Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1571/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: ,,organ odwoławczy’’) z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ,,Prezes ARiMR’’) z [...] czerwca 2018 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej: ,,Dyrektor ARiMR’’) z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR") z [...] grudnia 2017 r., nr [...] ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Kierownik ARiMR - w następstwie rozpatrzenia wniosków Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej - ostateczną decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową za 2012 r. w łącznej kwocie 24.864,40 zł, ostateczną decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...] przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową za 2013 r. w łącznej kwocie 26.043,80 zł, ostateczną decyzją z [...] października 2014 r., nr [...] przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. w łącznej kwocie 26.754,00 zł, ostateczną decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...] przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową za 2015 r. w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 4.864,36 zł.

Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Kierownik ARiMR odmówił Skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora ARiMR (rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r., nr [...]).

W dniu 29 sierpnia 2017 r. Kierownik ARiMR, zawiadomieniem nr [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych Stronie na mocy decyzji z: [...] grudnia 2012 r., [...] listopada 2013 r., [...] października 2014 r., [...] czerwca 2016 r.

Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik ARiMR decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...] ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 82.526,56 zł.

W uzasadnieniu decyzji powołał ustalenia przeprowadzonego postępowania w ramach, których stwierdzono, że Strona nie wywiązała się w pełni z podjętego zobowiązania w zakresie poplonów dla wariantu: 8.2.1. – Międzyplon ozimy. W trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu wykryto bowiem, że dla działek rolnych G1 i H1 zadeklarowanych do pakietu 8 Ochrona gleb i wód stwierdzono brak siewu roślin międzyplonowych. Jednocześnie, odnosząc się do oświadczenia dołączonego do raportu z kontroli, w którym Skarżący oświadczył, że w związku z trudnymi warunkami pogodowymi wysiew międzyplonu wykonany został na działkach rolnych A i B wymienionych w planie rolnośrodowiskowym wskazano, że powyższa okoliczność nie została zgłoszona do Biura Powiatowego. W związku z powyższym Kierownik ARiMR stwierdził, że powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w łącznej wysokości 82.526,56 zł zaś podstawę jej ustalenia stanowiły przepisy § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej: ,,rozporządzenie rolnośrodowiskowe’’).

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie ustalające kwotę nienależnie pobranych płatności podkreślając, że niespełnienie warunku siewu rośliny poplonowej w ostatnim roku programu oznacza, iż producent nie wywiązał się w pełni z realizacji zobowiązania.

W dniu 4 kwietnia 2018 r. do Prezesa ARiMR wpłynął wniosek Strony o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

W następstwie przeprowadzenia postępowania, Prezes ARiMR decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR z [...] grudnia 2017 r., nr [...] o ustaleniu Stronie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) dalej: ,,k.p.a.’’).

Po rozpatrzeniu odwołania Strony, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił zdania Skarżącego, że decyzje z [...] lutego 2018 r. i z [...] grudnia 2017 r. obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine i wskazał akty prawne oraz przepisy, na postawie których określono kwotę nienależnie pobranych płatności.

Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom Strony, organy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa, tj. § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Strona nie spełniła bowiem warunku siewu rośliny poplonowej w ostatnim roku realizacji programu na deklarowanych działkach. Powyższe potwierdził sam Skarżący oświadczając, że w związku z trudnymi warunkami pogodowymi wysiew międzyplonu wykonany został na innych działkach. Wobec powyższego Strona nie wywiązała się z realizacji podjętego zobowiązania. Powyższe wypełniało przesłanki ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych wymienione w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez brak zastosowania art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zwany dalej: "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 65/2011".

W odniesieniu do powyższego wyjaśniono, że przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Wskazano, że mają one charakter niejednoznaczny, ogólny i ramowy, a w ust. 2 również kompetencyjny, co wyklucza możliwość stwierdzenia naruszenia tych przepisów w stopniu rażącym. Podkreślono, że realizując normę kompetencyjną art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 prawodawca krajowy, m.in. w § 38 i § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uregulował kwestie nienależnie pobranych płatności i ten właśnie przepis znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego decyzje z [...] lutego 2018 r. i z [...] grudnia 2017 r. nie są więc obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. nie zostały wydane bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa zaś orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji ustalającej Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał też oceny zaistnienia pozostałych przesłanek nieważnościowych przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. wskazując, że nie zaistniała w sprawie żadna z tych przesłanek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący, czy wydanie decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa,

2. § 39 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, pomimo niewykazania przez organ faktu przerwania zobowiązania rolnośrodowiskowego,

3. naruszenie § 38 ust. 1 w zw. z ust. 2 i w zw. z ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy powinien on stanowić podstawę decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności za rok, w którym stwierdzono uchybienia w realizacji Programu Rolnośrodowiskowego,

błędy w ustaleniach faktycznych i uchybienie zasadom logicznego rozumowania przez, m.in. bezzasadne nieuwzględnienie faktu rażącego naruszenia w decyzji z [...] lutego 2018 r. oraz w decyzji z [...] grudnia 2017 r. przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r, ustanawiającego szczegółowe wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w konsekwencji odmówienie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) - dalej: ,,p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek Skarżącego, w którym zarzucił, że decyzja z [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena kontrolowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, a Sąd orzekający w tej sprawie podziela ten pogląd, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Prawidłowe i znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest stanowisko organu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny.

Z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia zawartego w weryfikowanej decyzji wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe Skarżącego rozpoczęte w 2012 r. dotyczyło pakietu 8: Ochrona gleb i wód w wariantach 8.2.1. – Międzyplon ozimy, 8.3.1. – Międzyplon ścierniskowy, 8.3.2. – Międzyplon ścierniskowy na obszarach zagrożonych erozją. Składając pierwszy wniosek Skarżący zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Z ustaleń organów wynika, że Skarżący nie dotrzymał w 2016 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 8.2.1. – Międzyplon ozimy. Wskazać bowiem należy, że w dniach od 2 grudnia 2016 r. do 6 marca 2017 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola, podczas której ustalono brak siewu roślin poplonowych na działkach G1 i H1 zadeklarowanych w wariancie 8.2.1. Międzyplon ozimy (protokół kontroli nr [...]). Również sam Skarżący potwierdził w dołączonym do raportu z kontroli oświadczeniu, że w związku z trudnymi warunkami pogodowymi wysiew międzyplonu wykonany został na innych działkach rolnych, tj. na działkach A i B. Zauważyć jednakże należy, że w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności mających wpływ na realizację zobowiązania rolnik powinien był o okolicznościach tych poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać takiej czynności wraz z dostarczeniem dowodów potwierdzających wystąpienie zgłaszanych okoliczności. Tymczasem Skarżący złożył oświadczenie o dokonaniu zmiany miejsca zasiania plonów dopiero podczas kontroli na miejscu 2 grudnia 2016 r., a zatem z uchybieniem wskazanego terminu. W tej sytuacji organ nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów dotyczących siły wyższej, a w konsekwencji do odstąpienia od żądania zwrotu przyznanej pomocy.

Powyższe ustalenia, dotyczące stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie realizowania przez Skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego dały również podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, czyli do wydania przez Kierownika ARiMR decyzji z [...] grudnia 2017 r. ze wskazaniem jako podstawy prawnej § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, m.in. w sytuacji w której rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Strona nie spełniła warunku siewu rośliny poplonowej w ostatnim roku realizacji programu, w związku z czym nie wywiązała się z realizacji podjętego zobowiązania. Zatem przepis § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego znalazł zastosowanie do ustalonego w tej sprawie, a nie podważonego skutecznie przez Stronę, stanu faktycznego sprawy. Strona zaniechała bowiem realizacji zobowiązania na całej powierzchni objętej zobowiązaniem, którą zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016.

W tym miejscy wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego warunkiem przyznania płatności w ramach pakietu 8. Ochrona gleb i wód jest uprawa na gruncie ornym po plonie głównym roślin:

- 1. jako wsiewki poplonowej – w przypadku wariantu pierwszego,

- 2. ozimych jako międzyplon ozimy – w przypadku wariantu drugiego,

- 3. jarych jako międzyplon ścierniskowy – w przypadku wariantu trzeciego (§ 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).

Zatem sam fakt stwierdzenia braku uprawy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – niezależnie od jej przyczyn, czy to zawinionych przez rolnika, czy też spowodowanych siłą wyższą, uzasadnia – zgodne z treścią § 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – stwierdzenie braku podstaw do płatności rolnośrodowiskowej.

Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że Skarżący dokonał wysiewu międzyplonu na innych działkach (A i B) skoro działki rolne, na których stwierdzono brak siewu (G1 i H1) były jedynymi działkami deklarowanymi we wniosku z zaznaczonym wariantem 8.2.1.

O zmianie miejsca dokonania plonów należało – jak już wskazano powyżej – poinformować w określonym terminie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej, czego Skarżący nie uczynił – jak sam wskazuje "z przeoczenia".

Jednocześnie wyjaśnić należy, że wymogi nałożone na producenta rolnego w programie rolnośrodowiskowym wiążą ten podmiot przez cały czas trwania zobowiązania. Beneficjent jest zobowiązany do realizacji zobowiązania w pełnym zakresie przez cały okres jego realizacji. Zatem w przypadku zaprzestania realizacji całego zobowiązania w danym roku powoduje obowiązek zwrotu płatności wcześniej przyznanych, obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.

Wobec powyższego w przypadku braku upraw – wbrew twierdzeniom Skarżącego – nie dokonuje się zmniejszenia w związku z niespełnieniem wymogów, a odmawia przyznania płatności z uwagi na brak realizacji podjętego zobowiązania. Nie było zatem podstaw, aby w niniejszej sprawie zastosować art. 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, tj. dokonać zmniejszenia płatności w danym roku (2016). Skoro zatem powyższy przepis z uwagi na ustalony stan faktyczny nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, to niezasadny jest zarzut skargi dotyczący jego naruszenia.

Sąd nie podziela również zarzutu rażącego naruszenia art. 18 § 2 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie wykryte niezgodności, wyszczególnione w raporcie z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Strony, zostały ocenione przez organy ARiMR. Na tej podstawie odmówiono Stronie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. Organy ARiMR w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności odniosły się również w sposób obszerny w uzasadnieniu skarżonych decyzji do argumentów i zarzutów zgłoszonych przez Stronę i ewentualnych przesłanek wystąpienia siły wyższej. Podkreślić należy, że Skarżący, na etapie postępowania zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2017 r. oraz [...] lutego 2018 r. jak również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie kwestionowała ustaleń faktycznych organów orzekających w trybie nieważnościowym, wskazujących na zaistnienie w sprawie wskazanych powyżej nieprawidłowości, jako przesłanek żądania zwrotu przyznanych Skarżącej płatności rolnośrodowiskowych za 2012 – 2015 r.

Dodatkowo wskazać należy, że również na gruncie ustawy o PROW przewidziano w art. 28 ust. 1, że pomoc i pomoc techniczna pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, co należy odnieść również do płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856, z późn. zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zatem Kierownik ARiMR wydając decyzję z [...] grudnia 2017 r. miał podstawy prawne do rozstrzygania o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przy jednoczesnym ustaleniu braku przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, tj. okoliczności, o których mowa w art. 28a ww. ustawy.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło tym samym do naruszenia 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja Kierownika ARiMR nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani innych przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa."

Analiza zaskarżonej decyzji i materiału dowodowego w sprawie wykazuje, że nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Weryfikowana decyzja jest wykonalna, jej wykonanie nie wywoła żadnego czynu zagrożonego karą, jest skierowana do właściwej osoby, została wydana przez uprawniony podmiot i nie ma podstawy prawnej stanowiącej o jej nieważności z mocy samego prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podkreśla, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania, które w sposób istotny mogłyby wpłynąć na wynik sprawy jak też nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które wpłynęłoby na wynik sprawy. W tych warunkach uznając skargę za niezasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

11