Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 398/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania skarżącej A. L. od decyzji Wójta Gminy K. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że jak ustalił organ pierwszej instancji - strona skarżąca, posiadająca obywatelstwo [...], nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.). Rozpatrując odwołanie, w którym skarżąca wskazała, iż posiada zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej wydane przez Wojewodę D. i to uprawnia ją do pobierania w Polsce wszystkich świadczeń - Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że w myśl art. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dzieci, prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje:

obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 1543), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,

e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie:

- zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

- dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002, str. 1, z późn. zm.- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz, 19, t. 6, str. 3, z późn. zm.), z adnotacją "ICT", wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, i gdy celem ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach przez okres nieprzekraczający 90 dni w okresie 180 dni

- jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Organ odwoławczy w kontekście cytowanego przepisu dalej zaznaczył, że skarżąca jest obywatelką Unii Europejskiej. Z postanowienia Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2018 r. zaś wynika, że do skarżącej nie mają zastosowania przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych i świadczeń wychowawczych względem wniosków o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, wraz z dodatkami, świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018, świadczenia rodzicielskiego oraz do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka na dziecko albowiem rodzice dziecka nie są aktywni zawodowo i nie przebywają w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W sprawie, zdaniem organu, nie zachodzą również pozostałe przesłanki pozwalające na przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia albowiem prawo do świadczenia nie wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, a ponadto skarżąca:

- nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 1543),

- nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy",

- nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002, str. 1, z późn. zm.- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 3, z późn. zm.), z adnotacją "ICT", wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, i gdy celem ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach s przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach przez okres nieprzekraczający 90 dni w okresie 180 dni,

- posiada zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela unii europejskiej, taki wszakże dokument nie uprawnia do otrzymania wnioskowanego świadczenia ponieważ aby otrzymać świadczenia rodzinne należy spełniać przesłanki, o których mowa w art. 1 wymienionej ustawy.

Strona skarżąca w ocenie Kolegium nie spełnia żadnej z tych przesłanek i z tego względu nie przysługuje jej prawo do wnioskowanego świadczenia.

W skardze strona skarżąca podniosła, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ posiada kartę o zarejestrowaniu obywatela Unii Europejskiej wydaną przez Wojewodę D. W Urzędzie Wojewódzkim dowiedziała się, że obywatelce Unii Europejskiej nie jest jej potrzebna wiza dla pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a posiadając kartę o zarejestrowaniu obywatela Unii Europejskiej ma dostęp do rynku pracy jak i do prawo do pobierania świadczeń.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja administracyjna odmawiająca przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka z powodu uznania przez organy, że strona skarżąca, będąca obywatelką państwa członkowskiego Unii Europejskiej ([...]), nie spełnia przesłanek, o których wprost mowa w art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.; zwana dalej w skrócie "ustawą").

Powołany przepis stanowi:

"1. Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń.

2. Świadczenia rodzinne przysługują:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 1543), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,

e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie:

– zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

– dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002 r., str. 1, z późn. zm.- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 3, z późn. zm.), z adnotacją "ICT", wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, gdy celem ich pobytu na tym terytorium jest wykonywanie pracy w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, przez okres nieprzekraczający 90 dni w okresie 180 dni

- jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej."

Z kolei art. 1 ust. 3 powołanej ustawy określa, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Jak wywieść trzeba z brzmienia cytowanego przepisu art. 1 – jego podmiotowy zakres normatywny (w ust. 2) różnicuje pojęcie cudzoziemca na kilka kategorii, przy czym generalnie stwierdzić należy, że cudzoziemcem będzie osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego. Jednakże odmienny jest status cudzoziemca, który jest obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej (lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego) od statusu cudzoziemca, który jest obywatelem państwa trzeciego w stosunku do państw członkowskich Unii Europejskiej. Przede wszystkim zaś ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2206 ze zm.) nie dotyczy w ogóle obywateli państwa członkowskich Unii Europejskiej, co wprost wynika z wyłączenia podmiotowego z jej stosowania, zawartego w przepisie art. 2 pkt 2), zgodnie z którym tej ustawy nie stosuje się do obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają. Prawo do pobytu w poszczególnych krajach państw Unii Europejskiej, czy ogólnie uprawnienia do swobodnego przemieszczania i podejmowania zatrudnienia na terytorium UE przez obywateli państw członkowskich wynika z fundamentalnych zasad traktatowych Unii Europejskiej i ta zasada implikuje także dostęp do ewentualnych świadczeń na terenie danego państwa członkowskiego UE, związanych czy to z zatrudnieniem, czy to zamieszkiwaniem w danym państwie. Kwestie zaś legalizacji pobytu obywatela UE na gruncie prawa krajowego polskiego zostały uregulowane w ustawie z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin ( j. t. Dz.U. z 2017 r. poz. 900).

Nadmienić także trzeba, że po myśli uregulowań zawartych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz.1265) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej (art. 87 ust. 1 pkt 7).

W takim świetle stwierdzić wypada, że przepisy art. 1 ust. 2 pkt 2) lit. c) do e) w ogóle nie dotyczą cudzoziemców będących obywatelami państw UE.

W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że strona skarżąca nie spełnia żadnej z przesłanek art. 1 ustawy, a tym samym oznacza to przyjęcie, że w ogóle nie mieści się w katalogu podmiotowym przepisu art. 1 ust. 2, a to i z tej racji, że Wojewoda stwierdził (w wydanym przez siebie postanowieniu), iż do strony skarżącej nie mają zastosowania przepisy o koordynacji o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W tej materii trzeba zauważyć, że każdy akt prawny ma zakres podmiotowy (katalog podmiotów objętych danym aktem prawnym – adresatów norm prawnych do których skierowane są postanowienia zawarte w danym akcie prawnym) i zakres przedmiotowy, czyli normatywny opis zdarzeń, których zaistnienie powoduje stosowanie tego aktu. Zbadanie przez wojewodę, czy w przypadku danej strony zachodzi zbieg systemów zaopatrzenia społecznego różnych państw członkowskich UE i czy wobec tego należy wdrożyć system koordynacji tych systemów - co wówczas oznacza wskazanie wojewody jako organu właściwego rzeczowo do rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia (zamiast wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta) - mieści się w zakresie przedmiotowym przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czyli (podług art. 3 punkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 jego postanowienia mają zastosowanie między innymi w stosunku do obywateli państw członkowskich.

Uregulowanie normatywne zawarte w art. 1 ust. 2 pkt 2) lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym jest mowa o cudzoziemcach "do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego" należy rozumieć w kontekście zakresu podmiotowego, a nie przedmiotowego przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przewidziane w nim świadczenia rodzinne przysługują między innymi również cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli spełniają pozostałe warunki ustawowe. Potwierdza to również wykładnia historyczna komentowanego przepisu oraz uzasadnienie do projektu jego nowelizacji w obecnym brzmieniu.

A mianowicie, przed dniem 6 lipca 2007 r. omawiany przepis art. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych miał treść następującą:

" 2. Świadczenia rodzinne przysługują:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

3) cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175, z późn. zm. 1), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej."

W uzasadnieniu zaś do projektu noweli z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz.U. z 2007 r. Nr 109, poz.747; art. 1), która wchodząc w życie w dniu 6 lipca 2007 r., wprowadziła obecne brzmienie przepisu, podano:

"Proponuje się zmienioną redakcję przepisu o prawie do świadczeń rodzinnych dla cudzoziemców, których uprawnienia wynikają z wiążących Rzeczpospolitą umów międzynarodowych. Aktualne brzmienie art. 1 ust. 2 pkt 2, stanowiącego, że prawo to przysługuje "cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego" proponuje się zastąpić brzmieniem "cudzoziemcom, do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym". (...). Uprawnienia cudzoziemców będących obywatelami UE lub EOG do świadczeń rodzinnych w Polsce wynikają bowiem z Traktatu Akcesyjnego o przystąpieniu RP do UE, a w konsekwencji o obowiązywaniu w tym zakresie przepisów wspólnotowych o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponieważ przepisy wspólnotowe dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ujęte są w akcie prawnym rangi rozporządzenia Rady WE, więc stosowane są w Polsce bezpośrednio i nie ma konieczności regulacji tej kwestii w ustawodawstwie krajowym. Tym samym, tak obecny, jak i proponowany w niniejszym projekcie przepis art. 1 ust. 2 pkt 2, ma tylko charakter informacyjny, a prawo obywateli UE i EOG do świadczeń rodzinnych w Polsce wynika nie z ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale z rozporządzeń wspólnotowych (rozporządzenie Rady EWG nr 1408/71 - Dz. Urz. UE L 149 z 05.07.71, s. 2 oraz rozporządzenia EWG nr 574/72 - Dz. Urz. UE L 074 z 27.03.72, s. 1). W związku z informacyjnym, a nie prawotwórczym charakterem treści art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz biorąc pod uwagę, że:

- lista osób, do których aktualnie stosuje się wiążące RP przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jest szersza aniżeli wymienieni w obecnym brzmieniu art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy obywatele UE lub EOG (uprawnionymi są również obywatele Szwajcarii, obywatele państw trzecich legalnie zamieszkali na terytoriach UE, EOG, Szwajcarii, którzy jeszcze nie są objęci tymi przepisami ze względu na ich obywatelstwo, bezpaństwowcy),

- zakres ten może podlegać dalszym zmianom,

zasadne jest, aby odwołać się tu ogólnie do zakresu podmiotowego wynikającego z wiążących RP umów międzynarodowych."

W tym stanie rzeczy, stosownie do przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo jego nowelizacji, która miała charakter jedynie informacyjny, jak podano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, omawiane świadczenia przysługują zatem nie tylko obywatelom polskim, ale także cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz innym cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wymienionym w pkt 2 lit. c) do e) - jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego pozwala na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Jak wynika z unormowań zawartych w powołanych wyżej rozporządzeniach prawa europejskiego - nr 883/2004 i nr 987/2009, koordynacja oparta jest na uprzednim stwierdzeniu odrębności i niemożliwej do usunięcia różnorodności krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, w stosunku do konkretnej osoby, ma zapobiec nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń. W rozporządzeniu nr 883/2004 (w pkt 15) wskazano, że niezbędne jest poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać. I jakkolwiek zapisano (w pkt 16 preambuły), że w zasadzie nie ma we Wspólnocie uzasadnienia dla uzależniania praw w zakresie zabezpieczenia społecznego od miejsca zamieszkania zainteresowanych osób; jednakże w szczególnych przypadkach, w szczególności w odniesieniu do świadczeń specjalnych związanych z kontekstem gospodarczym i społecznym zainteresowanej osoby, miejsce zamieszkania może być brane pod uwagę. W celu uniknięcia nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń w realizacji potrzeby określenia zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa właściwego państwa członkowskiego i ustawodawstwa państwa członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny, takie reguły ustalono, i między innymi w art. 11 określono, że (ust. 1) osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego i (o czym mowa w ust. 3) zgodnie z przepisami art. 12 do 16 rozporządzenia:

a) osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

b) urzędnik służby cywilnej podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja;

c) osoba otrzymująca zasiłek dla bezrobotnych zgodnie z przepisami art. 65 na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego zamieszkania podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

d) osoba powołana lub odwołana ze służby w siłach zbrojnych lub służby cywilnej w państwie członkowskim podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

e) każda inna osoba, do której nie mają zastosowania przepisy lit. a) do d) podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego rozporządzenia, gwarantujących jej świadczenia na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku innych państw członkowskich.

Aczkolwiek organy pominęły dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie, co winno zostać uzupełnione i zweryfikowane w ponownym postępowaniu, to tymczasem z lektury akt zdaje się wynikać, że cała rodzina skarżącej wnioskodawczyni (w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy), to jest dziecko skarżącej oraz ojciec dziecka (posiadający obydwoje obywatelstwo polskie) mieszkają wraz ze skarżącą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i tu skupiają swoje centrum życiowe. Skarżąca zarejestrowała swój pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na warunkach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin ( j. t. Dz.U. z 2017 r. poz. 900) i otrzymała stosowne zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE (vide art. 16 oraz art. 27-28 tej ustawy), co oznacza, że na dzień wystąpienia z wnioskiem o zarejestrowanie jej pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ten pobyt przekroczył 3 miesiące i jest legalny. Organy nie ustaliły by strona pobierała jakieś świadczenia za granicą lub uzyskiwała tam dochody z racji zatrudnienia, cała rodzina bytuje w Polsce, wobec czego wypada zgodzić się z Wojewodą, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania przez Wojewodę decyzji w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, albowiem nie zachodzi konieczność eliminowania skutków podlegania odmiennym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Właściwość rzeczową do rozpatrzenia wniosku zachowuje zatem Wójt Gminy na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

W powyższym świetle należało uznać, że organy wydając zaskarżone decyzje obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 2 pkt 2) lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niezastosowanie.

Rzeczą organu będzie więc w dalszym postępowaniu w szczególności ustalenie, czy skarżąca jako wnioskodawczyni, spełnia warunki opisane w art. 1 ustęp 2 in fine oraz w ustępie 3, a także pozostałe warunki wynikające z ustawy, a zwłaszcza opisane w przepisach Rozdziału 2a "Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka".

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję w całości, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz.1302).