Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1512/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1512/20

Uzasadnienie

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w T. decyzją z [...].01.2020r. nr [...] działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy T. na podstawie art. 1 ust. 1 - 3, art. 2, art. 3 pkt 1 - 24, art. 4 ust. 1 - 2, art. 5 ust. 1 - 11, art. 23 ust. 1 - 8, art. 26 ust. 1-6, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1a, art. 2b-9, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 111, dalej u.ś.r.) oraz art. 10, art. 41, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.),

1. Uznał za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone K. W. (dalej skarżąca) na podstawie decyzji administracyjnej [...], z dnia [...].02.2019, na dziecko W. W. w formie zasiłku rodzinnego w kwocie [...]zł miesięcznie.

2. Przypisał do zwrotu nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone w okresie od [...].02.2019 do [...].04.2019r. w łącznej wysokości [...] zł plus ustawowe odsetki naliczane od dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych, do dnia spłaty (wynoszące na dzień wydania decyzji [...] zł).

3. Stwierdził, że zwrot zasiłku rodzinnego na dziecko wypłaconego w okresie od [...].02.2019r do [...].4.2019r w łącznej kwocie [...]zł, łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie nastąpi w trybie egzekucji, w formie potrąceń, z bieżących wypłat świadczeń wychowawczych i świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dnia [...] stycznia 2019r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy [...]. Organ decyzją [...] z dnia [...] lutego 2019r. przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko W.W. na okres od [...] lutego 2019r do [...] października 2019r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego jednorazowo i odmówił przyznania skarżącej na w/w dziecko zasiłku rodzinnego na okres od [...].01.2019r do [...].01.2019r. Dnia [...] maja 2019 r. skarżąca dostarczyła świadectwo pracy z Spółki A K. W. na okres zatrudnienia od [...].01.2019r do [...].03.2019r. Dostarczyła również umowę o pracę, zawartą w dniu [...].03.2019r. z Klub Zabaw [...] H. W.. Z uwagi na fakt, że nie minęły 3 miesiące od dnia zakończenia zatrudnienia i utraty dochodu w Klubie Zabaw [...] H. W. organ ponownie zweryfikował i przeliczył miesięczny dochód rodziny skarżącej, a licząc ponownie kwotę dochodu uzyskanego przez skarżącą za drugi przepracowany miesiąc w Klubie Zabaw [...] H. W. to jest za listopad 2018r. w wysokości [...] zł /: 2 osoby w rodzinie = [...] zł + kwota zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko [...] zł /: 12 miesięcy /: 2 osoby = [...] zł + alimenty na dziecko do marca 2017r. tj. [...] zł x 3 miesiące = [...] zł /: 12 miesięcy [...] zł: 2 osoby = [...] zł + kwota świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego od kwietnia 2017 r. [...] zł x 9 m-cy = [...] zł /: 12 m- cy / : 2 osoby = [...] zł. Łącznie dochód na jednego członka rodziny wyniósł [...] zł.

Powyższa decyzja została przez OPS uchylona dnia [...] maja 2019r. decyzją nr [...] w części dotyczącej prawa do wypłaty zasiłku rodzinnego na dziecko W. W. w okresie od [...] lutego 2019r. do [...] maja 2019r. Pismem z [...] czerwca 2019r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne przyznane na mocy decyzji nr [...]., po czym wydał zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżąca zatrudniona była od dnia [...] października 2018r. do dnia [...] stycznia 2019r. w Klubie Zabaw [...] H. W.. Następnie już dnia [...] stycznia 2019 r. zawarła umowę o pracę z Spółką A K. W., gdzie zatrudniona była do dnia [...] marca 2019r. Dnia [...] marca 2019r. skarżąca ponownie zawarła umowę o pracę z H. W. Klub Zabaw [...] na czas nieokreślony. Organ I instancji uznał iż - zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych - nie przysługiwało skarżącej prawo do w/w świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (...) nie przekracza kwoty [...]zł/[...] zł. Przeliczając dochód rodziny, organ uznał, że nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego warunkującego pobieranie świadczeń rodzinnych. Przyznając bowiem świadczenia rodzinne decyzją z dnia [...] lutego 2019r. uznano dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę w firmie Klub Zabaw [...] za utracony w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z dniem [...] stycznia 2019r. Tymczasem skarżąca już następnego dnia zawarła umowę o pracę ze Spółką A, o czym nie poinformowała organu I instancji, który nie mając o tym wiedzy wydał dnia [...] lutego 2019r. ww. decyzję. Już po wydaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne OPS wezwał skarżącą do przedstawienia wynagrodzenia za pracę za miesiąc luty 2019r., po czym dnia [...] maja 2019r. wdrożył postępowanie w sprawie uchylenia decyzji i dnia [...] maja 2019r. wydał decyzje uchylającą w okresie od dnia [...] lutego 2019r. do dnia [...] maja 2019r. prawo do świadczeń rodzinnych. Następnie wszczął postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń i wydania decyzji administracyjnej.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając, że organ nieprawidłowo policzył jej wynagrodzenie, gdyż od [...] października 2018r. do [...] stycznia 2019r. zatrudniona była u jednego pracodawcy, a od [...] stycznia 2019r. do [...] marca 2019r. u innego pracodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] grudnia 2019r decyzją nr [...], uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO w P. uznało, że OPS wydając decyzję w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń winien podać, na którą z przesłanek się powołuje.

Podstawą ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest art. 30 u.ś.r. Określa on przesłanki, które muszą zaistnieć, by świadczenia można było uznać za nienależnie pobrane. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Stosownie do przepisu art. 30 ust. 2 za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

1a) świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c; 2)

W związku z powyższym po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 5 ust. 4c wg którego przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.

Skarżąca zatrudniona była od [...] października 2018r. do [...] stycznia 2019r. w Klubie Zabaw [...] H. W.. Następnie już dnia [...] stycznia 2019r. zawarła umowę o pracę ze Spółką A K. W., gdzie zatrudniona była do dnia [...] marca 2019r. Dnia [...] marca 2019r. skarżąca ponownie zawarła umowę o pracę z H. W. Klub Zabaw [...] na czas nieokreślony. Przerwa w zatrudnieniu w Klubie Zabaw [...] H. W. trwała krócej niż 3 miesiące i dlatego w tym przypadku zgodnie z art. 5 ust. 4c u.ś.r. nie mają zastosowanie przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu. Skarżąca była poinformowana w pouczeniu decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych na okres 2018/2019 i obowiązana do tego, aby w trakcie pobierania świadczeń informować OPS o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do nich, z uwagi na fakt, ze wypłata świadczeń była uzależniona od dochodu określonego w art. 5 ust. 1 i 2. Skarżąca nie dopełniła tego obowiązku.

Organ nadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 6 u.ś.r. kwoty nienależnie pobrane zostaną potrącone z bieżących świadczeń rodzinnych i świadczeń wychowawczych.

Odwołanie od powyższej decyzji z [...].01.2020r. nr [...] w ustawowym terminie wniosła K. W. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Zdaniem skarżącej błędnie zostały wyliczone jej dochody. Organ policzył jej wynagrodzenie na kwotę [...]zł, gdy tymczasem w okresie od [...].01.2019 r. do .03.2019 r. pracowała ona na 1/4 etatu i osiągała dochód [...] zł brutto. Organ nie zastosował przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, gdyż błędnie uznał, że skarżąca uzyskała dochód u tego samego pracodawcy, gdy tymczasem w okresie od [...].10.2019 r. do [...].01.2019 r. skarżąca była zatrudniona u H. W., a od [...].01.2019 r. do [...].03.2019 r. była zatrudniona u innego pracodawcy K. W. na 1/4 etatu i osiągała dochód [...] zł brutto.

W związku z powyższym organ wadliwie ustalił, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].06.2020 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Kolegium ustaliło, że dnia [...] stycznia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej na dziecko - W. W. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Rozpatrując wniosek Burmistrz T. przyznał decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2019 r. do [...] października 2019 r. oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a także odmówił zasiłku rodzinnego na okres od [...] do [...] stycznia 2019 r. Decyzja ta została decyzją z dnia [...] maja 2019 r. uchylona, a powodem uchylenia była poprawa warunków finansowych, czyli uzyskanie dochodu.

Następnie dnia [...] czerwca 2019 r. organ zawiadomił stronę postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a dnia [...] lipca 2019 r. wydał w tym przedmiocie decyzję, która w wyniku rozpoznania odwołania została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz T. wskazał, że podstawą orzekania o nienależnie pobranych za okres od lutego do kwietnia 2019 r. świadczeń jest przepis art. 30 ust. 2 pkt 1a u.ś.r. Stosownie do tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c. Przepis ten odwołuje się do art. 5 ust. 4 c u.ś.r., zgodnie z którym przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Zestawienie tych przepisów pozwala na przyjęcie, że świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, gdy zainteresowany utracił dochód i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskał dochód u tego samego pracodawcy. Istotne jest to, że skarżąca do dnia [...] stycznia 2019 r. pracowała w Klubie Zabaw [...], po czym do dnia [...] marca 2019 r. była zatrudniona u innego pracodawcy, a od dnia [...] marca 2019 r. ponownie w Klubie Zabaw [...].

Gdyby nie przepis art. 5 ust. 4 c u.ś.r. organ musiałby najpierw potraktować jako utracony dochód, który skarżąca otrzymywała w Klubie Zabaw [...], a następnie jako uzyskany w Spółce A, który następnie został utracony i uzyskany ponownie w Klubie Zabaw [...]. Na mocy jednak tego przepisu organ nie był zobowiązany dokonywać takich operacji, gdyż ustawodawca przyjął, że nie stosuje się obliczeń utraconego i uzyskanego dochodu, jeżeli po utracie dochodu następuje uzyskanie go u tego samego pracodawcy w ciągu trzech miesięcy od utraty. W niniejszej sprawie wystąpiła taka sytuacja. Skarżąca w Klubie Zabaw [...] pracowała do dnia [...] stycznia 2019 r., a następnie od dnia [...] marca 2019 r. ponownie. Trzy miesiące więc nie upłynęły. Powodem przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych na wniosek złożony [...] stycznia 2019 r. była utrata zatrudnienia w Klubie Zabaw [...], w którym strona pracowała od października 2018 r. Burmistrz T. przyznał skarżącej zasiłek rodzinny i dodatek nie wiedząc, że od dnia [...] stycznia 2019 r. podjęła już zatrudnienie u innego pracodawcy, o którym organu nie poinformowała. Wprawdzie dochód z pracy w Spółce A był w wysokości, która nie powodowała przekroczenia kryterium dochodowego, gdyż skarżąca była tam zatrudniona w wymiarze 1/4 etatu, jednak już w marcu 2019 r. powróciła do poprzedniej pracy. Między zaś utratą zatrudnienia, a ponownym uzyskaniem w Klubie Zabaw [...] nie minęły 3 miesiące.

Wyjaśniono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł.

Ustalając prawo do świadczeń organ I instancji obliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącej na kwotę [...]zł, wliczając w to alimenty za rok 2017, kwotę niewykorzystanej ulgi na dziecko oraz dochód uzyskany w Klubie Zabaw [...] w listopadzie 2018 r. (skarżąca podjęła tam pracę w październiku 2018 r.). Skarżąca zarzuciła, że organ nie powinien w ten sposób liczyć jej dochodu, gdyż w okresie od stycznia do marca 2018 nie uzyskiwała dochodu w kwocie [...]zł, a tylko [...] zł, gdyż pracowała w wymiarze 1/4 etatu, w świetle jednak art. 5 ust. 4 c u.ś.r. okoliczność ta nie ma znaczenia i organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę dochód z listopada 2018 r. obliczając kwotę dochodu uzyskanego. Dlatego przyjęto, że zasiłek rodzinny został skarżącej na dziecko W. W. wypłacony w okresie od 1 lutego do [...] kwietnia 2019 r. niezasadnie, co powoduje konieczność ich zwrotu za ten okres na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 a u.ś.r.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. W. wnosząc o jej zmianę oraz o zmianę poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono :

1) naruszenie art. 7 ust. 3a u.p.p.w.d., poprzez błędne obliczenie 3 miesięcznego terminu i stwierdzenie, że w okresie 3 miesięcy podjęła zatrudnienie u tego samego pracodawcy, gdy rzeczywiście podjęła zatrudnienie po upływie 3 miesięcy,

2) naruszenie przepisów o egzekucji w administracji poprzez bezpodstawne wskazanie, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wraz z ustawowymi odsetkami zostaną potrącone z bieżących wypłat świadczeń rodzinnych i wychowawczych, w sytuacji gdy świadczenia te stanowią jedyny jej dochód i jej córki pozostającej na wyłącznym wychowaniu oraz wniosła o rozłożenia świadczenia na raty nie niższe niż [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 3a u.p.p.w.d., poprzez błędne obliczenie 3 miesięcznego terminu i stwierdzenie, że w okresie 3 miesięcy podjęła zatrudnienie u tego samego pracodawcy, gdy rzeczywiście podjęła zatrudnienie po upływie 3 miesięcy. Jej zatrudnienie u tego pracodawcy ustało w dniu [...].01.2019 r. , natomiast podjęła ponownie zatrudnienie w dniu [...].03.2020 r. czyli po upływie 3 miesięcy, a nie w ciągu 3 miesięcy.

W związku z powyższym organ błędnie ustalił, że przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a co za tym idzie uznał pobrane świadczenia za nienależne i nakazał ich zwrot.

Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów o egzekucji w administracji poprzez bezpodstawne wskazanie, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wraz z ustawowymi odsetkami zostaną potrącone z bieżących wypłat świadczeń rodzinnych i wychowawczych, w sytuacji gdy świadczenia te stanowią jedyny dochód jej i jej córki pozostającej na wyłącznym wychowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 03 września 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2020 r. nr [...] 2020 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza T. z [...].01.2020r. nr [...], którą :

1. Uznano za nienależnie pobrany zasiłek rodzinny wypłacony K. W. na podstawie decyzji administracyjnej [...], z dnia [...].02.2019, na dziecko W. W. w kwocie [...]zł miesięcznie.

2. Przypisano do zwrotu nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone w okresie od [...].02.2019 do [...].04.2019r. w łącznej wysokości [...] zł plus ustawowe odsetki naliczane od dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych, do dnia spłaty (wynoszące na dzień wydania decyzji [...] zł).

3. Stwierdzono, że zwrot zasiłku rodzinnego na dziecko wypłaconego w okresie od [...].02.2019r do [...].4.2019r w łącznej kwocie [...]zł, łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie nastąpi w trybie egzekucji, w formie potrąceń, z bieżących wypłat świadczeń wychowawczych i świadczeń rodzinnych.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 111, ze zm., dalej u.ś.r.)

Zgodnie z art.30 ust.1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Podstawą orzekania w niniejszej sprawie o nienależnie pobranych za okres od lutego do kwietnia 2019 r. świadczeniach jest przepis art. 30 ust. 2 pkt 1a u.ś.r. Stosownie do tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c. Przepis ten odwołuje się do art. 5 ust. 4 c u.ś.r., zgodnie z którym przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Zestawienie tych przepisów pozwala na przyjęcie, że świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, gdy zainteresowany utracił dochód i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskał dochód u tego samego pracodawcy.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca była zatrudniona od [...] października 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. na cały etat w Klubie Zabaw [...] H. W.. Następnego dnia, czyli [...] stycznia 2019 r., została zatrudniona w Spółce A K. W., gdzie na Ľ etatu pracowała do [...] marca 2019 r. Następnego dnia, czyli [...] marca 2019 r., została zatrudniona ponownie w Klubie Zabaw [...] H. W., tym razem na Ľ etatu i była tam zatrudniona do 14 maja 2019 r.

Organ odwoławczy trafnie wskazał, że gdyby nie przepis art. 5 ust. 4 c u.ś.r., to musiałby najpierw potraktować jako utracony dochód, który skarżąca otrzymywała w Klubie Zabaw [...], a następnie jako uzyskany w Spółce A, który następnie został utracony i uzyskany ponownie w Klubie Zabaw [...]. Na mocy jednak tego przepisu organ nie był zobowiązany tak postąpić, gdyż ustawodawca przyjął, że nie stosuje się obliczeń utraconego i uzyskanego dochodu, jeżeli po utracie dochodu następuje uzyskanie go u tego samego pracodawcy w ciągu trzech miesięcy od utraty. W niniejszej sprawie taka sytuacja wystąpiła. Skarżąca w Klubie Zabaw [...] pracowała do dnia [...] stycznia 2019 r., a następnie ponownie od dnia [...] marca 2019 r. Trzy miesiące więc nie upłynęły. Powodem przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych na wniosek złożony [...] stycznia 2019 r. była utrata zatrudnienia w Klubie Zabaw [...], w którym pracowała od października 2018 r. Burmistrz T. przyznał jej zasiłek rodzinny i dodatek nie wiedząc, że od dnia [...] stycznia 2019 r. podjęła już zatrudnienie u innego pracodawcy, o którym organu nie poinformowała. Wprawdzie dochód z pracy w Spółce A był w wysokości, która nie powodowała przekroczenia kryterium dochodowego, gdyż była tam zatrudniona w wymiarze 1/4 etatu, jednak już w marcu 2019 r. powróciła do poprzedniej pracy. Między zaś utratą zatrudnienia, a ponownym uzyskaniem w Klubie Zabaw [...] nie minęły 3 miesiące. Bezzasadny był więc zarzut skarżącej w tym zakresie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. Ustalając prawo do świadczeń organ I instancji obliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącej na kwotę [...]zł, wliczając w to alimenty za rok 2017, kwotę niewykorzystanej ulgi na dziecko oraz dochód uzyskany w Klubie Zabaw [...] w listopadzie 2018 r. (skarżąca podjęła tam pracę w październiku 2018 r.). Skarżąca wprawdzie zarzuciła, że organ nie powinien w ten sposób liczyć jej dochodu, gdyż w okresie od stycznia do marca 2018 nie uzyskiwała dochodu w kwocie [...]zł, a tylko [...] zł, gdyż pracowała w wymiarze 1/4 etatu, jednak w świetle przepisu art. 5 ust. 4 c u.ś.r. okoliczność ta nie ma znaczenia i organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę dochód z listopada 2018 r. obliczając kwotę dochodu uzyskanego. Pomimo tego przedwcześnie organy przyjęły, że zasiłek rodzinny został skarżącej wypłacony na dziecko W. W. niezasadnie w okresie od [...] lutego do [...] kwietnia 2019 r. Istotne jest bowiem to, że skarżąca została zatrudniona w Klubie Zabaw [...] ponownie jedynie na Ľ etatu ze zmniejszonym wynagrodzeniem.

W świetle powyższego kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była prawidłowość wyliczenia przez organy wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej. Jest to niezbędne dla ustalenia, czy przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Aby w realiach rozpoznawanej sprawy prawidłowo ocenić czy przekroczone zostało kryterium dochodowe konieczne było przeprowadzenie wykładni pojęcia "utraty dochodu". W orzecznictwie sądowym występują w tym zakresie odmienne poglądy.

Według pierwszego z nich przyjmuje się, że nie chodzi jedynie o utratę zatrudnienia w całości ale dla przyjęcia utraty dochodu wystarczająca jest utrata zatrudnienia w części, np. wskutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy i płacy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK [...] skoro utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czyli strata, zanik, ubytek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów. Stanowisko to zostało wyrażone na tle regulacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, świadczeniach rodzinnych.

Zatem o "utracie dochodu" należy mówić zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. (analogicznie w art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.) to zatem zdarzenia wpływające w ten właśnie sposób na dochody określonej osoby. Tak też należy wykładać przesłanki "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jako zdarzeń powodujących utratę dochodu (wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2018 r. sygn. I OSK [...]). Powyższe upoważnia do tezy, że przepis art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. (i analogicznie art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.) nie może być wykładany literalnie. W kontekście problemu zmniejszenia wynagrodzenia nie mającego charakteru utraty zatrudnienia przyjęto, że wykładni art. 2 pkt 19 lit. c u.p.p.w.d. (i analogicznie art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.) nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji, w której stosunek pracy ustał. Prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego zawężenia kręgu potencjalnych beneficjentów przewidzianego w tej ustawie świadczenia, co byłoby nie tylko sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 4 ust. 1 ustawy, lecz również z zasadą równości wynikającą z art. 32 Konstytucji RP. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r. sygn. I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2018 r. sygn. I OSK [...],

Zmiana wysokości wynagrodzenia, nawet w razie utrzymania ciągłości stosunku pracy, może być odczytywana jako utrata dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. Takie rozumienie omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w wykładni celowościowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tego świadczenia, a zatem zaspokajanie potrzeb dziecka w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie. Aktualna sytuacja finansowa determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów (tak też NSA w ww. wyroku oraz por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK [...], z [...] listopada 2012 r. sygn. akt I OSK [...], z [...] kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], wyrok WSA w Bydgoszczy z [...] czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd [...], wyrok WSA w Olsztynie z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol [...], wyrok WSA w Warszawie z [...] lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa [...], wyrok WSA w Poznaniu z [...] maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...], z [...] maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], wyrok WSA w Olsztynie z [...].05.2019 r., sygn. akt II SA/Ol [...] oraz wyrok WSA w Gliwicach z [...].02.2019r., sygn. akt IV SA/Gl [...]).

Według poglądu przeciwnego utratą dochodu jest strata powiązana z utratą źródła dochodu, a zatem całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. Jak wskazano w wyroku NSA z [...] listopada 2011 r. o sygn. I OSK [...] analiza przepisów o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do uznania, że w przypadku obniżenia wynagrodzenia za pracę przy trwającym stosunku pracy następuje utrata dochodu w rozumieniu art.5 ust.4 w zw. z art. 3 pkt 23 lit.c u.ś.r. (o analogicznym brzmieniu jak art. 2 pkt 19, art.25 ust.2 pkt 1a oraz art.7 ust.3a u.p.p.w.d.). Podkreślono znaczenie i pierwszeństwo wykładni językowej w stosunku do wykładni celowościowej. W wyroku NSA z [...] czerwca 2020 r. o sygn. I OSK [...] wskazano, że ustawa nie zna pojęcia częściowej utraty dochodu i definiuje utratę dochodu w art.2 pkt 19 u.p.p.w.d., który nie wymienia przypadku obniżenia wysokości dochodu. W orzecznictwie prezentującym ten pogląd przyjmowano ścisłe, literalne brzmienie tego przepisu, posługując się wykładnią językową. Wskazywano, że utrata zatrudnienia oznacza utratę pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę lub innych umów wymienionych w ustawie, nie oznacza natomiast zmiany warunków pracy i płacy, polegającej na obniżeniu, czy podwyższeniu wynagrodzenia, przy trwaniu stosunku pracy. Gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia wychowawczego rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów wymienionych w ustawie, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony. Taką samą konstrukcją definicji "utraty dochodów" ustawodawca posługuje się nie tylko we wskazanym wyżej art. 2 pkt 19 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w art. 2 pkt 17 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W poszczególnych punktach wskazanych przepisów mowa jest o tym, że "utratą dochodów" jest utrata spowodowana utratą różnego rodzaju świadczeń – w przedmiotowej sprawie, z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 19 lit. c u.p.p.w.d., analogicznie w art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. i w art. 2 pkt 17 lit. c ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Pozwala to odwołać się do wypowiadanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisk odnośnie "utraty dochodu" spowodowanego "utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", wyrażanego w odniesieniu do wyżej powołanych regulacji (por. wyroki NSA z [...] sierpnia 2008 r., sygn. I OSK [...], z [...] listopada 2011 r., sygn. I OSK [...], z [...] listopada 2016 r., sygn. I OSK [...], z [...] kwietnia 2020 r., sygn. I OSK [...], dostępne na www.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszym składzie przychyla się do pierwszego poglądu, choć z pewnymi modyfikacjami. Sąd orzekający w pełni bowiem podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z [...].04.2020 r. o sygn. akt I OSK [...] (publ. CBOSA). Intencją prawodawcy we wprowadzeniu regulacji art. 5 ust. 4c u.ś.r., jak i analogicznie brzmiącego art.7 ust.3a u.p.p.w.d., był problem dopasowywania przez wnioskodawców osiąganego kryterium dochodowego do kryterium uprawniającego do świadczenia rodzinnego lub wychowawczego. Wprowadzone zmiany w przepisach, zarówno w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jak i w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów były zmianami doprecyzowującymi i analogicznymi do proponowanych zmian przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W uzasadnieniu proponowanych wówczas zmian w celu zapobieżenia zjawisku dopasowywania dochodu, zaproponowano wprowadzenie w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci regulacji, które wyłączą stosowanie przepisów dotyczących utraty i uzyskania dochodu w sytuacji, gdy wnioskodawca lub członek jego rodziny utraci dochód z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i w okresie 3 miesięcy od daty utraty dochodu ponownie uzyska dochód u tego samego pracodawcy, zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpocznie pozarolniczą działalność gospodarczą. Należy jednak mieć na względzie, że uzasadnienie projektu ustawy nie jest aktem prawnym i nie może stanowić podstawy jakichkolwiek rozstrzygnięć. Może ono jedynie pomóc w dokonaniu właściwej wykładni przepisów jeśli pojawiają się w tej kwestii wątpliwości. Wykładnia taka nie może jednak odbywać się z pominięciem wykładni językowej oraz wykładni celowościowej.

Sąd orzekający dostrzega możliwość wystąpienia w niniejszej sprawie okoliczności dopasowywania przez skarżącą swojego dochodu do kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Jednak należy podkreślić, że organy nie podjęły żadnych działań w kierunku ustalenia stanu faktycznego sprawy w tym zakresie. Nie dokonano oceny i analizy przyczyn zmian wysokości wynagrodzenia, formy zatrudnienia, zajmowanego stanowiska przez skarżącą. Nie oceniono de facto ciągłości zatrudnienia skarżącej pomimo zmiany pracodawców. Nie ustalono, czy obydwaj istotni dla sprawy pracodawcy są ze sobą powiązani więzami rodzinnymi lub małżeńskimi (na co wskazuje zbieżność nazwisk) lub innymi. Nie ustalono żadnych faktów, które mogłyby pozwolić na uznanie, że skarżąca dopasowuje w sposób celowy swój dochód w celu otrzymania świadczenia. Stan faktyczny w niniejszej sprawie w ustalonym zakresie nie budził wątpliwości. Jednak ustalenia te nie były pełne. Sąd wskazuje, że ustalenie okoliczności potwierdzających celowe dopasowywanie dochodu do kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia mogłoby prowadzić do oczekiwanej przez organ wykładni art. 3 pkt 23 lit.c u.ś.r.

Sąd orzekający podziela w pełni pogląd wyrażony w przywołanym wyroku NSA z [...].04.2020 r. o sygn. akt I OSK [...], że przepis art. 5 ust. 4c u.ś.r., i analogicznie art. 7 ust. 3a u.p.p.w.d., należy odczytywać w ten sposób, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się, jeżeli członek rodziny utraci dochód m.in. z tytułu zatrudnienia i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyska go ponownie u tego samego pracodawcy. Nie chodzi jednak o uzyskanie jakiegokolwiek dochodu ale dochodu w wysokości co najmniej odpowiadającej dochodowi utraconemu. Aby organ mógł zastosować przepis art. 5 ust. 4c u.ś.r. (odpowiednio art. 7 ust. 3a u.p.p.w.d.) musi zaistnieć nie tylko kontynuacja zatrudnienia u tego samego pracodawcy (bez względu na podstawę prawną tego zatrudnienia) ale też kontynuacja w uzyskiwaniu dochodu (dochód uzyskany w okresie 3 miesięcy nie może być niższy niż dochód utracony). W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Takie rozumienie omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w wykładni celowościowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka. Analogicznie w myśl art.4 ust.1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego i odpowiednio świadczenia wychowawczego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tych świadczeń, a zatem zaspokajanie potrzeb dziecka w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie. Aktualna sytuacja finansowa takiej osoby determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów.

W sprawie z dokumentów wynika, że skarżąca zatrudniona była na cały etat od dnia [...] października 2018 do dnia [...] stycznia 2019r. w Klubie Zabaw [...] H. W. z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Następnie już od dnia [...] stycznia 2019r. zawarła umowę o pracę ze Spółką A K. W., gdzie zatrudniona była do dnia [...] marca 2019r. na 1/4 etatu i osiągała dochód [...] zł brutto miesięcznie. Następnego dnia, czyli [...] marca 2019r. skarżąca ponownie zawarła umowę o pracę z H. W. Klub Zabaw [...] na czas nieokreślony na 1/4 etatu za wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie i była tam zatrudniona do [...] maja 2019 r. Niezasadny jest więc zarzut skargi, że skarżąca została zatrudniona w Klubie Zabaw [...] H. W. po upływie 3 miesięcy od poprzedniego zatrudnienia tamże.

Aby organ mógł zastosować przepis art. art. 5 ust. 4c u.ś.r. musi zaistnieć nie tylko kontynuacja zatrudnienia u tego samego pracodawcy ale też kontynuacja w uzyskiwaniu dochodu. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżąca, jak wyżej podano, nie podjęła zatrudnienia u tego samego pracodawcy na tych samych warunkach i nie uzyskała dochodu w tej samej wysokości. Jednocześnie organ nie poczynił żadnych ustaleń i ocen, czy skarżąca ponownie zatrudniając się – lecz na innych warunkach – u H. W. Klub Zabaw [...] na czas nieokreślony na 1/4 etatu za wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie dążyła do obejścia prawa i dopasowania swych dochodów do kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia.

Dokonana przez organy orzekające w sprawie niewłaściwa wykładnia art. 5 ust. 4c u.ś.r. skutkowała nieprawidłowym ustaleniem dochodu rodziny skarżącej, co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego. W związku z tym, uznając, że w sprawie doszło do naruszenia tych norm przez organy obu instancji, Sąd uchylił decyzje tych organów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę, organ I instancji ponownie zbada przesłanki przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego, uwzględniając dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa.

Na marginesie Sąd odniósł się do sposobu obliczenia 3 miesięcznego terminu wynikającego z art. 5 ust. 4c zgodnie z którym przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżąca w Klubie Zabaw [...] była zatrudniona do [...] stycznia 2019 r., czyli utrata jej dochodu nastąpiła w dniu następnym, czyli [...] stycznia 2019 r. (za pracę w dniu [...] stycznia 2019 r. otrzymała wynagrodzenie). Została zatrudniona w Klubie Zabaw [...] ponownie w dniu [...] marca 2019 r. Od 08 stycznia do [...] marca 2019 r. minęły więc 2 miesiące.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego potrącania nienależnie pobranych świadczeń z wypłacanego jej świadczenia rodzinnego należy wskazać, że taka możliwość wynika z art.30 ust.6 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz wypłacanego świadczenia wychowawczego.