Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1060/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1677/16 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] ; 2. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1677/16 oddalił skargę A.K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i pawany sprawy:

A.K. wnioskiem z dnia 7 lipca 2015 r. zwrócił się do Komisji Nadzoru Finansowego, zwanej dalej "organem nadzoru", "KNF" lub "Komisją" o udostępnienie informacji publicznej dotyczący przekazania następujących informacji:

• ile w sumie zgłosiło się do KPWiG poszkodowanych i jaka była suma zgłoszonej przez poszkodowanych szkody i ilu poszkodowanych i z jaką sumą szkody KPWiG/KNF uwzględnił w pozwach i uzupełnieniach pozwów;

• ile postępowań z pozwów Przewodniczącego KPWiG w poszczególnych okresach czasowych się toczyło i toczy, ile z nich zakończono i z jakim skutkiem (...), ile postępowań jeszcze trwa;

• ile, jakich i z jakiego powodu środków zaskarżenia wnosiła Komisja w przedmiotowych postępowaniach i z jakim skutkiem;

• ile środków zaskarżenia i z jakiego tytułu wnosiła strona przeciwna i z jakim rezultatem;

• ile uzupełnień pozwów wnosił Przewodniczący KNF i z jaką liczbą poszkodowanych oraz z jaką wysokością szkody;

• innych informacji w sprawie, które posiada KNF, a które m.in. wskazywałyby na stan i przebieg sprawy oraz na czynności jakie podjął sąd i wszystkie strony postępowania oraz inne strony;

• przekazanie pełnych, aktualnych ww. danych odnośnie wszystkich klientów, tj. sumarycznych wyników porównania informacji o wartości rachunków przekazanych klientom WGI DM przez WGI DM i przekazanych przez WGI DM do KPWiG;

• informacje zarówno z ostatnich "Informacji o wartości rachunku" z 2006 r., jak i z pierwszych "Informacji i wartości rachunku" z okresu, gdy WGI rozpoczynał działalność jako dom maklerski w 2005 r.;

• czy w związku z upadłością WGI [...] sp. z o.o. po dacie wniesienia przedmiotowego pozwu Przewodniczącego KPWiG, Przewodniczący uzupełnił pozew wnosząc go przeciwko członkom zarządu i radzie nadzorczej WGI [...]. Jeśli Przewodniczący nie podjął takiej czynności wnoszę niniejszym o jej podjęcie;

• jakie zmiany występują w treści pozwu z uzasadnieniem złożonego przez Przewodniczącego KNF dnia [...] kwietnia 2007 r. w porównaniu do treści pozwu złożonego dnia [...] sierpnia 2006 r. ?;

• czy KNF zamierza złożyć apelację w sprawie [...] i w sprawie [...] w Sądzie Rejonowym [...], a jeśli nie zamierza wnoszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie zamierza jej wnieść;

• w jakich jeszcze postępowaniach dotyczących afery WGI lub z nią w jakikolwiek sposób powiązanych, uczestniczy lub zamierza uczestniczyć KNF.

Po dokonaniu analizy żądanych informacji publicznych organ nadzoru w zakresie pytań: "w związku z upadłością WGI [...] sp. z o.o. po dacie wniesienia przedmiotowego pozwu przez Przewodniczącego KPWiG, Przewodniczący uzupełnił pozew wnosząc go przeciwko członkom zarządu i radzie nadzorczej WGI [...]. Jeśli Przewodniczący nie podjął takiej czynności wnoszę, niniejszym o jej podjęcie i czy KNF zamierza złożyć apelację w sprawie [...] i w sprawie [...] w Sądzie Rejonowym [...], a jeśli nie zamierza wnoszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie zamierza jej wnieść" udzielił stosownych wyjaśnień.

Natomiast w pozostałym zakresie żądania organ nadzoru wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca wskazał, iż sprawa upadłości WGI cieszy się dużym zainteresowaniem społecznym, a co za tym idzie powinna być prowadzona w sposób przejrzysty. Przekazane informacje zaś mają posłużyć ustaleniu przyczyn długiego, a wręcz przewlekłego prowadzenia sprawy przez organy wymiaru sprawiedliwości, a nadto zaproponowaniu środków zaradczych, dzięki czemu możliwe stanie się sformułowanie i uzasadnienie odpowiednich wniosków oraz petycji do organów posiadających inicjatywę ustawodawczą oraz innych organów w celu dokonania zmiany przepisów prawa, tak aby zapobiec powtórzeniu się podobnych upadłości "piramid finansowych" jakie miały miejsce w przeszłości oraz ułatwić ich wykrywanie. W przekonaniu wnioskodawcy zapoznanie się z wnioskowanymi informacjami przyczyni się do ustalenia czynników wpływających na długotrwałe i nieefektywne prowadzenie sprawy WGI, a następnie do sformułowania postulatów zmiany przepisów prawa, które to skutkowałyby na przyszłość znaczącym usprawnieniem działania państwa w zakresie walki z tzw. "piramidami finansowymi".

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., Komisja Nadzoru Finansowego odmówiła udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na brak szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej kwalifikowanej jako informacja publiczna przetworzona.

Komisja Nadzoru Finansowego, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do analizowanej sprawy organ wskazał, w ślad za argumentacją zaprezentowaną przez organ nadzoru w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., iż wnioskowane informacje takie jak m.in. liczba poszkodowanych w sprawie, kwota wyliczonej szkody, rodzaje wnoszonych środków zaskarżenia i ich skuteczności są danymi i informacjami, które wbrew temu co twierdzi wnioskodawca, nie pomogą w wypracowaniu nowych rozwiązań prawnych. W żaden sposób na ich podstawie nie będzie można formułować twierdzeń i ustaleń, jakie chce czynić wnioskodawca, wykazując zachodzenie szczególnie istotnego interesu publicznego. To czyni argumentację wnioskodawcy pozorną i pozostającą w całkowitej izolacji od żądań formułowanych we wniosku o dostęp do informacji publicznej. Wnioskodawca wskazał istotne z punktu widzenia dobra publicznego cele, jak zmiany prawne mające na celu zwiększenie ochrony klientów rynku finansowego, czy też usprawnienie wykonywania nadzoru nad podmiotami rynku finansowego, nie wykazuje natomiast związku między wnioskowanymi informacjami a wykazanymi celami. Nie jest zatem wiadome, jak zamierza te dane wykorzystać i jaka jest ich przydatność dla realizacji wzmiankowanych celów. Dane te, w opinii organu nadzoru, są zasadniczo nieprzydatne i nie pozwolą osiągnąć zamierzonych przez wnioskodawcę rezultatów. Nie można także, według organu, abstrahować od faktu, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie wskazał w żaden sposób czy posiada doświadczenie zawodowe oraz wiedzę do formułowania postulatów w zakresie zmian przepisów prawa i oceny działań organu nadzoru oraz innych organów władzy publicznej w postępowaniach sądowych. Innymi słowy nie wykazał, a sam organ nadzoru z urzędu tego samodzielnie nie dostrzega, w jaki sposób możliwe byłoby wywiedzenie przez wnioskodawcę określonych wniosków na podstawie szczegółowych danych procesowych sprawy WGI. Mianowicie brak ten jest o tyle ważny, iż na gruncie unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego" należy rozumieć w rozważanej sprawie w ten sposób, że wnioskodawca musiałby mieć obiektywną i rzeczywistą możliwość spowodowania zmiany stosowanej praktyki organów władzy publicznej w zakresie walki z "piramidami finansowymi", czy też zmiany przepisów prawa w tym zakresie.

W ocenie organu, obiektywna ocena stanu sprawy nie pozwala w jakikolwiek sposób wykazać występowania tego rodzaju dobra publicznego przemawiającego za zadośćuczynieniem żądaniu.

Z powyższym rozstrzygnięciem organu nie zgodził się A.K., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie [...], które przyłączyło się do stanowiska skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że złożona skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), oddalił skargę.

Sąd I instancji podkreślił, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy postępowanie w sprawie było prowadzone przez podmiot zobowiązany w sposób zgodny z regulacjami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm. - dalej jako u.d.i.p.). Niespornym pozostawało bowiem to, że adresat wniosku jest w myśl przepisów u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, jak też to, że przedmiotem wniosku była informacja publiczna, a ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje jako zasadę nieograniczony dostęp do danych publicznych.

Pewne odstępstwo od powyższej reguły wprowadził art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., stanowiąc, że informacja publiczna nosząca znamiona informacji przetworzonej, może być udostępniona w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sformułowanie powyższej normy prawnej prowadzi więc do konkluzji, że w sytuacji gdy przedmiotem wniosku składanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informacja przetworzona, na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

WSA w Warszawie wskazał, że pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało doprecyzowane w u.d.i.p. Dla jego identyfikacji koniecznym jest więc odniesienie się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W myśl tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na teść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego". Powyższe wnioski potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11 stwierdzając, że: "w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej".

Kontynuując Sąd I instancji wskazał, że organ nie posiadał wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony. Organ oświadczył bowiem, iż udzielenie odpowiedzi na sporny wniosek wymagałoby dokonania selekcji posiadanych przez organ dokumentów, według wskazanych we wniosku kryteriów. Podkreślił też, że czynności te wiązałyby się z koniecznością angażowania środków osobowych w takim rozmiarze, który zakłócałby normalny tok działania organu. Powyższe świadczy więc już o tym, że nie posiadając informacji będącej przedmiotem wniosku, organ byłby zobligowany do jej wytworzenia. Byłaby to więc informacja jakościowo nowa, a więc nosząca już znamiona informacji przetworzonej. WSA w Warszawie zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, że zakres przedmiotowy wniosku jest bardzo szeroki, gdyż dotyczy szczegółów spraw wielu powodów w postępowaniu prowadzonym w sprawie dotyczącej skutków upadłości firmy WGI [...] sp. z o.o. Udzielenie żądanej odpowiedzi wiązać musiałoby się więc chociażby z odnalezieniem konkretnych dokumentów, na podstawie których możliwym byłoby udzielenie odpowiedzi. W odniesieniu zaś do samych tekstów żądanych dokumentów, wiązałoby się z koniecznością szczegółowego przeanalizowania ich treści pod kątem wykrycia danych chronionych prawem, i podlegających ewentualnie wyłączeniu z udostępnienia.

Wniosek wysnuty przez organ, o przetworzonym charakterze żądanej informacji usprawiedliwiony więc był zarówno zakresem nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, jak też faktem, że efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku.

W świetle powyższego, w sytuacji gdy strona zobowiązana do udzielenia informacji zakwalifikowała żądaną informację jako należącą do kategorii informacji przetworzonej, jako zasadne jawiło się działanie organu polegające na wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Analizując całokształt postępowania Sąd doszedł do przekonania, że organ poprawnie wywiódł, że żądana informacja nie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Prawidłowo też doszedł do wniosku, że strona nie wykazała powyższej przesłanki uzasadniającej udostępnienie jej informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie wskazał bowiem tego, w jaki sposób udostępnienie żądanej informacji, miałoby się przełożyć w sposób realny na poprawę funkcjonowania organów państwowych. Słusznie organ zwrócił uwagę na fakt, iż wyjaśnienie powyższej okoliczności miało kluczowe znaczenie dla sprawy. Interes publiczny wiązać się musi bowiem z działaniem mającym cechy skuteczności, tj. takim, które polega na realnym oddziaływaniu na funkcjonowanie instytucji publicznych.

Poprawnie też, zadaniem WSA w Warszawie, organ stwierdził, iż sama treść wniosku nie przesądza o tym, aby za przygotowaniem nowej informacji, przemawiała okoliczność wykorzystania jej przez wnioskodawcę dla dobra ogółu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz: orzeczenie przez Sąd, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej i na podstawie art. 149 § 1 b P.p.s.a. zobowiązanie podmiotu zobowiązanego do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji poprzez udostępnienie żądanej przez A.K. informacji; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

• art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię poprzez uznanie, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną.

2. podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 35 § 1 - 3 K.p.a. w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez uznanie, że organ nie naruszył przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo niezasadnego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej oraz kilkukrotnego przekroczenia czasu na wydanie decyzji bez poinformowania o tym wnioskodawcy,

• art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uznanie, że organ dostatecznie uzasadnił stanowisko, iż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy, zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstaw kasacyjnych, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Pierwszy z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd I instancji jest nieusprawiedliwiony. Skarżący kasacyjnie zarzucił, bowiem WSA w Warszawie naruszanie przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 8 i art. 35 § 1, 2, 3 K.p.a. w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wskazać jednak należy, że w przypadku zarzutu naruszenia przez sąd I instancji przepisów prawa procesowego skarżący kasacyjnie powinien wykazać, w jaki sposób uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie miało wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można wywnioskować, w jaki sposób skarżący kasacyjnie ocenia, że niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie, że Komisja Nadzoru Finansowego przekroczyła terminy procesowe rozpoznawania sprawy - miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia przez Sąd. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyręczać skarżącego kasacyjnie i niejako domyślać się, jakie uchybienia miał on na myśli.

Drugi z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego przez WSA w Warszawie wskazujący na uchybienie przez ten Sąd treści art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uznanie, że KNF dostatecznie uzasadnił stanowisko, iż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, należy uznać za zasadny.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przepis ten statuuje dwie przesłanki pozwalające na odmowę wnioskodawcy żądanej informacji. Po pierwsze, wnioskodawca żąda udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym, której podmiot zobowiązany nie posiada i musi dopiero ją wytworzyć dla potrzeb realizacji wniosku. Po drugie, wnioskodawca nie wykazał, że wytworzenie specjalnie w odpowiedzi na jego wniosek nowych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pamiętać również należy, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. statuuje wyjątek od określonej w art. 2 ust. 2 zasady stanowiącej, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wobec tego, że dostęp do informacji przetworzonej stanowi znaczne ograniczenie określonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP politycznego prawa obywatelskiego do kontroli władz publicznych - przesłanki zastosowania tego przepisu powinny być interpretowane w sposób ścisły, a wydana na postawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzja administracyjna powinna, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., w obszernym uzasadnieniu faktycznym i prawnym, stosownie do zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., zawierać uzasadnienie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, jako informacji prostych oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest natomiast zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany istotnie, aby udzielić informacji, musi ją najpierw wytworzyć.

W rozpoznawanej sprawie w obu wydanych decyzjach Komisja Nadzoru Finansowego wykazała niewątpliwie, że A.K., wnosząc o udostępnienie wskazanych we wniosku z dnia 7 lipca 2015 r. informacji nie legitymuje się reprezentowaniem szczególnie istotnym interesem publicznym, ponieważ żądane dane nie posłużą wypracowaniu nowych rozwiązań prawnych chroniących osoby fizyczne przed nadużyciami ze strony nieuczciwych przedsiębiorców działających na rynku finansowym, a sam wnioskodawca nie posiada sił i środków, aby samodzielnie podjąć działania w kierunku pożądanych zmian legislacyjnych.

Sąd I instancji nie dostrzegł jednak, że podmiot zobowiązany nie wykazał dlaczego, jego zdaniem, żądane przez A.K. informacje stanowią informację przetworzoną, a nie prostą. W tym zakresie zarówno wydane w sprawie decyzje jak i uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie ogólnie podnoszą, że zakres wniosku jest bardzo szeroki, dotyczy wielu spraw, co powoduje konieczność poszukiwania w zbiorach wielu dokumentów. Tak ogólne sformułowania trudno uznać, w świetle obowiązku nałożonego przez określoną w art. 11 K.p.a. zasadę przekonywania, za wystarczające. Nie wiadomo bowiem jak obszerne są dokumenty, które mają być przejrzane, ile pojedynczych postępowań dotyczyło upadłości wskazanego we wniosku przedsiębiorstwa, w ilu postępowaniach sądowych (choćby w przybliżeniu) brała udział Komisja Nadzoru Finansowego, jak długich okresów dotyczy wniosek. Co prawda w odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego podniosła, że żądana dokumentacja dotyczy okresu 10 lat i kilkuset poszkodowanych (14-15 akt sądowoadministracyjnych), ale tych danych nie zawarto w wydanych w sprawach decyzjach, a odpowiedź na skargę jako pismo złożone w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie może uzupełniać czy też konwalidować wad decyzji administracyjnej.

Stąd wobec niewyjaśnienia zarówno w zaskarżonym wyroku jak i w wydanych decyzjach dlaczego żądane przez wnioskodawcę dane stanowią informację przetworzoną oraz wobec uznania, że stan faktyczny sprawy jest dostatecznie wyjaśniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 P.p.s.a. i rozpoznania skargi, a w konsekwencji do jej uwzględnienia, na podstawie powyższego przepisu w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Jednocześnie wobec tego, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego przez Sąd I instancji okazały się zasadne - brak było podstaw do dokonywania oceny zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1828/06 oraz z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1977/15).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku A.K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisem szczególnym dotyczącym zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej jest art. 204 P.p.s.a., który przewiduje zwrot kosztów jedynie na rzecz organu (pkt 1), względnie skarżącego (pkt 2). Żaden przepis nie przewiduje zaś zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania nie będącego skarżącym.