Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 974/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 18 ust. 2 pkt 3, par 15 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 18 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390, ze zm.), art. 28 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173 z późn. zm.), art. 80 ust. 1-3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.(WE).2009.L.316.65.), art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011 r.), art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz.U.UE.2012.L.280. 2), art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2006. 368.15), art. 53 § 1, art. 55, art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu S. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...], Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych na rok 2010, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] S. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR [...] wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010, deklarując do przyznania płatności grunty o powierzchni 2,35 ha.

Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził spełnienie przez wnioskodawcę warunków do przyznania pomocy na zalesianie.

W dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie S. K. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem Nadleśnictwa [...] z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał S. K. płatność z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości 11 204,20 zł; premię pielęgnacyjną w kwocie 2 279,50 płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; premię zalesieniową w wysokości 3 713,00 zł płatną corocznie prze okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia – łącznie kwotę 17 196,70 zł.

W dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęła sporządzona w formie aktu notarialnego umowa darowizny z dnia [...] Repertorium A Nr [...], na mocy której S. K. i T. K. przekazali na rzecz syna M. K. działki oznaczone nr 39,44, 50 i 151 położone we wsi Ma. oraz działkę o nr 566/3 położoną we wsi C.

Decyzją z dnia z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wstrzymał pomoc na zalesianie przyznaną na podstawie decyzji z dnia [...] z powodu przekazania przez wnioskodawcę działki nr 39 synowi M. K.

Pismem z dnia [...] organ l instancji poinformował stronę postępowania o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w kwocie 17 196,70 zł.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej kwocie 17 196,70 zł.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w treści którego zakwestionował wydane przez organ I instancji rozstrzygniecie. Zarzucił naruszenie § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. poprzez jego zastosowanie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że skarżący wraz z swoją małżonką – T. K. dokonał darowizny, obejmującej grunty rolne, do których została przyznana płatność z tytułu zalesienia - na rzecz syna M. K. Niezasadnym jednak w ocenie pełnomocnika jest wyciąganie konsekwencji finansowych wobec skarżącego tylko z tego powodu, że jego następca prawny – M. K. nie złożył odpowiedniego wniosku w trybie § 15 cytowanego wyżej rozporządzenia. Dodatkowo podniósł, że pomoc finansowa została przyznana na rok 2010., a darowizna miała miejsce w dniu 7 grudnia 2011 r., czyli została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) zobowiązał się do:

a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia

- zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, zwanym dalej "planem zalesienia";

3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie (...).

Stosownie natomiast do § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia (...) pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów stanowiących własność lub współwłasność tego rolnika albo własność jego małżonka. W myśl § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, jeżeli przeniósł własność lub współwłasność wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Zgodnie z § 15 ust. 1, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:

1) w terminie 35 dni (od dnia 24 stycznia 2014 r. - 3 miesięcy) od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;

2)zobowiąże się do:

a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2,

b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności.

3) uzyskuje on co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.

Stosownie do treści ust. 3 do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się:

1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji;

2) dokumenty określone w § 9 ust. 5 pkt 3-5.

3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b.

Z akt niniejszej sprawy wynika, iż organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, decyzją z dnia [...] przyznał pomoc na zalesianie w łącznej kwocie 17 196,70 zł. W dniu 7 grudnia 2011r. skarżący przekazał aktem notarialnym (umowa darowizny) Repertorium A Nr [...] synowi – M. K. zalesioną działkę nr 39. Ww. akt notarialny wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...]. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 stycznia 2014 r.) syn wnioskodawcy winien (w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności) zgłosić się do Biura Powiatowego ARiMR w [...] w celu złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy albo śmierci rolnika albo następstwa prawnego. Jak wynika z akt sprawy następca prawny S. K. nie wypełnił powyższego obowiązku, co uprawniało organ I instancji do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że strona podpisując wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie z dnia 5 sierpnia 2010 r. zobowiązała się m. in. do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. W konsekwencji producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności już na etapie wnioskowania jest informowany o zobowiązaniach, jakie musi podjąć celem uzyskania płatności. Wobec powyższego organ stwierdził, że wnioskodawca znał zasady przyznawania płatności i był świadomy skutków niewykonania zobowiązań, o czym świadczy podpis strony na wniosku (str. 7/7 wniosku). Pobrana zatem przez S. K. płatność jest płatnością pobraną nienależnie, co w konsekwencji skutkuje zastosowaniem art. 29 ustawy o Agencji. Zgodnie natomiast z dyspozycją zawartą w art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki nalicza się za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu, a zwrotem lub odliczeniem. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot. Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, do kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, ustalonych zaskarżoną decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Zgodnie z art. 56 § l i § 3 Ordynacji podatkowej, stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym ze stawka ta nie może być niższa niż. 8%. Organ wyjaśnił, że doręczenie stronie decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności, skutkuje obowiązkiem zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków publicznych wraz z odsetkami, naliczonymi od dnia doręczenia ww. decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych.

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie

lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012 r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia. Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR "do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.". Odpowiednie stosowanie oznacza, że w zależności od uregulowań szczególnych jedne przepisy będą miały zastosowanie wprost, inne mogą być modyfikowane w zależności od specyfiki danego uregulowania, a jeszcze innych zastosowanie będzie wyłączone. W niniejszej art. 68 Ordynacji podatkowej nie będzie miał zastosowania, gdyż tą kwestię reguluje przepis szczególny dotyczący przedawniania należności pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych współfinansujących fundusze Unijne. Zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.". Zatem zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Ponadto w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie wyłącznie wówczas, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zostały wypełnione przesłanki opisane powyższej. Nie można bowiem twierdzić, że błąd polegający na przeniesieniu własności zalesionych działek rolnych nie mógł zostać wykryty przez rolnika w sytuacji, w której strona mimo oświadczenia, że znane jej są zasady przyznawania pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonała tej czynności.

W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenia ma fakt, że płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych przysługuje do gruntów stanowiących własność lub współwłasność tego rolnika albo własność jego małżonka. Skoro wnioskodawca przeniósł własność zalesionych gruntów bezspornym jest, że podstawowy warunek nie został spełniony. Bez znaczenia jest data dokonania darowizny, skoro bowiem w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do zachowania uzyskanej pomocy finansowej to przyznana płatność podlega zwrotowi, zgodnie z dyspozycją przywołanego powyżej § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego podtrzymując zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu podkreślił, że pomoc finansowa została przyznana na rok 2010, tymczasem umowa darowizny została zawarta w dniu 7 grudnia 2011r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanym przypadku, który dotyczy zbadania legalności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy na zalesienie gruntów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem procesowym oraz prawem materialnym.

Przechodząc do zbadania legalności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy na zalesienie gruntów wskazać należy, że zasadniczą, bezpośrednią podstawę prawną wydania takiej decyzji stanowi przepis § 18 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 Nr 48, poz.390 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem zalesieniowym), zgodnie z którym rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Według zaś § 15 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:

1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów, złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w ;

2) zobowiąże się do:

a/ kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo 5 ust. 1 pkt 2

b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności.

3 ) uzyskuje on co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.

W świetle § 15 ust. 3 do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się:

1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji;

2) dokumenty określone w § 9 ust. 5 pkt 3-5.

3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b.

Jak wynika z § 15 ust. 4 Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że w dniu 7 grudnia 2011r. doszło do przeniesienia w wyniku zawartej umowy darowizny prawa własności m.in. działki nr 39 (objętej wnioskiem skarżącego z dnia 5 sierpnia 2010r., na zalesienie której przyznano mu płatność na mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 2 czerwca 2011r.) na rzecz syna M. K., który nie złożył w terminie 35-dni wniosku o przyznanie płatności oraz nie zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań uprzednio złożonych przez stronę skarżącą. O fakcie zawarcia umowy darowizny organ dowiedział się w dniu 14 marca 2012r.

W tej sytuacji trafnie organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przejęcie omawianego zobowiązania strony skarżącej przez nowego właściciela i wobec tego doszło do spełnienia przesłanek opisanych w cytowanym wyżej § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzeniu zalesieniowym do wydania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu przyznanej uprzednio płatności.

Wobec powyższego zarzuty skarżącego są bezpodstawne i nieuzasadnione. Wskazać należy, iż ustawodawca przewidział, że płatność na zalesianie podlega zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez rolnika własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Oznacza to, że ustawodawca przewidział, iż płatność na zalesienia nie podlega zwrotowi w sytuacji przekazania własności działek jedynie w przypadku przekazania własności na rolnika, który w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złożył wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji oraz zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań. złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela działek. Nie jest zatem wystarczające samo przeniesienie własności działek na innego rolnika. Przytoczonych wyżej przepisów nie można interpretować tak jak chce tego skarżący, że nie może on ponosić konsekwencji za niewykonanie obowiązków nałożonych na obdarowanego. Cytowany przepis § 18 ust. 2 pkt 3 przewiduje bowiem wprost konsekwencje właśnie dla rolnika, który przeniósł własność gruntów objętych wnioskiem o pomoc na zalesienie, na skutek niespełnienia przesłanek w postaci zgłoszenia tego faktu w terminie 35 dni od daty zawarcia umowy przenoszącej własność, przez rolnika będącego stroną tej umowy nabywającego własność gruntów objętych pomocą na zalesienie. Termin ten obowiązywał zgodnie z przepisami prawa zarówno w dacie złożenia wniosku o pomoc przez skarżącego tj. w dniu 5 sierpnia 2010r. jak również w dacie zawarcia umowy darowizny tj. 7 grudnia 2011r.

Podkreślić należy, że występując o przyznanie wsparcia finansowego dany beneficjent jednocześnie nakłada na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Zważyć trzeba, jak trafnie podkreślił organ, że we wniosku o zalesienie gruntów w dziale XII strona skarżąca oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych i jest świadoma skutków prawnych niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tego działania. Nadto zobowiązała się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych wnioskiem przez 15 lat, a przede wszystkim zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. Obowiązki prawne wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu, a ich znajomość strona skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem. Należy stwierdzić, że organ zasadnie analizował zaistniały przypadek także na tle rozwiązań prawnych wprowadzonych w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2010). Ww. artykuł stanowi, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Organ słusznie przyjął i wykazał w uzasadnieniu swej decyzji, że nie zaistniały przesłanki wyłączające rolnika z obowiązku zwrotu płatności określone w ww. przepisach.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy podnieść, że przede wszystkim nie wystąpiła okoliczność zaistnienia pomyłki organu (co jest oczywiste) ani też takiego błędu, który nie mógłby zostać wykryty przez skarżącego. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że skarżący podpisując wniosek o pomoc złożony w 2010r., przyjął na siebie określone obowiązki i zobowiązanie, a wiedzę w tym zakresie potwierdził składając własnoręczny podpis na formularzu wniosku, z którego jasno wynikała powinność niezwłocznego poinformowania organu o przekazaniu własności działek do których przyznano pomoc na zalesienie. W kontekście wskazanych powyżej przepisów prawa nie jest również uzasadniony zarzut, że wniosek dotyczył płatności na rok 2010, a darowizna miała miejsce w dniu 7 grudnia 2011r. Z treści złożonego wniosku wynika bowiem jednoznacznie, że został on złożony w 2010 roku ( nie na 2010 rok), a dotyczy pomocy udzielanej w kolejnych latach, w związku z podjęciem przez beneficjenta zobowiązania realizacji działań objętych pomocą, poprzez przyznanie premii zalesieniowej przez okres 15 lat, premii pielęgnacyjnej przez okres 5 lat, i jednorazowego wsparcia na zalesienie. Jednocześnie zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego rolnik zwraca w całości przyznaną mu pomoc w przypadku zaistnienia przesłanki opisanej w tym przepisie. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który uzasadnia zastosowanie wskazanej normy prawnej.

W toku prowadzonego postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron (art. 6, 7 k.p.a.) oraz zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, dokonując jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 k.p.a.). Zapewniły również stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania.

W tej sytuacji, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

b.a.