Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 73/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. O. kwotę [...]zł (sześćset osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ), po rozpatrzeniu odwołania W. O. (podatnik), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. P. (organ I instancji) z dnia [...] ustalającą podatnikowi wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto:

- grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 2.323 m², obejmujące dwie działki położone w R. P.: przy ul. K. o numerze ewidencyjnym [...] i przy ul. W. o numerze ewidencyjnym [...], przy zastosowaniu stawki 0,80 zł/1 m²;

- budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą usytuowane na opisanych wyżej gruntach o powierzchni 1.321 m², według stawki 21 zł/1 m².

Następnie organ argumentował, że podatnik w informacji w sprawie podatku od nieruchomości wykazał powierzchnię budynku przy ul. W. w wymiarze 1023 m² jako zajętą w rozpatrywanym roku podatkowym na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym. W wyniku oględzin tego obiektu przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2017 r. ustalono, że nie jest w nim przechowywany materiał siewny oferowany do sprzedaży. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że podatnik w roku podatkowym 2017 prowadził między innymi działalność gospodarczą w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym. Podatnik jest bowiem wpisany, na podstawie art. 84 i art. 87 ustawy o nasiennictwie, do ewidencji przedsiębiorców i ewidencji dostawców, a zatem może prowadzić obrót między innymi kwalifikowanym materiałem siewnym. Do akt postępowania podatkowego złożone zostało stosowne zaświadczenie L. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. z dnia [...] stycznia 2017 r. Ponadto, jak motywował organ, z przedstawionych kserokopii faktur wynika, że podatnik w omawianym roku podatkowym dokonał sprzedaży i zakupu nasion (jęczmienia, pszenicy, owsa) oznaczonych symbolami Cl (kwalifikowany materiał siewny). Także kontrola, przeprowadzona w dniu [...] marca 2017 r. przez pracownika Wojewódzkiego

Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. Oddziału w R. P., pozwoliła ustalić, że w pomieszczeniach budynku położonego przy ul. K. przechowywany był materiał siewny (3 worki po 50 kg owsa, 5 worków po 40 kg jęczmienia i 2 worki po 25 kg jęczmienia). Według organu, istotne znaczenie ma okoliczność, że podatnik w informacji w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącej 2017 r. wyraźnie powiązał prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym z budynkami położonymi wyłącznie przy ul. W. o powierzchni użytkowej 1.023 m². Natomiast w przypadku budynków usytuowanych przy ul. K. wykazał w informacji całą ich powierzchnię jako związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Co więcej, w trakcie kontroli w dniu [...] marca 2017 r. podatnik nie zgłaszał, aby kwalifikowany materiał siewny miał być przechowywany także w budynkach przy ul. W.

W dalszej kolejności organ zauważył, że zgodnie z treścią ewidencji gruntów i budynków oraz aktu notarialnego z dnia [...] września 2011 r. budynki przy ul. W. obejmują budynek mieszkalno-biurowy oraz budynki niemieszkalne, które wcześniej należały do Agencji Mienia Wojskowego.

W świetle powyższych ustaleń organ doszedł do wniosku, w myśl którego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że powierzchnia użytkowa budynków usytuowanych przy ul. W. nie była zajęta w 2017 r. na prowadzenie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym i dlatego do ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości należało zastosować stawkę podatkową przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc wyższą od oczekiwanej przez podatnika, skoro stanowią one własność osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.

W podstawie prawnej przyjętego rozstrzygnięcia organ wziął pod uwagę art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2016.716, Dz.U.2017.1785 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.o.l.) oraz uchwałę Rady Miasta R. P. Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta R. P. (Dz.Urz.Woj.L.2016.5077).

Podatnik złożył skargę na omówioną wyżej decyzję organu. Wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie:

- art. 21 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm. - O.p.) przez zastosowanie przy opodatkowaniu budynków niewłaściwej stawki podatku od nieruchomości;

- art. 122 O.p. z powodu niewyjaśnienia istoty sprawy, pominięcia dowodów potwierdzających zajęcie opodatkowanej nieruchomości na działalność w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym;

- art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.o.l. w rezultacie błędnego przyjęcia, że zajęcie budynku na obrót kwalifikowanym materiałem siewnym musi mieć charakter ciągły i skoro w toku oględzin nieruchomości przy ul. W. nie było materiału siewnego, to nie może znaleźć zastosowania stawka podatkowa przewidziana dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (8,06 zł/1 m² powierzchni użytkowej).

W uzasadnieniu skargi podatnik zasadniczo wykazywał, że powierzchnia budynków położonych przy ul. W. była zajęta w rozpatrywanym roku podatkowym na prowadzenie działalności mającej za przedmiot obrót kwalifikowanym materiałem siewnym, co potwierdzają choćby faktury nabycia i sprzedaży tego towaru.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podatnika zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na obowiązek organu podatkowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zmierzający do zrekonstruowania prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Wobec tego nie może on ograniczać się do twierdzeń podatnika, zwłaszcza jeśli pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, którego wiarygodność nie została podważona (art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 O.p.). Dokonując oceny kompletnego materiału dowodowego (a więc pozwalającego na prawidłowe rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy), w całokształcie i wyprowadzając z niego ustalenia faktyczne organ jest zobowiązany do rozważenia nie tylko zapatrywania podatnika, ale wszystkich okoliczności jakie wynikają z pozyskanych dowodów, które mogą okazać się ważne z punktu widzenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 191 O.p.).

Z perspektywy stanowiska podatnika, zasadnicze znaczenie miała okoliczność czy w realiach rozpatrywanej sprawy może znaleźć zastosowanie stawka podatku od nieruchomości określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.o.l., dotycząca budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym.

W ocenie sądu, postępowanie organu, mające za zadanie wyjaśnić tę sporną kwestię, nie spełnia standardów wyznaczonych przez wymienione wyżej regulacje procedury podatkowej.

Należy zgodzić się z organem co do tego, że podatnik w dotychczasowym postępowaniu podatkowym nie przedstawił dowodów ani źródeł dowodowych na okoliczność zajmowania w rozpatrywanym roku podatkowym budynków położnych w R. P. przy ul. W. na działalność gospodarczą polegającą na obrocie kwalifikowanym materiałem siewnym. Prowadzenie działalności gospodarczej mającej za przedmiot obrót kwalifikowanym materiałem siewnym w budynkach przy ul. W. nie wynika ani z treści faktur, ani z oględzin przeprowadzonych przez organ podatkowy, ani z kontroli ze strony Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. Oddziału w R. P. Jakkolwiek w zaświadczeniu o dokonaniu wpisu podatnika do ewidencji przedsiębiorców na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o nasiennictwie (Dz.U.2012.1512 ze zm.) jako miejsce prowadzenia obrotu materiałem siewnym wymienione zostały nieruchomości położone przy ul. K. i ul. W. (k. 34 akt podatkowych), to jednak podatnik nie przedstawił organom podatkowym dowodów na okoliczność faktycznego zajęcia budynków także przy ul. W. na omawianą działalność gospodarczą. Co więcej, stosownie do zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r., wystawionego przez Starostę Powiatu R. P., budynki na działce nr [...] przy ul. W. nie nadawały się do użytkowania w stanie technicznym istniejącym w dacie wystawiania zaświadczenia (k. 3 akt podatkowych). Podatnik konsekwentnie przemilcza tę ostatnią kwestię, na ile stan budynków przy ul. W. pozwalał na zajęcie ich powierzchni na prowadzenie działalności gospodarczej mającej za przedmiot obrót kwalifikowanym materiałem siewnym. W rezultacie prawidłowy jest wniosek organu, w myśl którego jak dotąd nic nie wskazuje na wiarygodność twierdzeń podatnika, aby miało być inaczej niż przyjął organ i obrót kwalifikowanym materiałem siewnym miał być prowadzony także w budynkach przy ul. W. w R. P.

Natomiast nie można wykluczyć, że na omawianą działalność gospodarczą w rzeczywistości były zajęte budynki przy ul. K. Tego organ nie wyjaśnił.

W protokole kontroli z dnia [...] marca 2017 r. nie zostały wymienione budynki przy ul. W., lecz przy ul. K. Dlatego też twierdzenie podatnika, że protokół ten jest dowodem na zajęcie budynków położnych przy ul. W. na działalność gospodarczą w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym stanowi nadinterpretację zapisów w nim zawartych (k. 101 - 102 akt podatkowych).

W przedstawionych okolicznościach na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia czy na obrót kwalifikowanym materiałem siewnym były zajęte budynki położone przy ul. K., o czym stanowi protokół kontroli z dnia [...] marca 2017 r. sporządzony przez pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. Oddziału w R. P., zwłaszcza że organ nie miał wątpliwości co do prowadzenia przez podatnika takiej działalności gospodarczej. Formularz informacji w sprawie podatku od nieruchomości mógł przecież zawierać błędy nie tylko w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. W., ale także co do zlokalizowanej przy ul. K. W przypadku tej drugiej nieruchomości podatnik całą powierzchnię budynków zaliczył do związanej z prowadzaniem działalności gospodarczej. Jednak w aktualnym stanie sprawy nie można wykluczyć sytuacji, w której podatnik - wbrew temu, co miało miejsce w rzeczywistości - przyjął niższą stawkę opodatkowania w stosunku do większej powierzchni budynków położonych przy ul. W. niż powierzchnia budynków przy ul. K. Rzecz wymaga wnikliwego i rzetelnego wyjaśnienia przez organ.

Organ przedstawił wraz z aktami postępowania podatkowego kserokopie protokołu kontroli z dnia [...] marca 2017 r. przeprowadzonej w siedzibie firmy podatnika przy ul. K. przez pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. Oddziału w R. P. dotyczącej obrotu materiałem siewnym. Nie stwierdzono w nim żadnych nieprawidłowości (k.57 akt podatkowych). Do odwołania od decyzji organu I instancji podatnik dodatkowo dołączył kserokopię załącznika nr 1 do wspominanego wyżej protokołu kontroli, w którym opisano jakie ilości, jakiego materiału siewnego znajdowały się w budynku przy ul. K.

W świetle powyższego w dalszym postępowaniu podatkowym organ będzie zobowiązany do wyczerpującego wyjaśnienia czy w odniesieniu do budynków położonych przy ul. K. może znaleźć zastosowanie niższa stawka podatkowa, przewidziana dla sytuacji, w której budynki zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym.

Dla dopełnienia oceny prawnej trzeba jeszcze zauważyć, że organ przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnie gruntów i budynków poprzestając na treści informacji przedstawionych przez podatnika. Nie przeanalizował treści ewidencji gruntów i budynków, z której wynika przykładowo, że powierzchnia działki przy ul. K. wynosi 861 m², a więc mniej niż podana przez podatnika w wymiarze 981 m² (por. k. 69 i 98 akt podatkowych). Wobec tego należy podkreślić, że informacje pochodzące od podatnika nie mogą być przyjmowane przez organ podatkowy bez jakiejkolwiek weryfikacji, zwłaszcza jeśli chodzi o takie dane, które są wpisane w konstrukcję opodatkowania, w tym wyznaczają podstawę opodatkowania. Zatem w dalszym postępowaniu podatkowym konieczne będzie również porównanie wielkości ujętych w informacjach w sprawie podatku od nieruchomości pochodzących od podatnika z wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, a następnie wyjaśnienie rozbieżności jakie zostaną stwierdzone.

W świetle powyższego dotychczasowe postępowanie podatkowe należy ocenić jako przeprowadzone z naruszeniem art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p., które mogło istotnie wpłynąć na wynik rozpatrywanej sprawy.

Należy jednocześnie wyjaśnić podatnikowi, że skoro organ nie przeprowadził zupełnego postępowania wyjaśniającego, przedwczesne jest odnoszenie się przez sąd do kwestii materialnoprawnych, w tym zasadniczej z punktu widzenia stanowiska podatnika, czyli jaka powierzchnia podlega opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym.

Wymaga odnotowania, że poza sporem pozostawała okoliczność zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej powierzchni mieszkalnej budynków usytuowanych przy ul. W. w 2017 r. (powierzchnia 389 m² według ewidencji gruntów i budynków).

Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie at. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy. Obejmują one wpis od skargi poniesiony przez podatnika w wysokości 688 zł.