Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2250/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi M.S.-W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: Organ ZUS) decyzją z dnia [...] lipca 2019r. nr [...]. odmówił M. S. – W. dalej także jako strona, skarżąca) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...] zł.

W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z dn. [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2019r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2019 r. organ przywołał między innymi następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Strona prowadzi działalność gospodarczą począwszy od dnia [...] stycznia 2011 r. do chwili obecnej. Jest to działalność w zakresie opieki zdrowotnej. W powyższym okresie strona nie wywiązała się z obowiązku opłacania składek i w ten sposób została dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Na podstawie uregulowań zawartych w art. 24 u.s.u.s. zakład ustalił, że nie upłynął jeszcze termin, po którym należności nie mogłyby być dochodzone.

Na podstawie zgromadzonego materiału ZUS ustalił, że strona:

• Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem P. W. oraz dwójką dzieci w wieku na dzień wydania decyzji [...] i [...] lat,

• Pracuje w fundacji "[...]" i w okresie maj - lipiec 2019r. osiągnęła średni miesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto)

• Pracuje także w poradni psychologiczno- pedagogicznej w [...] i w okresie maj - lipiec 2019r. osiągnęła średni miesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto ([...] netto) . Oznajmiła że przedmiotowa umowa została zawarta do dnia [...] czerwca 2019 r. jednak zakład ustalił, że posiada tytuł do ubezpieczeń Społecznych przedmiotowego stosunku pracy za miesiące lipiec i sierpień 2019 r.

• Dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą: przychód/dochód z prowadzonej działalności gospodarczej kształtował się następująco:

1. 2016r. – wg oświadczenia przychód wyniósł [...] zł / dochód 0 zł (wg bilansu z księgi – strata wyniosła [...] zł),

2. 2017r. – wg oświadczenia przychód wyniósł [...] zł/ dochód [...] .zł (wg bilansu z księgi – dochód wyniósł [...] zł),

3. 2018r. – wg oświadczenia przychód wyniósł [...] zł/ dochód [...] zł ( wg bilansu z księgi – dochód wyniósł [...] zł).

Mąż strony pracuje w [...] sp. z.o.o. i w okresie maj – lipiec 2019r. osiągnął średni miesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto),

Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem strona określiła na łączną kwotę [...] zł, w tym:

• Opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, itp.) – [...] zł,

• Koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) – [...] zł,

Strona wykazała następujące zobowiązania pieniężne, tj.

W bankach:

- w kwocie [...] zł (kredyt na samochód)

- w kwocie [...] CHF (kredyt hipoteczny na dom)

- w instytucjach w kwocie [...] zł

-łączną miesięczną kwotę spłaty określiła na kwotę [...] zł

- oświadczyła, że posiada we wspólności małżeńskiej dom o pow. 96m2. położony przy ul. [...][...] w J. (gmina P.),

- nie posiada środków transportu, posiada używany sprzęt AGD o wartości ok. [...] zł

- posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że może podjąć zatrudnienie na stanowisku przystosowanym przez pracodawcę do potrzeb osoby niepełnosprawnej,

- wymaga częściowej pomocy usługowej w korzystaniu z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz korzystania z rehabilitacji wg wskazań lekarza specjalisty,

- syn W. K. W. został zakwalifikowany do indywidualnego nauczania, które przyznane zostało okres do końca roku szkolnego 2017 2018.

- syn J. H. W. został zakwalifikowany do kształcenia specjalnego przez okres do ukończenia szkoły podstawowej

- obaj synowie cierpią na zespół [...]

- syn J. H. W. cierpi również na zespół nadpobudliwości psychoruchowej,

- mąż od 2006r. cierpi na wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Zakład ustalił, że średnia miesięczna kwota środków przypadających na gospodarstwo domowe uwzględniająca wszystkie wpływy z okresu maj – lipiec 2019r. tj. [...] zł jest znacznie wyższa od minimum socjalnego określonego według instytutu pracy i spraw socjalnych dla czteroosobowego gospodarstwa pracowniczego na rok 2018 , które określone zostało na kwotę [...] zł. Na uwagę zasługuje fakt, że kwota dochodów gospodarstwa domowego przekracza kwotę minimum socjalnego pomimo nieuwzględnienia przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – Prywatna Praktyka [...].

Organ podkreśla, że strona nie wykazała pobierania świadczenia rodzinnego rodzina 500 +. Skoro dobrowolnie rezygnuje z należnego świadczenia rodzinnego w kwocie 2 x 500,00 zł na dzieci to nie sposób uznać, że sytuacja finansowa strony jest zła. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018r., poz. 362 ze zm.) Wskazał że wsparcie udzielane przedsiębiorstwu jest uznawane za pomoc publiczną, o ile spełnione są łącznie następujące warunki:

1. Udzielane jest przez państwo lub ze środków państwowych,

2. Ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo , produkcję określonych towarów)

3. Jest udzielone na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,

4. Zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wypływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi unii europejskiej.

W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 traktatu o funkcjonowaniu UE.

W dalszej kolejności organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1- 6 ww. ustawy. Następnie organ zacytował powyższy przepis oraz wskazał, że przesłanki w nim wymienione w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Wskazał również, że zgodnie z art. 28. ust. 3a w zw. z art. 32 ustawy o Systemie Ubezpieczeń Społecznych i §3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dn. 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003r. nr. 141, poz. 1365 należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności:

3.przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ podkreśla, że ze zrozumieniem podchodzi do problemów zdrowotnych strony jednak przewlekła choroba osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny nie jest samoistną przesłanką umorzenia należności składkowych wobec zakładu. Zgodnie z §3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przewlekła choroba osoby zobowiązanej jest przesłanką pozwalającą zakładowi umorzyć długi składkowe tylko wtedy, gdy choroba pozbawia zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Strona osiąga stały dochód z tytułu świadczenia pracy oraz prowadzi działalność gospodarczą, wobec czego należy uznać, że choć zakład w żaden sposób nie bagatelizuję jej problemów zdrowotnych, jednak choroby nie wpływają na fakt uzyskiwania przez nią przychodów. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że strona niepełnosprawność posiada od urodzenia. Zakład nie bagatelizuję również problemów zdrowotnych i niepełnosprawności, jednak w obliczu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, nie sposób uznać, że stan zdrowia strony lub konieczność sprawowania opieki nad swoimi przewlekle chorymi dzieci uniemożliwia osiąganie dochodu. Zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nie opłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli w danym okresie strona nie posiadała wystarczających środków finansowych na płacenie należnych składek w terminie, to obecnie jest zobowiązana do ich uregulowania wraz z odsetkami za zwłokę.

Organ podkreśla, że strona podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wzięła na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe działalności osoby związanej nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Stosownie do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek. Działalność gospodarczą cechuje bowiem jej prowadzenie na ryzyko przedsiębiorcy.

Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Płatnik składek odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym jak i przyszłym. Dlatego też, jeśli ZUS dostrzega jakiekolwiek możliwości egzekwowania długu, czy z obecnego majątku, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne.

Decyzję organu wyżej opisaną zaskarżyła strona zarzucając jej naruszenie:

- art.7, art. 77§ 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa poprzez ich niezastosowanie, skutkujące niewyjaśnieniem stanu faktycznego w sposób należyty oraz nie załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy, a nie wszechstronny oraz wyciągnięcie z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego,

- art. 28a ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. i systemie Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2019, poz. 300 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dn. 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003, nr 141,poz. 1365) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji ZUS oddział w R. z dnia [...] lipca 2019r., a tym samym odmową umorzenia składek z tytułu Ubezpieczeń Społecznych, mimo iż opłacanie przez skarżącą składek na ubezpieczenie społeczne pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a więc spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a nadto za umorzeniem składek przemawiają zasady słuszności, zwłaszcza jeśli się uwzględni fakt niepełnosprawności strony od urodzenia.

Podnosząc powyższe skarżąca wniosła:

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. A oraz lit. C PostAdmU, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej,

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. A oraz lit. C w zw. z art. 135 PostAdmU, o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji ZUS oddział w R. z [...] lipca 2019 r. nr [...], i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi,

- na podstawie art. 200 PostAdmU, o zasądzenie od ZUS [...] oddział w W. Inspektorat w Ż. zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd zważył co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa przez organ orzekający, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do meritum sprawy należy przypomnieć, że z akt sprawy wynika, iż organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek w kontekście dwóch podstaw prawnych, a mianowicie art. 28 ust. 1-3 usus i art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, na co prawidłowo powołał się organ orzekający, że zasadą ustaloną w art. 28 ust. 2 usus jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a.

Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 usus.

Wyliczenie zawarte w przepisie w art. 28 ust. 3 usus jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie:

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – prawo upadłościowe (Dz.U. z 2016r. poz. 2171 ze zm.)

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dn. 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa;

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym:

4a. wysokość nie opłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym:

4b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym:

5. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zdaniem sądu ZUS orzekając w sprawie prawidłowo ustalił, że przesłanka wskazana w punkcie 1, 3 tej ustawy nie wystąpiła, gdyż strona nadal prowadzi działalność gospodarczą i posiada majątek z którego, można prowadzić egzekucję (dom o pow. 96m2 znajdujący się w J. gm. P.).

W przypadku skarżącej także przesłanki wskazane w pkt. 2, 4, 4b art. 28 usus nie występują. W stosunku bowiem do skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, ani też nie było wszczęte postępowanie likwidacyjne. Również wysokość nieopłaconej składki przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2015r., poz. 1526) koszty upomnienia o których mowa w art. 15§ 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynoszą 11,60 zł. Natomiast nie umorzona zaległości to kwoty znacznie przekraczające po wyższą wartość.

Prawidłowo ZUS wskazał w odniesieniu do przesłanki z pkt 5 i 6 art. 28 usus, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Ze względu na zaistniały zbieg egzekucji administracyjnej z sądową - łącznie przeprowadzenie egzekucji przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] w W..

W związku z powyższym zasadnie organ wskazał, że nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 lub 6 u.s.u.s zaistniały w przypadku strony. W ocenie sądu obowiązkiem organu działającego jako wierzyciel, jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości w egzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne (patrz wyrok WSA w Gliwicach z 21 stycznia 2016r. I SA/GI 889/15, LEX 1995523).

Tym samym, w ocenie sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności z art. 28 ust. 3 usus. Przechodząc do dalszej analizy sprawy związanej z możliwością umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia należy zauważyć, że w art. 28 ust. 3a usus ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a usus określone zostały w §3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z §3 ust. 1 rozporządzenia zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

ZUS uznał, że w przypadku skarżącej nie została spełniona żadna z przesłanek wspomnianego przepisu.

W ocenie sądu poczynione w tej kwestii przez organ ustalenia są prawidłowe. Organ zasadnie stwierdził, że strona nie wykazała przekonująco, iż ze względu na sytuację rodzinną oraz sytuację materialno – bytową nie jest w stanie uregulować zadłużenia w dłuższym okresie czasu, chociażby w ramach ewentualnie zawartego z ZUS układu ratalnego, oraz że rozwiązanie takie spowoduje brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Jak nadmieniono już wcześniej Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą pracując nadto w fundacji "[...]", oraz w Poradni [...] w S.. Uzyskuje więc dochody z trzech źródeł. Stałe dochody uzyskuje również mąż skarżącej. Oscylują one w granicach około [...] zł miesięcznie.

Biorąc pod uwagę łączne dochody obojga małżonków organ zasadnie ustalił, że w przypadku rodziny skarżącej jest to kwota około [...] zł miesięcznie. Nie jest to więc w żadnym razie kwota która uzasadniałaby udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości składkowych obarczających skarżącą i to nawet przy założeniu, że posiada ona zobowiązania finansowe wobec banku z tytułu zaciągniętych kredytów. Zdaniem sądu, sytuacja materialna skarżącej nie jest zła także dlatego, iż nie korzysta ona z programu pomocowego rodzina 500 + mimo tego, iż wiek jej dwóch synów taką pomoc uzasadniał. Skarżąca, nie wykazała również, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby ją pozbawić możliwości prowadzenia działalności. A więc przesłanka określona w §3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia nie wystąpiła w sprawie.

Odnosząc się do przesłanki wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia) należy wskazać, że także ona po stronie skarżącej nie wystąpiła. Schorzenia strony nie są tego typu, by uniemożliwiały jej codzienne funkcjonowanie czy aktywność. Podkreślić należy, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, lub powodu przewlekłych schorzeń nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy, gdyż przewlekła choroba strony lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiające opłacenie należności. W omawianej sprawie sytuacja taka nie występuje. Skarżąca nadal pracuję, a schorzenia jej synów nie umożliwiają tej pracy. Na zakończenie sąd wskazuje, że instytucja umorzenia jest wyjątkiem od powszechnego obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych,a to oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczona do nadzwyczajnych sytuacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 lutego 2012r. III SA/Po 14/12 wszystkie wyroki dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu składek organ władny był dać pierwszeństwo interesowi społecznemu kierując się szczególym, publicznoprawnym charakterem tych należności oraz celami, na które są przeznaczone ze swojej istoty. Podjęta decyzja mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zachowała też proporcje pomiędzy interesem społecznym, a ważnym interesem strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ naruszona. Instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu. Skarżąca podejmujące działalność gospodarczą powinna bowiem byłam liczyć się z obowiązkiem uiszczenia składek na ubezpieczenia. Prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Niedopuszczalne jest przy tym przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność konsekwencji na ZUS. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 lipca 2012r. III SA/Wr 88/12).

Zauważenia także wymaga, że decyzje o umorzeniu składek mają charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak pozostawienia zakładowi pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji uznaniowej tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczona są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2007r. GSK 345/06 granice uznania administracyjnego wyznaczają przesłanki sformułowane w art. 28 usus i §3 rozporządzenia w sprawie umarzania. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć zarzutu dowolności decyzji, organ musi wyjaśnić przyczyny z powodu których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia. Wyjaśnienie to musi przy tym nastąpić z uwzględnieniem zarówno ważnego interesu zobowiązanego, jak i stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Organ zatem obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. W sprawie ze swoich obowiązków organ się wywiązał. Przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelnie, a także dokonał wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa nie przekraczając granic uznania.

W związku z powyższym w ocenie sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego.

Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Niejako na marginesie sąd wskazuje, iż nie był zasadny wniosek pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy. Skarżąca dysponowała bowiem niezbędną dokumentacją potrzebną do zapoznania się przez jej pełnomocnika (obie decyzje organu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarga, odpowiedź na skargę, oraz dokumentacja obrazującą sytuację materialną i zdrowotną skarżącej). Pełnomocnik skarżącej nie powoływał się poza tym na okoliczności wskazane w art. 109 lub 110 p.p.s.a. skutkujące obowiązkiem odroczenia rozprawy.