Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1248/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 marca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] stycznia 2019 r. [...], 2) zasądza od Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] , (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodne Wody Polskie (dalej "DRZGW"), po rozpoznaniu zażalenia [...] z siedzibą w miejscowości [...] (dalej "Stowarzyszenie"), reprezentowanego przez r.pr. B. T. , na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] ("DZZ") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...] pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych i usługi wodne w ramach realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] [...] jako połączenie dróg wojewódzkich Nr [...] i [...] " – utrzymał postanowienie DZZ w mocy.

II. Uzasadniając postanowienie zaskarżone obecnie, DRZGW wskazał w szczególności, co następuje:

1. Stowarzyszenie reprezentowane przez r.pr. B. T. zwróciło się do DZZ z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...] pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych i usługi wodne w ramach realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] [...] jako połączenie dróg wojewódzkich Nr [...] i [...] " (dalej "postępowanie główne").

2. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. DZZ, powołując się na art. 402 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268), dalej "P.w. (z 2017 r.)", odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu głównym.

3. Stowarzyszenie wniosło do DRZGW zażalenie na w/w postanowienie DZZ.

4. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie DZZ prowadzi do wniosku o konieczności utrzymania tego postanowienia w mocy, jako zgodnego z prawem. Powyższe wynika z następujących przesłanek:

(i) W myśl art. 402 P.w. z 2017 r. w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów art. 31 k.p.a. Oznacza to wyłączenie możliwości uczestnictwa organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

(ii) Krąg stron postępowania prowadzonego z wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego został określony w art. 401 P.w., który jest lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a. Oznacza, że w postępowaniach wodnoprawnych inaczej definiuje się stronę niż w każdym innym postępowaniu toczącym się według ogólnych kodeksowych reguł postępowania administracyjnego.

III. Pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie DRZGW, wnosząc o: 1) uchylenie tego postanowienia w całości, 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, 3) przedłożenie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego wzorowanego na sentencji jego wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-664/15:

" 1) Artykuł 9 ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r., w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że prawidłowo utworzona i działająca zgodnie z wymogami przewidzianymi w prawie krajowym organizacja ochrony środowiska powinna mieć możliwość zakwestionowania przed sądem decyzji udzielającej pozwolenia na przedsięwzięcie, które może być sprzeczne z nałożonym w art. 4 dyrektywy 2000/60 obowiązkiem zapobiegania pogarszaniu się stanu części wód w art. 4 Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej.

2) Przepisy art. 9 ust. 3 tej konwencji, zatwierdzonej decyzją 2005/370, w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one krajowym przepisom proceduralnym, które wykluczają w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym organizacje ochrony środowiska z prawa udziału jako strona w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wdrażającym dyrektywę 2000/60 i które ograniczają prawo do wniesienia skargi na decyzje wydane w takim postępowaniu jedynie do osób posiadających ten status.

3) Z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych i właściwych przepisów prawa krajowego art. 9 ust. 3 i 4 wspomnianej konwencji, zatwierdzonej decyzją 2005/370, w związku z art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się nałożeniu w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym na organizację ochrony środowiska reguły prekluzyjnej przewidzianej w krajowych przepisach proceduralnych, na podstawie której dana osoba traci status strony postępowania i w konsekwencji nie może wnieść skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu, jeżeli nie podniosła zarzutów w odpowiednim czasie już w postępowaniu administracyjnym, a najpóźniej na ustnym etapie tego postępowania "

— mianowicie nakierowanego na zapytanie o zgodność takiego unormowania krajowego, jak art. 402 ustawy - Prawo wodne z powyższymi nadrzędnymi wzorcami kontroli.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż zaskarżone postanowienie ignoruje powołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości wraz z opinią Rzecznika Generalnego Pani Eleanor Sharpston, oba urzędowo opublikowano na witrynie internetowej Trybunału pod adresem http://curia.eviropa.eu/iuris/liste. isf?lanauaue=pl&num=C-664/15&td=ALL, jak też ignoruje sygnalizowaną przez Skarżących skargę Fundacji "[...]" na Rzeczpospolitą Polską do Komitetu Zgodności z Konwencją z Aarhus Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych, sygn. akt ACCC/C/2017/146, wszystkie dokumenty w sprawie urzędowo opublikowano na witrynie internetowej ONZ pod adresem ht tps://www.unece. or»/environmental- pohcy/conventions/public-participation/aarhus- convention/tfwii envppcc/env ppcccom/acccc2017146-poland.html.

IV. W odpowiedzi na skargę DRZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie DRZGW z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 31 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji oba wskazane wyżej postanowienia należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VI. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia DRZGW prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie wniosku Stowarzyszenia, będącego organizacją społeczną, o dopuszczenie na podstawie art.31 k.p.a. do udziału na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie Prawa wodnego z 2017 r.

Wadliwie przyjęły organy obu instancji, że stosowanie art.31 k.p.a. w postępowaniach o udzielenie w/w pozwolenia jest co do zasady wyłączone. Wprawdzie wyłączenie tego rodzaju jest przewidziane w art.402 P.w. z 2017 r., na który to przepis powołał się DRZGW oraz DZZ, niemniej regulację tę należy uznać za sprzeczną z następującymi regulacjami prawa unijnego:

1) art. 9 ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r. (Dz.U. 2005, L 124, s. 1, zwanej dalej "konwencją z Aarhus") w związku z

2) art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (dalej także "karty") oraz

3) art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. 2000, L 327, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 5, s. 275), dalej "dyrektywa 2000/60/WE".

Od stosowania art.402 P.w. z 2017 r. należało w tej sytuacji odstąpić.

2. Art.31 k.p.a. reguluje udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art.31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Stosownie do art.402 P.w. z 2017 r. w postępowaniach dotyczących zgód wodnoprawnych nie stosuje się przepisów art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do art.388 ust.1 pkt 1 p.w. z 2017 r. zgoda wodnoprawna jest udzielana przez wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Odnotować należy, iż w zakresie swojej regulacji Prawo wodne z 2017 r. wdraża m.in. dyrektywę 2000/60/WE.

3. Przewidziane przez ustawodawcę wyłączenie stosowania art.31 k.p.a. w postępowaniach o udzielenie zgody wodno prawnej należy ocenić pod kątem ewentualnej kolizji z:

- art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus, stanowiącym, iż dodatkowo i bez naruszania postanowień odnoszących się do procedur odwoławczych, o których mowa w ust. 1 i 2, każda ze stron zapewnia, że członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym, mają dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających przepisy jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska;

- art.47 zd. 1 karty w myśl którego każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule;

- art.14 ust.1 dyrektywy 2000/60/WE, stanowiącego m.in., iż Państwa Członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w szczególności w opracowywaniu, przeglądzie i uaktualnianiu planów gospodarowania wodami w dorzeczach.

Powołanym w skardze wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., wydanym w sprawie C-664/15 ECLI:EU:C:2017:987, mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgerichtshof (trybunał administracyjny, Austria), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, co następuje:

1) Artykuł 9 ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r., w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że prawidłowo utworzona i działająca zgodnie z wymogami przewidzianymi w prawie krajowym organizacja ochrony środowiska powinna mieć możliwość zakwestionowania przed sądem decyzji udzielającej pozwolenia na przedsięwzięcie, które może być sprzeczne z nałożonym w art. 4 dyrektywy 2000/60 obowiązkiem zapobiegania pogarszaniu się stanu części wód w art. 4 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej.

2) Przepisy art. 9 ust. 3 tej konwencji, zatwierdzonej decyzją 2005/370, w związku z art. 47 karty oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one krajowym przepisom proceduralnym, które wykluczają w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym organizacje ochrony środowiska z prawa udziału jako stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wdrażającym dyrektywę 2000/60 i które ograniczają prawo do wniesienia skargi na decyzje wydane w takim postępowaniu jedynie do osób posiadających ten status.

3) Z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych i właściwych przepisów prawa krajowego art. 9 ust. 3 i 4 wspomnianej konwencji, zatwierdzonej decyzją 2005/370, w związku z art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się nałożeniu w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym na organizację ochrony środowiska reguły prekluzyjnej przewidzianej w krajowych przepisach proceduralnych, na podstawie której dana osoba traci status strony postępowania i w konsekwencji nie może wnieść skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu, jeżeli nie podniosła zarzutów w odpowiednim czasie już w postępowaniu administracyjnym, a najpóźniej na ustnym etapie tego postępowania.

4. Stwierdzić należy, iż art.402 P.w. z 2017 r. wyklucza udział organizacji ochrony środowiska jako strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wdrażającym dyrektywę 2000/60/WE. Bezspornym jest również to, iż przedmiotowe wykluczenie co do zasady uniemożliwia organizacji tego rodzaju wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję kończącą postępowanie administracyjne. Z art.50 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, iż uprawnionym do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej interesów prawnych innych osób jest tylko taka organizacja społeczna (w zakresie jej statutowej działalności), która brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Opierając się na wykładni art. 9 ust. 3 Konwencji w związku z art. 47 karty oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE, dokonanej w przywołanym wyroku TSUE, wydanym w trybie prejudycjalnym podstawie art. 267 TFUE, uznać należy, iż art.402 P.w. z 2017 r. pozostaje w sprzeczności z tymi regulacjami.

Przy ocenie zakresu oddziaływania wyroków TSUE na orzecznictwo sądów polskich należy zdaniem Sądu wziąć pod uwagę następujące kwestie:

Stosownie do art. 267 TFUE:

"Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:

a) o wykładni Traktatów;

b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii.

W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania.

W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału.

Jeżeli takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym dotyczącej osoby pozbawionej wolności, Trybunał stanowi w jak najkrótszym terminie".

W postanowieniu 7 sędziów z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt I KZP 10/15, Sąd Najwyższy poczynił wszechstronne rozważania na temat mocy obowiązującej wyroków wykładniczych TSUE, stwierdzając m.in., co następuje:

(i) "Moc wiążąca orzeczeń prejudycjalnych nie została uregulowana w żadnym przepisie pierwotnego prawa unijnego. Regulamin TS UE (Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości z dnia 25 września 2012 r. Dz. Urz. UE L 265 z 29.9.2012 r.) w brzmieniu zmienionym w dniu 18 czerwca 2013 r. (Dz. Urz. L 173 z 26.6.2013 r., s. 65) stanowi jedynie w art. 91, że wyroki TS UE wiążą od dnia ich ogłoszenia, zaś postanowienia - od dnia ich doręczenia. Nie ma jednak wątpliwości, że wszystkie merytoryczne orzeczenia prejudycjalne (czyli tak wyroki, jak i postanowienia z uzasadnieniem wydawane w trybie art. 99 Regulaminu TS UE) mają moc wiążącą w danej sprawie. Wiążą zatem zarówno bezpośrednio sąd pytający, jak i wszystkie pozostałe sądy, które będą następnie w tej sprawie orzekać (...).";

(ii) "Zdecydowanie trudniejsze jest jednoznaczne określenie skutków orzeczenia wykładniczego TS UE poza sprawą główną. W literaturze można wyodrębnić trzy stanowiska na ten temat. Pierwszy pogląd głosi, że orzeczenie wykładnicze wiąże tylko w sprawie, w której sąd krajowy zapytał o interpretację. Według drugiego stanowiska orzeczenie prejudycjalne wywołuje skutki poza rozpatrywaną sprawą, przy czym zakres tych skutków jest różnie definiowany. Zwolennicy trzeciego poglądu przypisują orzeczeniom TS UE walor praktycznego (faktycznego) oddziaływania, uznając je za quasi-precedensy, posiadające moc wiążącą erga omnes. Podobnie trzy różne stanowiska co do mocy wiążącej orzeczeń prejudycjalnych są wyrażane w nauce niemieckiej (szerzej na temat stanowisk prezentowanych w polskiej i niemieckiej doktrynie zob. M. Wąsek-Wiaderek, Samodzielność ..., s. 283-289). ;

W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że "wykładnia ETS nie ma charakteru obowiązującego erga omnes ani bezwzględnie wiążącego w szczególności polskie sądy [...]. Tym niemniej musiałyby wystąpić wyjątkowo silne argumenty (np. natury konstytucyjnej), które mogłyby uzasadniać odmienną wykładnię krajowych, ale implementowanych przepisów, niż wykładnia źródłowych przepisów wspólnotowych, dokonana przez ETS, a więc organ wprost wyposażony w kompetencje dokonywania wykładni" (uchwała SN z 24 listopada 2010 r., I KZP 19/10, OSNKW 2010, z. 12, poz. 103). Trzeba przy tym podkreślić, że pogląd ten został wypowiedziany w odniesieniu do mocy wiążącej orzeczenia prejudycjalnego w dawnym III filarze Unii Europejskiej, w którym Polska nie zaaprobowała jurysdykcji prejudycjalnej TS UE i do którego zasadniczo nie znajdowały zastosowania zasady ówczesnego prawa wspólnotowego (obecnie unijnego). Ponadto stanowisko to odnosiło się do zakresu związania sądu karnego orzeczeniem TS UE wydanym wskutek pytania prejudycjalnego sądu innego państwa członkowskiego UE.";

(iii) "Zdaniem Sądu Najwyższego istnieją ważne argumenty za uznaniem względnej mocy wiążącej erga omnes wyroków wykładniczych TS UE, w szczególności wobec sądów zobowiązanych do skierowania pytania prejudycjalnego na podstawie art. 267 tiret 3 TfUE, a takim jest Sąd Najwyższy orzekający w postępowaniu kasacyjnym. Za przyjęciem względnej mocy wiążącej erga omnes wyroków wykładniczych przemawia przede wszystkim tzw. doktryna acte eclairi. Zgodnie z tą doktryną, wypracowaną w orzecznictwie TSUE, obowiązek wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym przez krajowy sąd "ostatniej instancji" ustaje nie tylko w przypadku udzielenia już uprzednio odpowiedzi na identyczne pytanie prejudycjalne, ale także wówczas, gdy ustalone orzecznictwo rozstrzygnęło już daną kwestię, nawet poza procedurą orzeczeń wstępnych i nawet jeśli pytania co do interpretacji we wcześniejszej sprawie nie były dokładnie takie same (wyrok z dnia 6 października 1982 r., sprawa 283/81 Sri CILFIT i Lanificio di Gavardo SpA przeciwko Ministero della sanita, Zb. Orz. 1982, s. 03415, pkt 13-14. Por. J. Skrzydło: Doktryna acte eclaire w orzecznictwie Trybunału Wspólnot Europejskich i sądów krajów członkowskich Unii Europejskiej, Studia prawno-europejskie 1997, t. 2, s. 143-159; a także: A. Wróbel: Pytania prawne..., s. 623-624; T. T. Koncewicz: Zasada jurysdykcji powierzonej Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. O jurysdykcyjnych granicach i wyborach w dynamicznej "wspólnocie prawa", Warszawa 2009, s. 390-394)." (...);

(iv) "Jedyną drogą prawną podważenia względnie wiążącego orzeczenia TS UE jest skierowanie nowego pytania prejudycjalnego i uzyskanie kolejnego orzeczenia TS UE zawierającego wykładnię prawa unijnego.".

Jakkolwiek przywołane postanowienie SN zostało wydane w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie sądów powszechnych, dotyczącym spraw karno – skarbowych, niemniej poczynione tam obszerne i wnikliwe rozważania mają charakter uniwersalny.

W ocenie tut. Sądu nawet przyjęcie ostrożnego stanowiska wyrażonego w przywołanej we w/w postanowieniu uchwale SN z 24 listopada 2010 r., I KZP 19/10, OSNKW 2010, z. 12, poz. 103, co do zasady nie opowiadającego się za traktowaniem orzeczeń wykładniczych TSUE, jako mających formalną moc wiążącą erga omnes, prowadzi do wniosku, zważywszy na wynikający z uchwały postulat utrzymywania jednolitości wykładni prawa unijnego, iż wykładnia przepisów prawa unijnego, dokonana przez TSUE w wyroku wykładniczym, wydanym w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, skierowane przez sąd krajowy innego niż Polska państwa członkowskiego, może stanowić podstawę do odmowy zastosowania przez sądy polskie przepisu prawa polskiego, jako niezgodnego z prawem unijnym (w zakresie, w jakim prawo to zostało wyłożone w wyroku przez TSUE).

W świetle powyższych uwarunkowań Sąd orzekający w sprawie niniejszej przyjmuje, iż przy ocenie dopuszczalności zastosowania art.31 k.p.a. w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (i szerzej zgody wodnoprawnej) na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2017 r. należy odstąpić od stosowania art.402 P.w. z 2017 r. jako przepisu prawa krajowego sprzecznego z art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhaus, zatwierdzonej decyzją 2005/370, w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE. Przewidziane w art.402 P.w. z 2017 r. wyłączenie stosowania art.31 k.p.a. w postępowaniach administracyjnych o wydanie zgody wodnoprawnej nie wywołuje w tej sytuacji skutku. Tryb z art.31 k.p.a. znajduje zatem we w/w postępowaniach zastosowanie.

Tym samym Sąd uznał, iż z racji funkcjonowania w obrocie prawnym wyroku TSUE z dnia 20 grudnia 2017 r., wydanego w sprawie C-664/15 ECLI:EU:C:2017:987, precyzyjnie wykładającego prawo unijne w kontekście wynikających z niego uprawnień procesowych, jakie muszą zostać zapewnione przez prawo krajowe Państwa Członkowskiego organizacjom społecznym, wyrażającym wolę uczestniczenia w sprawach administracyjnych i sądowych, dotyczących stosowania przepisów implementujących dyrektywę 2000/60/WE, ocena kontroli – na potrzeby niniejszej sprawy - zgodności art.402 P.w. z 2017 r. z przepisami prawa unijnego, nie wymaga samodzielnego kierowania przez Sąd pytania prejudycjalnego do TSUE w trybie art.267 TFUE.

5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku DZZ rozpozna wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału na prawach strony, na zasadach określonych w art.31 k.p.a., we wskazanych w jego wniosku postępowaniach o udzielenie zezwoleń wodnoprawnych, dokonując w tym zakresie oceny, czy objęte wnioskiem dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i czy przemawia za tym interes społeczny.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.135 i art.205 § 1 i 2 p.p.s.a.