Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 136/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2, art. 79 ust.3, art. 80 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z o. o. z siedzibą w J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. Spółka A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu skargi Spółka A z o.o. podała, że dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o to, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250 określonej jako działka nr [...],[...],[...],[...], w obrębie [...], o powierzchni 23 458 m2, dla której Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], jest nieuzasadniona albo uzasadniona jest w innej wysokości.

Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt II SA/Łd 246/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na powyższe postanowienie, powołując się na brak kompetencji do rozpatrywania skarg na postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i wskazując, że rozstrzygnięcia w tym zakresie mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego jedynie skargą na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania), która umożliwia pośrednio również kontrolę postanowień tamujących wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zdaniem strony skarżącej postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o to, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo uzasadniona jest w innej wysokości, jest postanowieniem tamującym wydanie merytorycznego orzeczenia.

Spółka wskazała, że do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zostało skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreśliła, że informowała Urząd Miasta Ł. o adresie do korespondencji tj. Ł., ul. A nr 242/250. Przedmiotowy adres do korespondencji został zamazany na monicie dotyczącym należności z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej pod tym adresem. Zarówno Urząd Miasta Ł. jaki i Prezydent Miasta Ł. kierowali pisma do skarżącego na wskazany przez niego adres do korespondencji oraz wskazywali ten adres w pismach procesowych kierowanych do sądów powszechnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., pomijając powyższe okoliczności przyjęło, iż jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, tj. w niniejszej sprawie pod adresem – J. nr 18 A, [...] P.

Strona skarżąca przypomniała, iż stosownie do art. 78 ust. 1 in fine ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej jako u.g.n., do doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, który to akt prawny nie reguluje wprost możliwości wskazania adresu do doręczeń. Dokonywanie doręczeń na adres wskazany przez adresata jest jednak dopuszczalne przez judykaturę i praktykowane przez organy administracji. Taki sposób doręczenia przesyłek wybiera strona z uwagi na sposób prowadzenia działalności, tryb życia lub inne okoliczności. Pod adresem w P., J.nr 18 A znajduje się jedynie plac i skrzynka pocztowa, stąd zasadne jest wskazanie organom administracji adresu do doręczeń, który jest tym samym adresem, przy którym położona jest nieruchomość, co do której dotychczasowa opłata została wypowiedziana oraz została ustalona nowa opłata. Poza tym strona skarżąca wskazała, że spółka cały czas posługiwała się pieczęcią wskazującą aktualny adres do korespondencji. Art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., stanowi ogólną zasadę doręczania pism jednostce organizacyjnej, która nie obowiązuje, gdy podmiot wskaże adres do korespondencji. Wadliwe doręczenie wypowiedzenia spowodowało naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wypowiedzenie nie zostało skierowane na adres do doręczeń wskazany przez spółkę i w konsekwencji nie doszło do skutecznego wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej i ustalenia nowej opłaty rocznej.

W konkluzji skargi Spółka A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. wniosła o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do rozpoznania wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, jako wniosku złożonego w terminie. Alternatywnie sformułowała wniosek o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.i do wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Ponadto wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 roku oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że termin do wniesienia wniosku wynosi 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia i w takim terminie należy złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. Organ I instancji pouczył o powyższych okolicznościach stronę. Wypowiedzenie zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu listem poleconym w dniu 30 sierpnia 2011 r. Termin do wniesienia wniosku zakończył swój bieg dnia 1 października 2011 r. Skarżący uchybił terminowi, bowiem wniosek złożono dopiero dnia 17 maja 2013 r. W Krajowym Rejestrze Sądowym figuruje adres spółki – J. nr 18a i w razie wątpliwości jest on adresem właściwym. Wpisy widniejące w Krajowym Rejestrze Sądowym korzystają z domniemania prawidłowości. Przytoczone przez stronę skarżącą wyroki dotyczą osób fizycznych i nie mają związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez stronę. W przeciwieństwie do miejsc doręczeń dla osób fizycznych, k.p.a. przewiduje tylko jedno miejsce doręczania korespondencji osobom prawnym, a mianowicie w lokalu siedziby osoby prawnej do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepisy k.p.a. nie regulują sposobu doręczania pism na adres wskazany do korespondencji. Żaden przepis nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji". Organy administracji publicznej winny dokonywać doręczeń w sposób ściśle określony w przepisach k.p.a., gdyż tylko takie doręczenia wywierają skutek prawny. Brzmienie przepisu wyklucza możliwość odstępstw od zasad doręczenia. Tym samym nieskuteczne jest dokonanie doręczenia poza miejscem wskazanym w przepisie. Wykładania literalna, systemowa i funkcjonalna wskazuje, że prawidłowym miejscem doręczania korespondencji według przepisu art. 45 k.p.a. winien być adres siedziby osoby prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o przywrócenie. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym należy mieć na względzie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o braku winy spółki w uchybieniu terminu, bowiem spółka wykonuje działalność w innym miejscu niż miejsce wskazane w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby, a prawidłowy adres nie został wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym nawet jako oddział przedsiębiorcy. Wskazywany we wniosku o przywrócenie terminu pobyt M.Ł. i E. Ł. na urlopie nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu, gdyż oznacza to, że nie dochowano należytej staranności. W ocenie organu nic nie stało na przeszkodzie, by wnioskodawca wyznaczył osobę do zajmowania się korespondencją przesyłaną na adres siedziby firmy. Każdy, a zwłaszcza osoba prawna będąca przedsiębiorcą, winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji przeoczenia terminów urzędowych. Twierdzenie wnioskodawcy, iż o zaktualizowanej opłacie dowiedział się dopiero w dniu 10 maja 2013 r., nie jest wiarygodne, gdyż przedsiębiorca po powrocie z urlopu w 2011 r. nie zainteresował się zawiadomieniami o przesyłkach poleconych pozostawionymi w skrzynce na listy pod adresem siedziby firmy. Poza tym organ wskazał, że Spółka mogła ustanowić pełnomocnika albo ustalić u operatora pocztowego przekazywanie korespondencji. Zachowanie spółki, która przez dwa lata nie interesuje się korespondencją, jest przejawem lekkomyślności lub niedbalstwa. Podniesione przez stronę skarżącą argumenty nie wskazują na nieprawidłowość postanowienia o odmowie przywrócenia terminu oraz postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a tutejszemu Kolegium nie można zarzucać bezczynności w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola wspomniana obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach, określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Jest poza sporem, że zarówno orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydawane w trybie art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jak też rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, podejmowane w toku procesowania w sprawie wszczętej wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty w tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub też jest uzasadniona w innej wysokości, nie mieszczą się w katalogu rozstrzygnięć, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a.

Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 25 listopada 2013 r., I OPS 12/13, zawarł stanowisko, iż w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz w związku z art. 184 Konstytucji RP.

Powołując się na to stanowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucając skargę Spółki A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 246/14, wskazał że w drodze skargi na bezczynność kolegium, użytkownik wieczysty będzie mógł również zwalczać nie tylko bezczynność kolegium, polegającą na niewydawaniu orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 2 u.g.n., ale też pośrednio doprowadzić do kontroli postanowień kolegium, tamujących wydanie orzeczenia merytorycznego (kończącego przedsądową fazę postępowania aktualizacyjnego). Bowiem w postępowaniu prowadzonym przez kolegium nie stosuje się przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, co wskazuje na zamiar wyłączenia takich postanowień z możliwości ich odrębnego kwestionowania nie tylko w drodze zwykłych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w postępowaniu przed organem, ale także przez wniesienie na nie skargi sądowoadministracyjnej. Zatem tylko w drodze skargi na bezczynność kolegium (przewlekłe prowadzenie postępowania) wnioskodawca będzie mógł doprowadzić do zbadania przyczyn niewydania przez organ orzeczenia rozstrzygającego zawisły przed nim spór dotyczący aktualizacji opłaty.

Postanowienie tutejszego Sądu z dnia 4 czerwca 2014 r. zostało poddane kontroli instancyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2227/14, oddalił skargę kasacyjną Spółki A Spółka jawna w J. Jednakże w uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny zawarł ocenę, iż wbrew twierdzeniom Sądu I instancji postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku nie ma charakteru orzeczenia kończącego postępowanie przed organem administracyjnym co do istoty sprawy, o jakim stanowi art. 79 ust. 3 u.g.n. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia skutecznego pisma ma zawsze charakter wpadkowy, choć niewątpliwie skutki takiego orzeczenia mają wpływ na wynik sprawy co do istoty, tj. brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o ustalenie przez organ administracyjny, do którego w konsekwencji doszło w niniejszej sprawie, ponieważ SKO wydało postanowienie z dnia [...]., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku. Zatem to odmowa wszczęcia postępowania zakończyła postępowanie przed organem administracyjnym i to od tego orzeczenia przysługiwało stronie prawo do wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego. A więc od doręczenia tego orzeczenia w niniejszej sprawie zaczął swój bieg termin 14-dniowy do wniesienia sprzeciwu, który jest terminem prawa materialnego, a więc nie ulega przywróceniu.

Z powyższego wynika, zdaniem NSA, że w niniejszej sprawie SKO wydało orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania, które umożliwiało skarżącej Spółce zainicjowanie postępowania przed sądem powszechnym, w tym w zakresie oceny de facto skuteczności doręczenia wypowiedzenia i oceny terminowości wniesienia wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ten sposób stronie skarżącej została otwarta droga sądowa do rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym. W takim postępowaniu sąd powszechny uprawniony jest do skontrolowania nie tyle wydanych przez organ rozstrzygnięć (w tym o odmowie przywrócenia terminu), ile merytorycznego rozpoznawania sprawy oczywiście o ile istniały warunki formalne do takiego rozpoznania.

Zatem kwestia prawidłowego doręczenia wypowiedzenia i terminowość złożenia stosownego wniosku mogła być potencjalnie przedmiotem oceny sądu powszechnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż to, że sąd powszechny nie ma kompetencji do kontroli legalności orzeczenia organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku, nie może prowadzić do wniosku, że dopuszczalne jest wniesienie na takie rozstrzygnięcie skargi do sądu administracyjnego. Wykładania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może zatem prowadzić do przyznania kompetencji sądom administracyjnym, w sytuacji gdy sąd powszechny posiada kompetencję do zbadania sprawy w jej całokształcie, w tym w zakresie prawidłowości doręczeń i terminowości.

Powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaś oceną sądu pierwszej instancji, wyrażoną w postanowieniu z dnia 4 czerwca 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 246/14, jest związany Sąd rozpoznający niniejszą skargę na bezczynność.

Ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 2227/14, iż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie stanowiło przeszkody w dochodzeniu przez skarżącą Spółkę obrony swoich praw przed sądem powszechnym czyni nieaktualnym wskazanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Łd 246/14, iż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jako rozstrzygnięcie tamujące wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, może być zaskarżone do sądu administracyjnego skargą na bezczynność. Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało orzeczenie kończące postępowanie przed organem administracyjnym, odmawiając wszczęcia postępowania, to umożliwiło skarżącej Spółce zainicjowanie postępowania przed sądem powszechnym, a tym samym merytoryczne rozpoznanie sprawy, o ile spełnione zostałyby warunki formalne takiego rozpoznania. Niezasadne jest więc żądanie strony objęcia jej ochroną prawną przez sąd administracyjny w ramach skargi na bezczynność organu.

Strona skarżąca miała bowiem potencjalną możliwość obrony swoich praw przed sądem powszechnym.

Od postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania przysługiwało stronie prawo do wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 222 podkreślał, że sąd powszechny nie jest uprawniony do kontroli legalności orzeczeń Kolegium, jednakże posiada kompetencję do zbadania sprawy zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w jej całokształcie, w tym oceny prawidłowości doręczeń i zachowania terminów do dokonania poszczególnych czynności postępowania toczącego się przed Kolegium.

Wskazać należy, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego, a spory z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste są sporami cywilnoprawnymi, których celem jest ustalenie wysokości należności pieniężnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 396/13, LEX nr 1344271; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1044/10, LEX nr 1483861; postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 408/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym jest niezbędnym etapem poprzedzającym przeniesienie sporu przed sąd powszechny. Wprawdzie w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, lecz z faktu tego nie można wywieść, że sprawa aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego staje się przez odpowiednie stosowanie wskazanych przepisów sprawą administracyjną.

W postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym bada się przede wszystkim zasadność aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Kontroli podlega także prawidłowość wypowiedzenia dotychczasowej opłaty, w tym okoliczność czy wypowiedzenie nastąpiło zgodnie z przepisami k.p.a. Ustalenia w tym zakresie są niezbędne, aby stwierdzić, że wniosek do Kolegium został złożony przez użytkownika wieczystego w terminie przewidzianym w art. 78 ust. 2 u.g.n.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.g.n. właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia Kolegium. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z przekazaniem sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości zastępuje pozew (ust. 2). W razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie traci moc (ust.3). Sąd powszechny samodzielnie ponownie rozstrzyga spór o zasadność dokonanej aktualizacji opłaty rocznej. Po przeprowadzeniu postępowania ocenia skuteczność wypowiedzenia dotychczasowej stawki opłaty i ustala ją w sposób wiążący dla stron umowy o użytkowanie wieczyste. Sąd jest uprawniony do stwierdzenia, że opłaty winny być ustalone w innej wysokości niż wysokość określona w orzeczeniu Kolegium. Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) granicę dopuszczalności zmiany wysokości opłat stanowią stawki wskazane przez strony postępowania.

Uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w orzeczeniu w sprawie o sygn. akt I OSK 2227/14 stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie strona skarżąca miała otwartą drogę do sądu powszechnego.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o to, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250 określonej jako działka nr [...],[...],[...],[...], w obrębie [...], o powierzchni 23 458 m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...], jest nieuzasadniona albo uzasadniona jest w innej wysokości.

Konsekwencją tegoż postanowienia było wydanie dnia [...] kolejnego postanowienia nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania, które kończyło postępowanie przed organem administracyjnym i otwierało drogę do rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym.

Strona skarżąca miała więc możliwość obrony swych praw przed sądem powszechnym, który jest powołany do rozstrzygania sporów dotyczących opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Zatem to sąd powszechny, rozpoznając sprawę zasadności aktualizacji opłaty rocznej, władny był jednocześnie skontrolować kwestionowaną przez stronę skarżącą prawidłowość doręczenia wypowiedzenia na adres podany do korespondencji i związaną z tą okolicznością terminowość złożenia wniosku o aktualizację opłaty. Należy zaznaczyć, że sąd powszechny nie sprawuje funkcji kontrolnej ani nadzorczej nad samorządowym kolegium odwoławczym, lecz od początku samodzielnie rozstrzyga spór o zasadność dokonanej aktualizacji opłaty rocznej.

Skoro tak, to nieuzasadniona jest skarga na bezczynność organu wniesiona do sądu administracyjnego, gdyż organ nie pozostawał w zwłoce załatwiając wniosek o przywrócenie terminu. Natomiast nie zachodziła w tej sprawie konieczność kontroli postanowień tamujących drogę do wydania orzeczenia merytorycznego w trybie skargi na bezczynność organu, skoro użytkownikowi wieczystemu przysługiwała ochrona przed sądem powszechnym. Powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż wykładnia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może prowadzić do przyznania kompetencji sądom administracyjnym do rozpoznawania spraw w przedmiocie opłat za użytkowanie wieczyste. To sądy powszechne posiadają kompetencje do zbadania sprawy cywilnej, jaką jest sprawa aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, w jej całokształcie. Jeżeli sąd powszechny był kompetentny do przejęcia do rozpoznania sprawy skarżącej Spółki to tym samym zachowane zostało prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd (art. 45 Konstytucji RP), bowiem Spółka miała możliwość obrony swych praw przed sądem powszechnym.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie pozostawało w bezczynności w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione. A wydane w sprawie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie stanowiło przeszkody w dochodzeniu przez skarżącą Spółkę obrony swoich praw przed sądem powszechnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

IB