Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1209/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant: Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 w związku z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54) oraz art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], którą to decyzją orzeczono o obowiązku zwrotu przez J. K. nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] lipca 2003 r. i spełniał ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Starosta Powiatu S. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] orzekł o przyznaniu ww. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] lipca 2003 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku. W wyniku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2003 r. ustalającej wysokość emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, Starosta Powiatu S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] orzekł o przyznaniu J. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Postępowanie wyjaśniające Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wykazało, iż błędnie rozliczono staż pracy J. K. a w konsekwencji nieprawidłowo orzeczono o wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2006 r. zmienił swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. i odmówił ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. W tym stanie rzeczy Starosta Powiatu S. wznowił postępowanie w sprawie prawa do świadczenia przedemerytalnego przysługującego J. K. i decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] uchylił swoje decyzje z dnia [...] lipca 2003 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego i przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia [...] lipca 2003 r. do [...] stycznia 2004 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania J. K. uchylił decyzję Starosty Powiatu S. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (oraz po ustaleniu, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. stała się prawomocna z dniem [...] lipca 2006 r.) Starosta Powiatu S. wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. ponownie uchylił swoje decyzje z dnia [...] lipca 2003 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego i przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia [...] lipca 2003 r. do [...] stycznia 2004 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego oraz przyznaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] lipca 2006 r. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej ustalenia daty statusu osoby bezrobotnej, wyznaczając jednocześnie nową datę uzyskania statusu osoby bezrobotnej na dzień [...] lipca 2003 r. W wyniku złożenia przez J. K. skargi na powyższą decyzję z dnia [...] września 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2066/06 oddalił skargę J. K. Wyrok stał się prawomocny w dniu 27 lutego 2007 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej przedmiotowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że w wyniku uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2066/06 decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. stała się wykonalna dlatego też organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał decyzję z dnia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] nakazującą J. K. zwrot nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r. w wysokości [...] zł. Ponadto Wojewoda Mazowiecki wskazał, iż o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego organy orzekły na podstawie materiału dowodowego w postaci dokumentów urzędowych – świadectw pracy, decyzji ZUS i innych zaświadczeń. Zdaniem organu nie można było negować faktów wynikających z ich treści bowiem jako dokumenty urzędowe stanowią dowody na okoliczności w nich stwierdzone.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł naruszenie art. 42 ust. 3 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej oraz art. 117 ust. 4 ustawy emerytalnej. Stwierdził, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. zarówno ZUS jak i Starosta Powiatu S. mieli możliwość zweryfikowania jego dokumentów. Twierdził, że organy potwierdziły wiarygodność jego stażu pracy i dlatego wydały decyzje o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego. Zarzucił, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego złamano jego konstytucyjne prawo do obrony oraz że nie traktowano na równi przedstawionych przez niego i przez organy dowodów. Twierdził, iż brakujący okres zatrudnienia (przed [...] listopada 1991 r.) może być udowodniony zeznaniami świadków. Wyjaśniał, iż nie odwołał się od decyzji ZUS z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającej ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego nie z własnej winy. Podnosił, że w trakcie całego postępowania administracyjnego utrudniano mu prawo do obrony oraz wprowadzano go w błąd. Wyjaśniał, że nie zna prawa i nie wiedział, iż mógł wnosić o przywrócenie lub przedłużenie terminu do dokonania określonych czynności. Twierdził, że nie miał wiedzy, że pracodawca nie zgłosił go do ubezpieczenia i nie może z tego powodu ponosić odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się m.in. świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż zostały spełnione przesłanki ustawowe, na podstawie których powstał obowiązek po stronie skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. (k-[...] akt administracyjnych) Starosta S., uchylił swoje decyzje z dnia [...] lipca 2003 r. (k-[...]) oraz z dnia [...] sierpnia 2003 r. (k-[...]) o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego oraz orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego (w punkcie 2 decyzji). A zatem decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. w pkt 1 i 2 decyzji uchylała de facto przyznane skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego i stwierdzała, że prawo do świadczenia przedemerytalnego skarżącemu nie przysługuje. Dodać należy, iż decyzja organu II instancji (decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...]) stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2066/06 skargę oddalił. Przedmiotowy wyrok przesądził zatem o tym, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. o uchyleniu przyznanego prawa i odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego stała się ostateczna. Wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2066/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. stał się prawomocny w dniu 27 lutego 2007 r. – a zatem organ wydając decyzję I instancji ([...] kwietnia 2007 r.) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego wydał ją w oparciu o prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dodać należy, iż przedmiotowy wyrok wiązał organ jak i Sąd rozpoznający niniejszą przedmiotową sprawę stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro zatem prawomocnym wyrokiem w sprawie II SA/Wa 2066/06 przesądzono o tym, że świadczenie przedemerytalne skarżącemu w ogóle nie przysługiwało, organ miał prawo zażądać zwrotu wypłaconych należności w części nieprzedawnionej, albowiem wypłacone świadczenia pieniężne były świadczeniem nienależnym. Zauważyć też należy iż wyrok w sprawie II SA/Wa 2066/06 oddalający skargę przesądził o tym, że skarżący od początku pobierania tego świadczenia pobierał je bezpodstawnie. I tylko z uwagi na instytucję przedawnienia obowiązek zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia organ ograniczył do okresu od [...] marca 2004 r. do [...] lipca 2004 r. , tj. do kwoty [...] zł.

Wskazać też należy, iż w sprawie bezsporne jest, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2006 r. odmówił J. K. wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu [...] czerwca 2006 r. W związku z tym, iż skarżący nie skorzystał z prawa do złożenia środka zaskarżenia decyzja z dnia [...] maja 2006 r. stała się prawomocna od dnia [...] lipca 2006 r. Organ prawidłowo więc zastosował art. 76 ust 1 i 2 cytowanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż organ złamał konstytucyjne prawo do obrony skarżącego oraz że nie traktował na równi z dowodami organów przedstawionych przez niego dowodów stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W trakcie postępowania administracyjnego zostały zebrane dowody w postaci dokumentów urzędowych. Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takich dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.). Dopóki jednak taki przeciwdowód nie zostanie przeprowadzony, organy administracji obowiązane są przyjmować stan faktyczny wynikający z treści dokumentu urzędowego (vide: wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2006 I OSK 314/06, publ. LEX nr 275541). W niniejszej sprawie nie zostały przeprowadzone żadne przeciwdowody. Nie można zatem było odmówić wiarygodności tym dowodom.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.