Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 545/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2015 r. sprzeciwu E. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2015 r. w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2012 p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. ,


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 5 czerwca 2015 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, że jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone 13 km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 16 ha, drewniany dom o powierzchni 60 m² z 1908 r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. Skarżący podał też, że nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych, a źródłem jego utrzymania pozostaje renta w wysokości 473 zł miesięcznie, w maju 2014 r. w całości zajęta przez Urząd Skarbowy. Dodatkowo wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, a także otrzymał kwotę 1.033 zł tytułem dopłat bezpośrednich. Aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest siedem postepowań egzekucyjnych, a zadłużenie wynosi 15.000 zł (k. 19 - 20). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: szpitalną kartę informacyjną (k. 21) oraz rachunki za lekarstwa (k. 22 – 23).

W sprawie II SA/Bk 736/13 na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. ustalono,

że uczestnik postępowania T. z tytułu zniesienia współwłasności spłacił skarżącemu kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, bo skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego. Na kolejnej rozprawie w tej sprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. skarżący podał, że kwota

ze spłaty znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika. Powyższe informacje zostały doprecyzowane przez Sąd Okręgowy w Ł., który w dniu 04 września 2014 r. przesłał odpisy postanowień:

– Sądu Rejonowego w Z. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny

w W. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...]

z którego wynika, że T. przyznano na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. W. złożoną z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...]o łącznej powierzchni 12.9590 ha i zasądzono od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach:

I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia) - k. 26;

– Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] oddalającego apelację od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. (k. 27 - 28).

Jednocześnie poinformowano, że Skarżący w dniu 25 lipca 2014 r. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu. Z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Z. wynika natomiast, że postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu 25 kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł a dniu 25 czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł - pisma z dnia 17 września 2014 r. i 29 września 2014 r. (k. 29 i k. 31).

Ponadto w sprawie II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. złożył wniosek o cofnięcie przyznanego Skarżącemu prawa pomocy. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około 20 ha, położone

na terenie gminy K. i gminy C., składające się z gruntów o dobrej

i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, trzech ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego oraz trzech kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła (kilkanaście sztuk).

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stwierdzając, że skarżący dysponuje znacznym majątkiem i znaczną kwotą środków finansowych. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne

do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy.

Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 80 k.p.a. przez całkowicie dowolną i stronniczą ocenę przedstawionych we wniosku dowodów, zlekceważenie pogorszenia stanu jego zdrowia, co uniemożliwia mu prowadzenie jakichkolwiek prac w gospodarstwie rolnym oraz bezpodstawne stwierdzenie, że wnioskodawca nie chciał wskazać rachunku bankowego i że jest dysponentem środków pieniężnych znajdujących się w depozycie sądowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 12 czerwca 2015 r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Wniosek skarżącego z dnia 5 czerwca 2015 r. zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Obowiązkiem osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zatem uprawdopodobnienie i udokumentowanie oświadczeń zawartych we wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest rzetelna ocena oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę pod względem spełnienia bądź niespełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 p.p.s.a. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

Analiza znajdujących się w aktach dokumentów nie pozwala, zdaniem Sądu, na uwzględnienie żądania skarżącego, albowiem nie wykazał on w wystarczający sposób, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie o jego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym, zwłaszcza w świetle dokumentów znajdujących się w aktach innych spraw Skarżącego zawisłych przed tutejszym Sądem.

Z dokumentów tych – których kserokopie dołączono do akt niniejszej sprawy – wynika, że T. M. – uczestnik postępowania w sprawie ze skargi E. S. złożonej do tut. Sądu na decyzję w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – spłacił skarżącemu z tytułu zniesienia współwłasności kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, gdyż skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego (protokoły

z rozprawy z dnia 22 lipca 2014 r. i 26 sierpnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 736/13). Powyższe zostało potwierdzone i doprecyzowane w nadesłanych przez Sąd Okręgowy w Ł. odpisach postanowień z dnia [...] stycznia 2013 r., [...] marca 2014 r. i 10 czerwca 2014 r. Wynika z nich, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny

w W. M. przyznał T. M. na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. W. złożoną z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...] o łącznej powierzchni 12.9590 ha i zasądził od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach: I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia). Sąd Okręgowy w Ł., postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...],[...] oddalił apelacje i zażalenia od postanowienia z dnia 9 stycznia 2013 r.

Ponadto, z informacji uzyskanej przez tutejszy Sąd we wspomnianej sprawie

II SA/Bk 736/13, a pochodzącej z Sądu Rejonowego w Z. VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. wynika, że postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu 25 kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł, a 25 czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej

w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł (pisma

z dnia 17 września 2014 r. i 22 września 2014 r.).

Należy również zauważyć, że w sprawie o sygn. II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. złożył wniosek

o cofnięcie prawa pomocy przyznanego E. S. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że E. S. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około 20 ha, położone na terenie gminy K.i gminy C., składające się z gruntów o dobrej i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, trzech ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego oraz trzech kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła (kilkanaście sztuk).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, albowiem zataił informację o uzyskanej spłacie. Wbrew twierdzeniom strony kwota złożona do depozytu sądowego nie została w całości zajęta przez komornika.

Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że komornik dokonał zajęcia

w wysokości 1.421,26 zł. Skarżący, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedstawił dokumentacji, która podważyłaby informacje zwarte w piśmie Prezesa Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 2014 r. Tym samym, do dyspozycji skarżącego pozostaje nadal kwota ponad 100.000 zł, którą to kwotę może w każdej chwili podjąć. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący dobrowolnie pozbawia się środków z zasądzonej na jego rzecz spłaty, które mogłyby posłużyć do opłacenia kosztów postępowania sądowego.

Dodatkowo Sąd zauważa, że z wniosku organu nadzoru budowlanego złożonego w sprawie II SAB/Bk 50/13 wynika, że prowadzone przez skarżącego gospodarstwo nie prosperuje tak źle jak wskazuje on we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w tej sprawie.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, dotyczących jego stanu zdrowia (przebyty zawał serca) i braku zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu, okoliczności te nie mogą mieć wpływu na jego zdolność do ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Skarżący nie wykazał związku pomiędzy przebytą chorobą, a ewentualnym pogorszeniem swojej sytuacji materialnej (nie przedstawiono żadnych rachunków które mogłyby świadczyć o większych wydatkach). Jak wynika natomiast z akt sprawy, skarżący posiada znaczny areał użytków rolnych, maszyny rolnicze, w tym 3 kombajny niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy. W ocenie Sądu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w prowadzonym gospodarstwie pomagały skarżącemu osoby trzecie, co nie wyklucza znacznej dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego.

W świetle powyższych okoliczności skarżący nie wykazał skutecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dane przedstawione

w rozpatrywanym wniosku są niewiarygodne i z tego względu nie mogą stanowić podstawy do udzielania prawa pomocy.

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.