Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 711/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust.5
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S., S. W. oraz H. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wypłacenia zwaloryzowanego odszkodowania i umorzenie postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz I. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy B. P., decyzją z dnia [...].08.2004 r., działając na podstawie art. 132 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.), odmówił S. W., I. S. i H. O. wypłacenia zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją Wojewody B. z dnia [...].12.1982 r., za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w B. P.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził:

W/w nieruchomość, została przejęta na rzecz Skarbu Państwa (pod budownictwo jednorodzinne) w 1980 roku. Decyzją z [...].12.1982 r. Wojewoda B. ustalił odszkodowanie za grunt o pow. [...] m2 i decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołań przez wyższe informacje, stała się prawomocna.

Pozostała, niniejszym postępowaniem, do ustalenia sporna kwestia wypłaty i pobrania przez strony odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, zdaniem organu, iż odszkodowanie za grunt zostało wypłacone i pobrane przez S. i O. W. w październiku 1983 r.

Aczkolwiek organ nie dysponował z uwagi na wpływ czasu bezpośrednim pokwitowaniem przyjęcia pieniędzy przez byłych właścicieli gruntu, to okoliczność tę ustalił na podstawie pisma Urzędu Miejskiego w B. P. z października 1983 r.

nr [...] skierowanym do Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki i Budownictwa Komunalnego, faktu nie złożenia świadczenia do depozytu sądowego, zeznań I. S. i S. W. na okoliczność otrzymania informacji z Banku PKO o potrzebie zgłoszenia się po odbiór pieniędzy, zeznań byłych pracowników Urzędu Miejskiego w B. P. E. W., W. L. i I. K. mówiących o odręcznej notatce świadczącej o przekazaniu w dniu 26.09.1983 r. pieniędzy na konto bankowe PKO byłych właścicieli.

I. S. i S. W. złożyli odwołanie od decyzji Starosty B. nie godząc się z ustaleniem organu, że nastąpiła wypłata odszkodowania, za wywłaszczoną nieruchomość. Twierdzili, iż na tę okoliczność nie ma dowodów, a kwota pieniężna nie została przyjęta przez O. i S. W., gdyż była bardzo niska.

Decyzją z dnia [...].09.2004 r. o nr [...] Wojewoda P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa oraz art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie.

Nie wdając się w merytoryczną ocenę zasadności decyzji organu I instancji, Wojewoda P. stwierdził, co następuje:

Z dniem 22.09.2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 21.08.1997 r.

o gospodarce nieruchomościami, która w sposób istotny, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zmieniła treść art. 132. Zgodnie z art. 132 ust. 3 waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Organem tym – w myśl art. 4 pkt 9 – będzie starosta w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa.

Grunt, którego sprawa dotyczy jest własnością Gminy B. P. i ta gmina jest właściwa do wypłaty i zwaloryzowania odszkodowania.

Ponieważ zmienił się stan prawny po wydaniu decyzji przez organ I instancji

w kwestii właściwości, to Wojewoda P. uznał się za organ niewłaściwy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku I. S., S. W. i H. O. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zdaniem skarżących, art. 132 ust. 3 w/w ustawy przed nowelizacją, zaś ust. 5 art. 132 po nowelizacji wskazują starostę, jako organ właściwy do wypłaty odszkodowania, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W przekonaniu skarżących, błąd w rozumieniu organu odwoławczego polega na tym, że została pominięta treść art. 132 ust. 5, który wskazuje organ zobowiązany do wypłaty odszkodowania a niesłusznie odniesiono się do art. 4 pkt 9 ustawy.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty skargi stwierdził, iż sporna nieruchomość wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, stała się własnością Gminy Miejskiej B. P. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy

z dnia 10.05.1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę

o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191). Stąd też zobowiązaną do wypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości będzie w/w Gmina, a nie Starosta B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, rozpoznając sprawę, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższą zasadą w sprawie niniejszej, Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa z przyczyn nie tylko wskazanych w treści skargi.

Na wstępie Sąd zwraca uwagę, iż organ II instancji rozpoznał odwołanie trzech osób odwołujących się od decyzji Starosty B. z dnia [...].08.2004 r. w sytuacji, gdy odwołanie podpisały tylko dwie osoby: S. I. i S. W. H. O. nie podpisała odwołania i nie została wezwana do uzupełnienia tego braku, co jest równoznaczne z brakiem wniesienia przez nią odwołania (art. 140 w związku z art. 63 § 2 kpa). Uchybienie powyższe nie jest jednakże w tym momencie, wskutek specyficznego obrotu sprawy, na tyle istotne, by mogło mieć wpływy na wynik postępowania.

Decyzją z dnia [...].09.2004 r. Wojewoda P. nie rozpatrzył merytorycznie sprawy, lecz z mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. Przyczyną takiej decyzji, o charakterze proceduralnym, stało się wejście

w życie z dniem 22.09.2004 r. nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, która zmieniła, zdaniem Wojewody, przepisy o właściwości organu zobowiązanego do waloryzacji odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją.

O ile można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody P., iż wydanie decyzji merytorycznej przez organ właściwy prowadziłaby do nieważności decyzji w świetle

art. 156 § 1 pkt 1 kpa, to trudno zgodzić się z definitywnym zakończeniem postępowania poprzez jego umorzenie. Postępowanie, bowiem, umarza się wówczas, gdy zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 kpa).

Przesłanka bezprzedmiotowości zachodzi wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania, której nie można utożsamiać,

z wynikającą z przepisów prawnych, zmianą o właściwości organu innego aczkolwiek administracyjnego władnego do załatwienia sprawy. W takiej sytuacji, jeżeli organ odwoławczy uznał Starostę B. za niewłaściwego do rozpatrzenia sprawy (chociaż był nim niewątpliwie w dacie wydania decyzji), to winien, umarzając postępowanie, przekazać sprawę organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 kpa.

Pozostawienie stron w punkcie wyjścia, po kilkuletnim prowadzeniu sprawy przez organy właściwe, byłoby sprzeczne z zasadami wynikającymi z art. 7, 8 i 12 kpa.

Odnosząc się, natomiast, do zarzutu skargi, iż organ odwoławczy pominął zastosowanie art., 132 ust. 5 ustawy z dnia 21,08,1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. nr 46, poz. 543 z 2000 r. z późn. zm.), to przyznać należy rację skarżącym, iż interpretacja tego przepisu nie została rozważona przez organ. Organ winien,

w celu uniknięcia zbyt pochopnego przekazania sprawy organowi innemu, raz jeszcze dokonać analizy przepisu art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązującego przed nowelizacją tj. przed 22.09.2004 r. i po nowelizacji, przed kątem właściwości organu zobowiązanego do waloryzacji odszkodowania i jego zapłaty za nieruchomość wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa.

Mając na względzie powyższe okoliczność orzeczono, jak w sentencji na mocy

art. 145 § 1 pkt. C, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).