Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 173/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 71 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz P. S. 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/M. Dybowski /-/B. Popowska


UZASADNIENIE

Wyrokiem z [...] czerwca 2005 r. (sygn. akt OSK 1631/04) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lipca 2004r. (sygn. akt II SA/Po 969/02) oddalającego skargę na decyzję Wojewoda W. z dnia [...] marca 2002 r., którą to decyzją Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i odmówił udzielenia zgody na zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat regeneracji elementów silników.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał właścicielom nieruchomości przy ul. P. w P. M. S., P. S. i M. S. wykonanie nasad blaszanych nad dwoma wylotami z przewodów wentylacyjnych komina przedmiotowym budynku. Organ I instancji stwierdził, iż od dnia [...] marca 2000r., kiedy to Wojewoda W. udzielił M. S. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku garażu na warsztat, do dnia [...] lipca 2001 r., kiedy to sąd administracyjny uchylił to zezwolenie, budynek był legalnie użytkowany jako warsztat. Natomiast wydane do tej pory wyroki sądów administracyjnych oznaczają, że w okresie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, teren, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt, określony kodem JI [...] nie był przeznaczony dla lokalizacji warsztatów w głębi działek. Dalej organ wskazał, iż z uwagi na to, że zmiana sposobu użytkowania miała miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), zgodnie z art. 2 ust. 3 tejże ustawy, przy załatwianiu sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed wskazaną wyżej nowelizacją. W tej sytuacji organ obowiązany był załatwić sprawę w oparciu o przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa zmiany sposobu użytkowania jest załatwiana na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, przez nałożenie obowiązków wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podkreślono, że orzekające w tej sprawie sądy administracyjne nie rozstrzygały o możliwości zmiany funkcji w chwili wydawania wyroków, ale o zgodności decyzji o odmowie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania z 2002 r. z obowiązującym ówcześnie planem miejscowym.

Dalej organ wskazał, że z dniem 1 stycznia 2004r. plan zagospodarowania przestrzennego stracił moc obowiązującą a nowy plan nie został uchwalony. Oznacza to, że prawodawca lokalny nie wskazał żadnych ograniczeń funkcji obiektów na danym terenie, a w szczególności zakazu urządzania warsztatów. Organ wyjaśnił, iż do rozpoznania niniejszej sprawy wykorzystano sporządzone przez urbanistów Wydziału Urbanistyki i Architektury analizy funkcji i cech zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 2005 r. W punkcie II analizy, dotyczącym przeznaczenia terenu stwierdzono, że jest to teren zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej wraz z towarzyszącą zabudową gospodarczą i warsztatową. W dniu [...] lipca 2006r. sporządzono kolejną analizę, z której wynika, że wzdłuż

ul. P. znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, którą uzupełniają różnego rodzaju usługi m.in. firma transportowa, zakład naprawy resorów. Natomiast załączona do akt sprawy dokumentacja inwentaryzacyjna budynku warsztatowego została pozytywnie zaopiniowana w zakresie higieniczno-zdrowotnym, bhp, hałasu. Ponadto organ nadzoru budowlanego stwierdził, w wyniku czynności kontrolnych, dobry stan techniczny budynku, jednocześnie dostrzegając drobną wadę techniczną polegającą na niezakończeniu przewodów wentylacyjnych poprowadzonych w kominie nasadami blaszanymi, co jest niezgodne z Polską Normą PN-89/B-10425.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Ł. K. i B. K. zarzucając, iż sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania garażu została już ostatecznie rozstrzygnięta, co oznacza, że decyzję wydano z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm. –dalej "Kpa"). Wskazano, że decyzja Wojewody W. z dnia [...] marca 2002 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu stała się prawomocna i ostateczna z chwilą wydania wyroku przez NSA w dniu 2 czerwca 2005 r.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o nałożeniu na właścicieli nieruchomości M. S., P. S. i M. S. obowiązku przywrócenia budynku warsztatu regeneracji głowic i bloków silników do poprzedniego sposobu użytkowania (budynek garażowy), w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo skorzystał z procedury legalizacyjnej przewidzianej w przepisie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2, w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, tak jak wobec obiektów, których zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 2 ust. 3 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 31 maja 2004r. "W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W postępowaniu I-instancyjnym prawidłowo ustalono, że właścicielami spornej nieruchomości są M., P. i M. S.. Bezsporne jest, iż przeznaczenie garażu na warsztat regeneracji głowic i bloków silnikowych stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 31 maja 2004r., na którą to inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu. W przypadku zaś samowolnej zmiany, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest zbadać, czy nowy sposób użytkowania nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem to plan miejscowy ustala przeznaczenie terenów oraz określa sposoby ich zagospodarowania i zabudowy. Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie nie można było ograniczyć się do oceny analiz funkcji i cech zagospodarowania terenu sporządzonych przez urbanistów Urzędu Miasta P., tym bardziej, że w analizie z dnia [...] lipca 2006r. stwierdzono, iż "sprawa zmiany sposobu użytkowania garażu znajdującego się w granicy z działką nr [...] na warsztat i zasadność prowadzonej tam działalności gospodarczej są kwestią jednoznacznie rozstrzygniętą przez wyroki WSA i NSA", a "niniejsze postępowanie prowadzone jest wyłącznie dla zakresu użytkowania inwestycji określonej we wniosku, w którym P. S. wnosi o zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na funkcję handlowo-usługową - usługi nieuciążliwe". W ocenie Wojewódzkiego Inspektora nie ulega wątpliwości, że dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można zatem sprawdzić, czy nowy sposób użytkowania jest dopuszczalny na tym terenie. Skoro więc nie można ustalić tego stanu, nie można prowadzić dalszych działań zmierzających do doprowadzenia nowego sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem, czyli działań zmierzających do jego "legalizacji".

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. S., zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, które uniemożliwiają prowadzenie działań zmierzających do doprowadzenia nowego sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem, czyli działań zmierzających do jego legalizacji. W ocenie skarżącego, nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogłaby nastąpić jedynie w przypadku nie dającego się usunąć stanu niezgodności z przepisami prawa, czego w przedmiotowej sprawie organ II instancji nie wykazał, nie wskazując przepisów prawa, których naruszenie uniemożliwia prowadzenie działań zmierzających do legalizacji zaistniałego stanu rzeczy. Brak przy tym obowiązującego dla tegoż terenu planu miejscowego oznacza, że prawodawca lokalny nie uznał za konieczne formułowanie jakichkolwiek ograniczeń funkcji obiektów na danym terenie, a w szczególności zakazu urządzania warsztatów.

Nadto, zdaniem skarżącego, organ I instancji całkowicie pominął okoliczność, iż w spornym obiekcie nie wykonano żadnych robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co oznacza, że nie można żądać od skarżącego wylegitymowania się decyzją o warunkach zabudowy terenu. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się tylko dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonywaniem robót budowlanych.

Skarżący podniósł też, że organ II instancji pominął okoliczność, iż w okresie od [...] marca 2000r. do [...]lipca 2001r. przedmiotowy budynek był użytkowany legalnie. To zaś, że skarżący i pozostali współwłaściciele znaleźli się w warunkach braku legitymacji prawnej zmienionego sposobu użytkowania budynku wyniknęło nie z ich winy, lecz rozbieżności interpretacyjnych organów administracji względem zapisów obowiązującego w tym czasie planu miejscowego. Z tego względu niedopuszczalne jest, zdaniem skarżącego, uniemożliwienie dokonania oceny dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania w kontekście obowiązującego prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych, zagospodarowania przestrzennego, uwarunkowań higieniczno-sanitarnych, zabezpieczeń przeciwpożarowych, bhp, emisji hałasu, czy wreszcie ustalenia o braku konieczności wydania dla istniejącego warsztatu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 69/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2007 r. (nr [...]) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] listopada 2009 r., II OSK 1802/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że nie jest trafne stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nawet wówczas, gdy zmiana ta nie wiąże się z prowadzeniem żadnych robót budowlanych, jeżeli tylko brak jest planu miejscowego. Sąd wyjaśnił, iż pogląd taki nie znajduje oparcia w regulacjach prawnych, a w szczególności w powołanym w zaskarżonym wyroku art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje, że w sytuacji braku planu miejscowego, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wymagana jest jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która polega na budowie obiektu budowlanego lub na wykonaniu innych robót budowlanych. Przepis ten przewiduje również, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest tylko dla takiej zmiany, która jest związana z wykonywaniem robót budowlanych. Należy w tym miejscu podkreślić, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego również może być związana z wykonywaniem robót budowlanych. Nie wynika to wprost i bezpośrednio z cytowanego wyżej art. 59 ust. 1, ale wskazuje na to odesłanie z tego przepisu do art. 50 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. Roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie są objęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wprawdzie nie dotyczy to zmiany zagospodarowania terenu, ale odnosi się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż brak jest podstaw do wyłączeń w tym zakresie. Sąd wskazał, że warunków zabudowy nie ustala się dla tych robót budowlanych, niepowodujących zmiany sposobu zagospodarowania, a powodujących zmianę sposobu użytkowania obiektu. Ponieważ norma ta dotyczy robót budowlanych, należy przyjąć, że decyzje o warunkach zabudowy są potrzebne jedynie dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonywaniem robót budowlanych (por. także np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r.; sygn. akt II SA/GL 1000/07; opubl. Legalis oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r.; sygn. akt II SA/Wa 1841/06; opubl.: Lex nr 308033). Sąd wskazał również, że stanowiska, iż każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie uzasadnia również wskazany przez sąd I instancji przepis § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1131). Przepis ten przewiduje obowiązek dołączenia do wniosku o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego decyzji o warunkach zabudowy; obowiązek ten wiąże jedynie z przypadkami, w których wydanie takiej decyzji przewidziane jest przepisami prawa. Nie dotyczy zatem przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nie związanej z wykonaniem robót budowlanych przy tym obiekcie.

Sąd podkreślił, iż w świetle przytoczonych przepisów, brak jest podstaw do wiązania zaistnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, skutkującej nakazem doprowadzenia tego obiektu do stanu poprzedniego, wyłącznie z brakiem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla tej zmiany, jeżeli zmiana ta nie wiązała się z robotami budowlanymi przy tym obiekcie. Regulacja powyższa nie zezwala w takiej sytuacji na wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

W piśmie z dnia [...] marca 2010 r. uczestnicy postępowania, polemizując z wyżej wskazanym wyrokiem NSA wskazali, iż w jednej sprawie nie mogą funkcjonować dwie decyzje.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Uczestniczka postępowania oświadczyła, iż chce, aby budynek miał przywróconą funkcję garażu, bo w 1991 r. wyraziła zgodę na budowę garażu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego, zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 Ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd organów, iż niniejszą sprawę należało rozstrzygnąć w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), przepisu art. 71a Prawa budowlanego (w nowym brzmieniu), nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.

W niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego garażu na warsztat regeneracji głowic i bloków silników miała miejsce przed nowelizacją Prawa budowlanego, dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane. Zmianę tę dokonano przed dniem [...] marca 1998r., o czym świadczy treść decyzji z tej daty Prezydenta Miasta Poznania, nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania garażo-warsztatu na garaż samochodowy. Skoro więc zmiany sposobu użytkowania dokonano przed wejściem w życie tejże ustawy (tj. przed 31.05.2004r.) to należało zastosować przepis art. 71 ust. 3. Zgodnie z tym przepisem, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio.

W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., którym jest związany niniejszy Sąd, uznał, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, gdy zmiana ta nie wiąże się z prowadzeniem żadnych robót budowlanych. Sąd wyjaśnił, iż pogląd taki znajduje oparcie w regulacjach prawnych, a w szczególności w powołanym w zaskarżonym wyroku art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje, że w sytuacji braku planu miejscowego, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wymagana jest jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która polega na budowie obiektu budowlanego lub na wykonaniu innych robót budowlanych. Przepis ten przewiduje również, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest tylko dla takiej zmiany, która jest związana z wykonywaniem robót budowlanych. NSA zauważył, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego również może być związana z wykonywaniem robót budowlanych. Nie wynika to wprost i bezpośrednio z cytowanego wyżej art. 59 ust. 1, ale wskazuje na to odesłanie z tego przepisu do art. 50 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. Roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie są objęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wprawdzie nie dotyczy to zmiany zagospodarowania terenu, ale odnosi się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż brak jest podstaw do wyłączeń w tym zakresie. NSA wskazał, że warunków zabudowy nie ustala się dla robót budowlanych, niepowodujących zmiany sposobu zagospodarowania, a powodujących zmianę sposobu użytkowania obiektu. Konkludując NSA stwierdził; ponieważ norma ta dotyczy robót budowlanych, należy przyjąć, że decyzje o warunkach zabudowy są potrzebne jedynie dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonywaniem robót budowlanych (por. także np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r.; sygn. akt II SA/GL 1000/07; opubl. Legalis oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r.; sygn. akt II SA/Wa 1841/06; opubl.: Lex nr 308033).

NSA podkreślił, iż w świetle przytoczonych przepisów brak jest podstaw do wiązania zaistnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego skutkującej nakazem doprowadzenia tego obiektu do stanu poprzedniego wyłącznie z brakiem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla tej zmiany, jeżeli zmiana ta nie wiązała się z robotami budowlanymi przy tym obiekcie. Regulacja powyższa nie zezwala w takiej sytuacji na wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Będąc związanym poglądem prawnym wyrażonym w wyroku NSA z dnia 19 listopada 2009 r., który to pogląd skład orzekający podziela, należało uchylić zaskarżoną decyzję, której rozstrzygnięcie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. oparł na odmiennym poglądzie prawnym.

Odnosząc się do zarzutu uczestników postępowania, iż w sprawie funkcjonują dwie decyzje wskazać należy, iż nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu zaskarżoną decyzją nie oznacza ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa), tj. dotyczącej odmowy udzielenia zgody na zmianę sposobu użytkowania. Sprawa zakończona decyzją Wojewody W. z dnia [...] marca 2002r., która następnie została poddana kontroli sądów administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2004r. i wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2005r.), nie jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa). Wyjaśnić należy, iż tożsamość spraw istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty sprawy, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z 28.11.2000r., I SA/Ka 1458/00, Lex nr 47122). Innymi słowy uregulowanie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa dotyczy tylko tych przypadków, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których ta pierwsza jest ostateczna (wyrok NSA z 5.09.1999r., I SA/Ka 120/98, Lex nr 43920). O tym, że zaskarżona decyzja nie odpowiada treści decyzji Wojewody z [...] marca 2002r. przesądza fakt, iż przedmiotem decyzji Wojewody była odmowa udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu (art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), gdy tymczasem przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu (art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelą z 16 kwietnia 2004r.).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152 Ppsa, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 Ppsa.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany jest uwzględnić treść normy zawartej w art. 153 ppsa, stanowiącej o związaniu organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W szczególności, biorąc pod uwagę stanowisko, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, gdy zmiana ta nie wiąże się z prowadzeniem żadnych robót budowlanych, organ rozpozna sprawę, ustaliwszy w pierwszej kolejności czy zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku wymagała prowadzenia robót budowlanych.

/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/M.Dybowski /-/B.Popowska

KP