Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 418/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym

od osób fizycznych za 2011r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną w kwocie 147.743 zł.

Podstawę wydanej decyzji stanowiły ustalenia organu, dotyczące nieprawidłowości w deklarowanych kwotach w korekcie zeznania PIT-38 za 2011r. złożonej w dniu

[...] kwietnia 2012r. w Urzędzie Skarbowym w L., tj.:

1) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 5.384.755,66 zł

w wyniku uwzględnienia w zeznaniu PIT-38:

- kwoty 3.443.245,35 zł stanowiącej odsetki i prowizję zapłacone w 2011 r. od umowy pożyczki zawartej w dniu [...] sierpnia 2008 r. z Bank Pekao S.A., oraz

- kwoty 1. 941. 510,31 zł stanowiącej odsetki i prowizję zapłacone w 2011 r. od pożyczki lombardowej z dnia [...] lipca 2009 r. zaciągniętej na podstawie zawartej umowy z dnia [...] lipca 2009 r. z Deutsche Bank PBC S.A. z siedzibą

w W.,

2) zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 2.120.000 zł, stanowiącą cenę nabycia 118 udziałów w W. R. A. spółka z o.o.

z siedzibą w Z. zbywanych w 2011 r.,

czym naruszono przepis art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r., poz. 361 ze zm.) – dalej jako: "u.p.d.o.f."

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, na wstępie, organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i podkreślił, że bezspornym jest, iż wydatki na nabycie papierów wartościowych stanowią koszt z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, ale dopiero w momencie uzyskania przychodu ze zbycia tych papierów wartościowych

i podlegają rozliczeniu według przepisów obowiązujących w roku podatkowym,

w którym uzyskano przychód. Podkreślił przy tym, że w myśl art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f. nie uważa się za koszt uzyskania przychodu zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów lub pochodnych instrumentów finansowych.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, organ odwoławczy przeanalizował zawarte przez skarżącego umowy kredytowe. Wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżący zawarł umowę pożyczki z Bankiem Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą

w W.. Zgodnie z § 1 umowy, ww. Bank udzielił podatnikowi pożyczki w kwocie 105.000.000 zł, tj. w kwocie nie wyższej niż równowartość w złotych 45.000.000 USD.

Z § 2 wynika, że pożyczka została udzielona na okres od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r., a celem zaciągnięcia pożyczki (§ 3) była całkowita spłata zadłużenia z tytułu kredytu zaciągniętego przez stronę od M. S. C.. z siedzibą w Nowym Jorku, zgodnie z umową z dnia [...] sierpnia 2007 r. w wysokości 45.000.000 USD. Wskazano, że wypłata pożyczki nastąpi poprzez bezpośredni przelew na rachunek wskazany w zaświadczeniu od M. S. C.. kwoty 98.280.000 zł (§ 5).

Organ podkreślił, że w 2011 r. podatnik nie zbywał za pośrednictwem rachunku inwestycyjnego prowadzonego w C. P. S.A. akcji spółki akcyjnej "A." nabytych ze środków pochodzących z pożyczki zawartej z M. S. C.. Z historii rachunku wynika natomiast, że przetransferował on w dniach 3 sierpnia

2011 r. i [...] września 2011 r. 8.500.000 szt. akcji "A. " S.A. (nie była to jednak sprzedaż papierów).

Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w toku o postępowania dokonano również analizy treści umowy pożyczki zawartej w W. w dniu [...] sierpnia 2007 r. pomiędzy M. S. C.. (pożyczkodawca) a skarżącym. W pkt 2.1 umowy pożyczki określono, że pożyczkodawca zobowiązuje się udzielić stronie pożyczki w wysokości 45.000.000 USD, a pożyczkobiorca przyjmuje pożyczkę

i zobowiązuje się do jej zwrotu oraz zapłaty wynagrodzenia. Pożyczka może być wykorzystana wyłącznie na realizację "projektu", który oznacza nabycie przez stronę 90.702.375 szt. akcji "A." S.A., poprzez złożenie zapisu na te akcje i zapłatę ceny oraz ewentualne nabycie przez pożyczkobiorcę innych instrumentów finansowych za kwotę nie wyższą niż 3.000.000 USD. Natomiast, w pkt 3.1 (a) umowy określono, że pożyczka zostanie wypłacona, pod warunkiem ustanowienia przez podatnika wskazanych w punkcie 5 umowy zabezpieczeń. Dodatkowo w pkt 3 .1 (b) określono, że pożyczka zostanie wypłacona w dolarach amerykańskich, jednorazowo w dniu

[...] sierpnia 2007 r. poprzez uznanie rachunku bankowego Domu Maklerskiego kwotą pożyczki pomniejszoną o opłatę aranżacyjną, o której mowa w punkcie 3.3.(a)ii.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, bezspornym jest zatem, że wydatki

w kwocie łącznej 3.443.245,35 zł, jakie skarżący poniósł w 2011 r., są związane ze spłatą pożyczki, która posłużyła spłacie wcześniejszego zobowiązania, ze środków którego zostały nabyte akcje "A." S.A. Tym samym kwota 3.443.245,35 zł stanowiąca odsetki i prowizję od pożyczki udzielonej przez Bank Pekao S.A. nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów 2011 roku, ponieważ pożyczka, której dotyczy nie została przeznaczona na nabycie papierów wartościowych. W konsekwencji organ uznał za nieuzasadnione zarzuty odwołania dot. błędnej wykładni przepisów art. 22

ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38b u.p.d.o.f.

Organ podkreślił, że środki służące spłacie jednego zobowiązania drugim nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ celem ich pozyskania nie jest nabycie papierów wartościowych, a jedynie spłata wcześniej zaciągniętej pożyczki co nie powoduje uzyskania przez stronę przychodu. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego skarżący będąc osobą fizyczną, tj. akcjonariuszem spółki - nabywając ze środków pochodzących z pożyczki z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawartej z M. S. C.. akcje spółki "A." dokonał podwyższenia kapitału zakładowego tej spółki o kwotę równą ilości nabytych papierów wartościowych pomnożoną przez ich jednostkową cenę nabycia. Skoro spłata wymienionej pożyczki ze środków pochodzących z nowo zaciągniętej pożyczki z dnia [...] sierpnia 2008 r. w Banku Pekao S.A. nie przyczyniła się do powstania jakiegokolwiek przychodu u podatnika, to tym bardziej pożyczka zaciągnięta w Banku Pekao S.A. na spłatę wcześniejszego zobowiązania nie została przeznaczona na nabycie jakichkolwiek walorów, gdyż posłużyła jedynie refinansowaniu pożyczki zaciągniętej w M. S. C..

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał również zarzuty odwołania dotyczące zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 1.941.510,31 zł (1.851.510,31 zł odsetki + 90.000 zł prowizja) stanowiącą odsetki i prowizję zapłacone w 2011 r. od pożyczki lombardowej z dnia [...] lipca 2009 r. zaciągniętej na podstawie zawartej umowy z dnia [...] lipca 2009 r. z Deutsche Bank PBC S.A.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z treści ww. umowy wynika, że bank udzielił skarżącemu pożyczki w formie linii odnawialnej w kwocie 30.000.000 zł na okres od dnia postawienia pożyczki do dyspozycji pożyczkobiorcy do dnia [...] lipca 2010 r. Pożyczka jest przeznaczona na zakupu papierów wartościowych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Organ podkreślił, że mimo, iż w umowie pożyczki jako cel zaciągnięcia pożyczki wskazane jest finansowanie nabycia papierów wartościowych, to z historii pożyczki lombardowej wynika, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. przeksięgowane zostały środki w wysokości 30.000.000 zł tytułem spłaty kredytu

nr [...] (nr umowy [...]). Ponadto, z historii pożyczki lombardowej oraz z historii rachunku inwestycyjnego wynika, że skarżący nie nabywał w 2011 r. papierów wartościowych ze środków pochodzących z niniejszej pożyczki.

Organ odwoławczy podkreślił, że przychód jaki podatnik uzyska ze sprzedaży papierów wartościowych, opodatkowany na podstawie art. 30b u.p.d.o.f., może być pomniejszony jedynie o koszty wymienione w tym artykule, czyli o koszty ustalone na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., związane z nabyciem zbywanych papierów wartościowych. W związku z tym, w opinii Dyrektora Izby Skarbowej

koszty pożyczki w kwocie 1.851.510,31 zł stanowiące odsetki zapłacone w 2011 r. oraz prowizja w kwocie 90.000 zł zapłacona w 2011 r., nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, gdyż środki z pożyczki, od której naliczane są wymienione odsetki i prowizja nie zostały przeznaczone na nabycie papierów wartościowych,

a sama pożyczka została zaciągnięta w celu spłaty wcześniej zaciągniętych przez skarżącego zobowiązań, tj. kredytu nr [...]. Wobec tego, wydatki w łącznej kwocie 1.941.510,31 zł poniesione w 2011 r. związane z obsługą pożyczki zaciągniętej w celu spłaty wcześniejszego zobowiązania, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie mają związku z przychodami z odpłatnej sprzedaży papierów wartościowych i nie mają związku z przychodami uzyskanymi w 2011r.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, wysokość

zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r.

z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną przy uwzględnieniu wszystkich ustaleń i przysługujących odliczeń, w tym wysokości strat z lat ubiegłych, ustalono w prawidłowej kwocie 147.743,00 zł,

a zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 38

i 38b u.p.d.o.f., są chybione. Zakwestionowane bowiem w decyzji kwoty odsetek od pożyczek nie są związane ani pośrednio, ani bezpośrednio z nabyciem papierów wartościowych. Zostały one poniesione w związku z zaciągnięciem zobowiązań, które posłużyły jedynie do spłaty wcześniejszej pożyczki i kredytu. Odsetki od pożyczonych środków, które zostały przekazane na spłatę innego kredytu i pożyczki nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ celem pozyskania tych środków nie było nabycie papierów wartościowych, a jedynie spłata wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

W skardze do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż może on znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy pożyczki zostały zaciągnięte w celu spłaty innej pożyczki i kredytu, które zostały zaciągnięte na zakup papierów wartościowych, podczas gdy reguluje on tylko kwestię, proporcjonalnego zaliczenia w koszty uzyskania przychodów wydatków na odsetki

i prowizje od kredytu na nabycie papierów wartościowych, który został wykorzystany tylko w części,

- art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię tych przepisów i nieuzasadnione przyjęcie, że wydatki poniesione na spłatę odsetek od pożyczek przeznaczonych na spłatę (refinansowanie) uprzednio zaciągniętych kredytów i pożyczek, z których środki posłużyły, nabyciu papierów wartościowych, nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów ani w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów z tytułu zbycia papierów, wartościowych, a w konsekwencji nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270

ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Stan faktyczny nie jest między stronami sporny. W dniu [...] sierpnia 2008 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy bankiem Polska Kasa Opieki S.A.

z siedzibą w Warszawie (pożyczkodawca) a skarżącym (pożyczkobiorca). Z treści umowy wynika, że celem zaciągnięcia pożyczki była całkowita spłata zadłużenia z tytułu zaciągniętego przez skarżącego kredytu od M. S. C.. z siedzibą

w Nowym Jorku, który to kredyt służył nabyciu akcji spółki akcyjnej "A.". Akcje te nie zostały zbyte w 2011r., natomiast z tytułu spłaty pożyczki udzielonej przez bank Polska Kasa Opieki S.A. strona poniosła w 2011r. wydatki w łącznej kwocie 3.443.245,35 zł (odsetki + prowizja). Ponadto umową z dnia [...] lipca 2009 r. zawartą

z Deutsche Bank PBC S.A. skarżący zaciągnął pożyczkę lombardową celem zakupu papierów wartościowych na Giełdzie Papierów Wartościowych. Poza sporem jest również, że otrzymane z tej pożyczki środki nie zostały w 2011r. wydatkowane na nabycie papierów wartościowych, a posłużyły spłacie wcześniej zaciągniętego kredytu. W 2011r. z tytułu spłaty pożyczki lombardowej skarżący poniósł wydatki w łącznej kwocie 1.941.510,31 zł (odsetki +prowizja).

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wyłączenia przez organy podatkowe z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych

w 2011 r. na spłatę odsetek i prowizji od powyższych pożyczek.

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie, aczkolwiek w odniesieniu do innych lat podatkowych, wypowiadał się tut. Sąd w wyroku z dnia 23 lutego 2016 r.,

I SA/Bd 1032/15 oraz w wyroku z dnia 13 czerwca 2016 r., I SA/Bd 228/16. Sąd

w niniejszym składzie podziela stanowisko zajęte w powyższych wyrokach, że wskazane wydatki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W ocenie strony skarżącej organ podatkowy naruszył przepisy art. 22 ust. 1

w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. za koszty uzyskania przychodu uważa się koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23 ustawy. Aby zatem uznać zapłacone przez skarżącego odsetki

i prowizje od zaciągniętych umów pożyczek za koszty uzyskania przychodu winny zostać równocześnie spełnione dwa warunki: pozytywny – wydatki powinny być poniesione w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, oraz negatywny – wydatki te nie powinny zostać wymienione w art. 23 u.p.d.o.f.

Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym dochodu z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "wydatki na objęcie lub nabycie" . Użycie określenia "wydatki na nabycie" oznacza, że do kosztów, ale dopiero z chwilą odpłatnego zbycia udziałów (akcji), zalicza się wszelkie koszty bezpośrednio warunkujące nabycie udziałów (akcji), bez których poniesienia nie byłoby możliwe skuteczne nabycie tych udziałów (akcji), a więc

w szczególności ich cenę, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego (por. wyrok NSA z dnia 01 marca 2013r. sygn. akt II FSK 1124/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2013r. sygn. akt I SA/Kr 333/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia

21 października 2010r. sygn. akt III SA/Wa 2329/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia

21 stycznia 2015r. sygn. akt I SA/Gl 666/14). Do tak rozumianych wydatków na zakup akcji nie kwalifikują się natomiast odsetki od kredytu zaciągniętego przez podatnika na nabycie akcji oraz inne opłaty z tym związane, np. prowizje lub różnice kursowe (por. wyroki NSA: z dnia 07 września 2004r. sygn. akt FSK 324/04 i z dnia 07 kwietnia 2006r. sygn. akt II FSK 508/05; B. Dauter (w:) S Babiarz, L. Błystak. B. Dauter,

A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz 2010, Wrocław 2010, s. 562-563).

Ponadto, z przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. wynika, że wydatki na nabycie akcji są kosztem uzyskania przychodu dopiero przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia akcji. Oznacza to, że moment rozliczenia tych wydatków został odroczony

w czasie – do chwili sprzedaży akcji. Nie stanowią one zatem kosztów podatkowych

w momencie ich faktycznego poniesienia.

W świetle powyższych wywodów nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że organ podatkowy naruszył art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., bowiem przepis ten nie ma w rozpatrywanej w sprawie zastosowania. Po pierwsze dlatego, że swoim zakresem nie obejmuje on odsetek od pożyczki oraz prowizji, po drugie z tego powodu, że skarżący nie zbył akcji nabytych za zaciągnięte pożyczki w 2011 r. (w jednym przypadku w ogóle nie nabył papierów wartościowych).

Jednocześnie w myśl art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodu zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów lub pochodnych instrumentów finansowych. Przy czym, zgodnie z art. 23 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepis ust. 1 pkt 38b stosuje się wyłącznie przy określaniu dochodu, o którym mowa

w art. 24 ust. 5 pkt 1 oraz art. 30b ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f. ma zatem zastosowanie przy ustalaniu dochodu: 1) z umorzenia udziałów (akcji), 2)

z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, 3) z realizacji praw wynikających

z papierów wartościowych, 4) ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz

z realizacji praw z nich wynikających, 5) z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną.

Tak więc, w przypadku uzyskania dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 oraz art. 30b ust. 2 pkt 1-4, czyli m.in. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, kosztem uzyskania przychodu nie będzie cały koszt prowizji i odsetek od kredytu zaciągniętego na nabycie zbytych papierów wartościowych, lecz jedynie

w proporcji, w jakiej kredyt został faktycznie wydatkowany na ich nabycie. Ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny wskazuje, że żadna z sytuacji określonych

w art. 23 ust. 8 u.p.d.o.f. nie zaistniała, a zatem przepis ten nie ma także zastosowania w rozpatrywanej sprawie i nie może być podstawą rozstrzygnięcia.

Podstawą zaliczenia spornych wydatków do kosztów podatkowych może być tylko art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W tym względzie Sąd podziela pogląd wyrażony we wskazanych wyżej wyrokach tut. Sądu. W odniesieniu do pożyczki udzielonej przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. do naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. mogłoby dojść, gdyby organ dopatrywał się innej zależności między poniesieniem wydatku a uznaniem go za koszt uzyskania przychodu, niż celowość, ukierunkowana na uzyskanie przychodu. Zapłata prowizji i odsetek nie spowodowała uzyskanie przez skarżącego żadnych walorów w postaci papierów wartościowych czy przychodu z ich sprzedaży. Kredyt ten posłużył jedynie do spłaty innego kredytu zaciągniętego na nabycie akcji.

W konsekwencji, wydatki te nie mogą stanowić kosztów podatkowych.

Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że kredyt ten musi być oceniany jako kredyt mający na celu zachowanie źródła przychodów, gdyby bowiem podatnik nie zaciągnął kredytu refinansowego, mając obowiązek spłaty poprzedniego kredytu, musiałby w celu jego spłaty zbyć posiadane papiery wartościowe, co w efekcie doprowadziłoby do likwidacji źródła przychodu. Należy zauważyć, że w 2011 r. skarżący wykazał dochód z kapitałów pieniężnych w wysokości 20.087.969,81 zł (PIT -38). Zbycie akcji jedynie powiększyłoby ten dochód, a nie doprowadziło do likwidacji powyższego źródła przychodu.

W przypadku pożyczki udzielonej przez Deutsche Bank PBC S.A. należy przypomnieć, że skarżący zaciągnął tę pożyczkę celem zakupu papierów wartościowych na Giełdzie Papierów Wartościowych. Otrzymane z tej pożyczki środki nie zostały w 2011r. wydatkowane na nabycie papierów wartościowych, a posłużyły spłacie wcześniej zaciągniętego kredytu nr [...] dotyczącego umowy

nr [...]. Z treści tej umowy (z dnia [...] marca 2009 r.) wynika, że bank udzielił stronie kredytu w kwocie 30.000.000 zł na zakup papierów wartościowych na Giełdzie Papierów Wartościowych (k. 688-687). Podkreślenia jednak wymaga, że i ten kredyt nie został wykorzystany na nabycie papierów wartościowych, lecz na spłatę kolejnego kredytu nr [...] (k. 652). Skarżący zatem spłaca kredyt kolejnymi kredytami, przy czym kosztu obsługi kredytu ponosi Skarb Państwa, bowiem wydatki na prowizję

i odsetki pomniejszają uzyskany przez niego przychód, a zatem wpływają na wielkość dochodu stanowiącego podstawę opodatkowana podatkiem dochodowym.

Należy zauważyć, że działanie podatnika podjęte w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów należy odnieść do miejsca i czasu, w którym zostało ono dokonane, gdyż dopiero wówczas można ocenić, czy było ono funkcjonalne w tym sensie, że mogło spowodować osiągnięcie przychodu. Zdaniem Sądu, działania polegające na zaciąganiu kredytów spłacanych kolejnymi kredytami (bez jakiegokolwiek wyjaśnienia tej kwestii przez stronę) nie prowadzi na osiągnięcia przychodu, lecz do powiększania kosztów podatkowych.

W rezultacie, w przypadku gdy podatnik kredyt przeznaczony na zakup papierów wartościowych przekazuje na spłatę innego kredytu, a ten z kolei kredyt przekazuje na spłatę następnego kredytu, to rację ma organ podatkowy, że prowizji i odsetek od kredytu udzielonego przez Deutsche Bank PBC S.A. nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Nie można także podzielić stanowiska strony, że wadliwość rozumowania organu potwierdza przykład kredytów konsolidacyjnych. W przypadku kredytu konsolidacyjnego następuje zastąpienie kilku kredytów jednym, przy jednoczesnym ujednoliceniu stopy procentowej i innych warunków pożyczki, zazwyczaj z równoczesnym wydłużeniem okresu spłaty. W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z konsolidacją długu, bowiem skarżący, tak jak np. w przypadku pożyczek otrzymanych z Deutsche Bank PBC S.A., nie zastępuje kilku kredytów jednym, lecz zaciąga kredyt po to, aby spłacić inny kredyt.

Powołany przez stronę w skardze wyrok WSA z dnia 10 listopada 2009 r.,

III SA/Wa 870/09 został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r.,

II FSK 313/10.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski U. Wiśniewska