Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 876/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. S.A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia na rzecz M. S.A. pozwolenia na budowę "Budynku magazynu surowców mułu węglowego, budynku instalacji spalania mułów węglowych, dwóch wiat do magazynowania popiołów paleniskowych, stacji transformatorowej – głównej, stacji carbomixu, budynku administracyjno-socjalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi: technologiczną, gazową, elektryczną, c.o., wentylacji i klimatyzacji, wodną, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, sygnalizacji pożarowej, oddymiania i oświetlenia zewnętrznego oraz infrastrukturą towarzyszącą: silos komponentów pylastych, komin, wieża chłodnicza, dwukierunkowa waga najazdowa, wewnętrzny układ komunikacyjny, drogi transportowe, chodniki, place technologiczne, miejsca postojowe i ogrodzenie w ramach budowy Zakładu P.M.W.P. C. na działkach nr 10/27, 10/53, 10/66 obręb nr 31 S. położonych w W. przy ul. [...] w W.".

Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka M. S.A. z siedzibą w N..

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła spółka M. S.A. i po jej rozpoznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 198/14 uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...].

W motywach tego wyroku Sąd – przychylając się do stanowiska strony skarżącej – podał, że Wojewoda D. nie rozpoznał sprawy, a jedynie dokonał kontroli decyzji organu I instancji, wadliwie wydając rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym. Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 kpa stanowi bowiem, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia wyłącznie wtedy, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, Wojewoda nie wykazał w analizowanej decyzji, że wystąpiły w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 138 § 2 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 140 kpa.

Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. nr [...], powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, po czym przytoczył art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), art. 71, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.). Następnie Wojewoda wskazał, że projektowane zamierzenie budowlane obejmuje budowę szeregu obiektów w ramach budowy "Zakładu P.M.W. – P.C.". Przedłożony przez inwestora projekt budowlany zawiera program użytkowy, z którego wynika, że celem przedmiotowej inwestycji jest produkcja paliwa energetycznego o nazwie handlowej Carbomix. Zgodnie z przedstawionym przez inwestora procesem technologicznym, paliwo energetyczne o nazwie Carbomix będzie wytwarzane poprzez mieszanie mułu węglowego (przetworzonego, nie będącego odpadem) oraz wapna palonego. Z uwagi na właściwości mułu węglowego (wysoki stopień wilgotności mułu węglowego oraz brak w nim lepiszczy naturalnych), wapno palone pełni w tej mieszance rolę środka odwadniającego oraz tzw. lepiszcza. Muł węglowy będzie stanowić główny składnik, zaś wapno palone – około 5 % powstałej mieszanki. Wyjaśniono przy tym, że muł węglowy powstaje – jako odpad – w procesie tzw. wzbogacania, czyli wydzielania węgla z kamienia surowego. Powyższy proces przebiega w środowisku wodnym, a jego efektem jest koncentrat węgla oraz wymieszana z wodą skała płonna – traktowana jako odpad. Zawiesina wodno-mułowa jest składowana w ziemnych osadnikach mułowych. Muł węglowy przetworzony (odwodniony) może być oferowany na sprzedaż jako komponent do produkcji mieszanek energetycznych i wówczas, tracąc charakter odpadu, staje się produktem. Z kolei wapno palone to tlenek wapnia (CaO), czyli nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych, otrzymywany przez prażenie (kalcynację) kamienia wapiennego w temperaturze 900-1000° C. Tlenek wapnia ma zastosowanie nie tylko w budownictwie, metalurgii, przemyśle szklarskim i ceramicznym, ale także w przemyśle chemicznym, jako środek insektobójczy, nawóz sztuczny, środek do produkcji karbidu i amoniaku.

Wskazując na powyższe Wojewoda D. podkreślił, że kluczową kwestią rozstrzyganą przez organ I instancji była kwalifikacja projektowanej inwestycji w aspekcie przepisów z zakresu ochrony środowiska, a tym samym kwestia wymagalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zaznaczając, że przeprowadzona przez organ I instancji analiza zgromadzonej dokumentacji doprowadziła do konkluzji, że projektowana inwestycja odpowiada przedsięwzięciu mogącemu potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonemu w § 3 ust. 1 pkt 1 przywołanego wyżej rozporządzenia, ponieważ obejmuje instalację do wytwarzania produktu (paliwa energetycznego) przez mieszanie produktu podstawowego (mułu węglowego) i półproduktu chemicznego (wapna palonego czyli tlenku wapnia), organ odwoławczy wskazał, że zdaniem inwestora projektowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W opinii inwestora, używany do produkcji Carbomixu tlenek wapna (wapno palone), aczkolwiek jest substancją chemiczną, to nie jest półproduktem chemicznym. Powołując się na definicję zawartą w regulacji unijnej (REACH), inwestor stwierdził, że półprodukt chemiczny może stanowić wyłącznie taka substancja chemiczna, która bierze udział w procesie przetwarzania (syntezy), a ponieważ pojęcia przetwarzania i mieszania są pojęciami rozbieżnymi, określającymi odmienne procesy, inwestor – konsekwentnie do tego założenia – uważa, że substancja chemiczna używana w procesie mieszania nie jest półproduktem chemicznym. Zdaniem inwestora, skoro technologia produkcji Carbomixu polega na mieszaniu, to używany do produkcji tlenek wapnia nie może być uważany za półprodukt chemiczny. Niezależnie od powyższego inwestor wyraził przekonanie, że przedsięwzięcie opisane w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dotyczy wyłącznie przedsięwzięć z zakresu przemysłu chemicznego, a projektowana inwestycja nie mieści się w takiej kategorii.

Odnosząc się do powyższych argumentów, Wojewoda przyznał słuszność organowi I instancji, że wobec braku, w przepisach z zakresu ochrony środowiska, legalnych definicji pojęć używanych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przy interpretacji tego przepisu i zawartych w nim pojęć należy stosować przede wszystkim wykładnię językową. Dokonując takiej wykładni organ wskazał, że wedle definicji słownikowych przytaczanych zarówno przez organ I instancji, jak i inwestora, mieszanie oznacza zmienianie położenia cząsteczek substancji, łączenie ze sobą różnych substancji – lub – wprowadzenie w ruch celem umożliwienia wymiany masy i ciepła.

Organ odwoławczy podniósł przy tym, że przyjęcie założenia, iż substancja biorąca udział w procesie mieszania nie jest półproduktem chemicznym, postawiłoby pod znakiem zapytania sens przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i prowadziłoby wprost do (niedopuszczalnego) wniosku, że jest to przepis niewykonalny.

Odnosząc się do drugiego z podnoszonych argumentów, Wojewoda stwierdził, że w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie wymieniono warunku, że określone tym przepisem przedsięwzięcie powinno należeć do przemysłu chemicznego. Przepis § 3 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zaliczał instalacje do wytwarzania końcowych produktów użytkowych przez mieszanie, emulgowanie lub konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych, a więc także nie zawierał wzmianki o przemyśle chemicznym. Wyróżnik tego rodzaju można znaleźć dopiero w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490).

Wojewoda D. wskazał następnie, że w dniu 15 września 2014 r. wpłynęło do niego pismo skarżącego uzupełniające zarzuty, w którym skarżący przyznając, że aktualnie obowiązujący przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie zawiera wzmianki o przemyśle chemicznym, podał, że takie znaczenie można nadać temu przepisowi sięgając do przepisów unijnych. Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska.

Reasumując, Wojewoda D. stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał za konieczne uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanej decyzji, a ponieważ inwestor tej decyzji nie przedłożył, zasadnie organ odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Na powyższą decyzję M. S.A. z siedzibą w N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów:

I. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – poprzez nieuwzględnienie zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 198/14, co w konsekwencji spowodowało, że ponownie przeprowadzone przez organ II instancji postępowanie obarczone jest uchybieniami i nieprawidłowościami, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy;

II. błędną wykładnię § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w oparciu o powyższe wadliwe przyjęcie zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzji organu I instancji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy charakter inwestycji skarżącej nie pozwalał na przyjęcie stanowiska o zasadności przeprowadzenia oceny środowiskowej.

Mając powyższe na uwadze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Rozwijając podniesione zarzuty strona skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy zobligowany był do ponownego, pełnego rozpoznania sprawy, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a nie jedynie kontroli decyzji organu I instancji. Powyższe oznaczało konieczność samodzielnego dokonania przez Wojewodę prawidłowej wykładni pojęć składających się na normę prawną § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, po odkodowaniu wszystkich pojęć. Dopiero wówczas byłoby możliwe ustalenie, czy planowane przez skarżącą przedsięwzięcie można zakwalifikować jako przedsięwzięcie określone w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Tymczasem działania organu II instancji zostały skoncentrowane na potwierdzeniu prawidłowości wykładni tego przepisu dokonanej przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie rozpoznał zatem po raz kolejny sprawy, a jedynie dokonał kontroli wykładni przeprowadzonej przez organ I instancji i przyjął ją za własną.

W opinii skarżącej Spółki, wadliwość powyższego założenia wynika z braku analizy wszystkich zwrotów składających się na treść wyżej wymienionej normy prawnej, a skoncentrowanie się jedynie na wykładni pojęcia "mieszanie", przy uwzględnieniu tylko jednej definicji tego pojęcia.

Zdaniem strony skarżącej, wykładnia dokonana przez organ I instancji przeprowadzona została w sposób wadliwy, co uzasadniało wyeliminowanie decyzji pierwszoinstancyjnej z obrotu prawnego i dlatego Wojewoda nie zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie rozpoznając w sposób pełny sprawy jako organ odwoławczy.

Przeprowadzając analizę pojęć zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia strona skarżąca wywiodła, że na gruncie prawodawstwa krajowego, aby móc zakwalifikować planowane przedsięwzięcie do przedsięwzięcia określonego w tym przepisie, planowana inwestycja powinna opierać się na mieszaniu, emulgowaniu lub konfekcjonowaniu przynajmniej dwóch produktów podstawowych albo mieszaniu, emulgowaniu lub konfekcjonowaniu przynajmniej dwóch półproduktów chemicznych albo mieszaniu, emulgowaniu lub konfekcjonowaniu przynajmniej jednego półproduktu chemicznego z przynajmniej jednym produktem podstawowym.

Skarżąca Spółka podniosła, że koniecznym działaniem organów, umożliwiającym zakwalifikowanie planowanej inwestycji do inwestycji określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, powinno było być zdefiniowanie pojęć produktu podstawowego i półproduktu chemicznego, jednak w tym zakresie brak jakichkolwiek rozważań organu II instancji, a jedynie stwierdzenie za organem I instancji, że "projektowana inwestycja obejmuje instalację do wytwarzania produktu (paliwa energetycznego) przez mieszanie produktu podstawowego (mułu węglowego) i półproduktu chemicznego (wapna palonego czyli tlenku wapnia)". Strona skarżąca podkreśliła, że w sprawie tej kluczowe znaczenie miała wykładnia pojęcia "półproduktu chemicznego", a decyzja pierwszoinstancyjna zawierała rozważania w tym przedmiocie oparte na rozszerzającej wykładni tego pojęcia, odwołującej się do wykładni prowspólnotowej, w sytuacji, kiedy wystarczająca była wykładnia językowa, przy czym dokonana wykładnia prowspólnotowa została dokonana nieprawidłowo. Zaznaczono następnie, że wapno nie jest w procesie produkcji Carbomixu poddawane ani obróbce ani przeróbce, a jego pierwotna postać nie zmienia się. Nie jest przekształcane w inną rzecz i cały czas pozostaje wapnem. Wapno nie jest więc półproduktem, a tym bardziej półproduktem chemicznym. Po zakończeniu mieszania będzie to jedynie mieszanina nadal tych samych substancji – mułu i wapna, o tych samych właściwościach, z których powstała.

Akcentując, że istotą rozpoznawanej sprawy było zweryfikowanie, czy organ I instancji prawidłowo zakwalifikował planowaną przez skarżącą inwestycję pod regulację § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, strona stwierdziła, że organ odwoławczy dokonał rozważań w przedmiocie zasadności bytu prawnego § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sytuacji, kiedy Spółka nie kwestionowała, iż dla procesu mieszania konieczne jest uczestnictwo produktu podstawowego lub półproduktu chemicznego, lecz wskazywała, że nie dotyczy jej przywołana norma prawna, gdyż "w planowanej inwestycji nie będzie występowało mieszanie: minimum dwóch produktów podstawowych lub minimum dwóch półproduktów chemicznych, lub minimum jednego produktu podstawowego z jednym półproduktem chemicznym, gdyż wapno nie jest półproduktem chemicznym" i nie występują tu żadne reakcje chemiczne, które umożliwiają zakwalifikowanie zamierzonej inwestycji pod § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Zdaniem strony skarżącej, przyjęcie wykładni zaproponowanej przez organy doprowadziłoby do "absurdalnych wniosków, iż dla każdego przedsięwzięcia, w przypadku mieszania dwóch substancji, koniecznym jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Jako przykład strona wskazała, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymagana byłaby dla procesu produkcji chleba.

Polemizując ze stanowiskiem organu, że w treści § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie wymieniono warunku, by określone tym przepisem przedsięwzięcie powinno należeć do przemysłu chemicznego, skarżąca Spółka wywodziła, że "chybione stwierdzenie organu II instancji, wynika z braku rozważenia przepisów źródłowych i poszczególnych nowelizacji, które doprowadziły do obecnego brzmienia" omawianej regulacji.

Reasumując, strona skarżąca podała, że prawidłowe działanie organu odwoławczego – z uwagi na wadliwie dokonaną przez organ I instancji wykładnię § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – powinno było polegać na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Nawiązując do argumentacji skargi Wojewoda podał, że zakłady piekarnicze położone na D.Ś., które ubiegały się o decyzje o pozwoleniu na budowę, wykazywały się uprzednio przeprowadzonym postępowaniem środowiskowym. Ponadto "nie można w postępowaniu organu administracji publicznej pomijać lub bagatelizować niezmiernie istotnego problemu zachowania ostrożności we wszelkiej ingerencji w środowisko naturalne".

W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2015 r. strona skarżąca podtrzymując swoje stanowisko w sprawie podała, że powołany przez Wojewodę przykład dotyczący zakładu piekarniczego "byłby w pełni miarodajny i przydatny na tle niniejszej sprawy, gdyby tylko odnosił się do procesu związanego z produkcją chleba", jednak biorąc pod uwagę powołaną podstawę prawną należy stwierdzić, że dotyczy on że dotyczy on aspektów budowlanych, a nie technologicznych związanych z produkcją chleba.

Odnosząc się do powołanej przez organ zasady przezorności Spółka podniosła, że stosowanie tej zasady powinno być powiązane z analizą ryzyka i korzyści oraz że pojęcie przezorności może być traktowane jako odpowiednik pojęcia "należyta staranność" w prawie cywilnym, a ocena środowiskowa wyznacza jedynie pewne parametry inwestycji, założenia, które uszczegółowiane i dookreślane są na etapie późniejszych postępowań inwestycyjnych. W opinii strony, "zasada przezorności nie może stanowić samodzielnej podstawy wyrzeczenia. Koniecznym jest w tym zakresie wyważenie i powiązane z analizą ryzyka i korzyści, przy jednoczesnym obowiązku uwzględnienia proporcjonalności podejmowanych działań, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nie miało miejsca". Zdaniem skarżącej Spółki, wykazała ona jednoznacznie, że planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia, które może potencjalnie oddziaływać na środowisko, gdyż planowany proces mieszania nie stanowi inwestycji określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że była ona już uprzednio rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 198/14 uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...].

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/12 - LEX nr 1518953).

Zauważyć przy tym należy, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu wyżej wymienionego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Nie nastąpiła też żadna zmiana istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 480/14).

Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 278/14 - LEX nr 1534079).

Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1276/12 - LEX nr 1481471).

Przepis art. 153 p.p.s.a. jest przepisem prawa materialnego. Na podstawie tego przepisu nie można kwestionować stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 224/13 - LEX nr 1485518).

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 304/14 - LEX nr 1522579).

Mając na względzie powyższe oraz treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 198/14 nie można podzielić poglądu skarżących, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Wbrew wywodom i zarzutom skargi w rozpatrywanej sprawie Wojewoda D. rozpoznając ponownie – po wyżej wymienionym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – sprawę, uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku.

W omawianym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdzając, że organ odwoławczy nie wykazał w analizowanej decyzji, że wystąpiły w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa, nakazał Wojewodzie D. dokonać rozpoznania sprawy w jej całokształcie, i dopiero w zależności od wyniku poczynionych ustaleń i ocen (z uwzględnieniem ustosunkowania się do zarzutów odwołania), wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Organ II instancji podejmując zaskarżoną decyzję uwzględnił powyższe wskazania Sądu co do dalszego postępowania.

W szczególności organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę dokonał prawidłowej wykładni przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) i wszystkich występujących w tym przepisie pojęć.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 przywołanego wyżej rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do wytwarzania produktów przez mieszanie, emulgowanie lub konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych.

Analizując treść tego przepisu i pojęć w nim zawartych oraz konkretne okoliczności rozpatrywanej sprawy Wojewoda D. trafnie wskazał w motywach decyzji z dnia [...] r. nr [...], że objęta wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę inwestycja obejmuje instalację do wytwarzania produktu (paliwa energetycznego) przez mieszanie produktu podstawowego (mułu węglowego) i półproduktu chemicznego (wapna palonego czyli tlenku wapnia).

Organ II instancji należycie przeanalizował pojęcie "mieszanie" (s. 7 zaskarżonej decyzji), po czym prawidłowo wywiódł, że w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie zawarto warunku, by określone tym przepisem przedsięwzięcie należeć musiało do przemysłu chemicznego.

Wojewoda słusznie ponadto zauważył, że przyjęcie założenia, iż substancja biorąca udział w procesie mieszania nie jest półproduktem chemicznym, postawiłoby pod znakiem zapytania sens przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i prowadziłoby wprost do (niedopuszczalnego) wniosku, że jest to przepis niewykonalny.

Omawiany przepis bowiem wyraźnie i jednoznacznie stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się w szczególności instalacje do wytwarzania produktów przez mieszanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych.

Skoro zatem przedmiotowa inwestycja obejmuje instalację do wytwarzania paliwa energetycznego przez mieszanie mułu węglowego i wapna palonego, to – wbrew wywodom strony skarżącej – jest ona przedsięwzięciem, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę we wszystkich jej aspektach organ odwoławczy prawidłowo i wystarczająco wykazał, że mające być wytwarzane w obiekcie budowlanym objętym wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę paliwo energetyczne jest produktem wytworzonym przez mieszanie produktu podstawowego (mułu węglowego) i półproduktu chemicznego (wapna palonego czyli tlenku wapnia).

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, czy wapno używane w procesie produkcji Carbomixu jest poddawane obróbce bądź przeróbce i czy jego pierwotna postać zmienia się oraz czy występują tu jakiekolwiek reakcje chemiczne, bowiem § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia warunków takich nie nakłada. Jak już wyżej podkreślono, przepis ten nie wymaga też, aby określone tym unormowaniem przedsięwzięcie należeć musiało do przemysłu chemicznego.

W tym stanie rzeczy żaden z zarzutów podnoszonych w skardze nie mógł zostać uwzględniony, a zaskarżoną decyzję – jako zgodną z wcześniej zapadłym w tej sprawie prawomocnym wyrokiem – uznać należy za nienaruszającą prawa i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji wyroku.