Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2026/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 257/12 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej 1. prostuje zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w ten sposób, że datę wydania wyroku " Dnia 29 maja 2011 r." zastępuje datą "Dnia 29 maja 2012r.", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 257/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...].

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskodawca wskazał, że w połowie kwietnia 1940 r. wraz z rodziną (ojcem, matką, dziadkami oraz rodzeństwem ojca) został przymusowo wysiedlony przez pograniczne wojsko radzieckie byłego ZSRR z miejscowości Tarnawce do miejscowości Stara Lubomirka na Wołyniu. Podniósł, że na Wołyniu jego rodzice pracowali przymusowo w lesie i kamieniołomach, a dzieci pomagały w gospodarstwie, pozostając pod opieką starszych. Podał, że do domu wrócił z rodziną w maju 1943 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 261/11, uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2010 r., [...], oraz decyzję tego organu z dnia 14 stycznia 2011 r., nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku K. K. o przyznanie mu świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Sąd uznał, że złożone oświadczenia czy przesłuchanie strony są zbyt ogólnikowe, aby można było sprawę uznać za dostatecznie wyjaśnioną. Według Sądu, w dalszym postępowaniu organ powinien uwzględnić konieczność pouczenia strony w zakresie przesłanek przyznania świadczenia pieniężnego w oparciu o przepisy ustawy z 31 maja 1996 r. oraz umożliwić przedstawienie dowodów uzupełniających, w tym zeznań świadków formułując przedtem bardziej szczegółowe pytania dotyczące kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ewentualnie przeprowadzi inne dowody wskazane przez stronę bądź z urzędu, jeśli zajdą ku temu przesłanki.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], odmówił przyznania K. K. przyznania prawa do świadczenia pieniężnego. Ustalił, że K. K., na mocy zarządzenia władz radzieckich, w marcu 1940 r. wraz z rodziną został wysiedlony z miejscowości Tarnawce. Ten fakt został potwierdzony oświadczeniami świadków, którzy byli wysiedleni z Tarnawiec w tym samym okresie. Przyczyną wysiedleń osób zamieszkałych w Tarnawcach i okolicach było utworzenie w tym rejonie 800 metrowego pasa nadgranicznego. Na tę przyczynę wysiedlenia wskazuje zarówno wnioskodawca jak i świadkowie. Kierownik Urzędu stwierdził, że nie każda praca przymusowa w okresie okupacji uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego. Zauważył, że część wysiedlonych rodzin utrzymywała się z pracy na gospodarstwie rolnym, część była zatrudniania w okolicznych gospodarstwach państwowych. Brak jest dowodów, aby intencją władz radzieckich w stosunku do osób wysiedlonych, w tym K. K., było skierowanie do pracy przymusowej w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym. Niezbędnym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego jest zaś udowodnienie wykonywania pracy przymusowej połączonej z deportacją (wywiezieniem). W miejscowości Stara Lubomirka rodzice strony pracowali w gospodarstwie rolnym w lesie i kamieniołomach. Dzieci pozostawały pod opieką dziadków lub pomagały rodzicom w gospodarstwie. W celu ostatecznego ustalenia charakteru represji organ zwrócił się o dodatkowe dowody do IPN. Kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych IPN nie przyniosła jednak pozytywnych rezultatów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. K. podniósł, że został deportowany oraz wykonywał pracę przymusową. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2 lit. b i art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym oraz § 2 ust. 2 pkt 4 i ust. 4, a także § 3 ust. 1 i ust. 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Przypomniał, że okoliczności przymusowego wysiedlenia i pracy przymusowej przy wyrębie lasu, zwózce drewna oraz prace w kamieniołomach przedstawił w protokole przesłuchania. Zostały one potwierdzone przez świadków oraz Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego. Jako podstawę prawną wskazał art. 2 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Organ podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę K. K. miał na uwadze zalecenia zawarte w kasacyjnym wyroku WSA w Rzeszowie. Według organu, zainteresowany przedłożył wiarygodne dowody potwierdzające wysiedlenie z rodzinnej miejscowości. W aktach sprawy, oprócz ankiety kierowanej do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych, z której wynika, że strona przebywała na Wołyniu, znajdują się oświadczenia świadków J. R. oraz M. L. Osoby te zostały dodatkowo przesłuchane przez Urząd Gminy w Krasiczynie. Świadkowie potwierdzili fakt wysiedlenia K. K. na Wołyń. Z treści złożonych oświadczeń wynika, że mieszkańcy Tarnawiec osiedlani byli w opuszczonych gospodarstwach, w których pracowali. Część pracowała przy wyrębie lasów. Te okoliczności potwierdza także sam zainteresowany. Wobec tego, w ocenie organu, nie można uznać, że zainteresowany oraz jego rodzina zostali deportowani do pracy przymusowej. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wysiedlenie strony z rodziną miało związek z akcją deportacyjną z pasa granicznego, która rozpoczęła się w lutym a zakończyła w kwietniu 1940 r. Powodem wysiedlenia było zamieszkiwanie w pasie 800 metrów od granicy. Podniesiono, że ten pogląd znalazł uznanie w licznych wyrokach WSA w Rzeszowie (m.in. w wyroku z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. II SA/Rz 390/11).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K. K. zarzucił naruszenie przepisów materialnych ustawy i rozporządzenia powołanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zdaniem skarżącego, organ naruszył również art. 7, 8, 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 261/11. O naruszeniach procesowych świadczy, zdaniem skarżącego, brak wyjaśnienia organu dlaczego odmówił wiarygodności zeznaniom skarżącego oraz świadków. Organ nie odniósł się oświadczenia M. L. i J. R., które potwierdzały okoliczność przymusowej pracy rodziców skarżącego przy wyrębie lasów, wywożenia drewna oraz w kamieniołomach. Nie uwzględniono też zeznań złożonych przez skarżącego w protokole przesłuchania i oświadczeń wnioskodawcy. Nie przyznano także mocy dowodowej pozytywnej opinii Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę. Organ nie wyjaśnił, dlaczego praca skarżącego i jego rodziny nie miała charakteru pracy niewolniczej. Według skarżącego, z jego zeznań i zeznań świadków wynika, że jego rodzina pracowała w kamieniołomach i przy wyrębie lasu. Wniosek i dokumenty potwierdzają zaś deportację rodziny skarżącego i wykonywanie pracy przymusowej przez rodziców skarżącego

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem, z akt sprawy wynika, że rodzina skarżącego została deportowana w związku z akcją deportacyjną z pasa granicznego. Sprawy o identycznym stanie faktycznym były przedmiotem wielokrotnej oceny zarówno Kierownika Urzędu jak i WSA w Rzeszowie. W wyroku z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. II SA/Rz 532/11, WSA podkreślił, iż wysiedlenie było formą represji, lecz niewypełniającą przesłanki ustawowej w postaci deportacji do pracy przymusowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął, że znaczenie pierwszorzędne ma to, czy Kierownik Urzędu, ponownie rozpatrując sprawę, uwzględnił zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 261/11. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Kierownik Urzędu zastosował się do zaleceń tego wyroku. Organ, w celu dokładnego wyjaśnienia, czy strona wykonywała pracę przymusową zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie z pytaniem, czy Instytut dysponuje dokumentami potwierdzającymi prowadzenie wobec K. K. represji. Instytut wyjaśnił, że nie odnaleziono informacji dotyczących K. K.. Nie odnaleziono także informacji dotyczących wysiedlenia skarżącego. Kopie pism Instytutu przesłano do wiadomości wnioskodawcy. W postępowaniu wszczętym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzeniu sprawy organ zapoznał się z dowodami z zeznań świadków w osobach M. L. oraz J. R.. Postanowienie o dopuszczeniu dowodów z ustnego przesłuchania świadków doręczono K. K.

Sąd odnotował, że świadkowie jednoznacznie potwierdzili, że rodzina K. K. pracowała przymusowo w lesie przy wyrębie drzewa oraz w kamieniołomach i kołchozach. Organ odmówił przyznania świadczenia stwierdzając, że nie można uznać, iż zainteresowany oraz jego rodzina została deportowana do pracy przymusowej. Według tego stanowiska, art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, nakazuje badanie celu deportacji. Dlatego, jeżeli władzom radzieckim przyświecał inny cel wysiedlania, niż praca przymusowa, to nie zostały spełnione przesłanki wynikające z powyższej regulacji ustawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, stwierdzenie, że przymusowe wywiezienie nastąpiło w celu usunięcia mieszkańców ze strefy nadgranicznej nie wyklucza, iż władze radzieckie wiązały z deportacją inne funkcje, niż związane z możliwością skierowania deportowanych do wykonywania pracy pod przymusem. Mówiąc inaczej, nie można zakładać z góry, że okupantom organizującym akcje wysiedleń chodziło tylko i wyłącznie o stworzenie wolnego od mieszkańców pasa granicznego. Z potwierdzonego faktu wykonywania pracy pod przymusem po deportowaniu należy, zdanie Sadu, wyciągnąć wniosek, że praca przymusowa była jednym z celów działań władz okupacyjnych.

Sąd przypomniał, że w toku postępowania K. K. podnosił, że po deportowaniu on i jego rodzice doznali represji w postaci przymusowego świadczenia pracy przy wyrębie lasu, zwózce drewna czy pracy w kamieniołomach. Jego wyjaśnienia zostały potwierdzone zeznaniami świadków. Organ tych zeznań nie zakwestionował, stwierdzając, że wobec zamiaru stworzenia pasa granicznego w miejscu dotychczasowego pobytu nie ma można przyjąć, że wnioskodawca oraz jego rodzice wykonywali pracę przymusową. Materiał dowodowy został potraktowany w sposób wybiórczy, służący wydaniu decyzji negatywnej dla wnioskodawcy. Organ nie wyjaśnił dlaczego zeznania świadków nie pokrywają się z faktami. Nie wykazano, że prace w kamieniołomach, jak i w lesie, były wykonywane przez rodzinę K. z własnej i nie przymuszonej woli. Fakty przytaczane przez K. K. i potwierdzone przez przesłuchanych świadków potwierdzają tezę przeciwną, iż wnioskodawca oraz jego rodzina byli zmuszani do pracy w ciężkich warunkach. Organ nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że strona nie doznała po deportacji represji uprawniających do przyznania świadczenia. Z okoliczności sprawy wynika, że wnioskodawca spełnia warunki określone w art. 2 pkt 2 ustawy, skoro został wraz z rodziną siłą wywieziony z miejsca zamieszkania zaś jego rodzice wykonywali pracę nie z własnej woli. K. K. był w czasie okupacji dzieckiem, lecz dla przyznania świadczenia nie musi On wykazywać wykonywania pracy w sposób przymusowy. Sąd zauważył, że okoliczności faktyczne znacznie różnią się od tych, które były przedmiotem orzekania w sprawie o sygn. II SA/Rz 532/11. Skarżąca w sprawie o sygn. II SA/Rz 532/11 oraz jej rodzina podejmowali w czasie wojny po deportowaniu zatrudnienie z myślą o pozyskaniu środków utrzymania i wyżywienia dla siebie i swoich dzieci, nie zaś z przymusu. Dlatego pogląd wyrażony w wyroku z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. II SA/Rz 532/11, nie może w pełni posłużyć do oceny okoliczności życia K. K. w kontekście przepisu art. 2 pkt 2 ustawy.

Pominięcie przez Kierownika Urzędu zeznań świadków, którzy potwierdzili wykonywanie pracy przymusowej należy zakwalifikować jako naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. Organ wydając decyzję dokonał także błędnej interpretacji art. 2 pkt 2 ustawy gdyż uznał, że wysiedlenie w związku z akcją deportacyjną z pasa granicznego wyklucza skierowanie przez okupanta osób wysiedlonych do pracy przymusowej. Formułując wskazania co do dalszego postępowania, Sąd zalecił Kierownikowi Urzędu odniesienie się do tej części zeznań świadków, które potwierdzają okoliczności przymuszenia rodziny K. do pracy w kamieniołomach oraz w lesie a następnie przy uwzględnieniu zaprezentowanej w wyroku wykładni art. 2 pkt 2 ustawy, ocenienie, czy celem deportacji wnioskodawcy była praca przymusowa. W ocenie Sądu, brak dowodów podważających zeznania świadków i strony skarżącej nie pozwala wydać w niniejszej sprawie ponownie decyzji odmownej.

Skargę kasacyjną złożył Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zaskarżył powyższy wyrok w całości.

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest:

art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 marca 1996 r. oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że represje doznane przez stronę postępowania stanowią represje w myśl wskazanego przepisu materialnego, podczas gdy strona doznała innego rodzaju represji, niż określonych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 31 marca 1996 r. oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 przez błędne przyjęcie, że normy postępowania administracyjnego zostały przez organ naruszone, co skutkowało uwzględnieniem zamiast oddaleniem skargi, a w konsekwencji uchyleniem obu decyzji organu administracji w przedmiotowej sprawie, pomimo iż organ zebrał i rozpatrzył cały dostępny materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy;

art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku wobec dokonania przez sąd w uzasadnieniu wyroku wykładni przepisu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 marca 1996 r. oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ. U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.) i przesądzeniu, iż wnioskodawca spełnia warunki określone w tym przepisie, a także iż w niniejszej sprawie nie można wydać ponownie decyzji odmownej, co może rozstrzygnąć jedynie organ administracji przy uwzględnieniu oceny prawnej sądu;

Art. 138 P.p.s.a. poprzez błędne określenie daty wydanego wyroku.

Zgłaszając powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 P.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 P.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Z uwagi na to, że wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. okoliczności skutkujących nieważność zaskarżonego wyroku w niniejszej sprawie nie stwierdzono, należało ograniczyć się do podstaw kasacji.

W pierwszej kolejności odniesienia się wymagają procesowe podstawy kasacji. Błędne określenie daty wydania wyroku było rezultatem błędu pisarskiego w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a., który podlega sprostowaniu. Nie jest to więc naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na rzeczywistą datę wydania wyroku wskazuje podana w tym samym wyroku data posiedzenia, na którym wyrok został wydany. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a., sprostował omawianą omyłkę.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku i przesądzenie, że wnioskodawca spełnia warunki określone w przepisie art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 marca 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), a także, iż w niniejszej sprawie nie można wydać decyzji odmownej, co może rozstrzygnąć jedynie organ administracji przy uwzględnieniu oceny prawnej sądu. Przede wszystkim bowiem Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli sądowej w sposób sprzeczny z art. 3 § 1 P.p.s.a. Rozpoznał skargę na decyzję administracyjną.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie znaczenie ma dyspozycja rozstrzygania przez sąd w granicach sprawy. Granice te określają wydane w sprawie akty i wyznaczają zakres sądowej kontroli administracji (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sąd pierwszej instancji rozstrzygał w granicach sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej była przecież zaskarżona decyzja wydana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Natomiast w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia z wymogami wynikającymi z tej regulacji. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 998/07, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 zdanie drugie P.p.s.a., Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania. Wskazania te, wyrażone w stwierdzeniu, według którego brak dowodów podważających zeznania świadków i strony skarżącej, nie pozwala wydać ponownie decyzji odmownej, nie stanowią aktu przyznającego skarżącemu uprawnienie do świadczenia pieniężnego. Jak zaś wynika z poprzedzającej uwagi, na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można zarzucać merytorycznej trafności tych wskazań. Formułując wskazania co do dalszego postępowania wojewódzki sąd administracyjny jest związany granicami wynikającymi z art. 153 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia tego przepisu.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ naruszył te normy postępowania administracyjnego, podczas gdy organ zebrał i rozpatrzył cały dostępny materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy. Doszło do zebrania materiału dowodowego, w sposób określony w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 261/11, ale materiał ten nie został w całości rozpatrzony i oceniony. Relacjonując na stronie 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji zeznania świadków złożone w dniu 4 stycznia 2012 r., Kierownik pominął te części zeznań J. R. i M. L., z których wynika, że rodzina skarżącego pracowała przymusowo w kamieniołomach i przy wyrębie lasu. Jak wynika z materialnych przesłanek przysługiwania świadczenia, zawartych w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do materialnej podstawy kasacji trzeba najpierw zauważyć, że sformułowana ona została wadliwie. Wnoszący kasację wskazał, jako sposób naruszenia, błędną wykładnię art. 2 pkt 2 omawianej ustawy. Wykładnia jest procesem oczytania treści abstrakcyjnej normy prawnej. Tymczasem podając opis naruszenia organ przedstawił indywidualną sytuację skarżącego, która jest elementem subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego, a więc jest elementem procesu zastosowania prawa. Niezależnie od tej wadliwości, skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, według którego, represją, o której mowa w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, jest przymusowe wywiezienie oraz przymusowe wykonywanie pracy w miejscu deportacji, niezależnie od tego, czy pierwotny cel deportacji był inny, niż wykonywanie pracy przymusowej (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1873/12).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.