Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 673/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 89 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant starszy sekr. sąd. Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a., art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 92 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355), a także § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), po rozpatrzeniu odwołania G. C., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...]Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. orzekającą o zmianie wcześniejszej decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

G. C. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2014 r. został przeniesiony z Komendy Powiatowej Policji w K. do Komendy [...] Policji od dnia [...] listopada 2014 r.

W dniu 5 listopada 2014 r. policjant złożył oświadczenie mieszkaniowe do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu tym wykazał, że jako kawaler ma dziecko i wraz z małoletnim dzieckiem oraz matką dziecka zamieszkują pod wspólnym adresem w K. przy ul. [...] m. [...] u osoby obcej. Policjant załączył również oświadczenie matki dziecka – E. B. z dnia 6 listopada 2014 r., w którym ww. poinformowała, że wspólnie z konkubentem G. C. oraz córką N. zamieszkują w czasie wolnym od służby w K. pod ww. adresem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.

Na podstawie tak złożonego oświadczenia Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przyznał G. C. równoważnik pieniężny za brak lokalu w stawce przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę.

Raportem z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanym do Komendanta [...] Policji G.C. wystąpił o wynajem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] w W., w którym poinformował, że od dnia [...]listopada 2014 r. zamieszkuje w [...] policyjnej na [...] w W. (ul [...]), gdzie, nie ma możliwości zamieszkania wraz z rodziną.

W oparciu o powyższe informacje przekazane przez policjanta organ ustalił, że G. C. zgłosił do książki alarmowej Wydziału [...] adres: W., ul. [...] m. [...]

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 163 K.p.a., orzekł o zmianie własnej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w ten sposób, że cofnął uprawnienia do dotychczas pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i przyznał uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Na powyższą decyzję G. C. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z prawa strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Komendant [...] Policji zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. poinformował G.C. o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz pouczył go przysługujących mu uprawnieniach w tym postępowaniu.

W dniu 19 listopada 2015 r. G. C. zapoznał się z aktami sprawy, sporządził fotokopie dokumentów i poinformował, że nie będzie składał wniosków dowodowych oraz oświadczenia końcowego na tym etapie postępowania.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 163 K.p.a., art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego orzekł ponownie

o zmianie swojej wcześniejszej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przyznającej G.C. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, w ten sposób, że:

- cofnął uprawnienie do dotychczas pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia;

- przyznał uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust.1pkt 2 powołanego rozporządzenia.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. organ wskazał, iż prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego polega na wspólnym zamieszkiwaniu określonych osób, wspólnym zaspokajaniu potrzeb życiowych oraz dotyczy wzajemnej ścisłej współpracy w załatwianiu codziennych spraw. Termin "wspólne" to takie, w którym biorą udział dwie lub więcej osób, natomiast termin "gospodarowanie" to dysponowanie, czy zarządzanie czymś.

W związku z powyższym organ stwierdził, że na dzień złożenia wniosku G. C. nie spełniał warunków do pobierania równoważnika za brak lokalu w stawce przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę, gdyż nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z córką z uwagi na fakt, iż małoletnia córka zamieszkiwała w K. przy ul. [...] m. [...] wraz z matką, natomiast adresem zamieszkania policjanta był adres: W. ul. [...] w [...] policyjnej.

W związku z powyższym, zasadne jest cofnięcie uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w stawce przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę.

Organ zaznaczył jednocześnie, iż w dniu 2 września 2015 r. G. C. złożył ponowne oświadczenie mieszkaniowe do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W niniejszym oświadczeniu policjant wykazał, że od dnia [...]września 2015 r. wraz z córką N. zamieszkują pod wspólnym adresem w W. przy ul. [...] w [...] policyjnej.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, poinformowano policjanta, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2014 r., na podstawie której zostało przyznane prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w stawce dla policjanta posiadającego rodzinę oraz, że przed Komendantem [...] Policji obecnie toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i jego wysokości.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. C. wniósł o jej uchylenie, przywrócenie uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za barak lokalu mieszkalnego dla policjanta posiadającego rodzinę oraz wypłacenie zaległej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi

W uzasadnieniu odwołania, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie skarżący podniósł, iż z uwagi na znaczną odległość (ok 300 km) od miejsca aktualnego pełnienia służby (w [...]) do miejsca zamieszkania (w K.) od chwili przeniesienia do [...] zdecydował się (na czas pełnienia obowiązków służbowych w W.) na wynajęcie pokoju w hotelu służbowym przy ul. [...] w W. - do czasu znalezienia odpowiednich warunków dla zaspokojenia potrzeb socjalnych swojej rodziny w W.. Ponadto, wspólnie z konkubiną uznali, że dla dobra dziecka z przeprowadzką do W. wstrzymają się do ukończenia przez córkę 3 klasy szkoły podstawowej oraz uporządkowania spraw formalnych związanych z mieszkaniem w K..

W ocenie skarżącego sam fakt, że osoby (każdego dnia miesiąca) fizycznie ze sobą nie zamieszkują nie ma dla definicji "wspólnego gospodarstwa domowego" decydującego znaczenia. Tak samo jak fakt zgłoszenia do książki alarmowej przez policjanta adresu w W. w hotelu policyjnym, w którym jest zakwaterowany na czas wykonywania obowiązków służbowych.

Powołał się też na oświadczenie swojej konkubiny, że każdy (możliwy do zagospodarowania na przejazdy do K.) czas wolny od służby spędzał wraz z rodziną w K. pod wskazanym w nim adresie, gdzie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe.

Poinformował jednocześnie, że z dniem 1 września 2015 r. wynajął pokój w [...] policyjnej przy ul. [...] w W. gdzie wspólnie z córką oraz konkubiną E. B. mieszkają razem oraz, że w dniu 2 września 2015 r. złożył ponowne oświadczenie mieszkaniowe do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w celu odzyskania pełnej stawki wstrzymanego w części równoważnika.

Komendant Główny Policji, w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a., art. 6a ust.2 pkt 2, art. 92 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, a także § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. orzekającą o zmianie wcześniejszej decyzji tego organu w przedmiocie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż wysokość równoważnika za brak lokalu jest inna dla funkcjonariusza posiadającego członków rodziny, a inna dla funkcjonariusza nieposiadającego członków rodziny (§ 2 ust. 1 rozporządzenia), przy czym za członków rodziny policjanta należy rozumieć osoby wskazane w art. 89 ustawy pragmatycznej (tj.: małżonek, dzieci własne lub przysposobione, o ile nie ukończyły 25 roku życia oraz w określonych tam warunkach również wstępni policjanta). Istotne jest również, że stosownie do przytoczonego przepisu, wskazane wyżej osoby muszą pozostawać z policjantem (wnioskodawcą) we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem policjant posiada prawo do równoważnika pieniężnego w wysokości jak dla policjanta posiadającego członków rodziny pod warunkiem, że pozostaje z dziećmi, które utrzymuje maksymalnie do ukończenia przez nie 25 rok życia, we wspólnym gospodarstwie domowym.

Organ zaznaczył jednocześnie, iż przepisy resortowe nie definiują pojęcia "prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego" w związku z czym praktyka orzecznicza wypracowała wykładnię tego pojęcia, uwzględniając interpretację zawartą w orzeczeniach sądów administracyjnych. W wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt II UK 504/98) wskazano, iż o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa decyduje więź gospodarczo-rodzinna istniejąca między określonymi osobami, przy czym nie ma decydującego znaczenia, czy osoby te zameldowane są w tym samym lokalu mieszkalnym, gdyż chodzi o faktyczne zamieszkiwanie, a nie o status prawny danej osoby w odniesieniu do lokalu. W wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95) Sąd Najwyższy wskazał natomiast, iż ocena czy osoba pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może tu mieć decydującego znaczenia. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują.

Bezsprzeczny w przedmiotowej sprawie jest natomiast fakt, iż G. C. nie zamieszkiwał wspólnie ze swoją córką. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, iż małoletnia córka N. mieszkała wraz z matką w K. (miejscowość niepobliska, oddalona od W. o około 300 km), natomiast zainteresowany mieszkał i pracował w W., na co wskazuje złożony przez stronę raport o wynajem lokalu z dnia 19 czerwca 2015 r. oraz adres zamieszkania zgłoszony do książki alarmowej.

Uznać zatem należy, że w świetle przytoczonych powyżej okoliczności G. C., pracując w W., nie mógł prowadzić z córką mieszkającą w K. wspólnego gospodarstwa domowego, a co za tym idzie brak było przesłanek uzasadniających przyznanie stronie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jak dla policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje G. C. zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przywrócenie uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za barak lokalu mieszkalnego dla policjanta posiadającego rodzinę, wypłacenie zaległej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że pod adresem K. ul [...] [...] był zameldowany do dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz posiadał tam większość swoich osobistych rzeczy. Ponosił też wszelkie koszty utrzymania ww. mieszkania i egzystencji swojej córki w K. biorąc jednocześnie aktywny udział we wspólnym jej wychowywaniu.

Nie bez znaczenia dla potwierdzenia wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego jest w jego ocenie również fakt, iż okres od 1 listopada 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. był jedynie czasowym utrudnieniem współdziałania ich rodziny, gdyż od [...] września 2015 r. z córką, a z konkubiną od [...] października 2015 r., wynajął pokój w [...] policyjnej przy ul [...] w W., gdzie razem mieszkają i dalej prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.

Skarżący zaznaczył jednocześnie, że w ww. okresie tj. od [...] listopada 2014 r. do [...] września 2015 r. spędził z rodziną w K. w czasie wolnym od służby (urlop, dni wolne za wypracowane nadgodziny) łącznie 149 dni, a w tym samym okresie, w służbie w W. spędził łącznie 155 dni.

W ocenie skarżącego sam fakt, że osoby (każdego dnia miesiąca) fizycznie ze sobą nie zamieszkują nie ma dla definicji "wspólnego gospodarstwa domowego" decydującego znaczenia. Skarżący zaznaczył, że przepisy resortowe nie definiują pojęcia "prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego", a zatem należy je interpretować na korzyść zainteresowanego. Sam fakt zgłoszenia do książki alarmowej przez policjanta adresu w W., w hotelu policyjnym w którym jest zakwaterowany na czas wykonywania obowiązków służbowych nie znaczy, że prowadzi pod tym adresem gospodarstwo domowe.

Skarżący podniósł jednocześnie, że w dniu 2 września 2015 r. złożył ponowny wniosek z oświadczeniem mieszkaniowym do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu tym zgodnie z prawdą wskazał, że od dnia [...]września 2015 r. wraz z córką N. zamieszkuje pod wspólnym adresem w W. przy ul. [...] w [...] policyjnej.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 25 maja 2016 r. do akt sądowych wpłynęło pisemne oświadczenie konkubiny skarżącego E.B, w którym potwierdziła fakty wskazane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.).

Stosownie do brzmienia art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy).

Podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest bowiem formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 powołanej ustawy.

Stosownie do treści art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają wymienionych w tym przepisie lokali, domu, czy kwatery.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Komendant [...] Policji przyznał skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] listopada 2014 r. w wysokości jak dla policjanta posiadającego członków rodziny, uwzględniając w tym jego córkę.

Następnie zaś decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 163 K.p.a., art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego orzekł o zmianie

decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przyznającej G. C. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, w ten sposób, że cofnął uprawnienie do dotychczas pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia (dla policjanta posiadającego członków rodziny) i przyznał uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia (tylko dla policjanta).

Powodem cofnięcia w decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego było uzyskanie przez organ informacji, że od dnia [...] listopada 2014 r. G. C. zamieszkuje w [...] policyjnej na S. w W. (ul.. [...]), natomiast jego małoletnia córka zamieszkuje wraz ze swoją matką w K. przy ul.. [...] m. [...]. Z powyższego organ wywiódł, iż skarżący nie pozostaje z córką we wspólnym gospodarstwie domowym, z uwagi na brak wspólnego zamieszkiwania z nią.

W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że G. C. w związku z jego przeniesieniem z Komendy Powiatowej Policji w K. do służby w Komedzie [...] Policji zamieszkiwał w okresie od [...] listopada 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r. sam w [...] policyjnej na S. w W. (ul [...]), natomiast jego córka mieszkała w tym czasie wraz ze swoją matką w K.. Córka zamieszkała wraz z ojcem w W. przy ul. [...] [...] w [...] policyjnej, dopiero od dnia [...] września 2015 r.

Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są m. in. pozostające z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia.

W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaje zatem to, czy w świetle art. 89 pkt 2 ustawy o Policji można uznać, że G. C. w okresie od 5 listopada 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. pozostawał ze swoją córką we wspólnym gospodarstwie domowym.

W wyroku z 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 664/10 WSA w Lublinie wskazał, że aby wyjaśnić pojęcie "wspólne gospodarowanie", a tym samym ustalić, czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też członkiem rodziny, należy uwzględnić potoczne rozumienie tego wyrażenia. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Poprawnej Polszczyzny PWN "wspólny to taki, w którym biorą udział dwie osoby lub więcej osób; wykonywany razem z kimś", natomiast "gospodarować" to "dysponować czymś; zarządzać czymś" (red. A. Markowski, Warszawa 2005, s. 1330 i 298). Stąd, jeśli osoby gospodarują wspólnie oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. W rozpatrywanym kontekście chodzi więc o przyczynianie się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny, a także wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp., zatem, przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione powinno być cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują.

Z kolei w wyroku z 19 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 864/08, WSA w Krakowie stwierdził, że np. wspólne korzystanie z tych samych urządzeń i sprzętów nie zawsze przesądza o tym, że osoby wspólnie gospodarują. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego są: udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu. Wszystkie te elementy powinny być uzupełnione cechami stałości. Jednocześnie też chwilowe pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą się mieszka, nie oznacza jeszcze prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.

W orzecznictwie można więc wyróżnić następujące cechy, które są charakterystyczne dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego: 1) udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu; 2) niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi; 3) stałość sytuacji określonych w pkt 1 i 2.

Niewątpliwie prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego jest ułatwione w przypadku wspólnego zamieszkiwania, ale też warunki lokalowe i wspólne zamieszkiwanie nie muszą przesądzać jednoznacznie o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Wykonywanie typowych dla wspólnego gospodarowania czynności bez wspólnego zamieszkiwania jest więc wprawdzie utrudnione, ale nie może być uznane za niemożliwe. Wymaga to zatem każdorazowo szczegółowego ustalenia i oceny. Dla przesądzenia, że takie czynności spełniają warunki wspólnego gospodarowania, konieczne jest ustalenie, czy czynności te wykazują cechy stałości, które tego typu sytuację charakteryzują.

Fakt zamieszkiwania przez córkę skarżącego w mieszkaniu w K. z matką w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. (bez bliższego zbadania wzajemnych relacji między córką i ojcem w zakresie wspólnego gospodarowania) nie musi więc przesądzać o tym, że w tym okresie nie prowadziła z ojcem wspólnego gospodarstwa domowego.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że z informacji przekazanych przez skarżącego wynika, iż w okresie od [...] listopada 2014 r. do 1 września 2015 r. spędził z rodziną w K. w czasie wolnym od służby (urlop, dni wolne za wypracowane nadgodziny) łącznie 149 dni, a w tym samym okresie, w służbie w W. spędził łącznie 155 dni.

W ocenie Sądu, zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie dawał zatem podstaw do przyjęcia jednoznacznych ustaleń, że skarżący ze swoją córką w spornym okresie nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego.

Organ poprzestał natomiast na ustaleniu, że skoro ojciec zamieszkiwał od [...] listopada 2014 r. w [...] policyjnej w W., a córka zamieszkiwała ze swoją matką w mieszkaniu w K. to nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego. Organ nie ocenił jednak wzajemnych relacji i związków gospodarczo finansowych łączących ojca i córkę. Nie ustalił w jakim zakresie ojciec przyczyniał się do utrzymania córki, jakie panowały zasady zarządzania finansami, decydowania o istotnych sprawach rodziny, podziału obowiązków związanych z wychowywaniem i opieką nad córką, a także czy miały one charakter doraźny, okazjonalny, czy stały i utrwalony.

W sytuacji występujących ewentualnych rozbieżności odnoszących się m.in. do kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, na organach ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych (art. 75 K.p.a.), między innymi poprzez przesłuchanie strony lub przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego oraz jego córki. Wobec tego dokonanie ustaleń wyłącznie w oparciu o informacje o braku wspólnego zamieszkiwania zdaniem Sądu, nie były wystarczające dla uznania, że skarżący nie prowadzi z córką wspólnego gospodarstwa domowego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 w zw. z art. 89 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie zatem, uwzględniając powyższe wskazówki Sądu oraz uzupełniony odpowiednio materiał dowodowy ocenić, czy skarżący po przejściu do służby w Komendzie [...] Policji pozostawał nadal ze swoją córką zamieszkałą w K. we wspólnym gospodarstwie domowym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.