Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 472/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2; art. 3; art. 4; art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
article: art. 21 ust. 1-3; art. 29; art. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 23 par 3; art. 8; art. 11; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi G. P. G... Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... stycznia 2018 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2018 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od dnia 4 października 2015 r. do dnia 3 października 2016 r., to jest za piąty rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] października 2011 r. [...] sp. z o.o. (dalej jako: Spółka, Grupa, Strona lub Skarżąca) została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] w kategorii grupy produktów: ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych.

Decyzją nr [...] z dnia [...]grudnia 2011 r. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał grupie producentów rolnych [...] Sp. z o. o. pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od 4 października 2011 r. do 3 października 2016 r.

W dniu [...] października 2016 r. Grupa złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych za okres od 4 października 2015 r. do 3 października 2016 r. tj. za piąty rok korzystania z pomocy.

Następnie w dniach od 23 do 24 listopada 2016 r. została przeprowadzona przez inspektorów [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie (dalej jako: [...] OR ARiMR) kontrola na miejscu w siedzibie [...] Sp. z o.o. (raport z czynności kontrolnych nr [...]) oraz w siedzibie członka [...] Sp. z o.o. (raport z czynności kontrolnych nr [...]).

W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i analizę przepisów prawa, [...] marca 2017 r. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją nr [...] odmówił Grupie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od 4 października 2015 r. do 3 października 2016 r., tj. za piąty rok działalności.

Od tej decyzja odwołała się Skarżąca spółka.

Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2018 r.

Po przeprowadzeniu postępowania, organ II instancji stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od 4 października 2015 r. do 3 października 2016 r.

Prezes ARiMR ustalił na podstawie prowadzonej przez ARiMR ewidencji producentów oraz zgodnie z KRS: [...] z dnia [...]listopada 2017 r. (identyfikator wydruku: [...]), że [...]Sp. z o.o. zarejestrowaną w KRS [...] września 2011 r. tworzy 5 wspólników (członków), tj.:

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pod adresem [...],[...], zarejestrowana w KRS [...] lutego 2006 r. (nr KRS: [...]);

2. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pod adresem [...],[...]zarejestrowana w KRS [...] września 2009 r. (nr KRS: [...]);

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pod adresem [...],[...], zarejestrowana w KRS [...] września 2011 r. (nr KRS: [...]);

[...] Sp. z o.o. z siedziba w [...], pod adresem [...],[...], zarejestrowana w KRS [...] września 2011 r. (nr KRS: [...]):

[...]Sp. z o.o. z siedzibą w Żabowie, pod adresem [...],[...], zarejestrowana w KRS [...] września 2011 r. (nr KRS: [...]).

Zdaniem organu odwoławczego chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy daje podstawy do stwierdzenia, że zamiarem podmiotów prawnych zawiązujących Grupę było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

Organ wskazał, że na podstawie rejestrów KRS ustalono, że P. A. T. pełni funkcję Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. oraz pełni funkcję Prezesa Zarządu w Spółce [...] Sp. z o.o.

Zauważył, że Grupa nie zastosowała się do ustawowego wymogu dotyczącego prawidłowego określenia stosunku procentowego głosów członków Spółki w grupie producentów rolnych, określonego w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach producentów rolnych.

Brak demokratyczności głosowań w Spółce [...] jest zdaniem organu odwoławczego przejawem stworzenia fikcyjnego tworu po to, by uzyskać pomoc finansową. Powyższe potwierdza dokumentacja załączona do raportu z czynności kontrolnych organu I instancji nr [...], w którym ustalono m.in., że Grupa nie zastosowała się do ustawowego wymogu dotyczącego prawidłowego określenia stosunku procentowego głosów członków Spółki.

Ustalono, że P. A. T. jako Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. jest jednocześnie Prezesem Zarządu [...] Sp. z o. o. W tej sytuacji P. A. T. w Grupie [...] Sp. z o.o. reprezentuje więcej udziałów niż na to pozwala ustawa. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach producentów rolnych, Grupa prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, będący grupą producentów rolnych w rozumieniu ustawy o grupach producentów rolnych, pod warunkiem, że składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników.

Zdaniem organu odwoławczego pełnienie przez jedną osobę fizyczną funkcji Prezesa Zarządu uprawnionego do samodzielnej reprezentacji zarówno spółki [...] Sp. z o.o., jak i [...] Sp. z o.o. jako członka Grupy, będących osobami prawnymi, świadczy o możliwości wywierania decydującego wpływu przez tę osobę na przedsiębiorstwo związane bezpośrednio z Grupą. Świadczy też o występowaniu relacji powiązania za pośrednictwem takiej osoby, jeśli wywiera ona także decydujący wpływ na inne przedsiębiorstwo prowadzące swoją działalność na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych.

Prezes ARiMR wskazał, że trzech członków grupy, tj. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej w okresie bezpośrednio poprzedzającym przystąpienie do grupy producentów rolnych [...] Sp. z o.o.

Wyjaśnił, że powiązania między dwoma spółkami zachodzą wtedy, gdy jedna spółka zarządza drugą spółką, tj. ma możliwość wywierania bezpośredniego wpływu na decyzje podejmowane w danym podmiocie. Zachodzą również, gdy jedna spółka ma możliwość wywierania pośredniego wpływu na decyzje podejmowane w innym podmiocie. Zdaniem organu Grupa Producencka [...] Sp. z o.o. (posiadając udziały) wywiera bezpośredni wpływ na decyzje podejmowane w [...] Sp. z o.o.

Zdaniem organu odwoławczego podniesione okoliczności w zakresie powiązań osobowych oraz fakt utworzenia trzech spółek będących członkami Grupy bezpośrednio przed zawiązaniem Grupy wskazuje, że trzy spółki z pięciu tworzą Grupę wyłącznie w celu spełnienia wymogu formalnego wynikającego z załącznika nr 1 do rozporządzenia MRiRW z dnia 9 kwietnia 2008 r., odnoszącego się do minimalnej liczby członków grupy.

Prezes ARiMR w oparciu o dokumentację z przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdził, że na chwilę zakładania Grupy oraz zawiązania spółek będących członkami Grupy; członkowie: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. nie dysponowali ani gruntami do prowadzenia działalności rolniczej, ani infrastrukturą techniczną oraz magazynową pozwalającą na prowadzenie działalności w zakresie, dla którego Grupa została utworzona, tj. ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych. Natomiast [...] Sp. z o.o. posiadała jedynie ciągnik oraz opryskiwacz. Jedynie [...] Sp. z o.o. dysponowało pełnym parkiem maszynowym, pozwalającym na prowadzenie samodzielnej działalności rolniczej. Żaden z członków: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., biorąc pod uwagę termin, w jakim uzyskał osobowość prawną oraz w jakim został utworzony, tj. bezpośrednio przed utworzeniem Grupy, nie mógł podejmować i nie podejmował działalności rolniczej przed utworzeniem Grupy. Zdaniem organu brak utworzenie spółek [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. uniemożliwiałoby natomiast ubieganie się o pomoc w zakresie działania "Grupy producentów rolnych" przez [...].

W ocenie organu II instancji w rozpoznawanej sprawie miało miejsce tworzenie przez członków Grupy pozornej działalności. Na potrzeby spełnienia warunku minimalnej liczby członków w Grupie, trzech jej członków rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej bezpośrednio przed utworzeniem Grupy. Celem utworzenia Grupy było jedynie stworzenie sztucznej jednostki, podmiotu gospodarczego w cyklu produkcyjnym i sprzedażowym, nieprzynoszącej efektu dodanego dla produkcji członków grupy, ale jedynie sztuczne ogniwo w celu uzyskania korzyści w postaci dotacji przyznawanej w ramach działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Organ stwierdził, że w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie [...] Sp. z o.o. pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za piąty rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmioty, które nie osiągają celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005 oraz rozporządzeniu MRiRW z dnia 09 kwietnia 2008 r. Skargę na opisaną decyzję złożyła [...] Sp. z o.o. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania podług norm przepisanych.

Zaskarżanej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 298E/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, przejawiające się w przyjęciu, że Spółka stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności, podczas gdy funkcjonowanie Spółki jako grupy producentów rolnych ma charakter rzeczywisty i nie nosi znamion sztuczności, w związku z czym przepisy te nie powinny znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania;

b) art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r, w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że działania Spółki nie korespondują z celami wskazanymi w powyższym przepisie, podczas gdy Spółka w rzeczywistości cele te realizuje;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na błędnym uznaniu, iż istnienie powiązań pomiędzy wspólnikami Spółki oraz fakt powstania trzech wspólników Spółki na krótko przed powstaniem samej Spółki same w sobie świadczą o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności, przez co inne czynniki mające znaczenie dla funkcjonowania Spółki jako grupy producentów rolnych ani rzeczywiste cele realizowane przez Spółkę nie były brane pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;

art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których odmówiono przyznania Spółce płatności, przejawiające się w tym, iż organ nie wskazał, które konkretne okoliczności świadczą o niemożliwości realizowania przez Spółkę celów system wsparcia oraz które konkretne okoliczności świadczą o tym, że powstanie Spółki oraz jej wspólników miało na celu wyłącznie wyłudzenie dotacji;

art. 110 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania Spółce pomocy finansowej za piąty rok jej działalności jako grupa producentów rolnych w sytuacji, gdy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał wcześniej decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu Spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 4-10-2011 do 3-10-2016 r, przez co organy administracji powinny być w niniejszej sprawie związane tą decyzją i nie powinny od nowa badać struktury organizacyjnej Spółki w celu zarzucenia jej stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności, o ile struktura ta nie uległa zmianie;

art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury Spółki dokonana przez organy administracji nie budziła ich żadnych zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez organy administracji utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że otrzyma ona płatność za poszczególne lata działalności jako grupa producentów rolnych;

art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 20072013 oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na nieprzyznaniu Spółce pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za piąty rok działalności, mimo że Spółka spełnia wszelkie warunki do uzyskania takiej pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z powołanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i oceniając w powyższym kontekście treść rozstrzygnięć administracyjnych uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy krajowe: ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grup producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013, a także przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Ponadto należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. nr 88, poz. 983 ze zm.; dalej "ustawa o gpr") osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Treść art. 3 ustawy o gpr określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

Na podstawie art. 7 ustawy o gpr spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy o gpr).

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

W treści art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu wykonawczym.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują możliwości kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez Skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne istnienia grupy producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są natomiast zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy.

Zatem, przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 i rozporządzenia nr 65/2011.

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest także ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. Jak wynika z systematyki rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 działania takie mają służyć poprawie konkurencyjności sektora rolnego.

W związku z tym, że istotą pomocy jest: dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego, wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu czy też ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności. Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badaniu przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy o gpr, zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Badanie natomiast zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż decyzja z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 4 października 2011 r. do 3 października 2016 r. nie rodzi po stronie ARiMR obowiązku wypłaty pomocy finansowej grupie w kolejnych latach jej funkcjonowania. Decyzja taka nie stanowi bowiem gwarancji wypłaty pomocy. Złożenie przez Grupę wniosku o płatność za dany rok funkcjonowania Grupy jest niezależną sprawą administracyjną i jako taka powinna być rozpatrywana przez organy administracyjne. Wobec tego za niezasadne należy uznać zarzuty Skarżącej o funkcjonowaniu w obrocie prawnym dwóch rzekomo sprzecznych decyzji (decyzja z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej w okresie od 4 października 2011 r. do 3 października 2016 r. oraz decyzja z [...] marca 2017 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej za piaty rok działalności). Nieskuteczny jest w szczególności formułowany w tym kontekście zarzut naruszenia art. 8 K.p.a.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego aktu wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Wreszcie jak stanowi § 7 ust. 2 lit c) rozporządzenia wykonawczego do wniosku o płatność dołącza się m. in. dokumenty wskazujące przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, iż mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem podmiotów zawiązujących Grupę było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze. Prezes ARiMR wymienił i dokonał szczegółowej analizy wzajemnych zależności i powiązań podmiotów gospodarczych tworzących [...] Sp. z o.o., wziął pod uwagę okres prowadzenia działalności rolniczej, występujące w Grupie powiązania osobowe i kapitałowe między członkami Grupy i samą Grupą, jak również kwestie osoby podejmującej bezpośrednio wszystkie najważniejsze decyzje zarządcze i kontrolne na poziomie samej Grupy, jak i na poziomie spółek do niej wchodzących.

Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w całości Sąd akceptuje i uznaje za swoje, należy w szczególności podkreślić, że [...] Sp. z o.o. tworzy pięciu wspólników (członków) tj.: [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o., [...] Spółka z o.o. Wszystkie spółki mają siedzibę w [...]. W każdej ze spółek tworzących Grupę Zarząd pierwotnie był jednoosobowy i tworzył go P. A. T.. Funkcję Prezesa Zarządu Grupy pełnił P. A. T..

Późniejsze zmiany udziałowców poszczególnych członków grupy i pojawienie się wśród nich kolejnych kościelnych osób prawnych z terenu [...] a wśród osób zarządzających częścią tych podmiotów osób innych niż P. A. T., stanowiło zdaniem Sądu jedynie reakcję na wcześniejsze decyzje odmawiające przyznania płatności za wcześniejsze lata działalności Grupy. Nie zmieniają jednak opisanych w kontrolowanej obecnie decyzji okoliczności i celu powstania samej Grupy. Nie mają też wpływu na ścisłe powiązanie poszczególnych członków - udziałowców Spółki i jeden, wspólny ośrodek decyzyjny - [...].

Grupa została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] na mocy decyzji z [...] października 2011 r.

Trzy spółki będące członkami Grupy, tj. [...] Sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. zostały wpisane do KRS tuż przed wpisaniem samej Grupy, działającej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu [...] września 2011 r. Również umowy dzierżawy dotyczące zgłaszanych przez spółki gruntów do płatności bezpośrednich zostały zawarte przez wskazanych członków Grupy w dacie 26 sierpnia 2011 r., tj. zaledwie miesiąc przed wpisem Grupy do KRS.

W przypadku czterech z pięciu członków Grupy, tj.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.; [...]Sp. z o.o., oraz [...] Sp. z o.o. pierwotnie jedynym wspólnikiem była [...]. Natomiast w przypadku członka [...] Sp. z o.o. wspólnikami były [...] oraz [...] Sp. z o.o.

Ponadto na chwilę zakładania Grupy oraz zawiązania spółek będących członkami Grupy, jej członkowie: [...] Sp. z o.o., [...]Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. nie dysponowali ani gruntami do prowadzenia działalności rolniczej ani infrastrukturą techniczną oraz magazynową pozwalającą na prowadzenie działalności w zakresie, dla którego została utworzona, tj. produkcji ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych. Żaden z tych członków nie mógł podejmować i nie podejmował działalności rolniczej przed utworzeniem Grupy. Natomiast w przypadku członka [...] Sp. z o.o. spółka posiadała jedynie ciągnik oraz opryskiwacz. Jedynie członek [...] Sp. z o.o. dysponował pełnym parkiem maszynowym pozwalającym na prowadzenie samodzielnej działalności rolniczej.

Zasadnie organ uznał, iż przedstawione okoliczności w zakresie powiązań własnościowo-osobowych, w kwestii samodzielności prowadzenia działalności rolniczej oraz fakt utworzenia trzech spółek będących członkami Grupy bezpośrednio przed zawiązaniem Grupy bez wątpienia wskazują, że trzy spółki z pięciu utworzyły Grupę wyłącznie w celu spełnienia wymogu formalnego wynikającego z załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 poz. 642), odnoszącego się do minimalnej liczby członków grupy.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednakże tam, gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele, dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.

Pomoc finansowa jest bowiem udzielana wówczas, gdy grupa nie tylko jest zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o gpr Grupa producentów rolnych, prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników.

Późniejsze zmiany udziałowców poszczególnych członków grupy i pojawienie się wśród nich kolejnych kościelnych osób prawnych z terenu [...], a wśród osób zarządzających częścią tych podmiotów osób innych niż P. A. T., stanowiło jedynie reakcję na wcześniejsze decyzje odmawiające przyznania płatności za wcześniejsze lata działalności Grupy. Nie zmieniają jednak opisanych w kontrolowanej obecnie decyzji okoliczności i celu powstania samej Grupy. Nie mają też wpływu na ścisłe powiązanie poszczególnych członków - udziałowców Spółki i jeden, wspólny ośrodek decyzyjny - [...]. Okoliczności te powodują, że dochodzi do porozumienia w podejmowaniu każdej decyzji związanej z funkcjonowaniem Grupy.

W ocenie Sądu wszystkie podniesione okoliczności jednoznacznie wskazują, że Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE)1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija. Trybunał wskazał, że aby zbadać, czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne. W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia – czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu tej oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597).

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy (powiązania strukturalno - osobowe plus prowadzenie produkcji przez trzech członków Grupy, którzy wcześniej produkcji nie prowadzili) w pełni uprawniony jest pogląd, że powstanie Grupy miało na celu wyłącznie uzyskanie pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007-2013.

Sąd aprobuje też pogląd organu, że celem utworzenia grupy producentów jest wspomożenie działalności podmiotów produkujących wcześniej produkty, dla których grupę utworzono, że grupa jest kolejnym "etapem", czy "przedłużeniem" wcześniejszej działalności producenckiej. Taka sytuacja natomiast w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.

Podkreślany i tak silnie akcentowany przez Skarżącą fakt późniejszego rozszerzania działalności rolniczej przez najpóźniej utworzonych członków Grupy nie może mieć wpływu na ocenę wcześniejszego sztucznego stworzenia warunków dla uzyskania wsparcia.

Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że nie mają one uzasadnionych podstaw. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich , strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Jak wynika z powyższych regulacji, zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu K.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.

W ocenie Sądu, organ w sposób wystarczający i zgodnie z przepisami procesowymi wyjaśnił zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ wykazał zamiar uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

Organ nie naruszył także art. 107 § 3 Kpa, ponieważ wbrew stanowisku Skarżącej wystarczająco i jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za piąty rok działania Grupy. Żaden z podnoszonych w skardze zarzutów nie wskazuje na taką wadliwość kontrolowanej decyzji, która nakazywałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 8 K.p.a. i art.11 K.p.a.

Uzasadnienie kontrolowanej decyzji spełnia wymogi kodeksowe, w szczególności zawiera elementy wymagane art. 107 § 3 K.p.a.

Żaden z podnoszonych w skardze zarzutów nie wskazuje na wadliwość kontrolowanej decyzji.

Mając wskazane okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.