Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 533/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 533/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006r., sprawy ze skargi H. C., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 lutego 2005r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 700,00 zł ( siedemset złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją [...] z dnia [...].2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 207 i art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 45 pkt 6 i art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000r. nr 14 poz. 176 ze zm.) określił skarżącej H. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca będąca wdową w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2003 r. wniosła o obliczenie podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Jednocześnie jednak na mocy art. 6 ust. 8, z zastrzeżeniem ust. 9 i 10, powołanej ustawy powyższy sposób opodatkowania nie ma zastosowania w sytuacji gdy do osób samotnie wychowujących dzieci mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm.). Jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym skarżąca od [...].1996 r. prowadziła działalność opodatkowaną w formie ryczałtu. Następnie w dniu [...].1997 r. skarżąca pisemnie poinformowała organ podatkowy, że zawiesza działalność. Ponieważ obowiązujące przepisy nie nakładają na podatników zgłaszania przerw w działalności, oświadczenie w tym przedmiocie nie wywiera żadnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosi likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W dniu [...].2003 r. skarżąca złożyła oświadczenie, że w roku 2003 dla prowadzonej działalności wybiera jako formę opodatkowania ryczałt ewidencjonowany. W dniu [...].2004 r. skarżąca złożyła deklarację PIT-28 za 2003 r. W związku z powyższymi faktami organ podatkowy stanął na stanowisku, że w roku podatkowym 2003 do skarżącej miały zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W związku z powyższym organ przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków do opodatkowania dochodów na zasadach preferencyjnych, przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca H. C., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego. W uzasadnieniu skarżąca kwestionuje stanowisko organu, który uznał że skarżąca nie ma prawa do obliczenia podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Skarżąca zgadza się że zgłoszenie zawieszenia działalności gospodarczej nie likwiduje jej oraz nie zwalnia podatnika z obowiązku składania deklaracji, twierdzi jednak, że w przypadku nie prowadzenia działalności a w konsekwencji nie osiągania przychodu nie będą występowały zobowiązania podatkowe. Z tego faktu skarżąca wywodzi, że nie mają do niej zastosowania przepisy o zryczałtowanym podatku dochodowym a tym samym może skorzystać z opodatkowania dochodów na zasadach preferencyjnych.

W wyniku odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 14 lutego 2005 r. [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podzielił w całości stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu podkreślono, że skarżąca nie dokonała likwidacji działalności gospodarczej a jedynie jej zawieszenia. Likwidacja działalności jest konsekwencją decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Wobec powyższego fakt nie osiągania przez skarżącą żadnych przychodów z działalności gospodarczej jest bez znaczenia, albowiem, wobec nie wykreślenia z rejestru, nadal jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez H. C. do sądu administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym dzieci małoletnie podatek może być określony na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci. Wymieniony sposób opodatkowania nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.). Bezspornym w sprawie jest, że H. C. (osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko) uzyskała w 2003 r. wyłącznie przychód z tytułu stosunku pracy. Od 1996 r. H. C. prowadziła działalność gospodarczą, której wykonywanie zawiesiła w dniu [...].1997 r. i od tego czasu nie uzyskiwała przychodu z tego tytułu. H. C. wybrała formę opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jednakże nie uzyskała przychodu z tego źródła.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia czy H. C. jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko może podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych w przepisie art. 6 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma interpretacja pojęcia zawartego w przepisie art. 6 ust. 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych "do podatnika mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne". Ustawodawca bowiem w przepisie art. 6 ust. 8 cyt. ustawy przyjął, ze sposób opodatkowania określony w przepisie art. 6 ust. 4 cyt. ustawy nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy cyt. ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przy dokonywaniu interpretacji przepisu art. 6 ust. 4 cyt. Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotne jest odniesienie się do pojęcia "obowiązek podatkowy" i "zobowiązanie podatkowe". Ustawy podatkowe normujące poszczególne podatki określają, kiedy i w jakich sytuacjach powstaje obowiązek podatkowy. Obowiązek podatkowy powstaje, gdy zostaną zrealizowane podmiotowe i przedmiotowe elementy prawnopodatkowego stanu faktycznego. Przyjąć zatem należy, że obowiązek podatkowy powstaje w sytuacji, gdy danemu podmiotowi można przypisać prawnopodatkowy stan faktyczny. Powiązanie danego podmiotu podatkowego z prawnopodatkowym stanem faktycznym określonym w ustawie prowadzi zatem do objęcia tego podmiotu obowiązkiem podatkowym, co jednak nie musi prowadzić do powstania zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe wynika z obowiązku podatkowego, a zatem dla powstania zobowiązania podatkowego niezbędne jest wcześniejsze ustalenie obowiązku podatkowego. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 cyt. ustawy zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają uzyskiwane przez osoby fizyczne, przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu przyjąć należy, iż z samego faktu wyboru przez podatnika formy opodatkowania nie można wywodzić powstania obowiązku podatkowego. Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania ma charakter instrumentalny w stosunku do obowiązku podatkowego. Skarżąca w 2003 r. nie prowadziła działalności gospodarczej, nie uzyskała z tego źródła przychodu. W 2003 r. nie powstał zatem w stosunku do skarżącej obowiązek podatkowy w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych. Skoro w 2003 r. nie powstał obowiązek podatkowy to nie powstało również zobowiązanie podatkowe, dla którego zaistnienia niezbędnym jest wcześniejsze ustalenie obowiązku podatkowego.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, interpretacja przepisu art. 6 ust. 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinna zostać zatem dokonana z uwzględnieniem instytucji prawa podatkowego jaką jest "obowiązek podatkowy". Jeżeli na podatniku nie ciąży obowiązek podatkowy w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych to nie można przyjąć, że w stosunku do podatnika mają zastosowanie przepisy "ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym", co w konsekwencji pozwala sformułować twierdzenie, iż skarżąca spełniła w 2003 r. przesłanki określone w art. 6 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).