Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 845/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. Nr [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za wprowadzanie w 2016 r. ścieków do wód z oczyszczalni w D. z przekroczeniem warunków korzystania ze środowiska, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. - uchylił w całości ww decyzję i wymierzył ww Przedsiębiorstwu z powyższego tytułu administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

W dniach od 5 do 7 czerwca 2017 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w S. przeprowadzili kontrolę w skarżącej Spółce - Przedsiębiorstwie [...], na terenie oczyszczalni ścieków w D., udokumentowaną protokołem kontroli Nr [...] podpisanym przez ww Spółkę bez zastrzeżeń. Podczas kontroli ustalono, iż Spółka została zobowiązana do wykonania badania 12 próbek ścieków surowych i oczyszczonych w ciągu roku w zakresie wskaźników zanieczyszczeń: BZT5, ChZTcr, Azot ogólny, Fosfor ogólny, zawiesina ogólna, pH i temperatura oraz badania, z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące, próbek ścieków oczyszczonych w zakresie wskaźników: węglowodory ropopochodne i ołów. Organ ustalił, iż w okresie od 19 lutego 2016 r. do 18 lutego 2017 r. badania wskaźnika węglowodory ropopochodne oraz temperatura były wykonywane metodą nieakredytowaną. Wobec powyższego wszczął z urzędu postępowanie (pismo z dnia [...] listopada 2017 roku) w przedmiotowej sprawie (wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej) za niezapewnienie wykonania w 2016 roku pomiarów wskaźników węglowodory ropopochodne oraz temperatura w ściekach odprowadzanych z oczyszczalni ścieków w D. do wód powierzchniowych rzeki [...], zgodnie z art. 147a ust. 1 Poś. Spółka w odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] listopada 2017r. poinformowała, że wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] ze skargą na ww zarządzenie pokontrolne zobowiązujące ją do wykonywania badania wszystkich wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych i osadach ściekowych metodami akredytowanymi.

Organ w toku prowadzonego postępowania wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), która na mocy art. 493 pkt 27 uchyliła art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, na mocy art. 493 pkt 30 uchyliła art. 305a ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 37 uchyliła art. 314 oraz na mocy art. 493 pkt 34 uchyliła art. 310 wskazanej ustawy, w którym zapisano delegację ustawową dla Rady Ministrów do wydania przepisów wykonawczych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Powołując się na treść przepisu przejściowego - art. 545 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 493, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z faktem, że postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2017 r., należało zastosować ww przepis przejściowy i w konsekwencji rozstrzygnięcie oprzeć o przepisy dotychczas obowiązujące tj. art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2 i art. 305 ust. 1 i ust.4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit a), lit. c) i ust. 2 oraz art. 314 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska w związku z art. 545 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz § 5 i § 9 ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.

W celu ustalenia wielkości kary, za niewykonywanie w 2016 roku pomiarów wskaźnika węglowodory ropopochodne oraz temperatura w ściekach metodą akredytowaną, ocenie poddano pierwszy rok obowiązywania pozwolenia przyjmując początkową datę, od której decyzja stała się ostateczna tj. od dnia [...] lutego 2016r. (pozwolenie wodnoprawne) do dnia [...] lutego 2017r. Starosta [...] w ww decyzji udzielającej pozwolenie wodnoprawne określił dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczenia poziomie: BZT5 - 15 mgO2/1, ChZTcr- 125 mgO2/1, Azot ogólny - 15 mgN/1, Fosfor ogólny - 2 mgP/1, zawiesina ogólna 35 mg/1, pH 6,5 - 9, temperatura 35 0C, węglowodory ropopochodne 15 mg/1 i ołów 1 mg/1.

Zgodnie z przedłożonymi przez Spółkę w trakcie kontroli rejestrami ilość oczyszczonych ścieków, ilość odprowadzonych ścieków w okresie oceny od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. wyniosła 743 434 m3, a w okresie od dnia [...] lutego do dnia [...] grudnia 2016 r. wyniosła 635 711 m3.

Organ, analizując przedstawione wyniki badań przyjął, wobec niewykonania w powyższym okresie badania wskaźnika - węglowodory ropopochodne oraz temperatura metodą akredytowaną, że dopuszczalna wartość wskaźnika węglowodory ropopochodne została przekroczona o 12 mg/1, co stanowi 80 % wartości dopuszczalnej 15 mg/1, natomiast do ustalenia wysokości kary za przekroczenie warunków pozwolenia w przypadku wskaźnika temperatura zastosował maksymalną stawkę kary.

Ostatecznie decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył skarżącej Spółce ww karę pieniężną w wysokości [...] zł. za niezapewnienie wykonania przez Spółkę, zgodnie z art. 147a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ("PoŚ") pomiarów jakości ścieków w zakresie powyższych wskaźników.

Od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła odwołanie, w którym zażądała uchylenia ww decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia ww decyzji i poprzestanie na pouczeniu zgodnie z treścią art. 189f § 1 Kpa.

Organ odwoławczy rozpoznając zarzuty odwołania stwierdził, iż ww pozwoleniu Starosta określił warunki korzystania ze środowiska. I tak w pkt 2.1 określił ilość ścieków, która może być wprowadzana do wód w przedziałach czasu, a w pkt 2.2. lit. a, b i c - stan i skład ścieków w odprowadzanych z tej oczyszczalni do środowiska. W pkt 3 natomiast Starosta zobowiązał Spółkę do prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków, zgodnie z art. 147 Poś. Wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. a Poś, emisją jest również wprowadzanie zanieczyszczeń (substancji) zawartych w ściekach do wód lub do ziemi, zatem Spółka była zobowiązana do prowadzenia takich pomiarów, których zakres został wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym. Dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie - wskazują, że Spółka prowadziła wymagane pomiary, których wyniki są podstawą do stwierdzenia, że w I-szym okresie obowiązywania pozwolenia doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w tym pozwoleniu. Zgodnie bowiem z art. 299 ust. 1 pkt 1 Poś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Przepis art. 305 ust. 1 Poś. stanowi jednak, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli:

1) podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji,

2) spełnione są warunki określone w art. 147a ww ustawy.

Zgodnie z ad. 147a ust. 1 Poś., prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez:

1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy o systemie oceny zgodności, lub

2) certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 201 1 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach - w zakresie badań do których wykonywania są obowiązani. Zatem, wyniki pomiarów mogą być przedmiotem merytorycznej oceny czy ścieki spełniają wymagania tylko jeżeli przy ich wykonywaniu zostały spełnione warunki, wymienione w art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 Poś.

W badanej sprawie choć Spółka prowadziła pomiary w ocenianym okresie, to jednak w zakresie pomiarów dotyczących węglowodorów ropopochodnych oraz temperatury, do których wykonywania została zobowiązana w ww pozwoleniu wodnoprawnym, nie zostały spełnione wymagania art. 147a ust. 1 ww ustawy. Jeżeli natomiast nie są spełnione warunki dokonania merytorycznej oceny, tak jak to ma miejsce w badanej sprawie w odniesieniu do ww wskaźników, to wojewódzki inspektor ochrony środowiska - zgodnie z art. 305a ust. 2 Poś. - jest zobowiązany zastosować ust. 1 pkt 2 tego przepisu, tj. stwierdzić, że dla każdego z nieakredytowanych pomiarów wystąpiło przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, odpowiednio o 80% - w odniesieniu do składu ścieków (węglowodorów ropopochodnych) oraz w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w odniesieniu stanu ścieków (temperatury). Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt II OPS 1/14, podjętą w składzie 7 sędziów NSA, organ odwoławczy podniósł za ww Sądem, iż jeżeli nie jest spełniony warunek prowadzenia pomiarów przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 Poś., to jest to wystarczająca podstawa stosowania, do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, art. 305a ust. 1 Poś. Organ odwoławczy wskazał, iż w ww uchwale przedmiotem rozważań NSA były także kwestie podniesione w niniejszej sprawie, w tym kwestia zakresu akredytacji (czyli metodyk badawczych). NSA min. stwierdził, że "(...) uprawnienia do wykonywania badań są zawsze czasowe i dlatego też muszą być stale aktualizowane. Dotyczy to także oceny zakresu przedmiotowego kompetencji, które przysługują danemu laboratorium w odniesieniu do substancji poddawanych badaniu (ocenie) w aspekcie poszczególnych jej wskaźników pod kątem posiadanej - wymaganej w tym zakresie akredytacji (...,)".

Jak wskazał organ, w rozpatrywanej sprawie obszar działalności laboratorium działającego pod nazwą Zakład Badania Wód i Ścieków z siedzibą w S., objęty akredytacją w 2016r. tj. w dacie kiedy były wykonywane kwestionowane w tej sprawie pomiary, ujęty był w Zakresie Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...](wydanie 6 z 3 lutego 2016r. i wydanie 7 z 12 grudnia 2016r.), w którym nie było wymienionej działalności dotyczącej badania węglowodorów ropopochodnych ani temperatury w ściekach. Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego stanowi załącznik do Certyfikatu Akredytacji co oznacza, iż laboratorium jest objęte akredytacją tylko w odniesieniu do czynności wymienionych w Zakresie Akredytacji, czyli tym samym brak akredytacji na przeprowadzenie spornych badań. Nadto, wbrew stanowisku skarżącej Spółki, za przyjęciem, iż całe laboratorium jest objęte akredytacją, nie pozwala literalne brzmienie art. 147a ust 1 ustawy. Przepis ten odczytywany bowiem w pełnym brzmieniu precyzuje, że pomiary mają być wykonywane przez laboratorium akredytowane w zakresie tych badań, do których prowadzący instalację lub użytkownik urządzenia został zobowiązany.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stanowiskiem Spółki, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie był uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny metodyk stosowanych przez akredytowane laboratorium. Z przepisu art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska bowiem wynika, iż przy wykonywaniu kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska inspektor uprawniony jest do oceny sposobu wykonywania pomiarów emisji, ilości pobranej wody oraz odprowadzanych ścieków przez jednostkę prowadzącą pomiary, w tym poprawności sposobu pobierania i analizy próbek. Ponadto, wojewódzki inspektor ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska nie tylko w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska ale też pod kątem przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska, co wynika wprost z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zatem, już z powodu tego obowiązku, organ musi oceniać metodyki badawcze zastosowane do wykonania pomiarów. Dodatkowo podkreślił, że wiedza wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska jest wystarczająca do dokonania oceny sposobu wykonywania pomiarów, bowiem każdy wojewódzki inspektorat ochrony środowiska w kraju (na dzień wydawania decyzji przez [...] WIOŚ) posiadał w swojej strukturze organizacyjnej własne laboratorium badawcze, objęte akredytacją PCA w zakresie różnych pomiarów, w tym dotyczących wskaźników zanieczyszczeń występujących w ściekach (od dnia 1 stycznia 2019 r., w związku ze zmianą ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, laboratoria dotychczas będące w strukturze WIOŚ znajdują się w strukturze GIOŚ). Zasady udzielania akredytacji, oraz wymagania norm i metodyki referencyjne (określone w przepisach), dotyczące pomiarów zanieczyszczeń w ściekach są takie same zarówno dla laboratoriów badawczych działających w strukturze organów administracji jak podmiotów działających na rynku komercyjnie w tym zakresie. Zatem, bezpodstawne jest twierdzenie, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie jest samodzielnie uprawniony do dokonywania oceny metodyk stosowanych przez akredytowane laboratorium, wykonujące zlecone przez Spółkę badania środowiskowe i że powinien w tym zakresie zasięgać opinii eksperckiej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż stan faktyczny ustalony w tej sprawie jednoznacznie wskazuje, że Spółka nie zapewniła w ocenianym w tej sprawie okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wykonania pomiarów wielkości emisji przez laboratorium akredytowane - w zakresie przedmiotowych badań, do których była zobowiązana. Wskazując na ponownie dokonane wyliczenia w oparciu o § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi stwierdził, iż kwota kary, którą Spółka jest zobowiązana uiścić za wprowadzanie w 2016 r. ścieków do wód z oczyszczalni w D. z przekroczeniem warunków korzystania ze środowiska a określonych w ww pozwoleniu jest niższa i wynosi [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Przedsiębiorstwo [...]Sp. z o. o. z siedzibą w D., wniosło do tut. Sądu skargę, zarzucając naruszenie:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że badania osadów ściekowych oraz badania wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych wykonywane były w sposób sprzeczny z art. 147a ustawy Prawo Ochrony Środowiska, podczas gdy w rzeczywistości badania te wykonywane byty zgodnie z w/w przepisem przez akredytowane laboratorium;

- art. 147a ww ustawy w związku z art.5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie zgodności w związku z art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku, odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93, poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że wymóg akredytacji należy odnosić do szczegółowych metod wykonywania badań, podczas gdy z przepisów powyższych wynika, że wymóg akredytacji dotyczy laboratorium jako całości oraz poprzez żądanie wykonywania badań "metodą akredytowaną" nie podając definicji ,,metody akredytowanej" lub też "metody nieakredytowanej", podczas gdy powołane wyżej przepisy stanowią o wykonywaniu badań przez akredytowane laboratoria i zawierają definicję "akredytacji", a nie "metody akredytowanej";

- art. 305a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony Środowiska w zw. z art. 147a ust. 1 tej ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że odpowiednie stosowanie tego przepisu uzasadnia nałożenie na skarżącą kary administracyjnej, pomimo że pomiary węglowodorów ropopochodnych i temperatury dokonywane były przez laboratorium akredytowane;

- art. 299 ust. 1 pkt 1 i 2 Poś w zw z art. 305a ust. 1 Poś poprzez przyjęcie, iż z akt sprawy wynika, iż skarżąca prowadziła badania w sposób uzasadniający nałożenie na nią administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy okoliczność ta nie jest poparta materiałem dowodowym;

- art. 7a Kpa w związku z art. 147a ust. 1 pkt 1 ustawy Poś., gdyż wobec braku definicji metody akredytacji, wątpliwości na tle interpretacji tego pojęcia zdaniem skarżącej powinny być interpretowane na jej korzyść; art. 189f §1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo, iż skarżąca prowadziła wymagane badania a nie wykazują one naruszeń uzasadniających nałożenie administracyjnej ww kary, należało uznać, iż waga ewentualnego naruszenia jest znikoma, tym samym w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.

Wobec powyższego, skarżąca Spółka wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

- zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postepowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka rozwinęła przedstawione zarzuty, podnosząc min. iż z treści przepisu art. 147a Prawa ochrony Środowiska wynika jasno i wprost, że prowadzący instalację samodzielnie wybiera sposób, w jaki będzie realizował obowiązek zapewnienia niezbędnej jakości i wiarygodności prowadzonych pomiarów emisji, zapewniając ich wykonanie przez certyfikowane laboratorium, wskazując na trzy ich rodzaje. W związku z powyższym ustawodawca za równorzędne uznał wszystkie certyfikaty, odpowiadające w/w jednostkom, tzn.: certyfikat Polskiego Centrum Akredytacji, certyfikat Dobrej Praktyki Laboratoryjnej, certyfikat systemu zarządzania jakością. Podniosła także, iż w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 12 ust. 2 pkt 1. i 2. p.o.6., zgodnie z którym dopuszczalne jest stosowanie innej metodyki, w przypadku pełnej równoważności uzyskiwanych wyników, co w konsekwencji powinno prowadzić do uznania pełnej równoważności wyników badań przeprowadzonych przez renomowaną, akredytowaną jednostkę badawczą względem metodyk referencyjnych określonych w art. 147a P.o.ś. Jednocześnie Spółka wskazała, iż z daleko idącej ostrożności procesowej wystąpiła z wnioskiem do WIOŚ o odroczenie wykonania kary, na podstawie art. 317 ww ustawy, co nie jest jednak tożsame z uznaniem wymierzonej kary za zasadną.

Podniosła także, iż organ swoje rozstrzygnięcie zasadniczo oparł o powołaną uchwałę NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt Il OPS 1/14, wybiórczo powołując się na jej treść. A także, organ drugiej instancji w swoich rozważaniach nie wziął również pod uwagę, iż przepis art. 305a ust. 2 Poś. stanowi o odpowiednim stosowaniu art. 305a ust. 1 Poś. w przypadku: "jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art.147a, w tym pobierania próbek". Twierdząc, iż w sytuacji gdy prowadziła pomiary przez akredytowane laboratorium, odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 Poś. powinno skutkować uznaniem, że nałożenie kary administracyjnej na podstawie art. 305a ust. 1 cyt. ustawy jest niezasadne.

W ocenie skarżącej organ błędnie również przyjął, że przepis art. 305a ust. 2 Poś. uprawnia organy ochrony środowiska do stosowania wprost art. 305a ust. 1, podczas gdy w rzeczywistości zawiera on wyraźnie wskazanie, aby stosować art. 305a ust. 1 "odpowiednio", a więc w zależności od sytuacji albo wprost, albo z modyfikacjami albo w ogóle. Natomiast przedłożone przez Spółkę wyniki badań przeprowadzonych w Zakładzie Badania Wód i Ścieków, nie mogły wzbudzać zastrzeżeń w rozumieniu art.305a ust. 1 P.o.ś. i powinny były zostać uwzględnione. Organ odwoławczy także całkowicie pominął odmienne stanowisko zaprezentowane przez prof. B. R. dołączone do odwołania jak i w tym samym zakresie stanowisko Departamentu Prawnego Ministerstwa Ochrony Środowiska.

Reasumując skarżąca wniosła, w przypadku nie uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego, o odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary i poprzestanie na pouczeniu, zgodnie z treścią art. 189f § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W jej ocenie bowiem, wbrew rozważaniom organu II instancji, stan faktyczny w niniejszej sprawie w pełni uzasadnia ewentualne zastosowanie w/w przepisu. Skarżąca wywiodła, iż do kary nałożonej w zaskarżonej decyzji, z uwagi na jej administracyjny charakter, zastosowanie znajdują przepisy Kpa. a przepis art. 189f §1 został wprowadzony, aby umożliwić sprawiedliwe stosowanie przepisów w sytuacji, gdy nałożenie sankcji w postaci kary pieniężnej jest niezasadne.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Za trafne Sąd uznaje konstatacje organu w kwestii uwarunkowań prawnych sprawy, uznając tym samym, że ich ponowne powtarzanie byłoby niezasadne. Dla przypomnienia jedynie wskazać należy, że przedmiotem skargi jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie w 2016 r. ścieków do wód z oczyszczalni w D. z przekroczeniem warunków korzystania ze środowiska, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Podkreślenia wymaga, iż zasadnie organ odwoławczy wskazał, iż podmiot korzystający ze środowiska ma zapewnić wykonywanie pomiarów wielkości emisji w akredytowanym laboratorium w zakresie badań, do których został zobowiązany. W niniejszej sprawie zakres badań, do wykonywania których skarżąca Spółka została zobowiązana, został wyraźnie określony w powyższym pozwoleniu i obejmuje wskaźniki składu ścieków: BZT5, ChZTcr, zawiesiny ogólne, azot ogólny, fosfor ogólny, węglowodory ropopochodne oraz ołów, a także wskaźniki stanu ścieków: tj. pH i temperaturę. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami badania wskaźników: węglowodory ropopochodne i temperatura nie zostały przeprowadzone przez akredytowane laboratorium, bowiem jak wynika z akt sprawy administracyjnej, zakres działalności Laboratorium działającego pod nazwą Zakład Badania Wód i Ścieków z siedzibą w S., objęty akredytacją w 2016r., tj. w okresie, kiedy były wykonywane kwestionowane w tej sprawie pomiary, ujęty był w Zakresie Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...] (wydanie 6 z 3 lutego 2016r. i wydanie 7 z 12 grudnia 2016r.), w którym nie było wymienionej działalności dotyczącej badania ani węglowodorów ropopochodnych ani temperatury w ściekach. Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego stanowi załącznik do Certyfikatu Akredytacji co oznacza, iż laboratorium jest objęte akredytacją tylko w odniesieniu do czynności wymienionych w Zakresie Akredytacji. Pojęcia "laboratorium akredytowane" nie można odnosić do laboratorium jako całości. Wynika to bowiem nie tylko ze wskazanego literalnego brzmienia art. 147a ust. 1 pkt 1 Poś, ale również z przepisów ustaw, zarówno o systemie oceny zgodności jak i ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku a także z dokumentów dotyczących akredytacji (dostępne na stronie www.pca.gov.pl, w zakładce publikacje/PCA - dokumenty ogólne oraz dokumenty dotyczące laboratoriów badawczych), które są obowiązkowe do stosowania przez wszystkie laboratoria w kraju posiadające akredytację PCA. Choć faktycznie w ustawie o systemie zgodności brak jest definicji "metoda akredytowana" czy "metoda nieakredytowana" to jednak ustawodawca w art. 5 pkt 11 ustawy o systemie oceny zgodności, odsyła do definicji "akredytacji", o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. UE.L nr 218 z 13 sierpnia 2008 r.,) - zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 765/2008". Stosownie do tego przepisu, "akredytacja" jest poświadczeniem przez krajową jednostkę akredytującą, że dane laboratorium spełnia zarówno wymagania określone w normach zharmonizowanych w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia nr 765/2008, której tytuł i numer zostały opublikowane w Dz.Urz. UE, jak i wszelkie inne dodatkowe wymagania. Są one ustalone w odpowiednich systemach sektorowych, jako niezbędne do realizacji, biorąc pod uwagę wymagane w tym zakresie metodyki referencyjne w świetle art. 3 pkt 9 P.o.ś. i najlepsze dostępne techniki w rozumieniu art. 3 pkt 10 P.o.ś. w związku z art. 207 P.o.ś. oraz zakres przedmiotowy nałożonego obowiązku prowadzenia pomiarów przez każdy taki podmiot korzystający ze środowiska. W ocenie Sądu, w świetle art. 2 pkt 9 i 10 rozporządzenia nr 765/2008 w zw. z art. 5 pkt 11 ustawy o systemie zgodności, dane laboratorium jest akredytowane w takim zakresie, w jakim spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych, stanowiących potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami, jak i spełnia wszelkie inne konieczne wymagania. Należy zatem uznać, iż przedstawione przez skarżącą Spółkę wyniki badań mogą być uznane za wykonane zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska co do przedmiotu badań i badanych cech/metod, tylko w takim zakresie, w jakim działające na jej zlecenie Laboratorium legitymuje się akredytacją zatwierdzoną przez krajową jednostkę akredytującą. Dokument ten winien wyraźnie stwierdzać uprawnienie do wykonywania przedmiotu badań np. woda, ścieki, osady ściekowe itp., a w przypadku badanych wskaźników, potwierdzać wykonanie badania zgodnie z dokumentem odniesienia, czyli stosowną normą - PN. W przedmiotowym przypadku wyznaczone przez skarżącą Laboratorium stosownego umocowania do przeprowadzenia przedmiotowych badań nie posiadało. Załączony do akt sprawy zakres akredytacji ww Laboratorium Badawczego Nr [...], w brzmieniu na datę poczynionych badań, nie zawierał bowiem ww przedmiotu badania i norm odniesienia, co jednoznacznie stanowi, iż w tym zakresie Laboratorium te nie posiadało kompetencji do wykonania przedmiotowego badania czyli, zgodnie ze stanowiskiem organów, nie było akredytowane.

Wbrew stanowisku skarżącej, akredytacja nie poświadcza, że laboratorium w zakresie wszystkich czynności w nim wykonywanych jest akredytowane, lecz poświadcza, że określone czynności (w tym przypadku badania/pomiary), które są wymienione w Zakresie Akredytacji Laboratorium Badawczego, stanowiącym załącznik do Certyfikatu Akredytacji, są wykonywane zgodnie z wymaganiami zawartymi w konkretnych normach, również wskazanych w Zakresie Akredytacji.

Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia art. 305a ust. 2 Poś, w związku z art. 147a ust. 1 oraz art. 299 ust. 1 pkt 1 i 2 PoŚ, w związku z art. 305a ust. 1 Poś, wskazać także należy, iż kwestia stosowania ww. przepisów była przedmiotem rozważań i szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanej przez organ uchwale NSA, formułując w niej tezę, zgodnie z którą, jeżeli na podstawie art. 305a ust. 2 P.o.ś. nie jest spełniony warunek prowadzenia pomiarów przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 P.o.ś., jest to wystarczająca podstawa prawna do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 305a ust. 1 ww ustawy. Trzeba mieć na względzie, iż uchwały NSA podjęte w poszerzonym składzie są wiążące dla innych sądów administracyjnych, oraz są uwzględniane również przez organy administracji w rozstrzyganych, analogicznych sprawach. Uchwały te bowiem są wiążące – bezpośrednio (przede wszystkim uchwały konkretne wiążą pytający skład orzekający WSA, z uwagi na art. 187 § 2 p.p.s.a.) lub pośrednio – dla innych sądów administracyjnych. Jak bowiem wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Zatem stanowisko dotyczące przedmiotowego zagadnienia a wyrażone w powołanej wyżej uchwale musiało zostać uwzględnione przez organy administracyjne jak i przez orzekający w niniejszej sprawie Sąd.

Zdaniem Sądu, nie można także uznać za zasadne stanowiska skarżącej w przedmiocie naruszenia art. 189f § 1 Kpa, a w szczególności stwierdzenie, jakoby waga "ewentualnego" naruszenia była znikoma. Należy w tym miejscu podkreślić, iż celem obowiązujących przepisów zastosowanych w niniejszej sprawie, a skutkujących ww dotkliwymi sankcjami, jest ochrona interesu środowiska poprzez realizację zasady wyrażoną w art. 7 Poś., znajdującą odzwierciedlenie również w art. 276 ust. 2 ww ustawy, zgodnie z którym w razie korzystania ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi, oprócz opłaty, administracyjną karę pieniężną. Powyższe ma na celu zmobilizowanie podmiotów korzystających ze środowiska do prowadzenia miarodajnych i wiarygodnych pomiarów, które mogą zapewnić tylko kwalifikowane laboratoria, oraz zmobilizowanie podmiotów do podejmowania konkretnych działań prośrodowiskowych, o których mowa w art. 317 ust. 1 Poś. Dodatkowo należy przypomnieć, że art. 10 ust. 2 dyrektywy 2000/60ME Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustalającej ramy wspólnego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. UE L 2000.327.1), nakłada obowiązek kontroli emisji z zastosowaniem najlepszych technik. W prawie polskim wyrazem tego jest właśnie art. 147a Poś. Dla realizacji między innymi tego obowiązku w art. 23 dyrektywy określono, że kary za niestosowanie przepisów powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Stosownie natomiast do art. 281 Poś, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Mając na uwadze przepisy ustawy Poś., przepisy Ordynacji podatkowej oraz art. 189a §2 Kpa, należy za organem stwierdzić stwierdzić, że regulacja prawna zawarta w dziale lVa Kpa nie ma zastosowania do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś. Kwestie dotyczące przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia ww kary lub udzielenia pouczenia, terminów przedawnienia nakładania jak i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej ww kary i udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, zostały bowiem w sposób pełny uregulowane bezpośrednio w ustawie Poś. lub pośrednio, poprzez odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej. Natomiast, zgodnie z art. 189a § 2 Kpa, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych ww. kwestii, przepisów działu IVa Kpa, w tym zakresie nie stosuje się. Tym samym, w tej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 Kpa.

Na marginesie wypada podnieść, iż rozważania Spółki zawarte w uzasadnieniu skargi, dotyczące różnych rodzajów laboratoriów, wymienionych w art. 147a ust. 1 i ust. 1a Poś, nie mają wpływu na rozstrzygniecie tej sprawy. Przede wszystkim z tego powodu, że skarżąca zlecała wykonywanie pomiarów ww Laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 Poś. A więc ocenie podlega spełnianie wymagań wynikające z przepisów dotyczących tego konkretnego laboratorium. A nadto, znajduje uzasadnienia w aktach spawy zarzut dotyczący błędnego przyjęcia przez organ, że badania osadów ściekowych nie były wykonywane przez laboratorium spełniające wymagania art. 147a Poś. Kwestia osadów ściekowych nie była bowiem przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Jednocześnie wskazać należy, iż przepis art. 299 ust. 1 pkt 1 Poś, którego naruszenie również zarzuca skarżąca, nie mial zastosowania w niniejszej sprawie.

W konsekwencji zatem, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia stawianych skargą zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został w sposób prawidłowo ustalony a powołane w decyzji przepisy należycie zastosowane. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji powyższego orzeczenia.