Wyrok NSA, sygn. akt III SA 724/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Finanse publiczne
Ochrona zdrowia
Powołane przepisy: article: art. 69
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz. 578
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
article: art. 124
journal: Dz.U. 1998 nr 155 poz. 1014
law: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
article: art. 25 ust. 1 pkt 2, art. 25 ust. 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz. 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Teza: Według art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28 poz. 153 ze zm./, składki na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnych nie pobierających zasiłku opłaca właściwy urząd pracy, przy czym środki z budżetu państwa na te składki jednostki samorządu terytorialnego otrzymują jako dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej.

TEZY

Według art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28 poz. 153 ze zm./, składki na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnych nie pobierających zasiłku opłaca właściwy urząd pracy, przy czym środki z budżetu państwa na te składki jednostki samorządu terytorialnego otrzymują jako dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w O. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z 30 stycznia 2001 r., (...), w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu w O. w sprawie budżetu na 2001 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z 30 stycznia 2001 r., (...), Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. orzekło o nieważności w części dotyczącej załącznika nr 6 uchwały z 28 grudnia 2000 r. (...) Rady Powiatu w O. w sprawie budżetu Powiatu w O. na 2001 r. Badając przedmiotową uchwałę, Kolegium stwierdziło, że otrzymane z budżetu państwa dotacje celowe na opłatę składek na ubezpieczenie bezrobotnych, w kwocie 4.554.318 zł, wykazane w załączniku nr 6, nie zostaną w pełnej wysokości wydatkowane na ten cel. Mianowicie, kwota 700.000 zł z tych dotacji zostali przeznaczona na spłatę kredytu zaciągniętego na ten cel w 2000 r. Rozwiązanie takie narusza art. 124 ust. 1 pkt 10 i art. 69 ust. 4 pkt 1 lit. "a" ustawy o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./. Przepisy te stanowią, że dotacje celowe należy ująć w budżecie jednostki samorządowej po stronie dochodów i wydatków. Jednocześnie dotacje te podlegają rozliczeniu przez państwo, w związku z tym nie można ich przeznaczać na inne cele niż określone w dotacjach. A zatem, kwota 700.000 zł nie jest przeznaczona w przedmiotowej uchwale na cel zgodny z jej uchwaleniem, a ponadto mieści się w wydatkach, które zostały enumeratywnie określone w art. 69 ustawy o finansach publicznych.

Na powyższą uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O., Zarząd Powiatu w O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 pkt 10 i art. 63 ust. 4 pkt 1 lit. "a" ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji tych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi Zarząd Powiatu w O. podniósł, że w 2000 r. ogółem suma naliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, wraz z naliczonymi przez ZUS odsetkami i przejętymi z 1999 r. zobowiązaniami, wyniosła 3.856.344 zł. Tymczasem środki przekazane na ten cel przez Wojewodę wyniosły 2.177.440 zł, co zmusiło Radę Powiatu do podjęcia uchwały zobowiązującej Zarząd Powiatu do wzięcia kredytu, z przeznaczeniem m.in. na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami, w wysokości 700.000 zł. Dlatego też w uchwale (...) w sprawie budżetu Powiatu O. na 2001 r. w załączniku nr 6 "dochody i wydatki związane z realizacją zadań wspólnych wykonywanych z organem administracji rządowej" wykazano po stronie dochodów 4.554.318 zł, natomiast po stronie wydatków 3.854.318 zł, tj. kwotę niższą o 700.000 zł, stanowiącą równowartość zaciągniętego kredytu bankowego.

Zdaniem skarżącego, ujęcie po stronie wydatków tej samej kwoty jak po stronie dochodów nakładałoby na Zarząd Powiatu obowiązek przekazania po raz drugi urzędowi pracy, z przeznaczeniem dla ZUS, 700.000 zł na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych bez prawa do zasiłku, która to kwota została faktycznie zapłacona w grudniu 2000 r. Kwota 700.000 zł została wykazana w sprawozdaniach budżetowych jako wydatek roku 2000, a źródłem pokrycia był zaciągnięty kredyt bankowy. Ponowne rozpisanie po stronie wydatków kwoty 700.000 zł spowodowałoby dwukrotne wykazanie tego samego wydatku /raz w 2001 r., a drugi raz w 2001 r./. Ponadto, spłata zaciągniętego kredytu bankowego musi odbywać się za pośrednictwem Powiatu, gdyż to on jest stroną w umowie kredytowej. Sama spłata kredytu nie stanowi dla budżetu wydatku, zgodnie ze szczegółową klasyfikacją dochodów i wydatków, lecz rozchód środków finansowych. W urządzeniach księgowych Powiatu O. znajduje się zobowiązanie wobec banku z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego, w wysokości 700.000 zł. Skarżący powołał się również na fakt, że w lutym bieżącego roku Powiat otrzymał w dwóch ratach dotację celową m.in. na spłatę zaciągniętego kredytu bankowego wraz z odsetkami. Z dotacji tej 700.000 zł plus odsetki przeznaczono na spłatę zobowiązań wobec banku.

W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. w uchwale (...) z 12 kwietnia 2001 r. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uchwale zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. powołało się na art. 124 ust. 1 pkt 10 i art. 69 ust. 4 pkt 1 lit. "a" ustawy o finansach publicznych. Według art. 69 ust. 4 pkt 1 lit. "a", dotacjami są podlegające szczególnym zasadom rozliczenia wydatki budżetu państwa, przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego. Z kolei według wskazanego art. 124 ust. 1 pkt 10, uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego określa dotacje, przy czym w myśl art. 86 ust. 1 pkt 10, ustawa budżetowa ustala dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej i zadań zleconych ustawami. Z powołanych przepisów jednoznacznie zatem wynika, że dotacje celowe mają ściśle określone przeznaczenie. Potwierdzeniem tego jest również treść art. 8 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 /Dz.U. nr 150 poz. 983 ze zm./, według którego dochodami powiatu są dotacje celowe z budżetu państwa na zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez powiat na podstawie odrębnych ustaw. Nie można zatem przyjąć, że spłata kredytu zaciągniętego przez powiat stanowi realizację zadań z zakresu administracji rządowej czy zadań zleconych ustawami. Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty przez Powiat O. w 1999 r. na pokrycie składek na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnych nie pobierających zasiłku.

Według art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28 poz. 153 ze zm./, składki na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnych nie pobierających zasiłku opłaca właściwy urząd pracy, przy czym środki z budżetu państwa na te składki jednostki samorządu terytorialnego otrzymują jako dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej.

Dotacje te powinny być przekazywane w trybie umożliwiającym pełne i terminowe wykonywanie zadań, a w przypadku niedotrzymania tego terminu, powiatowi przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia w postępowaniu sądowym /art. 52 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001/. Jeżeli zatem powiat nie otrzyma w terminie dotacji celowej na zadanie z zakresu administracji rządowej, to przysługuje mu roszczenie wobec Skarbu Państwa o spełnienie tego świadczenia, a także, na zasadach ogólnych, może dochodzić roszczenia odszkodowawczego. To ostatnie roszczenie może wchodzić w grę wówczas, gdy powiat wobec zaistniałych okoliczności spowodowanych nie przekazaniem dotacji celowej w terminie, jest zmuszony zaciągnąć kredyt bankowy. Jednak powstałe w ten sposób roszczenie odszkodowawcze nie może być ujęte w budżecie jako dochód z dotacji, gdyż jak już wspomniano, spłata kredytu bankowego nie należy w tym przypadku do zadań z zakresu administracji rządowej.

Niezależnie od tego, par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i terminów opracowywania planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej /Dz.U. nr 100 poz. 1077/ stanowi, że jednostka samorządu terytorialnego po poinformowaniu jej w terminie określonym w par. 2 ust. 3 o kwotach dotacji celowych, planuje je w projekcie swojego budżetu jako dochody i w tej samej wysokości planuje wydatki we właściwych działach, rozdziałach i paragrafach. Nie było zatem możliwe ujęcie przez Radę Powiatu w O. różnych kwot po stronie wydatków i dochodów dotacji celowych.

W świetle tych okoliczności, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skarga podlegała oddaleniu.