Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 820/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1,  art. 19 ust. 1 i 4, art. 20 ust. 1a,
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Liwiusz Hanaj, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia 27 czerwca 2013 r. nr XL/54/2013 w przedmiocie odwołania Wiceprzewodniczącego Rady Miasta Skarżysko-Kamienna I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu 27 czerwca 2013 r. Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej podjęła uchwałę Nr XL/54/2013 w sprawie odwołania Wiceprzewodniczącego Rady Miasta Skarżysko-Kamienna na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W § 1 uchwała stwierdza, że "w wyniku przeprowadzonego tajnego głosowania odwołuje się z funkcji Wiceprzewodniczącego Rady Miasta Radnego A. W.".

W uzasadnieniu organ podniósł, że analiza zakresu obowiązków jakie wykonuje A. W. prowadzi do wniosku, że w obecnej, bardzo trudnej sytuacji finansowej gminy, jest potrzebnym i uzasadnionym odwołanie go z funkcji wiceprzewodniczącego rady miasta i nie powierzanie jej kolejnemu radnemu.

Skargę na ww. uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył A. W. zarzucając podjęcie jej z naruszeniem statutu miasta Skarżyska-Kamiennej.

Skarżący podniósł, że do 27 czerwca 2013 r. był wiceprzewodniczącym Rady Miasta. Wskazując na § 21 statutu stanowiący, że Rada Miasta wybiera przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących stwierdził, że w jego ocenie należało w pierwszej kolejności dokonać zmian w statucie, a następnie w drodze uchwały odwołać jednego z wiceprzewodniczących.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej podniosła, że zaskarżona uchwała była przedmiotem kontroli służb nadzoru Wojewody Świętokrzyskiego i w wyniku tych działań nie stwierdzono naruszenia prawa przy jej podejmowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W przypadku uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został

z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został

z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona została w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie

z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że A. W. spełnił opisane wyżej wymogi formalne, a mianowicie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa (k.38),

a następnie, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na to wezwanie

(datowane na 9 września 2013 r. - k. 39), wniósł dnia 17 września 2013r. skargę do sądu administracyjnego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

2 kwietnia 2007r., ONSA i WSA 2007/3/60).

Nie ulega także wątpliwości, że interes prawny skarżącego został naruszony ww. uchwałą, gdyż zmienia ona bezpośrednio jego sytuację prawną poprzez odwołanie

z funkcji wiceprzewodniczącego Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 19 ust. 1 i 4 u.s.g., stosownie do którego rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 1-3 wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym (ust.1), zaś odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczących następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy w trybie określonym w ust. 1 (ust. 4).

Analiza protokołu Nr XL/2013 z XL sesji Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej odbytej w dniu 27 czerwca 2013 r. (k. 18 i nast.) prowadzi do wniosku, że wniosek

w sprawie odwołania wiceprzewodniczącego Rady Miasta A. W. został złożony przez tylko jednego radnego Rady Miasta – Z. K. Jak wynika z Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Skarżysko-Kamienna (http://www.umskarzysko.bip.doc.pl) oraz z ww. protokołu, Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej liczy 21 osób, z czego w sesji w dniu 27 czerwca 2013 r. uczestniczyło 20 radnych. Oczywistym zatem jest, że w przypadku złożenia wniosku o odwołanie wiceprzewodniczącego Rady przez jednego radnego warunek, o jakim mowa w art. 19 ust. 4 u.s.g. (tj. złożenie wniosku przez 1/4 ustawowego składu rady) nie został spełniony.

Za spełnieniem powyższego wymogu nie może przemawiać fakt, iż 11 radnych głosowało za wprowadzeniem do porządku obrad uchwały w sprawie odwołania wiceprzewodniczącego Rady Miasta (str. 6-7 protokołu), albowiem głosowanie to dotyczyło jedynie zmiany porządku obrad w trybie art. 20 ust. 1a u.s.g., zgodnie

z którym rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Głosując za wprowadzeniem do porządku obrad projektu uchwały w sprawie odwołania wiceprzewodniczącego Rady, radni wypowiedzieli się jedynie w kwestii porządkowej i nie można tego głosowania utożsamiać ze złożeniem wniosku o odwołanie wiceprzewodniczącego rady, o jakim mowa w art. 19 ust. 4 u.s.g.

W doktrynie wyrażany jest pogląd, że "inicjatorzy wniosku o odwołanie przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego muszą go złożyć w formie pisemnej i to co najmniej na 7 dni przed planowaną sesją, o ile przewodniczący nie rozesłał już zawiadomień z ustalonym porządkiem obrad. Wniosek musi zawierać projekt uchwały w sprawie odwołania. Jeżeli statut gminy zawiera regulacje dotyczące konieczności uzasadnienia projektu uchwały, to i takie uzasadnienie musi być zawarte we wniosku" (patrz G Jyż., Z. Pławecki , A. Szewc. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz. LEX 2012; tak też J. Korczak, Przesłanki oraz zasady składania i poddawania głosowaniu wniosków w sprawie odwołania przewodniczącego rady gminy. Teza nr 2. NZS 2002/2/16, Nr 82613). Podkreślić jednak należy, że ustawa o samorządzie gminnym nie wymaga, aby wniosek taki złożony był w formie pisemnej. Także statut Gminy Skarżyska-Kamiennej nie zawiera wprost takiego wymogu, odsyłając w tym zakresie do uregulowań zawartych w ustawie o samorządzie gminnym (§ 21 ust. 3). Dlatego przyjąć należy, że wniosek o odwołanie przewodniczącego (wiceprzewodniczącego) rady można złożyć na sesji (także w trybie art. 20 ust. 1a poprzez zmianę porządku obrad) czy ustnie do protokołu. W każdym jednak przypadku winien być podpisany przez właściwą liczbę radnych, gdyż tylko tak można stwierdzić, czy wymóg z art. 19 ust. 4 u.s.g. został spełniony czy też nie (por. także Czesław Martysz. Komentarz do art. 19 ustawy o samorządzie gminnym, Komentarz ABC 2010).

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia statutu Miasta Skarżyska-Kamiennej, to zgodnie z zapisami § 21 ust.1 w zw. z § 22 "Rada wybiera ze swojego grona Przewodniczącego i dwóch Wiceprzewodniczących Rady", zaś

"w przypadku odwołania z funkcji bądź wygaśnięcia mandatu Przewodniczącego lub jednego z Wiceprzewodniczących Rady przed upływem kadencji, Rada na swej najbliższej sesji dokona wyboru na wakujące stanowisko". Zarzut naruszenia tych przepisów pozostaje jednak bezprzedmiotowy, gdyż zaskarżona uchwała dotyczyła jedynie kwestii odwołania wiceprzewodniczącego, a motywy takiego działania Rady

i planowane niepowierzanie tej funkcji kolejnemu radnemu - zostały podniesione wyłącznie w uzasadnieniu. Dlatego brak realizacji przez Radę Miasta postanowień zawartych w § 22 statutu nie może być poddany kontroli sądowej w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że

z protokołu z XL sesji Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej wynika, że w głosowaniu dotyczącym wprowadzenia do porządku obrad projektu uchwały w sprawie odwołania wiceprzewodniczącego Rady brał udział radny A. W.. Wprawdzie fakt ten nie dotyczy wprost zaskarżonej uchwały, nie wpłynął także w żaden sposób na kworum wymagane do zmiany porządku obrad, a radny wstrzymał się od głosu, jednak Sąd zwraca uwagę, że standardy określone w art. 25a u.s.g. (tj. zakaz brania przez radnego udziału w głosowaniu, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego) winny być zachowane także w procedowaniu przez radę kwestii typowo porządkowych, jak np. zmiana w porządku obrad w trybie art. 20a, o ile zmiana ta dotyczy interesu prawnego radnego. Nawet w takiej sytuacji radny winien w ogóle nie brać udziału w głosowaniu

i taki zapis winien znaleźć się w protokole z obrad sesji, gdyż wstrzymanie się od głosu nie jest równoznaczne z niebraniem udziału w głosowaniu.

Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia w stopniu istotnym przepisu art. 19 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, co stanowi wadę powodującą konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a.

-----------------------

1