Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 269/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi G. P., reprezentowanego przez kuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 1 kwietnia 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. P., zwanego dalej także skarżącym, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zwanego dalej także organem odwoławczym lub Kolegium, z dnia 20 lipca 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza [...], decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], zwanego dalej organem pierwszej instancji, z dnia 1 kwietnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.203,29 zł.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. G. P. wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.203,29 zł. Wskazał, że zadłużenie powstało w związku z zasądzeniem alimentów na sześcioro dzieci , który to obowiązek - po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej - ograniczono do trojga dzieci. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2020 r. organ ten odmówił umorzenia przedmiotowej należności. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawca od sierpnia 2019 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma zaległości z tytułu opłat za czynsz, media opłaca na bieżąco, nie posiada ruchomości, zasobów finansowych, posiada orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidzkiej na stałe, może pracować w warunkach specjalnych chronionych, ubiegał się o zatrudnienie w A, jednak otrzymał negatywną odpowiedź. Podano, iż nie pracuje dorywczo, pomaga synowi przy rozładowaniu towaru w prowadzonym przez syna sklepie i syn w zamian za pomoc daje mu czasem podstawowe produkty spożywcze. Organ pierwszej instancji ustalił, że w listopadzie 2019 r. skarżący dysponował dochodem w wysokości 737,84 zł (522 zł - renta socjalna, 215,84 zł zasiłek pielęgnacyjny), z tej sumy poniosła stałe wydatki na kwotę 522 zł (czynsz, gaz, prąd, abonament telewizyjny, telefon, żywność, środki higieniczne), w grudniu 2019 r. i styczniu 2020 r. dochód do dyspozycji strony wynosił 1.064,44 zł, a opłaty 848,60 zł w każdym miesiącu. Organ pierwszej instancji stwierdził, że z przedłożonych dowodów wynika, iż wnioskodawca nie dokonywał opłat za czynsz we wskazanych w oświadczeniu wysokościach i miesiącach oraz podał, że nie można dać w pełni wiary wszystkim wskazywanym przez skarżącego wydatkom w badanym okresie. Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący jest w wieku [...] lat, jest osobą niepełnosprawną legitymującą się orzeczeniem zaliczającym go do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia (inwalidztwo istnieje od urodzenia) i wskazującym na zatrudnienie w warunkach specjalnych chronionych, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 1.064,44 zł, nie posiada innych zaległości niż te wynikające z nierealizowania obowiązku alimentacyjnego. Skarżący jest zobowiązany do alimentacji na troje dzieci w łącznej kwocie 600 zł miesięcznie. Podano, że w związku ze zgłoszoną upadłością syndyk przekazuje kwotę 993,40 zł tytułem alimentów i na poczet masy upadłościowej. G. P. objęty jest pomocą i otrzymuje żywność (50,38 kg od marca do lipca 2020 r.), nie przedłożono dokumentów potwierdzających konieczność stałego leczenia i kosztów z tym związanych. Na tej podstawie organ pierwszej instancji uznał, że sytuacja rodzinna i dochodowa G. P. jest trudna, dochód jest niski, jest on osobą niepełnosprawną, jednak nie są to okoliczności tak wyjątkowe i szczególne, na tle innych dłużników alimentacyjnych, pozwalające na umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. W ocenie organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie brak jest wyjątkowych okoliczności pozwalających na zastosowanie ulgi w spłacie. Posiadane przez skarżącego orzeczenie o niepełnosprawności ogranicza jedynie rodzaj pracy, nie eliminuje go jednak z życia zawodowego całkowicie. Konieczność ponoszenia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, niskie dochody i legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności nie czynią sytuacji strony wyjątkowej i nadzwyczajnej na tle innych dłużników. Organ stwierdził, że powstałe zadłużenie nie będzie szybko rosnąć, gdyż od sierpnia 2019 r. nie są wypłacane świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych, a brak dostatecznych środków na spłatę zadłużenia nie stanowi automatycznie przesłanki do zastosowania ulgi w spłacie.

W odwołaniu G. P. zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego skutkujące nieuwzględnieniem słusznego interesu strony w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewłaściwą ocenę dowodów. Ponadto G. P. podniósł, iż naruszono art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zarówno sytuacja rodzinna, jak również materialna i zdrowotna wskazują, że zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie przedmiotowej należności oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wymienionych w odwołaniu dokumentów.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawiono i omówiono znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przepisy K.p.a. Kolegium powtórzyło ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji i uznało je za wystarczające do podjęcia decyzji odmownej. Kolegium stwierdziło, że skarżący od wielu lat nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, gdyż z akt sprawy wynika, że od 2011 r. organ wypłacał osobom uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego w związku z bezskutecznością egzekucji. Miał zatem świadomość tego, że zadłużenie wobec funduszu alimentacyjnego rośnie i będzie on zobowiązany to zadłużenie spłacić. Z treści art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, iż obowiązek alimentacyjny rodziców w stosunku do dzieci ma charakter obligatoryjny i dłużnik nie może się zwolnić z tego obowiązku występując o umorzenie powstałego zadłużenia z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami. Gdyby nawet stwierdzić, że bieżąca sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna i obecnie nie pozwala na wywiązywanie się przez skarżącego z ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych, to i tak - w ocenie Kolegium - nie jest to wystarczająca przesłanka do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej. Ponadto z akt sprawy nie wynika, by wystąpiły inne przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi w spłacie tych należności. Brak dochodów nie jest okolicznością uzasadniającą umorzenie należności.

W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, organ ustalił i rozważył wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, wyważył interes strony i interes społeczny podając dlaczego w tej konkretnej sytuacji uznał, że wniosek strony o umorzenie należności wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może być załatwiony pozytywnie, jak również w sposób właściwy uzasadnił swoje stanowisko. Stanowisko to jest zbieżne z wypracowanym przez judykaturę, iż wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu G. P. postawił cztery zarzuty. Pierwszy zarzut dotyczył naruszenia przepisów art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, niepodejmowanie przez organ orzekający kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co skutkowało nieuwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Drugi zarzut dotyczył naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji bez wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom w postaci: orzeczenia o niepełnosprawności, orzeczeń lekarskich dotyczących wykonywania pracy w warunkach szczególnych, chronionych oraz innych dotyczących jego stanu zdrowia oraz sytuacji materialnej, podczas gdy przedmiotowe dowody miały istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Trzeci zarzut obejmował naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, niewłaściwą ocenę znajdujących się w aktach sprawy dowodów w tym orzeczeń lekarskich, orzeczeń o niepełnosprawności, grupie inwalidzkiej, oraz innych dokumentów wskazujących na sytuację zdrowotną i bytową skarżącego oraz ich dowolną interpretację, nieznajdującą potwierdzenia w faktach, które świadczą o tym, że skarżący nie jest w stanie uiścić zaległych należności alimentacyjnych bez pogorszenia warunków jego dalszej egzystencji. Czwarty zarzut dotyczył naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego niezastosowanie, uznając, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, podczas gdy zarówno sytuacja rodzinna, jak również materialna i zdrowotna skarżącego jednoznacznie wskazują, iż skarżący nie jest w stanie uiścić zaległych należności alimentacyjnych bez pogorszenia warunków dalszej egzystencji.

Na tej podstawie skarżący wniósł o "zmianę decyzji Burmistrza [...] z dnia 1 kwietnia 2020 roku oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego poprzez umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami kwocie 14.203,29 zł", ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych, w tym wpisu stałego od skargi z uwagi na sytuację materialną i bytową. Wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt: [...], na okoliczność sytuacji materialnej i bytowej skarżącego, stanu psychicznego, braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia z przyczyn nieleżących po stronie skarżącego, zaistnienia wyjątkowych i szczególnych okoliczności w życiu skarżącego uniemożliwiających spłatę zadłużenia, oraz wszelkiej dokumentacji załączonej przez skarżącego w odwołaniu z dnia 20 kwietnia 2020 r. oraz pozostałej dokumentacji w sprawie, na okoliczności nimi opisane, w tym dokumenty w postaci:

- orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 13 października 2017 r.

- badania psychologicznego z dnia 23 maja 2018 r.

- opinii biegłych sądowych z dnia 29 listopada 2019 r.

- postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt: [...],

- postanowienia Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt: [...],

- kserokopii wniosku o ubezwłasnowolnienie z dnia 9 października 2019 r.,

- bankowego dowodu wpłaty z dnia 17 kwietnia 2020 r.

Równocześnie skarżący sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza [...] z dnia 1 kwietnia 2020 r. w całości, z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 15 października 2020 r. starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, sygn. akt II SPP/Op 70/20, umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż skarżący jest ustawowo zwolniony od uiszczania kosztów sądowych stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II SA/Op 269/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz poprzedzającego ich wydanie postępowania wykazała, że są dotknięte wadą, gdyż organy nie uwzględniły wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Przewidziana w powołanym przepisie możliwość udzielenia ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Ustawodawca użył bowiem zwrotu "może (...) umorzyć (...)". Uznanie administracyjne jest to samodzielność, której udziela organowi norma blankietowa, skonstruowana najczęściej w ten sposób, że przy rozwiniętej w pełni hipotezie, dyspozycja ma formę dysjunkcji, co oznacza, że w warunkach określonych w hipotezie, organ ma wybór między różnymi sposobami zachowania się, może samodzielnie określić kryteria rozstrzygnięcia i w oparciu o te kryteria ustalić treść rozstrzygnięcia (zob.: A. Błaś [w:] Prawo administracyjne, pod red. J. Bocia, Wrocław 2005, s. 332-336). Uznanie administracyjne to forma władzy dyskrecjonalnej organu administracji publicznej w zakresie stosowania prawa. Przyjęta w art. 30 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy konstrukcja uznania administracyjnego pozwala organowi administracji na wybór takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia celów funkcjonowania funduszu alimentacyjnego, realizacji obowiązku alimentacyjnego oraz sytuacji faktycznej dłużnika, zarówno co do przyznania, jak i odmowy przyznania wnioskowanej ulgi. Uznanie administracyjne daje organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Samodzielność organu w wyborze spośród dwóch lub większej ilości możliwych skutków prawnych nie jest bowiem zupełnie dowolna i swobodna, lecz jest ograniczona przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie, jak i w innych normach prawnych - w szczególności normach prawa procesowego, regulujących zakres i sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Dlatego sprawowana przez sąd administracyjny kontrola decyzji opartych na konstrukcji uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej nie przekroczyły granic tego uznania, o ile w prowadzonym przez nie postępowaniu respektowano podstawowe reguły procesowe, które wyznaczają pewien standard postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej.

Należy wskazać, że niezbędnym warunkiem dla zastosowania w sprawie indywidualnej normy wynikającej z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc wartościowania w granicach uznania administracyjnego, a w konsekwencji kontroli sądowej tego wartościowania, jest ustalenie czy organy obu instancji w konkretnym stanie faktycznym prawidłowo oceniły, że zachodzi lub nie zachodzi nadzwyczajna sytuacja dochodowa lub rodzinna. Przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zbadały sytuację materialną skarżącego. Jednak już w toku postępowania instancyjnego, na wniosek Prokuratora Rejonowego w [...] doszło do częściowego ubezwłasnowolnienia G. P. postanowieniem Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Cywilny z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt [...]. Powodem ubezwłasnowolnienia częściowego było upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt [...], ustanowiono dla częściowo ubezwłasnowolnionego G. P. kuratora do pomocy przy prowadzeniu wszelkich jego spraw w osobie W. L. zamieszkałej w [...]. Pismem procesowym z dnia 20 stycznia 2021 r. skierowanym do tutejszego Sądu wyznaczony kurator zatwierdził czynność procesową dokonaną przez ubezwłasnowolnionego polegającą na wniesieniu opisanej na wstępie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Opisana okoliczność faktyczna rzutuje na poprawność formalną postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Na etapie postępowania odwoławczego, co najmniej w chwili podejmowania przez Kolegium decyzji skarżący, nie posiadając pełnej zdolności do czynności prawnych, nie był bowiem należycie reprezentowany. Ponadto organy orzekające w sprawie winny rozważyć i ocenić w jaki sposób brak pełnej zdolności do czynności prawnych skarżącego oraz przyczyny ubezwłasnowolnienia wpływają na jego sytuację rodzinną i dochodową – miarodajną dla zastosowania instytucji umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Brak rozważenia tych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 K.p.a., a w konsekwencji - w ocenie Sądu - oznacza przekroczenie przez organy granic uznania administracyjnego.

Z tych względów Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.