Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 884/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej I. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania I. K. od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) – utrzymał w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca I. K. w dniu [...] września 2008 r. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną działającą na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w/w Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego na 189 punktów, co zgodnie z przepisem art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych oznaczało negatywny wynik tego egzaminu.

W dniu [...] listopada 2008 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej uchwały Komisji Egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości. W odwołaniu skarżąca wskazała, że pytania nr 238, 118, 98 oraz 136 były sformułowane nieprecyzyjnie i nie pozwalały na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi. Nadto skarżąca podniosła, że warunki panujące na sali, w której odbywał się egzamin nie zapewniały kandydatom samodzielnej pracy. W związku z powyższym skarżąca wniosła o przyznanie jej czterech dodatkowych punktów za odpowiedzi udzielone na zakwestionowane pytania, zmianę lub uchylenie zaskarżonej uchwały i ustalenie, że uzyskała pozytywny wynik egzaminu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.). Minister uznał ponadto, iż z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez Przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała Komisji podjęta została - jak wskazał organ - zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przechodząc do merytorycznej oceny Minister Sprawiedliwości w ramach swojej decyzji dokonał analizy zarzutów skarżącej dotyczących poszczególnych pytań testowych podniesionych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r. W konsekwencji organ uznał, iż zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. Minister ustosunkował się szczegółowo do podniesionych przez skarżącą argumentów i zarzutów dotyczących pytań nr: 238, 118, 98 oraz 136, jak również do zastrzeżeń dotyczących miejsca, w którym przeprowadzono egzamin. W uzasadnieniu organ wskazał zarówno na podstawę prawną swojego stanowiska, jak również odniósł się do poglądów doktryny oraz judykatury. W konsekwencji organ uznał, iż wszystkie pytania, w tym również pytania kwestionowane przez skarżącą, zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Tym samym Minister Sprawiedliwości stwierdził, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej.

W dniu [...] kwietnia 2009 r. I. K., działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, strona zarzuciła Ministrowi Sprawiedliwości:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 339 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych – poprzez przyjęcie, iż pytania nr 136 i 238 są prawidłowo sformułowane pomimo, iż więcej niż jedna odpowiedź zaproponowana w teście jest odpowiedzią prawidłową;

- art. 339 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych – poprzez nieprzyznanie punktu za prawidłowe odpowiedzi udzielone na pytania nr 98, 118, 136 oraz 238, które nie są zgodne z kluczem odpowiedzi aczkolwiek są prawidłowe;

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 7 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady prawdy obiektywnej – poprzez pominięcie przez organ tej zasady co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów i przyjęcia błędnych podstaw do wydania decyzji;

- art. 8 k.p.a. – poprzez naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- art. 11 k.p.a. – poprzez nienależyte wyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek wydanego rozstrzygnięcia;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez należytego wskazania właściwych dowodów i niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała swoje dotychczasowe, przedstawione w odwołaniu - zarzuty dotyczące pytań testowych nr: 98, 118, 136 oraz 238, przedstawiając szczegółowo argumenty mające uzasadniać prawidłowość udzielonych przez skarżącą odpowiedzi. Skarżąca stwierdziła, iż za podstawę decyzji błędnie przyjęto cały szereg niesłusznych twierdzeń, opinii, interpretacji przepisów prawa, przedstawionych arbitralnie przez organ bez wyjaśnienia przesłanek, jakimi się kierował.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie - podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ponownie ustosunkował się zarówno do zarzutów dotyczących poszczególnych pytań testowych, jak również zarzutów proceduralnych podniesionych przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga I. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. narusza przepisy prawa.

Należy zauważyć, iż w myśl przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, zaś kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź.

Skarżąca I. K. zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wniesionej do Sądu zarzuciła, iż organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską z uwagi na niewłaściwą ocenę odpowiedzi udzielonych na pytania nr: 98, 118, 136 oraz 238.

W ocenie Sądu - jeśli chodzi o pytania nr 98, nr 136 oraz nr 238 - uznać należy, iż Minister Sprawiedliwości prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Organ w sposób dokładny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnej odpowiedzi na pytania nr 98, nr 136 oraz nr 238. Zdaniem Sądu zauważyć należy także, iż wskazane wyżej pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zostały one sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu egzaminacyjnego.

Jeśli chodzi o pytanie testowe nr 98, należy wskazać, iż brzmiało ono następująco:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona będąca osobą fizyczną osobiście wnosząc apelację w sprawie nie będącej sprawą gospodarczą, nie opłaciła jej należna opłatą stosunkową, mimo że jest reprezentowana w sprawie przez radcę prawnego:

A. sąd odrzuci apelację bez wzywania o uiszczenie opłaty,

B. przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd,

C. przewodniczący wzywa pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd".

W kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "C", opartą na art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 133 § 3 k.p.c. Skarżąca udzieliła odpowiedzi "A".

Zdaniem Sądu zgodzić się należy z organem, iż z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że w opisanej w pytaniu sytuacji, przewodniczący wzywa pełnomocnika strony (art. 133 § 3 k.p.c.) do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie (art. 130 § 1 k.p.c.) pod rygorem odrzucenia apelacji (art. 370 k.p.c.). Organ prawidłowo uznał, iż żadne przepisy postępowania cywilnego w dacie egzaminu nie przewidywały rygoru odrzucenia nieopłaconego środka odwoławczego wnoszonego przez stronę, bez uprzedniego wezwania strony do uiszczenia należnej opłaty. W tej sytuacji przyjąć należy, iż pytanie testowe nr 98 było skonstruowane prawidłowo i pozwalało na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi, którą była odpowiedź "C".

Z kolei pytanie testowe nr 136 brzmiało następująco:

"Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, przejęcie w wyniku prywatyzacji bezpośredniej zobowiązań przedsiębiorstwa państwowego, powstałych przy prowadzeniu przedsiębiorstwa:

A. nie wymaga zgody wierzycieli,

B. wymaga zgody wierzycieli,

C. wymaga zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa."

W kluczu odpowiedzi, jako prawidłową wskazano odpowiedź "A", opartą na przepisie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397 ze zm.). Skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". W odwołaniu skarżąca podniosła, powołując się na art. 41 ust. 2 cyt. ustawy, że zgoda ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa jest konieczną przesłanką komercjalizacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego, dlatego prawidłowa jest odpowiedź "C".

Zdaniem Sądu argumentacja skarżącej jest chybiona, albowiem przedstawiona przez stronę sytuacja odnosi się do wyrażenia zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, ale co do zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej. Do tego zaś - jak słusznie zauważył organ - pytanie nie odnosiło się, gdyż dotyczyło przejęcia zobowiązań przedsiębiorstw państwowych powstałych przy prowadzeniu przedsiębiorstwa. Te sytuacje są całkowicie różne, a zarządzenie o prywatyzacji bezpośredniej jest całkowicie odmienną decyzją, aniżeli decyzja o przejęciu zobowiązań przedsiębiorstwa państwowego, która jest zawsze wtórna i następcza w stosunku do zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej. W konsekwencji udzielona przez stronę odpowiedź "C" była całkowicie błędna. Należy uznać, iż prawidłowa odpowiedź wynika wprost z przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, zgodnie z którym przejęcie w wyniku prywatyzacji bezpośredniej zobowiązań przedsiębiorstwa państwowego, powstałych przy prowadzeniu przedsiębiorstwa, nie wymaga zgody wierzycieli. Zatem nieuzasadnione są wszelkie zarzuty dotyczące braku precyzji sformułowania pytania nr 136, albowiem pozwalało ono na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi.

Jeśli chodzi o pytanie 238, należy wskazać, iż brzmiało ono następująco:

"Zgodnie z ustawą radcach prawnych, aplikant radcowski upoważniony jest do zastępowania radcy prawnego może:

A. sporządzać opinie prawne,

B. udzielać porad prawnych,

C. zastępować radcę prawnego przed organami ścigania."

W kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "C", która oparta została na dyspozycji przepisu art. 351 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B".

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej wskazać należy, iż – jak zasadnie podniósł organ – sporne pytanie dotyczy form świadczenia pomocy prawnej przez aplikanta radcowskiego upoważnionego do zastępowania radcy prawnego, a nie terminu, po upływie którego aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego. Zgodnie z art. 351 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, aplikant radcowski po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej może zastępować radcę prawnego przed sądami rejonowymi, organami ścigania i organami administracji publicznej. Wbrew stanowisku skarżącej, aplikant radcowski w warunkach określonych w powołanym przepisie ustawy, bez uzyskania stosowanego upoważnienia nigdy nie będzie mógł zastępować radcy prawnego przed sądem rejonowym, organami ścigania i organami administracji publicznej. Zatem obok spełnienia przesłanek wskazanych w art. 351 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, koniecznym będzie zawsze legitymowanie się przez aplikanta radcowskiego stosowym upoważnieniem uzyskanym od radcy prawnego. W tej sytuacji uznać trzeba, iż zarzuty dotyczące braku określenia w tezie pytania terminu, o którym mowa w art. 351 ust. 1 ustawy o radcach prawnych - są bezprzedmiotowe, gdyż dla udzielenia poprawnej odpowiedzi nie było konieczne czynienie dodatkowych założeń. Z treści spornego pytania wprost wynika, że dotyczy ono aplikanta radcowskiego upoważnionego do zastępowania radcy prawnego, a aplikant przed upływem 6 miesięcy aplikacji takiego upoważnienia uzyskać nie może.

Zasadnicze wątpliwości Sądu wzbudziła natomiast kwestia odpowiedzi na pytanie testowe nr 118, które brzmiało następująco:

"Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru działalności regulowanej z przyczyny rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności regulowanej, ponowny wpis do tego rejestru może uzyskać:

A. w każdym czasie wyłącznie za zgodą ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa,

B. po upływie jednego roku od dnia wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności objętej wpisem,

C. nie wcześniej niż po upływie trzech lat od dnia wydania decyzji wykreśleniu z rejestru działalności regulowanej."

W kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "C", opartą na art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B".

Skarżąca zarzuciła, że na podstawie art. 72 ust. 1 cyt. ustawy, jedyną prawdziwą odpowiedzią jest odpowiedź "B". Podniosła, że ustawodawca wprowadził ograniczenia czasowe jedynie do ponownego wpisu w tym samym zakresie działalności gospodarczej. Jej zdaniem odpowiedź "C" jest nieprawidłowa, gdyż nie jest zgodne z prawem, by przedsiębiorca wykreślony mógł uzyskać wpis do rejestru dopiero po upływie trzech lat. Ponadto wskazała, że w odpowiedzi tej błędnie określono datę rozpoczęcia biegu terminu.

Zdaniem Sądu powyższe zarzuty skarżącej I. K. są w pełni uzasadnione.

Otóż należy przede wszystkim zauważyć, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] września 2008 r., a więc w dacie przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich, przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru działalności regulowanej, może uzyskać ponowny wpis do rejestru w tym samym zakresie działalności gospodarczej nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa wart. 71 ust. 1.

Należy wskazać, iż do dnia 19 września 2008 r. (przed nowelizacją) powołany przepis miał następujące brzmienie: "Przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru działalności regulowanej, może uzyskać ponowny wpis do tego rejestru nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu z rejestru działalności regulowanej z przyczyn, o których mowa w art. 71 ust. 1".

W tej sytuacji uznać należy, iż treść pytania testowego nr 118 wraz z odpowiedzią "C", uznaną przez organ za jedynie prawidłową, odpowiadała treści przepisu art. 72 ust. 1 sprzed nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dokonanej ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888).

Nie można podzielić stanowiska organu, iż w/w nowelizacja pozostawała bez wpływu na wybór prawidłowej odpowiedzi, mając jedynie na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych związanych z konsekwencjami wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej.

Wskazać należy bowiem, że zgodnie z wyraźnym pouczeniem zawartym w punkcie 7 widniejącym na stronie tytułowej urzędowego druku egzaminu konkursowego (vide: akta administracyjne), pytania testowe miały zostać opracowane według stanu prawnego na dzień [...] września 2008 r., tj. na dzień przeprowadzenia przedmiotowego egzaminu.

Otóż należy zauważyć, iż w dniu [...] września 2008 r. przepis art. 72 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyraźnie przewidywał, że decyzją wyznaczającą początek biegu terminu wskazanego w pytaniu nr 118 jest decyzja, o której mowa w art. 71 ust. 1 tej ustawy, a więc "decyzja o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem", a nie decyzja wskazana w punkcie "C" klucza odpowiedzi, a więc "decyzja o wykreśleniu z rejestru działalności regulowanej".

Zdaniem Sądu zmiana brzmienia przepisu art. 72 ust. 1 omawianej ustawy nie miała więc - wbrew temu co twierdził Minister - charakteru wyłącznie kosmetycznego. Warto wskazać, że w doktrynie od dawna podkreślano odrębność decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem od decyzji o wykreśleniu z rejestru działalności regulowanej (tak m.in. K. Kohutek /w:/ M. Brożyna, M. Chudzik, K. Kohutek, J. Molis, S. Szuster, Komentarz do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Wolters Kluwert Polska, 2005 r.). W ocenie Sądu można wskazać na marginesie, choć nie ma to jakiegokolwiek znaczenia dla oceny legalności pytania nr 118, że w świetle niektórych poglądów doktryny również na gruncie poprzednio obowiązującego brzmienia przepisu art. 72 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, brak było podstaw do używania sformułowania "decyzja o wykreśleniu", gdyż wykreślenie podobnie, jak sam wpis, zawsze miało postać czynności materialno-technicznej, nie zaś decyzji administracyjnej (vide: m.in. M. Strzelbicki, Wpis do rejestru działalności regulowanej, RPEiS z 2005 r., nr 4, poz. 67).

W tej sytuacji uznać należy, iż pytanie testowe nr 118 zostało sformułowane na podstawie nieobowiązującego w dniu egzaminu, a więc w dniu [...] września 2008 r. – stanu prawnego.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że skoro powołany przez Ministra Sprawiedliwości, jako podstawa prawna prawidłowej odpowiedzi na pytanie egzaminacyjne nr 118 – przepis art. 72 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie dawał możliwości uznania za prawidłową jakiejkolwiek odpowiedzi, w tym przede wszystkim odpowiedzi "C", całe przedmiotowe pytanie testowe zostało opracowane z ewidentnym naruszeniem normy prawnej wskazanej w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Mając powyższe zastrzeżenia na uwadze Sąd zobowiązany był uchylić wydaną przez Ministra Sprawiedliwości decyzję z dnia [...] marca 2009 r. celem przeprowadzenia przez ten organ ponownej analizy zarzutów związanych ze spornym pytaniem nr 118 zawartym w teście egzaminacyjnym na aplikację radcowską.

W ocenie Sądu należy podkreślić, iż dla uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu skarżącej I. K. brakowało wyłącznie jednego punktu, co dodatkowo czyni zasadnym dokonanie ponownej wnikliwej analizy wskazanych powyżej wątpliwości w zakresie pytania testowego nr 118, w szczególności w kontekście art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Ponieważ Minister Sprawiedliwości nie wykazał dostatecznie jasno wszystkich okoliczności przekonywujących o trafności swojego rozstrzygnięcia w zakresie pytania testowego nr 118, należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2009 r., jako uchybiającą w sposób istotny zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te w konsekwencji mogły mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, tym bardziej, jeśli uwzględni się fakt, iż skarżąca uzyskała jeden punkt mniej od wymaganego minimum, określonego w przepisie art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 152 p.p.s.a. - orzekł jednocześnie, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie będzie podlegać wykonaniu.

Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego poniesionych przez stronę skarżącą, Sąd orzekł w oparciu o dyspozycję przepisu art. 200 p.p.s.a.