Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2970/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA, uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi A.R. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 2084/08 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1898/07 w sprawie ze skargi A.R. W. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2084/08, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1898/07, 3. uchyla decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzje tego samego organu z dnia 6 września 2004 r. [...], 4. zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz A.R. W. kwotę 14.894 (słownie: czternaście tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi o wznowienie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. r. (sygn. akt II FSK 2084/08) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. W.– nazywanej dalej "skarżącą", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1898/07 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 6 września 2004 r. ustalił skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1998 r. w kwocie 1.733.537,30 zł.

W związku ze złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 14 grudnia 2004 r. utrzymał częściowo w mocy zaskarżoną decyzję ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia w 1998 r. przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie 1.713.759 zł.

Na skutek skargi wniesionej od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 609/05, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżona decyzję.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Generalny Inspektor kontroli Skarbowej decyzją z dnia 27 sierpnia 2007 r. ustalił skarżącej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia w 1998 r. dochodów (przychodów) nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach na kwotę 1.538.631 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc przy tym zarzut naruszenia m.in. art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".

Wyrokiem z dnia 14 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, którą wspomnianym na wstępie wyrokiem, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jako niezasadną.

Następnie w skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżąca wniosła o:

- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1898/07 w całości oraz uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2007 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 6 września 2004 r. w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

ewentualnie o:

- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1898/07, w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skargę wniesiono na podstawie art. 279 w zw. z art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organu zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. (k. 33) Generalny Inspektor Kontroli Finansowej poinformował, że strona złożyła wnioski o wznowienie postępowania kontrolnego zakończonego ostatecznymi decyzjami z dnia 29 maja 2009 r. oraz z dnia 7 lipca 2009 r., wydanymi w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawniony źródłach przychodów odpowiednio za lata 1999 oraz 2000. Po rozpatrzeniu tych wniosków, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia 29 maja 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 marca 2005 r. nr [...] , a nadto uchylił swoją decyzję z dnia 7 lipca 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 5 maja 2005 r. nr [...]. Strona nie żądała natomiast od GIKS wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 sierpnia 2007 r., dotyczącą roku 1998.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. sygn. akt II GPS 1/10, art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie."

Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP - Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2084/08, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1898/07, a także oraz decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, wydane w obu instancjach (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Skoro decyzję wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy uznać, że jest ona sprzeczna z prawem. Okoliczność ta przesądza o konieczności uchylenia - poza zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi - także decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2007 r. nr [...], jak też poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia 6 września 2004 r. w przedmiocie ustalenia podatniczce wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia w 1998 r. przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 276 tej ustawy, uwzględniając okoliczność, że zawarty w skardze o wznowienie postępowania wniosek pełnomocnika strony dotyczył zasądzenia kosztów odnoszących się do tej sprawy.