Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 486/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) (zwany również Dyrektor OR ARiMR lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (zwanego również Kierownik BP lub organ pierwszej instancji) z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] o odmowie przyznania J sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 10 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512), § 2 ust. 1, § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) - zwanego rozporządzeniem PRŚ, art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 ze zm.) - zwanej ustawą PROW oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011) – zwanego rozporządzeniem 65/2011. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że 12 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2014. Wskazała, że ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze do powierzchni 62,40 ha. Kierownik BP poddał wniosek kontroli administracyjnej, zgodnie z art. 10 ust. 1-2, art. 11 ust. 1-5 rozporządzenia 65/2011, w ramach której ustalono, że działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 przez Spółkę były deklarowane do płatności w latach 2004-2011 przez B sp. z o.o.

Z analizy systemowej działek ewidencyjnych wynika, że grunty są nadal zgłaszane do dopłat przez nowe podmioty t. j. spółki z o.o.: "MA", "N", "M", "K" oraz "J". Kierownik PB w dniu 29 lutego 2016 r. wystosował do spółki "J" wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie dostarczenia następujących dokumentów:

- aktów notarialnych, umów dzierżaw, umów użyczenia lub innych dokumentów na podstawie których użytkowane są przez spółkę grunty zgłoszone do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014 r.,

- dowodów zakupu nawozów, środków ochrony roślin, paliwa oraz nasion przez spółkę, które wykorzystywane były do produkcji roślinnej prowadzonej w 2014 r. na gruntach zgłoszonych do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014r.,

- dowodów sprzedaży przez spółkę plonów uzyskanych z gruntów zgłoszonych do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014 r.,

- planu działalności rolnośrodowiskowej na podstawie którego spółka ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w 2014 r. (PROW 2007-2013),

- dokumentację potwierdzającą certyfikację upraw w poszczególnych pakietach rolnictwa ekologicznego, w tym protokół oceny polowej sporządzony przez jednostkę certyfikującą w dniu wizytacji, dokument poświadczający prowadzenie upraw metodami ekologicznymi wystawiony przez jednostkę certyfikującą,

- dowód wniesionej opłaty za certyfikację upraw zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego przez spółkę w roku 2014 r.

Skarżąca, odpowiadając na wezwania organu pierwszej instancji, przedłożyła umowę dzierżawy gruntów z [...] maja 2013 r. zawartą pomiędzy A.W., M.W. a Spółką J (dzierżawcą), fakturę potwierdzającą certyfikację i kontrolę gospodarstwa ekologicznego w 2014r., protokół z kontroli gospodarstwa wykonanego przez Biocert, porozumienie na wykonanie prac polowych zawarte z Gospodarstwem rolnym A.P., kopie rejestru działalności rolnośrodowiskowej, kopie planu produkcji roślinnej i zwierzęcej, dokumentację gospodarstwa ekologicznego, faktury i potwierdzenia przelewu za dzierżawę gruntów rolnych, fakturę za działalność wspomagającą produkcje roślinną. Ponadto strona wskazała, że księgowością w spółce zajmuje się księgowa - zarząd spółki. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Kierownik BP włączył do sprawy dowody zgromadzone w postępowaniu za 2013 r., tj.:

- protokół przesłuchania świadków i stron z dnia [...].04.2015 r.,

- protokół przesłuchania świadków i stron z dnia [...].05.2015 r.,

- umowę dzierżawy gruntów z dnia [...].05.2013r. pomiędzy A.W., M.W. (wydzierżawiający), a spółką J (dzierżawca),

- potwierdzenie przyjęcia dyspozycji przelewu z dnia [...],05.2014 r. i [...].05.2014 r., na rzecz Pani A.W. z tytułu [...] i Pana M.W. z tytułu [...],

- fakturę VAT nr [...] dotyczącą certyfikacji gospodarstwa ekologicznego, potwierdzenie wykonania przelewu przez spółkę J na rzecz jednostki certyfikującej Biocert,

- protokół z kontroli gospodarstwa wykonanego przez Biocert,

- zaświadczenie wydane przez Biocert o objęciu systemem kontroli i nadaniu numeru producenta, potwierdzenie wydane przez Biocert o objęciu gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym,

- plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013-2018,

- fakturę VAT nr [...] dotyczącą zakupu przez spółkę J mieszanki traw,

- decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa,

- potwierdzenie wykonania przelewu przez spółkę J z dnia [...].05.2013r., na kwotę 25 480 zł, tytułem faktury nr [...],

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2013 r., wystawioną na rzecz spółki J przez G.T. za działalność wspomagającą produkcję roślinną, orka, uprawa, siew na kwotę 35 640 zł.,

- potwierdzenie wykonania przelewu przez spółkę J z dnia [...].05.2013 r., tytułem faktury VAT nr [...] dla Pana G.T.,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2014 r., wystawioną przez A.W. dla spółki J za dzierżawę nieruchomości rolnej w kwocie 8 410,74 zł.,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2014 r., wystawioną przez M.W. dla spółki J za dzierżawę nieruchomości rolnej w kwocie 8 410,74 zł.,

- dokumentacja gospodarstwa ekologicznego,

- oświadczenie strony z dnia [...].05.2014 r., w którym wskazuje, że spółka nie posiada zaplecza maszynowego i wszelkie zabiegi agrotechniczne w tym obsiewanie i koszenie wykonywane były przez firmę zewnętrzną. Siano odbierali miejscowi rolnicy, którzy kosili i w zamian zabrali siano i dlatego brak jest faktur.

W świetle przedłożonej dokumentacji oraz dokumentacji włączonej do akt sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonał oceny czy spółka J, której udziałowcami są L.W. i M.W., a M.W. był prezesem zarządu, a D.W. prokurentem spółki, była producentem rolnym. Dokonując analizy dołączonych do akt zeznań organ I instancji wywiódł, iż A.W. wydzierżawiła swoje grunty spółkom K i J w celu ominięcia modulacji stosowanej przy płatnościach. Organ I instancji na potwierdzenie powyżej tezy wskazał, że A.W. nie potrafiła odpowiedzieć czy w roku 2013 była wspólnikiem w którejś ze spółek tj. MA, M, N, J i K. Zwłaszcza, że jest wspólnikiem w spółkach MA i M, a prokurentem w J i K. Ponadto A.W. nie potrafiła odpowiedzieć na pytania organu w sprawie wystawionych faktur oraz jakich kwot dotyczyły faktury

za dzierżawione grunty, czy spółki posiadają zaplecze maszynowe do uprawy gruntów, składy osobowego spółek, Jednakże stwierdzając, że gruntami w których była właścicielem i współwłaścicielem zarządzał ojczym M.W.. Z kolei D.W. zeznała, że spółka prowadzi działalność roślinną oraz chów indyka w [...] pełniąc funkcję prokurenta, a wspólnikami byli M.W. i L.W.. Zeznała, że prace zleciła telefonicznie G.T. bez żadnej umowy. Ponadto zeznająca nie potrafiła określić ilu pracowników zatrudniała spółka oraz kto wykonywał usługę koszenia i zbioru siana w 2013 r. Ponadto prokurent nie potrafiła wskazać korzyści finansowych spółki z prowadzonej działalności rolniczej gdyż zyski z prowadzonej hodowli indyka pokrywały wszelkie inne koszty. Ponadto wskazała, że grunty zostały wydzierżawione spółce w celu wywozu obornika, a następnie zeznała, że obornik odbierał W.K.. Podała również, że decyzję o przystąpieniu do programu rolnośrodowiskowego podjęła wspólnie z mężem M.W.. Natomiast odpowiadając na pytanie jaki był cel powołania 5 spółek odpowiedziała ze względu, że hodowle indyka są w innych miejscowościach. Dojazdy do nich zajmują dużo czasu. Ludzie którzy są współwłaścicielami tych spółek jeżdżą na miejsce i sami wszystkiego doglądają. Dodatkowo zeznała,

że pracuje od 7-22 i nie pobiera wynagrodzenia ze spółek. Zeznała również,

że grunty były potrzebne spółce do wywozu obornika. M.W. zapytany dlaczego wydzierżawił swoje grunty spółce odparł, że zrobił to wg numerów działek

i powierzchni. Ponadto świadek nie potrafił odpowiedzieć czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą i w jakim kierunku, ile wynosił czynsz dzierżawny, czy spółki prowadzą na tych gruntach jakąś działalność, czy spółki posiadają zaplecze maszynowe do uprawy gruntów. Wszelkie sprawy związane z dzierżawą gruntów przez spółki K i J konsultował z tatą (M.W.). Ponadto wg M.W. argumentem stanowiącym za wydzierżawieniem gruntów spółce J i spółce K był brak czasu na uprawę przedmiotowych gruntów. Ponadto zeznał, że nie wie kiedy powstały spółki oraz spółka. A spółka zajmuje się hodowlą indyka. Natomiast G.T. stwierdził, że wykonywał prace polowe dla którejś spółki jednak nie potrafił potwierdzić dla której. Ponadto nie potrafił określić miejsca, terminu wykonywanych usług, rodzaju przeprowadzonych zabiegów, kosztów usług.

Dokonując oceny złożonych zeznań Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił,

że zleceniobiorcy/usługodawcy nie potrafili jednoznacznie stwierdzić dla której

ze spółek świadczą usługi, bo w każdej z nich spotykał się z tymi samymi osobami tj. D.W. i M.W.. Wspólnicy w osobach A.W. oraz M.W. wskazali, że wszelkie sprawy załatwiali z M.W.. To świadczy o tym, że pozostali wspólnicy powołanych pięciu spółek są tylko formalnymi wspólnikami, a faktycznymi osobami zarządzającymi tymi spółkami o nieograniczonej decyzyjności byli M.W. (zmarły) i D.W.. Ponadto z zeznań A.W. oraz M.W. wynika, że nie było konkretnych powodów wydzierżawienia przez nich gruntów spółce J i spółce K. Osoby te prowadziły w 2014 r. na własny rachunek gospodarstwa rolne o powierzchni: M.W. - 91,13 ha, grunty położone w [...] oraz jedna działka w powiecie [...], a A.W. - 80,89 ha, w powiecie [...] oraz w powiecie [...], który graniczy z powiatem [...], w którym znajdują się grunty wydzierżawione spółce J i spółce K. Gdyby M.W. oraz A.W. zgłosili w swoich wnioskach do dopłat w 2014 r. grunty położone w [...] objęłaby ich modulacja płatności PRŚ, w związku z tym otrzymali by mniejsze płatności. Ponadto przedstawione dowody i zeznania świadków i strony pozwoliły organowi uznać, że również faktura numer nr [...] z dnia [...].05.2013 r. za zakup nasion mieszanek traw jak i przelew jej dotyczący nie może stanowić dowodu na uznanie, że badane spółki działają odrębnie. Zarówno faktura VAT nr [...] wystawiona dla spółki J jak i faktura VAT nr [...] wystawiona dla spółki K jednakże zakupu dokonał M.W. i D.W.. Dodatkowo przedstawiona dokumentacja z jednostki certyfikującej podpisana została przez D.W., co jedynie potwierdza fakt, iż pełna decyzyjność była w osobie M.W. (zmarły) i D.W.. Na podstawie ustalonych faktów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, stwierdził, iż udziałowcami spółki B jest spółka W oraz D.W.. Dodatkowo D.W. i A.W. są prokurentami w/w spółki B. Zgodnie z danymi z KRS spółka W jest własnością D.W., a prezesem jest M.W.. Udziałowcy spółki B powołują 5 spółek w tym spółkę J, których siedziba jest tożsama z siedzibą spółki B. Utworzone spółki (Ma, M, N) dzierżawią grunty od spółki B każda na ok. 50 ha, a udziałowcami, prezes i prokurentem spółek są osoby zarządzające spółką B. Natomiast spółka J dzierżawi grunty od A.W. (wspólnika spółki Ma i M) i M.W. (wspólnika spółki N). W utworzonej spółce J oraz pozostałych 4 spółkach Prezesem jest M.W., a pełnomocnikiem i prokurentem w jednej osobie jest D.W. co jest równoznaczne z nieograniczoną decyzyjnością w/w osób. Na podstawie analizy dostarczonych przez stronę dokumentów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż grunty zadeklarowane przez spółkę stanowiły całość gospodarstwa zarządzanego przez M.W.. Wobec powyższych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż utworzenie 5 spółek w tym spółki J przez M.W. i D.W. jak również inne osoby powiązane rodzinnie, jest działaniem obchodzącym prawo gdyż dzielenie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności. Dodatkowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż utworzone spółki łącznie posiadają 273,23 ha występując o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych. W przypadku płatności PRŚ podział gospodarstwa na mniejsze był spowodowany obejścia modulacji płatności rolnośrodowiskowej określonej w § 20 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. Zgodnie z w/w przepisem płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości 100% stawki płatności za powierzchnie od 0,1 ha do 100 ha,

- 50% stawki płatności za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha,

- 10% stawki płatności za powierzchnie powyżej 200 ha.

W świetle przytoczonego przepisu ubiegając się o płatność jako jeden podmiot (J i K) wówczas wysokość wsparcia wyniosłaby 94 957,80 zł. Natomiast dzieląc grunty na dwie spółki (K i J) kwota wsparcia wyniosłaby 105 915,60 zł czyli więcej o 10 957,80 zł. W przypadku płatności ONW, ubiegając się jako jeden podmiot kwota płatności wyniosłaby 33 422,56 zł. Natomiast tworząc kilka spółek łączna płatność o którą wystąpiły wyniosłaby 67 306,69 zł. Powyższe wskazuje, że wyodrębnienie wielu spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami maksymalnych kwot wsparcia dla działek powyżej 300 ha dla płatności ONW, brak możliwości zwiększenia powierzchni zgłaszanej do płatności rolnośrodowiskowej po drugim roku uczestnictwa oraz ominiecie degresywnych stawek płatności stosowanych dla ONW i PRŚ -rolnictwo ekologiczne. Degresywny systemu udzielania płatności rolnośrodowiskowej, określono bezpośrednio w § 20 rozporządzenia PRŚ, gdzie producent rolny niemający więcej niż 100 ha, otrzymuje wsparcie w wysokości 100 % stawki płatności, gdy za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha wynosi 50 % stawki płatności, a powyżej 200 ha - tylko 10% stawki.

W tym stanie rzeczy, tworzenie przez dane osoby wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie miałyby zastosowane zmniejszenia może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.

Kierownik BP uznał, że grunty rolne zgłoszone przez wszystkie spółki, w których M.W. jest wspólnikiem i prezesem nie stanowią samodzielnych, odrębnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Umowy dzierżawy gruntów na mniejsze spółki, w tym na skarżącą, zostały sporządzone w celu sztucznego podzielenia gospodarstwa, celem uzyskania większych kwot płatności. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenie przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, przy korzystaniu ze wspólnego zaplecza, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa.

Zdaniem organu pierwszej instancji aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilku spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującemu jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie wielu spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia dla działek powyżej 300 ha dla płatności ONW, brak możliwości zwiększenia powierzchni zgłaszanej do płatności rolnośrodowiskowej po drugim roku uczestnictwa oraz ominięcie degresywnych stawek płatności stosowanych dla ONW i PRŚ - rolnictwo ekologiczne. Przyznanie płatności rolnośrodowiskowej określono bezpośrednio w § 20 rozporządzenia PRŚ, z którego wynika, że producent rolny niemający więcej niż 100 ha, otrzymuje wsparcie w wysokości 100% stawki płatności, natomiast za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha wsparcie wynosi 50 % stawki płatności, zaś powyżej 200 ha — tylko 10% stawki. Kierownik BP stwierdził, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki określone w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanej płatności. Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji do Dyrektora OR ARiMR.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, że stanowisko organu pierwszej instancji było prawidłowe. Ustalił, że skarżąca Spółka została zawiązana [...] listopada 2010r., a [...] maja 2013r. wydzierżawiła od A.W. i M.W. działki rolne o powierzchni 68,38 ha położone w gminie [...]. Analizując powiązania pomiędzy wszystkimi pięcioma spółkami zarządzanymi przez M.W., czyli - obok skarżącej - również: MA sp. z o.o., M sp. z o.o., N sp. z o.o. i K sp. z o.o. organ ustalił, że wszystkie mieszczą się w lokalu, w którym siedzibę ma spółka B, a spółki MA, M, N wydzierżawiają działki rolne od spółki B. Udziałowcami spółki B są W sp. z o.o. oraz D.W.. Ponadto A.W. oraz D.W. są prokurentami ww. spółki. Natomiast W sp. z o.o. jest własnością D.W. a Prezesem tej spółki był M.W.. Pięć spółek (N, MA, M, J, K) zostało zawiązanych jednego dnia - [...] listopada 2010r. W spółkach tych wspólnikami są odpowiednio: D.W. i M.W., M.W. i A.W., A.W. i J.W., M.W. i L.W., D.W. i K.P.. Natomiast zarząd wszystkich spółek tworzą Prezes M.W. i D.W. jako pełnomocnik i prokurent. Spółki N, MA, M wydzierżawiają grunty rolne od spółki B, w której prezesem był M.W.. Natomiast spółki J I K, w których prezesem również był M.W. wydzierżawiają grunty od A.W. i M.W..

Organ odwoławczy ustalił dalej, że spółka B była właścicielem ok. 270 ha gruntów, które zgłaszała do płatności w latach 2004-2011. Grunty te podzielono pomiędzy 5 spółek, w których M.W. był prezesem, a w dwóch ponadto wspólnikiem (MA i M). Powierzchnie zgłoszone do płatności w roku 2014 wyniosły: w przypadku spółki N 48,94 ha, spółki M 48,50 ha, spółki MA 49,70 ha, spółki J 62,40 ha, spółki K 63,69 ha. Utworzone spółki powiązane są ze sobą osobowo, jak i rodzinnie przez D.W. oraz M.W., których decyzyjność jest nieograniczona. Wszystkie podmioty

są reprezentowane przez te same osoby. Jako prezes zarządu, pełnomocnik

i prokurent występują D.W. i M.W.. Oni też podejmują wszelkie czynności w imieniu skarżącej oraz pozostałych 4 spółek. Ponadto wszystkie podmioty posiadają ten sam adres siedziby. Dlatego też - zdaniem organu odwoławczego - nie można mówić o odrębnych podmiotach, gdyż funkcje zarządcze we wszystkich wykonują te same osoby, a tym samym spółki nie stanowią odrębnych samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie jak również technologicznie. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR M.W., tworząc spółki kierował się chęcią obejścia przepisów, co było ukierunkowane na zwiększenie wysokości płatności. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi, co w przypadku skarżącej Spółki i pozostałych 4 spółek nie ma miejsca. W ocenie organu odwoławczego przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy wskazanymi powyżej podmiotami, powiązanymi personalnie z M.W., było równoznaczne z utworzeniem sztucznych warunków w celu uzyskania płatności. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w ramach istnienia elementu obiektywnego, do organu należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie opierać się należy nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na okolicznościach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy nadmienił, że Spółka została zawiązana wyłącznie w celu podzielenia łącznie posiadanego przez M.W. areału ziemi na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej. Świadczą o tym nie tylko wykazane w decyzji fakty, takie jak: ta sama siedziba spółek powiązanych z M.W., ci sami wspólnicy, powiązania rodzinne. O fakcie zawiązania skarżącej Spółki (jak również pozostałych) wyłącznie w celu podzielenia posiadanego przez M.W. areału ziemi na mniejsze gospodarstwa utwierdził organ odwoławczy również materiał dowodowy zgromadzony na etapie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, tj. oświadczenia strony oraz złożone zeznania.

W ocenie Dyrektora OR ARiMR skarżąca Spółka nie spełniała przesłanek gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 73/2009,

a łącznie ustalone okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Uznał, że potencjalne korzyści Spółki stały

w sprzeczności z celami systemu wsparcia, o których mowa w tym przepisie, ponieważ systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu w szczególności zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany

z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących

w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie zatrudniała pracowników przy produkcji rolnej związanej z gruntami objętymi dopłatami, zlecała prace podmiotom zewnętrznym i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się do realizacji celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Organ zwrócił również uwagę, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach

i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

Dyrektor OR ARiMR nie podzielił zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Stwierdził, że organy ARiMR analizowały w postępowaniu administracyjnym za rok 2014 wszelkie dokumenty przedłożone przez stronę, jak również dokumentację zgromadzoną przez organ oraz zeznania świadków i stron. Uznał, że nie zawierają one argumentów przeczących ustaleniu, że spółka powstała w sposób sztuczny. Na powyższą decyzję Dyrektora OR ARiMR skarżąca Spółka pismem z dnia [...] października 2017 r. wniosła skargę do Sądu, zarzucając:

I. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji przez przyjęcie, że:

a) skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem J sp. z o.o. przedstawiła w sprawie niezbędne dokumenty, które wskazują, że powstała jako podmiot suwerenny do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w umowie spółki, uprawniony do otrzymania wnioskowanej płatności;

b) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują stworzenia przez Spółkę "sztucznych warunków", co potwierdza ponadto fakt, że Spółka J efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, uprawnione osoby, komu zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie

je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę

w podejmowaniu decyzji, o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować, co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja w sprawie, a także złożone wyjaśnienia;

c) pominięcie faktu, że działalność Spółki J nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011.

II. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, tj. wydanie decyzji zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ odwoławczy, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracji;

b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 kpa przez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji.

c) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. przez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, nierealizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, tj.:

- organ administracji w uzasadnieniu nie wskazał, które fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, a także dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności,

Podnosząc tej treści zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że organy niezasadnie zastosowały art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, ponieważ nie stworzono - zdaniem Spółki - sztucznych warunków, a przedstawione w toku postępowania dokumenty przekonywały, że skarżąca rzeczywiście prowadziła działalność rolniczą oraz stanowiła wyodrębniony prawnie i organizacyjnie podmiot. Zdaniem strony skarżącej, Spółka wypełnia kryteria kwalifikujące ją jako rolnika. Zaprzeczyła też tezie o stworzeniu sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Organy nie wyjaśniły

w przekonujący, staranny i wyczerpujący sposób dlaczego za niewiarygodne uznano przedstawione przez Spółkę J dokumenty mające przemawiać za prowadzeniem przez nią samodzielnej działalności rolniczej, w postaci umowy dzierżawy gruntów, faktur VAT, potwierdzeń wykonania przelewu krajowego, decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, planu działalności rolnośrodowiskowej, potwierdzenia objęcia gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym, informacji o danych przekazanych do ARiMR na wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, certyfikatu zgodności, zaświadczenia o objęciu systemem kontroli i nadania numeru producenta, protokołu z kontroli gospodarstwa, dokumentacji Gospodarstwa Ekologicznego a także złożonych w sprawie wyjaśnień.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi; przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze; czyni to w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym miejscu trzeba też zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 243/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozstrzygał kwestię płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r., o którą wnioskowała skarżąca Spółka. Podkreślić należy, że schemat działania skarżącej ubiegającej się o płatność

w 2013 r. był tożsamy z tym, jaki ma miejsce w postępowaniu dotyczącym roku 2014, w związku z czym Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku. Tak jak wówczas, tak i teraz przeprowadzone

w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę przyznania płatności na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Zgodnie z tym przepisem nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów co do tego, że skarżąca Spółka nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności oraz co do tego, że nie prowadziła działalności rolniczej. Wspomnieć przy tym należy, że pomiędzy dwoma okolicznościami ległymi

u podstaw odmowy przyznania płatności zachodziła pewna sprzeczność. Wskazać trzeba, że ocena czy zachodzi przewidziana w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności, może odnosić się jedynie do działań "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in. od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ, gdzie wskazano, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Z kolei rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Wobec powyższego, gdyby skarżąca Spółka rzeczywiście nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. Czyniłoby to bezprzedmiotowym badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 878/14 – powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że aby skutecznie zakwestionować posiadanie przez skarżącą spółkę gruntów zgłoszonych do płatności w 2014 r. oraz prowadzenie przez nią działalności rolniczej, organy musiałyby wykazać, że Spółka nie wykonywała w 2014 r. żadnych czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności działań związanych z uprawą tych gruntów. W związku z tym zauważyć należy, że w celu wykazania posiadania gruntów zgłoszonych do płatności, skarżąca Spółka przedstawiła pisemną umowę dzierżawy gruntów objętych wnioskiem, dowód opłacenia czynszu oraz opłacone przez nią faktury na potwierdzenie wykonania czynności agrotechnicznych. Przedstawiła też plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013 – 2018, z którego wynika, że realizuje przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe. Podnoszona przez organy okoliczność, że wykonywanie usług rolniczych Spółka zleciła innym podmiotom nie była, w ocenie Sądu, wystarczająca do uznania, że skarżąca nie była posiadaczem gruntów. Takie stwierdzenie byłoby uprawnione tylko w wypadku wykazania przez organy pozorności zawieranych przez Spółkę umów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, a także pozorność zawartej umowy dzierżawy. Jednak takie wykazanie pozorności, w rozumieniu art. 83 k.c., konkretnych umów, nie nastąpiło. Ponieważ przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dowody w postaci dokumentów nie zostały skutecznie podważone przez organy, nieuprawnione było zatem stwierdzenie organów, że skarżąca Spółka nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku i nie prowadziła działalności rolniczej. Podsumowując stwierdzić należy, że w ocenie Sądu organy nie podważyły skutecznie spełnienia przez skarżącą Spółkę warunków określonych

w § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. W konsekwencji pozbawienie płatności mogło nastąpić jedynie w oparciu o powołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Przepis ten stanowi, że: "nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia".

Trzeba podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach WPR wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku

z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom)

nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Należy również zauważyć, że przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Jako przykład interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 można postrzegać natomiast wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). TSUE wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r.

w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe

w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: 1) stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, 2) wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści, 3) wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r., o którą wystąpiła skarżąca Spółka. Zgodzić trzeba się z poglądem, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenie warunków polegało na utworzeniu pięciu spółek powiązanych, na które przeniesiono posiadanie gruntów należących wcześniej do spółki B, w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na ubieganie się o płatności w wyższej wysokości.

W związku z tym przypomnieć należy, że zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianego w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 964/2013 z dnia 9 października 2013 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się poprzez zastosowanie współczynnika korygującego.

Wedle natomiast § 20 ust. 1 rozporządzenia PRŚ, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha. Powyższe oznacza, że z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności obejmującego wszystkie grunty podzielone między 5 spółek, otrzymane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło 5 spółek (w tym skarżąca Spółka), które podzieliły się gruntami posiadanymi wcześniej przez jedną spółkę. Wniosku tego nie zmienia okoliczność, że skarżąca spółka nie wydzierżawiła gruntów deklarowanych do płatności od spółki B lecz od A.W. i M.W.. Należy bowiem zauważyć, że osoby te nabyły nieruchomość [...] kwietnia 2013 r. a już [...] maja 2013 r. zawarły umowę dzierżawy działek na rzecz spółek K i J i były to grunty wcześniej zagospodarowane przez spółkę B. Także łączna suma płatności wynikających z wniosków o przyznanie płatności przez obie spółki byłaby wyższa od płatności jaka przysługiwałaby gdyby zgłoszono do płatności jednolity areał działek należących do A.W. i M.W..

Nie można też pomijać okoliczności, że te powiązane podmioty wystąpiły w 2014 r. także o płatności ONW, które podlegały degresywności, czyli zmniejszaniu w zależności od powierzchni zgłaszanych gruntów, co wynikało z przepisów § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że płatności ONW są uzależnione od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleją wraz ze wzrostem tej powierzchni. W stosunku do tych rodzajów pomocy, z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji i degresywności, w przypadku złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych i ONW, obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane w ramach tych systemów wsparcia płatności, zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilka podmiotów powiązanych (w tym skarżąca Spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że utworzenie kilku podmiotów i podzielenie pomiędzy nie posiadanych gruntów miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności. Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenie sztucznych warunków nastąpiło

w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne działania (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2576/14). Ocena ta obejmuje działania podejmowane zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze (por. np. art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 2012 r. poz. 361 oraz art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz. U. z 2014 r. poz. 851). W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżąca Spółka została utworzona jednocześnie ze spółkami N, MA, K i M i spółki te wydzierżawiły (przede wszystkim od spółki B) grunty rolne, które w 2014 roku zostały zgłoszone przez nie do płatności, a które to grunty, w latach 2004 -2011, były zgłaszane przez spółkę B. Organy wskazały powiązania rodzinne udziałowców i osób uprawnionych do reprezentacji spółki B, jak też 5 nowoutworzonych spółek. W każdej z tych 6 spółek prezesem zarządu był M.W., a prokurentem jego żona D.W..

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na ten sam czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania wyższych płatności w związku ze zgłoszeniem przez kilka podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny W. kilku spółek, które podzieliły między siebie posiadane grunty. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilku podmiotów, niemających żadnych środków produkcji i zlecających wykonywanie prac polowych spółce, od której dzierżawią grunty. Za nieprzekonujące w tej kwestii Sąd uznał gołosłowne - niepoparte jakimkolwiek dowodem – twierdzenia o zwiększonych możliwościach kredytowych nowoutworzonych spółek. Sens ekonomiczny utworzenia kilku powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności. W związku z powyższym uprawnione było stwierdzenie, że wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie kilku podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności. Oznacza to jednocześnie zaistnienie subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej Spółki) uzyskania takich korzyści. Ocenić wreszcie należało ustalenie w zakresie spełnienia trzeciej przesłanki zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, a mianowicie sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia. Cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich są wskazane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. L 277, s.1). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej. Cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej, np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1518/15). Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania dla rolników realizujących program rolnośrodowiskowy. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał natomiast mechanizm modulacji zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie degresji szczeblowej

w konstrukcji stawek wsparcia. W ocenie Sądu jest również oczywiste,

że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach

i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zdaniem Sądu skarżąca Spółka została utworzona wyłącznie

w celu uniknięcia skutków modulacji. Jak bowiem trafnie wskazały organy, w sytuacji gdyby płatności przyznawano do całości areału, np. należącego do właścicieli nieruchomości, bez podziału na grunty wydzierżawione 2 spółkom, w tym Spółce J, kwota wsparcia byłaby niższa od łącznej kwoty, jaką otrzymałyby obie powiązano kapitałowo i menedżersko spółki, gdyby ich wnioski zostały uwzględnione. Tym samym Sąd uznał, że działanie skarżącej polegające na stworzeniu sztucznego mechanizmu służącego obejściu przepisów o modulacji, w sposób oczywisty było sprzeczne z celem wsparcia jakim było zapewnienie konkurencyjności w sensie ogólnym. Sąd nie dopatrzył się natomiast w tym mechanizmie naruszenia drugiego

z celów wsparcia jakim było poprawa środowiska naturalnego. Jak bowiem zostało wskazane, skarżąca Spółka przedstawiła dokumenty potwierdzające zamiar i plan realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; tym samym jej działanie było nakierowane na osiągnięcie powyższego celu. W odniesieniu do trzeciego z celów - poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej należy zauważyć, że skarżąca Spółka nie zatrudniała pracowników przy produkcji rolnej związanej z gruntami objętymi dopłatami, ponieważ zlecała prace podmiotom zewnętrznym i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się do realizacji celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Tym samym uprawniony jest wniosek, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Wzięcie pod uwagę powyższych okoliczności prowadzi do konstatacji, że w wyniku utworzenia kilku podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo i menedżersko (w tym skarżącej Spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów wykorzystywanych do produkcji przez jeden podmiot, a zgłaszanych do płatności (w tym gruntów zgłoszonych przez skarżącą w 2014 r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie

w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ustalenia faktyczne i ich ocena poczyniona przez organy zostały dokonane w zgodzie z zasadami określonymi w k.p.a., z modyfikacjami wynikającymi z art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy PROW, a sporządzonemu uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sposób skutecznie czynić zarzutu uchybienia wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. oraz niezrealizowania zasady zaufania (art. 11 k.p.a. ).Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.