Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 835/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 163
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 grudnia 2015 r., Wójt Gminy "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), umorzył postępowanie z wniosku "[...]" (dalej jako: "skarżący") o uchylenie, w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej powoływanej jako "k.p.a.", decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]" z dnia 14 sierpnia 2006 r. i Nr "[...]" z dnia 16 marca 2011 r., gdyż ocenił, że przedmiotowe decyzje nie naruszają przepisów prawa.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r., uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącego i rozpatrywał sprawę w trybie art. 155 k.p.a. Wskazało, że z treści pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2015 r., nie można jednoznacznie wywnioskować, czy jest to podanie o wszczęcie określonego postępowania w celu wyeliminowania wszystkich decyzji o warunkach zabudowy, czy też pismo sygnalizacyjne - wzywające organ do podjęcia określonych kroków z urzędu. Dopiero bowiem z kolejnych pism skarżącego można wnioskować, że jego "wezwanie" nie stanowiło wniosku o przeprowadzenie postępowania w oparciu o art. 155 K.p.a. W celu uzyskania precyzyjnego stanowiska, organ winien wystąpić do wnoszącego o sprecyzowanie zakresu wniosku. W ocenie Kolegium, w sytuacji, gdy pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2015 r. nie stanowiło wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., to i wydana w sprawie decyzja z dnia 4 grudnia 2015 r., nie może się w sprawie ostać. Przy czym, przyjąć można, iż wnoszący oczekuje podjęcia przez Wójta działań z urzędu, (wyeliminowania w trybie art. 162 i 163 k.p.a. wszystkich decyzji o warunkach zabudowy).

Decyzją z dnia 2 czerwca 2016 r., Wójt Gminy "[...]" umorzył postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]" z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]", z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]", z dnia 16 marca 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że w toku postępowania ustalono, iż skarżący wnosi o wyeliminowanie wskazanych wyżej decyzji w trybie art. 162 K.p.a. Organ pierwszej instancji stwierdził, że nie istniały przesłanki świadczące o niezgodności z prawem tych decyzji. Dodał, że decyzje z 2006 r. i 2011 r. były wielokrotnie badane przez organy wyższego rzędu w związku z działaniami podejmowanymi przez wnioskodawcę i nie znaleziono przesłanek do stwierdzenia ich nieważności lub świadczących o tym, że mogły zostać wydane z naruszeniem prawa. Wobec powyższego, postępowanie wszczęte na podstawie art. 155 K.p.a. w sprawie uchylenia wymienionych decyzji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż skarżący nie wnosił o jego wszczęcie.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej decyzji, decyzją z dnia 11 sierpnia 2016 r., Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Oceniło bowiem, że organ pierwszej instancji wszczął postępowania w sprawie uchylenia wyżej wymienionych decyzji w trybie art. 155 K.p.a., o co nie wnosił wnioskodawca. Prawidłowo zatem, po wyjaśnieniu treści żądania, postępowanie zostało uznane za bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi "[...]", wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1277/16, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji i zasądził na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd stwierdził, że skarżący w wielu pismach dawał wyraz oczekiwaniu, aby decyzje ustalające warunki zabudowy, które – w jego ocenie – naruszają jego interes prawny, zostały wyeliminowane z obiegu prawnego przez ich wygaszenie w trybie art. 162 K.p.a. lub uchylenie w trybie art. 163 K.p.a. Nieuprawnione zatem było stanowisko organów orzekających w sprawie, że skoro postępowanie zostało wszczęte na podstawie art. 155 K.p.a., a później okazało się, że nie było w tym zakresie wniosku strony, to należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Sąd wyjaśnił, że dopóki istnieją strony postępowania i jego przedmiot, brak jest podstaw do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. W kontrolowanej sprawie, organ pierwszej instancji, pomimo ustalenia, że skarżący oczekuje zastosowania w sprawie art. 162 lub art. 163 K.p.a., umorzył postępowanie zamykając możliwość dokonania merytorycznej oceny, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznych, na podstawie art. 162 K.p.a. lub ich uchylenia na podstawie art. 163 K.p.a. Sąd zauważył, że postępowanie w tym trybie może być prowadzone z urzędu i na wniosek. Zaznaczył, że nie można pisma inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie odczytywać jako wezwania do wszczęcia postępowania z urzędu, skoro strona nie dysponuje żadnymi środkami prawnymi przymuszającymi do podjęcia takiego postępowania, a z kolejnych jej pism wynika, że jej wolą jest usunięcie przedmiotowych decyzji z obrotu prawnego na podstawie przepisów, które niejednokrotnie powołuje. Sąd stwierdził, że skoro nie było podstaw do umorzenia postępowania, to sprawę musi ponownie rozpatrzyć organ pierwszej instancji, który winien ustalić i ocenić, czy zachodzą przesłanki do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 162 i art. 163 K.p.a.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]" z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]" z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]" z dnia 16 marca 2011 r.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił przesłanki, które muszą być spełnione w sprawie, aby możliwe było zastosowanie art. 162 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 163 K.p.a. Ocenił, że po przeprowadzeniu postępowania, nie stwierdził wystąpienia w niniejszej sprawie którejkolwiek z przesłanek, umożliwiających zastosowanie tych regulacji. Dodał, że nie ma również podstaw do wzruszenia którejkolwiek z decyzji na podstawie przepisów szczególnych.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu, "[...]" zarzucił, że kwestionowana decyzja narusza jego interes prawny, została wydana z naruszeniem prawa i niewłaściwe oceniono decyzje o warunkach zabudowy. Wskazał, że w decyzjach ustalających warunki zabudowy ustalono warunki, których inwestor nie dotrzymał. Z uwagi na powyższe, skarżący zażądał zastosowania w sprawie instytucji przewidzianych w art. 162 i art. 163 K.p.a.

Decyzją z dnia 28 sierpnia 2017 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 9 października 2017 r., Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zaznaczyło, że do sprawy z przedmiotowego wniosku, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), stosuje się przepisy K.p.a., w brzmieniu dotychczasowym oraz przepisy art. 96a-96n K.p.a.

Wyjaśniło, że art. 162 K.p.a. reguluje dwie odrębne instytucje procesowe. Pierwsza z nich, określona w art. 162 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., to stwierdzenie wygaśnięcia decyzji |w dwóch różnych sytuacjach: ze względu na jej bezprzedmiotowość, o ile podjęcie takiego rozstrzygnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony (pkt 1); ze względu na opatrzenie jej warunkiem, którego strona nie dopełnia (pkt 2). Kolegium zaznaczyło, że bezprzedmiotowość decyzji nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdyż konieczny jest również wyraźny przepis prawny, nakazujący stwierdzenie jej wygaśnięcia. Jeżeli przepisy szczególne określają okoliczności faktyczne, od spełnienia których uzależnione jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji, organ administracji publicznej zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania, czy okoliczności te zaistniały. Obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przewidziany jest art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017, poz. 1073), dalej jako "u.p.z.p.", zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdza jej wygaśniecie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę, dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne, niż w wydanej decyzji. Przy czym, przepisu ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium dodało, że przesłanką wygaśnięcia decyzji w tym trybie jest jej bezprzedmiotowość, rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie.

W ocenie Kolegium, prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, iż w sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość przedmiotowych decyzji o warunkach zabudowy. Nie zaistniała też sytuacja określona w hipotezie art. 65 u.p.z.p. Na podstawie tych decyzji zostały wydane pozwolenia na budowę, słusznie zatem organ pierwszej instancji ustalił, że interes prawny skarżącego nie uzasadnia stwierdzenia wygaśnięcia tych decyzji. Organ odwoławczy zauważył, że nie można też stwierdzić, by zaistniały podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 162 § 2 K.p.a. gdyż decyzje o warunkach zabudowy nie zawierają w swojej treści zlecenia/warunku. Zgodnie zaś z art. 163 K.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. Kolegium zaznaczyło, że art. 163 K.p.a. nie może być proceduralną podstawą zmiany lub uchylenia jakiejkolwiek decyzji. Stanowi on podstawę procesową do zastosowania szczególnych regulacji zawartych w prawie materialnym administracyjnym. Oceniło, że organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy w tym trybie.

W skardze, złożonej do tut. Sądu, "[...]" podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte we wcześniejszych pismach składanych w tej sprawie. Podkreślił, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza jego interes prawny.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że rozpatrywana sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1277/16, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]"z dnia 11 sierpnia 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji i zasądził na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są natomiast konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, CBOSA).

Z powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (CBOSA), organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

Rozpoznając niniejszą sprawę po wydaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1277/16, organ pierwszej instancji uwzględnił wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku, to jest obowiązek ustalenia i oceny, czy zachodzą przesłanki do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 162 i art. 163 K.p.a.

Realizując powyższe wytyczne, organy administracji prawidłowo oceniły, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]"z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]" z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]" z dnia 16 marca 2011 r.

Zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:

1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;

2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Stosownie zaś do art. 162 § 2 organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Przepis art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. reguluje dwie odrębne sytuacje. Po pierwsze, organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa. Po wtóre, organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a czyni to z uwagi na interes społeczny lub w interesie strony. Pierwszy przepis odsyła do przepisów szczególnych, nakazujących stwierdzenie wygaśnięcia mocy prawnej decyzji. Przepis drugi stanowi natomiast samoistną materialnoprawną podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mocy prawnej decyzji.

Zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała po wydaniu decyzji. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza bowiem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego, nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego wystąpi, np. w razie śmierci strony w zakresie uprawnień lub obowiązków o charakterze osobistym, które nie przechodzą na następców prawnych, rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, czy w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego mamy do czynienia, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia te prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy, gdy strona cofnęła wniosek inicjujący postępowanie. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga również łącznego spełnienia hipotetycznego stanu faktycznego: bezprzedmiotowości i interesu społecznego lub interesu strony. Interes społeczny, jak i to, że leży to w interesie strony nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mocy prawnej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2917/15, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA")

Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że w niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Nie stwierdzono bowiem zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości w sprawach zakończonych wydaniem decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]"z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]"z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]"z dnia 16 marca 2011 r., ani co do podmiotu, na wniosek którego wszczęto te postępowania – "[...]", ani też co do ich przedmiotu – ustalenia warunków zabudowy dla wymienionych w tych decyzjach działek.

Brak spełnienia powyższej przesłanki, wykluczał możliwość stwierdzenia wygaśnięcia spornych decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Dodać należy, jak prawidłowo zaznaczono w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zostały ponadto spełnione pozostałe przesłanki zawarte w tym przepisie, gdyż stwierdzenia wygaśnięcia wymienionych wyżej decyzji o warunkach zabudowy nie nakazywał przepis prawa, ani nie wykazano, że wygaśnięcie tych decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. W szczególności, nie można było zastosować w sprawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073, z późn. zm.), zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę (pkt 1) lub dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (ust. 2), gdyż sytuacje opisane w hipotezach cytowanych norm prawnych nie zaistniały.

Prawidłowo w rozpatrywanej sprawie oceniono również, że nie można stwierdzić wygaśnięcia przedmiotowych decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. Przepis ten obliguje organ administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przypadku niedopełnienia przez stronę nałożonego na nią warunku. Decyzje o warunkach zabudowy: Nr "[...]"z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]"z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]"z dnia 16 marca 2011 r., nie zostały bowiem bezspornie wydane z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę jakiegokolwiek warunku. Wyjaśnić należy, że w znaczeniu prawnym warunek to zdarzenie, które jest przyszłe i niepewne, ponieważ może się pojawić lub też nie. Zgodnie z doktryną prawa administracyjnego, zamieszczenie w treści decyzji administracyjnej warunku powoduje, że jej prawne skutki zależą w całości od zdarzenia, które staje się treścią warunku. Z zaistnieniem zdarzenia może być związany skutek zawieszający lub rozwiązujący konkretnego rozstrzygnięcia - w związku z powyższym, warunek wywołujący takie skutki nosi nazwę warunku zawieszającego lub też rozwiązującego. W momencie zaistnienia zdarzenia, które jest treścią warunku rozwiązującego, skutki prawne decyzji administracyjnej ustają i można stwierdzić wygaśnięcie decyzji. Ziszczenie się zaś warunku zawieszającego, który odracza wykonanie praw lub obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej, skutkuje możnością wykonania decyzji (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 1186).

Zasadnie także odmówiono w rozpoznawanej sprawie uchylenia wymienionych decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 162 § 2 K.p.a.

Zgodnie tym przepisem - organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli ją, jeżeli: nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności, czynności te powinny zostać zrealizowane w wyznaczonym terminie, a strona w tym terminie ich nie dopełniła. Chodzi tu zatem o sytuacje, w których przepisy prawa materialnego uprawniają organ administracji publicznej do określenia w decyzji administracyjnej dodatkowych obowiązków. Prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że decyzje o warunkach zabudowy nie zawierają warunku. Zgodnie bowiem z art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy określa:

1) rodzaj inwestycji;

2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,

d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,

e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.

Nie mogło odnieść też zamierzonego skutku żądnie skarżącego co do uchylenia spornych decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 163 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Wynikające z tego przepisu uprawnienie organu, uwarunkowane są istnieniem przepisów odrębnych, które określają przesłanki dokonania zmiany lub uchylenia rozstrzygnięcia. Art. 163 k.p.a. nie stanowi więc samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji. Podstawę prawną decyzji wydanej w omawianym trybie stanowić mogą wyłącznie przepisy ustaw odrębnych, które - jako przepisy prawa materialnego - powinny wskazywać przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby możliwe było uchylenie lub zmiana decyzji. Prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają regulacji, która stanowiłaby podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy: Nr "[...]"z dnia 3 czerwca 2003 r., Nr "[...]"z dnia 14 sierpnia 2006 r. oraz Nr "[...]"z dnia 16 marca 2011 r.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.