiastowym.

Przeprowadzona w dniu 17 maja 2016r. kontrola terenowa całego gospodarstwa tj. wszystkich działek rolnych zgłaszanych do płatności na rok 2015 wykazała nieprawidłowości:

1) Na działce rolnej [...]o deklarowanej powierzchni 1,40 ha stwierdzono 1,60 ha zboża + ugór,

2) Na działce rolnej [...]o deklarowanej powierzchni 0,24 ha stwierdzono 0,17 ha uprawy TUZ,

3) Na działce rolnej [...]o deklarowanej powierzchni 4,05 ha stwierdzono 2,89ha ugoru,

4) Na działce rolnej [...] o deklarowanej powierzchni 0,25 ha stwierdzono 0,46 ha ugoru,

5) Na działkach [...]i [...] o deklarowanych powierzchniach odpowiednio 0,10 ha i 0,17 ha stwierdzono teren nieużytkowany rolniczo (nadano kod DR18: "na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej").

Z łącznej powierzchni 10,37 ha deklarowanych do płatności JPO działek, organ I instancji ARiMR wykluczył 0,21 ha doprowadzając do zgodności deklarowanych działek ewidencyjnych z powierzchniami PEG wykorzystując bazę referencyjną LPiS i inne dostępne instrumenty kontroli. W tym wykluczono z płatności część 0,08 ha działki rolnej [...] leżącej na działce ew. nr [...] ze względu na brak spójności z pozostałą częścią działki

[...]. Kontrola na miejscu spowodowała dalszy spadek powierzchni o 1,50ha (działka rolna[...] zmniejszenie 0,07 ha, działka[...] zmniejszenie 0,10 ha, działka rolna[...] zmniejszenie 0,17 ha, działka rolna [...]zmniejszenie 1,16ha).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie, w zakresie stwierdzonego błędu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr [...] ustalił, iż M. G. nie był faktycznym posiadaczem tej działki w roku 2015. Dlatego wykluczył z płatności część 0,79 ha działki rolnej [...]położonej na działce ew. nr [...] Łącznie wykluczono z płatności 2,50ha (0,21 ha + 1,50ha + 0,79ha).

Stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie deklarowanej powierzchni podczas weryfikacji danych wniosku skutkuje wykluczeniem zawyżonych powierzchni. Wykluczenie powierzchni na etapie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu ma wpływ na wysokość płatności i skutkuje nałożeniem sankcji powierzchniowych, w sposób określony w przepisach prawa unijnego.

Kierownik Biura Powiatowego w B. decyzją z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej JPO, z tytułu przedeklarowania powierzchni o 2,50 ha co stanowi 31,77% powierzchni stwierdzonej (powierzchnia zadeklarowana JPO = 10,37 ha, powierzchnia stwierdzona JPO = 7,87 ha, powierzchnia zawyżona =2,50ha/ procent zawyżenia =31,77%) powołując się na art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, dalej rozporządzenia 640/2014).

Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego

Wskazaną powyżej decyzją Kierownik BP ARiMR w B. przyznał M. G. płatność za zazielenianie w kwocie 2 394,92 zł

Odnośnie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) to zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Jednakże wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku do płatności dodatkowej a powierzchnią stwierdzoną wynosi 31,77%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr [...] jeśli różnica przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Mając powyższe na uwadze powyższe Kierownik BP ARiMR w B. odmówił przyznania skarżącemu płatności dodatkowej.

Skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko kwestionował ustalenia kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w dniach 1 kwietnia 2014 – 2 kwietnia 2014r. oraz w dniu 17 maja 2016r. Wniósł o ponowną kontrolę na gruncie i kategoryczne stwierdzenie powierzchni wykoszonej każdej działki oddzielnie. Prosił o wyjaśnienie dlaczego od roku 2008 nie otrzymuje płatności. W dniu 10 listopada 2015r. otrzymał na konto 4 grosze. Żąda płatności tylko i wyłącznie za skontrolowane, wykoszone powierzchnie działek, gdyż nieprzerwanie grunty te kosi, ponosi koszty paliwa i eksploatacji sprzętu rolniczego. Dalej zakwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie ustalenia posiadacza spornej działki [...] argumentując: "organ I instancji nie przeprowadził starannie postępowania dowodowego, gdyż z działką [...] z kontroli krzyżowej- stosunkami własnościowymi jako posiadacz samoistny, jestem związany od czterech pokoleń, co bezprawnie neguje organ. Organ nie ma prawa decydować kto jest posiadaczem działki [...]od tego jest Sąd". Twierdził, iż posiadaczem tej działki był, jest i będzie nieprzerwanie on i to jemu należą się płatności za tę działkę. Kierownik BP ARiMR w B. nie dokonał wszechstronnej oceny dokumentów złożonych przez strony konfliktu kontroli krzyżowej działki [...] i błędnie rozstrzygnął kwestię uprawnień do użytkowania działki [...] na rzecz T. C. kierując się odczuciami organu a nie stanem faktycznego, nieprzerwanego posiadania i użytkowania działki [...] przez skarżącego i jego poprzedników prawnych od czterech pokoleń. Nie zgadza się z naliczonymi sankcjami za 2013 i 2014r. Skarżący podniósł, podobnie jak wielokrotnie w pismach procesowych, iż toczy się szereg postępowań mających wyjaśnić stosunki własnościowe do spornej działki nr [...] a także w sprawach innych związanych pośrednio z użytkowaniem ww. działki.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2008r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 24 ust. 4,5 i 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015r., poz. 1551 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony przez organ oraz zaakcentował, że funkcją odwołania jest doprowadzenie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji przez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Oznacza to, że po pierwsze, organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i jeżeli strona zaskarżyła tylko cześć decyzji wydanej w pierwszej instancji, to nie oznacza to, iż decyzja w pozostałej części stała się ostateczna (wyrok SN z 9 czerwca 1999r. III RN 7/99 - OSNAP 2000, nr 9, poz. 338). Dalej wyjaśnił, że ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności weryfikuje spełnienie warunków, umożliwiających ich uzyskanie. Stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co niewątpliwie wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest prawo do płatności na rok 2015 dla działki ewidencyjnej[...] obręb M. (część działki rolnej B=0,79ha). Jak wynika z toku przeprowadzonego postępowania działka ta stanowi grunt orny podzielony na dwie części górną i dolną. Ustalenia powyższego dokonano w oparciu o aktualne ortofotomapy dostępne w systemie IACSplus oraz wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Z prowadzonych spraw odwoławczych z lat 2013 i 2014 wynika, iż przed rokiem 2013 (przed zakupem działki przez Państwo C.) działka była ugorem, porośniętym krzewami i samosiejkami drzew. Uporządkowania działki poprzez usunięcie ww. oraz zebranie kamieni dokonali P. C. Właściciele działki od roku 2013 zgodnie z aktem notarialnym nr [...] z dnia 29 maja 2013r., tj. Państwo C. nie wyrażają zgody na jakiekolwiek działania ze strony skarżącego na działce [...]

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu o przyznanie płatności ARiMR jest zobowiązania do ustalenia, kto spełnia warunki określone w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przywołał wskazaną regulację.

Podał, że maksymalne kwalifikowane obszary podlegają ustaleniu w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.):

"System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki".

Powyższe oznacza, iż nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnie referencyjną. Dostępne w momencie wizualizacji w ZSZ i [...] dane graficzne, w tym ortofotomapy, ARiMR winna bezwzględnie wykorzystywać w procesie obsługi postępowania wyjaśniającego, po kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, jeśli w danym przypadku miała miejsce.

Ustalenie powierzchni PEG w ramach działek referencyjnych, odbywa się w oparciu o dane wektorowe GO (granice odniesienia) i PZ (pole zagospodarowania) zaktualizowane i zweryfikowane na podstawie aktualnej cyfrowej ortofotomapy, przeprowadzonych w terenie pomiarów powierzchni PEG oraz kontroli terenowych zakończonych raportem z kontroli terenowej PEG, w wyniku których następuje tzw. certyfikacja powierzchni kwalifikowanej. Powierzchnia PEG powstaje poprzez odjęcie od pola odniesienia pól zagospodarowania nieuprawnionych do przyznania płatności:siedlisk, terenów komunikacyjnych, lasów, terenów zurbanizowanych, wód, terenów zadrzewionych i zakrzaczonych oraz innych terenów, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.

W sytuacji, kiedy przesłanki określone w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są spełnione, osobą uprawnioną do uzyskania płatności bezpośrednich jest ten, kto faktycznie użytkuje rolniczo grunty rolne. Decydujący, zatem, jest stan faktyczny - posiadanie, a nie określone prawo do działek rolnych (np. własność, użytkowanie wieczyste, dzierżawa, itp.).

Względem działki [...] skarżący przypisuje sobie prawo do działki na podstawie przedstawionych przez siebie dokumentów.

W wyroku Sądu Okręgowego w K.IV Wydział Cywilny Odwoławczy sygn. akt [...] z dnia [...] wskazano, że:

"Działkę nr [...] w 1976r. podzielono na dwie działki o numerach [...] i[...], które następnie złączono nadając jej numer [...] Ustalono, że na rzecz małżonków F. i Z. G. wydano AWZ dotyczący tej działki. Z kolei w dniu[...] . na mocy decyzji Naczelnika Gminy w B. działka stała się własnością Skarbu Państwa, a w 1979 r. działkę przekazano w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S., która nabyła ją w 1988r., a w 1997r. Spółdzielnia sprzedała ją I.i i E. K. W 2000r. działkę kupił M. B., a w 2013r. T. i J. C.. Decyzją z dnia [...] Minister Rolnictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji naczelnika Gminy z dnia [...] o przekazaniu działki na rzecz Skarbu Państwa przez poprzedników prawnych M. G.". "W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał przesłanek zasiedzenia nieruchomości objętej wnioskiem. W szczególności, nie została spełniona przesłanka samoistnego posiadania nieruchomości, ponieważ sam fakt sporadycznego wkraczania na cudze nieruchomości, koszenia trawy i wykonywania drobnych czynności, które według Sądu stanowiły pozory władania nieruchomością, nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Sąd stwierdził, iż zeznania wnioskodawcy wskazują, że nie może pogodzić się z faktem, że jego poprzednicy prawni przekazali działki stanowiące przedmiot wniosku na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia pieniężne".

Jednocześnie T. C. jest właścicielką działki od 2013 r. na podstawie Aktu Notarialnego nr [...] z dnia [...] zakupioną od M. B., który był właścicielem działki przez ostatnie 12 lat. Prawo własności zaświadcza Urząd Gminy B. pismem z dnia 7 października 2013r. Strona realizuje zobowiązania podatkowe. Zakupiona działka nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z działkami [...]i [...]których właścicielką jest również T. C.

W przedmiotowej sprawie, ani strony konfliktu, ani organy ARiMR obu instancji nie kwestionują tego, że na spornej działce w 2015r. prowadzona była działalność rolnicza. Prace polowe były wykonywane zarówno przez skarżącego jak i T.C.

Organ odwoławczy uznał, że w roku 2015 posiadaczem działki [...] w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego na potrzeby ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest T. C.

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji zawartych w odwołaniu wyjaśnił, że pismem z dnia 19 sierpnia 2016r. wystąpił do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu w [...] Oddziale Regionalnym z prośbą o ocenę prawidłowości przeprowadzenia kontroli na miejscu w sprawie o przyznanie płatności obszarowych M. G. na rok 2015. Biuro Kontroli na Miejscu poinformowało pismem z dnia 23 sierpnia 2016r., iż na skutek wpłynięcia pisma odwoławczego przeprowadzono analizę dokumentacji pokontrolnej z kontroli na miejscu wykonanej w gospodarstwie skarżącego celem oceny poprawności jej sporządzenia. W gospodarstwie skarżącego zrealizowano kontrolę kwalifikowalności powierzchni z tytułu podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości. We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł kwestię pomiaru łącznego wykoszonych działek rolnych [...] (JPO/TUZ) i [...] (JPO/TUZ). Zgodnie z instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni pomiar w kompleksie wykonywany jest wówczas gdy rolnik zadeklaruje we wniosku kilka odrębnych działek rolnych należących do tej samej grupy płatności położonych obok siebie i nie ma możliwości identyfikacji granicy pomiędzy nimi w terenie. Analiza danych wektorowych wczytanych na ortofotomapę oraz fotografii z terenu wykazała, że kontrola działek rolnych [...] i [...] została przeprowadzona prawidłowo. Pomiar tych działek wykonano łącznie ponieważ leżą one w bezpośrednim sąsiedztwie i były użytkowane w jednolity sposób jako łąka. Wobec powyższego Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował, iż stwierdzenia z kontroli dla działek rolnych [...] i [...] zostały prawidłowo udokumentowane i stanowią odzwierciedlenie zastanej sytuacji terenowej, brak podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli.

Odnosząc się informacji, iż na konto skarżącego wpłynęły 0,04 grosze organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ustalił powierzchnię kwalifikującą się do przyznania jednolitej płatności obszarowej w areale 7,87ha. Z łącznej powierzchni 10,37 ha deklarowanych przez skarżącego do płatności JPO działek, organ I instancji ARiMR wykluczył 0,21 ha doprowadzając do zgodności deklarowanych działek ewidencyjnych z powierzchniami PEG wykorzystując bazę referencyjną LPiS i inne dostępne instrumenty kontroli, w tym wykluczył z płatności część działki rolnej [...] o pow. 0,08 ha ze względu na fakt braku spójności działki ew. nr [...] z pozostałą częścią działki. Wyniki kontroli na miejscu były powodem dalszego spadku powierzchni o 1,50 ha (działka rolna[...] zmniejszenie 0,07ha, działka [...] zmniejszenie 0,10ha, działka rolna N zmniejszenie 0,17 ha, działka rolna [...]zmniejszenie 1,16 ha). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie, w zakresie stwierdzonego błędu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr [.. .]ustalił, iż skarżący nie był faktycznym posiadaczem tej działki w roku 2015. Dlatego wykluczył z płatności części 0,79ha działki rolnej B położonej na działce ew. nr [...] Łącznie wykluczono z płatności 2,50ha (0,21 ha + 1,50ha + 0,79ha) co stanowi 31,77% powierzchni stwierdzonej.

Jeśli różnica zadeklarowanej powierzchni przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, to odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Organ I instancji przyznał skarżącemu płatność za zazielenianie w kwocie 2 394,92 zł do powierzchni stwierdzonej dla jednolitej płatności obszarowej 7,87 ha. Na konto skarżącego nie została przelana żadna kwota albowiem zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nałożył sankcję w wysokości 7 642,20zł tytułem przedeklarowania powierzchni. Kwota nałożonych sankcji podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.U. L 171 z 23.6.2006, str. 90), co oznacza, iż kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z funduszu EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Zgodnie z powyższym naliczona kwota płatności za zazielenianie w roku 2015 w kwocie 2 394,92zł została potrącona zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014r. poz. 1438 ze zm.). Kwota 0,04 groszy widniejąca na historii rachunku skarżącego jest zwrotem nadpłaty z kwoty pobranej przez komornika w dniu 24 września 2013r. w związku z realizacją tytułu egzekucyjnego nr [...]

Dyrektor ŚLOR ARiMR stwierdził, iż organy ARiMR nie ingeruje w kwestę własności deklarowanych działek do płatności bezpośrednich. Przepisy ustawy nie wymagają od wnioskodawcy prawa własności. Akt własności, umowa dzierżawy, itp. nie przesądza o posiadaniu danego gruntu. Jednakże w świetle faktu posiadania gruntu, w myśl powyższych interpretacji kodeksu cywilnego, stanowić one mogą dodatkowy element potwierdzenia posiadania. Umowa dzierżawy również nie jest wymagana do przyznania płatności. Wiążące są zarówno umowy pisemne oraz umowy ustne, o ile realizowane są treści w nich zawarte. Toczące się postępowanie o stwierdzenie, znaczące dla skarżącego, nie przesądza o ustaleniu prawa do płatności bezpośrednich na rok 2015. Strona ma prawo dochodzić swoich praw i ustalania stosunków własnościowych względem do działki[...], jednakże ARiMR przyznaje płatności zgodnie z ustawą - do gruntów rolnych, które są w posiadaniu w rozpatrywanym okresie wnioskowania.

Dyrektor ŚLOR ARiMR wyjaśnił, iż zeznania świadków potwierdziły fakt rolniczego użytkowania działki [...] zarówno w roku 2015, jak i latach wcześniejszych, również w okresie dzieciństwa skarżącego, przez rodziców i rodzinę skarżącego. Nie wpływają one jednakże na posiadanie działki przez skarżącego, bowiem w wyniku upływu czasu stan prawny działki ulegał zmianie i w rozpatrywanej sprawie 2015r. to T. C. ma prawo własności, które jednocześnie realizuje użytkując działkę zgodnie wymogami dobrej kultury rolnej. Nie wyraża zgody, na podstawie aktualnie obowiązującego stanu prawnego działki, na korzystanie z niej przez skarżącego. Natomiast prace wykonywane na gruncie przez skarżącego miały charakter incydentalny mający na celu zakłócenie swobodnego użytkowania działki przez prawnych właścicieli. Potwierdzeniem takich działań jest fakt wydania wyroku skazującego skarżącego na karę grzywny za to, że w okresie od czerwca 2013r. do dnia 21 czerwca 2014r. wbrew żądaniu właściciela nie opuścił nienależącej do niego działki poprzez ciągłe jej użytkowanie. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Sądu Okręgowego w K. sygn. akt. [...] z dnia [...] skarżący użytkując działkę działał umyślnie albowiem miał świadomość faktu, iż to T. C. jest właścicielem nieruchomości objętej postępowaniem.

Dyrektor Śl.OR ARiMR wyjaśnił także, iż sankcje ustalone dla spraw o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z lat 2013-2014 były konsekwencją stwierdzonego w toku przeprowadzonych postępowań przedeklarowania gruntów rolnych. Zaskarżona decyzja dotyczy postępowania odwoławczego w sprawie o przyznanie wsparcia bezpośredniego na rok 2015r. Sprawy z lat 2013-2014 były objęte odrębnymi postępowaniami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W wypadku skierowania sprawy na rozprawę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) niedostateczne zebranie materiału dowodowego oraz błędne ustalenie okoliczności faktycznych

2) naruszenie przepisów postępowania dowodowego skutkujących przyjęciem, że skarżący nie posiada samoistnie działki [...] podczas gdy jest ona przedmiotem postępowań administracyjnych mających na celu ustalenie jej stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi podał, że podtrzymuje swoje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji. Poinformował, że poprosił o interwencję poselsko-senatorską oraz o objęcie nadzorem sprawy przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje .

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.

Uwzględnienie skargi następuje zatem w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a.). Poza tym w przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.), natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie trzech następujących płatności obszarowych na 2015r.:

1.) jednolitej płatności obszarowej (JPO)

2.) płatności dodatkowej

3.) płatności za zazielenienie.

Ad 1)

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r. poz.1551), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE L nr 347 poz.608 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia 640/2014.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. W przypadku niespełnienia powyższego warunku, zgodnie z art. 7 ust 2 tejże ustawy, jednolita płatność obszarowa może zostać przyznana, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro przed zastosowaniem kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.). Jednolita płatność obszarowa jest przyznawana jeżeli rolnik spełnia warunki wynikające z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.), tj. rolnik został zakwalifikowany jako aktywny zawodowo.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz. U. poz. 1619) i wynosi 453,70 zł.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 10,37 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 7,87 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych (kwalifikowanych) we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną wynosi 31,77%.

Ad 2)

Płatność dodatkowa przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tejże ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha.

Jak wskazano powyżej powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 10,37 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 10,37 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 7,87 ha. Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię tą pomniejszono o 3 ha. Powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia UE nr 1306/2013. Stawka płatności dodatkowej w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz. U. poz. 1622) i w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie wielkości zmniejszenia (redukcji) stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 5) i wynosi 170,22 zł.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku do płatności dodatkowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 31,77%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności dodatkowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Ad 3)

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatność obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Jak wykazano w niniejszej decyzji stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 7,87 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.

Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2015 r. (Dz. U.z 2015 r, poz. 1620) i wynosi 304,31 zł. Należna kwota płatności wynosi 2 394,92 zł.

Zasadniczy spór koncentruje się wokół prawidłowości i kompletności ustaleń dowodowych, które legły u podstaw podjęcia przez organy rozstrzygnięć w tej sprawie. Okoliczności sporne zostały wyczerpująco przedstawione w części historycznej wyroku i nie ma potrzeby ponownego ich szczegółowego opisywania.

Punktem wyjścia do rozważań na temat rodzaju i zakresu postępowania dowodowego prowadzonego przez Agencję w tego typu przypadkach, czyli weryfikacji wniosku o przyznanie dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, które w art. 74 przewidują, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Szczegóły przeprowadzania tych kontroli precyzuje rozporządzenie wykonawcze komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Według art. 24 tego rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

W tym celu organy mogą przeprowadzać kontrole administracyjne (w tym kontrole krzyżowe), jak też kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tego rozporządzenia, Kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowana za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Zgodnie natomiast z art. 29 ust.1 rozporządzenia, w stosownych przypadkach, kontrole administracyjne obejmują m.in. kontrole krzyżowe:

a) odpowiednio – zgłoszonych uprawnień do płatności i zgłoszonych działek rolnych w celu uniknięcia wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy lub tego samego wsparcia w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków oraz w celu zapobiegania przypadkom jakiejkolwiek kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i w załączniku VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz środków wsparcia obszarowego zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 21 rozporządzenia nr 640/2014;

b) uprawnień do płatności w celu sprawdzenia ich istnienia i kwalifikowalności do pomocy;

c) zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich.

Kontrole administracyjne przeprowadza się więc w każdym przypadku złożenia wniosku, natomiast w określonych przypadkach (np. zaistnienia podejrzenia ubiegania się wielu rolników o dopłatę do tej samej działki, kontrola taka ma charakter kontroli krzyżowej).

W trakcie kontroli administracyjnej na mocy art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu.

Od kontroli administracyjnej (również w formie inspekcji), należy oddzielić kontrole na miejscu, które na mocy art. 26 ust. 3 tego rozporządzenia, obejmują sprawdzenie zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami wynikającymi z tych systemów pomocy lub środków wsparcia, dla których dany beneficjent został wybrany zgodnie z art. 34. Należy przy tym dodać, że art. 34 dotyczy wyłaniania tzw. próby kontrolnej poddawanej kontroli na miejscu.

Z przedstawionych przepisów wynika zatem, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku organ może korzystać z narzędzi informatycznych, a także innych dowodów pozwalających na weryfikację wniosku, a w przypadkach kiedy jest to niezbędne i niemożliwe jest dokonanie stosownych ustaleń bez tej czynności, może przeprowadzić inspekcję terenową.

Zakreślony w tych przepisach przedmiot i zakres kontroli administracyjnej pod względem dowodowym uzupełniają regulacje dotyczące postępowania dowodowego zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności dotyczące pojęcia dowodu w takim postępowaniu. W trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej organy mogły więc dopuścić wszelkie dowody, które w sposób prawidłowy pozwoliłyby im na ustalenie powierzchni działek skarżącej uprawnionych do dopłat.

Przepis art. 29 ust.1 rozporządzenia nr 809/2014 nie określa w sposób szczegółowy, jakie czynności dowodowe mogą być przeprowadzane w trakcie kontroli krzyżowej w takim jak zaistniały przypadku, a jedynie art. 29 ust. 2 stanowi, że w stosownych przypadkach mogą być przeprowadzane kontrole na miejscu.

Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, wobec zaistniałych wątpliwości co do wielkości poszczególnych działek rolnych zawnioskowanych do płatności przez beneficjenta, została przeprowadzona kontroli administracyjna oraz kontrola terenowa całego gospodarstwa. Z łącznej powierzchni 10,37 ha deklarowanych do płatności JPO działek, organ I instancji ARiMR wykluczył 0,21 ha doprowadzając do zgodności deklarowanych działek ewidencyjnych z powierzchniami PEG wykorzystując bazę referencyjną LPiS i inne dostępne instrumenty kontroli. W tym wykluczono z płatności część 0,08 ha działki rolnej [...]leżącej na działce ew. nr [...] ze względu na brak spójności z pozostałą częścią działki [...]Kontrola na miejscu spowodowała dalszy spadek powierzchni o 1,50 ha (działka rolna [...] zmniejszenie 0,07 ha, działka[...] zmniejszenie 0,10 ha, działka rolna N zmniejszenie 0,17 ha, działka rolna O zmniejszenie 1,16 ha). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie, w zakresie stwierdzonego błędu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr [...] ustalił, iż M.G. nie był faktycznym posiadaczem tej działki w roku 2015. Dlatego wykluczył z płatności część 0,79 ha działki rolnej [...] położonej na działce ew. nr [...]

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Według zaś art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl zaś art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji jasno zatem wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, bowiem to na ubiegającym się o płatności spoczywa ciężar udowodnienia podnoszonych okoliczności. To samo odnosi się do czynnego udziału strony w postępowaniu oraz pouczeń ze strony organu, które następować mogą wyłącznie na wyraźne żądanie strony.

W rozpatrywanym przypadku organ uwzględnił zaoferowany przez stronę materiał dowodowy, ocenił wniosek oraz wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. W toku postępowania administracyjnego skarżący w żaden sposób nie wykazał zaś, że obliczenia powierzchni dokonane na podstawie systemu informatycznego oraz wyniku kontroli na miejscu – są błędne. Stąd też stanowisko strony zawarte w skardze nie zasługiwało na uwzględnienie.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, zgodnie z którym organy błędnie przyjęły, że skarżącemu nie można przypisać przymiotu samoistnego posiadacza działki [...] przyjdzie stwierdzić, że zarzut ten także nie jest zasadny.

Wskazać przy tym należy, że przepisy ustawy o płatnościach uzależniają przyznanie dopłat m.in. od okoliczności posiadania przez wnioskodawcę gruntów kwalifikujących się do objęcia jednolitą płatnością obszarową (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ustawa ta nie definiuje znaczenia pojęcia posiadania. Wobec powyższego właściwe jest oparcie się na definicji posiadania zawartej w art. 336 ustawy Kodeks cywilny stanowiącym, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W art. 336 Kc użyto zwrotu "faktycznie włada", a oznacza on konieczność wystąpienia rzeczywistego, realnego związku konkretnego podmiotu z rzeczą (corpus possessionis) i nie wystarczy na jego gruncie tylko istnienie prawnych możności osiągnięcia władania. Posiadanie jest określonym stanem faktycznym niezależnym od podłoża w postaci prawa podmiotowego tj. legitymowania się tytułem prawnym uprawniającym do takiego władania np. prawo własności, umowa dzierżawy. O jego bycie świadczy zaś przede wszystkim faktyczne władztwo nad rzeczą przejawiające się np. używaniem rzeczy. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego i psychicznego elementu władania rzeczą dla siebie. Pierwszy z nich charakteryzuje się tym, że określona osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy zwłaszcza w taki sposób, jak to mogą czynić osoby mające do rzeczy określone prawo. Chodzi tu o fizyczne opanowanie rzeczy o charakterze trwałym, ponieważ związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą. Drugi element określany jako czynnik woli, oznacza psychiczne nastawienie osoby do zamiaru władania rzeczą dla siebie.

Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze, iż wykładnia oparta wyłącznie o cywilistyczne ujęcie instytucji posiadania jest w kontekście przedmiotu sprawy niewystarczająca i wymaga odwołania się do wykładni celowościowej właściwego tutaj przepisu art. 7 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, iż pojęcie "posiadania gruntów rolnych" w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, za czym przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej i pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie są tylko formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Tym samym należy stwierdzić, że warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego m.in. dokonywanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia i zbierania plonów.

Wg skarżącego za uznaniem go za posiadacza przedmiotowej działki przemawia posiadanie w przeszłości tej działki przez jego rodzinę i prowadzone z inicjatywy skarżącego postępowania sądowe w celu odzyskania władztwa nad działką. W ocenie Sądu przesłanki te nie uzasadniają przyznania wnioskowanych dopłat.

Sporadycznie prowadzone przez skarżącego wbrew woli właścicieli prace polowe na przedmiotowej działce, nie uzasadniają stwierdzenia, że to on użytkuje rolniczo sporne działki.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że władztwo nad sporną działką utrzymuje T. C. To ona jest jej właścicielem na podstawie akt notarialnego z 29 maja 2015 r. oraz co jest istotne w rozpoznawanej sprawie rolniczo ją użytkuje. Kontrola na miejscu potwierdziła, że na działce w roku 2016 uprawiane jest zboże. Wynika to także z oświadczenia T. C. z dnia 18 kwietnia 2016 r.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.