Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 229/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2,  art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pochylni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego A.F. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.F. jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] wydana na podstawie art.138 § 1 pkt.1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie pochylni przynależnej do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] 2-10 we W. – ze względu na jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku wszczętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postępowanie w sprawie budowy pochylni przynależnej do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] 2-10 we W., organ I instancji w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...] nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Spółdzielni Mieszkaniowej "C.K.", doprowadzić pochylnię stanowiącą integralną część budynku nr 2-10 przy ul. [...], do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 30.12.2000r. Następnie decyzją z dnia [...]r., Nr [...] na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowej pochylni. Decyzja ta została uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], a sprawa umorzona. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004r. sygn. akt II SA/Wr 862/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję organu odwoławczego. Następnie decyzją z dnia [...]r., Nr [...] DWINB uchylił decyzję PINB dla m. W. z dnia [...]r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2006r., sygn. akt II SA/Wr 338/05 WSA we Wrocławiu oddalił skargę T.Rz. na ww. decyzję DWINB.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] - PINB wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...]r., Nr [...] - jednocześnie poszerzając jego przedmiot o sprawę budowy przy ul. [...] 2-10 budynku mieszkalno-usługowego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Wznowione postępowanie zostało zakończone decyzją PINB z dnia [...]r., Nr [...] - stwierdzającą, iż decyzja z dnia [...]r., Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednakże z powodu upływu pięciu lat od dnia jej doręczenia nie można orzec jej uchylenia.

Organ podkreślił, że w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dwukrotnie zwracał się do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o weryfikację w trybie nadzoru swojej decyzja z dnia [...]r., Nr [...], lecz organ odwoławczy nie znalazł podstaw do weryfikacji z urzędu ww. decyzji.

W tak kształtującym się stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie pochylni przynależnej do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] 2-10 we W. ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, że jakkolwiek nie została wykonana jego decyzja z dnia [...]r., Nr [...], bowiem pochylnia w dalszym ciągu jest niezgodna z przepisami to nie jest możliwe wydanie decyzji ani na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ani na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jego zdaniem poprzez wydanie decyzji opartej na tym ostatnim przepisie nie przywróci się stanu zgodnego z prawem bowiem cały budynek, przy ul. [...] 2-10, został wyniesiony ponad, przyległy teren od strony ulicy [...] od 0 do 0,5 m. Zdaniem organu, decyzja wydana w trybie naprawczym nie może spowodować braku komunikacji lokali usługowo-handlowych od strony ulicy [...]. Ponadto ZDiUM jako zarządca pasa drogowego, w którym zlokalizowano pochylnię, nie zgadza się na jej rozbiórkę. PINB wskazał, że pochylnia zostanie objęta postępowaniem naprawczym w sprawie budynku przy ul. [...] 2-10 jako integralna część tego budynku.

Od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie realizacji pochylni przy ul. [...] 2-10 we W. odwołał się A.F..

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, stąd zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...] nakazywała doprowadzenie pochylni przy ul. [...] 2-10 we W. do stanu zgodnego z prawem w terminie do końca 2000 roku. W związku z powyższym o wykonaniu obowiązku winna decydować zgodność pochylni z (ówcześnie) obowiązującymi przepisami. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - protokół oględzin z dnia 20 listopada 2007r., pochylnia narusza następujące przepisy obowiązujące w chwili kiedy obowiązek miał być wykonany:

- § 16 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 140 ze zm.) stanowiący: "Do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystaj." Treść tego przepisu odpowiada treści obecnie obowiązującego przepisu z § 16 ust. 1 rozporządzenia Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późń. zm.). Szerokość pochylni wynosi od 1,03 do 1,43 m.

- § 71 ww. rozporządzenia MGPiB, który stanowi:

1.Pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych powinny mieć szerokość płaszczyzny ruchu co najmniej 1,2 m, krawężniki o wysokości co najmniej 0,07 m i obustronne poręcze odpowiadające warunkom określonym w § 298, przy czym odstęp między nimi powinien mieścić się w granicach od 1 m do 1,1 m.

2.Długość poziomej płaszczyzny ruchu na początku i na końcu pochylni powinna wynosić co najmniej 1,5 m.

3.Wymiary spocznika związanego z pochylnią przed wejściem do budynku powinny umożliwiać manewrowanie wózkiem inwalidzkim i otwieranie drzwi oraz wynosić co najmniej 1,5 x 1,5 m.

Sporna pochylnia nie spełnia powyższych wymagań z powodu niewystarczającą szerokość płaszczyzny ruchu na całej długości pochylni, spocznik przed wejściami do lokali użytkowych nie posiada wymaganej szerokości, brak obustronnych krawężników.

Również obecnie obowiązujący § 71 ust 1 stawia podobne wymaganie w stosunku do pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

- § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - wykonanie pochylni spowodowało zmniejszenie szerokości chodnika przez co nie spełnia on wymagań. Szerokość chodnika przy jezdni - nie może być mniejsza niż 1,25 m, jest znacznie poniżej metra, co widać na zdjęciach załączonych do protokołu z oględzin.

Organ odwoławczy zgodził się z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż jakkolwiek obowiązek wynikający z jego decyzji z dnia [...]r., Nr [...] nie został wykonany, to nie jest możliwe wydanie decyzji ani na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ani na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ratio legis art. 51 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa, w szczególności techniczno-budowlanych. Ustawodawca przewidział zasadniczo dwa sposoby osiągnięcia tego rezultatu, poprzez nakazanie przez organ nadzoru budowlanego:

1) likwidacji inwestycji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub art. 51 ust. 3 pkt 2, lub

2) wykonania czynności lub robót budowlanych doprowadzających roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, co przewiduje art. 51 ust. 1 pkt 2.

Zdaniem organu nadzoru, w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe orzekanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 bowiem wcześniej została już wydana decyzja na tej podstawie prawnej. Nie jest również możliwe orzeczenie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez: nałożenie obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych, przywrócenie pochylni budowlanego do stanu poprzedniego bądź rozbiórkę pochylni. Obowiązek zaniechania robót budowlanych byłby niecelowy, gdyż roboty budowlane zostały zakończone. Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego również nie może zostać wydany, bowiem pochylnia została wybudowana od podstaw razem z budynkiem przy ul.[...] 2-10 we W.. Natomiast poprzez rozbiórkę pochylni nie osiągnie się stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowa pochylnia nie jest bowiem samodzielnym obiektem budowlanym lecz częścią budynku przy ul. [...] 2-10 we W.. Powyższe zostało potwierdzone w niniejszym postępowaniu oraz w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Nie można tego faktu pominąć przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej spornej pochylni. Zgodzić się zatem należy z organem I instancji iż, nie jest prawnie uzasadnione prowadzenie postępowania w stosunku do wybranych fragmentów obiektu w przypadku, gdy legalizacji winien podlegać cały obiekt. Organ odwoławczy stwierdził, że rozebranie pochylni nie spowoduje przywrócenia stanu zgodnego z prawem a wręcz jego pogorszenie. Cały budynek przy ul. [...] 2-10 został wyniesiony ponad przyległy teren od strony ulicy [...] od 0 do 0,5 m. Rozebranie pochylni znacznie utrudni lub wręcz uniemożliwi dostęp lokali usługowo-handlowych od strony ulicy [...]. Przepis § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wymaga aby położenie drzwi wejściowych do budynku oraz kształt i wymiary pomieszczeń wejściowych powinny umożliwiały dogodne warunki ruchu, w tym również osobom niepełnosprawnym. Rozebranie pochylni niewątpliwie znacznie pogorszy obecnie istniejące warunki w zakresie dostępu do pomieszczeń do lokali od strony ulicy [...]. Jakkolwiek istniejąca pochylnia narusza przepisy to naruszenie to nie ma charakteru rażącego bowiem nie uniemożliwia korzystania z lokali użytkowych budynku w tym przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich. Rozebranie pochylni uniemożliwi samodzielny dostęp do tej części budynku takim osobom. W związku z powyższym nakazanie rozbiórki przedmiotowej pochylni nie przywróci stanu zgodnego z prawem budowlanym a zatem celu jakiemu służy zastosowanie przepisów art. 51 prawa budowlanego.

Z powyższych względów – w ocenie organu odwoławczego - nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej, wobec czego staje się ono bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania rodzi dla organu obowiązek jego umorzenia. Umorzenie niniejszego postępowania nie oznacza jednak, co prawidłowo wyjaśnił organ I instancji w swojej decyzji, iż przedmiotowa pochylnia w obecnym kształcie zostanie zalegalizowana. Pochylnia stanowi integralną cześć budynku zlokalizowanego przy ul. [...] 2-10 we W., który nie został jeszcze dopuszczony do użytkowania przez nadzór budowlany. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno- usługowego przy ul. [...] 2-10 we W.. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19.05.2011r. sygn. akt. II SA/Wr 48/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "C.K." na powyższą decyzję. W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że słusznie zauważył PINB, że odmowa pozwolenia na użytkowanie wiąże się z koniecznością wszczęcia postępowania naprawczego mającego na celu doprowadzenie całego budynku przy ul. [...] 2-10 do stanu zgodnego z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A.F. zarzucił:

1) naruszenie art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się organu administracji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. II SA/Wr 862/02),

2) naruszenie art. 105 §1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu o ww. przepis mimo braku przesłanek do jego zastosowania,

3) naruszenie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie polegające na niewydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji DWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...]r., Nr [...] i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając przedstawione zarzuty, skarżący pokreślił, że nie ulega wątpliwości, że zgodnie ze wskazówkami Sądu konsekwencją ustalenia, że pochylania nie została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem, powinien być nakaz rozbiórki. Organy wydając inne decyzje (umarzające postępowanie) w ustalonym stanie faktycznym nie zastosowały się do zaprezentowanej przez Sąd oceny prawnej, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.

Skarżący wskazał, że podnosił powyższy zarzut w odwołaniu od decyzji PINB, jednakże DWINB pominął milczeniem stanowisko skarżącego, nawet nie wspominając o treści wyroku z 2004 r.

Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia prawa. Niewątpliwe jest bowiem, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie normy art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie występują żądne przesłanki (przepisy szczególne), które umożliwiałyby wydanie innej decyzji, aniżeli wynikającej z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw, aby zastosować art. 105 §1 k.p.a. Skoro występują wszystkie elementy materialnego stosunku prawnego organ musi wydać decyzję merytoryczną i nie może postępowania umorzyć.

Organy obu instancji próbują uzasadnić swoje decyzje poprzez odesłanie do postępowania naprawczego. Skarżący nie jest stroną tego postępowania i nie wie, w jakim kierunku ono zmierza. Nie można wykluczyć sytuacji, że w ramach postępowania naprawczego zostaną podjęte decyzje, które uczyniłyby niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Aby jednak móc stwierdzić tę okoliczność i na takiej podstawie umorzyć niniejszej postępowanie, najpierw należy ostatecznie zamknąć postępowanie naprawcze. W sytuacji, w której organy przez kilkanaście lat nie potrafią doprowadzić do końca sprawy całego budynku przy ul. Biskupiej, powoływanie się w kontekście pochylni na zamiar rozstrzygnięcia tej kwestii w decyzji, która miałaby kompleksowo uregulować stan budynku, nie może być zaakceptowane. Skarżący powołując się na przepis art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdził, że w niniejszej sprawie jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem byłaby decyzja nakazująca rozbiórkę. Organ uchylając się od tego obowiązku wskazał, że wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spowodowałoby powstanie stanu niezgodnego z prawem (brak dostępu do lokali od strony ul. Biskupiej), przy czym sugeruje, aby ta kwestia została rozstrzygnięta w toku postępowania naprawczego obejmującego cały budynek. Przepisy obowiązującego prawa nie dają organom administracji kompetencji do odmowy wydania decyzji z powołaniem się na argument, że rozstrzygnięcie określonej kwestii może (choć wcale nie musi) nastąpić w innym postępowaniu administracyjnym.

Wobec powyższego, należy zdaniem skarżącego przyjąć, że rozstrzygnięcie organu administracji zawarte w skarżonej decyzji stanowi próbę uchylenia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy, stanowiąc oczywiste naruszenie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że tak zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...] narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit.a p.p.s.a., w związku z art. 153 p.p.s.a. co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Podkreślić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją do istoty /art.104 § 2 k.p.a./, gdy zaś umorzenie postępowania stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn.akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że fundamentalną kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy organ I instancji miał dostateczną podstawę do wydania objętej skargą decyzji z dnia [...]r., Nr [...], w której to powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie pochylni przynależnej do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] 2-10 we W., a organ odwoławczy do utrzymania w mocy tejże decyzji.

Wskazać należy, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 489).

Również w orzecznictwie przyjęte zostało, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przestał istnieć stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji w oparciu o konkretny przepis (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., l OSK 978/05, LEX nr 396771).

Skład orzekający w niniejszej sprawie akceptując przytoczone wyżej poglądy doktryny oraz linię orzeczniczą stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Kluczową okolicznością w niniejszej sprawie jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...] wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej "C.K.", z/s ul. [...] we W., doprowadzenie pochylni stanowiącej integralną część budynku nr 2-10 przy ul. [...], do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 30 grudnia 2000 r.

Wskazać przy tym należy, że zgodnie z zasadą domniemania ważności aktu administracyjnego, akty administracyjne funkcjonują w obrocie prawnym i wywołują skutki prawne, o ile nie zostały skutecznie zakwestionowane w prawem przewidziany sposób. Skoro zaś opisana wyżej decyzja organ I instancji z dnia [...]r., Nr [...] – nie została zakwestionowana przez strony postępowania, gdy nadto z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została wzruszona w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych, to oznacza, że pozostaje ona w obrocie prawnym i wiążę orzekające w niniejszej sprawie organy, jak i orzekający w niniejszej sprawie Sąd.

Istotne jest przy tym także i to, że wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego wydawane w sprawie przedmiotowej pochylni, będące konsekwencją opisanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...]r, Nr [...] były przedmiotem oceny podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 16 grudnia 2004r., sygn.akt II S.A./Wr 862/02 oraz wyroku z dnia 18 lipca 2006r., sygn.akt II S.A./Wr 338/05. W obu w/w sprawach, badane przez WSA we Wrocławiu decyzje PINB i DWINB we W. wydane w trybie art.51 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, były niewątpliwie następstwem w/w decyzji organu I instancji z dnia [...]r, Nr [...] wydanej w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, ze skoro w obrocie prawnym funkcjonuje wydana w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego decyzja organu I instancji z dnia [...]r, Nr [...], to następstwem tegoż winna była być wydana przez organy decyzja w oparciu o przepis art.51 ust.3 Prawa budowlanego. W myśl bowiem w/w przepisu art.51 ust.3 Prawa budowlanego - po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W niniejszej zaś sprawie organ I instancji, powołując się przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – stwierdził, że przedmiotowa pochylnia nie spełnia wymogów określonych w § 16, 71, jak i nie spełnia wymogów rozporządzenia MTiGM z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Organ I instancji dodatkowo odwołując się do prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] 2-10 we W. i przyjmując, że przedmiotowa pochylnia jest przynależna do tegoż budynku, w konsekwencji stwierdził, iż nie jest możliwe obecnie doprowadzenie owej pochylni do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji, dodatkowo wskazał, iż jakkolwiek istniejąca pochylnia narusza przepisy, to naruszenie to nie ma charakteru rażącego. Gdy zaś w ocenie organu odwoławczego rozebranie pochylni uniemożliwi samodzielny dostęp do tej części budynku osobom niepełnosprawnym poruszających się na wózkach inwalidzkich, a nadto nie przywróci stanu zgodnego z prawem budowlanym, a wręcz jego pogorszenie, stąd nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej, wobec czego staje się ono bezprzedmiotowe.

Sąd nie podziela stanowiska orzekających w niniejszej sprawie organów z tego to przede wszystkim względu, że powoływanie się przez organy na tym etapie postępowania /gdy winna zostać wydana decyzja w oparciu o przepis art.51 ust.3 Prawa budowlanego, jako konsekwencja wydanej wcześniej w/w decyzji z dnia [...]r., Nr [...]/ - na okoliczności natury technicznej i wywodzenie z tegoż, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, jest co najmniej spóźnione, gdyż kwestie te winny były być analizowane /oceniane/ przed wydaniem w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego opisanej wyżej decyzji z dnia [...]r., Nr [...]/.

Również podnoszona przez organy okoliczność, która w ocenie tychże organów przemawia za umorzeniem postępowania, a to mianowicie, że będzie /prawdopodobnie/ wszczęte postępowanie naprawcze mające na celu doprowadzenie całego budynku do stanu zgodnego z prawem, nie może stanowić dostatecznej podstawy do przyjęcia, że zasadne było w niniejszej sprawie umorzenie postępowania, z tej to chociażby przyczyny, iż kwestia odmowy pozwolenia na użytkowanie w/w budynku, znana już była Sądowi w sprawie sygn.akt II S.A./Wr 338/05, zakończonej w/w prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 18 lipca 2006r.

Oznacza to, zgodnie z przepisem art.153 p.p.s.a., że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Jak podkreślono w doktrynie, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wskazania dotyczące dalszego postępowania są konsekwencją przyjętej przez sąd oceny prawnej i określają sposób działania organu w toku ponownego rozpoznania sprawy, a ich celem jest nie tylko uniknięcie uprzednio popełnionych błędów, ale również wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s.345).

Wskazać przy tym również należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma podwójny charakter - nie jest to tylko przepis procesowy, ale także zawiera elementy materialnoprawne, gdyż odnosi się także do materialnoprawnej oceny sprawy. Przepis ten wykracza poza prawo procesowe, zawierając wskazania interpretacyjne także dla prawa materialnego, na podstawie którego następuje załatwienie sprawy /por. wyrok NSA z 8 stycznia 2010r., sygn.akt II FSK 1365/08, LEX nr 558897/.

Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że zaniechanie przez orzekające w sprawie organy prowadzenia postępowania w sposób wyżej przedstawiony, stanowi naruszenie nie tylko cyt. wyżej art.153 p.p.s.a., lecz także stanowi istotne naruszenie przepisów prawa materialnego , a które to uchybienia ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu.

Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...]. Zgodnie zaś z art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.

H.B.1.08.2012r.