Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1564/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 23 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. na podstawie wystawionych w dniu 04.02.2013r. tytułów wykonawczych nr:

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 12/2005 r. w kwocie należności głównej 5.193,40 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 4/2006 r. w kwocie należności głównej 5.325,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 5/2006 r. w kwocie należności głównej 4.734,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 6/2006 r. w kwocie należności głównej 5.096,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 7/2006 r. w kwocie należności głównej 4.374,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 8/2006 r. w kwocie należności głównej 4.923,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych za 9/2006 r. w kwocie należności głównej 3.823,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 5/2006 r. w kwocie należności głównej 4.910,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 6/2006 r. w kwocie należności głównej 5.326,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 7/2006 r. w kwocie należności głównej 5.788,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 8/2006 r. w kwocie należności głównej 7.112,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 9/2006 r. w kwocie należności głównej 1.587,00 zł;

- [...] - obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za 10/2006 r. w kwocie należności głównej 4.489,00 zł.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuły wykonawcze organ egzekucyjny dokonał na podstawie zawiadomienia z dnia 11.02.2013r. nr [...] zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w firmie "B" S.C. E. i M.K. z/s w G. przy ul. S.

Zawiadomienie nr [...] doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności, natomiast jego odpis zobowiązanej spółce wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych - w dniu 19.02.2013r.

Pismem z dnia 24.05.2013r. (nadanym w placówce pocztowej dnia 27.05.2013r.) spółka z o.o. "A" złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych objętych ww. zajęciem nr [...]. Spółka wskazała, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na zaległości objęte zawiadomieniem o zajęciu nr [...] wystawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.

Postanowieniem nr [...] z dnia 29.07.2016r. (doręczonym stronie 09.08.2016r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z dnia 24.05.2013r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], od nr [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało zakończone wskutek wyegzekwowania obowiązku. Brak jest zatem przedmiotu postępowania.

Postanowieniem z dnia 24.08.2016r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w ww. postanowieniu polegającą na wskazaniu błędnego numeru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej.

W zakresie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], organ egzekucyjny wydał odrębne rozstrzygnięcie nr [...].

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 lipca 2016 r. umarzające postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwoty dochodzonych należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...], nr [...] oraz o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...] - zostały wyegzekwowane w dniach 24.10.2013 r. i 25.10.2013 r. od dłużnika zajętej wierzytelności, tj. od firmy "B" S.C. E. i M.K. Tym samym, wskutek wyegzekwowania ww. należności, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając w dniu 29.07.2016r. postanowienie nr [...] prawidłowo oparł się na postanowieniach art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym - stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Na mocy ww. przepisu art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję (odpowiednio - postanowienie) o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przy czym, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość tego postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W badanej sprawie, na moment rozpoznania podania z dnia 24.05.2013r., brak było podstaw do merytorycznego orzeczenia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 04.02.2013r. o numerach od [...] do [...], nr [...] oraz o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...].

Odnosząc się natomiast do kwestii powołania w stanie faktycznym zaskarżonego postanowienia błędnego numeru zawiadomienia o zajęciu wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (tj. nr [...] zamiast nr [...]), organ odwoławczy zauważył, że w tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał sprostowania z urzędu oczywistej omyłki wydając w dniu 24.08.2016r. postanowienie nr [...].

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. Art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

2. Art. 7, 77 par. 1, art. 80, art. 107, art. 138 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącej nie można zaakceptować poglądu prezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, że sprostowanie oczywistej pomyłki pisarskiej poprzez zmianę numeru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności było wystarczające do uznania, że dotychczas prowadzone postępowanie zostało naprawione. Zdaniem skarżącej, prowadzone postępowanie nie miało podstawy prawnej i korekta w drodze tzw. omyłki pisarskiej nie jest wystarczająca. Postępowanie w istocie nie miało podstawy faktycznej i prawnej, gdyż dotyczyło innej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryterium, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego - umarzające postępowanie przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Organy uznały, że na moment rozpoznania podania z dnia 24.05.2013r., brak było podstaw do merytorycznego orzeczenia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 04.02.2013r. o numerach od [...] do [...], nr [...] oraz o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...], albowiem kwoty dochodzonych należności objętych tymi tytułami wykonawczymi zostały wyegzekwowane w dniach 24.10.2013 r. i 25.10.2013 r. od dłużnika zajętej wierzytelności, tj. od firmy "B" S.C. E. i M.K. Tym samym, wskutek wyegzekwowania ww. należności, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.

W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis ten na mocy art. 18 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio do postępowania egzekucyjnego w administracji.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (op. cit.). Bezprzedmiotowość przedmiotowa ma więc miejsce wtedy, kiedy zbędne jest orzekanie odnośnie substratu sprawy administracyjnej, a więc wówczas, gdy przedmiot jej nie istnieje, albo gdy był już objęty ostatecznym rozstrzygnięciem. W niniejszej sprawie przed rozpoznaniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], nr [...] oraz o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...], należności objęte tymi tytułami wykonawczymi zostały wyegzekwowane. Tym samym, wskutek wyegzekwowania ww. należności, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego stało się zatem bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Na marginesie należy zauważyć, że argumentacja podniesiona w skardze podważająca możliwość zmiany numeru zawiadomienia o zajęciu w treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu, poprzez wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Kwestie te mogły być bowiem podnoszone w przysługującym zażaleniu na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki i ewentualnej skardze do Sądu na postanowienie utrzymujące w mocy to postanowienie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.