Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 398/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 106 par. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 594/21 w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 9 lutego 2021 r., nr RdU-126-4/S/17 w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 października 2021 r., IV SA/Wa 594/21 oddalił skargę G.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: RdSU) z 9 lutego 2021 r. nr RdU-126-4/S/17 w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia złożonego 5 lutego 2020 r. przez G.K., obywatelkę Federacji Rosyjskiej narodowości czeczeńskiej, wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) decyzją z 20 lipca 2020 r. nr DPU.420.232.2020, działając na podstawie art. 38 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1666 ze zm.), dalej: u.u.c.o., uznał ww. wniosek za niedopuszczalny. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że rozpatrywany wniosek jest piątym wnioskiem złożonym przez cudzoziemkę i został wniesiony krótko po wydaniu przez RdSU decyzji z 10 stycznia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję SUdSC z 11 grudnia 2018 r. nr DPU.420.886.2018 stwierdzającą niedopuszczalność poprzedniego wniosku strony. Cudzoziemka od wyjazdu z kraju pochodzenia (2015 r.) nie wracała do niego. Zdaniem SUdC, nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez cudzoziemkę w trakcie postępowania żadne nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia jej żądanej ochrony międzynarodowej. Organ wskazał w tym zakresie, że cudzoziemka powołała się ponownie na problemy, jakich doświadczyła w kraju pochodzenia ze strony władz, które były już przedmiotem analizy w toku poprzednich postępowań uchodźczych. Na podstawie opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC (WIKT) z 31 stycznia 2020 r. przyjąć należy, że ogólna sytuacja w kraju pochodzenia wnioskodawczyni nie uległa na tyle istotnej zmianie, iż doprowadziło to do dezaktualizacji oceny zagrożenia sformułowanej w ostatecznej decyzji negatywnej – decyzji RdSU z 15 maja 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję SUdSC z 31 stycznia 2017 r. nr DPU-420-1515/SU/2015 odmawiającą cudzoziemce i dzieciom objętym wnioskiem nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej.

W toku postępowania odwoławczego RdSU decyzją z 9 lutego 2021 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko SUdSC, że rozpatrzony wniosek stanowi kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawczynię nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Oznacza to, że zostały spełnione w sprawie przesłanki wymienione w art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.c.o. RdSU wskazała, że zdarzenia, na które cudzoziemka powołała się w toku postępowania, a które miały zaistnieć po jej wyjeździe z kraju pochodzenia, tj. dalsze zainteresowanie organów władzy jej synami – Z. i A., wobec, którego miało zostać wszczęte postępowania karne i miał on zostać umieszczony na międzynarodowej liście osób poszukiwanych, najścia przez funkcjonariuszy jej byłego męża i wypytywanie go o rodzinę, nie zwiększają znacząco prawdopodobieństwa udzielenia wnioskodawczyni ochrony międzynarodowej. Oświadczenia jej w powyższym zakresie są niewiarygodne i noszą znamiona tzw. eskalacji zeznań. Sama zmiana lub modyfikacja zeznań strony dotycząca jej zindywidualizowanej sytuacji nie może być uznana za nową podstawę wniosku w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 3 u.u.c.o. Cudzoziemka nie przedstawiła absolutnie żadnych nowych dowodów, które uprawdopodobniałyby zaistnienie wskazywanych przez nią zdarzeń, a w toku wcześniejszych postępowań zagrożenie dla niej i jej dzieci ze strony organów władzy zostało uznane za nieuprawdopodobnione.

G.K. złożyła skargę na powyższą decyzję RdSU, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 1 i art. 3 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), dalej: Konwencja Genewska, poprzez stwierdzenie, że skarżąca nie jest uchodźcą w rozumieniu tych przepisów; 2) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji; 3) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę RdSU wniosła o jej oddalenie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja RdSU odpowiada prawu. Sąd I instancji wskazał, że w jego ocenie organy obu instancji słusznie uznały, iż w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 3 u.u.c.o., nakazująca uznanie piątego wniosku skarżącej o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżąca jako przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia i podstawę ubiegania się o ochronę ponownie wskazała te same okoliczności, które były przedmiotem oceny we wcześniejszych postępowaniach, w tym przede wszystkim w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją RdSU z 15 maja 2017 r. Sąd I instancji zauważył, że prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2020 r., IV SA/Wa 2010/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Co więcej dwa kolejne wnioski złożone przez skarżącą ostatecznymi decyzjami zostały również uznane za niedopuszczalne. Rozpoznając kontrolowaną sprawę, należy przyjąć, jak wyjaśnił Sąd, że jako główne powody ubiegania się o ochronę międzynarodową skarżąca wskazała wówczas i obecnie na zagrożenie ze strony przedstawicieli organów władzy wobec niej i jej dzieci (w szczególności 2 synów). Okoliczności te były podnoszone przez cudzoziemkę w toku wcześniejszych postępowań i były wówczas badane. Organy orzekające brały pod uwagę również osobiste uwarunkowania dotyczące cudzoziemki. W toku postępowania skarżąca, jak słusznie wskazały organy, nie przedstawiła żadnych dowodów dotyczących ww. okoliczności, a sytuacja związana z ich oceną nie zmieniła się od czasu wydania ostatecznej decyzji negatywnej. Jak słusznie wskazała RdSU, sama zmiana lub modyfikacja zeznań strony dotycząca jej zindywidualizowanej sytuacji nie może być uznana za nową podstawę wniosku w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 3 u.u.c.o. Cudzoziemka nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, które uprawdopodobniałyby zaistnienie przedstawianych przez siebie zdarzeń, a w toku wcześniejszych postępowań zagrożenie dla cudzoziemki i jej dzieci ze strony organów władzy zostało uznane za nieuprawdopodobnione. Sąd podkreślił, że przedmiotem oceny orzekających organów nie mogła być ocena prawidłowości wcześniejszych postępowań prowadzonych z udziałem skarżącej (w tym przesłuchania statusowego). Kwestia ta nie jest przedmiotem aktualnie toczącego się postępowania, a ponowna ocena podnoszonych wówczas przez skarżącą okoliczności (w tym problemów jej syna Z. w kraju pochodzenia) naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnej i powagę rzeczy osądzonej. Wbrew twierdzeniom skargi, w ocenie Sądu I instancji, RdSU ustaliła aktualną sytuację w kraju pochodzenia skarżącej na podstawie aktualnych, znajdujących się w aktach sprawy opracowań, przygotowanych na podstawie bogatego materiału źródłowego, którego wiarygodności RdSU nie miała podstaw podważać. Odnosząc się do przedstawionych w skardze informacji na temat syna A., Sąd I instancji stwierdził, że trudno uznać je za wiarygodne w sytuacji, gdy skarżąca we wniosku statusowym wskazała, iż od trzech lat syn nie utrzymuje z nią kontaktów. W oświadczeniu złożonym w toku postępowania odwoławczego cudzoziemka oświadczyła, że wobec syna miało zostać wszczęte postępowania karne i miał on zostać umieszczony na międzynarodowej liście osób poszukiwanych, natomiast w skardze podniosła, że jej syn wyjechał do Syrii, żeby walczyć po stronie ISIS i najprawdopodobniej zginął w zamachu na terenie Czeczenii. Skarżąca oświadczyła, że nie jest to pewne, gdyż obecnie przeprowadzane są testy DNA w celu ustalenia jego tożsamości, a sprawa jest badana przez FSB. Przy czym informacje przekazane przez cudzoziemkę w skardze są bardzo lakoniczne (skarżąca nie przedstawiła żadnych szczegółowych okoliczności dotyczących opisywanych przez nią zdarzeń, np. kiedy lub gdzie zaistniały). Sąd I instancji wskazał, że wbrew zarzutom skargi dotyczącym braku podjęcia próby wyjaśnienia okoliczności dotyczących syna A., przepis art. 41 u.u.c.o. nakłada na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Nie jest więc tak, że to na organie spoczywa pełna odpowiedzialność za zgromadzenie materiału dowodowego.

G.K. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez pominięcie przy wyrokowaniu informacji wskazanych przez skarżącą w piśmie z 28 lipca 2021 r., obejmujących wydruk ze strony zawierający listę osób wpisanych na listę terrorystów przez władze rosyjskie (Federal Financial Monitoring Service), potwierdzający, że na liście znajduje się A.S., ur. 30 marca 1995 r., syn skarżącej oraz wydruku z Wikipedii, czym jest "Rosfinmonitoring".

II. przepisów prawa materialnego - art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4 u.u.c.o. poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy zaistniały nowe dowody i okoliczności w sprawie, które nie zostały wniesione w uprzednio składanych przez skarżącą wnioskach, a więc zasadne jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku oraz art. 41 u.u.c.o. poprzez jego błędną interpretację polegającą na błędnym przyjęciu, że w postępowaniu o udzielenie ochrony ciężar dowodu jest w całości odwrócony i spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, podczas gdy skarżąca spełniła obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego oraz wskazała inne organy państwowe, u których znajdują się dokumenty dotyczące sprawy.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także przyznanie ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie, zgłaszając równocześnie wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów obejmujących dokumenty zgłoszone uprzednio w toku postępowania prowadzonego przed Sądem I instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną RdSU wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta na uzasadnionych podstawach.

Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją z 9 lutego 2021 r. RdSU utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uznającą za niedopuszczalny wniosek skarżącej o udzielenie ochrony międzynarodowej. Z uwagi na fakt, że tenże wniosek był kolejnym wnioskiem złożonym przez cudzoziemkę w tym przedmiocie jego ocena uwzględniać musiała procedurę przewidzianą w art. 38 ust. 1-6 u.u.c.o., zgodnie z którą SUdSC w razie złożenia przez cudzoziemca kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w rozumieniu art. 2 ust. 7a u.u.c.o., jest zobowiązany ustalić, czy wniosek ten nie jest wnioskiem niedopuszczalnym. Taką kwalifikację nadać należy wnioskowi, gdy nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej (art. 38 ust. 2 pkt 3 u.u.c.o.). W takim przypadku SUdSC powinien wydać decyzję o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny (art. 38 ust. 4 u.u.c.o.). Wymaga przypomnienia, że tego rodzaju konstrukcja postępowania wdraża postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej – wersja przekształcona (Dz. U. UE.L z 2013 r. nr 180, s. 96). Akt ten wprowadził rozwiązanie, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą odrzucić wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jako niedopuszczalny w przypadku, gdy wniosek jest kolejnym wnioskiem i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę żadne nowe okoliczności lub ustalenia wpływające na ocenę, czy wnioskodawca kwalifikuje się jako beneficjent ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (wersja przekształcona) (Dz. U. UE.L. z 2011 r. nr 337, s. 9). Pojęcie "kolejnego wniosku" zostało zdefiniowane w art. 2 lit. q dyrektywy 2013/32/UE. Stosownie do jej art. 40 ust. 2, do celów podjęcia decyzji w sprawie dopuszczalności wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z art. 33 ust. 2 lit. d kolejny wniosek powinien zostać poddany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu w celu sprawdzenia, czy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub ustalenia w porównaniu do pierwszego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, a następnie, jeżeli one rzeczywiście istnieją, kontynuowane powinno być badanie dopuszczalności kolejnego wniosku na podstawie art. 40 ust. 3 tej dyrektywy w celu sprawdzenia, czy te nowe elementy i ustalenia znacząco zwiększają prawdopodobieństwo, że wnioskodawca kwalifikuje się do objęcia wnioskowanym statusem (por. wyrok TSUE z 9 września 2021 r., XY, C-18/20, EU:C:2021:710, pkt 33-34).

Za uzasadniony należy uznać postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 106 § 4 p.p.s.a., co skutkowało wadliwym rozważeniem prawidłowości zaskarżonej decyzji RdSU z punktu widzenia wymagań przewidzianych w art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4, a także art. 41 u.u.c.o. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny sformułował z uwzględnieniem dyspozycji art. 46 ust. 1 dyrektywy 2013/32/UE, zgodnie z którym państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawcy mieli prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem w sytuacji decyzji podjętej w sprawie ich wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny zgodnie z art. 33 ust. 2, a także art. 46 ust. 3 tejże dyrektywy, który przyjmuje, że aby spełnić wymogi w ust. 1, państwa członkowskie zapewniają, aby skuteczny środek zaskarżenia zapewniał pełne rozpatrzenie ex nunc zarówno okoliczności faktycznych, jak i kwestii prawnych, w tym, w stosownych przypadkach, rozpatrzenie potrzeby zapewnienia ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy 2011/95/UE, co najmniej w postępowaniach odwoławczych przed sądem pierwszej instancji. W dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym wskazanego zagadnienia TSUE przyjmuje, że art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32/UE należy interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie są na jego podstawie zobowiązane do zorganizowania swego prawa krajowego tak, by rozpoznawanie odnośnych skarg obejmowało rozpatrzenie przez sąd wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, które umożliwią mu przeprowadzenie zaktualizowanej oceny danego przypadku (por. wyrok TSUE z 25 lipca 2018 r., Alheto, C-585/16, EU:C:2018:584, pkt 110). Wyrażenie "ex nunc" uwydatnia obowiązek sądu polegający na przeprowadzeniu oceny uwzględniającej w stosownym wypadku nowe okoliczności, które ujawniły się po wydaniu decyzji będącej przedmiotem skargi. Zawarty w art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32 przymiotnik "pełne" potwierdza ze swej strony, że sąd ma obowiązek rozpatrzenia okoliczności, które właściwy organ uwzględnił lub miał możliwość uwzględnić (por. wyrok TSUE z 4 października 2018 r., Fathi, C-56/17, EU:C:2018:803, pkt 62-64). Również w przypadku skargi na decyzję o odrzuceniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej z powodu jej niedopuszczalności, sąd, do którego wniesiono taką skargę, jest zobowiązany do pełnego rozpatrzenia ex nunc, o którym mowa w art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32/UE (por. wyrok TSUE z 19 marca 2020 r., C-564/18, LH, EU:C:2020:218, pkt 66).

Niesporny charakter ma w sprawie ustalenie, zgodnie z którym w toku postępowania odwoławczego skarżąca w piśmie z 21 września 2020 r., przytaczając nowe, dotąd nieocenione okoliczności faktyczne, które powinny mieć wpływ na udzielenie jej ochrony międzynarodowej, podała, że przeciwko jej synowi zamieszkałemu w Austrii (A.S.) zostało wszczęte w Czeczenii postępowanie karne, a następnie w złożonej skardze, uszczegóławiając powyższą informację i wyjaśniając, że wcześniej nie miała pełnej wiedzy na ten temat, podniosła, że prawdopodobnie jej syn po przystąpieniu do Państwa Islamskiego zginął w zorganizowanym zamachu w Czeczenii. Zdarzenie to ma być badane przez FSB i z nim skarżąca wiąże swoją obawę przed prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Odnosząc się do powyższej kwestii, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zawarł wypowiedzi, której treść wykraczałaby poza sformułowaną w tym zakresie przez SUdSC w odpowiedzi na skargę ocenę, zgodnie z którą skarżąca nie przedstawiła żadnych szczegółowych wyjaśnień dotyczących opisywanych przez siebie zdarzeń w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 3 u.u.c.o., co oznacza, że w sprawie nie zaistniały nowe dowody, które uprawdopodobniałyby ich zaistnienie. Co jednakże istotne, oparcie się przez Sąd I instancji na tak sformułowanym poglądzie nastąpiło, pomimo że ustanowiony na wniosek skarżącej pełnomocnik z urzędu, uzupełniając skargę, w piśmie z 16 lipca 2020 r. (k. 37-38 akt) wskazał przyczyny, które nakazują, według niego, zeznania skarżącej oceniać jako spójne, a równocześnie zamieścił szczegółowe uwagi odnoszące się do sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ, niepozwalające przypisać skarżącej uchybienia art. 41 u.u.c.o. z uwagi na to, że nie została ona przesłuchana w toku postępowania, organ nie zwrócił się o przedstawienie przez nią dowodów na poparcie przytaczanych okoliczności, jak również odstąpił od ich zweryfikowania, pomimo że skarżąca wskazała, że pozostawała w kontakcie z polskimi służbami specjalnymi, którym miała przekazać szczegółowe informacje o synu. Z tymi wyjaśnieniami korespondował zgłoszony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z 28 lipca 2020 r. (k. 42-48 akt) wniosek o uwzględnienie przez Sąd I instancji stanowiącego załącznik do ww. pisma wydruku z ogólnodostępnej rosyjskiej strony zawierającej listę osób uznanych przez władze rosyjskie za terrorystów, na której znajdować się ma syn skarżącej i wydruku wyjaśniającego, czym jest Federalna Służba Monitoringu Finansowego. Pełnomocnik skarżącej, wskazując na "specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego i ograniczoności postępowania dowodowego" wniósł o potraktowanie przez Sąd I instancji załączonych dokumentów jako "dowodów uzupełniających" i jednocześnie jako "faktów powszechnie znanych", ponownie zwracając uwagę na to, że skarżąca została przesłuchana przez polskie służby specjalne 3 marca 2021 r. w B., jednakże nie ma ona możliwości pozyskania protokołu z tejże czynności. Sąd I instancji przedstawionych czynności podjętych przez pełnomocnika skarżącej nie tylko nie zawarł w opisie stanu sprawy składającego się na uzasadnienie zaskarżonego wyroku, ale także w żaden sposób, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, w ramach sformułowanej oceny prawnej nie wypowiedział się odnośnie do ich znaczenia procesowego i ich wpływu na wynik sprawy. Za trafne uznać trzeba stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej oparte na przyjęciu, że nawet jeżeli Sąd I instancji uznałby, że informacje dotyczące syna skarżącej nie mogą być kwalifikowane jako fakty powszechnie znane w rozumieniu art. 106 § 4 p.p.s.a., to celem uczynienia zadość wymaganiu art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32/UE Sąd zobowiązany był w warunkach rozpatrywanej sprawy włączyć je do podstawy oceny zasadności skargi, ewentualnie wyjaśnić, dlaczego żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione.

Omawiane zaniechanie stanowi wadliwość ważącą na prawidłowości zaskarżonego wyroku, albowiem, co zostało wcześniej już zauważone, cudzoziemiec występujący o udzielenie ochrony międzynarodowej ma prawo żądania, by sąd rozpatrujący jego skargę okoliczności kształtujące dopuszczalność wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej ocenił z uwzględnieniem reguły ex nunc. Z wyroku TSUE z 4 października 2018 r., C-652/16, Ahmedbekova, EU:C:2018:801, pkt 103, wynika, że w tym zakresie istotne znaczenie powinno zostać przypisane temu, czy okoliczności faktyczne nie zostały instrumentalnie podniesione w sposób spóźniony na etapie postępowania sądowego, czy zostały one przedstawione dostatecznie konkretnie, aby mogły zostać należycie zbadane, jak też czy – jeśli chodzi o okoliczności faktyczne – są one istotne lub są dostatecznie odrębne od okoliczności, które organ rozstrzygający miał już możliwość uwzględnić. Przypomnieć w tym kontekście trzeba, że zaskarżona decyzja została oparta nie tyle na stwierdzeniu przez RdSU, że podane przez skarżącą informacje, które zaistniały po opuszczeniu kraju pochodzenia, dotyczące zainteresowania władz synem, który ma być poszukiwany jako terrorysta, nie zwiększają znacząco prawdopodobieństwa udzielenia cudzoziemce ochrony międzynarodowej, ale że są one w całości niewiarygodne, ponieważ skarżąca "nie przedstawiła absolutnie żadnych nowych dowodów, które uprawdopodobniałyby zaistnienie ww. zdarzeń" (s. 7 decyzji). W razie objęcia przez Sąd I instancji postępowaniem dowodowym przytoczonych przez stronę okoliczności, służyłyby one zweryfikowaniu tego, czy powyższe twierdzenie RdSU pozostaje w sprawie uprawnione i mogło zostać na nim oparte rozstrzygnięcie przewidziane w art. 38 ust. 4 u.u.c.o. Tej ocenie powinno towarzyszyć ustalenie przez Sąd prawidłowości dokonywania przez organ ustaleń w sprawie. Jakkolwiek nie można bowiem nie przyznać racji organowi w zakresie, w jakim podnosi on, że art. 41 pkt 1 i 2 u.u.c.o. nie może być pomijany przy ocenie wiarygodności oświadczenia cudzoziemca występującego o udzielenie ochrony międzynarodowej na poparcie jego kolejnego wniosku, jednakże fakt, że wniosek ten nie jest składany po raz pierwszy nie znosi obowiązku państwa członkowskiego, by zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2011/95/UE rozważenie odpowiednich jego elementów następowało we współpracy z wnioskodawcą (por. wyrok TSUE z 10 czerwca 2021 r., C-921/19, LH, EU:C:2021:478, pkt 60). Pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę kasacyjną, zgodnie z którym uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania., albowiem nie można Sądowi przypisać jakiegokolwiek uchybienia w zakresie stanu faktycznego, który powinien być przyjęty jako podstawa rozstrzygnięcia, a przy tym sąd administracyjny nie jest powołany do przeprowadzenia postępowania dowodowego, pozostaje w tych warunkach nieusprawiedliwiony.

Powyższe czyniło koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.