Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1483/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.  8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] marca 2016 r., znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u H. W. choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej zostało wszczęte w związku z dokonanym przez zainteresowaną, w dniu [...] czerwca 2015 r., zgłoszeniem podejrzenia u niej choroby zawodowej.

W trakcie postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. sporządził Karty oceny narażenia zawodowego, które przesłał wraz ze skierowaniem na badania do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...] grudnia 2015 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u H. W. choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Po zgłoszeniu przez skarżącą wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – Instytut Medycyny Pracy w Ł., po przebadaniu pacjentki, wystawił w dniu [...] lutego 2016 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u H. W. choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Na podstawie ww. orzeczeń lekarskich oraz dokonanej oceny narażania zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wydał w dniu [...] marca 2016 r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u H. W. choroby zawodowej: - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz.20.1 wykazu chorób zawodowych

W efekcie rozpatrzenia odwołania H. W. zapadła, opisana na wstępie, decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2016 r., znak [...].

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. przytoczył definicję choroby zawodowej zawartą w art. 2351 Kodeksu pracy i stwierdził, że wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej następuje jeśli u pracownika rozpozna się chorobę wymienioną w obowiązującym wykazie chorób zawodowych i lekarze orzecznicy potwierdzą, że ma ona związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa podejrzenia choroby zawodowej u H. W. była dwukrotnie rozpatrywana przez uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostki orzecznicze ([...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł.), które w oparciu o przeprowadzone badania, a także po analizie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego nie znalazły podstaw do rozpoznania u H. W. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Ponadto z ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wynikało, że "Z analizy sposobu wykonywania (...) czynności należy wnioskować, że nie wymagają wykonywana takich ruchów, które mogłyby spowodować ucisk na nerwy w kanale nadgarstka i przyczynić się w istotny sposób do powstania zespołu cieśni nadgarstka. Aktualnie wykonane w Klinice Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego IMP w Ł. badania nie dają podstaw do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka."

Zatem, zdaniem organu, nie został spełniony warunek podstawowy: lekarze orzecznicy nie rozpoznali choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Organ II Instancji wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 grudnia 2009 r., sygnatura II SA/Go 859/09). Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowymi oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że dolegliwości, są następstwem choroby zawodowej, która powstała w wyniku sposobu wykonywania pracy, organ odwoławczy poinformował, że są to subiektywne oceny odwołującej się, która nie posiada wiedzy specjalistycznej i z tego względu nie mogą być przez organ traktowane jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Dalej organ wyjaśnił, że lekarze orzecznicy z Instytutu Medycyny Pracy, jako specjaliści medycyny pracy, znając dokumentację, na którą powołuje się skarżąca, stwierdzili, iż analiza sposobu wykonywania czynności zawodowych H. W. wskazuje, że nie wymagały one wykonywania takich ruchów, które mogłyby spowodować ucisk na nerwy w kanale nadgarstka i przyczynić się w istotny sposób do powstania zespołu cieśni nadgarstka.

W zakresie zarzutu odwołania o dostępie do danych statystycznych dotyczących chorób zawodowych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wskazał, że organy państwowej inspekcji sanitarnej przy prowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych kierują się kryteriami określonymi w rozporządzeniu oraz Kodeksie pracy, a nie danymi statystycznymi i analogicznych przypadkach.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] wniosła H. W.

W skardze skarżąca wyraziła ogólne niezadowolenie ze sposobu przeprowadzonego postępowania przez organy administracji publicznej i w efekcie wydanego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wnosił o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. z dnia [...] maja 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] marca 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia u H. W. choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić pojęcie "choroba zawodowa". Zgodnie z definicją zawarta w Kodeksie pracy w art. 2351 za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie to w § 2 stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

W związku z powyższą regulacją, aby dana dolegliwość została uznana za chorobę zawodową musi być wymieniona wprost z nazwy w załączniku do rozporządzenia.

W niniejszej sprawie skarżąca uważa, że cierpi na chorobę zawodową zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Choroba ta została wskazana w załączniku w pozycji 20.1 jako przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Należy podkreślić, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Zatem kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby można było stwierdzić chorobę zawodową jest uzyskanie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, w którym jednostki orzecznicze, wymienione w § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych potwierdzą, że rozpoznane u pracownika dolegliwości spełniają kryteria określone w wykazie chorób zawodowych i mają związek przyczynowy z wykonywaną pracą.

Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia lekarz właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie spełniały powyższe kryteria.

Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonywująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że organy Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do orzekania jednostek organizacyjnych ani dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (wyroki WSA w Warszawie: z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 83/11; z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2396/06, LEX nr 318261 oraz z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, LEX nr 334113; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, LEX nr 315089).

Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie ww. rozporządzenia.

Wiedzy medycznej nie posiadają ani organy administracyjne ani sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Tak więc jeżeli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych i czy mają związek z warunkami pracy, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.

W rozpoznawanej sprawie lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną i obie jednostki orzecznicze I i II stopnia, zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.

W orzeczeniu lekarskim z dnia 9 lutego 2016 r., nr [...] stwierdzono, że "Z analizy sposobu wykonywania (...) czynności należy wnioskować, że nie wymagają wykonywana takich ruchów, które mogłyby spowodować ucisk na nerwy w kanale nadgarstka i przyczynić się w istotny sposób do powstania zespołu cieśni nadgarstka. Aktualnie wykonane w Klinice Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego IMP w Ł. badania nie dają podstaw do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka."

Reasumując w wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej i badania pacjentki, nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka, ponieważ aby dolegliwości skarżącej mogły być traktowane jako choroba zawodowa, muszą być związane z wykonywaną pracą, a tego jednostki orzecznicze nie potwierdziły.

Orzeczenie wydane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia jako ostateczne wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu lekarze orzecznicy w sposób wyczerpujący i szczegółowy podali powody zajęcia stanowiska negującego rozpoznanie u skarżącej choroby zawodowej.

Wprawdzie możliwe jest zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się dowody, które zawierają różne ustalenia (to jest różne rozpoznania chorobowe), jednak w przedmiotowej sytuacji lekarze wydający orzeczenia w obu instancjach byli zgodni, co do tego, że zgłaszane przez skarżącą dolegliwości nie kwalifikują się do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie te były prawidłowe pod względem formalnym, a dodatkowo były weryfikowane przez organ Sanitarny.

Skoro Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka, to oznacza że dolegliwości skarżącej nie są chorobą zawodową.

Tak więc, organy wydające kwestionowane decyzje, w oparciu o uzyskane orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych, wymienionych w § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, słusznie stwierdziły brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że nie mają one charakteru merytorycznego, a są wyrazem poczucia krzywdy. Argumentacja skarżącej ogranicza się do subiektywnej oceny, która nie została poparta żadnymi dowodami, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania prawidłowości poczynionych ustaleń w orzeczeniach lekarskich z dnia [...] grudnia 2015 r., a następnie z dnia [...] marca 2016 r. Tym niemniej zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. Postępowanie dowodowe było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi regulującymi tryb postępowania w sprawach chorób zawodowych z uwzględnieniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.