Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1025/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 98 par. 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1149/14 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1149/14 oddalił skargę R. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

Dnia 19 czerwca 2009 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. wpłynął wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez K. W. na dawnych Kresach Wschodnich, złożony przez jego spadkobierczynię R. W. (dalej zwaną skarżącą).

Postanowieniem z [...] września 2010 r. Wojewoda [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie na wniosek skarżącej, informując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 98 § 2 K.p.a.: "Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane".

Postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2010 r. zostało doręczone stronie dnia 9 września 2010 r. Upływ trzyletniego terminu, w którym strona mogła się zwrócić o podjęcie postępowania nastąpił w dniu [...] września 2013 r. Strona postępowania w terminie trzech lat od daty zawieszenia postępowania, tj. do dnia [...] września 2013 r. nie zwróciła się z wnioskiem o podjęcie postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2013 r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia R. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. i E. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu 5 grudnia 2013 r. skarżąca złożyła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.

Decyzją z [...] marca 2014 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 98 § 1 i 2 K.p.a. podkreślając, że z istoty zawieszenia postępowania na wniosek strony wynika, iż jego podjęcie pozostawione jest wyłącznie woli stron, ustawodawca wprowadza tu jedynie ograniczenie czasowe. Dla skuteczności wniosku niezbędne jest dokonanie wskazanej czynności w terminie 3 lat. Termin ten ma charakter ustawowy i dotyczy czynności osoby, będącej stroną postępowania. Organ wskazał, że strona została prawidłowo pouczona zarówno o terminie na podjęcie postępowania, jak i o skutkach zaniechania tej czynności. Z akt sprawy nie wynika, aby strona zwracała się o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 K.p.a. W złożonym odwołaniu skarżąca nie wskazała również żadnych okoliczności, które potwierdzałyby, że z wnioskiem takim występowała wcześniej. Zdaniem organu, nie ma znaczenia, z jakiej przyczyny strona nie wystąpiła z wnioskiem o podjęcie zawieszonego na jej wniosek postępowania, w szczególności nie można przyjąć, że możliwe było wydłużenie terminu, po którym występuje skutek w postaci uznania żądania strony za wycofane, ani uzależnienie jego wystąpienia od innych, niewyrażonych ustawowo okoliczności, takich jak uzyskanie oczekiwanych dokumentów. Organ podkreślił, że jedynie złożenie wniosku w przepisanym przez ustawę terminie umożliwiało podjęcie przedmiotowego postępowania. Konsekwencje niezłożenia tego wniosku w postaci uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane określone zostały w ustawie, podobnie jak przesłanki i moment wystąpienia tego skutku. Ustawodawca nie wprowadził możliwości modyfikowania powyższej regulacji wolą stron, w szczególności nie jest możliwe przedłużenie 3-letniego terminu określonego w art. 98 K.p.a., ani powiązanie wystąpienia określonego tam skutku z zebraniem przez strony odpowiednich dokumentów (w miejsce złożenia odpowiedniego wniosku). Zakończenie okresu zawieszenia na wniosek strony może więc nastąpić wyłącznie poprzez złożenie wniosku o podjęcie postępowania, w przeciwnym razie organ prowadzący postępowanie musi uznać wniosek za wycofany. Strona mogła natomiast po podjęciu postępowania zwrócić się ponownie o jego zawieszenie. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu Minister wskazał, że organem właściwym do jego rozpoznania jest Wojewoda [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z 3 marca 2014 r. R. W. zarzuciła: rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu skutkującym nieważnością postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a., poprzez wydanie decyzji pomimo nierozpoznania żądania strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, które to zagadnienie miało charakter prejudycjalny w sprawie, przez co naruszono dyspozycję art. 106 § 1 K.p.a.; rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 104 § 2 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w sprawie, pomimo braku podstaw co do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że postanowieniem z [...] września 2010 r. Wojewoda [...] zawiesił, na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania wystąpiła skarżąca pismem z 1 czerwca 2010 r. (data wpływu do organu 23 lipca 2010 r.). Z postanowienia z [...] września 2010 r. wynika, że pouczono stronę o treści art. 98 § 2 K.p.a. W dniu [...] września 2013 r. upłynął trzyletni termin wskazany w wyżej powołanym przepisie. Bezsporne jest, że w powyższym terminie nie wpłynął wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W tej sytuacji słusznie organ umorzył postępowanie. Uznanie bowiem żądania wszczęcia postępowania za wycofane czyni je bezprzedmiotowym, wobec czego trafne było zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 98 § 2 K.p.a.

Sąd uznał, że złożenie przez skarżącą, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, nie mogło być skuteczne. Przepis art. 98 § 2 K.p.a. przewiduje bowiem fikcję prawną polegającą na uznaniu żądania wszczęcia postępowania za wycofane z mocy prawa na skutek upływu terminu. Wobec tego niemożliwe jest uznanie terminu wskazanego w powyższym przepisie jako podlegającego przywróceniu, skoro sama ustawa wiąże skutki prawne z jego upływem. Wprawdzie Minister przekazał wniosek skarżącej do rozpoznania Wojewodzie [...] błędnie wskazując, że mają do niego zastosowanie przepisy dotyczące przywracania terminów, zamiast odnieść się do jego skuteczności w treści uzasadnienia, to jednakże powyższe uchybienie nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie nie zaistniała bowiem przesłanka do zawieszenia postępowania. Jako niezasadne Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., wskazując, że postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone. Zgodnie z art. 102 K.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. W postanowieniu z [...] września 2010 r. o zawieszeniu postępowania zawarta była informacja o treści art. 98 § 2 K.p.a. Organ nie miał więc obowiązku informowania, że zbliża się upływ 3 letniego terminu, o jakim mowa w art. 98 § 2 K.p.a. Za częściowo uzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. podajac, że organ przeprowadził wadliwe wywody odnośnie możliwości zastosowania przepisów dotyczących przywrócenia terminów w sprawie dotyczącej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, co jednakże nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w pozostałej części uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Podsumowując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Dlatego, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła R. W. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, jak również przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Orzeczeniu Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.. w związku z art. 156 § 1 pkt 2, w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi i wadliwe uznanie przez WSA w Warszawie, że niezawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu z dnia 5 grudnia 2013 r., w sytuacji gdy zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ten organ, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdy tymczasem przedmiotowe uchybienie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji organu II instancji, która w sposób rażący narusza przepisy postępowania administracyjnego i która została uznana za zgodną z prawem przez WSA w Warszawie,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.. w związku z art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 1 i § 2, art. 98 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi i wadliwe uznanie przez WSA w Warszawie, że trzyletni termin przewidziany w art. 98 § 2 K.p.a. jest terminem, który nie podlega przywróceniu, w sytuacji gdy przedmiotowy termin jest terminem procesowym do którego mają zastosowanie przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu. Ma to tym większe znaczenie, że na skutek umorzenia postępowania skarżąca utraciła uprawnienie do złożenia kolejnego wniosku o rekompensatę, tylko dlatego że przekroczyła nie ze swojej winy trzyletni termin zawieszenia i który pomimo wniosku nie został przywrócony przez organ,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., art. 98 § 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi i wadliwe uznanie przez WSA w Warszawie za prawidłowe wydanie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne przez organ administracji, który na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. działa z urzędu, w sytuacji gdy przedmiotowy przepis nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym sprawy, bowiem ewentualną podstawę umorzenia postępowania powinien stanowić art. 105 § 2 K.p.a., którego zastosowanie powinno być jednak poprzedzone ustaleniami w zakresie dopuszczalności wystąpienia przesłanek umorzenia postępowania, czego organy obu instancji zaniechały, a WSA w Warszawie nie stwierdził tego istotnego uchybienia,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, gdy wydanie decyzji utrzymującej w mocy, przez organ odwoławczy, było co najmniej przedwczesne, jak również zaistniały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 9 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy organy administracji wydając zaskarżone decyzje dopuściły się rażącego naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego polegającej na obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, jak równie zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W niniejszej sprawie naruszenie tych zasad było o tyle istotne, że przedmiotowa sprawa dotyczy realizacji prawa do rekompensaty mienia pozostawionego poza granicami kraju, które to postępowania są szczególne trudne dla stron pod względem dowodowym, toczą się wiele lat, stan prawny w tej materii jest bardzo skomplikowany i podlegał wielokrotnym zmianom, w tym zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego, dlatego tym bardziej w takiej sprawie organy administracji powinny dołożyć szczególnej wagi do realizacji ww. zasady. Ma to tym większe znaczenie, że na skutek niekorzystnych decyzji i regulacji terminów do składania wniosków skarżąca utraciła uprawnienie do złożenia wniosku o rekompensatę, tylko dlatego że przekroczyła nie ze swojej winy trzyletni termin zawieszenia, który nie został przywrócony przez organ,

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji braku całościowego rozpatrzenia sprawy polegającego na niewyjaśnieniu podstawowej przesłanki warunkującej prawidłowe rozpatrzenie sprawy, tj. sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa przeprowadzenie i zakończenie postępowania odwoławczego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zakończenie sprawy było uzależnione od rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu i zaistniała przesłanka warunkująca zawieszenie postępowania odwoławczego, co w istocie pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organu II instancji, który słusznie uznał, że pismo z dnia 5 grudnia 2013 r. zawierało oprócz odwołania, również wniosek o przywrócenie terminu, co powinno z kolei doprowadzić, do wniosku, że rozpatrzenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu powinno poprzedzać wydanie zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w takiej sytuacji WSA w Warszawie powinien był uchylić wadliwą decyzję,

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji braku zapewnienia, przez organy administracji skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepowiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się w sprawie co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji zarówno I jak i II instancji, przez co skarżąca pozbawiona została możliwości czynnego udziału w sprawie co uniemożliwiło zgłoszenie dodatkowych okoliczności uzasadniających jej bardzo trudną sytuację rodzinną, jak również została pozbawiona możliwości odpowiedzi na dowody zgromadzone w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji wystąpienia wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z którego nie wynikają podstawowe dla sprawy okoliczności, które jest również wewnętrznie sprzeczne poprzez uznanie z jednej strony, że pismo z dnia 5 grudnia 2013 r. stanowiące odwołanie zawiera również wniosek o przywrócenie terminu, co z drugiej strony powinno prowadzić do wniosku w postaci zawieszenia postępowania odwoławczego, gdy tymczasem pomimo zauważenia tego wniosku organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ zagadnienia wstępnego, w takiej sytuacji WSA w Warszawie powinien był uchylić wadliwą decyzję,

9. art. 141 § 4 P.p.s.a.. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym WSA w Warszawie nie odniósł się wyczerpująco do kluczowych dla sprawy okoliczności, tj.:

- w uzasadnieniu brak jest wskazania na jakiej podstawie Sąd I instancji uznał, że termin określony w art. 98 § 2 K.p.a. nie jest terminem podlegającym przywróceniu,

- w uzasadnieniu brak jest wskazania, dlaczego Sąd I instancji uznał, że prawidłowe było zastosowanie przez organy jako podstawę umorzenia postępowania przepisu art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 98 § K.p.a., a nie przepisu art. 105 § 2 K.p.a.,

- w uzasadnieniu brak jest szczegółowego odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze oraz załączniku do protokołu - WSA w Warszawie przytacza jedynie poszczególne zarzuty i stwierdza że nie doszło do naruszenia wskazanych w nich norm prawnych. W takiej sytuacji uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia swojego podstawowego wymogu, gdyż skarżąca nie może poznać przesłanek którymi kierował się Sąd I instancji wydając niekorzystny dla niej wyrok,

10. art. 151 P.p.s.a.. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy zaszły uzasadnione przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji, o którym mowa w powyższych zarzutach.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W przedmiotowej sprawie zarzuty procesowe były ściśle powiązane z obrazą prawa materialnego, w postaci naruszenia art. 98 § 2 K.p.a. i przede wszystkim zmierzały do podważenia, wyrażonego przez Sąd I instancji poglądu, iż termin, o którym mowa w ww. przepisie ma charakter prekluzyjny. Zdaniem skarżącej, termin przewidziany w art. 98 § 2 K.p.a. ma charakter procesowy i podlega przywróceniu na zasadach przewidzianych w art. 58 i 59 K.p.a. Z powyższego skarżąca wywodziła konieczność zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, do czasu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.

Przystępując do rozstrzygnięcia wskazanych kwestii należy wyjaśnić, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania postępowanie zostało zawieszone na wniosek skarżącej na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli zaś w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.).

W analizowanym przypadku nie jest sporne, iż w terminie trzech lat od daty wydania postanowienia o zawieszeniu, wniosek o jego podjęcie nie został złożony. W tej sytuacji organ administracji zobowiązany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, w obecnym składzie, podziela bowiem w pełni pogląd, iż termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, określony w ww. przepisie, jest terminem prekluzyjnym, o czym świadczy ugruntowane stanowisko doktryny i orzecznictwa (vide: wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/14, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 11, 2011, s. 382). Przy rozstrzyganiu wątpliwości, jaki charakter ma trzyletni termin, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a. – procesowy, czy prawnomaterialny należy brać pod uwagę skutek upływu terminu. Jeśli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny, jeżeli natomiast zakreśla jedynie granice czasowe do dokonania czynności prawnej, to jest terminem prawa procesowego. Termin, o którym mowa w art.98 § 2 K.p.a. jest wprawdzie zamieszczony w ustawie procesowej, lecz nie stanowi to o jego charakterze. Ustawodawca nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej zamieszczając także w regulacjach procesowych normy materialne i odwrotnie - w ustawach materialnych zamieszcza normy procesowe. Decydujące jest natomiast to, jaki skutek wywołuje uchybienie zakreślonego przez ustawę terminu, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ma wpływ na uzyskanie lub nie przez stronę rozstrzygnięcia we wszczętym już postępowaniu, czy uchybienie terminu ogranicza się do bezskuteczności procesowej czynności. W art. 98 § 2 K.p.a. ustawodawca przewidział skutek uchybienia trzyletniemu terminowi w sposób rygorystyczny, skoro określił następstwo uchybienia tego terminu, jako: "żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane". Trudno zatem podzielić pogląd autora skargi kasacyjnej, że wskazany trzyletni termin jest przywracalny. Nie może tu być mowy o bezskuteczności czynności procesowej, która może być sanowana wnioskiem o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1041/14). Bez względu więc na okoliczności jest to termin o charakterze nieprzywracalnym a zatem do wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. nie odnajdują zastosowania przesłanki zawarte w art. 58-60 K.p.a., dotyczące przywrócenia terminu procesowego. W konsekwencji słusznie przyjął Sąd I instancji, że postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma charakteru prejudycjalnego dla badanej sprawy. Rozpoznanie tego wniosku nie może doprowadzić do przywrócenia terminu określonego w art. 98 § 2 K.p.a., gdyż jak wskazano już wyżej, jest to termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Nie ulega więc wątpliwości, że na wynik rozstrzygnięcia sprawy bez wpływu pozostawał fakt zgłoszenia żądania przywrócenia wskazanego terminu, jak i podane w tym wniosku przyczyny niezgłoszenia w terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Stąd nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Podobnie należy ocenić pozostałe zarzuty odnoszące się do omówionych kwestii, wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 87 § 1 i 2, art. 59 § 1 i 2, art. 98 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Sądowi I instancji nie można również zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.. w zw. z art. 9 K.p.a. i art. 10 K.p.a. Trzeba mieć na uwadze, że w postanowieniu o zawieszeniu postępowania zawarto pouczenie o treści art. 98 § 2 K.p.a., co oznacza, że stronę poinformowano o skutkach upływu 3 – letniego terminu, o którym mowa w tym przepisie. Należy również przychylić się do argumentacji opartej na art. 102 K.p.a., zgodnie z którym w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego, natomiast czynność zawiadomienia o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji do takich nie należy. Niezasadne są również twierdzenia skarżącej o możliwości zastosowanie w tej sprawie art. 105 § 2 K.p.a. Zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa są zgodne, iż wraz z upływem 3- letniego terminu zawieszenia postępowania i w braku wcześniejszego wniosku strony o jego podjęcie, organ administracji zobowiązany jest do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi omawianego przepisu. Zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyczerpujące, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienie przyczyn nieuwzględnienia skargi. Brak przekonania skarżącej kasacyjnie o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Warszawie, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku tegoż sądu oraz nie pozbawia Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwości skontrolowania zaskarżonego orzeczenia. Jak już wyżej wykazano, argumentacja Sądu I instancji przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasługiwała na uznanie, a zarzuty kasacyjne nie podważyły prawidłowości tych rozważań.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a.., orzekł jak w sentencji.