Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 392/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1152
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Białymstoku na uchwałę Rady Gminy Gródek z dnia 15 marca 2019 r. nr V/45/19 w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Gródek stwierdza nieważność § 4 punkt 4, § 34 i § 23 ustęp 1 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Gródek stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

Uchwałą z 15 marca 2019 r. nr V/45/19 Rada Gminy Gródek przyjęła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Gródek. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Woj. Podlaskiego z 26 marca 2019 r. pod pozycją 1675.

Prokurator Rejonowy w Białymstoku złożył do sądu administracyjnego skargę na tę uchwałę i zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej: u.z.z.w.), przez brak określenia w treści § 4 pkt 1 regulaminu minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody o minimalnym poziomie jakościowym;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 5 pkt 9 oraz art. 22 ust. 2 u.z.z.w., przez wskazanie w treści przepisu § 34 ust. 1 Regulaminu na możliwość zawierania pomiędzy gminą i przedsiębiorstwem umowy określającej zasady rozliczeń za pobraną wodę na cele przeciwpożarowe jak i inne cele wymienione w art. 22 ustawy, które to rozliczenia zgodnie z § 34 ust. 2 dokonywane są w okresach obrachunkowych wskazanych przez przedsiębiorstwo, ale nie rzadziej niż raz w roku, podczas gdy rada gminy nie jest uprawniona do określania terminów rozliczeń, a jedynie do ustalenia warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, tzn. określenia kto, z jakich urządzeń i na jakich warunkach może korzystać, nie istnieją także podstawy, aby zasady rozliczeń określała umowa z przedsiębiorstwem;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 5 u.z.z.w., z uwagi na wykroczenie przez § 23 ust. 1 Regulaminu poza delegację ustawową, mimo że rada gminy nie została upoważniona do nakładania w regulaminie obowiązków na odbiorców usług, a kwestie takie winny być objęte umową zawartą pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakwestionowanym zakresie.

Uzasadniając zarzuty wyjaśnił, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, który podejmowany jest w granicach i na podstawie upoważnienia ustawowego. Zarzucone uchybienia stanowią istotne naruszenie prawa. W § 4 pkt 1 Regulaminu określono minimalną ilość dostarczanej wody, ale nie określono jej minimalnego poziomu jakościowego. Tymczasem regulamin winien określać "minimalny poziom usług", czyli konkretne parametry tych usług, jak ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, jak również jakość wody. Jeśli nie określono żadnego z parametrów "minimalnego poziomu usług" w zakresie jakości dostarczanej wody, to uchwała nie zawiera elementu obligatoryjnego wynikającego z dyspozycji art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Nie ma przy tym znaczenia, że wymagania dotyczące jakości wody regulowane są odrębnym rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 13 u.z.z.w. albo że umowa określa ilość i jakość oraz warunki świadczonych usług (art. 6 ust. 3 pkt 1 u.z.z.w.). Nie zwalnia to rady miejskiej z uwzględnienia obowiązujących standardów przy określeniu obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w zakresie zapewnienia minimalnego poziomu świadczonych usług (wskazano wyrok w sprawie II OSK 1943/18). Prokurator również wskazał, że brak jest podstaw, aby warunki poboru wody na cele ppoż określała umowa z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, gdyż powinien je określać regulamin uchwalony przez organ stanowiący (wskazano wyrok w sprawie II SA/Ol 220/19). Rada nie jest także uprawniona do określania terminów rozliczeń za usługę. Sposób ponoszenia kosztów związanych z użyciem wody na cele przeciwpożarowe reguluje art. 22 u.z.z.w. i brak jest podstaw do tego, aby kwestia ta była ponownie unormowana w regulaminie, w sposób, który stanowi modyfikację ustawowego zapisu. Przy uchwalaniu § 34 ust. 1-2 Regulaminu doszło zatem do przekroczenia delegacji ustawowej. Odnośnie zarzutu dotyczącego § 23 ust. 1 Regulaminu skarżący wskazał, że zapis ten stanowi uregulowanie kwestii, które winny zostać unormowane w umowie, lecz również jest próbą ukształtowania przyszłej odpowiedzialności stron umowy za zdarzenia wynikłe podczas jej obowiązywania.

Prokurator wskazał, że zarzucone naruszenia istotnie godzą w zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, bowiem:

- w § 4 regulaminu wskazano na wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co stanowi uregulowanie minimalnego poziomu usług a nadto odsyła do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;

- § 34 ust 1 i 2 Regulaminu wskazuje na możliwość zawarcia umowy pomiędzy przedsiębiorstwem a gminą nie wprowadzając takiego obowiązku dla któregokolwiek z tych podmiotów, a nadto umowa miałaby regulować wyłącznie zasady rozliczeń za pobraną wodę a nie ogólnie przyjęte warunki dostarczania wody. Gmina w tym zakresie nie przekazała swoich ustawowych uprawnień. Z kolei w § 34 ust. 2 Regulaminu prawidłowo określono termin rozliczeń, a przepis art. 22 ust. 2 u.z.z.w. nie reguluje terminów rozliczeń, nie ogranicza organu w tym zakresie;

- w § 23 ust. 1 Regulaminu nie doszło do wyjścia poza ustawowe granice obowiązujące organ.

Podczas rozprawy w dniu 8 czerwca 2021 r. skarżący Prokurator zmodyfikował zarzuty skargi w ten sposób, że zamiast § 3 pkt 1 zakwestionował § 3 pkt 4 Regulaminu podtrzymując uzasadnienie sformułowane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu przez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w kwestionowanym zakresie, zmodyfikowanym przez skarżącego na rozprawie.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.), dalej: u.s.g., nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Konieczność spełnienia przesłanki "istotności" naruszenia prawa prowadzącego do stwierdzenia nieważności uchwały wyprowadza się z faktu, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).

Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego przez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102). Jak wskazał NSA w sprawie I OSK 124/17, istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z naruszeń przepisów prawa materialnego bądź formalnego, ale taka, która jest oczywista, jednoznaczna, niepozwalająca na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb jej podjęcia lub skutki, jakie wywołuje. (orzeczenie powyższe jak i inne powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaskarżony w sprawie niniejszej Regulamin jako akt prawa miejscowego jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który go ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Rozwinięciem tej zasady na poziomie ustawowym jest art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm.), dalej: u.z.z.w., zgodnie z którą regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Powyższy przepis stanowi delegację ustawową i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza że treść tego regulaminu powinna bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (vide np. wyrok w sprawie II OSK 994/16). Jednocześnie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie stanowią naruszenie przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności, a więc stanowią istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości bądź w części (vide np. wyrok w sprawie II OSK 2068/20). Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 u.z.z.w., ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie bądź rozporządzeniu wykonawczym albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych, albo regulują te same kwestie w sposób odmienny.

W ocenie sądu, Rada Gminy Gródek nie do końca prawidłowo zrealizowała powyższe upoważnienie ustawowe. W szczególności nie zrealizowała wymagania wynikającego z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. dotyczącego określenia minimalnego poziomu usług świadczonych w zakresie dostarczania wody. Jak należy rozumieć "minimalny poziom usług w zakresie dostarczania wody" wypracowało orzecznictwo, wskazując że chodzi co najmniej o wskazanie minimalnego ciśnienia wody, jej jakości, ciągłości dostaw i sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług, jak również minimalnej ilości dostarczanej wody (vide np. wyrok w sprawie II OSK 1943/18). Z treści § 4 Regulaminu wynika natomiast, że w zakresie dostarczania wody przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane:

1) zapewnić dostarczenie odbiorcy usług wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w ilości nie mniejszej niż 0,5 m3 na dobę;

2) zapewnić ciągłość dostaw wody, z zastrzeżeniem uzasadnionych wyjątków określonych w niniejszym Regulaminie;

3) w przypadku dostarczania wody z posiadanej sieci wodociągowej, zapewnić zaopatrzenie w wodę pod ciśnieniem nie mniejszym niż 0,05 MPa mierzonym u wylotu na zaworze za wodomierzem głównym zainstalowanym na przyłączu wodociągowym;

4) prowadzić regularną wewnętrzną kontrolę jakości dostarczanej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Z powyższego wynika, że większość wymaganych parametrów świadczących o zapewnieniu minimalnego poziomu usług w zakresie dostarczania wody Rada Gminy określiła regulując minimalną ilość wody, ciągłość dostaw, ciśnienie. Z kolei w Rozdziale 8 Regulaminu w § 19-22 uregulowała sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Zabrakło uregulowania minimalnej jakości dostarczanej wody, zaś w to miejsce wprowadzono regulację § 4 pkt 4 Regulaminu. Takie postępowanie jest nieprawidłowe i narusza w sposób istotny delegację ustawową z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Przede wszystkim dlatego, że nałożenie na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązku prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości dostarczanej wody stanowi niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowej z art. 5 ust. 1a u.z.z.w., zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody. Regulamin zaś powinien określać wyłącznie to, co wynika z delegacji ustawowej i nie powinien powtarzać przepisów ustawy. Powtarzając te przepisy wprowadza chaos prawny, gdyż obowiązek prowadzenia przez przedsiębiorstwo regularnej kontroli jakości dostarczanej wody staje się w sposób nieuprawniony obowiązkiem uregulowanym w dwóch aktach prawnych: w ustawie i w uchwale w sprawie przyjęcia regulaminu, co może stwarzać mylne wrażenie, że obowiązek ustawowy uzyskuje moc dopiero na skutek jego ujęcia w akcie prawa miejscowego. Taka sytuacja jest niedopuszczalna i narusza w sposób istotny zasady prawidłowej legislacji, zgodnie z którymi w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych (§ 137 w związku z § 143 "Zasad techniki prawodawczej" – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r., Dz. U. z 2016 r., poz. 283 ze zm.). Po drugie, ustawowy obowiązek przedsiębiorstwa kontrolowania jakości dostarczanej wody nie wyczerpuje obowiązku rady gminy do uregulowania w regulaminie dostarczania wody o odpowiedniej jakości. Regulacja regulaminu przewidująca konkretne wskazanie o jakiej jakości woda ma być dostarczana ma istotne znaczenie gwarancyjne dla odbiorcy usług. Skoro bowiem w Rozdziale 10 Regulaminu określono zasady postępowania reklamacyjnego w przypadku niewypełnienia przez przedsiębiorstwo minimalnego poziomu usług (vide § 27 ust. 1 Regulaminu, w którym wprost zapisano o możliwości reklamowania "dostaw wody o jakości niezgodnej z regulaminem"), to brak określenia w Regulaminie parametru jakości wody powoduje brak możliwości reklamowania w tym zakresie (domagania się wody o określonej jakości). Nie zmienia tego faktu okoliczność obowiązywania rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 u.z.z.w. określających minimalny poziom jakości wody (vide rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Dz. U. poz. 2294 ze zm.). Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 13 u.z.z.w. wyznaczają wprawdzie minimalny poziom świadczonych usług, ale nie oznacza to, że na terenie danej gminy jakość dostarczanej wody musi być równa co najmniej minimalnym wskaźnikom z rozporządzenia. Gmina może wprowadzić zaostrzone wymagania jakościowe dla wody dostarczanej przez przedsiębiorstwo na terenie obowiązywania swojego regulaminu. Niezamieszczenie w skarżonym Regulaminie norm dotyczących minimalnego poziomu usług w zakresie jakości dostarczanej wody stanowi więc o istotnym naruszeniu upoważnienia ustawowego z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Jak wskazał NSA w sprawie III OSK 374/21, przepisów typu policyjnego (rozporządzenie o jakości wody) nie można utożsamiać z przepisem regulującym jakość usługi lub rzeczy, ta bowiem może wynikać np. ze szczególnych walorów, klarowności, smaku, składu chemicznego. Określenie minimalnego poziomu świadczonych usług (a także zasad postępowania w przypadku przerw w ciągłym świadczeniu usług w akcie prawa miejscowego – vide w sprawie niniejszej Rozdział 8 Regulaminu) ma dawać mieszkańcom gminy (miasta) gwarancję i wskazówkę co najmniej jakiego poziomu usług mogą spodziewać się po dostarczającym te usługi przedsiębiorstwie oraz wyznaczać granice swobody stron umowy o doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków, w szczególności umocnić pozycję odbiorcy usług. Dopiero wówczas bowiem można przyjąć, że odbiorca w każdych warunkach będzie mógł liczyć na zapewnienie konkretnego, minimalnego poziomu usług przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku, a zwykle - monopol naturalny. W konsekwencji, w sprawie niniejszej, treść § 4 pkt 4 Regulaminu w zakwestionowanym kształcie odnoszącego się do ogólnego wskazania "jakości dostarczanej wody" nie jest wystarczającym wypełnieniem delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., mimo wskazania w punktach 1, 2 i 3 tego przepisu na minimalną ilość wody, ciągłość dostaw i ciśnienie wody a w Rozdziale 8 Regulaminu uregulowania sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług.

Prokurator zakwestionował również regulację § 34 ust. 1 Regulaminu, zgodnie z którym przedsiębiorstwo obciąża gminę za wodę pobraną na cele przeciwpożarowe stosując ceny ustalone w taryfie, może też zawrzeć umowę z gminą, w której określone zostaną zasady rozliczeń za pobraną wodę na cele przeciwpożarowe jak i inne cele wymienione w art. 22 ustawy. Zdaniem sądu, jest to regulacja naruszająca upoważnienie ustawowe zawarte w art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. z dwóch powodów. Przede wszystkim część pierwsza tego przepisu powtarza i modyfikuje przepis art. 22 pkt 2 u.z.z.w., zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe. "Stosowanie cen ustalonych w taryfie" wynika więc przede wszystkim z przepisu ustawy, którego dokładnie brzmienie stanowi o "cenach i stawkach opłat ustalonych w taryfie". Z oczywistych względów wynikających z hierarchiczności norm prawa przepisy podustawowe nie mogą modyfikować norm wyższego rzędu. Po drugie, przepis art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. nie przewiduje zawierania umowy – w jakimkolwiek zakresie (zapewnienia dostaw wody czy tylko realizowania rozliczeń), jeśli chodzi o wodę użytkowaną czy już zużytkowaną na cele przeciwpożarowe. Brak upoważnienia ustawowego do zawarcia takiej umowy dotyczy zarówno obowiązku jak i możliwości zawarcia umowy. Zdaniem sądu, prawidłowa realizacja upoważnienia ustawowego oznacza nie tylko wypełnienie wszystkich wymaganych upoważnieniem elementów (zwłaszcza że przepis art. 19 ust. 5 u.z.z.w. formułuje obowiązek w tym zakresie a nie możliwość), ale i oznacza niewprowadzanie elementów w nim nieprzewidzianych, jeśli brak ku temu wyraźnego wskazania. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zadaniem gminy jest zapewnienie bezpieczeństwa, w tym ochrony przeciwpożarowej na własnym terenie. Koszty realizacji tego zadania ponosi gmina, co wynika wprost z art. 22 pkt 2 u.z.z.w. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża natomiast obowiązek publiczny zapewnienia dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Regulamin ma konkretyzować warunki realizacji tego obowiązku, czyli określać kto, na jakich warunkach i skąd może na ten cel pobierać wodę. Jeszcze raz więc należy podkreślić, że z upoważnienia ustawowego nie wynika obowiązek (ani możliwość) zawierania umów cywilnych z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym przez gminę – w jakimkolwiek zakresie obejmującym dostarczanie wody na cele ppoż, w tym także jeśli chodzi o rozliczenia za pobór tej wody. Kwestia podmiotu odpowiedzialnego za pokrycie kosztów poboru wody do celów przeciwpożarowych uregulowana została bowiem expressis verbis w ustawie. Tym samym brak jest podstaw do uznania, aby przepis §34 ust. 1 Regulaminu był zgodny z prawem.

Niezgodny z upoważnieniem ustawowym jest również przepis § 34 ust. 2 Regulaminu, zgodnie z którym rozliczenia za wodę pobraną na cele przeciwpożarowe dokonywane są w okresach obrachunkowych wskazanych przez przedsiębiorstwo, ale nie rzadziej niż raz w roku. Upoważnienie ustawowe zawiera obowiązek uregulowania "warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe" w czym nie mieści się określanie za jaki okres rozliczenie powinno następować. Terminy rozliczeń nie odnoszą się do "warunków dostarczania wody" a do zdarzeń późniejszych, obejmujących skutki pobrania wody na cele ppoż. Uregulowanie zasad rozliczeń (terminowości rozliczeń) nie mieści się w upoważnieniu ustawowym wynikającym z art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w.

Naruszający w sposób istotny upoważnienie zawarte w art. 19 ust. 5 pkt 4 i 5 u.z.z.w. jest przepis § 23 ust. 1 Regulaminu, zgodnie z którym odbiorca winien zapewnić niezawodne działanie wodomierzy i urządzeń pomiarowych poprzez ich odpowiednie zabezpieczenie przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur, a także prawidłowe utrzymanie studzienki czy też pomieszczenia, w którym są zamontowane oraz zabezpieczeń przed dostępem osób nieuprawnionych. Regulacja ta wkracza w zakres regulacji cywilno-prawnych, które obejmować powinna umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, zawarta pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. W umowie tej powinny zostać określone prawa i obowiązki jej stron oraz warunki usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług (art. 6 ust. 3 pkt 3 i pkt 3a u.z.z.w.). To więc treść umowy określa także zakres odpowiedzialności jej stron. Nie jest to materia, która może być regulowana w Regulaminie na podstawie upoważnienia ustawowego art. 19 ust. 5 u.z.z.w. W tym więc zakresie regulacja § 23 ust. 1 Regulaminu stanowi istotne naruszenie prawa.

Z wyżej wskazanych powodów sąd zdecydował o wyeliminowaniu zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.

Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały w całości bądź w części. Dlatego istotnym jest podkreślenie, że sąd dokonując kontroli legalności aktu prawa miejscowego i korzystając z przewidzianego w art. 147 § 1 P.p.s.a. prawa jest obowiązany do dokonania oceny, czy w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego tylko niektórych regulacji uchwały, pozostałe jej regulacje pozostawione w obrocie prawnym będą nadal w pełni realizowały zakres przedmiotowy wyznaczony do uregulowania w ramach aktu prawa miejscowego, a zatem czy w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego jedynie poszczególnych zapisów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będzie on w pozostałej części spełniał wymogi wynikające z art. 19 ust. 5 u.z.z.w (vide wyrok w sprawie II OSK 2605/15).

Zdaniem sądu w sprawie niniejszej, nieprawidłowości stwierdzone w sprawie niniejszej nie uzasadniają wyeliminowania zaskarżonego aktu w całości, bowiem w pozostałym, niezakwestionowanym zakresie, akt ten może funkcjonować bez ww. przepisów. Wyeliminowane przepisy stanowią jedynie część regulacji Regulaminu, ich brak nie dezintegruje pozostałych jego postanowień. Innymi słowy stwierdzenie nieważności części zaskarżonej pozostaje bez wpływu na pozostałą jego część. W konsekwencji stwierdzenie uchybień we wskazanych przepisach nie niesie za sobą konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego całego Regulaminu. Nie oznacza to jednak, że Regulamin nie powinien być uzupełniony o regulacje dotyczące minimalnego poziomu jakości dostarczanej wody, co stanowić będzie pełną i wszechstronną realizację upoważnienia z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.