Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2975/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71b ust. 1 i 3;
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 37, 38
journal: Dz.U. 2015 poz 513
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi Miasta G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów, że w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...], ustalono uzyskanie przez Miasto G. nienależnej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 200.488,46 zł. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że w wyniku błędów, popełnionych przez dyrektorów szkół przy wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2009 r., łączna liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 45,9373 uczniów.

W związku z powyższym zawiadomieniem, pismem z dnia 14 listopada 2014r. nr [...], na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), Miasto G. zostało powiadomione o wszczęciu z urzędu przez Ministra Finansów postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015, poz. 513; dalej: "u.d.j.s.t.") Minister Finansów zobowiązał Miasto G. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 r. w wysokości 200488,46 zł.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że z danych pozyskanych z pisma Ministra Edukacji Narodowej oraz wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wynika, że została zawyżona liczba uczniów w 4 placówkach oświatowych na terenie miasta G. o łączną liczbę 45,9373 ucznia przeliczeniowego co łącznie spowodowało pobranie części oświatowej dotacji ogólnej w wysokości zawyżonej o 200.488,46 zł. Na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. minister właściwy do spraw finansów publicznych w przypadku stwierdzenia nienależnej kwoty, zobowiązuje decyzją do jej zwrotu, stąd rozstrzygnięcie zawarte w decyzji.

Miasto G. wniosło do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jednocześnie uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, zarzucając decyzji naruszenie art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 z późn.zm.; dalej "O.p."), tj. naruszenie przepisów postępowania poprzez zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast przepisów Ordynacji podatkowej. Alternatywnie niesiono o uchylenie decyzji i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania ze skargi Miasta G. na wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...], ewentualnie o uchylenie decyzji i dokonanie ustaleń w zakresie prawidłowości uzyskania przez Miasto G. części oświatowej subwencji ogólnej, w części gminnej, z pominięciem ustaleń, zawartych w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015nr [...] Minister Finansów odmówił zawieszenia postępowania.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Minister Finansów utrzymał w mocy swoją wcześniejsza decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t. Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756; dalej: Rozporządzenie).

Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2010, określony w załączniku do ww. Rozporządzenia przewidywał między innymi odrębne wagi:

– P2=1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.),

– P4=3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy],

– P5=9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy),

– P6 = 0,80 dodatkowo dla niepełnosprawnych uczniów w oddziałach integracyjnych w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy),

– P28=4,0 dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy].

W wyniku błędnych danych, wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2009 r., przez dyrektora:

– Przedszkola Miejskiego z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] w G., liczba uczniów przeliczona wagą P28 została zawyżona o 1 ucznia,

– Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] w G., liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 4 uczniów oraz liczba uczniów przeliczona wagą Pó została zawyżona o 6 uczniów,

– Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] w G., 1 uczeń został błędnie przeliczony wagą P5 zamiast P4, liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 5 uczniów oraz liczba uczniów przeliczona wagą Pć została zawyżona o 11 uczniów,

– Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w G., liczba uczniów przeliczona wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia,

co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 45,9373. Powyższe zostało ustalone na podstawie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz pism Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 4 listopada 2014 r. nr [...] oraz z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...].

Odnosząc się do zarzutów strony, Minister uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności za niezasadny uznano zarzut prowadzenia postępowania w trybie przepisów k.p.a, a nie Ordynacji podatkowej. Wskazano tu na treść z art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t., zgodnie z którym o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dotyczącego zobowiązań podatkowych. Przepisy postępowania podatkowego są natomiast uregulowane w dziale IV, do którego brak odesłania w u.d.j.s.t. Wskazano przy tym na niekonsekwencję strony skarżącej, która domagając się procedowania w trybie przepisów ordynacji podatkowej, składa wnioski dowodowe w oparciu o przepisy k.p.a.

Minister nie znalazł również podstaw do zawieszenie postępowania, albowiem nie uznał kwestii rozstrzygnięcia wniosku Miasta G. z dnia [...] października 2014 r. o uchylenie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] i umorzenia postępowania kontrolnego za zagadnienie wstępne o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tym bardziej, że wyniki tej kontroli nie zostały podważone.

Odnosząc się do kwestii objęcia uczniów kształceniem specjalnym, Minister wskazał, odwołując się do treści art. 71b ust. 1 oraz 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, że podstawą objęcia dziecka kształceniem specjalnym, jest posiadanie aktualnego orzeczenia, wydanego przez zespół orzekający, działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że na dzień przeprowadzenia kontroli brak było aktualnych i precyzyjnie sformułowanych orzeczeń o ww. treści. Wskazano, że z samych wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia 3 września 2014 r. wynika, iż w odniesieniu do niektórych uczniów i wychowanków nieprawidłowo zakwalifikowano orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na nieprecyzyjne ujęcie niepełnosprawności dziecka w orzeczeniu wydanym przez Poradnię Psychologiczno- Pedagogiczną w G., wnosząc jednocześnie o zastosowanie prawidłowej kwalifikacji do odpowiedniej wagi i dokonanie korekty naliczonej subwencji oświatowej.

Stąd wobec ustalonych nieprawidłowości przy pozyskiwaniu części oświatowej subwencji ogólnej oraz braku stwierdzenia uchybień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, Minister Finansów orzekł jak w sentencji.

Miasto G. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Ministra, domagając się jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– art. 2 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w niniejszym postępowaniu przepisów Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy przepis ten nakazuje w sprawach, o których mowa w art. 37 u.d.j.s.t. jej zastosowanie, albowiem pobrana część oświatowa subwencji ogólnej stanowi niepodatkową należność budzetową;

– art. 6, 7 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (w przypadku uznania zarzutu opisanego w pkt. 1) za nieuzasadniony) poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji zależy od rozstrzygnięcia w sprawie skargi miasta G. na wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014r. nr [...];

– art. 7, 9 oraz 75 § 1 k.p.a. (w przypadku uznania zarzutu opisanego w pkt. 2) za nieuzasadniony) poprzez pozbawienie strony możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu na okoliczności ujęte w wyniku kontroli.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że kontrola UKS w K. została przeprowadzona bez podstawy prawnej, albowiem przekroczony został zdaniem strony skarżącej zakres przedmiotowy kontroli, określony w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o kontroli skarbowej, zgodnie z którym do zakresu kontroli podatkowej należy kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, z wyłączeniem kontroli celowości wy-korzystania środków zaliczanych do dochodów własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast kontrola prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części światowej subwencji ogólnej na lata 2010-2011. Nie mieści się w hipotezie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.k.s.

Ponadto, kontrola powinna dotyczyć "gospodarowania" a nie "gromadzenia" środków publicznych. Powyższe prowadzi do podważenia głównego dowodu, na jakim oparł się Minister przy przeprowadzeniu postępowania, tj. wyniku kontroli UKS w K.. Stąd prowadzenie postepowania w przedmiocie uchylenia wyniku tej kontroli stanowi zagadnienie wstępne, które powinno skutkować zawieszeniem przez Ministra postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a.").

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącej prowadzenia postępowania przez organ administracji w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego zamiast ustawy - Ordynacja podatkowa.

Z treści art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.j.s.t. wynika, że do decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części subwencji oświatowej stosuje się przepisy działu III O.p. z wyłączeniem art. 57 O.p. oraz rozdziału 6 i 7a tej ustawy, a także art. 67a § 1 pkt 3 O.p., o ile przepisy u.d.j.s.t. nie stanowią inaczej. Wykładnia art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. nie może prowadzić do wniosku prezentowanego w skardze, że Minister Finansów był zobowiązany prowadzić postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranej kwoty subwencji na podstawie przepisów O.p.

Zdaniem Sądu, taki pogląd strony skarżącej jest nieuprawniony, gdyż art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. nie odsyła do działu IV O.p., a w tym dziale są uregulowane zasady prowadzenia postępowania podatkowego. Skoro więc ustawa nie odsyła do tych przepisów, to wydanie decyzji z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. następuje w procedurze uregulowanej przepisami k.p.a. i w tym zakresie Minister Finansów działał poprawnie (por. w tym zakresie wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1043/14).

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi opartych na stanowisku, że skoro toczy się w chwili obecnej postępowanie w przedmiocie uchylenia wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014r. nr [...] to należy uznać, iż zachodziły i nadal zachodzą przesłanki do zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wypada zauważyć, iż orzekającemu składowi Sądu z urzędu znane jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2015 r. (sygn. akt. I SA/Gl 44/15), którym to postanowieniem odrzucono skargę Miasta G. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na lata 2010-2011.

W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Gliwicach wskazał m.in., iż "W rozpoznawanej sprawie nie doszło do stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a jedynie do stwierdzenia, że podmiot kontrolowany nie wypełnia odnoszących się do niego obowiązków, tj. nie respektuje przepisów ustawy o systemie informacji oświatowej. Omawiane wyniki kontroli nie stanowią również rozstrzygnięcia władczego zawierającego rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach kontrolowanego i nie mają bezpośredniego wpływu na sytuację materialnoprawną tego podmiotu. Ustalenia i wnioski tam wskazane nie tworzą nowej sytuacji prawnej dla skarżącego, a jedynie stwierdzają, że kontrolowany nie wypełnia obowiązków przewidzianych prawem. Ponadto stwierdzają konieczność usunięcia nieprawidłowości w terminie wskazanym przez kontrolującego.

Na marginesie Sąd w sprawie o sygn. akt. I SA/Gl 44/15 jednoznacznie stwierdza, że strona skarżąca w piśmie kierowanym do Urzędu Kontroli Skarbowej zawarła informację, że "wszystkie wyniki kontroli zostały dokładnie przeanalizowane i podjęto działania w celu wyeliminowania w przyszłości nieprawidłowości związanych z wprowadzeniem danych do systemu informacji oświatowej. Dyrektorów zobowiązano do rzetelnego przygotowania sprawozdań, zgodnie ze stanem faktycznym. Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną zobowiązano do wystawienia orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego z zastosowaniem klasyfikacji niepełnosprawności zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym kształcenia specjalnego. Ponadto zostanie wzmożony nadzór nad liczebnością klas integracyjnych" (pismo z dnia 4 listopada 2011 r. sygnowane przez zastępcę Prezydenta Miasta G.; karta 0357 akt administracyjnych). Natomiast w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 4 listopada 2014 r. kierowanego do Ministerstwa Finansów zawarto wyliczenia i informację o zawyżonej kwocie subwencji ogólnej w części gminnej i powiatowej (karta 0354)".

WSA w Gliwicach podzielił ponadto pogląd, że kwestionowanie legalności kontroli rozumianej jako prawna dopuszczalność przeprowadzenia kontroli sprawia, iż kwestionuje się prawo do podjęcia przez organ kontroli działań kontrolnych w stosunku do podmiotu kontrolowanego. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego nie można czynić realizacji uprawnienia organu administracji publicznej, gdyż przepisy nie przewidują skargi w tym zakresie (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1789/10). Zgodnie z uchwałą NSA (FPS 13/00) skoro wyniki kontroli zawierają tylko ustalenia, które same w sobie nie kreują nowej sytuacji prawnej (nie są sprzężone z dyspozycjami dotyczącymi sfery praw i obowiązków), to adresat takiego wyniku może bronić swojego interesu w innym postępowaniu, w którym mogłyby zostać wykorzystane zawarte w tym akcie ustalenia. Podjęte w następstwie przeprowadzenia owego postępowania rozstrzygnięcie (decyzja podatkowa) jest na ogólnych zasadach objęta kontrolą sądową.

WSA w Gliwicach w ww. postanowieniu podkreślił, że:

- "Podsumowując: późniejsza możliwość zaskarżenia decyzji kończącej postępowanie, podczas którego dokonano czynności kontrolnych powoduje, że zgodność z prawem tego działania organu może być rozważana wyłącznie w ramach ewentualnego postępowania zainicjowanego skargą na tę decyzję. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Minister Finansów wydał w dniu [...] grudnia 2014 r. dwie decyzje zobowiązujące skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., w części powiatowej oraz gminnej (karta 0361-0367). Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podał, że zostały wniesione skargi na te decyzje do WSA w Warszawie; potwierdził również, że w skargach został podniesiony zarzut wszczęcia postępowania kontrolnego przez organ z naruszeniem przepisów ustawy o kontroli skarbowej (z argumentacją jak w niniejszej sprawie)";

- "Skoro prowadzone przez organ kontroli skarbowej postępowanie doprowadziło do wydania decyzji administracyjnych, to te decyzje będą przedmiotem kontroli sądu z mocy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Innymi słowy zarówno wynik kontroli, jak i poszczególne czynności kontrolne organu, mogą być przedmiotem badania przez sąd przy ocenie legalności decyzji, które zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Z tych względów odrębna kontrola tych czynności na obecnym etapie jest niedopuszczalna";

- "Przyjęta wykładnia przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ogranicza więc praw strony skarżącej, tym samym nie zostały naruszone wskazane przez nią przepisy Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 EKSL, zgodnie z którym wszelka kontrola administracyjna społeczności lokalnych może być dokonywana wyłącznie w sposób oraz w przypadkach przewidzianych w Konstytucji lub w ustawie".

Sąd podziela zawartą w ww. postanowieniu WSA w Gliwicach argumentację.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest, iż Urząd Kontroli Skarbowej na podstawie badanych dokumentów ustalił stan faktyczny uczniów w poszczególnych szkołach oraz stwierdził, iż została zawyżona liczba uczniów w 4 placówkach oświatowych na terenie miasta G.. Dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej. Urząd Kontroli Skarbowej w K. dokonał ustalenia liczby uczniów posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych w wyniku przeprowadzonej kontroli w ramach swoich kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy do zadań Urzędów Kontroli Skarbowej należy kontrola zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi.

Skoro w rozpoznawanej sprawie kontroli skarbowej poddano środki otrzymane od Skarbu Państwa, a kontrolą objęto kompletność, poprawność i zgodność ze stanem faktycznym informacji ujawnionych w bazach danych oświatowych, stanowiących postawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej w latach 2010-2011, to tak przeprowadzona kontrola - wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze - nie wykraczała poza ramy kontroli samorządów i nie naruszała zasady samorządności lokalnej.

Sąd podkreśla, że analizy zgromadzonych danych dokonał Minister Edukacji Narodowej będący organem administracji rządowej, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczania kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.

Należy stwierdzić również, iż Minister Finansów prowadził postępowanie w sprawie kierując się zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej i instytucji państwa oraz zasadą informowania strony o wszelkich okolicznościach prawnych danej sprawy. Skarżąca była informowana o przebiegu postepowania, składała wyjaśnienia, mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem.

Podstawą do rozstrzygnięcia dla Ministra Finansów nie był wyłącznie dokument, przedłożony przez Urząd Kontroli Skarbowej w K., ale również opinie Ministerstwa Edukacji Narodowej w przedmiotowym zakresie oraz wyjaśnienia i dokumenty przedłożone przez Stronę w prowadzonym postepowaniu administracyjnym.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, którzy to uczniowie nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych, zgodnie z przepisami ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Sąd podziela ustalenia dokonane w tym zakresie przez Ministra Finansów.

W myśl art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wydaje stosowne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność, tylko w takim przypadku, gdy uczeń z tą niepełnosprawnością wymaga stosowania specjalnych metod i form pracy. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71b ust. 3 ww. ustawy).

Kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010, zostały określone m.in. na podstawie: algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz.U. Nr 222, poz. 1756) oraz danych dotyczących liczby uczniów (wychowanków) w roku szkolnym 2009/2010, wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r. oraz 10 października 2009 r. - zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące (dotujące) szkoły i placówki oświatowe. Zgodnie z algorytmem w/w rozporządzenia, dodatkową wagą P6=0,80, mogli być przeliczani jedynie uczniowie niepełnosprawni w oddziałach integracyjnych w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych, wykazani w systemie informacji oświatowej, w/g stanu na dzień 30 września 2009 r. na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu administracji, iż w związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została ustalona na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2009 r., brak jest również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych po dniu 30 września 2009 r.

Część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Miasto G. zostało powiadomione w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej, o 45,9373 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 71.135.100 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 45,9373 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 70.934.611,54 zł. Kwota 200.488,46 zł, stanowiąca różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Miasto G. otrzymało na rok 2010, a kwotą ustaloną w wyniku wszczętego i przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, należało uznać za nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów, że podstawą objęcia dziecka kształceniem specjalnym, jest posiadanie aktualnego orzeczenia, wydanego przez zespół orzekający, działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o której mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizowane było i jest wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, z uwagi na niepełnosprawność dziecka/ucznia wskazaną w orzeczeniu.

Trafnie również Minister Finansów zauważył, iż działania szkoły lub placówki w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania, tj. 30 września, szkoła lub placówka posiada ww. dokument, wydany zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami.

To na Skarżącej i jej organie, a także osobie mu podległej (dyrektorze szkoły) spoczywał określony obowiązek sprawozdawczy, który powinien być wykonywany rzetelnie. Podmioty te zobowiązane były do przedstawiania informacji zgodnych z rzeczywistością.

Sama Skarżąca (zapewne świadoma innych konsekwencji prawnych wynikających z zaniechania takich działań) poinformowała przecież Urząd Kontroli Skarbowej w K. w cytowanym powyżej piśmie, że podjęto działania w celu wyeliminowania w przyszłości nieprawidłowości związanych z wprowadzeniem danych do systemu informacji oświatowej. Dyrektorów zaś zobowiązano do rzetelnego przygotowania sprawozdań, zgodnie ze stanem faktycznym (podkreślenie Sądu). Natomiast poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną zobowiązano do wystawienia orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego z zastosowaniem klasyfikacji niepełnosprawności zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym kształcenia specjalnego. Ponadto zostanie wzmożony nadzór nad liczebnością klas integracyjnych w mieście G..

Sąd zauważa, że art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działanie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny".

Za chybione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 38 ust.1 i art. 37 ust 1 u.d.j.s.t., gdyż w przypadku uzyskania przez dany podmiot nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej organ właściwy zobowiązuje do jej zwrotu. Wynika to wprost z powyższych przepisów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. również należy uznać je za bezzasadne.

Ponownie należy wskazać, iż Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec skarżącej. Jednocześnie dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.

Reasumując, w świetle bezspornego stanu faktycznego niniejszej sprawy, Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Prowadząc postępowanie przestrzegał stosownych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Stąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że odpowiada ona prawu.

Biorąc to wszystko pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.