Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 52/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2005 roku p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżąca L. G. złożyła wniosek o całkowite zwolnienie od opłat i wydatków sądowych.

Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci: D. A. ur. 1 października 2005 roku i D. A. ur. 30 kwietnia 2007 roku. Ich miesięczny dochód wynosi 500 euro, tj około 2.000 zł i stanowią go dobrowolne alimenty. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 150 m² oraz nieruchomość rolna i leśna wielkości około 3 ha. Skarżąca nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wnioskodawczyni nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Na jej utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci. Utrzymują się z dobrowolnych alimentów w wysokości 500 euro miesięcznie otrzymywanych od ojca dzieci V. A.. – obywatela Włoch, który nie mieszka z wnioskodawczynią i dziećmi. L. G. zamieszkuje z dziećmi w domu jednorodzinnym, wybudowanym przez ojca dzieci. Dom ten został zajęty na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na opłaty związane z utrzymaniem domu, tj. energię elektryczną, gaz, telefon, internet, TV, opał na zimę i wywóz śmieci skarżąca wydaje miesięcznie około 1.000 zł. Ponadto celem zapewnienia tytułu prawnego do korzystania z publicznej służby zdrowia przez skarżącą i jej dzieci, raz w kwartale opłaca ona składkę do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości około 350 zł. Nadto skarżąca spłaca koszty sądowe w sprawie karnej, rozbite na raty, które wynoszą miesięcznie 300 zł. Pozostała kwota z trudem wystarcza na zakup żywności, ubrań dla dzieci, pomocy szkolnych i paliwa niezbędnego celem zawiezienia dzieci do szkoły. Samochód osobowy marki Renault Scenie, rok produkcji 1997 o wartości około 4.500 zł, którego właścicielką jest skarżąca, został zajęty na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Osoby pozostające wraz z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym to małoletnie dzieci w wieku szkolnym, które nie posiadają majątku i utrzymują się wraz ze skarżącą z alimentów do V. A. Skarżąca nie jest zatem w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i dzieci ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, dlatego wnosi o całkowite zwolnienie od opłat i wydatków sądowych.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.

Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.

Zaakcentować należy, iż zasadność wniosku skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę możliwości finansowe wnioskodawczyni.

W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. Skarżąca nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawczyni i dwójki jej dzieci są alimenty wypłacane przez ojca dzieci V. A., w wysokości 500 euro, tj. około 2.000 zł. Środki te przypadają na trzy osoby, co oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota około 667 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na aktualne ceny dóbr i usług. Utrzymanie domu (tj. energia elektryczna, gaz, telefon, Internet, TV i opał na zimę) kosztuje skarżącą około 1.000 zł, ubezpieczenie KRUS 350 zł kwartalnie, czyli 116,67 zł miesięcznie, koszty sądowe w sprawie karnej 300 zł. Skarżąca nie posiada przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Majątek skarżącej w postaci domu oraz samochodu osobowego został zajęty.

Mając na uwadze wysokość pozostających do dyspozycji skarżącej środków finansowych i ponoszonych wydatków należy stwierdzić, iż skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Aktualnie nie dysponuje ona bowiem wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich poniesienie. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż skarżąca zainicjowała, poza niniejszą sprawą, 23 inne postępowania sądowe, a łączna wysokość wpisów sądowych od skarg we wszystkich sprawach wynosi 15.763 zł.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).