Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 805/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-08-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1  i par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2011 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w kwocie 3.992,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

W jego uzasadnieniu podał, iż od wielu lat prowadził działalność gospodarczą osobiście, jak i w ramach współpracy z innymi przedsiębiorstwami. Mimo to ma poważne problemy finansowe. Ich powodem byli nierzetelni kontrahenci oraz kryzys gospodarczy, który w ostatnim czasie odczuła każda z branż. Dlatego też stopniowo zmuszony był wycofać się z kolejnych, podejmowanych działalności, a jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Nie jest zatem w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. Tym bardziej, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu, a w każdej z nich wpis sądowy wynosić będzie od kilku

do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Jednocześnie oświadczył, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego miesięczne dochody z tytułu zawartej umowy o pracę wynoszą 1.317,00 zł. Natomiast wymienione w rubryce nr 7.1 formularza składniki majątku, tj. około [...] gruntów klasy IV, V i VI, posiada na współwłasność.

Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia 1 lipca 2011 r. referendarz sądowy wezwał P.L. do ich uzupełnienia przez:

- nadesłanie odpisu bądź kserokopii dokumentów potwierdzających, iż A.L. – jak ustalono z akt o sygn. III SA/Gl 1402/10 - pozostaje z nim w związku małżeńskim;

- przedłożenie odpisu bądź kserokopii złożonych przez skarżącego i jego żonę

za 2010 r. zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości wszystkich osiągniętych w roku 2010 dochodów;

- nadesłanie wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego zaświadczenia potwierdzającego, iż przez okres ostatnich sześciu miesięcy skarżący nie osiągnął z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej żadnych przychodów,

a nadto, iż do chwili obecnej nie składał z prowadzonej działalności żadnych deklaracji podatkowych;

- przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych

z prowadzoną działalnością) obrazujących operacje dokonywane w ich ramach

w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, natomiast w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów (w związku z zajęciem)

nie było możliwe należało nadesłać zaświadczenie z banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku;

- nadesłanie aktualnego zaświadczenia wystawionego przez Urząd Miasta potwierdzającego fakt, iż dokonany w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą wpis nie uległ zmianie;

- udokumentowanie aktualnym odpisem z księgi wieczystej lub kopią stosownego aktu notarialnego do kogo należy nieruchomość położona przy ul. [...]

w C. oraz jaka jest jej powierzchnia, w tym kto pokrywa koszty jej utrzymania i w jakiej wysokości;

- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych pod adresem ul. [...] w C.;

- przedłożenie odpisów bądź kserokopii dokumentów wskazujących na posiadane przez żonę składniki majątku, tj. nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe czy przedmioty o wartości powyżej 3000 euro oraz wysokość osiąganych przez żonę w okresie ostatnich trzech miesięcy dochodów ze wskazaniem źródeł, z których te są uzyskiwane;

- udokumentowanie aktualnym odpisem z księgi wieczystej lub kopią stosownego aktu notarialnego wielkości posiadanych na współwłasność gruntów rolnych;

- przedłożenie aktualnego zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę zarobków w okresie ostatnich trzech miesięcy;

- wyjaśnienie czy skarżący i jego żona zamieszkują wspólnie z dziećmi, w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało wskazać czy dzieci pozostają na ich utrzymaniu czy też posiadają własne źródła utrzymania z podaniem ich rodzaju i wielkości w oparciu

o stosowne zaświadczenia o dochodach bądź inne dokumenty obrazujące ich wysokość w okresie ostatnich trzech miesięcy.

W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano plik dokumentów źródłowych, z których ustalono, iż od 2010 r. do teraz skarżący nie osiągnął żadnych przychodów z prowadzonej w formie gabinetu [...] działalności gospodarczej (vide: zaświadczenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego

w C. z dnia [...] r. i [...] r.), natomiast uzyskane przez niego ze stosunku pracy dochody za ubiegły rok wynosiły 14.469,00 zł

(vide: zeznanie podatkowe PIT-36 za 2010 r.), podczas gdy obecnie wynoszą

one 1.386,00 zł (vide: zaświadczenie z dnia 19 lipca 2011 r.). Wprawdzie

od [...] r. pozostaje on w związku małżeńskim z A.L. (vide: odpis skrócony aktu małżeństwa), nie mniej jednak pozostaje

z nią w rozdzielności majątkowej (vide: kserokopia aktu notarialnego z dnia

[...] r.). Ich wspólne konto bankowe wykazuje saldo zerowe (vide:

wydruk za miesiąc kwiecień 2011 r.). Podobnie na posiadanym przez skarżącego koncie osobistym brak jakichkolwiek środków, a zawarta w (...) Banku umowa rachunku z uwagi na brak operacji handlowych została rozwiązana (vide: pismo z dnia [...] r.). Jak wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...] skarżący i jego żona figurują jako współwłaściciele posiadanych gruntów rolnych.

Z kolei z wystawionego przez Prezydenta Miasta C. potwierdzenia zameldowania wynika, iż do [...] r. małżonkowie zamieszkiwali

pod wspólnym adresem. Razem z nimi zameldowane były jeszcze dwie osoby,

tj. A.L.-M. (lat 27) oraz P.P.L. (lat 25). W chwili obecnej z uwagi na separację faktyczną zameldowany jest pod innym adresem. Dlatego też nie ma możliwości przedłożenia dokumentów dotyczących sytuacji finansowej swojej małżonki oraz dzieci, które z nim nie mieszkają (vide: oświadczenie zawarte w treści pisma procesowego z dnia [...] r.).

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą,

że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczył się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Pominął natomiast istotne informacje dotyczące stanu cywilnego, podczas gdy z korespondencji sądowej ze skarżącym prowadzonej w aktach o sygn. III SA/Gl 1402/10 ustalono, że pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania, tj. ul. [...] w C. (vide: rubryka nr 2.1 formularza), przebywa również jego żona A.L., która nie została wymieniona w rubryce nr 6 i 8. Dlatego też referendarz sądowy wezwał

skarżącego do uzupełnienia podanych we wniosku danych wskazując jednocześnie jakie dokumenty źródłowe należy w tym zakresie nadesłać. Jednakże przedłożona

w odpowiedzi na powyższe dokumentacja źródłowa okazała się niepełna.

Nie zawierała bowiem odpowiednich dokumentów obrazujących wysokość osiąganych przez żonę skarżącego dochodów z podaniem źródeł, z których te są uzyskiwane.

W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W judykaturze ugruntowany został bowiem pogląd, iż w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka. Badanie tych okoliczności jest przy tym niezależne od tego jaki ustrój majątkowy istnieje pomiędzy małżonkami. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej czy pozostawanie w separacji faktycznej (por. postanowienia NSA z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt I FZ 199/09, LEX nr 612561, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 113/09, LEX nr 546385, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 125/09, LEX nr 574754, z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 243/09, LEX nr 554620, z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 336/09, LEX nr 554656, z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I FZ 463/08, LEX

nr 565693 oraz z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt II FZ 272/11 – niepubl.). Wobec powyższego podniesione przez skarżącego okoliczności jakoby z uwagi

na fakt odrębnego zamieszkiwania nie był w stanie przedłożyć dokumentów finansowych dotyczących jego małżonki (vide: treść pisma procesowego z dnia

[...] r.), nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że skarżący nie wskazał kto jest właścicielem mieszkania położonego przy ul. [...]

w C., w którym jest obecnie zameldowany i na jakich warunkach z niego korzysta, jaka jest jego powierzchnia oraz kto pokrywa koszty jego utrzymania

i w jakiej wysokości, a także dlaczego na urzędowym formularzu z dnia [...] r. w rubryce nr 2.1 i 2.2 oraz na wystawionych przez zakład pracy i przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. zaświadczeniach z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. figuruje dalej pod adresem ul. [...] w C., mimo że jego meldunek uległ zmianie już [...]r. Trudno było zatem uznać jakoby przedłożony materiał dowodowy oraz podane przez skarżącego okoliczności faktyczne były wystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA

z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8, z dnia

9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04 niepubl. oraz z dnia 9 grudnia 2008 r.,

sygn. akt II GZ 306/08, LEX nr 532271).

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.