Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1503/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, 2, 6, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: sędzia WSA Anna Wesołowska sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. B. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 504/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz C. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

C.B. pismem z 21 czerwca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 504/17, którym w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionych, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z 20 sierpnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W.przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 14 lutego 2018 r.

Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 18 maja 2018 r. C. B. wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 5000 złotych; przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej w wymiarze 2500 złotych; stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi podkreślała, że mimo iż postępowanie w sprawie toczy się już blisko 3 lata nadal nie wydano w nim rozstrzygnięcia. W toku tego postępowania organ nawet nie zawnioskował o akta własnościowe nieruchomości, ani nie podjął żadnej czynności. Nie informował również strony o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminem jego zakończenia. Odwoływała się także do oceny stanu zwłoki w załatwieniu sprawy sformułowanej w przywołanym wyroku i wywodziła, że brak jest obecnie obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan bezczynności mogły by w jakikolwiek sposób tłumaczyć. Nawiązując do prewencyjnego i kompensacyjnego charakteru sumy pieniężnej, uznawała za zasadne przyznanie jej sumy pieniężnej we wskazanym wymiarze, mając nadzieję, że podziała ona na organ dyscyplinująco, a dla niej samej spełni adekwatną funkcję odszkodowawczą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] nie otrzymało natomiast akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W związku z czym w sprawie tej nie mogło procedować.

W przedmiocie zgłoszonego wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym organ nie zgłosił sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.

Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 13 listopada 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 504/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu – wbrew temu co sugeruje organ w odpowiedzi na skargę - zostały mu zwrócone za pismem z 13 lutego 2018 r. i wpłynęły do organu 14 lutego 2018 r. (vide pismo przewodnie i zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy I SAB/Wa 504/17 – k. 40,41). Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 14 maja 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.

Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy, a nie jak żądała tego skarżąca w wymiarze 5000 złotych. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem zaledwie o miesiąc, a aktualnie zwłoka ta wynosi 7 miesiące. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także wyłaniający się z odpowiedzi na skargę problem związany z wątpliwościami co do lokalizacji akt własnościowych nieruchomości, którymi komórka organizacyjna urzędu obsługującego organ, merytorycznie właściwa w sprawie (Biuro Spraw Dekretowych), nie dysponuje. Te są zaś bez wątpienia niezbędne przy ocenie materialnoprawnych przesłanek odszkodowania. Choć jak zaznaczono już wyżej, nie można zgodzić się z sugestią organu, że te nie zostały mu zwrócone przez Sąd, gdyż przeczą temu akta sprawy I SAB/Wa 504/17. Rolą zatem Biura Spraw Dekretowych było podjęcie działań zmierzających do ich odszukania, a nie nieuprawnione zakładanie, że termin do procedowania sprawy w ogóle nie otworzył -wobec nie zwrócenia mu akt.

Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, dotyczącej błędnej oceny kwestii otwarcia terminu z art. 286 § 2 p.p.s.a., co stanowiło podstawowy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania w sprawie, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa. Będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania i intencjonalnego naruszania, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie.

W tej sytuacji nie jest także zasadnym przyznanie od organu na rzecz skarżącej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., sumy pieniężnej i z tego względu w powyższej części skarga została oddalona. Ta bowiem ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga jest pozbawiona. Nie sposób bowiem poniesienia realnej krzywdy skutecznie wywieźć li tylko z samego faktu przedłużającego się ponad miarę postępowania. A to na ten aspekt kładła nacisk skarżąca uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej, nawiązują zresztą do całego okresu procedowania sprawy od momentu jej wszczęcia. Tymczasem stosując ów środek prawny należy mieć na względzie wyłącznie okres pomiędzy zwrotem akt z prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie ze skargi na bezczynność organu, a datą orzekania w sprawie ze skargi na jego niewykonanie (względnie datą wydania decyzji, jeżeli takowa po wniesieniu skargi byłaby podjęta).

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 2 p.p.s.a.