Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1911/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.24 ust 3a
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska -Macioch (spr.) NSA Tadeusz Geremek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 283/07 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 283/07 oddalił skargę I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], na podstawie art. art. 13, 16, 20, 23 i 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), odmówił wyrównania I. S. świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, tj. zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na syna M. D., za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma prawnych możliwości realizacji zawartej we wniosku prośby o wyrównanie wskazanych świadczeń poprzez wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego oraz przynależnych dodatków za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek wskazanej w tym przepisie osoby. Ustalenie zaś okresu, na jaki można przyznać uprawnienie do świadczenia rodzinnego, w tym świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności, następuje na podstawie art. 24 powołanej ustawy.

Organ wyjaśnił, że z dokumentacji za okresy zasiłkowe 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007 wynika, iż decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] przyznano I. S. zasiłek pielęgnacyjny na syna M. D. na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 marca 2005 r., z kolei decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] przyznano na to dziecko dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 marca 2005 r.

Z uwagi na to, że powyższe świadczenia są świadczeniami rodzinnymi uzależnionymi od niepełnosprawności, prawo do tych świadczeń zostało ustalone, zgodnie z art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do dnia 31 marca 2005 r., tj. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności M. D. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] .

Wnioskami z dnia [...] maja 2006 r. I. S. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. D., jak również o wyrównanie tego zasiłku i przynależnych dodatków za okres od 1 kwietnia 2005 r. do 30 maja 2006 r. w związku z zakończoną procedurą o zaliczenie syna do osób niepełnosprawnych. Do wniosków dołączyła orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. akt [...] o niepełnosprawności M. D., którego postanowienia w zakresie okresu trwania niepełnosprawności uzupełniono wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...]. Organ uznał, że wnioski te zostały złożone w trybie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ załączone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stanowi, w myśl art. 24 ust. 3a, kontynuację poprzedniego orzeczenia, tj. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze z dnia [...] marca 2004 r., na podstawie którego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] przyznano zasiłek pielęgnacyjny w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 marca 2005 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...].

Powołując treść art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wskazał, że w sytuacji uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Ponieważ wnioski o kontynuację wskazanych świadczeń rodzinnych zostały złożone przez stronę w dniu [...] maja 2006 r. należało uznać, że świadczenia te przysługują od maja 2006 r., mimo iż pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia jest dzień 1 kwietnia 2005r.

W wyniku rozpatrzenia wniosków z dnia [...] maja 2006 r. przyznano I. S. następujące świadczenia:

1) zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 września 2011 r. (decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...]);

2) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r., tj. do końca okresu zasiłkowego 2005/2006 (decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]) w wysokości 70 zł miesięcznie;

3) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., tj. do końca okresu zasiłkowego 2006/2007 (decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]) w wysokości 80 zł miesięcznie.

Powołaną zaś na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmówiono I. S. wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na syna M. D. za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Jak wskazał organ, ustawa o świadczeniach rodzinnych nakłada na osobę ubiegającą się o świadczenia rodzinne obowiązek złożenia stosownego wniosku celem ustalenia uprawnień do wnioskowanych świadczeń, a od daty złożenia wniosku uzależnia termin początkowy uprawnienia do świadczeń. Z uwagi na to, że w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 16 maja 2006 r., nie wpłynął do MOPS wymagany ustawa wniosek o ustalenie prawa do wskazanych przez stronę świadczeń rodzinnych, nie było podstaw do wszczęcia procedury ustalenia uprawnień do świadczeń, a tym samym do ich przyznania i wypłacenia, tym bardziej że do dnia [...] maja 2006 r. organ nie był informowany przez stronę o staraniach w sprawie zaliczenia syna do osób niepełnosprawnych. Świadczy o tym fakt, że I. S. składając wniosek z dnia [...] sierpnia 2005 r. o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na swoje dzieci na okres zasiłkowy 2005/2006 nie wypełniła rubryki odnoszącej się do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, a także nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na M. D..

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. I. S. podniosła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Ośrodka, ponieważ mimo że informowała na bieżąco Ośrodek o przebiegu sprawy o zaliczenie dziecka do osób niepełnosprawnych i o składanych odwołaniach, to przy składaniu przez nią wniosku w dniu [...] sierpnia 2005 r. o ustalenie świadczeń rodzinnych na dzieci na okres zasiłkowy 2005/2006 pracownik MOPS poinformował ją, że nie może się starać o świadczenia rodzinne uzależnione od niepełnosprawności, ponieważ syn nie jest prawnie uznany za taką osobę. Zdaniem wnioskodawczyni, za datę zgłoszenia wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku powinno się przyjąć dzień złożenia wniosku w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż I. S., po utracie z dniem [...] marca 2005 r. ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna M. D., nie informowała Ośrodka o czynionych staraniach w sprawie ponownego zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych i dopiero składając w dniu [...] maja 2006 r. wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności przedstawiła dokumenty wskazujące na podejmowane przez nią w tym względzie działania, w tym wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2006 r. zaliczający M. D. do osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy zważył, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest od początku miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przepis art. 24 ust. 3a reguluje natomiast kwestię składania wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego. Wówczas do wniosku o świadczenie rodzinne dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności (art. 24 ust. 3b). W takim przypadku prawo do świadczenia ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Wobec tego, że wnioski o kontynuację świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności I. S. złożyła w dniu [...] maja 2006 r., w ocenie Kolegium, stosownie do przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawidłowo przyznano świadczenia od miesiąca, w którym zostały złożone wnioski, czyli od dnia 1 maja 2006 r. Za słuszne organ odwoławczy uznał również orzeczenie organu I instancji, iż brak jest podstaw do przyznania świadczeń za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze I. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu żądając uchylenia decyzji i zasądzenia wyrównania należnego zasiłku pielęgnacyjnego wraz z przysługującym dodatkiem za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 kwietnia 2006r. w kwocie [...] zł z należnymi odsetkami. Skarżąca podniosła, że syn jej został zaliczony przez sąd do osób niepełnosprawnych od dnia urodzenia, tj. od [...] 1995 r., do ukończenia 16 roku życia. Skarżąca wskazała, że na bieżąco informowała organ I instancji o swoich staraniach o ponowne zaliczenie dziecka do osób niepełnosprawnych, co potwierdzają decyzje przyznające zasiłek celowy na zwrot kosztów poniesionych w związku z zakupem biletów celem stawienia się z dzieckiem na komisje lekarskie. Nie była jednak wówczas informowana o konieczności złożenia wniosku, natomiast według informacji udzielonej jej przez pracownika Ośrodka w dniu [...] marca 2006 r. "nie było mowy o kontynuacji; przepisy o zmianie świadczeń rodzinnych weszły w życie w późniejszym okresie". Działając bez wsparcia ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, po długiej procedurze, skarżąca uzyskała orzeczenie o ponownym zaliczeniu dziecka do grona osób niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 października 2007 r. oddalił skargę I. S.. Powołując się na przepisy art. 16 ust. 2, art. 24 ust. 3a i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz odnosząc ich treść do stanu faktycznego sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że niewątpliwie wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2006 r. orzekający o niepełnosprawności M. D., uzupełniony wyrokiem Sądu z dnia [...] listopada 2006 r., stanowi kontynuację orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze z dnia [...] marca 2004 r., którym zaliczono syna skarżącej M. D. do grona osób niepełnosprawnych do dnia [...] marca 2005 r. Jednak, zdaniem Sądu I instancji, z tego faktu nie można wywodzić, że skarżącej przysługuje wyrównanie wypłaty przyznanych jej świadczeń z tytułu niepełnosprawności dziecka od dnia 1 kwietnia 2005 r., tj. od daty utraty ważności orzeczenia z dnia [...] marca 2004 r., do dnia [...] kwietnia 2006 r. Sąd wskazał, że stosownie do powołanych przepisów, w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności prawo do świadczenia ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Skoro więc w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie świadczeń skarżąca złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu [...] maja 2006 r., zasadnie przyznano jej świadczenia od dnia 1 maja 2006 r. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zawierały unormowań odmiennie określających początkowy termin przyznania świadczeń rodzinnych w przypadku kontynuacji poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Brak więc było podstaw prawnych do wypłaty świadczeń za okresy poprzedzające złożenie wniosku o ich wypłatę.

Odnosząc się do zarzutów skargi o niepouczeniu skarżącej przez pracowników MOPS w zaistniałej sytuacji o zasadach składania wniosku, Sąd wskazał, że art. 9 kpa nie przewiduje tak szeroko pojętego poradnictwa prawnego. Zawarty w nim obowiązek organu administracji udzielania informacji ma zastosowanie w konkretnie wniesionej sprawie, w tym przypadku od momentu wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, nie zaś przed jego złożeniem.

Na marginesie Sąd zauważył, że właściwie sentencja decyzji pierwszoinstancyjnej powinna traktować o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej, ponieważ przepisy procedury administracyjnej nie przewidują w takiej sytuacji instytucji "odmowy", niemniej uchybienie to pozostaje bez wpływu na badaną sprawę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr283/07 I. S., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2 i ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego zastosowanie zgodnie z literalnym brzmieniem jest de facto sprzeczne z Konstytucją i podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 i art. 48 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieudzielanie skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazówek co do czynności procesowych, w szczególności niewskazanie na potrzebę przedstawienia dokumentów koniecznych do udowodnienia podniesionej w skardze okoliczności, że skarżąca informowała pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o złożeniu wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności syna M. D., mimo iż w postępowaniu w sprawach pomocy społecznej osobie dochodzącej uprawnień należy udzielać szczególnego wsparcia;

- art. 145 § 1 pkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 9 kpa poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 9 kpa polegającego na nieudzieleniu/udzieleniu błędnej informacji uczestniczce postępowania na temat okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących momentu złożenia wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca w związku ze zbliżającym się terminem utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności jej dziecka ([...] marca 2005 r.), w dniu [...] marca 2005 r. podjęła kroki w celu ponownego uzyskania takiego orzeczenia. O złożeniu wniosku do właściwego organu o ponowne wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna I. S. informowała pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. podczas wielokrotnych wizyt w Ośrodku. Z uwagi na to, że skarżąca pobiera świadczenia rodzinne również z innego tytułu, w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 kwietnia 2006 r. co najmniej raz w miesiącu musiała się stawiać w Ośrodku w celu pobierania świadczeń rodzinnych i na bieżąco przekazywała pracownikom informacje na temat stanu toczącego się postępowania w sprawie orzeczenia niepełnosprawności jej syna. W tym też okresie skarżąca kilka razy zwracała się do MOPS o przyznanie zasiłku celowego na sfinansowanie wyjazdów z synem na komisje lekarskie. Pracownik Ośrodka, którego skarżąca poinformowała o fakcie wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie, poinformował ją, że wniosek o kontynuację świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności dziecka skarżąca będzie mogła złożyć dopiero po ostatecznym uzyskaniu przedmiotowego orzeczenia, a świadczenia rodzinne za okres, w którym toczyć się będzie postępowanie w sprawie niepełnosprawności, zostaną skarżącej wyrównane po złożeniu wniosku.

Zastosowanie w tych okolicznościach art. 24 ust. 2 i ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych według ich literalnego brzmienia prowadzi, zdaniem skarżącej, do sprzeczności z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji i podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Zachodzi w tej sytuacji potrzeba uwzględnienia wykładni celowościowej powołanych przepisów ustawy. Celem wprowadzenia art. 24 ust. 3a tej ustawy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 112/06 (publik. w LEX nr 276545), było również umożliwienie wyrównania świadczenia. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07. W analogicznej sprawie Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w kwestionowanym przepisie termin jest niezgodny z Konstytucją jako uniemożliwiający realizację celu wynikającego z Konstytucji. W świetle przytoczonych tez wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, również przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w identyczny sposób przewiduje ustalenie prawa do świadczenia najwcześniej od miesiąca, w którym złożono wniosek, stosowany w jego literalnym brzmieniu uznać należy za niekonstytucyjny, gdyż pozbawia osobę niepełnosprawną środków mogących zniwelować różnice wynikające z jej niepełnosprawności. Dlatego dziecku, które legitymuje się statusem osoby niepełnosprawnej od urodzenia aż do 2013 roku, należy się świadczenie rodzinne za cały okres trwania niepełnosprawności.

Ponadto, jak wywodzi skarga kasacyjna, sama konstrukcja kontynuacji świadczenia wskazuje, iż mamy do czynienia z jedną sprawą, niezależnie od ilości złożonych wniosków o kontynuację. Tym bardziej, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.06.2006 r. I SA/Wa 459/06, opublik. w LEX nr 229647).

Zdaniem strony skarżącej, zarówno rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji, jak i wyrok Sądu I instancji są sprzeczne ideą nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, która weszła w życie dnia 1 czerwca 2005 r., wprowadzając art. 24 ust. 3a, przewidujący instytucję kontynuacji świadczenia rodzinnego. Przepis ten został dodany bowiem po to, aby osobom, które miały przerwę w otrzymywaniu świadczenia na skutek utraty ważności orzeczenia i po jego ponownym uzyskaniu, stanowiącym kontynuację, wyrównać to świadczenie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem pełnomocnika skarżącej, I. S. powinna uzyskać wyrównanie świadczenia pieniężnego uzależnionego od niepełnosprawności, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jej synowi przysługiwał zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek na kształcenie i rehabilitację, zaś o "kontynuacji“ świadczy to, że jest to ciągle ta sama sprawa administracyjna.

Naruszenie art. 6 i art. 48 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zdaniem autora skargi kasacyjnej, spowodowane zostało nieudzieleniem przez Sąd I instancji wskazówek co do postępowania, a w szczególności co do konieczności przedstawienia dowodów świadczących o informowaniu MOPS w K. o staraniach w sprawie uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności syna. Skarżąca jest osobą prostą nie znającą prawa i zawiłych procedur. Tym bardziej więc liczyła na pomoc ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, została naruszona zasada równości stron postępowania, bowiem organ administracji doskonale zorientowany w przepisach prawa, posiadając duże doświadczenie również w zakresie postępowań sądowoadministracyjnych jest w zdecydowanie lepszej sytuacji niż strona występująca bez pełnomocnika. Nieprzedłożenie dokumentów Sąd winien był uznać za brak formalny skargi i wezwać skarżącą do jego uzupełnienia, bądź też wykorzystać uprawnienia z art. 48 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak podkreśla strona skarżąca, na jedynej rozprawie jaka się odbyła, Sąd nie nawiązał w żaden sposób do kwestii poruszanych przez nią w skardze, nie wskazał też, że nie przedłożyła ona żadnych dokumentów mających dla sprawy zasadnicze znaczenie, co spowoduje negatywne dla niej skutki. Zakres zaś pouczeń, jakich Sąd winien udzielać stronie, powinien być szczególnie szeroki w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Skutkiem powyższego doszło do naruszenia "art. 145 § 1 pkt c" (jak to podano w skardze kasacyjnej) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 9 kpa, ponieważ pomimo naruszenia przez organ administracji obowiązku udzielenia informacji dotyczących momentu złożenia wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego, Sąd I instancji skargi I. S. nie uwzględnił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że rozpoznaje sprawę wyłącznie w zakresie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przedmiotem kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego było sprawdzenie, czy zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są uzasadnione, a tym samym, czy skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.

W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 P.p.s.a, tj. naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania; dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy lub nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni

i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 6 P.p.s.a. poprzez nieudzielenie przez Sąd I instancji skarżącej I. S. wskazówek co do czynności procesowych, a w szczególności przez niewskazanie na potrzebę przedstawienia dokumentów koniecznych do udowodnienia, iż skarżąca informowała pracowników MOPS w K. o złożeniu wniosku o ponowne ustalenia niepełnosprawności syna. W uzasadnieniu skargi nie rozwinięto tego zarzutu, w szczególności nie wskazano, jakich informacji miałby skarżącej udzielać Sąd I instancji oraz jakich dokumentów miałby od niej żądać. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 48 P.p.s.a. Przepis ten służy egzekwowaniu od strony przez sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożenia oryginałów dokumentów, na które strona powołuje się w piśmie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca nie powoływała się na dokumenty, których niedołączenie w oryginale mogłoby być przedmiotem wezwania jej przez Sąd w trybie art. 48 P.p.s.a. do uzupełnienia braków skargi. Trudno więc mówić o naruszeniu tego przepisu przez Sąd I instancji. Chybiony jest także zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt. c" P.p.s.a., już choćby z tej przyczyny, że przepisu takiego powołana ustawa procesowa nie zawiera. W tej sytuacji nie jest możliwa ocena, czy Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa polegającego na błędnej ocenie wynikającego z art. 9 kpa obowiązku udzielenia stronie przez organy administracji informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, skoro nie można tego powiązać z właściwie powołanym przepisem ustawy procesowej.

Przede wszystkim jednak należy wskazać, że w myśl art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., niezbędnym warunkiem skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie w skardze kasacyjnej, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, że w skardze kasacyjnej wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy nie wykazano, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania należało uznać za nieskuteczne.

Jeśli chodzi natomiast o zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że istotą sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją było ustalenie, od jakiej daty należało ustalić prawo skarżącej I. S. do świadczeń rodzinnych na syna M. D. uzależnionych od jego niepełnosprawności, tj. do zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia. W tym kontekście za błędny należy uznać pogląd Sądu I instancji wyrażony w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jakoby właściwym zakończeniem postępowania w przedmiocie wniosku I. S. z dnia [...] maja 2006 r. było wydanie decyzji umarzającej postępowanie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie I. S. świadczeń rodzinnych na syna M. D. uzależnionych od jego niepełnosprawności w postaci zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, od właściwie ustalonej daty, miałoby ulec umorzeniu.

Dokonując oceny postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niewłaściwe zastosowanie należy wziąć pod uwagę sytuację prawną, w jakiej znalazła się skarżąca po upływie terminu ważności orzeczenia z dnia [...] marca 2004 r. tj. po dniu [...] marca 2005 r. Jest poza sporem, że przed tą datą I. S. były przyznane oraz wypłacane, na podstawie stosownych orzeczeń, świadczenia rodzinne na syna M. D. związane z jego niepełnosprawnością, jak również to, że w dniu [...] marca 2005 r. I. S. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności o kontynuacji niepełnosprawności syna M. D. Niespornym jest także, iż postępowanie w tej sprawie toczyło się do dnia wydania przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyroku z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] (uzupełnionego następnie wyrokiem tego Sądu z dnia [...] listopada 2006 r. o tej samej sygnaturze) zmieniającego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we Wrocławiu i zaliczającego M. D. do osób niepełnosprawnych, wraz ze stosownymi zaleceniami. W tym okresie stan prawny w zakresie daty, od jakiej ustala się prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, dwukrotnie uległ istotnym zmianom. Na mocy art. 27 pkt. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) z dniem 1 czerwca 2005 r. w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodany został ust. 3a, który ustanowił zasadę, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna ponownie uzyska orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych z tego tytułu ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Jak należy wnioskować, celem wprowadzonej zmiany było zapewnienie ciągłości prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osobom, które uzyskały orzeczenie o kontynuacji stanu niepełnosprawności. To rozwiązanie o charakterze wyjątkowym nawiązywało wyraźnie do celu ustawy o świadczeniach rodzinnych mającego zakotwiczenie w konstytucyjnej zasadzie urzeczywistniania sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) oraz wynikającego z tej zasady obowiązku udzielania przez władze publiczne pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji), jak również osobom niepełnosprawnym w zabezpieczaniu ich egzystencji (art. 69 Konstytucji).

Z dniem 14 stycznia 2006 r. ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) dodano jednak w omawianym art. 24 ust. 3a zastrzeżenie, iż ustalenie prawa do świadczeń w opisanej sytuacji nie może nastąpić wcześniej, niż od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Ta zmiana w zasadniczy sposób ograniczyła dotychczasowe rozwiązanie korzystne dla osób, u których stwierdzono kontynuację niepełnosprawności, sprowadzając ich sytuację prawną właściwie do stanu wynikającego ogólnej zasady określonej w art. 24 ust. 2 ustawy, przez uzależnienie daty ustalenia prawa do świadczeń od dnia złożenia wniosku o ich kontynuację.

Kwestia daty ustalenia prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności była wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym. W szczególności na uwagę zasługują orzeczenia wydane w sprawach, w których ocena prawna dotyczyła ustalenia prawa w przypadkach kontynuacji niepełnosprawności uprawniającej do świadczeń. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 6 września 2006 r., uwzględniając okoliczności tamtej sprawy (zmiana właściwości organów) wyraził zasługujący na akceptację pogląd, że określona w art. 24 ust. 2 zasada, iż ustalenie prawa do świadczeń następuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek, dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie; nie ma ona natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. Sąd przyjął, iż strona nie może w takich sytuacjach ponosić ujemnych konsekwencji zmian od niej niezależnych.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 743/05 (publik. w LEX nr 204087) przyjęto, że wadliwe orzeczenia organów orzeczniczych, zmienione dopiero wyrokiem sądu rejonowego, nie mogą obciążać strony ujemnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia jej świadczenia, do którego nabyła uprawnienia już w dniu złożenia pierwszego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny wyszedł z założenia, że skoro świadczenie (w danej sprawie był to zasiłek stały przewidziany w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej) ma charakter świadczenia obligatoryjnego, gdyż należny jest osobie spełniającej warunki do jego uzyskania, to oznacza, że organ powinien wypłacać go za okres, gdy są spełnione ustawowe przesłanki określone w cytowanej ustawie. Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, działającego jeszcze jako sąd jednoinstancyjny (m.in. wyroki z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA 2324/00, z dnia 31 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 432/03 i z dnia 25 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 3431/01 - niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd, że opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w stosownym okresie poddała się badaniu kontrolnemu i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe. Ten kierunek orzecznictwa znalazł także kontynuację w obecnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzekł podobnie w wyroku z dnia 1 września 2005 r. sygn. akt I OSK 80/05 i z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 353/05 (niepubl.).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to w pełni podziela. Stosowanie przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, w sprawach o ustalenie prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, która ma charakter ciągły, prowadziłoby do rozstrzygnięć niezgodnych z intencjami ustawy, gdyż wydawane w ten sposób rozstrzygnięcie krzywdziłoby stronę stosującą się do nakazu przeprowadzenia badania kontrolnego, którego wynik - na skutek błędnego orzeczenia - odsunął w czasie formalne złożenie wniosku. Z tych względów w takich okolicznościach, jakie mają miejsce w niniejszej sprawie sprawie, wykładnia celowościowa pozwala lepiej odczytać intencje ustawodawcy, który w art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa zasiłek pielęgnacyjny jako świadczenie przyznawane w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

W omawianej kwestii wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 uznając za niezgodny z art. 2 i art. 69 Konstytucji przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że osobie niepełnosprawnej legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że stosowania art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach (ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), która łącznie w dwóch różnych postępowaniach ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Postępowanie w przedmiocie uzyskania potwierdzenia stanu niepełnosprawności wszczynane jest na wniosek osoby zainteresowanej i z natury rzeczy może trwać przez dłuższy okres, w którym osoba zostaje pozbawiona zasiłku. Jednakże, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, od momentu wskazanego w orzeczeniu ustalającym istnienie niepełnosprawności osoba zainteresowana ma prawo uzyskać zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą bowiem datą jej interes prawny w uzyskaniu zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. W takiej sytuacji przyjęte w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych rozwiązanie ograniczające datę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w oderwaniu od daty ustalonej urzędowo w orzeczeniu o niepełnosprawności, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, stanowi zaprzeczenie treści art. 69 Konstytucji.

Przypadek, na tle którego Trybunał Konstytucyjny dokonał powyższej oceny, dotyczy art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc przepisu określającego podstawową regułę ustalania terminu początkowego przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie natomiast mamy do czynienia z ustaleniem daty początkowej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 lat w oparciu o normę mającą charakter legis specialis w stosunku do normy zawartej w art. 24 ust. 2. Przepis art. 24 ust. 3a odnosi się bowiem do sytuacji szczególnej - kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, a więc sytuacji, w których wynik kolejnego badania ma potwierdzić (bądź nie) stan niepełnosprawności. W przypadku zatem podtrzymania stwierdzenia stanu niepełnosprawności przez właściwy organ orzeczniczy, tym bardziej ujawnia się potrzeba uznania ciągłości prawa do świadczenia. Jak bowiem stwierdził Trybunał Konstytucyjny, osoba zainteresowana ma prawo uzyskać zasiłek pielęgnacyjny od momentu wskazanego w orzeczeniu ustalającym istnienie niepełnosprawności, bowiem z tą datą jej interes prawny w uzyskaniu tego świadczenia już jest chroniony konstytucyjnie.

W niniejszej sprawie I. S., działając w celu zachowania ciągłości świadczeń dla niepełnosprawnego dziecka, jeszcze przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia z dnia [...] marca 2004 r. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności o kontynuacji niepełnosprawności syna. Uzyskanie przez nią (w wyniku wielomiesięcznego postępowania) orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność syna datującą się od chwili urodzenia, uzasadnia - stosownie do przytoczonych wyżej ustaleń Trybunału Konstytucyjnego - przyjęcie, iż zachowała ona prawo do kontynuacji świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności dziecka, rozumianej jako ciągłość tych świadczeń. Odmienne rozstrzygnięcie w okolicznościach tej sprawy podważałoby nie tylko istotę rozwiązania przyjętego w art. 69 Konstytucji, lecz także zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej, przez pozbawienie osoby niepełnosprawnej prawa do świadczeń za okres, w którym zgodnie z wydanym orzeczeniem istniała niepełnosprawność uzasadniająca prawo do uzyskania świadczeń w ustawowo określonej wysokości.

W świetle powyższych rozważań należało uznać za trafny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 24 ust. 3a przez jego niewłaściwe, niezgodne z art. 2 i art. 69 Konstytucji, zastosowanie.

Wobec tego, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok rozpoznał skargę wniesioną przez I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] W wyniku rozpoznania skargi, uznając jej zasadność ze względów wyżej przedstawionych, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmawiającą przyznania (wyrównania) I. S. zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na syna M. D. za okres od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim określa początek przyznania

i wypłacania świadczeń uzależniając go od daty złożenia wniosku, nie ma zastosowania; zatem zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego

z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia należny I. S. na syna M. D. powinien być przyznany od 1 kwietnia 2005 r., a więc także za okres poprzedzający wystąpienie przez nią

z wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni ocenę prawną przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny i wynikające z niej wskazania co do sposobu zastosowania art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w okolicznościach niniejszej sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit a P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.