Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 980/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 31 par 4, art. 5 par 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 44 ust 1 i 2, art. 3 ust 1 pkt 10, art. 3 ust 1 pkt 10 i 44 ust 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. Gmina Miasto K. zwróciła się

do Prezydenta K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Termicznego Przekształcenia Odpadów dla Miast i Gmin [...] na działce nr [...]

i [...] obręb [...] przy ul. S. w K. - zaliczanego do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta K. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla opisanego wyżej przedsięwzięcia.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyło Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych S. z siedzibą w O., wnosząc o jej uchylenie i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto kwestionując powyższą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach odwołanie złożyli: M. P., M. S., A. M.

Decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do wszystkich odwołujących.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji odwołując się do treści art. 44

§ 1 i 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 99, poz. 1227 ze zm.) wyjaśnił, że organizacja ekologiczna, która powołując się na swoje cele statutowe, zgłosi chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczy w nim na prawach strony. Organizacji takiej służy także prawo wniesienia odwołania, jeżeli jest to uzasadnione

jej celami statutowymi. Wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia na prawach strony w takim postępowaniu.

Kolegium, przy ocenie statusu Stowarzyszenia S. wzięło pod uwagę treść art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, definiującego organizację ekologiczną jako organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. W zakresie pojęcia "ochrona środowiska" organ odniósł się do jego definicji zawartej w art. 3 pkt 13 ustawy Prawo ochrony środowiska, w myśl której przez "ochronę środowiska" należy rozumieć podjęcie lub zaniechanie działań umożliwiających zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej. Ochrona ta polega w szczególności na: 1) racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju,

2) przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom, 3) przywracanie elementów przyrodniczych

do stanu właściwego.

Kolegium, dla ustalenia celów działania Stowarzyszenia zapoznało się

z załączonym do odwołania odpisem z rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego oraz statutem Stowarzyszenia. Kolegium stwierdziło, że cele te, zgodnie

z § 5 statutu obejmują: 1) oddziaływanie na świadomość społeczeństwa co do stanu środowiska naturalnego, 2) integracja ruchów działających na rzecz środowiska,

3) propagowanie rozwoju turystyki proekologicznej, 4) wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego Polski i świata, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska naturalnego, 5) zapobieganie marnotrawstwu surowców oraz niewłaściwemu zagospodarowaniu i utylizacji odpadów, 6) popieranie badań naukowych zmierzających do poprawy stanu środowiska, 7) inicjowanie i popieranie międzynarodowej współpracy na rzecz poprawy stanu środowiska naturalnego. Organ odwoławczy dodał, że realizacja powyższych celów, w myśl § 6 statutu odbywa się poprzez m.in.: organizowanie konferencji naukowych, wycieczek, spotkań, obozów edukacyjnych, wystaw, ekspozycji i targów; organizowanie festiwali i imprez artystycznych propagujących idee ekologiczne; wydawanie czasopism i pozycji książkowych dotyczących zagadnień ekologicznych; współpraca naukowa i naukowo techniczna z ośrodkami z kraju i zagranicy; opracowywanie projektów, ekspertyz, badań, prognoz i programów dotyczących zagadnień ekologicznych; prowadzenie szeroko pojętego doradztwa w zakresie ekologii. Ze statutu wynika również, iż Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą i zaciągać zobowiązania. W oparciu o określone w § 5 i 6 Statutu Stowarzyszenia cele jego działania Kolegium ustaliło, że nie można mu przypisać działań na rzecz ochrony środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem organu odwoławczego Stowarzyszenie S. to organizacja o charakterze edukacyjno - organizacyjnym, propagująca przede wszystkim wśród społeczeństwa świadomość ekologiczną, poprzez organizowanie konferencji naukowych, wycieczek, spotkań, obozów edukacyjnych, wystaw, ekspozycji i targów, organizowanie festiwali i imprez artystycznych, wydawanie czasopism i pozycji książkowych.

Zdaniem organu odwoławczego, potwierdzenie powyższego stanowiska, stanowi okoliczność, iż w odwołaniu Stowarzyszenie nie tylko nie negowało realizacji przedmiotowej inwestycji, ale też nie wnosiło żadnych merytorycznych zarzutów sformułowanych w trosce o ochronę środowiska np. co do zastosowanej technologii termicznego przekształcania odpadów, czy też zastosowanych instalacji

do oczyszczania spalin. Zamiast tego w odwołaniu podniosło kwestię nie mającą związku z zaskarżoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i z poprzedzającym ją postępowaniem administracyjnym - wskazując na niekompletność złożonego przez Miasto K. wniosku o dofinansowanie unijne z tzw. listy indykatywnej.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium oceniając odwołania pozostałych osób wskazało, że osoby te również nie posiadają przymiotu stron w niniejszym postępowaniu.

Na powyższą decyzję Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych S.

z siedzibą w O. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie zasady dwuinstancyjności

w postępowaniu administracyjnym m. in. poprzez naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie art. 44 ustawy o udzielaniu informacji o środowisku i jego ochronie oraz nieprawidłową ocenę § 5 i § 6 Statutu Stowarzyszenia w związku z art. 1 pkt 10 oraz art. 3 pkt 16 ustawy o ochronie przyrody.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżące Stowarzyszenie istnieje

od [...] r. i od początku jest organizacją ekologiczną, zajmującą się w szczególności technologiami proekologicznymi oraz gospodarką odpadami komunalnymi. Według oceny skarżącego Stowarzyszenia, przedstawiana w zaskarżonej decyzji działalność Stowarzyszenia, jako edukacyjno - społecznościowa jest działalnością ekologiczną.

Stowarzyszenie S. podkreśliło, że jego działalność na polu gospodarki odpadami komunalnymi stanowi jeden ze sposobów ochrony środowiska. Z tego powodu nie można zgodzić się z przyjętym przez Kolegium stanowiskiem, skutkującym brakiem uznania Stowarzyszenia za organizację ekologiczną. Zdaniem strony skarżącej, jej działalność ma bezpośredni wpływ na jakość prawa chroniącego przyrodę. Jest jedną z 35 instytucji w kraju, która oficjalnie jest zapraszana

do opiniowania projektów ustaw, planów i rozporządzeń związanych z ochroną środowiska, brała udział w pracach nad Krajowym Planem Gospodarki Odpadami [...] oraz jako pierwsza organizacja w Polsce zwróciła uwagę na nielegalność wszystkich stosowanych w kraju środków biobójczych.

Strona skarżąca podniosła również, że nie można braku uzasadnienia odwołania podawać jako dowód "nieekologiczności", ponieważ stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie nie wymaga uzasadnienia, a stowarzyszenie korzystało jedynie z przysługujących mu praw.

Do skargi strona skarżąca dołączyła Statut Stowarzyszenia oraz odpis

z Krajowego Rejestru Sądowego, uzupełniony następnie pismem z dnia

[...] r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten jest niezgodny z prawem.

W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta K. w drodze decyzji ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Termicznego Przekształcenia Odpadów dla Miast i Gmin[...] . Od powyższej decyzji Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych S. z siedzibą w O. złożyło odwołanie. Po wstępnej analizie tego środka prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do ww. Stowarzyszenia, z uwagi

na brak przymiotu organizacji ekologicznej, zgodnie z ustawą o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W kontekście treści statutu tego Stowarzyszenia oraz zakreślonych w nim celów i metod działania, zdaniem organu odwoławczego, skarżącemu Stowarzyszeniu nie można było przypisać działań na rzecz ochrony środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 13 Prawa ochrony środowiska.

W świetle powyższego do podstawowych kwestii wymagających w sprawie wyjaśnienia zaliczyć należy zagadnienie określonych prawem warunków posiadania statusu organizacji ekologicznej, zasady uczestnictwa tego rodzaju organizacji

w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a następnie wyjaśnienie, czy Stowarzyszeniu Technologii Ekologicznych S. przypisać można przymiot tego rodzaju organizacji i czy spełniało ono przesłanki uczestnictwa

na prawach strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r.

Zgodnie z art. art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. W tym przypadku przepis art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania. Ponadto, także w przypadku, gdy organizacja ekologiczna nie brała udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji, służy jej prawo wniesienia odwołania

od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest

to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu, w którym takiej organizacji służą wówczas prawa strony.

Legalna definicja organizacji ekologicznej zawarta jest zarówno w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, ja również, w takim samym brzmieniu, w art. 3 ust. pkt 16 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tymi definicjami, ilekroć w powołanych ustawach jest mowa o organizacji ekologicznej -rozumieć należy przez to organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska.

Definicja "organizacji społecznej" dla potrzeb procesowych zamieszczona została w art. 5 § 2 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tej definicji przez organizacje społeczne rozumie się organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Na podstawie powyższej definicji, określającej pewne kategorie podmiotów podlegających zaliczeniu do kręgu organizacji społecznych, przymiot organizacji społecznej niewątpliwie przynależny

jest stowarzyszeniom.

W kwestii drugiej przesłanki warunkującej zaliczenie w poczet organizacji ekologicznych, tj. określenia w statucie danej organizacji celów ukierunkowanych

na ochronę środowiska, miarodajne dla ustalenia jej znaczenia jest wyjaśnienie pojęcia "ochrona środowiska". W tym zakresie, tak samo jak to uczynił organ odwoławczy, odnieść należy się do treści art. 3 ust. 1 pkt 13 Prawa ochrony środowiska, w myśl którego, ilekroć w ustawie tej jest mowa o ochronie środowiska - rozumie się przez to podjęcie lub zaniechanie działań, umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej. Ochrona ta polega przy tym w szczególności na:

a) racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, b) przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom oraz c) przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego.

Jak na tle powołanej definicji wskazuje się w literaturze przedmiotu, pojęcie ochrony środowiska ma bardzo szeroki zakres przedmiotowy, który obejmuje zarówno sprawy bezpośrednio dotyczące ochrony środowiska, jak i te tylko z tą ochroną związane. Takie szerokie ujęcie powoduje, że ilość spraw zaliczanych do powyższej kategorii jest znaczna, w związku z czym, także ewentualne uczestnictwo organizacji ekologicznych w poszczególnych postępowaniach administracyjnych, może mieć szeroki zakres przedmiotowy (zob. A. Lipiński, Glosa do postanowienia NSA z 13 listopada 1998 roku, II SA 1489-1490/98, Ochrona Środowiska. Prawo i Polityka, 1999, z. 2, s. 41 oraz K. Gruszecki, Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu administracyjnym w sprawach ochrony środowiska, Państwo i Prawo 2002, Nr 2, s. 89-90).

W konsekwencji powyższego przyjmuje się, że przedmiotem aktywności ruchów ekologicznych jest wszystko, co mieści się w pojęciu środowiska i jego ochrony oraz walki z zanieczyszczeniami. Zakres i formy działalności tych organizacji są więc rozległe i zróżnicowane. Istnieją organizacje zajmujące się ogólnie ekologią, np. edukacją społeczeństwa na rzecz zrównoważonego rozwoju, czy działalnością wydawniczą. Wśród organizacji ekologicznych występuje też nurt przyrodniczo-konserwatorski, czy też związany ze zmianami klimatycznymi. Ponadto, w nowych warunkach ustrojowych w Polsce, wraz ze wzrostem rozwoju cywilizacyjnego, organizacje ekologiczne zajmują się nie tylko ochroną przyrody i krajobrazu, ale również niezrównoważoną konsumpcją, odpadami, opakowaniami, otyłością dzieci i młodzieży, czy też wzrostem osobistego zadłużenia. Organizacje ekologiczne sygnalizują również wiele nieprawidłowości związanych z planami zagospodarowania przestrzennego. Nowym polem aktywności organizacji ekologicznych stała się też walka z produktami nowoczesnej biotechnologii (zob. J. Ciechanowicz-McLean [red.], Leksykon ochrony środowiska, Warszawa 2009, s.220-221).

Uzasadnienie udziału konkretnej organizacji ekologicznej działającej w zakresie ochrony środowiska w danym postępowaniu administracyjnym, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 10 i 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, musi wynikać bezpośrednio z jej statutu. W doktrynie podnosi się jednak, że postanowienia tego aktu ustrojowego nie muszą być precyzyjne. Czasami może wystarczyć przepis nakładający obowiązek dbałości o jakiś element środowiska. Cel ten musi jednak pozostawiać w związku z przedmiotem konkretnego postępowania administracyjnego (zob. K. Gruszecki, Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu administracyjnym w sprawach ochrony środowiska, Państwo i Prawo 2002, Nr 2, s. 93).

Zgodnie z treścią § 5 statutu Stowarzyszenia Technologii Ekologicznych S. celami Stowarzyszenia są:

1) oddziaływanie na świadomość społeczeństwa co do stanu środowiska naturalnego,

2) integracja ruchów turystyki proekologicznej

3) propagowanie rozwoju turystyki proekologicznej

4) wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego Polski i świata,

ze szczególnym uwzględnieniem środowiska Ś.,

5) zapobieganie marnotrawstwu surowców oraz niewłaściwemu zagospodarowaniu

i utylizacji odpadów,

6) popieranie badań naukowych zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego,

7) inicjowanie i popieranie międzynarodowej współpracy na rzecz

poprawy stanu środowiska naturalnego.

W myśl § 6 statutu Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez:

1) organizowanie konferencji naukowych, wycieczek, spotkań obozów edukacyjnych, wystaw, ekspozycji i targów,

2) organizowanie festiwali i imprez artystycznych propagujących idee ekologiczne,

3) prowadzenie ekologicznej edukacji ludności,

4) wydawanie czasopism i pozycji książkowych dotyczących zagadnień ekologicznych,

5) współpracę naukową i naukowo-techniczną z ośrodkami z kraju i zagranicy,

6) propagowanie, organizowanie i koordynowanie międzynarodowych przedsięwzięć ekologicznych,

7) promowanie technik i nowych rozwiązań proekologicznych,

8) zagospodarowanie odpadów i surowców wtórnych,

9) opracowywanie projektów, ekspertyz, badań, prognoz i programów dotyczących zagadnień ekologicznych,

10) prowadzenie szeroko pojętego doradztwa w zakresie ekologii,

11) współpracę z instytucjami, organizacjami i osobami fizycznymi w kraju i zagranicą posiadającymi podobne cele działania.

W kontekście powołanych wyżej rozwiązań normatywnych, poglądów przedstawicieli doktryny, jak również zakreślonych w cytowanym statucie celów działania i metod ich realizacji, w ocenie Sądu przyjąć należy, że skarżące Stowarzyszenie spełnia przesłanki warunkujące zaliczenie go do organizacji ekologicznych, w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz Prawa ochrony środowiska.

Jak wskazano, istota ochrony środowiska sprowadza się do podejmowania lub zaniechania działań, umożliwiających zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej. Sformułowanie, że "ochrona ta polega w szczególności na:

a) racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, b) przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom oraz c) przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego", poprzez użyty w nim zwrot "w szczególności" odczytać należy w ten sposób, iż powyższe wyliczenie metod działania na rzecz ochrony środowiska, choć uznawane przez ustawodawcę za podstawowe, nie ma charakteru zamkniętego i ochrona ta przejawiać może się także w ramach innych aspektów działania, o ile tylko służy celowi zachowania lub przywracania równowagi przyrodniczej.

Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, trudno odmówić wymienionym

w § 5 statutu celom charakteru działań na rzecz ochrony środowiska w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 Prawa ochrony środowiska. W szczególności dotyczy to takich zakreślonych w statucie celów, jak wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego Polski, czy zapobieganie marnotrawstwu surowców oraz niewłaściwemu zagospodarowaniu i utylizacji odpadów.

Organ II instancji bezzasadnie zatem przyjął, że skarżącemu Stowarzyszeniu w ogóle nie można przypisać działań na rzecz ochrony środowiska, co eliminowałoby je z grona organizacji ekologicznych.

Niezależnie jednak od samego posiadania statusu organizacji ekologicznej,

w związku z treścią art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, badaniu poddać należy jeszcze okoliczność, czy Stowarzyszenia Technologii Ekologicznych S., jako organizacja ekologiczna mogło ze względu na swoje cele statutowe działać na prawach strony w tym konkretnym postępowaniu tj. postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r.

Przedmiotem postępowania przed organem I instancji, było jak już zaznaczono, ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Termicznego Przekształcenia Odpadów dla Miast i Gmin P.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezależnie od tego,

iż uznało, że Stowarzyszeniu S. w ogóle nie przysługuje przymiot organizacji ekologicznej, bowiem jego cele nie stanowią działań na rzecz ochrony środowiska,

to na potwierdzenie tej okoliczności wskazało, że świadczą o tym także metody działania polegające na organizowaniu konferencji naukowych, wycieczek, spotkań, obozów edukacyjnych, wystaw, ekspozycji i targów, organizowanie festiwali i imprez artystycznych, wydawanie czasopism i pozycji książkowych. Powyższe dowodzi

w ocenie organu odwoławczego, że w istocie skarżące Stowarzyszenie jest organizacją o charakterze edukacyjno - organizacyjnym, propagującą przede wszystkim wśród społeczeństwa świadomość ekologiczną. Ponadto, jako podstawę uznania braku statusu organizacji ekologicznej, skutkującą brakiem legitymacji Stowarzyszenia.

S. do złożenia odwołania w przedmiotowym postępowaniu Kolegium uznało także charakter zarzutów postawionych w złożonym środku prawnym.

Jak zaznaczył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Stowarzyszenie nie negowało bowiem realizacji inwestycji poprzez wniesienie merytorycznych zarzutów sformułowanych w trosce o ochronę środowiska np. co do zastosowanej technologii termicznego przekształcania odpadów, czy też zastosowanych instalacji

do oczyszczania spalin, lecz podniosło kwestię nie mającą związku decyzją

o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazując na niekompletność złożonego przez Miasto K. wniosku o dofinansowanie unijne z tzw. listy indykatywnej.

W kontekście powyższego wskazać należy, że np. taki spośród wymienionych w § 5 statutu celów działania, jak zapobieganie marnotrawstwu surowców oraz niewłaściwemu zagospodarowaniu i utylizacji odpadów oraz takie z określonych w § 6 statutu metod realizacji celów, jak zagospodarowanie odpadów i surowców wtórnych, czy opracowywanie projektów, ekspertyz, badań, prognoz i programów dotyczących zagadnień ekologicznych, świadczyć mogą o związku celów i działań Stowarzyszenia S. z przedmiotowym postępowaniem.

Organ odwoławczy analizy postanowień statutu skarżącego Stowarzyszenia dokonał natomiast w sposób wybiórczy. W zakresie sposobów realizacji założonych celów, pominął akurat wyżej powołane, próbując wykazać, że organizacja ta nie działa bezpośrednio na rzecz ochrony środowiska, ale prowadzi wyłącznie działalność organizacyjno-edukacyjną w sferze szeroko rozumianej ekologii. Nadmienić można, że okoliczność taka i tak pozostawałaby bez znaczenia, ponieważ, jak już zaznaczono, także prowadzenie działalności nawet stosunkowo luźno związanej z ekologią pozwala na zakwalifikowanie danego podmiotu do kategorii organizacji ekologicznych.

Kolegium wadliwie łączyło także, co podniesiono w skardze, zarzuty odwołania z kwestią przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jako podmiotu na prawach strony. Zgodnie z art. 44 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku oraz art. 3 ust. pkt 13 ustawy Prawo ochrony środowiska, obowiązkiem organu było wyłącznie ustalenie, czy dany podmiot posiada status organizacji ekologicznej oraz czy cele statutowe danej organizacji uzasadniają złożenie przez nią odwołania. Weryfikacja treści odwołania na etapie badania przesłanek dopuszczalności udziału danej organizacji w postępowaniu jest przedwczesna i narusza zasady badania legitymacji procesowej podmiotu na prawach strony w postępowaniu. W myśl art. 128 K.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą jednak ustalać inne wymogi co do treści odwołania.

Odwołanie, co do zasady, jest zatem pismem procesowym odformalizowanym, które nie wymaga uzasadnienia podnoszonych w nim kwestii. Odmienne rozwiązania wprowadzać mogą akty odrębne, jednak ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, nie stawia takich szczególnych wymogów, co do treści odwołania. Stanowi jedynie, że organizacjom ekologicznym służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Status organizacji ekologicznej oraz zgodność celów jest tu zatem wyłącznym kryterium w zakresie legitymacji do wniesienia odwołania w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Reasumując stwierdzić należy że organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie bezzasadnie umorzył on postępowanie odwoławcze wobec Stowarzyszenia Technologii Ekologicznych S., przyjmując na podstawie treści statutu Stowarzyszenia oraz podniesionych przez nie w odwołaniu zarzutów, iż nie kwalifikuje się ono do kategorii organizacji ekologicznych. Nie prowadzi bowiem działań na rzecz ochrony środowiska w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 Prawa ochrony środowiska. Dlatego przy ponownym rozstrzyganiu sprawy rzeczą organu orzekającego powinno być uwzględnienie przedstawionych zapatrywań prawnych sądu, co do wykładni przepisów art. 3 ust. 1 pkt 10 i art. 44 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 3 ust. 1 pkt 13 i 16 ustawy Prawo ochrony środowiska.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w pkt I w sentencji.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł

na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.