Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 131/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138

§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. D. i M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z dnia 27 maja 2017 r., nr [...] – o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie utrzymania budynku wielorodzinnego położonego [...] przy ul. [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

W dniu 8 marca 2012 r. do PINB wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego [...] o przeprowadzenie kontroli w budynku położonym przy ul. [...] w G., w związku z nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowaniem przygotowawczym o nieumyślne spowodowanie śmierci M. D., zmarłego w dniu [...] 2012 r. w wyniku zatrucia tlenkiem węgla w mieszkaniu przy ul. [...] (sygn. akt I Ds. [...], [...] [...]). W dniu 13 marca 2012 r. do PINB wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego między innymi ww. budynku, złożony przez M. G., L. S. oraz J. K.. Ponadto pismem z dnia 19 marca 2012 r. o przeprowadzenie kontroli wniósł T. D..

Pismami z dnia 18 kwietnia 2012 r., 1 sierpnia 2012 r. oraz 8 kwietnia 2013 r. PINB zawiadomił poszczególne strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w G. przy ul. [...], na działce o nr ewid.[...]

Decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. ([...]) PINB nakazał wskazanym w niej osobom zamontowanie w poszczególnych lokalach budynku przy ul. [...] w G. czujników akustycznych czadu (min. 70 dB) w miejscu wskazanym w instrukcji producenta w pomieszczeniu, gdzie znajduje się podgrzewacz ciepłej wody użytkowej (junkers); ponadto nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej: "[...]SM") rozebranie i wykonanie na nowo wszystkich przewodów wentylacyjno-spalinowych zlokalizowanych ponad dachem budynku – w sposób określony w projekcie konstrukcji wywietrzaków dachowych pionów wentylacyjnych i spalinowych, sporządzonym przez inż. bud. Z. J. w maju 2013 r., stanowiącym załącznik graficzny tej decyzji – w terminie do 31 czerwca 2015r. W części dotyczącej zamontowania czujników czadu decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W rezultacie odwołań złożonych przez T. D. i M. G., decyzją z dnia 9 kwietnia 2015 r. [...]WINB uchylił decyzję organu I instancji z dnia 13 stycznia 2015 r. w części określającej B. Z. jako adresata obowiązku – i w to miejsce orzekł o wskazaniu jako adresata nałożonego obowiązku B. M. – oraz w części określającej termin wykonania obowiązku, tj. do dnia 31 czerwca 2015 r. – i w to miejsce wyznaczył termin wykonania obowiązku do dnia 31 sierpnia 2015 r. – a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę na powyższą decyzję [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, pismem z dnia 08.05.2015r., złożyli T. D. i M. G.. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu") prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2015r. sygn. akt II SA/Po [...] odrzucił ww. skargę.

W następstwie kolejnego pisma T. D. i M. G. z dnia 13 kwietnia 2016 r. organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych na zlecenie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej polegających na realizacji instalacji centralnej ciepłej wody dla budynków mieszkalnych w kwartale ulic [...], [...] i [...] bez prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. WSA w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji [...]WINB z dnia 23 marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w ww. sprawie i umorzył postępowanie odwoławcze.

Po wydaniu wskazanej wyżej, ostatecznej decyzji [...]WINB z dnia 9 kwietnia 2015 r. nakazującej zamontowanie w poszczególnych lokalach budynku przy ul. [...] w G. czujników akustycznych czadu oraz rozebranie i wykonanie na nowo wszystkich przewodów wentylacyjno-spalinowych zlokalizowanych ponad dachem budynku - PINB dokonał z urzędu szeregu kolejnych czynności wyjaśniających odnoszących się do utrzymania wskazanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w G..

Decyzją z dnia 27 maja 2017 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., PINB rozstrzygnął o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie utrzymania tego budynku.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek został sprawdzony pod względem sprawności technicznej i wartości użytkowej oraz jego otoczenia. Kontrola wykazała, że budynek jest w dobrym stanie technicznym. W następstwie kontroli instalacji elektrycznej w zakresie sprawności połączeń, [...]SM poinformowała organ, że usunęła stwierdzone nieprawidłowości. Budynek został również poddany kontroli z badania instalacji piorunochronnej w zakresie sprawności połączeń i rezystencji uziemień. Wynik pomiarów był pozytywny. Również instalacja ciepłej wody użytkowej jest w prawidłowym stanie technicznym. Odpowiadając na wszystkie pisma T. D. i M. G. organ I instancji stwierdził, że nie sposób spełnić wymagań aktualnie obowiązujących norm i warunków technicznych w stosunku do budynku wybudowanego w latach osiemdziesiątych. W związku z powyższym, według PING, nie zachodzą przesłanki do prowadzenia dalszego postępowania w niniejszej sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli T. D. i M. G., żądając: realizacji wnoszonych przez nich wniosków dowodowych; weryfikacji i konfrontacji z rzeczywistością przywołanych przepisów, norm, dokumentów; realizacji obowiązujących przepisów i norm w zakresie przedmiotu postępowania. Skarżący wskazali, że w toku postępowania wnosili wiele wniosków dowodowych, m.in. o weryfikację rzeczywistego stanu kanałów wentylacyjnych poprzez przeprowadzenie wizualizacji ich stanu technicznego w związku z wniesionymi dowodami przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, [...]SM oraz opinią kominiarską z kwietnia 2013 r. W ich ocenie, organ naruszył szereg przepisów i norm, w tym art. 6-10 k.p.a. oraz art. 5, art. 61, art. 70, art. 91a, art. 92 i art. 93 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2017 r. WINB zlecił organowi I instancji dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku, w celu ustalenia jego stanu technicznego, oraz sporządzenie dokumentacji fotograficznej w trakcie kontroli.

W piśmie z dnia 7 sierpnia 2017 r. T. D. i M. G. wnieśli do WINB m.in. o zobowiązanie PINB do przedstawienia: aktualnego stanu kanałów kominowych budynku – poprzez stosowny opis i wizualizację wykonaną kamerą inspekcyjną zrealizowaną przez jednostkę lub osoby przewidziane Prawem budowlanym – a także aktualnego stanu stropodachu.

W kolejnym złożonym w toku postępowania odwoławczego piśmie z dnia 20 września 2017 r. T. D. i M. G. podnieśli między innymi, że stan przewodów wentylacyjnych w przedmiotowym budynku jest niezgodny z obowiązującymi przepisami, w tym odpowiednimi postanowieniami Polskich Norm i przez to zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców budynku.

Analogiczne zastrzeżenia powtórzyli w piśmie z dnia 6 października 2017 skierowanym do Prokuratora Okręgowego [...], a doręczonym 10 października 2017 r. do wiadomości [...]WINB

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a., [...]WINB utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wywiódł, iż decyzja organu I instancji z dnia 13 stycznia 2015 r. była decyzją częściową. W związku z wykonaniem przez [...]SM instalacji ciepłej wody użytkowej i podłączeniem budynku do sieci miejskiej, PINB kontynuował postępowanie w sprawie utrzymania budynku mieszkalnego. W dniu 27 października 2016 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę utrzymania ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, podczas której ustalono, że budynek ten jest w dobrym stanie technicznym. Ponadto PINB dokonał kontroli instalacji występujących w przedmiotowym budynku i stwierdził, że instalacja gazowa jest szczelna w obrębie mieszkań oraz klatek schodowych i piwnic, uziemienie budynku jest prawidłowe, a wykonana instalacja ciepłej wody użytkowej odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Podczas tej kontroli organ zalecił jednak usunięcie usterek w instalacji elektrycznej, które wystąpiły w jedenastu mieszkaniach oraz w części wspólnej. W protokole z kontroli PINB zapisał także, że należy wykonać przebudowę trzonów kominowych ponad dachem. Organ I instancji uznał natomiast, że brak jest przeciwskazań technicznych do dalszego użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w G..

[...]WINB wskazał, iż organ I instancji w dniu 17 sierpnia 2017 r. dokonał ponownej kontroli utrzymania przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Podczas tej kontroli organ ustalił, że instalacja gazowa istniejąca w budynku jest sprawna. Ponadto organ stwierdził usunięcie przez [...]SM usterek występujących w instalacji elektrycznej w częściach wspólnych. Organ I instancji uznał także, że instalacja piorunochronna, która zamontowana jest w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest sprawna i możliwe jest jej dalsze użytkowanie. PINB stwierdził również, że na skutek zaleceń zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 27 października 2016 r. wykonana została przebudowa trzonów kominowych ponad dachem. W protokole z ww. kontroli wskazano, że instalacja ciepłej wody użytkowej wykonana została zgodnie z prawem.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że także w protokole kontroli z dnia 12 maja 2016 r. wskazano, że pokrycie dachu jest po remoncie i brak jest uwag co do jego stanu technicznego; konstrukcja dachu jest prawidłowa i brak jest uwag co do stanu technicznego kominów, gdyż wyloty kominów zostały przebudowane.

Według organu II instancji, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17 sierpnia 2017 r. organ I instancji uzyskał także kopię protokołu z okresowej kontroli instalacji gazowej w budynku z dnia 22 lipca 2016 r., z której wynika, że instalacja ta jest szczelna w obrębie mieszkań oraz klatek schodowych i piwnic. W aktach sprawy znajduje się również protokół z dnia 10 października 2016 r. dotyczący kontroli okresowej przewodów kominowych, podczas której ustalono, że należy w mieszkaniu nr [...] wyeliminować wentylację mechaniczną z przewodu i zamurować otwór wlotu. Właściciele mieszkań zostali poinformowani o używaniu funkcji mikrorozszczelniania okien, co pozwoli na prawidłowe funkcjonowanie wentylacji.

[...]WINB stwierdził, że w niniejszej sprawie jednoznacznie zostało ustalone, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny jest w odpowiednim stanie technicznym zarówno pod względem dachu i elementów budynku, jak i też pod względem istniejących w budynku instalacji. Budynek ten nie jest również użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, jego istnienie nie powoduje również tego rodzaju zagrożenia jak i też wygląd budynku nie jest oszpecający dla otoczenia, a więc nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w ww. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z tym, w ocenie organu II instancji, prawidłowe było uznanie przez PINB, że wystąpiła sytuacja, w której brak jest przesłanki materialnoprawnej, która umożliwiałaby dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego i w konsekwencji umożliwiałaby nałożenie określonych obowiązków na zarządcę bądź właściciela obiektu budowlanego.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli T. D. i M. G.. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. Sąd odrzucił skargę T. D..

W treści skargi zarzucono, że powyższe postępowanie nie realizowało przepisów k.p.a., Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych. Skarżący zażądał: realizacji obowiązujących przepisów prawa i norm; weryfikacji przez biegłego sądowego spoza apelacji p. realizacji przywołanych przepisów i norm; skierowania postępowania do pierwszej instancji, zobowiązując organ I instancji do szczegółowego udokumentowania wraz z wizualizacją realizacji prawa, norm i stosownych decyzji w zakresie podnoszonym przez skarżących; wszczęcia stosownych procedur prawnych, w przypadku stwierdzenia przekroczenia prawa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo wielokrotnych uwag skarżącego i T. D., organ odwoławczy nie porównał obrazów w zakresie trzonów kominowych, które w ich ocenie zostały zrealizowane przez [...]SM niezgodnie z zaleceniami wynikającymi m.in. z decyzji [...]WINB z dnia 9 kwietnia 2015 r. i załącznikiem do tej decyzji. Ponadto z wykonanej przez organ dokumentacji zdjęciowej dotyczącej instalacji centralnej wynika, że została ona wykonana niezgodnie z wymaganiami m.in. Prawa budowlanego i Prawa energetycznego oraz obowiązującej Polskiej Normy PN-B-02421-2000. Ponadto w skardze zwrócono uwagę na dokumenty dostarczone przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – protokół kontroli nr [...] i załącznik nr [...] w formie obrazu video, a także opinię kominiarską z dnia 12 kwietnia 2013 r. wraz z załącznikiem wizualizacyjnym oraz wizualizację stanu kominów dokonaną przez kominiarzy z B. – której pomimo wniosku stron nie włączono do akt postępowania. Według skarżącego, nie istnieją jakiekolwiek dowody w niniejszej sprawie na okoliczność usunięcia zagrażającego życiu i zdrowiu stanu kominów, których kanały są poprzerywane, nieszczelne.

Niezależnie od powyższego skarżący wywiódł, iż nie zrealizowano w budynku – pomimo istnienia obowiązku w tym względzie – zindywidualizowanego systemu wentylacji. Nie istnieją dowody, by wentylacja w budynku odpowiadała obowiązującym przepisom i projektowi budynku.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Podczas rozprawy w dniu 5 września 2018 r. skarżący M. G. wskazał, że wentylacja w budynku jest cały czas wadliwa. Stan techniczny kominów jest taki, że nie wszystkie pomieszczenia w budynku, które tego wymagają, są wentylowane, np. nieprawidłowo działa wentylacja w jego lokalu – skarżący mieszka na [...] piętrze, a do jego mieszkania dostają się zapachy z lokali na III piętrze. Podkreślił, że trzony kominowe nie są wykonane zgodnie z decyzją z 2015 r. i zatwierdzonym przez nią projektem. Ponadto w budynku nie wykonano prawidłowej izolacji centralnej instalacji ciepłej wody, co oznacza, że jest on w nieodpowiednim stanie technicznym.

Pełnomocnik uczestnika postępowania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wywodził podczas rozprawy w dniu 5 września 2018 r., że skarżący nie powinien mieć przymiotu strony w tym postępowaniu, co wynika z wcześniejszych postępowań w stosunku do przedmiotowego budynku. Według niego, [...]SM wykonała wszystkie roboty w celu zapewnienia takie użytkowanie budynku, które nie zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców. Wentylacja została wykonana zgodnie z projektem i spełnia wszelkie wymogi. Głównym problemem wentylacji w tym budynku jest to, że mieszkańcy wymienili okna na szczelniejsze niż pierwotnie, co powoduje, że do pomieszczeń nie dostaje się powietrze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uchylenie zaskarżonej decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło zaś z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7 i 77 § 1 K.p.a. polegającym na braku wyjaśniania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oraz art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnień decyzji w sposób nieodpowiadajacy wymogom wynikającym z powyższych przepisów. Decyzja [...]WINB naruszyła także art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji w jej całokształcie. Wszystkie wskazane powyżej naruszenia mogły mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uzasadniało uchylenie tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

Argumentując powyższe stanowisko w pierwszym rzędzie przypomnieć należy, iż przedmiotem kontrolowanego postępowania było ustalenie czy stan budynku przy ul. [...] w G. uzasadnia zastosowanie w stosunku do niego środków wskazanych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zgodnie z przywołaną wyżej regulacją organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia,

- nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Powyższe oznacza, że zasadnicze ustalenia faktyczne jakich winien dokonać w tego rodzaju sprawie sprowadzają się do zweryfikowania jaki jest stan i sposób użytkowania danego obiektu budowlanego oraz czy stan ten powoduje skutki o jakich mowa w przytoczonych wyżej przepisach pkt 1 do 4.

Następnie w przypadku udzielenia na tak po0stawione pytanie odpowiedzi pozytywnej organ winien ustalić jakie działania winien podjąć adresat decyzji celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Z treści art. 66 Prawa budowlanego wynika przy tym, że postępowanie w tego rodzaju sprawie może toczyć się zarówno z urzędu jak i na wniosek.

Jednocześnie z zasad ogólnych regulujących postępowanie administracyjne, w tym z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. wynika jednocześnie, iż niezależnie od tego czy postępowanie toczy się na wniosek czy z urzędu organ winien zweryfikować twierdzenia stron tegoż postępowania poprzez ustalenie, czy zgłaszane przez nie nieprawidłowości faktycznie występują oraz czy rodzą one skutki o jakich mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 do 4 Prawa budowlanego.

W realiach niniejszej sprawy zauważyć zaś należy, iż wskazanym wyżej wymogom co do zakresu koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz zakresu niezbędnych ustaleń faktycznych orzekające w sprawie organy obu instancji nie sprostały.

Istota zgłaszanych przez skarżącego oraz T. D. nieprawidłowości w stanie technicznym budynku sprowadza się bowiem do tego, że kwestionują oni stan techniczny i co za tym idzie prawidłowość działania wentylacji tegoż budynku wielorodzinnego oraz prawidłowość istniejącej izolacji instalacji ciepłej wody w tymże budynku.

Tak zdefiniowanego problemu orzekające w sprawie organy nie rozpoznały. Zauważyć bowiem należy, iż ekstremalnie lakoniczna decyzja PINB o umorzeniu postępowania nie zawiera de facto jakiegokolwiek uzasadnienia, w tym w szczególności nie przedstawia poczynionych ustaleń faktycznych.

Analogiczne zarzuty postawić można pod adresem decyzji organu odwoławczego. [...]WINB rozpoznając odwołanie M. G. i T. D. nie odniósł się bowiem do ich zarzutów i ograniczył się do stwierdzenia, że wentylacja w budynku działa prawidłowo nie wskazując dowodów na jakich oparł swoje twierdzenia w tym zakresie i przyczyn, dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom odwołujących się. Organ II instancji odwołał się w tym zakresie jedynie do protokołów z kontroli przeprowadzonych w tym budynku, których lektura wskazuje jednakże, że zawierają one stwierdzenia co do prawidłowości stanu wentylacji, jednakże nie przedstawiają dowodów w oparciu ustalenia takowe zostały przeprowadzone.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż ze względu na długotrwałość niniejszego postępowania oraz wielość postępowań dotyczących przedmiotowego obiektu prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego i organy administracji architektoniczno-budowlanej, tak orzekające w sprawie organy jak i odwołujący się częściowo błędnie zidentyfikowali zakres ustaleń jakie w sprawie tej winny zostać poczynione.

Powyższe wynika z faktu, że odnośnie tegoż obiektu było już prowadzone postępowanie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zakończone decyzją ostateczną [...]WINB z dnia 9 kwietnia 2015 r. utrzymującą w zasadniczym zakresie w mocy decyzję PINB z dnia 13 stycznia 2015 r. znak [...] nakazującą wskazanym w niej osobom zamontowanie w poszczególnych lokalach budynku przy ul. [...] w G. czujników akustycznych czadu oraz nakazującą [...] Spółdzielni Mieszkaniowej (rozebranie i wykonanie na nowo wszystkich przewodów wentylacyjno-spalinowych zlokalizowanych ponad dachem budynku – w sposób określony w projekcie konstrukcji wywietrzaków dachowych pionów wentylacyjnych i spalinowych, sporządzonym przez inż. bud. Z. J. w maju 2013 r., stanowiącym załącznik graficzny tej decyzji.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wbrew twierdzeniom [...]WINB zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji [...]WINB z dnia 4 grudnia 2017 r. nie sposób przyjąć, by decyzja ta (to jest decyzja PINB z dnia 13 stycznia 2015 r.) z miała charakter decyzji częściowej.

Powyższe oznacza, iż aktualnie prowadzone postępowanie nie stanowiło kontynuacji, czy też uzupełnienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...]WINB z dnia 9 kwietnia 2015 r., lecz zupełnie nowe postępowanie wszczęte na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego przez organ z urzędu, aczkolwiek dotyczące tego samego budynku.

Kluczowe znaczenie ma przy tym bezsporna okoliczność, iż już po wydaniu decyzji ostatecznej [...]WINB z dnia 9 kwietnia 2015 r. utrzymującej decyzje w mocy decyzję PINB z dnia 13 stycznia 2015 r. znak [...] doszło do zasadniczej zmiany stanu faktycznego, albowiem w przedmiotowym budynku zlikwidowane zostały gazowe podgrzewacze wody, tzw. junkersy w poszczególnych lokalach mieszkalnych i zastąpiło je podłączenie budynku do miejskiej instalacji ciepłej wody użytkowej.

Dalej wskazać należy, iż nowe postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może służyć weryfikacji wykonania uprzednio wydanych decyzji ostatecznych, a jedynie poczynieniu ustaleń co do istnienia przesłanek zastosowania tegoż przepisu w aktualnym stanie budynku i przy obecnym sposobie jego użytkowania.

Powyższe oznacza, iż oczywiście nieuzasadnionym byłoby (czego domaga się strona skarżąca) weryfikowanie w toku obecnie prowadzonego na postawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego postępowania czy prawidłowo wykonana została decyzja wydana w innym postępowaniu zakończonym w roku 2015 r., w tym w szczególności czy wykonane zostało zgodnie z zatwierdzoną tą decyzja projektem rozebranie i wykonanie na nowo przewodów wentylacyjnych i spalinowych ponad dachem budynku.

Oczywistym bowiem jawi się, iż ta decyzja wydana została dla budynku, w którym funkcjonowały indywidualne gazowe podgrzewacze wody, a więc w stanie faktycznym zasadniczo odmiennym niż aktualny, a jej treść determinowana była ówczesnym stanem obiektu będącego jej przedmiotem. Szczególnie wyraźnie zależność ta jest widoczna na przykładzie pozostałych rozstrzygnięć zawartych w tej decyzji, a dotyczących nakazu montażu czujników czadu w pomieszczeniach, w których zainstalowane są junkersy.

Podsumowując rzeczą organów w kontrolowanym postępowaniu było nie weryfikowanie wykonania uprzednio wydanych decyzji, w tym zgodności wykonania kominów ponad stropami z zatwierdzonym tą decyzją projektem, lecz tylko i wyłącznie zweryfikowanie czy obecny stan budynku, w tym w szczególności wentylacji poszczególnych lokali, izolacji instalacji ciepłej wody i co wynika chociażby z protokołów kontroli stan instalacji elektrycznej, nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo nie jest nieodpowiedni w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Biorąc pod uwagę wymogi wynikające z zasad określonych w art. 6, 8 i 11 k.p.a., a doprecyzowanych w art. 107 § 3 k.p.a. zauważyć nadto należy, iż organy winny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi się kierowały oraz wskazać na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa.

Również ten wymóg nie został przez organy spełniony. Znamiennym jest w tym miejscu treść uzasadnienia decyzji organu I instancji, gdzie nie wskazując jakichkolwiek regulacji prawnych, z których wniosek takowy miałby wynikać, ograniczono się do gołosłownych twierdzeń, iż ze względu na czas powstania budynku nie można oczekiwać by spełniał on obecne wymogi prawne. Również w uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest wykazania, że wskazywane przez strony nieprawidłowości, przede wszystkim w bieżącym funkcjonowaniu wentylacji nie zachodzą, względnie, że nie są one tego rodzaju by uzasadniały one zastosowanie środków z art. 66 ust. 1 in fine Prawa budowlanego. Wyjaśnienia takiego nie może przy tym zastąpić arbitralne stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny jest w odpowiednim stanie technicznym, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów i przeciwnego Stanowska wyrażanego w tym zakresie przez skarżącego i drugiego z odwołujących się.

Taki sposób uzasadniania decyzji organów obu instancji mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem wskazuje, że nie dokonały one analizy argumentów stron pod kątem obowiązujących regulacji prawnych, w tym przepisów technicznobudowlanych.

Biorąc pod uwagę treść skargi odnieść się w tym miejscu należy także do podnoszonych w niej zarzutów naruszenia przez organy wymogów wynikających z Polskich Norm wskazać należy, iż w tym zakresie zarzuty strony skarżącej nie okazały się trafne.

Polskie Normy nie należą bowiem do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji RP stanowiącego, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), a na obszarze działania organów, które je ustanowiły także akty prawa miejscowego (ust. 2).

Z powyższą regulacją konstytucyjną koresponduje art. 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2002 r. nr 169, poz. 1386 z późn. zm.), zgodnie z którym Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną - na zasadzie wyłączności - symbolem PN (ust. 1), stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne (ust. 3), Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim (ust. 4), Polskie Normy korzystają z ochrony jak utwory literackie, a autorskie prawa majątkowe do nich przysługują krajowej jednostce normalizacyjnej (ust. 5), a ochrony Polskich Norm, o której mowa w ust. 5, nie narusza ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (ust. 7).

Poszukując odpowiedzi na pytanie o charakter Polskich Norm w systemie prawa stanowionego zauważyć należy, iż powołanie się na Polską Normę w przepisie prawnym nie zmienia jej dobrowolnego statusu, chyba że ustawodawca świadomie chce ten status zmienić. To jednak jest możliwe tylko przez wyraźne wskazanie tego w postanowieniach innej ustawy, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, albowiem odwołanie się do Polskiej Normy powoływanej przez skarżącego zawarte zostało nie w ustawie lecz w rozporządzeniu (§ 135 ust. 4 w zw. z Załącznikiem nr 1 pkt 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), które nie może modyfikować jednoznacznych regulacji rangi ustawowej, w tym w szczególności regulacji z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.

Nie bez znaczenia dla oceny charakteru Polskich Norm pozostaje okoliczność, iż tym wskutek objęcia Polskich Norm prawami autorskimi i w dodatku wyjęcia ich spod reżimu ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) dostęp do nich jest odpłatny.

Powyższe dodatkowo przemawia za przyjęciem, iż tylko odniesienie do Polskiej Normy wprost w ustawie powiązane z darmową jej dostępnością skutkowałoby obowiązkiem jej stosowania. W demokratycznym państwie prawnym nie sposób bowiem oczekiwać od obywatela stosowania się do regulacji, które nie zostały opublikowane w sposób prawem przewidziany i które są dla niego niedostępne, względnie trudno dostępne, a tak sytuacja zachodzi w przypadku Polskich Norm, z którymi można się zapoznać po ich zakupie lub w czytelni Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, które znajdują się jedynie w kilku miastach w kraju.

Nie można jednocześnie zupełnie abstrahować od faktu, iż prawodawca w § §135 ust. 4 w zw. z Załącznikiem nr 1 pkt 18 wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarł odwołanie do Polskiej Normy PN-B-02421:2000 "Ogrzewnictwo i ciepłownictwo - Izolacja cieplna przewodów, armatury i urządzeń - Wymagania i badania odbiorcze ".

W kontekście przedstawionych powyżej rozważań dotyczących charakteru prawnego Polskich Norm odwołanie to wykładać jednakże należy nie jako wprowadzenie tej Polskiej Normy do systemu powszechnie obowiązujących źródeł prawa i nałożenie na organy i strony obowiązku jej stosowania, lecz tylko i wyłącznie jako wskazanie, że zastosowanie danej Polskiej Normy jest jedną z możliwości spełnienia wymogów prawa

Powyższe oznacza, że zastosowanie się do wymogów określonych w Polskiej Normie PN-B-02421:2000 stwarza domniemanie zgodności danego rozwiązania z prawem, lecz jednocześnie nie jest wykluczone wykazanie tej istotnej prawnie okoliczności w inny sposób, wskazujący, że spełniony został cel regulacji.

Zatwierdzona przez krajową jednostkę normalizacyjną Polska Norma posiadać zatem będzie w postępowaniu walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., to jest stanowić będzie dowód, że postanowienia w niej zawarte odpowiadają aktualnemu sprawdzonemu poziomowi wiedzy w danej dziedzinie.

Dalszym następstwem takiego rozumienia charakteru Polskich Norm będzie stwierdzenie, iż w przypadku powołania się w postępowaniu administracyjnym na określoną Polską Normę koniecznym będzie przeprowadzenie w tym postępowaniu dowodu z dokumentu ją zawierającego, przy czym dowód ten przeprowadzony może zostać z urzędu w sytuacji gdy na daną Polską Normę powołuje się organ, względnie na wniosek strony, która powołuje się na jej zapisy i która co za tym idzie winna tą Polską Normę przedłożyć do akt sprawy.

Brak dołączenia Polskiej Normy do akt sprawy w sytuacji gdy jak w niniejszym postępowaniu powołuje się na nią strona skutkuje brakiem możliwości dokonania przez Sąd kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie, jak i brakiem możliwości odniesienia się do argumentów strony, albowiem Sąd nie dysponuje treścią danej Polskiej Normy i co za tym idzie nie jest stanie nie tylko ocenić czy jej zapisy są prawidłowo wykładane przez strony sporu, lecz nawet ustalić czy została ona przytoczona przez stronę zgodnie z jej oryginalnym, zatwierdzonym przez krajową jednostkę normalizacyjna brzmieniem.

Powyższe rozważania dotyczą także pozostałych Polskich Norm wskazanych w skardze, odnośnie których nie sformułowano jednoznacznych zarzutów ich naruszenia.

Nie znajduje także uzasadnienia sugerowany w skardze zarzut naruszenia art. 91a, 92 i 93 Prawa budowlanego, albowiem przepisy te jako zawierające regulacje o charakterze karnym nie są stosowane przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do stanowiska przedstawionego na rozprawie przez uczestnika postępowania wskazać należy, iż nie zasługiwał na uwzględnienie pogląd jakoby skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Okoliczność, iż skarżącemu, jako właścicielowi samodzielnego lokalu mieszkalnego nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących pozwolenia na przebudowę budynku dotyczącą części wspólnych budynku oraz jedynie niektórych wyodrębnionych lokali, wśród których nie było lokalu skarżącego, nie ma jakiegokolwiek wpływu na ocenę posiadania przez niego przymiotu strony w postępowaniu odnośnie tegoż budynku, prowadzonym na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, które dotyczyło między innymi nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem wentylacji w stanowiącym jego własność lokalu mieszkalnym. W takim postępowaniu które wprost dotyczy jego lokalu skarżący ma niewątpliwie ma bowiem interes prawny w rozstrzygnięciu i co za tym idzie posiada przymiot strony.

Pozostałe argumenty uczestnika postępowania dotyczące dobrego stanu technicznego budynku nie poddawały się natomiast kontroli ze strony Sądu ze względu wskazane powyżej braki w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym.

Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadniało ich uchylenie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Ujmując rzecz nieco kolokwialnie stwierdzić bowiem należy, iż sposób przeprowadzenia postępowania, jak i skonstruowania uzasadnień decyzji obu instancji uniemożliwił sądowi administracyjnemu dokonanie oceny, czy zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (istniejącym na dzień wydania zaskarżonej decyzji) jest stanowisko organów, iż cytując za decyzją [...]WINB "przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny jest w odpowiednim stanie technicznym", czy też rację ma skarżący twierdząc, że tak wentylacja tego budynku, jak i izolacja instalacji ciepłej wody, są w nienależytym stanie technicznym.

Ze względu na charakter stwierdzonych naruszeń Sąd nie mógł dokonać oceny prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, albowiem prawidłowe ich zastosowanie możliwe będzie dopiero po prawidłowym i niebudzącym wątpliwości ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Z tych samych powodów Sąd nie mógł dokonać oceny czy zaistniały sugerowane w skardze naruszenia art. 5, art. 61 i art. 70 Prawa budowlanego, tym bardziej, że w skardze nie wskazano, jakie jednostki redakcyjne tych artykułów zostały naruszone przez organy i na czym konkretnie naruszenia miałyby polegać.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania zgodnie z wskazanymi wyżej wymogami i poczynienie kompletnych ustaleń, w szczególności odnośnie nieprawidłowości w aktualnym stanie technicznym przedmiotowego budynku, tak zgłaszanych przez strony, jak i wynikających z dotąd przeprowadzonych czynności. Poczynione ustalenia organy winny w sposób procesowy udokumentować.

Poczynione ustalenia faktyczne oraz ich ocena prawna winny znaleźć następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie, które winno być sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organy winny w tymże uzasadnieniu odnieść się także wnikliwie do argumentów stron postępowania, w tym w szczególności skarżącego, tak aby umożliwić sądowi administracyjnemu ewentualną kontrolę prawidłowości zajętego w tym zakresie stanowiska, co w aktualnym stanie sprawy nie okazało się możliwe.

Podkreślić należy, iż Sąd w niniejszym wyroku w żaden sposób nie przesądza jakiej treści rozstrzygnięcie winno być przez organy nadzoru budowlanego wydane, albowiem wynikać to będzie dopiero z poczynionych w sprawie kompletnych ustaleń faktycznych.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.