Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2709/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2005r. sprawy ze skargi W. A. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w części obejmującej § 29 w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów nieuwzględnionych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w K. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2709/03

UZASADNIENIE

Na podstawie uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] lipca 2000r. Nr [...] zmienionej następnie uchwałą z [...] maja 2003r., nr [...] przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ujście Wilgi w K. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 9 grudnia 2002r. do 7 stycznia 2003r.

W dniu 21 stycznia 2003r. zarzut do powyższego projektu wniosła W. A.-S. (zwana dalej skarżącą) podając, iż jest współwłaścicielką działki nr "1" obr. ll. W swoim zarzucie skarżąca nie zgadza się z przebiegiem przez jej działkę projektowanej trasy Kanału K., gdyż ustalenia planu w tym zakresie ograniczają jej uprawnienia do powyższej nieruchomości i naruszają jej interes prawny. Uważa, że dalsze sytuowanie w tym terenie rezerwy dla przebiegu Kanału jest bezprzedmiotowe, gdyż wobec podwyższenia wałów wiślanych nie występuje już takie jak poprzednio niebezpieczeństwo powodzi dla centrum K., a Gmina Miasta K. nie dysponuje odpowiednimi środkami na realizacje takiej inwestycji. Zarzuca ingerencję w zabytkowe tereny związane z dworem Z. z XVIII w. przy ul. K., drewnianą chatą chłopską z 1841r. przy ul. R. Pierwotny projekt kanału z początku ubiegłego wieku nie ingerował tak agresywnie w otoczenie, jak ma to miejsce w obecnych planach zagospodarowania przestrzennego. Wniosła zatem o zwolnienie jej działki z rezerwy terenowej na kanał oraz dopuszczenie budownictwa niskiego typu M-3 lub M-4.

Rada Miasta K. uchwałą z dnia [...].08.2003r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut. W uzasadnieniu tej uchwały opisano stan faktyczny i prawny sprawy w przedmiocie wniesionego zarzutu. Wskazano, iż rezerwa pod trasę przebiegu Kanału K. wraz z obwałowaniami zawsze w planach miejscowy stanowiły teren zieleni miejskiej o charakterze rekreacyjnym, a nadto jego budowa jest niezbędna dla zabezpieczenia przed powodzią części centralnej miasta oraz możliwości wykorzystania na cele żeglugowe (gospodarcze i turystyczne). Sama trasa i parametry Kanału K. są zgodne z dokumentacją techniczną opracowaną w 1986r. i z dotychczasowym przebiegiem kanału wskazywanym w poprzednio obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Ze względu na warunki techniczne nie jest możliwe przesunięcie kanału w kierunku południowym. Wymienione zaś w zarzucie obiekty nie figurują w rejestrze zabytków uzyskanym z Wydziału Ochrony Zabytków. "W związku z treścią wskazująca na naruszenie interesu prawnego właścicielki dotyczącego prawa własności Rada Miasta odniosła się do rozwiązań planistycznych dotyczących nie tylko przedmiotowej działki, ale całokształtu ustaleń projektu planu. Zarzut, mimo że jest indywidualnym środkiem prawnym przysługującym określonym podmiotom w trakcie procesu planistycznego winien być rozpatrywany w nawiązaniu do projektu planu, jego celów i założeń oraz całościowych rozwiązań, a także w nawiązaniu do obowiązujących przepisów szczególnych. Ponieważ w świetle złożonego zarzutu zachodzi konflikt między interesem właściciela a opisanym interesem publicznym, koniecznym przy rozstrzyganiu było dokonanie przez Radę Miasta K. oceny wagi obydwu interesów z uwzględnieniem stanu faktycznego, stanu prawnego i relacji między obu stanami w konkretnym, wynikającym z wniesionego zarzutu przypadku."

W uzasadnieniu prawnym wskazano przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy o samorządzie gminnym, tłumacząc ich zastosowanie w sprawie.

Skargą z dnia 30 października 2003r. (nadaną przesyłka pocztową w Urzędzie Pocztowym Kraków 55 w dniu 3.11.2003r.) W. A.-S. skierowaną na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła, iż odrzucając zarzut Rada Miasta K. naruszyła jej interes prawny - ograniczając prawo własności. Określenie "ujście Wilgi" dla terenu leżącego na jej lewym brzegu i sięgającego aż do mostu na Wildze przy ul. B. zostało użyte z duża dowolnością, gdyż ujście rzeki jednoznacznie określa wpływ jednej rzeki do drugiej. "Niezgodne z prawdą jest twierdzenie, że obszar Z. nie był terenem budowlanym, o czyni świadczy stan zainwestowania tych terenów, który jest wynikiem historycznych zaszłości. Skarżąca uważa, iż "obecnie nie występuje już takie zagrożenie powodzią, które uzasadniałoby tak kosztowną inwestycję (...), twierdzenie o konieczności utrzymywania rezerwy terenowej na kanał, który wyprowadzi żeglugę towarową z centrum miasta w dzisiejszych czasach zakrawa na żart, gdyż o takiej żegludze od lat nikt nie słyszał. (...) Zarówno miasta jak i województwa nie stać na tak kosztowna inwestycję, w sytuacji, gdy nie ma środków nawet na wykoszenie trawy na wałach, wycinkę krzewów i drzew w korycie rzeki, czy uszczelnianie istniejących wałów przeciwpowodziowych. (..) Opracowywany od trzech lat projekt planu zagospodarowania przestrzennego Ujście Wilgi nie może być oceniany jako porządkujący zainwestowanie, na styku terenu zieleni z terenami Osiedla P., gdyż prawie nic nie zmienia w stosunku do planu z 1994 roku, z wyjątkiem rezygnacji z trasy szybkiego tramwaju na części terenu i nakreślenia wąskiego kanału, biegnącego od rzeki W. przy moście w ul. K. do kanału ulgi w okolicy ul. R., co stworzy dodatkową wyspę i konieczność wybudowania jeszcze jednego połączenia mostowego, a zlikwiduje ul. R. i dojazd do znajdujących się tam domów." Parametry techniczne projektu kanału opracowane w 1986r. uwzględniały transport Wisłą węgla ze śląskich kopalń, które już nie istnieją lub w bliskiej przyszłości istnieć nie będą. Twierdzenie, że projektowanego kanału nie można przesunąć na południe podważa fachowość projektantów kanału z okresu ck Austrii jak i II RP oraz jest sprzeczne z praktyką. Fakt, że zabytkowe obiekty wymienione w zarzucie nie są wpisane do rejestru zabytków, nie oznacza, że one nie istnieją zwłaszcza, iż skarżąca wielokrotnie w swojej korespondencji wskazywała na znaczenie tych obiektów. Odnosząc się zaś do uzasadnienia prawnego skarżąca uważa za bezzasadne odwołanie się do art.7 ust. l pkt l i 2 ustawy o samorządzie gminnym. Nadto "przypomina mi się, że Rada zobowiązana jest tylko do rozpatrzenia mojego Zarzutu - nie jest natomiast zobligowana do jego uwzględnienia, ma więc prawo do naruszania moje interesu prawnego. Jednak ta konieczność - moim zdaniem - wynika ze zbyt swobodnego uznania organu administracji. Z przedstawionych przeze mnie powodów nie można uznać budowy kanału w projektowanym miejscu za konieczne, gdyż ten sam efekt ochronny można uzyskać mniejszym kosztem, co byłoby bardziej realne niż blokowanie terenu na następne stulecia." Stwierdza również, że na posiedzeniu Rady Miasta K. w dniach 18.06, 2.07 i 27.08 2003r. nie prowadzono rozważań na temat ewentualnego uwzględnienia jej zarzutu i aspektów prawnych jego nieuwzględnienia. Władze miasta wręcz twierdziły, że nie maja środków na budowę kanału i wykupienie potrzebnych terenów, wypłatę stosownych odszkodowań czy zamianę nieruchomości, co narusza art.36 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie przeprowadzono również, w tak ważnej sprawie, konsultacji z mieszkańcami gminy.

W odpowiedzi na skargę Miasto K. reprezentowane przez Prezydenta Miasta K. zastępowanego przez radcę prawnego P.L. wniosło o oddalenie skargi ustosunkowując się szczegółowo do podniesionych przez skarżącą zarzutów skargi.

Na rozprawie w dniu 19.07.2005r. skarżąca podniosła także, iż w różnych dokumentach jako numer jej działki podawany jest nr "1", zamiast nr "2".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Po pierwsze proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne.

W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodzi do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organu gminy mają prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuacje jego nieruchomości), a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowi wyraz stanowiska organów Gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywiera ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie może jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (mamy tu jeszcze do czynienia z projektem planu, a nie z gotowym planem), ale jej przedmiotem może być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut.

Następnie dopiero dochodzi do sporządzenia planu i uchwała o planie podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym.

Po drugie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłaszane zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działają dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania.

W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. W szczególności uchwała ta zawiera obszerne i wyczerpujące uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszącej zarzut. Wytłumaczono od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. W szczególności wyjaśniono dokładnie zasady lokalizowania projektowanej trasy Kanału K. Nadto wobec przytoczonych wyżej uwarunkowań prawnych nie sposób podzielić zarzutu skarżącej, że zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób narusza jej prawo własności. Uchwała ta bowiem stanowi jedynie "odpowiedź" właściwego organu - rady gminy - na wniesiony w toku procedury planistycznej zarzut. I zgodnie z zapisami prawa oraz wykształconym orzecznictwem sądowoadministracyjnym bada się jedynie czy uchwała taka ("odpowiedź" na zarzut) zawiera prawem wymagane elementy. Nie stanowi ona przepisów prawa miejscowego i w żaden sposób nie ingeruje w stan własności gruntów w rejonie projektowanej inwestycji. Tym samym nie daje żadnych możliwości do naruszenia własności prywatnej. Co więcej znacząca część argumentacji skarżącej zawartej w skardze odnosi się w zasadzie do przyjętych rozwiązań planistycznych, a nie do zaskarżonej uchwały. Tymczasem, jak wskazano wyżej przedmiotem zaskarżonej uchwały nie są konkretne rozwiązania planistyczne, gdyż po prostu jeszcze ich nie ma. Zaskarżona uchwała stanowiąca "odpowiedź" rady gminy na wniesiony zarzut w żaden sposób nie rozstrzyga o konkretnych rozwiązaniach planistycznych, a tym bardziej o ich przyjęciu jako obowiązujących. O badaniu przyjętych przez radę gminy rozwiązań planistycznych, ich krytykowaniu, czy nawet negowaniu, będzie można mówić dopiero po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego danego obszaru i wejściu w życie tych przepisów prawa miejscowego. Dopiero bowiem uchwała rady gminy o przyjęciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tworzy sytuację, w której przyjęte zastają konkretne rozwiązania planistyczne i stają się one prawem miejscowym, a tym samym wówczas te obowiązujące rozwiązania można kwestionować w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Odnośnie numeru działki, której skarżąca jest współwłaścicielką to stwierdzić należy, iż ona sama podała w treści wniesionego zarzutu nr "1" obr [...], jako numer jej działki, natomiast w podjętej uchwale (uzasadnieniu do niej) organ prawidłowo oznaczył działkę, której skarżąca jest współwłaścicielką.

W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i z tego powodu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270).