Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2203/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Z. przy udziale uczestnika postępowania – [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku B. Z. na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) - z dnia (...).10.2018 r., wystawionego przez K., obejmującego należności z tytułu grzywny za okres (...).08.2018 r. w kwocie należności pieniężnej 10.000,00 zł. Jako podstawę prawną dochodzonego obowiązku wskazano postanowienie K. z dnia (...).08.2018 r. sygn. akt (...) o nałożeniu grzywny.

W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny działając na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a., zawiadomieniem z dnia (...).10.2018 r. nr (...) dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W..

W dniu (...).04.2019 r. organ egzekucyjny skierował zawiadomienie nr (...) o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do (...) (...) S.A. Bank zawiadomienie odebrał w dniu (...),04.2019 r. i pismem z tego samego dnia poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Zobowiązana zawiadomienie o zajęciu odebrała w dniu (...).04.2019 r.

W dniu (...).05.2019 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęło pismo zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego". W przedmiotowym piśmie Strona wniosła m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. z powodu uchylenia tytułu wykonawczego będącego podstawą prowadzenia egzekucji na skutek wydania w dniu 07.03.2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1830/19, uchylającego postanowienie K. z dnia (...).08.2018 r. (...). Do wniosku Strona załączyła kserokopię ww. wyroku.

W dniu 07.06.2019 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego W. pismo Wierzyciela informujące, iż od ww. wyroku K. złożyła skargę kasacyjną, wobec czego zaskarżony wyrok nie uzyskał waloru prawomocności, a ca za tym idzie okoliczność wydania przedmiotowego wyroku nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a, W konsekwencji obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr (...) jest nadal wymagalny.

Mając na uwadze powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego W.

postanowieniem z dnia (...).08.2019 r. nr (...).W odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie ww. postanowienia. Zdaniem Skarżącej uchylenie postanowienia K. z dnia (...).08.2018 r. nr (...) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oznacza, iż egzekucja w tej sprawie nie powinna być prowadzona, a postępowanie powinno zostać umorzone.

Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia (...) października 2019 r. nr (...) utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnego postanowienia organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniała wskazana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07.03.2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1830/18.

Wskazanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie K. z dnia (...).08.2018 r. nr (...), stanowiące podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...).10.2018 r. Od przedmiotowego wyroku Wierzyciel wniósł jednak skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że wyrok ten nie jest prawomocny.

Zgodnie zaś z powoływanym przez Stronę art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie

egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna ze wskazanych wyżej przesłanek.

Powoływany przez Stronę wyrok nie ma waloru prawomocności, ponieważ został

zaskarżony skargą kasacyjną. Okoliczność ta ma dla sprawy istotne znaczenie.

Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże zarówno organy państwowe, jak i inne sądy, co wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 295/18).

Uchylenie zaskarżonego postanowienia wyrokiem sądu I instancji oznacza, że postanowienie to istnieje nadal w obrocie prawnym jednakże nie wywołuje już skutków prawnych, tak procesowych jak i materialnych. Stan taki trwa do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu I instancji. Zatem w myśl przedstawionego powyżej stanowiska zasadnym jest stwierdzenie, że decyzja ostateczna póki co nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2005, s. 415). Tymczasem w kontrolowanej sprawie dopiero w przypadku uprawomocnienia wyroku, możliwe byłoby stwierdzenie przeszkody o trwałym charakterze.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważa, iż w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia (...).09.2019 r. nr (...) odmówił Stronie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...).10.2018 r., wskazując iż w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Na skutek rozpatrzenia zażalenia Strony wniesionego pismem datowanym na dzień (...).09.2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wydał w dniu (...).10.2019 r. postanowienie nr (...), którym uchylił ww. rozstrzygnięcie w całości i orzekając co do istoty - zawiesił postępowanie egzekucyjne do dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie skargi na postanowienie K. z dnia (...).08.2018 r. nr (...).

Wyżej opisane postanowienie zaskarżyła B. Z. wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...).10.2019 r. Sygn. akt. (...) oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia (...).08.2019 r. nr (...).

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego w tym postępowaniu, wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażącą obrazę przepisów postępowania a mianowicie:

• 59 § 1 pkt. 2) wz z art. 18 ustawy z dnia 17/06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezastosowanie tej normy i w konsekwencji orzeczenie o odmowie uchylenia umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...).10.2018 r. wystawionego przez K., podczas gdy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 07.03.2019 r. sygn. akt. I SAA/Va 1830/18 postanowienie K. z dnia (...).08.2018 r. wydane w sprawie nr (...) zostało uchylone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sad zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że umorzenia postepowania egzekucyjnego dotyczy art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej. Nie od rzeczy będzie również przypomnienie, że wyrokiem z dnia 07.03.2019 r sygn. akt I SA/Wa 1830/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie K. z dnia (...),08,2018 r. nr (...), stanowiące podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...).10.2018 r. Od przedmiotowego wyroku Wierzyciel wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że wyrok ten nie jest prawomocny. Zdaniem sądu nieprawomocne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z dnia 07.03.2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1830/18) nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Zatem orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, (nie wywiera skutków prawnych). Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

Nie budzi wątpliwości sądu, że tylko prawomocne orzeczenie sądu wiąże zarówno organy państwowe, jak i inne sądy (art. 170 p.p.s.a.). Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje więc wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe (w rozpoznawanej sprawie dopiero w przypadku uprawomocnienia wyroku, możliwe byłoby stwierdzenie przeszkody o trwałym charakterze). Co istotne w rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęto przed wydaniem wyroku uchylającego postanowienie K. nakładającego na stronę obowiązek zapłaty grzywny w kwocie 10.000,00 zł, a to uzasadnia jedynie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a nie jego umorzenie. Takie zawieszanie postępowania egzekucyjnego miało miejsce.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wydał bowiem w dniu (...).10.2019 r. postanowienie nr (...), którym uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia (...).09.2019 r. nr (...) w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...).10.2018 r. i orzekając co do istoty - zawiesił postępowanie egzekucyjne do dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie skargi na postanowienie K. z dnia (...).08.20ł8 r. nr (...). Zatem do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07.03.2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1830/18 brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Przepis ten stanowi bowiem, że postepowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek przewidzianych w powyższym przepisie nie miała miejsca.

Końcowo sąd podnosi, iż wobec zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej żadne jej prawa nie zostały naruszone. Natomiast los tegoż postępowania będzie zależy od wyroku NSA, który rozpozna skargę kasacyjną od orzeczenia tut. sądu z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1830/19.

Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.