Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 124/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6257 Powszechne usługi pocztowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 1, art. 74 par. 2, art. 28, art. 105 par. 1 w zw. z art. 126
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1, art. 109 ust. 2, art. 112, art. 108 ust. 2, art. 113 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umożliwienia zapoznania się z aktami postępowania głównego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 126 w zw. z art. 123 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku I.S.A. z siedzibą w K. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2016 r. umarzające w całości postępowanie w sprawie umożliwienia zapoznania się z aktami postępowania w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, o której mowa w art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) oraz ustalenia kwoty należnej dopłaty za rok 2013, wszczętego na wniosek P. S.A. z dnia [...] lipca 2014 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. I. wniósł o dopuszczenie w charakterze strony do udziału w postępowaniu w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, o której mowa w art. 109 ust. 2 Prawa pocztowego wszczętego na wniosek P. oraz o przedstawienie informacji, kiedy i gdzie Spółka może zapoznać się z aktami postępowania i o doręczenie I. wszelkich pism w sprawie.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 74 § 2 kpa odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazując na art. 141 § 2 i art. 144 kpa wywiódł, że w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 127 § 3 kpa.

Następnie organ, powołując się na stanowisko orzecznictwa i doktryny, szeroko omówił obowiązki organu odwoławczego wynikające z art. 15 kpa oraz sposoby rozstrzygnięć przewidziane w art. 138 kpa. Prezes UKE przytoczył treść art. 73 kpa i stwierdził, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie mają regulacje zawarte w art. 73 § 1 kpa która wprost stanowi, że stronie przysługuje prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Cytując obszernie stanowisko orzecznictwa i doktryny dokonał analizy treści art. 28 kpa i stwierdził, że status strony postępowania w sprawie zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych oraz ustalenia kwoty należnej dopłaty za rok 2013, wszczętego na wniosek P. nie dotyczy interesu prawnego I.. I. swój interes prawny skonstruował poprzez odwołanie się do sytuacji innego podmiotu – P.. Oznacza to, że I. mógłby ewentualnie być zainteresowany rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy administracyjnej, nie może jednak swojego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego. Jedynym podmiotem, który dąży do ustalenia granic i treści swojego uprawnienia i na którego sytuację prawną będzie bezpośrednio lub pośrednio oddziaływać rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie, jest P..

Prezes UKE wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 Prawa pocztowego do świadczenia usług powszechnych na terytorium całego kraju jest obowiązany operator wyznaczony. P., zgodnie z art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego, pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo pocztowe.

Jak stanowi art. 109 ust. 1 i 2 Prawa pocztowego finansowanie kosztu netto jest uruchamiane w przypadku, gdy świadczenie usług powszechnych przyniosło stratę, rozumianą jako ujemny wynik na sprzedaży tych usług, przy czym koszt netto finansowany jest maksymalnie do wysokości straty na świadczeniu usług powszechnych z uwzględnieniem zasad określonych w art. 106 Prawa pocztowego.

Zgodnie z kolei z przepisem art. 112 ust. 1-3 oraz 5 Prawa pocztowego:

1. operator wyznaczony w terminie 7 miesięcy od zakończenia roku obrotowego, w którym wystąpiła strata na usługach powszechnych przedkłada Prezesowi UKE następujące dokumenty: kalkulację kosztu netto i straty na usługach powszechnych, rachunki oraz inne dokumenty, służące za podstawę kalkulacji kosztu netto i straty na usługach powszechnych, zgodnie ze zbadanym przez niezależnego biegłego rewidenta sprawozdaniem finansowym za poprzedni rok obrotowy;

2. wraz z ww. dokumentami operator wyznaczony może złożyć wniosek o dopłatę;

3. do przeprowadzenia weryfikacji przedłożonych dokumentów Prezes UKE powołuje niezależnego biegłego rewidenta;

4. Prezes UKE, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania dokumentów i wniosku, o których mowa w punktach 1 i 2, oraz ich weryfikacji wydaje decyzję, w której: określa kwotę zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, o której mowa w art. 109 ust. 2 Prawa pocztowego, a także ustala kwotę należnej dopłaty.

W związku z powyższym P., posiadając interes prawny wynikający z wyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego (art. 112 ust. 1 Prawa pocztowego), do pisma z dnia [...] lipca 2014 r. które wpłynęło do UKE w dniu [...] lipca 2014 r, tj. w terminie 7 miesięcy od zakończenia roku 2013 będącego rokiem obrotowym, w którym wystąpiła strata na usługach powszechnych, przedłożyła Prezesowi UKE kalkulację kosztu netto i straty na usługach powszechnych, rachunki oraz inne dokumenty, służące za podstawę kalkulacji kosztu netto i straty na usługach powszechnych, zgodnie ze zbadanym przez niezależnego biegłego rewidenta sprawozdaniem finansowym za poprzedni rok obrotowy.

Jednocześnie P. przedłożyła Prezesowi UKE wniosek o dopłatę, realizując tym samym swoje uprawnienie wynikające z wyżej przytoczonego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, będącego podstawą do stwierdzenia jej interesu prawnego w sprawie (art. 112 ust. 2 Prawa pocztowego).

Tym samym w postępowaniu toczącym się z wniosku P., P. jest podmiotem posiadającym interes prawny w rozumieniu przepisu art. 28 Kpa. Omawiane przepisy prawa nie kreują natomiast interesu prawnego po stronie I..

Następnie organ, cytując stanowisko doktryny i orzecznictwa, szeroko wywodził, że w niniejszej sprawie wpadkowej wystąpił brak jednego z elementów stosunku administracyjnoprawnego, jakim jest podmiot tego stosunku. Stwierdził, że tym samym postępowanie administracyjne w sprawie umożliwienia zapoznania się z aktami postępowania w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych oraz ustalenia kwoty należnej dopłaty za rok 2013 należało uznać za wszczęte inicjatywy podmiotu nieuprawnionego (nie posiadającego statusu strony), co czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym już od momentu jego wszczęcia, a to z kolei implikuje konieczność jego umorzenia.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się szczegółowo do zarzutów i twierdzeń I. przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając je w konsekwencji za bezzasadne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj:

- art. 28 kpa w związku z art. 7 ust. 3 oraz art. 22 ust. 3 Dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. U. UE.L z 1998 r. Nr 15, poz. 14 ze zm.) w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) z 14 grudnia 2007 r. poprzez uznanie, że I. nie jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 112 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.), podczas gdy wynik tego postępowania przekłada się w sposób bezpośredni na sferę praw i obowiązków I.;

- art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez I., w szczególności orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Jednocześnie skarżąca wniosła o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 TSUE pytania prejudycjalnego, związanego z zarzutem podniesionym w niniejszej skardze: czy Dyrektywa Pocztowa, w szczególności art. 7 ust. 3 i 5 oraz art. 22 ust. 3 sprzeciwia się przepisom krajowym, zgodnie z którymi operator pocztowy zobowiązany do pokrycia udziału w dopłacie do kosztu netto świadczenia usługi powszechnej nie może uzyskać dostępu do akt postępowania w przedmiocie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych?

W obszernym (35 stron) uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy a następnie rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. Wskazała w szczególności, iż stanowisko Prezesa UKE jest nieprawidłowe z następujących przyczyn:

1. Prezes UKE dokonał zawężającej wykładni pojęcia interesu prawnego,

2. Prezes UKE nie odniósł się należycie do kwestii "obowiązku (którego) dotyczy postępowanie", o którym mowa w art. 28 Kpa, przyznając jednocześnie, że ustalenie wysokości dopłaty ma znaczenie dla operatorów pocztowych, którzy będą zobowiązani do partycypowania w jej pokryciu,

3. Prezes UKE nie zastosował się do obowiązku dokonywania wykładni prounijnej, uwzględniającej cele wynikające z Dyrektywy Pocztowej,

4. Prezes UKE nie uwzględnił wymogów wynikających z art. 41 ust. 2 lit. a i b KPP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Sąd stwierdził brak podstaw by uznać, że w przedmiotowej sprawie zasadne było kierowanie pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skład sądu administracyjnego, rozpoznając sprawę, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego od odpowiedzi, na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości Sądu, a nie strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że instytucja pytania prejudycjalnego do TSUE, nie daje skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd owego pytania prawnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, albowiem warunkiem wystąpienia ze wspomnianym pytaniem jest zasadnicza wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności regulacji krajowych zastosowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa europejskiego, jeżeli jednocześnie od odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W niniejszej sprawie zarówno przepisy prawa zastosowane przez organ, jak i sposób ich interpretacji nie budzą wątpliwości składu orzekającego.

Co do zasady, przepisy k.p.a. zapewniają stronie postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10), co oznacza m.in. możliwość przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia sporządzania z nich notatek (art. 73 § 1). Zgodnie z poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych udostępnianie akt jest przejawem tzw. jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego, a więc jawności wobec stron oraz uczestników na prawach strony (tak m.in. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 655).

Zgodnie z dyspozycją art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.

Powyższe prawo obejmuje cały tok postępowania administracyjnego we wszystkich instancjach, również po wydaniu i doręczeniu decyzji

Przepis art. 74 § 2 przesądza natomiast, iż odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Z treści art. 73 § 1 kpa wynika, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 kpa przysługuje podmiotowi, który ma przymiot strony i uczestnikom postępowania na prawach strony oraz podmiotowi, który nie brał w udziału w postępowaniu, niemniej interes prawny tego podmiotu nie budzi żadnych wątpliwości.

Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa i związana z tym ochrona zostało określone w art. 28 kpa w myśl, którego stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, iż kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują, zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.

Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu, przy czym interes prawny musi dotyczyć go bezpośrednio ( wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 roku, II SA 1351/98 LEX nr 41827). Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony ( wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku I SA 1710/2000, LEX nr 82813).

W ocenie Sądu możliwość zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu powinna istnieć aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym. Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości ( wyrok NSA z dnia 25 października 2006 roku II GSK 163/2006, LEX 274855).

Podkreślić należy, iż prawu administracyjnemu obce jest pojęcie prawa podmiotowego pojmowane na wzór cywilistycznego prawa podmiotowego którego treścią jest władztwo podmiotowe upoważniające do rozporządzania uprawnieniami lub zaciągania zobowiązań, Natomiast w prawie administracyjnym uprawnienia i obowiązki jednostek unormowane są każdorazowo w prawie podmiotowym. Są to zawsze uprawnienia lub obowiązki w stosunkach prawnych z administracja państwową, przy czym właśnie organ administracji reprezentujący w danym stosunku prawnym administrację państwową upoważniony jest do tego, aby autorytatywnie je konkretyzować (J. Filipek, Rola prawa w działalności administracji państwa Warszawa 1974, str. 113).

Jak stanowi art. 46 ust. 1 Prawa pocztowego do świadczenia usług powszechnych na terytorium całego kraju jest obowiązany operator wyznaczony.

Operatorem pocztowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej, na podstawie wpisu do Rejestru Operatorów Pocztowych (art. 3 pkt 12) prowadzonym przez Prezesa UKE. Jak ustalił organ skarżąca jest następcą prawnym operatora pocztowego N. sp. z o.o. i nie był operatorem pocztowym w roku sprawozdawczym 2013, którego dotyczy postępowania administracje w ramach którego zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie to toczyło się w ramach postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, wszczętego na wniosek P. która, zgodnie z art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego, pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo pocztowe.

Podstawą materialnoprawną w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych jest art. 109 i art. 112 P.P

Jak wynika z art. 112 ust. 1-3 i 5 Prawa pocztowego :

1. operator wyznaczony w terminie 7 miesięcy od zakończenia roku obrotowego, w którym wystąpiła strata na usługach powszechnych przedkłada Prezesowi UKE następujące dokumenty: kalkulację kosztu netto i straty na usługach powszechnych, rachunki oraz inne dokumenty, służące za podstawę kalkulacji kosztu netto i straty na usługach powszechnych, zgodnie ze zbadanym przez niezależnego biegłego rewidenta sprawozdaniem finansowym za poprzedni rok obrotowy;

2. wraz z ww. dokumentami operator wyznaczony może złożyć wniosek o dopłatę;

3. do przeprowadzenia weryfikacji przedłożonych dokumentów Prezes UKE powołuje niezależnego biegłego rewidenta;

4. Prezes UKE, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania dokumentów i wniosku, o których mowa w punktach 1 i 2, oraz ich weryfikacji wydaje decyzję, w której: określa kwotę zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, której mowa w art. 109 ust. 2 Prawa pocztowego, a także ustala kwotę należnej dopłaty.

P. S.A., będąca operatorem wyznaczonym, przedłożyła Prezesowi UKE stosowne dokumenty i złożyła wniosek o dopłatę.

Sąd zgadza się z organem, że art. 112 PP stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie z wniosków P. S.A., nie daje podstaw do przyjęcia, że postępowanie w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych oraz ustalenia kwoty należnej dopłaty za rok 2013 dotyczy interesu prawnego skarżącej.

Przedmiotem postępowania, o jakim mowa w art. 112 Prawa pocztowego, jest bowiem sprawdzenie przez Prezesa UKE poprawności wyliczenia przez operatora wyznaczonego kosztu netto oraz straty na usługach powszechnych. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji w sprawie, w której Prezes UKE określa kwotę zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych oraz ustala kwotę należnej dopłaty. Ustalenie kwoty należnej dopłaty może mieć znaczenie nie tylko dla operatora wyznaczonego, któremu przysługuje dopłata do kosztów świadczenia przez niego usług powszechnych, ale również dla operatorów pocztowych, którzy będą obowiązani do partycypowania w jej pokryciu, niemniej jednak okoliczność ta nie stanowi przesłanki do uznania, że operatorzy pocztowi inni niż operator wyznaczony są stronami tego postępowania. Dopiero bowiem po ustaleniu w drodze decyzji kwoty należnej dopłaty Prezes UKE rozpoczyna odrębne postępowanie w sprawie ustalenia wysokości udziału operatora pocztowego w dopłacie (art. 113 Prawa pocztowego)

W myśl bowiem art. 113 ust. 1 Prawa pocztowego Prezes UKE ustala, w drodze decyzji, wysokość udziału w dopłacie dla operatora pocztowego obowiązanego do tego udziału oraz określa 30-dniowy termin do jego wniesienia liczony od dnia doręczenia decyzji i dopiero ta decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu zobowiązanego do udziału w dopłacie. Tym samym nie jest trafnym pogląd, że postępowanie w sprawie określenia kwoty zweryfikowanego kosztu netto i straty na usługach powszechnych, o której mowa w art. 109 ust. 2 Prawa pocztowego oraz ustalenia kwoty należnej dopłaty za rok 2013 dotyczyło bezpośrednio sfery prawnej operatorów pocztowych obowiązanych do udziału w dopłacie.

Jak prawidłowo stwierdził organ, przepisami prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca może domagać się dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu, nie są także przepisy art. 108 ust. 2 w zw. z art. 113 Prawa pocztowego.

Zgodnie z art. 108 ust. 2 Prawa pocztowego, operatorzy pocztowi świadczący usługi powszechne lub usługi wchodzące w zakres usług powszechnych, których przychód z tych usług w roku obrotowym, za który jest ustalana dopłata, przekroczył milion złotych, są obowiązani do udziału w dopłacie. Ustalenie, czy dany operator pocztowy partycypuje w kwocie dopłaty i w jakim zakresie jest ustalana w trybie określonym w wyżej przytoczonym art. 113 PP. Prezes UKE po upływie terminu do wniesienia kwoty udziału w dopłacie ustalonej decyzją nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (art. 113 ust. 2). Ustalenie wysokości udziału operatora pocztowego w dopłacie następuje na podstawie jednolitego wskaźnika procentowego stanowiącego stosunek należnej dopłaty do sumy przychodów operatorów obowiązanych do udziału w dopłacie z usług powszechnych, lub usług wchodzących w zakres usług powszechnych, osiągniętych w roku obrotowym, za który jest ustalana dopłata (art. 113 ust. 3). Wysokość udziału operatora pocztowego w dopłacie stanowi iloczyn jednolitego wskaźnika procentowego, o którym mowa w ust. 3, oraz kwoty przychodów tego operatora z usług powszechnych lub wchodzących w zakres usług powszechnych, osiągniętych w roku obrotowym, za który jest ustalana dopłata i nie może być wyższa niż 2% kwoty tych przychodów (art. 113 ust. 4).

Należy zatem stwierdzić, że art. 108 ust. 2 i art. 113 PP nie znajdują zastosowania w postępowaniu z wniosku P. w sprawie kalkulacji kosztu świadczenia usług powszechnych oraz przyznania należnej dopłaty z tytułu świadczenia usług powszechnych. Tym samym nie świadczą o tym, że skarżąca ma status strony w tym postępowaniu.

Trafnym jest w ocenie Sądu pogląd organu, że wynik postępowania w sprawie kalkulacji kosztów netto i dopłaty z tytułu świadczenia usług powszechnych może mieć faktyczny wpływ na postępowanie, w którym wskazuje się operatora pocztowego, który jest zobowiązany do udziału w dopłacie i określa się kwotę tej dopłaty co nie oznacza jednak, że operator pocztowy, do którego jest adresowana decyzja, o której mowa w art. 113 ust. 1 PP, posiada interes prawny w postępowaniu w sprawie kalkulacji kosztu netto i dopłaty z tytułu świadczenia usług powszechnych. W przypadku postępowań administracyjnych, o których mowa w art. 112 ust. 5 oraz art. 113 ust. 1 Prawa pocztowego, zachodzi związek tego rodzaju, że warunkiem wydania decyzji wymienionej w art. 113 ust. 1 PP jest uprzednie wydanie decyzji wymienionej w art. 112 ust. 5 PP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1503/10, powołanego przez organ w odpowiedzi na skargę, stanął na stanowisku, że jakkolwiek z przepisów Prawa telekomunikacyjnego wynika, że postępowanie w przedmiocie przyznania dopłaty do kosztów usług wchodzących w skład usługi powszechnej warunkuje wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty i wysokości ich udziału w dopłacie, to nie oznacza to, że przedsiębiorca zobowiązany do udziału w pokryciu dopłaty jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania tejże dopłaty. Pogląd ten należy uznać za aktualny na gruncie Prawa pocztowego, w którym został zaimplementowany analogiczny mechanizm przyznawania dopłaty operatorowi pocztowemu wyznaczonemu do świadczenia usług powszechnych, a następnie jej pokrywania przez innych przedsiębiorców pocztowych.

Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej, że "(...) jedynym czynnikiem wypływającym na wysokość dopłat wnoszonych przez poszczególnych operatorów pocztowych (w tym I.) jest wysokość przyznanej P. S.A. dopłaty" albowiem istotnym czynnikiem wpływającym na wysokość udziału operatora pocztowego w dopłacie przyznanej P. S.A. jest również liczba operatorów pocztowych zobowiązanych do partycypowania w tej dopłacie.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej należy także zauważyć, że w postępowaniu w sprawie w sprawie kalkulacji kosztu świadczenia usług powszechnych oraz przyznania należnej dopłaty z tytułu świadczenia usług powszechnych status podmiotu na prawach strony posiada O., który może zaskarżyć do sądu administracyjnego decyzję w sprawie przyznania dopłaty P. S.A.

Nie zasługuje na aprobatę także pogląd skarżącej, że interes prawny może zostać zrekonstruowany również w oparciu o art. 7 ust. 3 Dyrektywy Pocztowej, w szczególności zaś w zakresie, w jakim przepis ten wymaga, by dopłata przyznana do wysokości poniesionego kosztu netto oraz wyłącznie w sytuacji, gdy poniesiony koszt nie stanowi uzasadnionego obciążenia przedsiębiorcy wyznaczonego.

Artykuł 7 ust. 3 Dyrektywy pocztowej stanowi, że jeżeli państwo członkowski ustali, że obowiązki świadczenia usługi powszechnej określone niniejszą dyrektywą pociągają za sobą koszt netto, obliczony z uwzględnieniem załącznika I, i stanowią nieuzasadnione obciążenie finansowe dla operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną, może wówczas wprowadzić: a) mechanizm rekompensaty dla takiego (-eh) przedsiębiorstwa (przedsiębiorstw) z funduszy publicznych; lub b) mechanizm podziału kosztu netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej między operatorów świadczących usługi lub użytkowników. Tym samym dotyczy on wyłącznie mechanizmu finansowania kosztu netto. Z przedmiotowego przepisu nie wynika natomiast, że operatorzy pocztowi potencjalnie zobowiązani do udziału w dopłacie do kosztu netto świadczenia usługi pocztowej są stronami postępowania w sprawie przyznania dopłaty operatorowi wyznaczonemu. Jak zasadnie zauważył organ przepisy Prawa pocztowego oraz rozporządzenie wykonawcze Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 544) określają sposób kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 Dyrektywy Pocztowej państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym efektywnych mechanizmów dających każdemu użytkownikowi lub operatorowi świadczącemu usługi pocztowe, którego dotyczy decyzja krajowego organu regulacyjnego, prawo do odwołania się od takiej decyzji do jednostki odwoławczej niezależnej od zaangażowanych stron. Do czasu rozpatrzenia odwołania decyzja krajowego organu regulacyjnego pozostaje w mocy, chyba że jednostka odwoławcza postanowi inaczej. Przepis ten dotyczy więc prawa do odwołania się od decyzji krajowego organu regulacyjnego, a nie kwestii tego komu przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez krajowy organ regulacyjny.

Orzecznictwo TSUE przywołane przez skarżącą, zapadało na gruncie art. 4 ust. 1 Dyrektyw ramowej i dotyczy prawa do sądu, nie zaś, jak chce tego skarżąca, statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III SK 23/07, stwierdził, że "(...) przepis art. 4 dyrektywy ramowej nie określa, kto może być stroną postępowania regulacyjnego, o którym mowa w art. 16 tej dyrektywy lub uczestnikiem na prawach strony w tym postępowaniu ". Także z wyroku TSUE w sprawie C-426/05 wynika, że art. 4 dyrektywy ramowej "(...) reguluje kwestię z zakresu prawa postępowania sądowo-administracyjnego", a nie "(...) prawo do udziału w charakterze strony w niesądowym postępowaniu administracyjnym".

Zgodnie z art. 41 ust. 1 KKPUE "Każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii". Jak stanowi z art. 41 ust. 2 KKPUE prawo to obejmuje: a) prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację, b) prawo każdego do dostępu do akt jego sprawy, przy poszanowaniu uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej, c) obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji. Wynikające z art. 41 ust. 1 KKPUE prawo do dobrej administracji związane jest ze sprawą indywidualną, o czym stanowi sformułowanie "swojej sprawy".

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienia nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do akt sprawy – prawidłowo zastosował przepis art. 105 § 1 w zw. z art. 126 kpa, umarzając postępowanie w sprawie procesowej (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2679/11, LEX nr 1343892).

Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięć, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.