Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SO/Wa 2/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 63 § 1 i § 5
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

|POSTANOWIENIE | , Dnia 16 marca 2021 roku, , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędzia WSA Piotr Korzeniowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 roku, na posiedzeniu niejawnym, wniosku [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] grudnia 2020 roku nr [...], oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] maja 2019 roku nr [...], w przedmiocie określenia wymiaru kary biegnącej, postanawia:, odmówić wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 roku nr [...] oraz decyzji [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2019 roku nr [...].,


UZASADNIENIE

P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wnioskiem z 28 grudnia 2020 r. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020 r., którą Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2019 r. i określił dla P. sp. z o.o. z siedzibą w P. wymiar kary biegnącej w wysokości 50,03 zł na dobę za przekroczenie w porze dnia dopuszczalnego poziomu hałasu i wskazał 28 listopada 2018 r. jako termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2019 r. Uzasadniając wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w P. podniosła, że wydane decyzję stanowią podstawę do wymierzenia spółce administracyjnej kary pieniężnej oraz obciążenia spółki kosztami wykonania kontroli.

W odpowiedzi na wniosek Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jego oddalenie podnosząc, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie posiadają atrybutu wykonalności. Przedmiotem decyzji jest ustalenie wymiaru kary biegnącej za przekroczenie w porze dnia dopuszczalnego poziomu hałasu. Decyzje nie nakładają na spółkę żadnych obowiązków i nie wywołują żadnych bezpośrednich skutków np. poprzez konieczność uiszczenia kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Natomiast w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Należy więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7, Lex nr 41266, M. Podat. 2000, nr 9, poz. 3, stwierdzając w niej, że określenie "we wszystkich postępowaniach", oznacza, że środki prawne mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Zatem stwierdzić należy, że przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 p.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, lecz również decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Zatem dopuszczalne jest zgłoszenie w niniejszej sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2019 r. wydanej w administracyjnym toku instancji w trybie zwykłym.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powołanego przepisu można wyprowadzić wniosek, że na podstawie tej normy prawnej sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże warunkiem niezbędnym takiego rozstrzygnięcia jest zaistnienie przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek uzasadniających wstrzymanie. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie wywołuje określone skutki prawne, nie każda jednak podlega ochronie tymczasowej. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Z przepisu tego wynika również, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie przez stronę we wniosku istnienia okoliczności potwierdzających możliwość wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, iż wstrzymanie wykonania decyzji ma na celu tymczasową ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności.

Przede wszystkim należy jednak mieć na uwadze, że możliwość wstrzymania wykonania odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności, które są wyposażone w przymiot wykonalności w tym znaczeniu, iż wymagają wykonania i nadają się do wykonania, czyli takie które wywołują skutki materialnoprawne. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W orzecznictwie podkreśla się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 455/09, z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 801/11, z dnia 27 czerwca 2017 r., II GZ 463/17).

Rozpoznając wniosek, Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zarówno decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020 r., jak również decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2019 r. Jak wskazano powyżej, przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Decyzja organu odwoławczego, jak również decyzja organu I instancji nie nadają się do wykonania, zatem wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Wydane rozstrzygnięcia zawierają negatywną ocenę działań wnioskodawcy, w związku z którymi zobowiązany on będzie do uiszczenia kary pieniężnej. Nie nakładają one natomiast na wnioskodawcę żadnych obowiązków i nie wywołują żadnych bezpośrednich skutków, np. poprzez konieczność uiszczenia kary. Dopiero bowiem, stosownie do art. 302 ust. 1 ustawy 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2020, poz. 1219 ze zm.) na podstawie ostatecznych decyzji określających wymiar kary biegnącej, wojewódzki inspektor ochrony środowiska, podejmie decyzję o wymierzeniu kary. W tej sytuacji stwierdzić należało, że do wykonania będzie się nadawała dopiero decyzja wymierzająca karę, której podstawą będą ostateczne decyzje określające wymiar kary biegnącej. Tym samym decyzje ustalające wymiar kary biegnącej nie mogą powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia wnioskodawcy znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jako niepodlegające wykonaniu. Należy również podkreślić, że decyzja organu I instancji został uchylona w całości decyzją organu odwoławczego z [...] grudnia 2020 r., zatem Sąd nie może wstrzymać wykonania rozstrzygnięcia wyeliminowanego z obrotu prawnego.

Reasumując Sąd uznał, że z uwagi na charakter decyzji nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygnięcia organów obu instancji nie nakładają na wnioskodawcę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Tym samym podnoszone we wniosku okoliczności nie zasługiwały na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.