Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 505/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, pkt 11 , art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m, art. 92a ust. 2, ust. 10 , lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, dalej także: "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania P. S., dalej: "strona", "skarżący", od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, dalej: "Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] listopada 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że na stronę nałożono karę pieniężną za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Powyższe naruszenia stwierdzono podczas kontroli drogowej samochodu AUDI o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...] września 2019 r. w L.. Wskazanym pojazdem kierowała strona przewożąc dwóch pasażerów, a przejazd zamówiony był za pomocą aplikacji B. . W trakcie kontroli kierowca okazał tylko prawo jazdy i dowód osobisty. Nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, jak również orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewóz była strona.

W toku wszczętego z urzędu przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego pełnomocnik strony przedstawił wnioski dowodowe oraz kopie aktualnej dokumentacji dotyczącej strony: orzeczenia psychologicznego nr [...] stwierdzającego brak przeciwskazań do kierowania pojazdami: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. W dniu [...] listopada 2019 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł w związku ze stwierdzonymi naruszeniami, o których mowa w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją organu pierwszej instancji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę zwrócił uwagę na brzmienie przepisów art. 4 pkt 22 lit. t), art. 92a ust. 2, ust. 4 i 8, art. 92c ust. 1 oraz art. 92c ust. 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej: "u.t.d." Organ zwrócił także uwagę na art. treść 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a."

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że podstawą prawną nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie jest art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 tej ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia wskazane w treści tego załącznika. Organ nie ma więc możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Reguła kolizyjna zawarta w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa tego kodeksu.

Organ przypomniał, że według lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 zł. Stosownie zaś do lp. 4.3. wskazanego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest również karą pieniężną w wysokości 1.000 zł. Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń, polegających na braku wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 39a, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m u.t.d.

Generalny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli podpisanego przez kontrolowanego kierowcę bez uwag oraz dokumentacji przedłożonej przez stronę, zauważył, że [...] września 2019 r. w L., przy dworcu PKP został zatrzymany do kontroli drogowej samochód osobowy marki AUDI o nr rej. [...], którym kierowała strona, wykonując osobiście przewóz dwóch osób na trasie z ul. [...] na Dworzec Główny PKP. Przejazd zamówiony został za pomocą aplikacji B.. Cena za przejazd – jak wynika z zeznań pasażera w charakterze świadka - miała wynieść 6 zł., a finalnie pasażer za pośrednictwem wskazanej aplikacji uiścił cenę w wysokości 5,03 zł. Podczas kontroli kierowca okazał tylko dowód osobisty i prawo jazdy, natomiast nie posiadał orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego potwierdzającego brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Strona nie przedstawiła prawidłowych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy także później, w trakcie postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji. Przesłuchana, potwierdziła, że na dzień kontroli nie posiada badań lekarskich i psychologicznych uprawniających ją do wykonywania przewozu drogowego osób.

Organ odwoławczy zauważył również, że strona korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione z użyciem tej aplikacji zlecenie na przewóz osób oraz uzyskała wynagrodzenie za wykonany przewóz, wykonywała usługi w zakresie transportu drogowego we własnym imieniu i na swoją rzecz. Gdyby kierowca realizował wskazany przewóz na rzecz innego podmiotu to wykazałby to organowi. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ stwierdził, że skoro skarżący był wykonawcą czynności związanych z przewozem drogowym, tj. osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., to jednocześnie był zobowiązany w chwili kontroli do przestrzegania jej przepisów i posiadania odpowiednich dokumentów, które wymagane są stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m tej ustawy.

Generalny Inspektor Transportu Drogowego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzając, że kserokopie orzeczeń przesłanych w toku postępowania, a więc orzeczenia psychologicznego nr [...] wydanego stronie w dniu [...] kwietnia 2016 r. o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E oraz orzeczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych strony do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E, stanowią dokumentację, wydaną na podstawie ustawy o kierujących pojazdami, dotyczącą zupełnie czego innego niż to, co jest wymagane na podstawie u.t.d. Dokumenty te nie poświadczają braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych strony do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto wskazane orzeczenia nie dotyczyły prawa jazdy kategorii B, które wymagane było w związku z przewozem osób samochodem osobowym, a innych kategorii.

W oparciu o dokonane w toku postępowania ustalenia organ odwoławczy przyjął, że przewóz wykonywany w dniu kontroli był transportem drogowym w rozumieniu przepisów u.t.d. Jednocześnie przewóz ten nie miał charakteru przewozu okazjonalnego. Skoro więc czynności podejmowane przez stronę mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., strona była obowiązana do legitymowania się w chwili kontroli odpowiednim orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologicznym.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nawet z "Ogólnych warunków dla kierowców" jakie przewiduje aplikacja B. wynika, że to na kierowcy spoczywa obowiązek dysponowania odpowiednią dokumentacją w chwili kontroli. W pkt. 4.2 wskazanych ogólnych warunków, dostępnych na stronie internetowej owej aplikacji wskazano wprost: "musisz posiadać wszystkie licencje (w tym ważne prawo jazdy), zezwolenia, ubezpieczenie samochodu, ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (jeśli dotyczy), rejestracje, certyfikaty i inne dokumenty wymagane w danej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych. Twoim obowiązkiem jest utrzymanie ważności wszystkich wyżej wymienionych dokumentów".

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na kwestię ewentualnego uniknięcia odpowiedzialności przez stronę. Mając na uwadze treść art. 92c u.t.d. organ zauważył, że uniknięcie odpowiedzialności może nastąpić wówczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania osoby wykonującej czynności związane z przewozem lub działań osób, którymi posługuje się ona przy wykonywaniu swoich obowiązków, lecz do sytuacji wyjątkowych, których przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie była w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się danej osoby od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu braku wpływu tej osoby na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy, według organu odwoławczego, nie wskazuje jednak na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony. Wręcz przeciwnie, to na stronie ciążyły obowiązki, których nie wypełniła. Do stwierdzonych naruszeń doszło więc na skutek braku odpowiedniego działania strony. Gdyby strona uzyskała odpowiednie orzeczenia lekarskie przed przystąpieniem do wykonywania przewozu to nie doszłoby do stwierdzonych naruszeń. Brak jest zatem podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

Nie zgadzając się z decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego strona złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie tej decyzji wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a także zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wskazanym orzeczeniem;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wskazanym orzeczeniem;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...];

- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła między innymi, że nie posiadała statusu przedsiębiorcy, a wykonywane przez nią czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto skarżący podkreślił, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji B. . Dzięki niej możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co – zdaniem skarżącego - ważne, zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz B. , a nie na rzecz kierowcy, za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Akcentował także skarżący, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową B. , karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz B. .

Według skarżącego, sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Nie sposób więc mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której dokonał on jednorazowego przewozu. Nie można stwierdzić, że w dniu [...] września 2019 r. skarżący wykonywał transport drogowy. Protokół kontroli drogowej, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżący miałby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia". W przypadku gdy skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz nie wykonywał i nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy, to nie podlega obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy.

Skarżący zaznaczył również, że organ na podstawie ustaleń jednej kontroli z dnia [...] września 2019 r. wydał dwie decyzje: jedną (skarżoną w niniejszej sprawie), na mocy której nałożono karę pieniężną w wysokości 2.000 zł oraz drugą z dnia [...] listopada 2019 r., na podstawie której nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Wskazane kary, według skarżącego, organ powinien ograniczyć do wyłącznie do kary określonej w załączniku nr 3 do u.t.d.

Konkludując skarżący stwierdził, że wobec wskazanych naruszeń prawa organ odwoławczy powinien uchylić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, czego nie zrobił i tym samym naruszył uregulowania wynikające z treści art. 138 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy u.t.d. Ustawa ta – jak wynika z treści art. 1. - określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego, a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, którą ponoszą podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowcy, osoby zarządzające transportem i inne osoby wykonujące czynności związane z przewozem drogowym. Za naruszenie przepisów tej ustawy, a także innych wskazanych ustaw, jak stanowi art. 56., mogą być nakładane i pobierane kary pieniężne.

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie z kolei do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a - 39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń określa załącznik nr 4 do ustawy. Stosownie do lp. 4.2 załącznika, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł, zgodnie z treścią lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu [...] września 2019 r. samochodem osobowym marki AUDI o nr rej. [...] przewoził pasażerów z ul. [...] do dworca PKP w L.. W tym dniu dokonano kontroli wskazanego samochodu. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że skarżący osobiście kierujący tym samochodem nie posiada orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego - o braku przeciwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wymaganych zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 39m u.t.d. także od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Braku wymienionych orzeczeń skarżący nie kwestionował, ani w odwołaniu, ani w skardze. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego pełnomocnik strony przedstawił kopie orzeczeń: psychologicznego nr [...] stwierdzającego brak przeciwskazań do kierowania pojazdami, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kategorii: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E oraz lekarskiego nr [...] stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kategorii: Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. Nie dotyczą one jednak przewozu osób i kierowania pojazdami, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B, którym wykonywany był przewóz. Zauważyć także trzeba, że wskazane wyżej orzeczenia: psychologiczne i lekarskie przedstawione zostały przez profesjonalnego pełnomocnika, jako kopie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem. W treści skargi fakt nieprzedstawienia przez skarżącego orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego nie jest już w jakikolwiek sposób kwestionowany. Pełnomocnik skarżącego prezentuje natomiast stanowisko, że skarżący nie miał obowiązku posiadania orzeczeń lekarskich, o których wyżej mowa, ponieważ nie wykonywał krajowego transportu drogowego a także nie wykonywał i nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy.

Kwestią sporną, z którą pełnomocnik skarżącego wiąże zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego jest zatem to, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Twierdzi on bowiem, że w dacie kontroli skarżący nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, gdyż nie wykonywał pracy na stanowisku kierowcy.

Odnosząc się do tego stanowiska skarżącego zauważyć trzeba, że – zdaniem Sądu - organy prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący w dniu [...] września 2019 r. wykonywał jednak przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z treścią art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisach prawa wspólnotowego, tj. przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się również, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący wykonywał w dniu [...] września 2019 r. przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Przewóz ten miał także charakter odpłatny. Z zebranego w ramach postępowania administracyjnego materiału dowodowego (protokołu kontroli, przesłuchania świadka i przesłuchania strony), jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów na terenie L. z ul. [...] do dworca PKP. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji B. . Aby zamówić taki kurs, musiał on zainstalować aplikację na telefonie, założyć konto oraz zarejestrować kartę płatniczą. Należność za przejazd została pobrana z karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Z zeznań świadka – pasażera korzystającego z usługi zamówionej poprzez aplikację B. - wynika, że cena za wykonanie przewozu wyniosła 10,06 zł, ale ze względu na przyznany rabat, z jego karty pobrana została kwota 5,03 zł.

Z kolei z zeznań skarżącego expressis verbis wynika, że wskazany przejazd miał charakter zarobkowy z wykorzystaniem aplikacji B. . Umowę pozwalającą na korzystanie z usług aplikacji B. skarżący zawarł w dniu [...] sierpnia 2019 r. Wynagrodzenie za ten konkretny kurs wyniosło 10 zł. Zapłatę – jak zeznał skarżący - otrzymuje on za okresy tygodniowe. Rozliczenia odbywają się w ten sposób, że B. rozlicza się z partnerem skarżącego (firmą U. spółką z o.o.), który pobiera prowizję i wykonuje przelew na rzecz skarżącego. Zdaniem Sądu, dla przyjęcia, że przewóz nastąpił odpłatnie nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty płatniczej pasażera, w szczególności który podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności do wykonawcy przewozu. Istotne jest to, że korzystanie przez skarżącego z aplikacji B. wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, co skarżący przyznał. Nie ma przy tym istotnego dla sprawy znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie otrzymał on wynagrodzenia bezpośrednio od pasażera. Skarżący bowiem korzystając z aplikacji B. uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób według reguł wynikających z zasad wynagradzania kierujących przewidzianych wskazaną platformą elektroniczną.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja B. . Trybunał wskazał mianowicie, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Skarżący ani nie twierdził, że wykonuje transport drogowy w imieniu i na rzecz innego podmiotu, ani nie przedstawił dowodu potwierdzającego fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Skoro zatem skarżący korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, wykorzystując własny samochód realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób i uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, to uznać trzeba, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz. Brak jest natomiast podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu, w tym firmy U.

Oznacza to, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia psychologicznego i orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 i art.39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – nie tylko od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, ale także od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego w zakresie ustalenia czy czynności skarżącego stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, ponieważ okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, jak na to wyżej wskazano, zostały ustalone.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną, przewidzianą w przytoczonych wyżej przepisach u.t.d., bowiem skarżący był podmiotem wykonującym czynności związane z przewozem w rozumieniu tej ustawy, bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 w związku z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy. Zaznaczyć trzeba, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny. Jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł aktywnie w nim uczestniczyć, składać wyjaśnienia i przedstawiać wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie wystąpienia uchybień opisanych w protokole kontroli drogowej z dnia [...] września 2019 r. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiedniej kary pieniężnej, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego prawidłowość ustaleń faktycznych organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16).

W ocenie Sądu nie ma również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. mający – zdaniem pełnomocnika skarżącego – polegać na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć trzeba, że jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] września 2019 r., skarżący nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. Przesłuchany tego samego dnia zeznał, że nie posiada wypisu z licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego osób. Z treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika zaś, że za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji nakłada się karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Zgodnie natomiast z treścią art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. W ustępie 2. mowa jest o zarządzającym transportem, a także każdej innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie zaś z ustępem 1., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł. za każde naruszenie. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 92a ust. 10 u.t.d. Nieposiadanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nieposiadanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie stanowią jednocześnie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – orzekł, jak w sentencji wyroku.