Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2223/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174,  art. 133 par 1, art. 134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par 2,  art. 80, art. 107 par 3,
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2058/14 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2058/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uchylił zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

W dniu [...] listopada 2013 r. w miejscowości S. na ul. B. (droga gminna o dopuszczalnym nacisku osi do 8 ton) inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki Mercedes – Benz o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował Ł. K., który w imieniu skarżącego wykonywał przewóz ładunku sypkiego w postaci kruszywa.

Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C. W wyniku pomiarów stwierdzono, że nacisk dla podwójnej osi napędowej wyniósł 24,95 tony, co stanowi przekroczenie o 6,95 tony. Ponadto stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 38,9 tony, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 6,9 tony.

W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli drogowej naruszeniami Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W toku postępowania skarżący złożył pismo, w którym podkreślił, że w protokole kontroli nie wskazano podstawy prawnej pomiaru.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że rzeczywisty nacisk dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 24,95 tony, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 6,95 tony (38,61 %). Podczas ważenia pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 6,9 tony (21,56 %). Mając na uwadze wyniki uzyskanych pomiarów rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisków osi, organ stwierdził, że kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych i dróg publicznych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Kierowca nie posiadał przy sobie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W odwołaniu od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżący ponownie zwrócił uwagę, że nie określono w niej podstawy prawnej rozporządzenia, które zostało zastosowane w procesie dokonywania pomiarów. Ponadto, skarżący wskazał na raport Najwyższej Izby Kontroli i Międzynarodowej Organizacji Metrologicznej WELMEC w zakresie możliwości użycia wag typu SAW 10 C do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej i nacisków osi wielokrotnych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r.

Organ II instancji stwierdził, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do 31 maja 2015 r. Kontrolę przeprowadzono w miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] sierpnia 2013 r. Brak regulacji prawnej odnośnie procedury ważenia pojazdów przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych powoduje, iż inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, wykonując czynności pomiaru, stosują zapisy instrukcji wag dołączonych przez producentów. Tabela w pkt 2.5 instrukcji obsługi wag typu SAW 10C/II przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdu dwoma wagami. Z protokołu kontroli nie wynika, aby podczas pomiaru występowały jakiekolwiek nieprawidłowości. Zgodnie z instrukcją producenta wag w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW 10C/II wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Dalej organ wyjaśnił, że z powyższej instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby. Jest to jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami bądź ważenie etapami w zależności od liczby osi pojazdu. W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. Okoliczność, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza odstępstw od takiego sposobu dokonywania pomiarów. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe, wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji).

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2014 r. skarżący zwrócił uwagę na stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Miar, zgodnie z którym wagi nieautomatyczne IRD SAW II oraz Intercomp LP 600 nie mają zastosowania do wyznaczania masy całkowitej pojazdu. W ocenie skarżącego powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż pomiar masy całkowitej pojazdów z użyciem wag typu SAW 10 C/II może mieć charakter co najwyżej orientacyjny i pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie podniósł, że skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, jaki i w odwołaniu od niej, podnosił zarzut błędnego dokonania ważenia pojazdu, z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do takiego pomiaru wag. Rodziło to w konsekwencji po stronie organu obowiązek pełnego wyjaśnienia zagadnienia prawidłowości dokonania procedury pomiaru pojazdu. Sąd I instancji stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest jednak instrukcji obsługi wag. Natomiast ze świadectw legalizacji ponownej tych wag nie wynika, czy powyższe wagi mogą być wykorzystywane do ważenia masy całkowitej i nacisku osi czteroosiowego pojazdu. W ocenie Sądu I instancji, ponieważ instrukcja ta nie została włączona przez organy do akt sprawy, skarżący pozbawiony został możliwości ustosunkowania się do stanowiska zajętego przez organ drugiej instancji odnośnie interpretacji jej zapisów. Sąd również nie mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie, a w konsekwencji legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Tymczasem, jeżeli ważenia dokonano za pomocą urządzeń do tego nieprzeznaczonych, jakiekolwiek parametry uzyskane w ten sposób, nie mogą stanowić podstawy do nakładania sankcji administracyjnej. Aby jednakże okoliczność tę wyjaśnić, niezbędne jest prawidłowe, zgodne z rygorami procedury administracyjnej, przeprowadzenie postępowania przez organy obu instancji. W ocenie Sądu I instancji, powołanie się przez organ na znane mu z urzędu zapisy instrukcji producenta wag, mające przy tym kluczowe znaczenie dla uznania przez organ prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu, bez zawiadomienia o tym strony i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się w tym zakresie, stanowi oczywiste naruszenie art. 9, art. 10, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. Uchybienie tym przepisom, w szczególności jeżeli kwestionowane przez skarżącego okoliczności oparte zostały na dowodach, które nie zostały mu zakomunikowane, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy. Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jak i wyjaśnienia organu zawarte w zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na ustalenie kluczowej w sprawie kwestii, dla możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, mianowicie, czy stwierdzone naruszenie masy rzeczywistej pojazdu i dopuszczalnych norm nacisku osi, zostało ustalone przy użyciu prawidłowych urządzeń. Stwierdzając, że wątpliwości te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż organ rozpoznając ponownie sprawę, uzupełni materiał dowodowy o stosowne dokumenty, w szczególności o instrukcję obsługi producenta użytych w niniejszej sprawie wag oraz wyjaśni kwestię zgodności z przepisami ważenia nacisków osi samochodu o czterech osiach, przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10 C. W ocenie WSA w Warszawie jest to kwestia szczególnie istotna w świetle stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1315/13. W ww. sprawie podlegającej rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny organy inspekcji transportu drogowego dokonały bowiem pomiaru wagi pojazdu pięcioosiowego za pomocą dwóch wag SAW 10. Naczelny Sąd Administracyjny w przedstawionej ocenie wskazał, że z rysunku ze str. 7 Instrukcji nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających cztery lub więcej osi. Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że w przypadku, gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, zasadne było poszerzenie materiału dowodowego poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego do ustalenia, czy uzyskane w trakcie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne pozwalają obliczyć w sposób obiektywny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę. Jednocześnie Sąd I instancji podniósł, że organ w przypadku analogicznych zapisów instrukcji obsługi wag użytych w toku kontroli pojazdu skarżącego, zobowiązany będzie w toku postępowania odwoławczego rozważyć konieczność ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny zakresie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania .

Zaskarżonemu wyrokowi Główny Inspektor Transportu Drogowego zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy wagi typu SAW 10C/II używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzyosiowych oraz, czy można przy ich pomocy określać masę całkowitą takich pojazdów, podczas gdy okoliczność ta nie mogła mieć znaczenia w sprawie, skoro pojazd samochodowy poddany kontroli wyposażony był w dwie osie pojedyncze oraz jedną oś podwójną, których sposób pomiaru nacisku odpowiadał przewidzianemu w instrukcji obsługi tych wag, i samo już tylko naruszenie w zakresie przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej – wobec jego rozmiarów – uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w orzeczonej przez organ wysokości; skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wyniki pomiaru wskazanych parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 10C/II w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu; natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń w zakresie nacisku osi pojedynczych oraz podwójnej osi napędowej, a w konsekwencji także masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ciężarowego;

2. naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zarówno Świadectwo Zgodności jak i instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/II nie określa w sposób jednoznaczny, że za pomocą jednej pary tych wag możliwy jest pomiar nacisków osi pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz ich masy całkowitej, wobec czego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uzyskać na tę okoliczność opinię Głównego Urzędu Miar i ewentualnie opinię biegłego, podczas gdy z dokumentów tych wynika, iż taki sposób pomiaru wskazanych parametrów pojazdu jest prawnie i technicznie dopuszczalny oraz w pełni wiarygodny;

3. Ponadto, z ostrożności procesowej organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6) poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag SAW 10C do użytkowania – art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II w przypadku wyznaczania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdów mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej, bez względu na liczbę osi, natomiast wytyczne zamieszczone w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag mają charakter wyłącznie przykładowy co do sposobu ich użycia, przy czym w żadnym razie nie mogą być uznane jako wykluczające możliwość wyznaczania za ich pomocą masy całkowitej pojazdów o liczbie osi większej niż trzy.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, tym samym zostały spełnione warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna GITD oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji rozpoznaje, co do zasady, w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż stwierdzenie braku tych naruszeń w postępowaniu przed organami i Sądem I instancji daje podstawę do oceny sposobu stosowania prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym oraz jego oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie Sądu II instancji nietrafne i niezasadne są jej zarzuty procesowe. Organ kwestionując wyrok WSA w Warszawie podnosi, że wyrok Sądu I instancji narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to polega na tym, że Sąd I instancji uwzględnił skargę, błędnie przyjmując, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości odnośnie prawidłowości zastosowania w przedmiotowej sprawie wag typu SAW 10C/II do pomiaru wagi kontrolowanego pojazdu, gdy tymczasem organy uzasadniły poprawność dokonanych pomiarów nacisków osi kontrolowanego pojazdu, stosując do wskazania tych wielkości wagi SAW 10C/II, których wykorzystanie do pomiarów masy i nacisku osi kontrolowanego w przedmiotowej sprawie pojazdu potwierdzają świadectwo zgodności jak i instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/II.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, który skarga kasacyjna ujmuje w pkt 1 i 2, stwierdzić należy, że jest on nietrafny. Wskazać przede wszystkim należy, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zwłaszcza w postępowaniach odnoszących się do podmiotów, którym organ przypisuje delikt administracyjny. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać rezultaty tych ustaleń w szczególności fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Należy przypomnieć, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego było uznanie przez Sąd I instancji, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jak i wyjaśnienia organu zawarte w zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na ustalenie kluczowej w sprawie kwestii, dla możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, mianowicie, czy stwierdzone naruszenie masy rzeczywistej pojazdu i dopuszczalnych norm nacisku osi, zostało ustalone przy użyciu prawidłowych urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tę podziela. Kara pieniężna została nałożona za stwierdzenie naruszenia norm dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Kwestią zasadniczą, która powinna zostać wyjaśniona w sprawie jest zatem okoliczność, czy ww. norma została przekroczona, prawidłowość tego ustalenia i jego udowodnienia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że ważenie pojazdu zostało dokonane przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji.

W treści uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wielokrotnie powoływał się na dane wynikające z instrukcji obsługi wag, których jednak nie załączono do akt sprawy. Skarżący konsekwentnie kwestionował prawidłowość wykorzystania przedmiotowych wag do pomiaru wagi pojazdu, którym wykonywał przewóz.

Sąd I instancji stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest instrukcji obsługi wag, na które organ powołuje się w uzasadnieniu decyzji argumentując poprawność dokonanych pomiarów nacisków osi kontrolowanego pojazdu. Natomiast z załączonych do akt sprawy świadectw legalizacji ponownej tych wag nie wynika, czy powyższe wagi mogą być wykorzystywane do ważenia masy całkowitej i nacisku osi czteroosiowego pojazdu. W ocenie Sądu I instancji, powołanie się przez organ na znane mu z urzędu zapisy instrukcji producenta wag, mające przy tym kluczowe znaczenie dla uznania przez organ prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu, bez zawiadomienia o tym strony i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się w tym zakresie, stanowi oczywiste naruszenie art. 9, art. 10, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. Uchybienie tym przepisom, w szczególności jeżeli kwestionowane przez skarżącego okoliczności oparte zostały na dowodach, które nie zostały mu zakomunikowane, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy.

W orzecznictwie podnosi się, że zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

W przedmiotowej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzenie naruszenia norm dopuszczalnych nacisków osi pojazdu i masy całkowitej pojazdu. Kwestią zasadniczą, która powinna zostać wyjaśniona w sprawie jest zatem okoliczność, czy ww. norma została przekroczona, to zaś powodowało konieczność przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt dokonania prawidłowego ważenia pojazdu, z wykorzystaniem przeznaczonych do takiego pomiaru odpowiednich urządzeń (wag). Rodziło to w konsekwencji po stronie organu obowiązek pełnego wykazania prawidłowości dokonania procedury pomiaru wagi pojazdu. W tym zakresie organ powoływał się na konkretne zapisy instrukcji obsługi zastosowanych wag, których brak było w aktach sprawy co uniemożliwiało weryfikację prawidłowości ustaleń organów zarówno przez stronę jak i przez Sąd I instancji. Konsekwentnie niezbędnym było więc przedłożenie do akt sprawy dokumentu (instrukcji obsługi wag), który potwierdzałby okoliczność, że wagi zostały użyte w sposób prawidłowy i mogły służyć do zważenia kontrolowanego pojazdu, co przekłada się na ocenę wniosków w zakresie przekroczenia dopuszczalnych norm nacisków osi pojazdu i jego masy całkowitej.

Słusznie Sąd I instancji uznał, że ponieważ instrukcja obsługi zastosowanych wag nie została włączona przez organy do akt sprawy, skarżący pozbawiony został możliwości ustosunkowania się do stanowiska zajętego przez organ drugiej instancji odnośnie interpretacji jej zapisów. Również Sąd I instancji nie mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie, a w konsekwencji legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Tymczasem, jeżeli ważenia dokonano za pomocą urządzeń do tego nieprzeznaczonych, jakiekolwiek parametry uzyskane w ten sposób, nie mogą stanowić podstawy do nakładania sankcji administracyjnej. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że do wyjaśnienia tej okoliczności niezbędne jest prawidłowe, zgodne z rygorami procedury administracyjnej, przeprowadzenie postępowania przez organy. Tym samym powołanie się przez organ na znane mu z urzędu zapisy instrukcji producenta wag, mające przy tym kluczowe znaczenie dla uznania przez organ prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu, bez załączenia tych dokumentów w poczet materiału dowodowego oraz zapoznania z nim strony, która kwestionuje prawidłowość ważenia pojazdu z użyciem konkretnych wag uzasadnia stanowisko Sądu I instancji o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawy by uznać, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do zaakceptowania rozstrzygnięcia organu. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie prawidłowości pomiaru wagi pojazdu przy użyciu wag SAW 10C/II nie zmienia tej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok zarzucił bowiem organowi odwoławczemu brak włączenia w poczet materiału dowodowego instrukcji obsługi wag, co uniemożliwiło stronie skarżącej, kwestionującej pomiar, zweryfikowanie twierdzeń organu. Również Sąd I instancji nie mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie, a w konsekwencji legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Polemika zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej opiera się więc na dokumencie, którego brak było w aktach sprawy, jako kluczowego dowodu w zakresie prawidłowości oceny pomiaru wagi pojazdu.

Za nietrafny NSA uznał również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika tryb działania sądu w związku z wydaniem wyroku. WSA w Warszawie wypełnił warunki wynikające z treści tego przepisu, zatem nie mógł naruszyć jego dyspozycji, tym samym stwierdzić należy, że zarzut kasacyjny w tym zakresie jest oczywiście chybiony.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe należy zatem rozumieć, że ocena legalności zaskarżonego aktu lub czynności (w tym przypadku decyzji administracyjnej) winna być dokonana: po pierwsze - w granicach danej sprawy a po drugie - z punktu widzenia zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W orzecznictwie wskazuje się, że o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. można mówić w sytuacji, gdy sąd wykracza poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona albo gdy - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wychodzi poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego lub też gdy wydaje orzeczenie na niekorzyść skarżącego pomimo niestwierdzenia naruszeń prawa skutkujących nieważnością aktu lub czynności. (wyrok NSA z 26 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 528/14.www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Przenosząc zatem powyższe na grunt analizowanej sprawy należy stwierdzić, że wskazany wyżej przepis nie został przez WSA w Warszawie naruszony.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej opartego na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że Sąd I instancji dostrzegając naruszenie przepisów postępowania nie dokonywał analizy przepisów prawa materialnego, a tym samym nie mógł dopuścić się naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.