Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1137/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. W. i H. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania T.W. i H.W. od decyzji Starosty z dnia [...], orzekającej

o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości położonej w [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia: część działki nr [...], która na mapie wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, prowadzonej przez Prezydenta Miasta w dniu [...] za nr [...] oznaczona została jako działka nr [...] o pow. 0,2310 ha, stanowiącej obecnie część działki oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...] obręb 0030 numerem [...](pkt 1) oraz część działki o numerze [...], która na ww. mapie oznaczona została jako działka nr [...] o pow. 0,0099 ha, stanowiącej obecnie część działki oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...] obręb 0030 numerem [...], na podstawie art. 9a, art. 136, art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 518), dalej określanej w skrócie "ugn" oraz art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewoda podał, że decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] ustalono miejsce i warunki inwestycji, a decyzją tego samego organu z dnia [...] zatwierdzono plan realizacyjny inwestycji. Załącznik graficzny do ww. decyzji wskazuje, że działka nr [...] była przeznaczona pod skrzyżowanie planowanej ulicy nr 310 z ul. nr 300 i miała stanowić ciąg komunikacyjny. Na działce nr [...] zaplanowano w części teren zieleni, w pozostałej ogródki działkowe i alejkę, na działkach o numerach [...] i [...] wydzielono teren zieleni przy granicy z działką [...] (około 6 m szerokości), a pozostałą część wydzielono z przeznaczeniem na ogródki działkowe wraz z alejką.

Aktem notarialnym sporządzonym w dniu 8.09.1977 r. W. i S. małż. W., na podstawie art. 6 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przenieśli na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości oznaczonej numerami działek: [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 8554m2, objętej ww. decyzjami, z przeznaczeniem pod urządzenie ogródków działkowych. Następnie Zarząd Gospodarki Terenami decyzją z dnia [...] przekazał w użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogródków Działkowych teren Skarbu Państwa położony w [...], w skład którego wchodziły m.in. działki o numerach [...], [...] i [...].

Pismem z dnia 16.03.1998 r., uzupełnionym w dniu 8.03.2001 r. T. W. i H.W., jako spadkobiercy byłych właścicieli wystąpili

z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki

o numerach: [...], [...], [...] i [...].

W toku rozpatrywania sprawy Starosta ustalił, że działki przejęte aktem notarialnym z dnia [..] o numerach: [...], [...], [...] wchodzą obecnie w granice działki oznaczonej w ewidencji gruntów miasta Kielce (obręb 030) numerem ewidencyjnym [...], a działka nr [...] wchodzi w granice działki nr [...]. Organ I instancji, w oparciu o przeprowadzone w dniach 7.11.2006 r. i 17.07.2007 r. oględziny, uznał że część działek nr [...] i nr [...] nie wykorzystano zgodnie z celem wywłaszczenia, bo tylko ich część jest urządzona pod ogródki działkowe od nr 141 do nr 250, a pozostała część od działek do granicy POD "..." pozostaje

w użytkowaniu posiadaczy poszczególnych działek. Zgodnie z planem realizacyjnym teren wywłaszczony miał być w części przeznaczony pod pas zieleni (około 6 m),

a na pozostałej części miały być urządzone ogródki działkowe. Teren przeznaczony zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] pod pas wokół ogrodu, stosownie do § 2 umów zawieranych na czasowe zagospodarowanie terenu, był przeznaczony pod urządzenia komunalne lub dla potrzeb wewnętrznych POD. Pozostała część działek wywłaszczonych o numerach: [...] i [...], wchodzących w skład działek o numerach: [...] i [...] wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia przed upływem 7 lat od dnia ich przejęcia- znajdują się tam poszczególne ogródki działkowe od nr 141 do nr 250.

Uwzględniając powyższe ustalenia, organ I instancji wydał w dniu 22.10.2010r. decyzję orzekającą m.in. o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości położonej w [...], oznaczonej na mapie z projektem podziału nieruchomości przyjętej w GODGiK w [...] za nr [...] w dniu [...] numerami [...] i [...], stanowiącej część działek oznaczonych w ewidencji gruntów miasta [...] numerami: [...] i [...] oraz o odmowie zwrotu pozostałej części nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia numerem działki [...] oraz numerami [...] i [...], stanowiących obecnie część działek oznaczonych w ewidencji gruntów miasta [...] numerami [...] i [...].

Wojewoda decyzją z dnia [...] uchyliłw całości ww. decyzji i w tym zakresie orzekł m.in. w pkt. 1 o zwrocie na rzecz T.W. i H.W. , na współwłasność w częściach równych po 1/4 części każdemu z nich, nieruchomości położonej w [...], oznaczonej na mapie z projektem podziału nieruchomości przyjętej w GODGiK w [...] za nr 722/2009 w dniu 4.05.2009 r. numerami działek: [...] o pow. 0,5126 ha i [...]

o pow. 0,0099 ha, stanowiących część działek oznaczonych w ewidencji gruntów miasta Kielce numerami: [...] i [...]; w punkcie 2 o odmowie zwrotu pozostałej części nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia numerem działki [...] oraz części działek oznaczonych w dacie wywłaszczenia numerami [...] i [...]

o łącznej pow. 0,3329 ha, stanowiących obecnie część działek oznaczonych

w ewidencji gruntów miasta Kielce numerami: [...] i [...], w punkcie 3 zobowiązał wnioskodawców do zwrotu na rzecz Gminy Kielce zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości łącznej 10.781,00 zł oraz w punkcie 4 zatwierdził podział nieruchomości, przedstawiony na mapie przyjętej w GODGiK w [...]

w dniu [...] nr ewidencyjny [...], w następujący sposób: działka nr [...] o pow. 1,2072 ha na działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...]o pow. 1,1973 ha oraz działka nr [...] pow. 9,3884 ha na działki nr [...] o pow. 0,5126 ha i nr [...] o pow. 8,8758 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...]uwzględniając skargę Polskiego Związku Działkowców uchylił decyzję z dnia [...] w punkcie 1, 3 i 4. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego wyroku, złożonej przez spadkobierców byłych właścicieli, orzeczeniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił tę skargę.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 3 i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta rozdzielił postępowanie administracyjne w sprawie ten sposób, że postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako część działek o numerach [...] i [...] miało być prowadzone pod znakiem [...], natomiast dotyczące działki [...] pod znakiem [...], a następnie wydał decyzję z dnia [...]. W jej uzasadnieniu stwierdził m.in., że sporządzona mapa geodezyjna nr [...] dowodzi, że ogrodzenie zewnętrzne terenu zajmowanego przez Polski Związek Działkowców usytuowane jest poza granicami działek objętych niniejszym postępowaniem, co oznacza, że grunt oznaczony numerami hip. działek [...] o pow. 0,2310 ha i [...] w całości znajduje się w obrębie ogrodu działkowego. Z mapy tej wynika, że południowa granica działek nr [...] i nr [...] pokrywa się z granicą obszaru wywłaszczonego pod urządzenie ogródków działkowych aktem notarialnym z dnia [...] i z granicą terenu wyznaczonego pod ich urządzenie na załączniku graficznym do decyzji z dnia [...]. Wyjaśniono nadto, że działka nr [...] stanowi część działki nr [...], o której mowa w wyroku WSA z dnia [...], natomiast działka nr [...] odpowiada działce nr [...]. Uwzględniając stanowisko WSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie, iż "skoro teren ten znajduje się wewnątrz ogrodu, to nie ma znaczenia na jakie cele został on wykorzystany, a w szczególności, że użytkują go posiadacze poszczególnych działek pracowniczych jako ich przedłużenie", organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli.

Rozpatrując złożone odwołanie od tej decyzji Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie WSA w [...] w wyroku z dnia [...] wskazał, że ocenę organu odnośnie zwrotu działki nr [...] (stanowiącej pozostałą część działki nr [...]) oraz działki nr [...], należy uznać za przedwczesną. Organ bowiem winien ustalić, czy południowa granica terenu wywłaszczonego pod urządzenie pracowniczych ogródków działkowych (a konkretnie działka nr [...] i ta część działki nr [...], która odpowiada działce nr [...]), wynikająca z dokumentów dotyczących wywłaszczenia, a w szczególności z załącznika graficznego do decyzji z dnia [...], pokrywa się z granicami obszaru zajmowanego przez PZD Okręgowy Zarząd w [...]. W zależności od tego ustalenia, organ dokonać ma właściwej oceny wniosku w tej części, mając na uwadze stanowisko prawne przedstawione w uzasadnieniu wyroku. Jeśli organy potwierdzą na podstawie stosownych dokumentów, że południowa granica obu ww. działek pokrywa się z granicą obszaru wywłaszczonego pod urządzenie ogródków działkowych i z granicą, do której teren użytkowany jest przez PZD, to wówczas za nieuzasadnione należy uznać stanowisko organu I i II instancji wyrażone w poprzednich decyzjach, że teren stanowiący pas zieleni wokół wydzielonych działek pracowniczych, ale znajdujący się w obrębie ogrodu, stał się zbędny na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie WSA, jeśli dowody potwierdzą, że teren ten znajduje się wewnątrz ogrodu, to nie ma znaczenia, na jaki cel został on wykorzystany, a w szczególności, że użytkują go posiadacze poszczególnych działek pracowniczych jako ich przedłużenie. Okoliczność, że teren ten nie stanowi wolnego pasa zieleni nie zmienia bowiem faktu, iż leży on w obrębie wywłaszczonym pod urządzenie ogródków działkowych i tak właśnie wykorzystanym. Sąd nadto wskazał, iż ocena ta uległaby zmianie tylko wówczas, gdyby okazało się, że obszar użytkowany aktualnie przez PZD wykracza poza granice wyznaczone pod urządzenie ogródków działkowych na wspomnianym wyżej załączniku graficznym do decyzji z dnia [...], ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji. Tylko w takiej sytuacji oczywistą staje się ocena, że w części przekraczającej obszar, który przewidywany był do wywłaszczenia na cel określony w akcie notarialnym z [...], objęta wnioskiem nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 ugn i podlega zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż granica działek wywłaszczonych pokrywa się z granicą terenu ogrodu działkowego. Stwierdził, że uwzględniając wytyczne WSA, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, na jakie cele został teren wykorzystany, a w szczególności, że użytkują go posiadacze poszczególnych działek pracowniczych jako ich przedłużenie.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 137 ust. 1 pkt 1 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Na podstawie art. 216 ust. 1 ugn, przepisy dotyczące zwrotów nieruchomości wywłaszczonych stosuje się do nieruchomości zbytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Zdaniem Wojewody nie jest zasadny zarzut niedokonania oględzin nieruchomości w celu wyjaśnienia stanu terenu, gdyż w ciągu kilkunastu lat toczącego się postępowania były przeprowadzane oględziny i ich przeprowadzenie po raz kolejny nie wniosłoby do sprawy nic nowego. W niniejszej sprawie organy są związane zaleceniami Sądu, który wprost wskazał jakich ustaleń organy mają dokonać i to z całą pewnością zostało wykonane. Dalej organ odwoławczy podał, że zarzucana kwestia "zignorowania wyjaśnień Prezesa PZD Zarządu, który wskazał, że ten teren od początku był przeznaczony na infrastrukturę miejską, a nie na ogrody działkowe" jest zupełnie nietrafna. Zarówno akt notarialny z dnia [...], jak również decyzja z dnia [...] wskazują, że nieruchomość była przeznaczona pod urządzenie ogródków działkowych i tak jest wykorzystywana. Z kolei przeprowadzenie przez przedmiotowy teren przewodu telekomunikacyjnego nie może być badane w niniejszym postępowaniu i wykracza poza jego granice. Organ nie może także badać jakie skutki powstały w związku powyższym faktem, gdyż nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.

Za niesłuszny uznał Wojewoda zarzut braku odniesienia się przez organ I instancji do statutu PZD, gdyż nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się w granicach terenu PZD i jest wykorzystywana pod ogródki działkowe - zgodnie ze statutem PZD.

Zdaniem organu odwoławczego bezzasadny jest też zarzut niewykonania zaleceń zawartych w wyrokach WSA w [...] i NSA, gdyż Starosta wykonał wszelkie zalecenia tych sądów. Natomiast podnoszona kwestia braku odniesienia się przez organ I instancji do poglądów prof. Tadeusza Wosia wyrażonych w opracowaniu "Wywłaszczenie zwrot nieruchomości" jest niezrozumiała. Z żadnego przepisu kpa nie wynika bowiem obowiązek odnoszenia się do poglądów i opinii zawartych w literaturze prawniczej.

Wyrażona przez T.W. w postępowaniu odwoławczym opinia, iż wyrok WSA w [...] z dn. [...] jest radykalnie sprzeczny z najnowszą linią orzecznictwa NSA w przedmiocie zwrotu nieruchomości, nie może być wzięta pod uwagę, gdyż wyrok ten jest wiążący dla organów.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skardze na powyższą decyzję T. W. oraz H.W. , domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucili naruszenie: przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów ugn oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na rozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób sprzeczny z art. 7, art. 77 § 1 kpa, przede wszystkim przez całkowite zignorowanie obszernego materiału dowodowego na rzecz tezy, że wszystko rozstrzygnął już Sąd w wyroku z dnia [...]

W uzasadnieniu skarżący podali, że stan faktyczny w niniejszej sprawie pomimo swej prostoty został przez organy wypaczony. Części nieruchomości, których zwrotu żądają są położone na terenie objętym planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia 13.12.1977 r. Prawidłowe ustalenia faktyczne organu I instancji zawarte w decyzji z dnia 22.10.2010 r. zostały całkowicie wypaczone

w odniesieniu do przedmiotu niniejszego postępowania na rzecz tezy, że ogrodzenie ogrodu działkowego decyduje o jego wykorzystaniu na właściwy cel.

Podążając za tymi wytycznymi Sądu, organy I i II instancji wbrew dyrektywom płynącym z art. 7 i 77 kpa, całkowicie pominęły analizę treści decyzji lokalizacyjnej. Zdaniem skarżących, jeżeli samo oznaczenie granic wywłaszczonego (czy wykupionego) terenu ma decydować o niezbędności na cel nabycia to cały dotychczasowy dorobek judykatury jest bezwartościowy. Bezwartościowy jest także pogląd prof. Tadeusza Wosia, wyrażony na str. 189 jego komentarza do ugn (WP PWN Warszawa 1998) głoszący, że: "w odniesieniu do nieruchomości nabytych na podstawie umowy przewidzianej w art. 6 ustawy z 1958 r., cel nabycia często

w umowie takiej nie jest określony lub jest ograniczony ogólnikowo. W takiej sytuacji niezbędne jest jego ustalenie lub dookreślenie na podstawie dokumentacji rokowań

o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, które poprzedziły zawarcie umowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, na potrzeby realizacji której nieruchomość została nabyta oraz decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, określającego urbanistyczno- architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji".

Skarżący dodali, że w niniejszej sprawie organy nie powinny swoich decyzji oprzeć jedynie na wadliwych ustaleniach faktycznych i prawnych Sądu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga to, że sprawa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości była już przedmiotem postępowania przez tut. Sądem, który w sprawie o sygn. [...]rozpoznawał skargę Polskiego Związku Działkowców na decyzję orzekającą o zwrocie na rzecz spadkobierców byłych właścicieli działek oznaczonych numerami [...] o pow. 0,5126 oraz [...] o pow. 0,0099 ha. Uchylając decyzję Wojewody z dnia [...] w tej części, odnośnie działki nr [...], o łącznej powierzchni 0,5126 ha Sąd przesądził, że jej część, o powierzchni 0,2816 (pochodząca z dawnej działki [...]) podlegać powinna zwrotowi, albowiem nie została ona wykorzystana zgodnie z celem na jaki została wywłaszczona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawa zwrotu tej części nieruchomości, to jest działki o powierzchni 0,2816 ha była przedmiotem odrębnego postępowania, w wyniku którego w dniu 10 kwietnia 2014 r. została wydana przez Starostę decyzja orzekająca o jej zwrocie, z tym że w związku ze sporządzeniem nowej mapy, działka ta została oznaczona numerem [...] (decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]). Natomiast przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...], odmawiającą zwrotu pozostałej części nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania w sprawie [...], co do której WSA w [...] w uzasadnieniu wyroku zawarł wytyczne, o jakich będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Po uchyleniu poprzedniej decyzji została sporządzona nowa dokumentacja geodezyjna, w wyniku której działka o powierzchni 0,0099 ha poprzednio (w dacie orzekania przez Sąd w sprawie [...]) oznaczona numerem [...] została oznaczona numerem [...], zaś działka poprzednio (w dacie orzekania przez Sąd) oznaczona numerem [...] o powierzchni 0,5126 ha na nowej mapie została podzielona na dwie działki: nr [...] o pow. 0,2310 ha, będącą przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie oraz na działkę nr [...] o pow. 0,2816 ha, co do której, o czym była mowa wyżej, została wydana odrębna decyzja, nie będąca przedmiotem tego postępowania.

Tak więc przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją są dwie działki: o pow. 0,0099 ha (stanowiąca część wywłaszczonej działki nr [...]) oraz o pow. 0,2310 ha (część wywłaszczonej działki nr [...]) i tak też, to jest tylko poprzez wskazanie ich powierzchni, będą one określane w dalszej części uzasadnienia.

Odnośnie zaś tych działek, poprzednio rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że niekwestionowane są ustalenia organów, z których wynika, że obie działki (tj. o po. 0,0099 ha oraz 0.2310 ha) stanowią pas leżący pomiędzy poszczególnymi ogródkami działkowymi, a granicą całego kompleksu, będący w użytkowaniu posiadaczy poszczególnych ogródków. Działki pracownicze mają pow. 300m2, natomiast ich użytkownicy dzierżawią pozostały grunt przylegający do ogródków na podstawie znajdujących się w aktach umów na czasowe zagospodarowanie rolnicze odłogujących gruntów wokół POD "...". Umowy te zawierano począwszy od 1984 r. i zapisano w nich, że użytkownik odłogu nie może wznosić trwałych obiektów i dokonywać nasadzeń wieloletnich. Kopia mapy sytuacyjnej dla obiektu "odwodnienie ogródków działkowych N..." jest zbieżna z Planem Pracowniczego Ogrodu Działkowego "Narcyz" i zgodnie z planem realizacyjnym teren wywłaszczony miał być w części przeznaczony pod pas zieleni (około 6 m), a na pozostałej części miały być urządzone ogródki działkowe. Pas wokół ogrodu, stosownie do § 2 umów zawieranych na czasowe zagospodarowanie terenu, był przeznaczony pod urządzenia komunalne lub dla potrzeb wewnętrznych POD.

Z treści znajdujących się w aktach administracyjnych załączników: graficznego i tekstowego do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji, a także z innych dokumentów (mapy sytuacyjnej wsi Dyminy zaewidencjonowanej pod numerem [...] dnia [...], decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], z pisma skierowanego z Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska do Zarządu Pracowniczego Ogrodu Działkowego z dnia [...]) wynika, że projektowane ogródki działkowe nie dochodzą do granic zewnętrznych ogrodu, od których oddziela je pas gruntu zagospodarowanego zielenią. Niezależnie natomiast od opisanego wyżej pasa zieleni projektowanego na terenie ogrodu działkowego, wokół jego granic - ale na zewnątrz obu kompleksów oznaczonych literami "A" i "B" - przewidywany był obszar zarezerwowany dla inwestycji komunalnych.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym poprzednio rozpoznając sprawę WSA w [...] wskazał, że "w niniejszej sprawie ocena zaistnienia przesłanek z art. 137 ust.1 ugn musi zawierać w pierwszej kolejności ustalenie, czy granice terenu wywłaszczonego pod urządzenie pracowniczych ogródków działkowych (chodzić będzie faktycznie o działkę nr [...] i tę część działki nr [...], która odpowiada działce nr [...])" - a więc działek o pow. 0,0099 ha i 0,2310 ha –" wynikające z załącznika graficznego do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji, pokrywają się z granicami obszaru aktualnie zajmowanego przez PZD Okręgowy Zarząd w [...] (...). Jeśli jednak takie ustalenie zostanie potwierdzone, wówczas za nieuzasadniony należy uznać pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji, że teren stanowiący pas zieleni wokół wydzielonych działek pracowniczych, ale znajdujący się w obrębie ogrodu, stał się zbędny na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skoro teren ten znajduje się wewnątrz ogrodu, to nie ma znaczenia, na jakie cele został on wykorzystany, a w szczególności, że użytkują go posiadacze poszczególnych działek pracowniczych jako ich przedłużenie. Okoliczność, że teren ten nie stanowi wolnego pasa zieleni nie zmienia bowiem faktu, iż leży on w obrębie wywłaszczonym pod urządzenie ogródków działkowych i tak właśnie wykorzystanym. Ocena ta uległaby zmianie tylko wówczas, gdyby okazało się, że obszar użytkowany aktualnie przez PZD wykracza poza granice wyznaczone pod urządzenie ogródków działkowych na wspomnianym wyżej załączniku graficznym do decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji. Tylko w takiej sytuacji oczywistą staje się ocena, że w części przekraczającej obszar, który przewidywany był do wywłaszczenia na cel określony w akcie notarialnym z [...], objęta wnioskiem nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust.1 ugn i podlega zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli".

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Z niekwestionowanych także i obecnie ustaleń poczynionych przez organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynika, że granica działek wywłaszczonych pokrywa się z granicą terenu Pracowniczego Ogrodu Działkowego, który jest ogrodzony od co najmniej początku lat 80 – tych (co wynika chociażby z treści wniosków działkowiczów o zezwolenie im na przedłużenie ich działek do ogrodzenia – to. II akt adm.).

Z podnoszonych przez skarżących w toku postępowania przed organami zarzutów można wnioskować, że ich zdaniem dlatego zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, gdyż zgodnie z planami z lat 70-tych, pomiędzy ogrodzeniem całego kompleksu Ogrodu Działkowego, a konkretnymi wydzielonymi ogródkami o pow. 300 m kw. każdy, powinien być pas zieleni, a ponadto ogródki powinny być usytuowane bardziej na południe, gdy tymczasem przesunięto je w kierunku północnym, przez co pas zieleni uległ poszerzeniu i następnie pas ten został zagospodarowany przez działkowiczów na podstawie umów dzierżawy, z zastrzeżeniem, że na tym terenie nie jest dopuszczalne sytuowanie trwałych obiektów i nasadzeń. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że okolicznością niesporną jest to, że nieruchomość należąca do poprzedników prawnych skarżących została wywłaszczona (zbyta aktem notarialnym zawartym w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości) z przeznaczeniem pod urządzenie ogródków działkowych. Tak określony cel wywłaszczenia nie może być rozumiany jako tylko i wyłącznie usytuowanie na wywłaszczonym terenie działek o pow. 300 m kw. każda, czy też usytuowanie zgodnie z planem pasa terenów zielonych o określonej szerokości. Celem wywłaszczenia było utworzenie między innymi na tej nieruchomości terenu ogródków działkowych, a więc ich kompleksu. Konkretny sposób zagospodarowania, a więc, czy na ściśle wskazanym pasie znajdzie się ogródek o pow. 300 m kw., pas zieleni, wchodzący w skład infrastruktury czy też teren ten jest uprawiany przez działkowiczów na podstawie umów dzierżawy, ponad przyznane im 300 m kw., jest bez znaczenia. Każdy bowiem z tych sposobów zagospodarowania nieruchomości mieści się w celu wywłaszczenia, jakim było utworzenie na tym terenie pracowniczych ogrodów działkowych. Skoro zaś sporne działki znajdują się najpóźniej od początku lat 80-tych na ogrodzonym terenie kompleksu Pracowniczego Ogrodu Działkowego i stanowią częściowo pas zieleni, a częściowo są uprawiane przez działkowiczów od lat 80-tych, prawidłowo organy uznały, stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w [...], że nie są spełnione przesłanki do zwrotu, albowiem cel wywłaszczenia został na nich zrealizowany. W tym miejscu dodatkowo zauważyć należy, że pierwotnie skarżący wystąpili tylko o zwrot działki nr [...], przyznając, że wywłaszczona nieruchomość została w części wykorzystana zgodnie z celem jej zakupu (k. 5 tomu I akt. adm.). Dopiero w pismach z dnia 18 i 19 września 2000 r. rozszerzyli swój wniosek o pozostałe działki.

Mając powyższe na uwadze za nieuzasadnione uznać należy zarówno zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa jak i prawa materialnego. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.