Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 275/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wymierzono grzywnę
Powołane przepisy: article: art. 55 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II SO/Wa 50/19 o wymierzeniu organowi grzywny w sprawie z wniosku M. P. o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i wymierzyć Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych); 2. zasądzić od Prezydenta [...] na rzecz M.P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4.585 zł w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.").

W uzasadnieniu postanowienia Sąd skazał, że M.P. pismem z

3 października 2019 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skarg na bezczynność, objętych pismami z 31 maja 2019 r. Jak podał wnioskodawca, "jedynie jedna skarga na wniosek z dnia 1 kwietnia 2019 r." została przekazana, natomiast nie została przekazana skarga "na wniosek do ZDM z dnia 24 kwietnia 2019 r.", pomimo że samo zapytanie widnieje jako dokumentacja w aktach administracyjnych sprawy. Podkreślił, że "skarga z dnia 3 czerwca 2019 r. została przekazana z naruszeniem art. 54 § 2 PPSA".

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi wynikało z obiegu dokumentacji, gdyż dokumenty przesłano do Dzielnicy [...] a nie bezpośrednio do Biura Polityki Mobilności i Transportu prowadzącego sprawę, następnie przekazanie skargi wymagało skompletowania dokumentacji i udzielenia pisemnie stosownych wyjaśnień w sprawie. Organ dodał do "tut. Urzędu wpłynęła jedynie skarga adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 03.06.2019r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z akt sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Wa 533/19 (skarga na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 1 kwietnia 2019 r.), wynika, iż organ od dnia 3 czerwca 2019 r. był w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę – pismo z 31 maja 2019 r., z tego powodu od tej daty rozpoczął biec organowi termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem 3 lipca 2019 r. Tak się jednak nie stało, a skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, zostały przekazane do Sądu dopiero w dniu 25 lipca 2019 r. Co więcej, skarga na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 24 kwietnia 2019 r., nie została do dnia wydania nin. postanowienia przekazana do tut. Sądu.

Sąd zaznaczył, że okoliczności wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nie zwalniały organu z obowiązku przekazania do Sądu skargi (tej dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 1 kwietnia 2019 r.) - organ bezwzględnie zobligowany był przekazać skargę (skargi) na bezczynność – pisma z 31 maja 2019 r. do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał ich zarzuty za bezzasadne.

Sąd wskazał ponadto, że z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty przekazania skargi (przy piśmie z 2 czerwca 2019 r.) przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił. Czynności tej dopełnił niespełna miesiąc po terminie, składając skargę w dniu 25 lipca 2019 r., jednocześnie nie składając drugiej skargi, opatrzonej również datą 31 maja 2019 r. (dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 24 kwietnia 2019 r.).

Sąd wskazał, że wymierzając – w oparciu o przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. – grzywnę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r., tj. w wysokości 4.585 złotych, miał na uwadze odnotowaną zwłokę w przekazaniu skargi oraz fakt braku przekazania drugiej skargi. Sąd zauważył także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Prezydent [...], wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że w istocie uwzględnił skargę M. P. z dnia 2 czerwca 2019 r. bowiem pismem z dnia 12 czerwca 2019 r. doręczonym skarżącemu drogą elektroniczną w dniu 17 czerwca 2019 r. przekazał żądany przez niego zatwierdzony projekt organizacji ruchu. W związku z powyższym organ uwzględnił żądanie skarżącego terminie 14 dni od dnia założenia skargi, nie przekraczając 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a.

Ponadto, zdaniem Prezydenta, należy mieć na względzie okoliczność, iż drugi wniosek z dnia 24 kwietnia 2019 r. oraz odpowiadająca mu druga skarga z dnia 31 maja 2019 r. dotyczące tego samego żądania, co wniosek z dnia 1 kwietnia 2019 r. i druga skarga z dnia 31 maja 2019 r. druga skarga nie może być więc rozpoznana z uwagi na zawiłość sprawy lub powinna być rozpoznania łącznie z pierwszą.

W odpowiedzi na zażalenie M. P. wniósł o jego odrzucenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do ww. obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając wysokość grzywny sąd powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku czy długość przekroczenia terminu.

Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...] niewątpliwie uchybił w/w terminowi, a zatem Sąd I instancji zasadnie przyjął, że postępowanie organu wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a., warunkującą możliwość wymierzenia grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność z dnia

31 maja 2019 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, nie można przyjąć, że Prezydent uwzględnił ww. skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. i rozpoznał wniosek skarżącego, a zatem nie było podstaw do wymierzenia grzywny. Z akt sprawy sygn. II SAB/Wa 533/19 wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2020 r. orzekł, iż Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.

Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość orzeczonej przez Sąd Wojewódzki grzywny jest jednak zbyt wysoka, biorąc pod przede wszystkim długość przekroczenia terminu w przekazaniu skargi do sądu, który z uwagi na treść art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wynosił w niniejszej sprawie 15 dni (Sąd I instancji błędnie wskazywał termin 30 dniowy). Podkreślić bowiem trzeba, że nawet uwzględnienie, iż skarga na bezczynność dotyczyła informacji publicznej, a co za tym idzie, opóźnienie w przekazaniu skargi było de facto dłuższe, niż stwierdził Sąd I instancji, brak było podstaw do orzeczenia grzywny w wysokości 4.585 złotych.

Z tych też przyczyn wysokość orzeczonej grzywny (jako środka o charakterze prewencyjnym i dyscyplinującym) została zmieniona do wysokości adekwatnej do stopnia zawinienia organu (okresu zwłoki) w niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 55 § 1 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania w zakresie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.