Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1105/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", nakazał J. K. rozbiórkę budynku oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr (...), położonej przy ul. (...) w (...), gm. (...).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu (...) lutego 2002 r. do organu wpłynęło pismo I. i S. D., zawierające prośbę o "sprawdzenie geodezyjne pobudowanych budynków przez pana J. K. znajdujących się przy ul. (...)". Na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu (...) marca 2002 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego stwierdzono, że na działce nr (...) położonej przy ul. (...) w (...), gm. (...) znajduje się między innymi budynek oczyszczalni ścieków wybudowany bez pozwolenia na budowę w miejscu, w którym wcześniej znajdowała się drewniana szopa. Jak ustalono na podstawie szkicu polowego z lutego 2006 r. budynek ten posiada obrys na planie sześcioboku o bokach długości 2,50 m (ściana frontowa), 3,25 m i 2,05 m (elewacja boczna lewa), 5,85 i 0,45 (elewacja boczna prawa) i 9,00 m (ściana tylna). Obecna podczas kontroli A. K. oświadczyła, że obiekt w swym obecnym kształcie powstał w 1994 r. został odtworzony po starej szopie. Natomiast strona postępowania – I. D. oświadczyła, że obiekt powstał latem 1997 r. (protokół kontroli - karta 36 akt sprawy).

Pismem z dnia (...) maja 2002 r. I. D. wyjaśniła, że obiekt powstał latem 1998 r. Natomiast w piśmie z dnia (...) maja 2012 r. I. i S. D. z dnia (...) maja 2002 r., podnieśli, że przedmiotowy obiekt powstał w miejscu szopy drewniej pozbawionej fundamentów, która posiadała wymiary: długość ok. 3,5 m, szerokość ok. 4,0 m i wysokość ok. 2,6 m; szopa ta została pobudowana ok. 1985 r. i rozebrana na przełomie lat 1998/1999; budowa przedmiotowego budynku oczyszczalni ścieków nastąpiła w tym samym roku co rozbiórka drewnianej szopy. A. i J. K. w piśmie z dnia (...) maja 2002 r. stwierdzili, że przedmiotowy budynek oczyszczalni ścieków powstał na początku 1995 r., przy czym budynek, który istniał w tym miejscu wcześniej posiadał kształt prostokąta, wykonany był w konstrukcji drewnianej krytej eternitem, obiekt ten posiadał fundamenty.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się również szkic polowy z sierpnia 1995 r. na którym – w miejscu obecnej lokalizacji przedmiotowego budynku – wykazano istnienie innego budynku o obrysie prostokąta i długości wynoszącej 2,85 m. W dniu (...) stycznia 2013 r. do akt sprawy wpłynęły dwa zdjęcia lotnicze - wykonane w dniu (...) lipca 1982 r. i w dniu (...) sierpnia 1995 r. (udostępnione przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej). Na zdjęciu wykonanym w dniu (...) sierpnia 1995 r. w miejscu, w którym obecnie znajduje się przedmiotowy budynek oczyszczalni na planie sześcioboku, widoczny jest inny obiekt na planie prostokąta. Zdjęciu temu przyznano największą moc dowodową i na jego postawie uznano za udowodnione, że obiekt w obecnym kształcie (z obrysem na planie sześcioboku) powstał po dniu (...) sierpnia 1995 r.

Zdaniem organu I instancji, przedstawione powyżej ustalenia, pozwoliły stwierdzić bezspornie, że na działce nr ewidencyjny (...) zrealizowano budynek oczyszczalni ścieków bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Fakt wykonania przedmiotowego budynku na miejscu uprzednio rozebranego innego obiektu nie zmienia prawnej kwalifikacji powyższej inwestycji jako budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponieważ – jak bezspornie wynika z całości zebranego materiału dowodowego – poprzednio istniejący obiekt posiadał inny obrys i wymiary niż przedmiotowy obiekt, a zatem budowa obecnie istniejącego budynku wymagała wykonania całkowicie nowych ścian zewnętrznych (nośnych) oraz konstrukcji i pokrycia dachu.

Mając powyższe na względzie w dniu (...) stycznia 2013 r. wydano postanowienie nakazujące właścicielowi nieruchomości – panu J. K., przedłożenie dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu. Wobec ich nie przedstawienia w zakreślonym terminie, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do rozpoznania organowi I instancji.

W ocenie skarżącego zebrany materiał dowodowy nie pozwał na jednoznaczne określenie daty wykonania objętej postępowaniem samowoli budowlanej. Zwrócono również uwagę, że w przypadku obiektów budowlanych pobudowanych w okresie ponad 5 lat przed dniem 10 lipca 2003 r. nie można było wydać decyzji o nakazie rozbiórki.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z dnia (...) września 2013 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzje w zakresie podstawy prawnej, powołując art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pozostałej części.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniono, że w ocenie organu odwoławczego obiekt oczyszczalni w obecnym kształcie powstał po dniu (...) marca 2002 r. Jak wyjaśniono, na mapie stanowiącej cześć graficzną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości nr ewid. (...), (...), (...) w (...) przy ul. (...) (uchwała Rady Gminy z marca 2001 r.) widnieje na miejscu przedmiotowej oczyszczalni ścieków obiekt o kształcie prostokąta. Na mapie znajduje się adnotacja "Stan aktualny na dzień (...).07.2000". Ponadto w protokole kontroli nieruchomości w (...) przy ul. (...) z dnia (...) marca 2002 r. w miejscu oczyszczalni ścieków zaznaczono obiekt w kształcie prostokąta o wymiarach 4m x 6m. Protokół został podpisany bez uwag przez A. K. i obecnego właściciela nieruchomości J. K. Zdaniem organu, gdyby wówczas obiekt miał inny kształt, pracownicy organu nadzoru budowlanego sporządzając protokół zaznaczyliby jego wymiaru na szkicu. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieprecyzyjnie wskazał, iż: "Pani A. K. do protokołu kontroli z dnia (...) marca 2002 r. oświadczyła, ze obiekt w swym obecnym kształcie powstał w 1994 r.". Natomiast w protokole kontroli zapisano w pkt 4: "Oczyszczalnia ścieków pobudowana - odtworzona w 1994 r. po starej szopie drewnianej. Brak pozwolenia na budowę", przy czym zgodnie ze złożonym wówczas oświadczeniem I. D. oczyszczalnie pobudowano w lecie 1997 r. W dacie kontroli obiekt istniejący na miejscu oczyszczani ścieków miał inny kształt niż obecnie. Ponadto oświadczenia stron co do daty pobudowania oczyszczalni pochodzą z dnia (...) maja 2002 r. (karta 65 akt organu I instancji), z dnia (...) maja 2002 r. (karta 79, 84-86 akt organu I instancji). Oświadczenia te pochodzą z okresu, gdy na miejscu oczyszczalni istniał obiekt o kształcie prostokąta. Potwierdzają to również zdjęcia dostarczone do PINB dla w dniu (...) sierpnia 2002 r. przez I. i S. D. Na fotografii z 1998 r. nie widać oczyszczalni ścieków. Jest ona widoczna w obecnym kształcie na zdjęciach z lipca 2002 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podniósł dodatkowo, że ustawa Prawo budowlane wskazywała pierwotnie, że w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku. Regulacje powyższe zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718), która umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanej powyżej ustawy zmieniającej osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie - w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami, na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. (wyrok z dnia 18 października 2006r., sygn. akt P 27/05, OTK – A 2006, nr 9, poz. 124). W konsekwencji wskazanego powyżej wyroku w sprawach samowoli budowlanej obiektu budowlanego, którego pięcioletni termin zakończenia budowy upływał do dnia 10 lipca 2003 r., na zasadzie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do spraw wszczętych stosuje się przepisy dotychczasowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że w świetle podjętych rozważań przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane po dniu (...) marca 2002 r. czyli od ich zakończenia do dnia 10 lipca 2003 r. nie upłynęło 5 lat. Do przedmiotowej sprawy wszczętej w 2002 r. należy więc stosować przepisy art. 48 i 49 ustawy aktualnie obowiązujące.

Wobec nie dostarczania przez zobowiązanego J. K. dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego, konieczne było, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wydanie nakaz rozbiórki obiektu.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata M. M. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegających na wadliwym przyjęciu, że przebudowa obiektu budowlanego miała miejsce w marcu 2002 r., w sytuacji, gdy miała ona miejsce wcześniej oraz naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegająca na jego wadliwym zastosowaniu, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 49 powyższej ustawy, w brzmieniu obowiązujących przed 11 lipca 2003 r. W uzasadnieniu skargi podkreślono w szczególności, że w toku postępowania organy nie ustaliły, kiedy dokładnie nastąpiła przebudowa obiektu budowlanego,

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr (...), położonej przy ul. (...) w (...), gm. (...).

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w jej obecnym brzmieniu, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wskazuje analiza akt sprawy oraz samej skargi, w toku postępowania powstała jednak wątpliwość, czy w przepis powyższy mógł istotnie znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

W tym miejscu należy zauważyć, że w swoim pierwotnym brzmieniu ustawa z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane wskazywała, w art. 48, że sankcją za wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zezwolenia była rozbiórka obiektu. Jednocześnie art. 49 ust. 1 powołanej powyżej ustawy przewidywał wyjątek od tej zasady stanowiąc, iż nie można orzec nakazu rozbiórki jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Dopiero gdy go nie uzyskał zachodziła podstawa do orzeczenia rozbiórki. Ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (która weszła w życie od 24 grudnia 1997 r. – Dz. U. z 1997 r., Nr 111, poz. 726 ze zm.) zmieniono treść przepisu art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w taki sposób, iż właściwy organ nie mógł orzec rozbiórki jeżeli upłynęło 5 lat od dnia ukończenia budowy obiektu budowlanego, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Równocześnie kolejną zmianą, wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) ustawodawca złagodził sankcje za samowolę budowlaną, rozszerzając zakres wyjątków od zasady, że w razie samowoli budowlanej właściwy organ wydaje nakaz rozbiórki obiektu. Ustawa z 27 marca 2003 r. wprowadziła możliwość legalizacji budowy pod warunkiem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno – budowlanymi, przy czym legalizacja samowoli została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r. osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie – w trybie dotychczasowego art. 49 Prawa budowlanego – lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (wyrok z dnia 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05). Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej 5 lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji.

Obowiązek ten ustawodawca wypełnił wskazując, w art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665), że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 01 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 – 49b ustawy, o której mowa w art. 1. W takim przypadku na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zastosowanie przepisów względniejszych dla inwestora mogłoby mieć miejsce jedynie w przypadku stwierdzenia, że przedmiotowy obiekt został wybudowany pomiędzy 31 grudnia 1994 r., a 11 lipca 1998 r., a przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostałoby wszczęte postępowanie dotyczące jego zalegalizowania. Bez znaczenia pozostawałaby wówczas kwestia wydania rozstrzygnięcia, gdyż jak zasadnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 29 września 2010 r., sygn. aky II SA/Łd 446/10, baza NSA, jedynie wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którą przepisów art. 48 – 49b ustawy Prawo budowlane nie stosuje się w przypadku postępowań, które zostały wszczęte przed dniem 01 stycznia 2008 r. może zostać oceniona jako poprawna, służy bowiem zapewnieniu realizacji zasady pewności prawa. Jakakolwiek inna wykładnia art. 3 ustawy zmieniającej prowadziłaby do arbitralności postępowań prowadzonych przed organami administracji publicznej, pozostawiając kwestię zwolnienia z opłaty legalizacyjnej jedynie szybkości prowadzonego postępowania, niezależnie od nadrzędnych zasad procesu administracyjnego takich jak: praworządność, pewność prawa, zaufanie obywatela do państwa czy konieczność poszanowania sprawiedliwości proceduralnej.

W powyższym świetle obowiązkiem Sądu stało się ustalenie, czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły datę realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego oraz wyjaśnienia, kiedy wszczęte zostało postępowanie legalizacyjne, a więc czy zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie względniejszego trybu legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy zwrócić uwagę, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu (...) marca 2002 r. (karta 36 akt organu I instancji), stwierdzono istnienie nielegalnie pobudowanej oczyszczalni ścieków (obiekt zaznaczony jako nr 4 w protokole). Protokół kontroli został podpisany bez uwag przez A. K. i obecnego właściciela nieruchomości J. K., nigdy też w trakcie całego postępowania legalizacyjnego nie była kwestionowana okoliczność, iż budowa oczyszczalni ścieków nastąpiła bezy wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W dacie kontroli przeprowadzonej w marcu 2002 r. obiekt oczyszczalni miał – jak wynika z rysunku odręcznego, zamieszczonego w protokole – kształt prostokąta, a wiec kształt inny niż obecnie (sześciokąt). Wskazywałoby to, że po marcu 2002 r. wzniesiona nielegalnie oczyszczalnia ścieków została przebudowana. Jest to jednak okoliczność nieistotna dla oceny, jakie przepisy prawa budowlanego (w jakiej wersji) należałoby w niniejszym postępowaniu zastosować, a w konsekwencji, według jakich przepisów oceniać możliwość legalizacji (lub braku takiej możliwości) przedmiotowej oczyszczalni. Istotne jest bowiem kiedy powstała oczyszczalnia ścieków jako obiekt nielegalnie wzniesiony, bez względu na jej kształt. W tym zaś zakresie bezspornym jest, że powstała ona pod rządami przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a przed nowelizacją tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Zwrócić należy również uwagę na wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1/10, Baza NSA, w którym zamieszczono tezę, że dla oceny możliwości zastosowania względniejszych przepisów ustawy Prawo budowlane, istotne znaczenie ma określenie, kiedy prowadzone roboty budowlane zostały zakończone, a więc kiedy stan obiektu budowlanego umożliwiał przeprowadzenie jego odbioru technicznego, potwierdzającego możliwość przekazania go do użytkowania. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zwłaszcza, że z akt sprawy wynika, że możliwość przekazania oczyszczalni do użytkowania miała miejsce pod rządami ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Równocześnie przeciwko możliwości zastosowania w sprawie względniejszych przepisów ustawy, a więc art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, przemawia fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w marcu 2002 r., zgodnie z zawiadomieniami z dnia (...) marca 2002 r., (...) (k. 35 akt administracyjnych organu I instancji), w ślad za którym przystąpiono do czynności kontrolnych, zgodnie z protokołem oględzin z dnia (...) marca 2002 r. (k. 36 akt administracyjnych organu I instancji). Ponowne późniejsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie obiektów wznowionych na działce skarżącego, w tym również oczyszczalni ścieków (pismo z dnia (...) listopada 2009 r., k. 235 akt administracyjnych organu I instancji), nie ma wpływu na fakt, iż postępowanie toczyło się od marca 2002 r. Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane. W niniejszym zatem przypadku dla stwierdzenia legalności przedmiotowej oczyszczalni ścieków organ prawidłowo wdrożył procedurę przewidziana w art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., nakładając na skarżącego, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. obowiązek wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku oczyszczalni ścieków oraz przedstawienia, wskazanych w pkt 2 postanowienia dokumentów. Wobec niezrealizowania przez inwestora nałożonych w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego obowiązków, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że wobec stwierdzenie samowoli budowlanej – budowy oczyszczalni ścieków – organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie jej rozbiórki w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.