Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 140/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Umorzono postępowanie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 3, art. 5, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 14, art. 14 ust. 1-2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 14, art. 119 pkt 3, art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 258 § 2 pkt 8, art. 258-261
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Apelacyjnego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. w zakresie dotyczącym żądania udostępnienia orzeczeń: I ACa [...], I ACa [...], I ACa [...] oraz I ACa [...] – w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w części, w jakiej sprawa dotyczy bezczynności organu co do udostępnienia orzeczenia I ACa [...]; III. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym orzeczeń: I ACa [...], I ACa [...], I ACa [...], I ACa [...] oraz I ACa [...]; IV. stwierdza, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Sądu w zakresie wniosku D. C. o udostępnienie informacji publicznej.

Wniesienie skargi poprzedziły następujące okoliczności.

Wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. (numer rejestracji wniosku w Sądzie Apelacyjnym w P. to [...] [...]) D. C. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków: [...], [...] [...], [...], [...] i [...] wraz z uzasadnieniami (k. 2 akt administracyjnych).

Wedle zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów w reakcji na wniosek wysłano wnioskodawcy dwa pisma:

- z dnia [...] września 2020 r., [...], [...], z którego treści wynika, że: udostępniono skarżącemu zanonimizowany wyrok [...] wraz z uzasadnieniem, odmówiono udostępnienia wyroków [...], [...], [...] oraz poinformowano o braku sporządzenia uzasadnienia w sprawie [...];

- z dnia [...] października 2020 r., [...], z którego treści wynika, że udostępniono skarżącemu kolejny zanonimizowany wyrok [...], poinformowano, że w sprawach [...] oraz [...] nie wpłynął wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia, a w sprawie [...] wydano zarządzenie dotyczące skargi na wznowienie postępowania.

W skardze datowanej na [...] października 2020 r. (która wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w P. [...] października 2020 r. – zob. k. 5, 14 i 15 akt sądowych) D. C. zarzucił Prezesowi Sądu Apelacyjnego bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Zakwestionował stanowisko organu, że wyroki nie mogą być mu udostępnione z uwagi na to, że dotyczą rozwodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, względnie umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że zadośćuczyniono żądaniom udostępnienia informacji publicznej.

Prezes Sądu Apelacyjnego zaznaczył, że przy pismach z dnia [...] września 2020 r. i z dnia [...] października 2020 r. udostępniono D. C. zanonimizowane orzeczenia – [...] oraz [...]. Co do pozostałych orzeczeń, to udzielono wnioskującemu informacji, że nie podlegają one udostępnieniu ze względu na uchwałę Prezesa i Dyrektora Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] października 2017 r., [...]

Organ wywodził też, że D. C. nadużywa prawa do informacji publicznej. Wielokrotnie składa wnioski o wyselekcjonowane orzeczenia, podczas gdy bardzo liczne orzeczenia, dotyczące wszystkich kategorii spraw rozpatrywanych przez sądy powszechne, w tym Sąd Apelacyjny w P., są dostępne w bazie https://orzeczenia.ms.gov.pl.

Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. sprawozdawca polecił wezwać pełnomocnika organu do wyjaśnienia:

- Czy D. C. udostępniono wyrok [...] wraz z uzasadnieniem? (kopii tego wyroku z uzasadnieniem nie było w aktach administracyjnych),

- Czy D. C. udostępniono wyrok [...] wraz z uzasadnieniem? (w piśmie z dnia [...] września 2020 r., [...], [...] odmówiono udostępnienia tego wyroku (z powołaniem na uchwałę Prezesa i Dyrektora Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] października 2017 r., [...], tymczasem w piśmie z dnia [...] października 2020 r., [...] informuje się D. C. o jego udostępnieniu).

- Czy w odniesieniu do możliwości udostępnienia wyroków [...] oraz [...] Prezes Sądu Apelacyjnego zajął stanowisko? (co do tych orzeczeń jedynie poinformowano D. C., że nie sporządzono do nich pisemnego uzasadnienia).

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. pełnomocnik organu wyjaśniła, że wyrok [...] został udostępniony skarżącemu przy piśmie z dnia [...] września 2020 r. W tym samym piśmie udzielono D. C. informacji o pozostałych orzeczeniach, za wyjątkiem [...] (konkretnie – odmówiono udostępnienia orzeczeń [...], [...], [...] [...]). Co do orzeczenia [...] poinformowano skarżącego "o braku żądanej informacji", to jest orzeczenia wraz z uzasadnieniem, a skarżący nie zmodyfikował wniosku wnosząc tylko o doręczenie sentencji wyroku. Podobną informację udzielono wnioskodawcy o wyroku [...] (to jest, że nie sporządzono w jego przypadku uzasadnienia) w piśmie z dnia [...] października 2020 r.

Pełnomocnik Prezesa Sądu Apelacyjnego wskazał też, że przy piśmie z dnia [...] października 2020 r. udostępniono D. C. wyrok [...] wraz uzasadnieniem.

W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. skargę uzupełnił pełnomocnik D. C. ustanowiony z urzędu. Zarzucił on organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej "u.d.i.p."), art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., art. 10 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. Akcentował, że żądane przez skarżącego informacje miały charakter informacji publicznej, a jako nie udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, powinny być udostępnione na wniosek. Prezes Sądu Apelacyjnego nie udostępnił tymczasem informacji ani nie wydał decyzji odmownej.

Pełnomocnik D. C. wniósł jednocześnie o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r., stwierdzenie, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wskazanego wniosku oraz stwierdzenie, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wystąpił także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a na jego rzecz – wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego stosownie do art. 4 u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wedle u.d.i.p. bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p., wbrew przepisom prawa:

- nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji,

- nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), bądź decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.).

Prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Udostępnieniu podlega informacja publiczna (art. 6 ust. 1 u.d.i.p.), a obowiązane do jej udostępniania są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Jest to w szczególności każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd zaznacza, że nie ma wątpliwości, iż prezes sądu powszechnego (Prezes Sądu Apelacyjnego w P.) należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sądy są niewątpliwie organami władzy publicznej. Ponieważ zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 z późn. zm.) prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz (z wyjątkiem spraw należących do dyrektora sądu lub kierownika) i jednocześnie pełni czynności z zakresu administracji sądowej. Jest on też właściwym organem do załatwiania spraw objętych u.d.i.p. (tak: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Komentarz do art. 4, punkt 2 [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2016).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli natomiast informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ustawodawca wskazuje w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Stosownie do art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Zakres bezczynności.

D. C. wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w piśmie z dnia [...] września 2020 r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w P. [...] września 2020 r. W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął [...] września 2020 r.

Skarżący domagał się udostępnienia mu informacji publicznej w postaci zanonimizowanych wyroków [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wraz z uzasadnieniami (k. 2 akt administracyjnych).

W terminie ustawowym udostępniono wnioskodawcy tylko wyrok [...]. Dowód nadania przesyłki zawierającej informację publiczną w takiej postaci pełnomocnik Prezesa Sądu przedstawiła na wezwanie Sądu (zob. k. 61 verte akt sądowych). P. orzeczenia nie zostały w terminie udostępnione.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym orzeczeń: [...], [...], [...], [...] oraz [...] (punkt III. sentencji wyroku).

Autokontrola i umorzenie postępowania.

Jak już zaznaczono, D. C. złożył następnie skargę, którą datował na [...] października 2020 r. Wpłynęła ona do Sądu Apelacyjnego w P. [...] października 2020 r., powodując z tym dniem skuteczne formalne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (zob. k. 5, 14 i 15 akt sądowych).

Niezwłocznie i w bezpośredniej reakcji na skargę Prezes Sądu, przy piśmie z dnia [...] października 2020 r., [...] udostępnił D. C. jeszcze jedno zanonimizowane orzeczenie z uzasadnieniem – wyrok [...]. Pismo to nadano [...] października 2020 r. (zob. nadesłane na wezwanie Sądu zwrotne elektroniczne potwierdzenie odbioru – k. 71 verte akt sądowych).

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że doszło do autokontroli po stronie organu, jako że ten, po otrzymaniu skargi udostępnił skarżącemu w kolejną informację publiczną (wcześniej nie udostępnioną).

Mając to na uwadze Sąd w niniejszym wyroku umorzył więc postępowanie sądowoadministracyjne w części, w jakiej sprawa dotyczy bezczynności organu co do udostępnienia orzeczenia [...]. W tym zakresie rozpatrywanie żądania zobowiązania organu do udostępnienia informacji stało się bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Orzeczono o tym w punkcie II. wyroku.

Zobowiązanie do załatwienia wniosku w pozostałej części.

Nade wszystko jednak, po analizie całości nadesłanej w sprawie dokumentacji Sąd uznał, że wniosek D. C. z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej nie został w całości załatwiony.

Sąd uznał, że konieczne jest zobowiązanie Prezesa Sądu Apelacyjnego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. w zakresie dotyczącym żądania udostępnienia wszystkich innych (poza [...] i [...]) wskazanych we wniosku orzeczeń: [...], [...], [...] oraz [...] – w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

D. C. wystąpił o udostępnienie powyższych zanonimizowanych orzeczeń wraz z uzasadnieniami, a orzeczeń tych mu nie udostępniono. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy skarżący ubiega się o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie może odstąpić od jej udostępnienia powołując się na fakt, że dane orzeczenie nie posiada uzasadnienia (dotyczy to orzeczeń [...] i [...]). W takiej sytuacji należy wnioskodawcy udostępnić informację w zakresie częściowym, czyli w części obejmującej sentencję, wszakże jest ona w posiadaniu organu (por. art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Zdaniem Sądu organ nie zrealizował wystarczająco obowiązków z u.d.i.p. także gdy chodzi o orzeczenia [...], [...]. W piśmie z dnia [...] września 2020 r. wskazano jedynie, że są to wyroki rozwodowe, które nie podlegają udostępnieniu stosownie do uchwały Prezesa i Dyrektora Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] października 2017 r., [...]

Wskazana wyżej uchwała [...], to uchwała dotycząca publikacji orzeczeń w Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w P.. Została ona nadesłana przez pełnomocnika organu na wezwanie Sądu (zob. k. 75-80 akt sądowych).

W tym miejscu wskazać należy, że rzeczywiście wyroki w sprawach rozwodowych należą do kategorii orzeczeń, których opublikowanie w Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w P. podlega ograniczeniom (§ 2 ust. 1 pkt 1 uchwały [...]). Zrozumiałym jest, że pewne kategorie orzeczeń nie są publikowane z urzędu w publicznie dostępnych bazach orzeczeń. Ograniczenia w tym zakresie są wynikiem wyważenia pomiędzy dążeniem do zapewnienia jawności życia publicznego a ochroną prywatności osób, których publikowane orzeczenia mogą dotyczyć.

Obowiązywanie i nawet pełna akceptacja założeń uchwały [...] dotyczącej działania Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w P. nie oznacza, że moc jej regulacji przenosić można na zasady udostępniania informacji publicznej stosownie do u.d.i.p.

W sytuacji uruchomienia przez uprawnionego (w tym przypadku skarżącego) procedury udostępnienia informacji publicznej, zastosowanie znajdują wyłącznie reguły ustawowe. Tak więc na każdy wniosek Prezes Sądu musi zareagować stosownie do u.d.i.p. i nie ma znaczenia, czy żądane orzeczenie polega automatycznej publikacji w Portalu Orzeczeń, czy jest z niego wyłączony (według reguł działania Portalu).

W piśmie z dnia [...] września 2020 r., [...] organ wyjaśnił D. C., że wyroki [...] i [...] nie podlegają udostępnieniu stosownie do uchwały [...], gdyż są wyrokami rozwodowymi (wymieniono tam także wyrok [...], jednak ten – jak już wyjaśniono – został udostępniony).

W ocenie Sądu powyższe działanie Prezesa Sądu było niewystarczające, jeśli chodzi o wymagania proceduralne określone w u.d.i.p. Zgodnie z ustawą, jeżeli wpłynął wniosek do podmiotu zobowiązanego, to żądana informacja publiczna zasadniczo musi zostać albo udostępniona w terminie ustawowym (14 dniowym albo przedłużonym), albo w tym terminie należy wydać decyzję odmowną.

Sąd obecnie orzekający ma świadomość, że Prezes Sądu Apelacyjnego wskazując w piśmie z dnia [...] września 2020 r. na rozwodowy charakter wyroków [...] i [...] i odwołując się do uchwały [...] miał zapewne na myśli, że nie należy udostępniać wskazanych tu orzeczeń z uwagi na ochronę prywatności stron procesu sądowego. Trzeba jednak pamiętać, że negatywne rozpatrzenie żądania udostępnienia informacji publicznej według u.d.i.p. nie może przybrać formy zwykłego pisma wyjaśniającego. Odmowa udostępnienia informacji, jeżeli takie rozstrzygnięcie ma zamiar wydać organ, powinna mieć formę decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Podsumowując powyższe Sąd podkreśla, że zobowiązał Prezesa Sądu do załatwienia wniosku D. C. datowanego na [...] września 2020 r. w zakresie żądania udostępnienia orzeczeń [...], [...], [...] oraz [...]. Pierwszego i ostatniego ([...], [...]) nie udostępniono z wyjaśnieniem, że orzeczenia te nie posiadają uzasadnienia. Orzeczeń [...] i [...] nie udostępniono natomiast powołując się na ich rozwodowy charakter. Tymczasem w odniesieniu do wszystkich z wymienionych tu orzeczeń należało dopełnić form wymaganych przepisami u.d.i.p. Jak zaznaczono, orzeczenia te w posiadanym przez organ zakresie powinny być albo udostępnione, albo należy wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia (na przykład ze względu na prywatność osób fizycznych – zob. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Uzupełniając powyższe Sąd podkreśla dla jasności, że w niniejszej sprawie – wywołanej skargą na bezczynność – nie miał kompetencji do rozstrzygnięcia, czy wniosek D. C. z dnia [...] września 2020 r. w zakresie dotychczas nie załatwionym, powinien być rozpatrzony pozytywnie czy negatywnie. W ramach skargi na bezczynność bada się bowiem tylko terminowość działania organu. Z tych też względów, przedstawionych wyżej wyjaśnień prawnych, w zakresie w jakim dotyczyły one hipotetycznych przyszłych działań organu, nie należy poczytywać jako wskazań ani nawet jako sugestii co do decyzji o sposobie rozpatrzenia wniosku skarżącego.

W postępowaniu ze skargi na bezczynność Sąd zobowiązany jest nadto do oceny, czy stwierdzona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, Prezesowi Sądu Apelacyjnego w tym zakresie nie można stawiać aż tak daleko idących zarzutów. Organ terminowo zareagował na wniosek z dnia [...] września 2020 r., tyle że w nieprawidłowej formie zaniechał udostępnienia żądanej informacji. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosku w niniejszej prawie stanowił rażące naruszenie prawa (punkt IV. sentencji wyroku).

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a., po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu w drodze zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2021 r. (k. 90 akt sądowych).

W wyroku nie zasądzono kosztów na rzecz skarżącego, gdyż ten ich nie poniósł (został zwolniony z kosztów sądowych).

W wyroku nie rozstrzygano też o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tej kwestii w odrębnym postanowieniu rozstrzyga referendarz sądowy (zob.: art. 258-261 P.p.s.a., zwłaszcza art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).