Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2195/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp.j. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r, Nr [...] M.[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. j. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") Nr [...] z [...]czerwca 2021 r. - utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Uzasadniając postanowienie organ wyjaśnił, że 5 marca 2021 r. do PINB wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], w którym zwrócono się o przeprowadzenie kontroli legalności kanału sanitarnego usytuowanego na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. 22 marca 2021 r. do PINB wpłynął też wniosek [...] Sp. j. o wszczęcie postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy przyłącza do kanału sanitarnego usytuowanego na ww. działkach.

21 kwietnia 2021 dokonano oględzin działek nr ew. [...] z obrębu [...] w [...]. W sporządzonym protokole wskazano.: "Na terenie dz. ew. nr [...] z obrębu [...] prowadzone są roboty budowlane na podstawie decyzji nr [...] z [...] czerwca 2019 r. W ramach inwestycji wykonano instalację kanalizacyjną i podłączono ją do instalacji zewnętrznej biegnącej w ul. [...], wykonano przyłącze zgodnie z okazanym projektem budowlanym przewodu (kanału) sanitarnego z 03.08.2020 r. (...) W dokumentacji złożonej przez inwestora znajduje się inwentaryzacja powykonawcza wykonanych robót, inwestor przedstawił projekt, jako załącznik do protokołu. (...) Inwestor nie posiada zgody administracji budowlanej na wykonane roboty".

Pismem z 18 czerwca 2021 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanej sieci kanalizacji wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej na terenie działki nr ew. [...] oraz części działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...], a postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2021 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie, bez wymaganej przepisami prawa zgody właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej, sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej. Zażalenie na ww. postanowienie złożone zostało przez [...] Sp. j.

[...]WINB wyjaśnił kompetencje organu odwoławczego oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Wskazał też, że na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] wykonano instalację kanalizacyjną i podłączono ją do instalacji zewnętrznej biegnącej w ul. [...], wykonano przyłącze zgodnie z okazanym projektem budowlanym przewodu (kanału) sanitarnego. W protokole z oględzin przeprowadzonych 21 kwietnia 2021 r. wskazano wprost, że inwestor nie posiada zgody administracji budowlanej na wykonane roboty.

Odnosząc się do definicji przyłącza kanalizacyjnego oraz sieci kanalizacyjnej [...]WINB wyjaśnił, że w ustawie Prawo budowlane nie ma zawartych definicji legalnych w/w pojęć. W ustawie z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U.2020.2028) zostało określone, że przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej (art. 2 pkt 5), zaś sieci to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego (art. 2 pkt 7). Z ustaleń protokolarnych wynika, że inwestor nie tylko wykonał przyłącze kanalizacyjne, a zostało również wykonana instalacja kanalizacyjna, czyli sieć kanalizacyjna.

Z dołączonych do projektu budowlanego przewodu kanalizacyjnego warunków technicznych przyłącza do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wynika, ze odprowadzenie ścieków bytowych w ww. zabudowy będzie możliwe do istniejącego kanału sanitarnego 0 0,20 m w ul. S. po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji kanału sanitarnego 0 0,20 m w drodze dojazdowej do ul. [...] na odcinku od ww. kanału sanitarnego do ostatniego projektowanego budynku oraz po zaprojektowaniu i wybudowaniu przyłączy kanalizacyjnych do poszczególnych budynków.

Z legendy mapy do celów projektowych znajdującej się w projekcie kanału sanitarnego jednoznacznie wynika, że na zaznaczonym na mapie odcinku 1-5 miała zostać zrealizowana sieć kanalizacyjna. Biorąc pod uwagę powyższe nie sposób było uznać za zażaleniem, że odcinek ten stanowi jedynie przyłącze kanalizacyjne. Budowa przyłączy (zgodnie z mapą do celów projektowych) miała nastąpić na odcinkach [...]. Ponadto z projektu wynika, że to właśnie owe przyłącza w dalszej kolejności miały zostać podłączone do sieci wybudowanej na odcinku [...]). Stąd też z przedłożonej mapy wynika wprost, iż wybudowany przewód miał stanowić nie przyłącze, ale sieć kanalizacyjną (wybudowaną na odcinku [...]), która zgodnie z pkt 5 uzgodnienia, po jej włączeniu do urządzeń MPWiK będzie służyła do przyłączenia innych odbiorców.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. c Pr. bud. budowa sieci kanalizacyjnych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Z akt sprawy (w tym również z oświadczeń składanych przez inwestora) wynika, że na budowę sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączem kanalizacyjnym nie uzyskano pozwolenia na budowę, ani też nie dokonano wymaganego prawem zgłoszenia organowi architektoniczno- budowlanemu.

Odnosząc się zatem do zarzutów zażalenia [...]WINB stwierdził, że procedura zgłoszenia nie jest obligatoryjną w odniesieniu do przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, ale w niniejszym przypadku dokonano również budowy sieci kanalizacyjnej, a w tym przypadku brak jest przepisu analogicznego do art. 29a Pr. bud., który wyłączałby obowiązek dokonania z zgłoszenia organowi administracji względem budowy sieci kanalizacyjnej. Dlatego wykonane przewody kanalizacyjne nie stanowiły w całości jedynie przyłącza do sieci kanalizacyjnej, która wychodzi poza granice działki. Sam inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę przewodu kanalizacyjnego, zatem miał świadomość konieczności uzyskania stosownej zgodny od organu architektoniczno budowlanego.

Samowola budowlana tego typu obiektu skutkuje wdrożeniem postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 Pr. bud. Organ przytoczył treść art. 48 ust. 1 i ust. 3Pr. bud., uznając, że postanowienie PINB zostało podjęte na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Argumenty, które zostały przedstawione przez skarżącą w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji, ani też umorzeniem przedmiotowego postępowania. Legalizacja sieci kanalizacyjnej oraz przyłącza kanalizacyjnego nie jest obowiązkiem inwestora, a jego uprawnieniem.

Na aktualnym etapie postępowania, tj. wstrzymania budowy, przepisy prawa nie obligują organu do weryfikacji zgodności obiektu z przepisami. Tego typu analiza będzie możliwa dopiero na późniejszym etapie sprawy, tj. na etapie badania zgodności przedłożonych dokumentów, co wynika wprost z art. 49 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.

Z tym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc pismem datowanym na 21 września 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzuciła "naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz wadliwą wykładnię norm przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie tj. art. 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 200lr. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zborowym odprowadzaniu ścieków (...) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane". Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów "obejmujących koszty opłaty od skarg".

Uzasadniając skargę skarżąca wyjaśniła, że [...]WINB w sposób arbitralny rozstrzygnął o prowadzeniu przez spółkę prac budowlanych, obejmujących budowę sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej (sanitarnej), nie podejmując wyjaśnienia kwestii podstawowej - w oparciu o jakie normy prawne określony odcinek przewodu podłączeniowego do istniejącej sieci sanitarnej i wodociągowej stanowi sieć, a nie przyłącze. Organ powołał się na treść przepisów, ale nie dokonał ich wykładni i nie wyjaśnił stronie, jakie przesłanki przemawiają za odstąpieniem od wykładni pojęć przyłącza prezentowanych w judykaturze.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. bud. budowa przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale zgłoszenia. Zatem definicja przyłącza determinuje obowiązki strony/podmiotów prawa i z tego względu przyjęta przez organ definicja powinna mieć oparcie w treści przepisu oraz być jednoznaczna, weryfikowalna.

W zażaleniu na postanowienie PINB wskazano, że ustawa Prawo budowalne nie zawiera definicji przyłącza odsyłając w tej kwestii poprzez art. 29a ust. 2 do ustaw odrębnych (tj. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zborowym odprowadzaniu ścieków). Wobec tego należy wskazać na ustawowe definicje przyłącza wodociągowego i przyłącza kanalizacyjnego zawarte w tejże ustawie. Zgodnie z art. 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej, a przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym.

Przedmiotowe definicje nie były jednoznaczne i wywoływały wątpliwości interpretacyjne i ostatecznie ich rozumienie stało się przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, który w uchwale z 22 czerwca 2017 r. (sygn. akt III SZP 2/16) stwierdził, że przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ww. ustawy jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki' do sieci kanalizacyjnej, a przyłączem wodociągowym jest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości.

Zgodnie z ustawą z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach spółka, jako właściciel nieruchomości była obowiązana do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Skoro ustawodawca nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci, a jednocześnie obowiązek budowy sieci jest wyłączną powinnością jednostek samorządu, to przyłączenie do sieci jest w intencji ustawodawcy rozbudową przyłącza, a nie budową sieci.

Jedynym kryterium rozróżniającym przyłącze od sieci jest kwestia topograficzna (granic przestrzennych). Przyłączę zgodnie z brzmieniem definicji i celem ustawy jest przewodem łączącym nieruchomość z siecią zlokalizowaną poza nieruchomością. Wobec tego organ rozpoznając zażalenie strony skarżącej nie udzielił precyzyjnej i jednoznacznej odpowiedzi, dlaczego kwestia definicji przyłącza i jego granic przestrzennych nie może zostać zaaprobowana w sprawie. W tej kwestii organ odwołał się do wniosków strony oraz warunków wskazanych przez MPWiK - uznając, iż używane w korespondencji i dokumentach stwierdzenia "sieć" determinują ocenę okoliczności faktycznych w sprawie i samorzutnie modyfikują treść tych pojęć w kontekście wykładni przepisów prawa. Uszło jednak uwadze organu, iż pojęcia te używane w dokumentach stron zamiennie i w znaczeniu potocznym - nie mogą stanowić kryterium wykładni normy prawnej - w szczególności kreującej obowiązki i zakazy.

Spółka przyjmując określone warunki przyłączenia nieruchomości - pozostawała w pozycji nierównorzędnej w stosunku do MPWiK i z oczywistych względów nie mogła kontestować przedłożonych warunków przyłączenia.

Niewątpliwie jednak działka nr [...] przyłączana do sieci znajdującej się na działce nr [...] stanowiła jedną nieruchomość, a opisywana w uzasadnieniu postanowienia droga dojazdowa zaplanowana na działce nr [...] (własności spółki) miała charakter planowanej komunikacji wewnętrznej, a nie działki drogowej.

Prezentowana przez organ wykładnia zakłada, iż jeżeli właściciel nieruchomości przyłączanej posiada na tej nieruchomości (lub planuje) więcej niż jeden obiekt - przyłącze staje się siecią, pomimo milczenia ustawodawcy w tej kwestii. Podobnie, nieporozumieniem byłaby wykładnia wskazująca na normatywny skutek posłużenia się przez stronę/organ określonym pojęciem np. sieci niezależnie od treści ustawy. Taka wykładnia zakłada, iż omyłkowe lub wadliwe złożenie wniosku o pozwolenie lub posłużenie się przez podmiot pojęciem sieci lub omyłkowe jego niełożenie z uwagi na posługiwanie się pojęciem przyłącza miałoby mieć ma skutek prawo kształtujący, niezależnie od treści normy prawnej.

Wykładnia prawa nie powinna przybierać dowolnego charakteru, zasada zaufania wyrażona w dyspozycji art. 120 k.p.a. determinuje obowiązek działania organu w sposób transparentny.

Spółka w przedmiotowej sprawie nie ukrywała prowadzenia inwestycji, konsultowała zamierzenia budowlane z MPWiK oraz złożyła do zasobu geodezyjnego inwentaryzację powykonawczą. Na skutek prezentowanych wątpliwości przez wydział budownictwa Dzielnicy [...], złożone zostały wnioski, jednakże ostatecznie brak możliwości jednoznacznego zinterpretowania charakteru dokonanych prac budowlanych z uwagi na niejasność definicji i ich wykładni nie powinien prowadzić do ocen o rozstrzygnięć arbitralnych.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zaskarżone postanowienie [...]WINB i poprzedzające je postanowienie PINB było prawidłowe, a skarga była niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Kontrola ta obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84a ust. 1 pkt 1 Pr. bud.). Sprawowanie ww. kontroli jest nie tylko uprawnieniem organów nadzoru budowlanego, ale również ich ustawowym obowiązkiem (art. 81 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.).

Jak wynika z powyższego, PINB miał prawny obowiązek przeprowadzić kontrolę zgodności wykonywania przez skarżącą robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego na skutek pisma z 5 marca 2021 r. Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], w którym zwrócono się o przeprowadzenie kontroli legalności budowy "kanału sanitarnego" na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Co więcej, obowiązek taki powstał również na skutek inicjatywy samej skarżącej, które wystąpiła do PINB z wnioskiem z 22 marca 2021 r. o wszczęcie postępowania legalizacyjnego, dotyczącego budowy przyłącza do kanału sanitarnego usytuowanego na ww. działkach.

Aby móc dokonać poprawnej subsumpcji prawnej, pozwalającej na właściwy dobór mających zastosowanie w sprawie przepisów, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był w pierwszej kolejności do należytego ustalenia stanu faktycznego w zakresie wykonanych robót budowlanych (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.). To ustalenie z kolei polegać miało na jednoznacznym określeniu, co w rzeczywistości stanowiło przedmiot wykonanych robót budowlanych. Prawidłowo więc PINB – mając na uwadze art. 75 § 1 w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. – dokonał 21 kwietnia 2021 r. oględzin działek, na których roboty te zostały wykonane. Ustalony w ten sposób stan faktyczny nie jest w sprawie sporny (skarżąca nie kwestionowała tego stanu); spornym stała się kwalifikacja prawna robót budowlanych, dokonana przez organa obu instancji.

Zdaniem PINB (uznanym za zasadne przez organ odwoławczy), wykonane przez skarżącą roboty budowlane należało zakwalifikować, jako samowolną budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, na terenie działki nr. ew. [...] oraz części działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Zdaniem zaś skarżącej, wybudowała ona jedynie przyłącza kanalizacyjne, a nie sieć kanalizacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że w stanie faktycznym zawisłej sprawy należy uznać za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego. Jak wynika z "projektu kanału sanitarnego" – a więc podstawowej dokumentacji projektowej – sporządzonego [...] marca 2020 r. na zlecenie skarżącej, przedmiotem opracowania architektoniczno budowlanego (a więc i inwestycji) była "sieć kanalizacji sanitarnej", natomiast "projekt przyłączy kanalizacyjnych" miał być "przedmiotem odrębnych opracowań" (s. 3 projektu). Określenie "sieć kanalizacji sanitarnej" – przy wyraźnym odróżnieniu projektowym przyłączy - używane jest wielokrotnie w tym projekcie, zaś określenie jej przebiegu (pkt 1 projektu zagospodarowania terenu) jest zbieżne z definicją sieci kanalizacyjnej, zawartą w art. 2 pkt. 7 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2028). Jak wynika bowiem z projektu, jego przedmiotem były właśnie przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ten ostatni warunek wynika natomiast z warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, sporządzonych 22 sierpnia 2019 r. przez MPWiK na rzecz skarżącej. Zgodnie z pkt 3f ww. warunków, wybudowana sieć wodociągowa i kanalizacyjna staje się "elementem Spółki" (tzn. MPWiK) z chwilą ich włączenia do sieci MPWiK.

Jak ponadto bezspornie wynika z porozumienie z 22 sierpnia 2019 r., zawartego przez skarżącą z MPWiK, obowiązkiem skarżącej było wykonanie dokumentacji technicznej sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej (§ 1.1.) i przeniesienie ich własności na rzecz MPWiK (§ 1.4 i § 1.5 porozumienia).

Z § 2 pkt 2 oświadczenia o ustanowieniu służebności przesyłu, sporządzonego w formie notarialnej Rep. [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. wynika ponadto, że skarżąca ustanowiła na rzecz MPWiK ww. rzeczowe prawo, ograniczone "do pasa gruntu o szerokości 1 metra nad projektowaną siecią wodociągową i siecią kanalizacyjną zgodnie z załącznikiem do (...) aktu notarialnego, na którym przebieg sieci wodociągowej zaznaczono kolorem niebieskim, a przebieg sieci kanalizacyjnej zaznaczono kolorem czerwonym (...)". Oświadczenie to zawiera również wnioski (§ 4 pkt 2) o ujawnienie służebności przesyłu nad siecią wodociągową i kanalizacyjną w księdze wieczystej nieruchomości.

Dlatego też słusznie – wbrew stanowisku skarżącej – uznał PINB (a w konsekwencji i organ II instancji), że przedmiotem wykonanych przez skarżąca robót budowlanych, kontrolowanych przez organ nadzoru budowlanego, była budowa sieci kanalizacyjnej oraz przyłączy kanalizacyjnych.

Stanowisko, prezentowane przez skarżącą zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do tut. Sądu, pomija w zupełności ww. składane przez [...] Sp. j. oświadczenia (w tym treść ustanowionego rzeczowego prawa ograniczonego, które – z natury rzeczy – dotyczyć może wyłącznie urządzeń, stanowiących sieci przesyłowe (art. 3051 w zw. z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego) i to, co przecież stanowiło przedmiot zlecenia samej skarżącej – projekt budowlany sieci kanalizacyjnej z marca 2020 r.

Organa nadzoru budowlanego, prawidłowo określając przedmiot robót budowlanych, jako budowę (w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pra. bud.) sieci kanalizacji zobowiązane były do sprawdzenia, czy inwestor (skarżąca) poprzedził budowę zgłoszeniem jej zamiaru, jako czynnością wymaganą art. 29 ust. 1 pkt 2c Pr. bud. Skoro z ustaleń organu – niezaprzeczonych przez skarżącą w toku postępowania – wynikało, że tego obowiązku inwestor w ogóle nie dopełnił, to budowa była samowolna. W takim zaś wypadku obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było zastosowanie dyspozycji art. 48 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 Pr. bud. i wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy – co też PINB kwestionowanym w niniejszej sprawie postanowieniem Nr [...]z [...] czerwca 2021 r. uczynił.

Podobnie, w wypadku budowy przyłączy kanalizacyjnych inwestor zobowiązany jest zgłosić zamiar wykonania tych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 23c Pr. bud.) i jest uprawniony do ich wykonania wyłącznie w wypadku milczącej zgody tego organu (tzn. braku wniesienia sprzeciwu w terminie w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia) – art. 30 ust. 5 Pr. bud.

Błędnie prawnie natomiast – w świetle powyższej oceny prawnej – uznał [...]WINB w uzasadnieniu swego postanowienia, że "procedura zgłoszenia nie jest obligatoryjną w odniesieniu do przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych". Jest obligatoryjna i wprost wynika to z art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. bud. Błąd ten nie miał jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

PINB, zgodnie z art. 48 ust. 3 Pr. bud. poinformował też skarżącą w ww. postanowieniu o wstrzymaniu budowy o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego i o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Postanowienie PINB Nr [...] z [...] czerwca 2021 r. było jednocześnie pierwsza czynnością procesową organu, związaną z wnioskiem skarżącej, umożliwiającą przeprowadzenie żądanego przez skarżącą postępowania legalizacyjnego samowolnie zrealizowanej budowy, choć w szerszym zakresie niż określała to w swym wniosku skarżąca.

Tym samym uznać należy, że organa obu instancji po pierwsze prawidłowo ustaliły stan faktyczny, po drugie prawidłowo zakwalifikowały prawnie rodzaj robót budowlanych wykonanych przez skarżącą, jako budowę sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami kanalizacyjnymi, po trzecie poprawnie wyjaśniły, że tego rodzaju budowa powinna być poprzedzona przez inwestora zgłoszeniem właściwemu organowi architektoniczno budowlanemu, po czwarte zasadnie uznały, że brak ww. zgłoszenia przesądza o samowoli budowlanej i – w konsekwencji – po piąte PINB słusznie zastosował się do obowiązku, wynikającego z art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., wstrzymując prowadzoną budowę (co w tym stanie faktycznym było możliwe z uwagi na treść art. 48 ust. 5 Pr. bud.).

Tym samym [...]WINB prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymując w mocy postanowienie PINB Nr [...] z [...] czerwca 2021 r.

Z powyższych przyczyn niezasadne były zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia art. 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zborowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. bud.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.