Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 316/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M." Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Po 499/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem objętym zażaleniem, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez "M." Sp. z o.o. w P. decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

"M." Sp. z o.o. w P. (dalej: skarżąca) w skardze na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wniosku podała, że art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

(Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej: ustawa o grach hazardowych lub u.g.h.) może zostać uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej, prowadzenie wobec niej postępowania egzekucyjnego byłoby niezasadne, bowiem przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji, w przypadku, gdy przepis będący jej podstawą zostanie uchylony, stanowić będzie podstawę do złożenia przez stronę powództwa cywilnoprawnego

o odszkodowanie wobec Skarbu Państwa.

Wojewódzki Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 25 lutego

2015 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających udzielenie jej ochrony tymczasowej, ani okoliczności potwierdzających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ponadto podniesiona argumentacja nie zmierzała do wykazania, że

w odniesieniu do skarżącej zaktualizowały się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, przytaczane przez spółkę okoliczności świadczące o możliwości uznania art. 89 u.g.h. za niezgodny z Konstytucją RP, a także konsekwencje, jakie może rodzić tego rodzaju orzeczenie w postaci możliwości wytoczenia powództwa o odszkodowanie wobec Skarbu Państwa – nie stanowią w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności uzasadniających udzielenia ochrony tymczasowej.

WSA zauważył ponadto, że wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1717) są zgodne z a) art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W świetle powyższego podnoszone przez skarżącą argumenty o możliwości uznania przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych za niezgodny z konstytucją są nietrafione.

Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącej i ustalenie, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu.

"M." Sp. z o.o. w P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W każdym przypadku wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 89 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm

i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L z dnia 21 lipca 1998 r., nr 204, poz. 37), poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepis będąc podstawą wydania decyzji wyraża w swojej treści normę sankcjonowaną za naruszenie zakazu, którego nie można egzekwować.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że względem niej wydano rozstrzygnięcia administracyjne, na mocy których jest zobowiązana do zapłaty 60.000,00 zł. Powyższe uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca jest spółką prawa handlowego, której kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Z kolei wartość orzeczonych wobec niej kar dwunastokrotnie przekracza wyżej opisaną wartość. Tym samym winna ona zostać objęta ochroną tymczasową w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Analizując zarzuty i treść uzasadnienia zażalenia oraz materiał znajdujący się

w aktach sprawy, stwierdzić należało, że ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez spółkę "M." decyzji dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa.

Na wstępie trzeba wskazać, że sąd administracyjny rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu powinien uwzględnić zarówno okoliczności podane we wniosku, jak i wynikające z akt sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wymienione

w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepubl.). Obowiązkiem Sądu jest zatem ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego, co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.).

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, nie uzasadnia żądania wniosku. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie odnosić się powinno do konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w danej sprawie zasadne. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to

w drodze egzekucji administracyjnej, czy to na skutek zachowań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Należy także zauważyć, że przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana

z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy.

W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie

w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej, nie jest uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji nie jest wystarczające dla wykazania przesłanek, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącej spółki (tak NSA w postanowieniu z 28 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1065/10, dostępne na stronie internetowej: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała zaistnienia po jej stronie żadnej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podnoszone przez nią argumenty nie zostały w żadnej mierze uprawdopodobnione. W uzasadnieniu wniosku oraz zażaleniu ograniczyła się jedynie do gołosłownych, w żaden sposób nieudokumentowanych twierdzeń. W szczególności nie przedstawiła dokumentów wskazujących na jej aktualną sytuację majątkową i ewentualny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację. Za takie nie można bowiem uznać przedłożonych przez stronę kopii ostatecznych decyzji wydanych względem skarżącej. Do wniosku nie załączono ani dokumentów "księgowych" (przykładowo: bilansu zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatni kwartał etc.), ani innych (np. faktur, wyciągów z rachunków bankowych), obrazujących aktualną sytuację materialną skarżącej. W związku z powyższym, nie sposób określić, czy wykonanie decyzji miałoby taki wpływ na sytuację majątkową i finansową skarżącej, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zostałyby spełnione

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gier poza kasynem gry) możliwość jej wykonania, co do zasady, nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia kary pieniężnej nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji.

Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżąca powinna posiadać środki pozwalające na realizację swojej działalności oraz na spłacenie nałożonych kar pieniężnych. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienia NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GZ 268/06; 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 23/15; 28 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 445/15; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 287/15, dostępne na stronie internetowej: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, gdyż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot tych kosztów z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak to miało miejsce w tej sprawie – postanowienia (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23).