Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 617/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: _Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 57
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 129 par. 2, art. 16 par. 1, art. 40
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania stawu rybnego. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. działając na podstawie art. 54 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego wniósł sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania stawu rybnego na działce nr [...] AM-[...], położonej w K., gmina P., wybudowanego przez J. U.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy stawu rybnego na działce nr [...] AM [...] położonej w K. w gminie P. W wyniku sprawdzenia przedłożonych dokumentów stwierdzono, że zawierają one braki i nieścisłości w związku z tym Inwestor został wezwany postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania dokumentów wymaganych zgodnie z art. 57 Prawa budowlanego tj. protokołu badania zagęszczenia i nośności podłoża gruntowego w nasypach - groblach stawowych oraz wokół urządzeń piętrzących i upustowych i protokołu sprawdzenia drożności wykonanych rurociągów drenarskich chroniących sąsiednie działki.

Inwestor w nałożonym terminie miał również wyjaśnić, czy swoim wnioskiem zawiadamia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budowy czy wnioskuje o udzielenie decyzji pozwolenia na użytkowanie. Organ zwrócił uwagę, iż decyzja nr [...] wydana w dniu [...] r. przez Starostę T. określała kategorię obiektu na XXVII i dlatego zgodnie z art. 55 ust 1 ustawy Prawo budowlane przed przystąpieniem do jego użytkowania należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Uzupełnienia wymagało także oświadczenie kierownika budowy o pisemne potwierdzenie projektanta opisanych zmian wprowadzonych do zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 57 ust 2 ustawy Prawo budowlane w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie kierownika budowy o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru budowlanego, jeżeli został ustanowiony.

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, że inwestor nie złożył oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 ustawy – Prawo budowlane wymaganego art. 57 ust. 3 tej ustawy oraz nie przedłożył oryginału dziennika budowy, a ponadto nie zastosował się do postanowienia Nr [...] z dnia [...] r. i nie wyjaśnił wątpliwości co do rzeczywistych parametrów technicznych stawu tj. powierzchni zabudowy, wysokości, szerokości, długości, głębokości i powierzchni zalewu. Jednocześnie organ orzekający wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 57 ust. 4 inwestor jest zobowiązany uzupełnić dokumenty, jeżeli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ okaże się, że są niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Inwestor nie uzupełnił dokumentów w wyznaczonym terminie "w związku z czym właściwy organ nadzoru budowlanego nie może dopuścić do użytkowania przedmiotowego obiektu i jest zobowiązany wnieść sprzeciw. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi inwestora dnia [...]r.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniósł w dniu [...] r. J.U., reprezentowany przez pełnomocnika J. M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 9, art. 105 § 1 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 54, art. 55, art. 57 ust. 1 i ust. 4 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane.

W odwołaniu pełnomocnik inwestora wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, a uzasadniając wniosek podał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Z bezprzedmiotowością postępowania będziemy mieli do czynienia np. wtedy, gdy: roboty budowlane zostały wykonane, a postępowanie toczy się w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok SN z 12.03.1993 r., III ARN 2/93; niepubl.); nie wydano decyzji o dostosowaniu budowy do stanu zgodnego z prawem przed upływem terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (wyrok SN z 13.05.1999 r., III RN 2/99, OSN 2000, Nr 9, poz. 336).

W ocenie pełnomocnika należy uznać, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, a postępowanie przed organem I instancji umorzeniu z powodu bezprzedmiotowości, bowiem już w dacie wydania zaskarżonej decyzji - pomijając datę jej doręczenia, organ I instancji nie był uprawniony do wniesienia sprzeciwu. W myśl orzeczeń sądowych termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje także doręczenie stronie stosownej decyzji (zob. np. wyr. NSA z 11.12.2002 r., II SA/Kr 965/02, ONSA 2003, Nr 4, poz. 147) i nie można uznać za już załatwioną w rozumieniu art. 104 k.p.a. sprawy, w której decyzja została sporządzona zgodnie z wymaganiami określonymi art. 107 § 1 k.p.a., ale nie została jeszcze doręczona. Decyzja taka nie wywiera żadnych prawnych skutków: ani organ, ani strona nie są nią związani.

W art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego określony jest termin do załatwienia sprawy, a nie do sporządzenia decyzji i jest to termin prawa materialnego, co oznacza, że nie podlega on modyfikacjom i organ jest nim związany.

W tym stanie rzeczy – zdaniem pełnomocnika – dalsze prowadzenie postępowania stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w związku z wystąpieniem przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie organ II instancji powinien je zakończyć poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji umorzenie postępowania przed organem I instancji.

Ponadto w odwołaniu wskazano, że organem właściwym w sprawach, o których mowa w art. 55 Prawa budowlanego, a więc właściwym do określenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jak też do wydania tego pozwolenia jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 Prawa budowlanego). W związku z tym, mając także na uwadze art. 7 i 9 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma przerzucać tego obowiązku na stronę postępowania. Błędne działania organów administracji publicznej, do których to działań strona się zastosowała, nie mogą szkodzić stronie. W decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany zobowiązał stronę wnoszącą odwołanie do zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem użytkowania i inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek.

W zakończeniu odwołania pełnomocnik J. U. zarzucił, że powiatowy organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony do nakładania na inwestora obowiązku przedłużania dokumentów nie uwzględnionych w przepisie art. 57 ustawy – Prawo budowlane, natomiast wszystkie dokumenty wymagane tym przepisem zostały dołączone do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji zebranej w sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W szczegółowym uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz istotne dla jej przedmiotu regulacje prawne i wyjaśnił m.in., że decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r., w pkt. 2 wskazywała, iż do prawidłowego zakończenia inwestycji wymagane jest zgłoszenie do właściwego organu.

W dacie wydawania ww. pozwolenia na budowę treść przepisu art. 55 ustawy Prawo budowlane nie zawierała wymienionych kategorii obiektów budowlanych dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenie na użytkowanie. Tym samym przepis ten wskazywał, iż uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane między innymi gdy, "właściwy organ: nałoży taki obowiązek-w wydanym pozwoleniu na budowę (...)".

Zdaniem organu orzekającego rozważyć należy, zastosowanie art. 55 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) do zdarzenia polegającego na zakończeniu budowy, mającego miejsce już po wejściu w życie art. 55 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu, ale wynikającego z budowy realizowanej na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wydanej i ostatecznej pod rządami art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 16 kwietnia 2004 r. Przyjęcie, bowiem że zastosowanie ma art. 55 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu powoduje uznanie, iż skarżący mają obowiązek prawnie zakończyć realizowaną inwestycję poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż obiekt budowlany, który budowali, został zaliczony do kategorii XXVII i prawne zakończenie budowy takich obiektów, zgodnie z art. 55 pkt. 1 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu, polega na uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Organ wskazał również, że szczególną uwagę należy zwrócić na treść art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji z którego wynikało, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę.

Ponadto zwrócił uwagę na zasadę trwałości decyzji, o pozwoleniu na budowę pozostającej w obiegu prawnym, której postanowienia są wiążące dla stron i organów administracji publicznej. Zatem jeśli w decyzji o pozwoleniu na budowę został wykreślony obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub zgłoszenia zakończenia robót inwestor w ogóle nie ma obowiązku oddawania obiektu budowlanego do użytkowania natomiast gdy z postanowień decyzji o pozwoleniu na budowę wynika obowiązek zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy albo uzyskania pozwolenia na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego przeprowadza procedurę związaną z oddaniem obiektu do użytkowania, zgodnie z postanowieniami zawartymi w pozwoleniu na budowę, nawet jeśli taki obowiązek nie jest wymagany na podstawie art. 54-55 ustawy Prawo budowlane.

Reasumując powyższe organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie Inwestor był zobowiązany do zgłoszenia zakończenia robót budowlanych zgodnie z pkt. 2 decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...]r. oraz, że organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., wezwał Inwestora do uzupełnienia złożonego w dniu [...]r., zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego.

Dokumenty i wyjaśnienia, jakie organ I instancji zażądał od Inwestora są uzasadnione przy zgłoszeniu zakończenia robót zgodnie z art. 57 ustawy Prawo budowlane, na podstawie którego wydano postanowienie nr [...] z dnia [...]r.

Jednocześnie w ww. postanowieniu organ I instancji nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia oświadczenia inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymieniono w art. 56 ustawy Prawo budowlane wymaganego art. 57 ust. 3 ww. ustawy, co w związku z brakiem obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego stawu jest nieuzasadnione.

Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, żądanie od Inwestora wyjaśnienia czy inwestor swoim wnioskiem z dnia [...] r., zgłasza zakończenie robót budowlanych czy też wnioskuje o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, ale podkreślić należy, iż z treści uzasadnienia postanowienia nr [...] z dnia [...] r., bezsprzecznie wynika, iż organ nadzoru budowlanego, słusznie nakazał Inwestorowi przedstawienie dokumentów wymaganych do prawidłowego zgłoszenia zakończenia budowy, informując jednocześnie, iż niezłożenie przez Inwestora wymaganych dokumentów skutkuje decyzją o sprzeciwie do złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Jednocześnie podkreślić należy, iż jakkolwiek organ I instancji błędnie zasygnalizował Inwestorowi, iż zachodzą wątpliwości co do charakteru złożonego przez Inwestora zawiadomienia o zakończeniu robót, nie mniej jednak nie dawało to uprawnień Inwestorowi do zupełnego zignorowania żądania organu poprzez nieprzedłożenie żadnych wymaganych dokumentów i wyjaśnień. Tym bardziej, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych: "zadaniem organu w postępowaniu wywołanym zawiadomieniem jest zbadanie dokumentacji, zarówno pod kątem formalnym (czy dokumentacja jest kompletna) jak i pod względem materialnym (czy analiza załączonej dokumentacji nie zawiera braków lub nieścisłości). Stwierdzenie niekompletności dokumentacji powoduje, iż zawiadomienie, jeśli braki nie zostaną uzupełnione, nie może zostać uznane za złożone skutecznie. Z kolei stwierdzenie nieusuniętej wadliwości formalnej jak i ewentualnie materialnej zgłoszenia, może stanowić podstawę do zgłoszenia sprzeciwu".- patrz wyrok NSA sygn. akt II OSK 1535/06 z dnia 21 listopada 2007r.

W konsekwencji w powyższym wyroku NSA stwierdził, iż braki formalne zgłoszenia czynią zgłoszenie nieskutecznym do czasu jego uzupełnienia. Tym samym zasadnym jest uznanie tezy, że do czasu uzupełnienia braku formalnego, termin 21 dniowy dla organu jeszcze nie rozpoczął biegu.

Termin 21 dni określony w art. 54 jest terminem prawa materialnego i terminem dla organu, co oznacza, że tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swych kompetencji w sytuacji wypełniającej dyspozycję omawianej normy. Decyzyjna aktywność organu poza tymi ramami nie miałaby prawnego umocowania, niewątpliwie więc naruszałaby prawo materialne.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający przedstawił rozważania dotyczące przepisu art. 57 ust. 4 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, akceptując stanowisko przyjęte w sprawie przez organ pierwszej instancji.

Prawidłowość decyzji wydanej przez organ odwoławczy zakwestionował J. U., kierując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniesione zostały zarzuty i twierdzenia tożsame z przedstawionymi wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz zamieszczony wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i powołał się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot rozpoznawanej sprawy należy do sfery materialnego prawa administracyjnego, które stosowane jest w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy tej ustawy zawarte w rozdziale 10 Działu II (art. 127 – 140) regulują postępowanie odwoławcze, będące zwyczajnym trybem weryfikacyjnym, umożliwiającym zmianę lub uchylenie nieostatecznego orzeczenia administracyjnego, wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji.

Możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od wniesienia przez uprawniony podmiot (stronę postępowania) odwołania, stanowiącego środek prawny poprzez który w postępowaniu administracyjnym realizowana jest zasada dwuinstancyjności, gwarantująca dwukrotne rozpatrzenie sprawy administracyjnej przez dwa właściwe instancyjnie organy administracji publicznej. Jednym z warunków procesowej skuteczności odwołania jest wniesienie go w ustawowym terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Rozpoczęcie biegu tego terminu wyznacza czynność doręczenia, która – dla swej prawidłowości wymaga zachowania jednego z trybów określonych w przepisach art. 39-49 kpa. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem art. 40 § 2 kpa "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Istotne jest również, że stosownie do przepisu art. 57 § 1 kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Odniesienie tej reguły do przepisu art. 129 § 2, ustanawiającego termin do wniesienia odwołania oznacza, że przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia w którym nastąpiło doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji, a początkiem biegu czternastodniowego terminu jest dzień następny po doręczeniu (lub ogłoszeniu) decyzji.

Bezskuteczny upływ terminu określonego w art. 129 § 2 kpa tzn. nieskorzystanie przez stronę postępowania przed upływem tego terminu z możliwości zaskarżenia odwołaniem nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji, powoduje, że decyzja ta uzyskuje walor ostateczności, a jej weryfikacja jest możliwa tylko w trybach nadzwyczajnych. Ostateczność decyzji jako pojęcie formalnoprawne i cechę orzeczenia administracyjnego należy zawsze postrzegać i rozważać w kontekście przepisu art. 16 § 1 kpa. Definiuje on decyzję ostateczną stanowiąc, że "Decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne". (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006; M. Jaśkowska, A Wróbel: KPA Komentarz, Kraków 2000; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu, Warszawa 1983).

Decyzja ostateczna objęta jest również domniemaniem prawidłowości i domniemaniem mocy obowiązującej czyli trwałości (stabilności), której granice wyznaczają wskazane przez ustawodawcę przesłanki jej wzruszenia w postępowaniu nadzwyczajnym.

Podejmując czynności procesowe w postępowaniu odwoławczym właściwy organ zobligowany jest przede wszystkim ocenić dopuszczalność odwołania i zachowanie terminu do jego wniesienia z ewentualnym uwzględnieniem sytuacji określonej w art. 58 kpa, przewidującym możliwość wniesienia – w określonych ustawowo warunkach – prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w razie jego uchybienia.

Należy też dodatkowo wskazać na postanowienie art. 57 § 5 pkt 2 kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w takim trybie wniesione zostało w dniu [...] r. (datownik pocztowy) przez pełnomocnika J. U. – strony prowadzonego postępowania odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. Nr [...] wnoszącej sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania stawu rybnego na działce nr[...] , AM-[...] w K., gmina P.

Istotne jest jednak, że w aktach sprawy, na podstawie których – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka Sąd administracyjny, znajduje się duplikat zwrotnego poświadczenia doręczenia opisanej powyżej decyzji pełnomocnikowi J. U. w dniu [...]r. (Niewiarygodna jest w tych okolicznościach informacja podana we wstępnej części uzasadnienia odwołania o doręczeniu zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi strony w dniu [...]r.). Termin ustawowy do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w tej sprawie upłynął z dniem [...]r. (piątek). Odwołanie zostało zatem wniesione z uchybieniem terminu (strona nie skorzystała z możliwości wniesienia prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania) zastrzeżonego ustawowo do dokonania tej czynności. W dacie jego wniesienia zaskarżona decyzja posiadała już cechę ostateczności, co wyłączało możliwość jej weryfikowania w postępowaniu odwoławczym.

Zgodnie z akceptowanymi przez Sąd w składzie orzekającym w sprawie poglądami nauki i judykatury rozpatrzenie odwołania od decyzji ostatecznej stanowi rażące naruszenie art. 16 § 1 kpa i obliguje do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego wydanej przy zastosowaniu art. 138 kpa. (B. Adamiak, J. Borkowski: op. cit.; W. Dawidowicz: op. cit.; wyrok WSA z dnia 5 grudnia 1997r., sygn. akt I SA 1329/95, ONSA 1998, Nr 3, poz. 103).

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.

H.B. 9.03.2010r.