Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 379/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi VB (skarżącej) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak wskazał w rozstrzygnięciu, "z powodu nie spełniania wymogów ustawy".

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 1 ust. 2 pkt 2d, art. 17 ust.1, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że w dniu 16 listopada 2016 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna RB. Organ wskazał, że syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dla Miasta [...] i Powiatu [...] w [...] i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ podał, że VB jest obywatelką Ukrainy, zaś z rodziną zamieszkuje w Polsce. Posiada kartę pobytu wydaną przez Wojewodę [...] do 8 lutego 2019 r. Na karcie brak jednak adnotacji "dostęp do rynku pracy".

Organ wskazał, że w myśl art. 1 ust. 2 pkt 2d u.ś.r., świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Organ podał, że skoro na karcie pobytu skarżącej brak jest adnotacji "dostęp do rynku pracy", to w świetle uregulowań u.ś.r. brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca podniosła, że zaskarżona odwołaniem decyzja organu I instancji jest błędna, gdyż oparta została na błędnej interpretacji przepisów u.ś.r. oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. Zastosowanie wykładni bazującej na zmieniającej się linii orzeczniczej i stanowisku Rzecznika Praw Dziecka i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ocenie odwołującej się prowadzi do uznania, iż spełnia ona wymogi konieczne do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, "Powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców: będących obywatelami [...] Ukrainy, wykonującymi pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców, a praca ta wykonywana jest na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu". Skarżąca podniosła, że ponieważ jest obywatelką Ukrainy ma prawo przy spełnieniu wskazanych obowiązków podjąć pracę na powyższych warunkach bez konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia, w tym adnotacji "dostęp do rynku pracy".

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 17 ust. 1 u.ś.r., oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, reguluje u.ś.r. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 2 u.s.r., świadczenia rodzinne przysługują:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Organ odwoławczy wskazał, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 2 ust. 3 ustawy). Z treści art. 1 ust. 2 u.ś.r. wynika więc, że określając zakres podmiotowy podlegający regulacji ustawy, ustawodawca rozróżnił dwie kategorie podmiotów: obywateli polskich i cudzoziemców. Zdaniem Kolegium z uwagi na stan faktyczny sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego.

Organ podał, że okolicznością niesporną w sprawie jest, iż odwołująca się VB jest cudzoziemcem. Dlatego też, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a-d u.ś.r. warunkiem przysługiwania jej świadczeń rodzinnych, a w tym przypadku zasiłku pielęgnacyjnego, jest przynależność do któregoś z kręgu podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a-d u.ś.r., przy równoczesnym spełnieniu warunku, o którym mowa w ust. 3 art. 1. Brak przynależności do którejś z kategorii podmiotów - cudzoziemców wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a-d u.ś.r., zdaniem organu odwoławczego powoduje niemożność skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia rodzinnego, bez potrzeby badania i ustalania przez organ okoliczności, o których mowa w ust. 3 tego przepisu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż odwołująca nie posiada statusu uprawniającego ją do zaliczenia do kręgu uprawnionych do świadczeń rodzinnych cudzoziemców, określonego art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a, b i c. W ocenie organu odwoławczego nie spełnia również przesłanek do zaliczenia jej do kręgu uprawnionych do świadczeń rodzinnych cudzoziemców określonego w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca legitymuje się kartą pobytu ważną do dnia 8 lutego 2019 r., jednakże na karcie nie ma umieszczonej adnotacji "dostęp do rynku pracy". Organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się również oświadczenie skarżącej, iż wraz z mężem przyjechali do Polski jako osoby duchowne i jako osoba duchowna na karcie pobytu nie może mieć adnotacji "dostęp do rynku pracy". Kolegium podkreśliło, iż w zakresie kompetencji organów rozstrzygających w przedmiocie świadczeń rodzinnych nie leży ustalanie przyczyn, dla których skarżąca nie posiada w aktualnej karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", ani też ocena, czy pomimo braku takowej adnotacji jest ona cudzoziemcem dostęp ten posiadającym, czy też nie. Nie jest to także okoliczność, która może być wykazana w toku postępowania jakimikolwiek innymi dowodami, czy też ustaleniami czynionymi przez organy na podstawie ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem organu odwoławczego wobec wyraźnej i nie budzącej wątpliwości treści omówionych wyżej przepisów, posiadanie w karcie pobytu adnotacji, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy stanowi konieczny warunek skutecznego ubiegania się przez odwołującą o przyznanie świadczeń rodzinnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1038/15). Skoro w karcie pobytu skarżącej nie ma wymaganej adnotacji "dostęp do rynku pracy", to tym samym nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, z powodu nie spełniania wymogów ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Brak wymaganej adnotacji na karcie pobytu uniemożliwia skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów osobistego stawiennictwa na rozprawie, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyznaniu czynności technicznej - poczynieniu adnotacji na karcie pobytu rozstrzygające znaczenie dla przysługiwania świadczeń rodzinnych cudzoziemcom, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu polega na ustaleniu, czy dana osoba ma "dostęp do rynku pracy",

2. art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z § 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z ww. przepisów w świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez organ jednoznacznie wynika, że posiadam dostęp do rynku pracy,

3. art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1 zd. 2 oraz art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, a także art. 2 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka poprzez ich niezastosowanie w procesie wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i w konsekwencji nieuzasadnione różnicowanie sytuacji cudzoziemców, w tym przypadku dzieci osób uprawnionych do wykonywania pracy bez jakichkolwiek dodatkowych zezwoleń z uwagi na zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, którzy jednak nie posiadają w kartach pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" od cudzoziemców, którzy taką adnotację posiadają;

4. art. 2 i 3 ustawy z dnia o pomocy społecznej poprzez ich niezastosowanie i niezrealizowanie celów tejże ustawy;

5. art. 16 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odniesieniu wymogu posiadania adnotacji na karcie pobytu wobec mnie - matki uprawnionego do zasiłku pielęgnacyjnego, a nie samego uprawnionego zgodnie z ww. przepisem (zarzut ewentualny w razie niepodzielenia zarzutów od 1 do 4);

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. rażące naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie przez organy obu instancji szeregu czynności niezbędnych - z racji przedmiotu sprawy - do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności zaniechanie ustalenia, czy przysługuje mi "dostęp do rynku prac, co doprowadziło do ustalenia, że synowi skarżącej nie przysługuje "zasiłek pielęgnacyjny",

2. naruszenie art. 6 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organy obu instancji, polegające na pominięciu w trakcie rozpatrywania wniosku i odwołania szeregu istotnych przepisów prawnych (wskazanych w zarzutach prawa materialnego), co doprowadziło do wydania decyzji niekorzystnej dla syna skarżącej;

3. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niespełnieniu obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy, w szczególności przez niezweryfikowanie mojego "dostępu do rynku pracy", przyczyn braku adnotacji na karcie pobytu, możliwości poczynienia takiej adnotacji wobec osoby pełniącej funkcje duchowne w ogóle.

Skarżąca podała, że w dniu 9 lutego 2016 r. Wojewoda [...] wydał decyzję (nr [...]) o zezwoleniu mi na pobyt czasowy na okres do dnia 8 lutego 2019 r. Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. art. 187 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, albowiem skarżąca sprawuję funkcję duchownego-misjonarza w Ewangelicznej Wspólnocie Zielonoświątkowej. W dniu 27 kwietnia 2016 r. Wojewoda [...] wydał decyzję (nr [...]) o zezwoleniu na pobyt czasowy na okres do dnia 8 lutego 2019 r. syna skarżącej i zarazem obywatela Ukraina - RB, urodzonego w dniu 31 maja 2002 r. w miejscowości [...].

Odnośnie do sformułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca podniosła, że podstawą wydania decyzji organów obu instancji stał się art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. W ocenie skarżącej organy obu instancji naruszyły ww. przepis dokonując jego błędnej wykładni polegającej na przyznaniu czynności technicznej polegającej na poczynieniu adnotacji na karcie pobytu rozstrzygające znaczenie dla przysługiwania świadczeń rodzinnych cudzoziemcom, tj. opierając się wyłącznie na wykładni literalnej, pomijając natomiast zupełnie konieczność zastosowania wykładni systemowej i celowościowej, w szczególności poprzez weryfikację, czy danej osobie przysługuje istotnie dostęp do rynku pracy mimo braku stosownej adnotacji, bądź czy wobec danej osoby w ogóle taka adnotacja mogłaby zostać poczyniona.

Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując wykładni przepisów, opisanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób całkowicie nieuzasadniony zróżnicowało sytuację prawną cudzoziemców, którzy uzyskali adnotację "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu od tych, którzy takiej adnotacji z niewiadomych przyczyn nie uzyskali, choć na podstawie innych przepisów "dostęp do rynku pracy" w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają. Skarżąca podniosła, że przepisem zwalniającym ją od wymogów uzyskania zezwolenia na pracę jest § 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instrumentach rynku pracy. W ocenie skarżącej przepis ten zapewnia jej jako osobie pełniącej funkcje duchowne dostęp do rynku pracy z mocy prawa, bez konieczności uzyskania jakiegokolwiek dodatkowego zezwolenia jakiegokolwiek organu administracji. Skarżąca podała, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" powinna była zostać wskazana na karcie pobytu na podstawie art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach, jednakże z niewiadomych przyczyn tak się nie stało. Skarżąca przypuszcza, że wynika to z ograniczeń systemu informatycznego obsługującego wydawanie kart pobytu. Na takie bowiem ograniczenia wskazywał również Urząd do Spraw Cudzoziemców, o czym wspominał w załączonym piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. oraz publikacji Rzecznik Praw Dziecka.

W ocenie skarżącej zaistniała sytuacja prowadzi do wniosku, że organ dokonując najpierw wykładni przepisów, a następnie stosując je do okoliczności przedmiotowej sprawy pominął całkowicie cele, jakim służą te przepisy, jak również zaniechał sięgnięcia do przepisów wyższych rangą - przede wszystkim Konstytucji RP oraz Konwencji o prawach dziecka. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, którego beneficjentem jest tak naprawdę małoletni, niepełnosprawny syn skarżącej, z uwagi na brak adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, wypacza cel całego systemu zabezpieczenia społecznego, który ma właśnie służyć pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji. Zdaniem skarżącej organ odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia pominął w swoich rozważaniach niewątpliwie trudną sytuację rodziny skarżącej, ograniczając się do językowej wykładni przepisu.

Skarżąca zauważyła, że decyzje organów obu instancji dopuściły do dyskryminacji jej oraz jej syna w porównaniu z innymi osobami w takiej samej sytuacji. Jak wynika bowiem z wyżej przedstawionego wywodu skarżąca posiada dostęp do rynku pracy z mocy prawa, a mimo to odmówiono jej wsparcia w związku koniecznością sprawowania stałej opieki nad synem i z niemożliwością podjęcia pracy.

Odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżąca podniosła, że organy obu instancji dopuściły się również szeregu naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenia, których dopuściły się organy są w ocenie skarżącej rażące i ich wpływ na wydane rozstrzygnięcie jest również oczywisty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. Sąd uwzględnił wniosek dowodowy skarżącej i dopuścił dowody z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie stwierdzono zatem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia.

Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie mają zagadnienia związane z prawidłową wykładnią i subsumpcją przepisów art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) w zw. z art. 244 ust. 1 pkt 11) i w zw. z art. 230 ust. 1, art. 241 i art. 245 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (u.c.), w zw. z art. 87-88 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instrumentach rynku pracy w zw. z § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Skarżąca jako cudzoziemiec będący matką niepełnosprawnego dziecka zwróciła się do właściwego organu z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r. W tej sytuacji proces oceny realizacji szczegółowych przesłanek materialnoprawnych przyznania powyższego świadczenia musi zostać poprzedzony oceną spełnienia określonych w art. 1 ust. 2 i 3 u.ś.r. ogólnych przesłanek podmiotowych nabycia prawa do świadczeń rodzinnych. Ponieważ skarżącej będącej obywatelką Ukrainy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. udzielono zezwolenia na pobyt czasowy w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 187 pkt 3 w zw. z art. 188 ust. 3 pkt 1-2 i pkt 4 u.c., dlatego w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przesłanki, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a)-c) u.ś.r. W odniesieniu do skarżącej jako cudzoziemca nie mają bowiem zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wiążące Rzeczpospolitą Polską dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym oraz podstawy nabycia prawa do legalnego pobytu, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c) u.ś.r.

W związku z powyższym sytuację prawną skarżącej należy ocenić na tle przesłanki podmiotowej z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. Zgodnie z powyższym przepisem świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Z literalnej treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. wynika jednoznacznie, że warunkiem nabycia prawa do świadczeń rodzinnych przez cudzoziemców niezaliczonym do grup, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a)-c), jest posiadanie karty pobytu z odpowiednią adnotacją potwierdzającą "prawo dostępu" do polskiego rynku pracy. W tym kontekście należy zatem rozważyć dwa zagadnienia.

Po pierwsze, trzeba określić prawidłowy sposób rozumienia przesłanki "prawa dostępu do rynku pracy" cudzoziemców przebywających na terytorium RP.

Po drugie, trzeba przesądzić prawne znaczenie zamieszczenia albo braku zamieszczenia na karcie pobytu odpowiedniej "adnotacji o dostępie do rynku pracy", charakter prawny samej karty pobytu oraz proces i formy prawne jej wydawania, wymiany oraz odmowy wydania i wymiany.

Jeżeli chodzi o sposób rozumienia przesłanki "prawa dostępu do rynku pracy" cudzoziemców przebywających na terytorium RP, to w tym zakresie należy mieć na względzie przepisy art. 87, art. 88 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instrumentach rynku pracy (u.p.z.i.r.p.) w zw. z § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Z przepisu art. 87 u.p.z.i.r.p. wynika, że z jednej strony pewne kategorie cudzoziemców są z mocy ustawy (art. 87 ust. 1) uprawnione do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (co implikuje brak obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę), natomiast z drugiej strony niektórzy cudzoziemcy – nie posiadając wynikającego z mocy ustawy prawa do wykonywania pracy na terytorium RP – są z mocy ustawy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (art. 87 ust. 2). Trzecią grupę cudzoziemców tworzą natomiast cudzoziemcy podlegający obowiązkowi posiadania zezwolenia na pracy na terytorium RP (art. 88 u.p.z.i.r.p.). Obowiązek posiadania tego rodzaju zezwolenia jest ustawową zasadą.

Powyższy trójpodział podmiotowy jest dodatkowo modyfikowany przez art. 90 ust. 4 u.p.z.i.r.p. Przepis ten stanowi podstawę do określenia w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw pracy przypadków, w których powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że właściwy minister wydając powyższe rozporządzenie ma uwzględnić przypadki określone w umowach i porozumieniach międzynarodowych oraz programach szkoleniowych lub doradczych realizowanych w ramach działań Unii Europejskiej lub innych międzynarodowych programach pomocowych, polską politykę zagraniczną, specyfikę wykonywanego zawodu, charakter pracy, okres pracy, wymogi dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, a także szczególny status, który był podstawą udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 90 ust. 4 u.p.z.i.r.p. Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Jakkolwiek można mieć wątpliwości co dopuszczalności uzupełniania w drodze rozporządzenia ustawowych podstaw zwolnienia dalszych kategorii cudzoziemców z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na terytorium RP, to jednak Sąd orzekający w niniejszym składzie uznaje, że zarówno przepis art. 90 ust. 4 u.p.z.i.r.p. spełnia w minimalnym zakresie konstytucyjne standardy podstawy kompetencyjnej do wydania rozporządzenia wykonawczego, jak również samo rozporządzenie jest zgodne z ustawą.

O ile jednak zaliczenie cudzoziemców posiadających ustawowe prawo do wykonywania pracy na terytorium RP (art. 87 ust. 1 u.p.z.i.r.p.) oraz zwolnionych ustawowo z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (art. 87 ust. 2 u.p.z.i.r.p.) do grupy cudzoziemców posiadających "prawo dostępu do rynku pracy" (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r.) nie budzi wątpliwości, o tyle status cudzoziemców, którym można "powierzyć" wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., wykazuje pewne zróżnicowanie. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że w porównaniu z treścią art. 87 u.p.z.i.r.p. w tym wypadku chodzi o osoby, które już wykonują pewne prace lub funkcje albo posiadają odrębny status zawodowy, osobisty lub funkcyjny. Przyjmując jednak korzystne dla strony skarżącej podejście interpretacyjne w niniejszej sprawie ostatecznie uznano, że również cudzoziemcy – aczkolwiek nie z mocy samej ustawy – wymienieni w § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, posiadają "prawo dostępu do rynku pracy".

Odnosząc powyższe uwagi do stanu przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca na pewno nie mieści się w katalogu cudzoziemców wymienionych w art. 87 u.p.z.i.r.p., natomiast ze względu na treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. i podstawę prawną udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (art. 187 pkt 3 w zw. z art. 188 ust. 3 pkt 1-2 i pkt 4 u.c.) może mieć względem niej zastosowanie § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, co skutkowałoby przyjęciem, że osoba ta może dysponować prawem do dostępu do polskiego rynku pracy.

Przepis § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę stanowi, że powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców będących duchownymi, członkami zakonów lub innymi osobami, którzy wykonują pracę w związku z pełnioną funkcją religijną, w kościołach i związkach wyznaniowych oraz krajowych organizacjach międzykościelnych, których status uregulowany jest umową międzynarodową, przepisami o stosunku Państwa do kościoła lub innego związku wyznaniowego, lub które działają na podstawie wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, ich osobach prawnych lub jednostkach organizacyjnych, a także którzy wykonują pracę w ramach pełnienia funkcji religijnej w innych podmiotach, na podstawie skierowania przez właściwy organ kościoła lub innego związku wyznaniowego albo jego osoby prawnej.

Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że art. 187 pkt 3 u.c., który był podstawą udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy, różni się treściowo od § 1 pkt 9) cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. Przepisy te pełnią bowiem odmienne funkcje, a zakresy ich zastosowania nie pokrywają się. Przepis art. 187 pkt 3 u.c. statuuje bowiem podstawę do przyznania prawa do legalnego pobytu pewnym kategoriom cudzoziemców pełniących funkcje religijne, natomiast przepis par. 1 pkt 9 odnosi się do przyznania tego rodzaju cudzoziemcom ograniczonego przedmiotowo zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę.

O ile jednak w pkt. 3 art. 187 u.c. wskazano, że zezwolenie na pobyt czasowy może zostać udzielone duchownym, członkom zakonu lub osobom pełniącym funkcję religijną w kościele lub związku wyznaniowym (którego status jest uregulowany umową międzynarodową, przepisami obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawa lub który działa na podstawie wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych) pod warunkiem, że pobyt tych osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest związany z pełnioną funkcją lub przygotowaniem do jej pełnienia, o tyle w § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. określono, że podstawą zwolnienia powyższych kategorii cudzoziemców z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę jest tylko i wyłącznie wykonywanie pracy w związku z pełnioną funkcją religijną (w kościołach i związkach wyznaniowych oraz krajowych organizacjach międzykościelnych, których status uregulowany jest umową międzynarodową, przepisami o stosunku Państwa do kościoła lub innego związku wyznaniowego, lub które działają na podstawie wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, ich osobach prawnych lub jednostkach organizacyjnych) albo wykonywanie pracy w ramach pełnienia funkcji religijnej w innych podmiotach, na podstawie skierowania przez właściwy organ kościoła lub innego związku wyznaniowego albo jego osoby prawnej.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika zatem, że zakres przedmiotowy prawa "dostępu do rynku pracy" cudzoziemców, o których mowa w § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., jest ograniczony jedynie do wykonywania pracy w związku z pełnioną funkcją religijną lub przygotowaniem do jej pełnienia w określonych typach podmiotów, albo do wykonywania pracy w ramach pełnienia funkcji religijnej w pewnych typach podmiotów.

W dalszej kolejności trzeba przesądzić, jakie są prawne konsekwencje niezamieszczenia na karcie pobytu cudzoziemca, któremu przyznano zezwolenie na pobyt czasowy, odpowiedniej adnotacji o rodzaju i zakresie dostępu do rynku pracy.

Zgodnie z art. 240 pkt 1 w zw. z art. 226 pkt 1 i art. 229 ust. 1 u.c. cudzoziemcowi, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy, wydaje się i wymienia dokument zwany "kartą pobytu" na jego wniosek. Pierwszą kartę pobytu wydaje się z urzędu (art. 229 ust. 2 u.c.). Karta pobytu w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 u.c.). Zgodnie natomiast z art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c. w karcie pobytu umieszcza się obowiązkowo adnotację "dostęp do rynku pracy" – w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Niewątpliwie w sprawie, której dotyczy skarga, w karcie pobytu skarżącej nie zamieszczono odpowiedniej adnotacji o dostępie do rynku pracy w zakresie wyznaczonym zwolnieniem z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie § 1 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. Powstaje zatem pytanie o tryb usunięcia braku powyższej adnotacji, a więc uzupełnienia treści karty pobytu w sytuacji, gdy przesłanki określone w § 1 pkt 9) cyt. rozporządzenia zostały spełnione.

W świetle art. 241 pkt 1 u.c. wobec niezamieszczenia w pierwotnej karcie pobytu obligatoryjnego elementu, o którym mowa w art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c. (adnotacji "dostęp do rynku pracy"), skarżąca dysponuje prawną możliwością wystąpienia do właściwego organu (wojewody) z wnioskiem o wymianę karty pobytu w związku ze koniecznością zmiany danych zamieszczonych w dotychczasowej karcie w zakresie określonym w art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c.

W przedmiotowej sprawie istotne jest natomiast to, czy brak zamieszczenia w karcie pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 187 pkt 3 u.c. i któremu na podstawie § 1 pkt 9) cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. może zostać powierzone w ograniczonym zakresie wykonywanie pracy bez obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, adnotacji o "dostępie do rynku pracy", stoi na przeszkodzie uznaniu, że cudzoziemiec ten pomimo braku powyższej adnotacji jest uprawniony do uzyskania świadczeń rodzinnych na terytorium RP na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Na postanowione wyżej pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie. Zamieszczenie w karcie pobytu cudzoziemca adnotacji o "dostępie do rynku pracy" (art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c.) jest bowiem ogólnym prawnym warunkiem nabycia przez tegoż cudzoziemca praw do świadczeń rodzinnych na terytorium RP na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r.

Stanowiąca element karty pobytu adnotacja "dostęp do rynku" pracy nie ma znaczenia jedynie technicznego lub informacyjnego, lecz jest formalnoprawnym potwierdzeniem przysługiwania danemu cudzoziemcowi prawa do wykonywania pracy na terytorium RP bez konieczności uzyskania odrębnego zezwolenia na pracę. Prawo to może z kolei wynikać z mocy ustawy (art. 87 ust. 1 u.p.z.i.r.p.), z ustawowego zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (art. 87 ust. 2 u.p.z.i.r.p.) albo z wyjątkowego dopuszczenia do pracy pewnych kategorii cudzoziemców w ograniczonym zakresie na mocy rozporządzenia (art. 90 ust. 4 u.p.z.i.r.p. oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę). O ile w odniesieniu do przypadków określonych w art. 87 ust. 1 i 2 u.p.z.i.r.p. stwierdzenie istnienia ustawowego prawa do wykonywania pracy na terytorium RP lub ustawowego zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest stosunkowo proste i sprowadza się zasadniczo do porównania podstawy prawnej legalnego pobytu cudzoziemca z treścią art. 87 u.p.z.i.r.p., o tyle w odniesieniu do przypadków określonych w § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. ustalenie to wymaga poczynienia nierzadko dodatkowych ustaleń (zob. np. na tle § 1 pkt 9 ustalenie, czy cudzoziemiec pełniący funkcje duchowne będzie wykonywał pracę w związku lub w ramach funkcji religijnych albo czy posiada odpowiednie skierowanie do pracy wystawione przez właściwy organ kościoła, innego związku wyznaniowego lub jego osoby prawnej).

Jeżeli organ właściwy do wydania karty pobytu nie zamieścił w tej karcie odpowiedniej adnotacji o prawie dostępu do rynku pracy na podstawie art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c., to organ orzekający w sprawie o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego w związku z treścią art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. nie jest uprawniony do oceny, czy przesłanki z art. 87 ust. 1 i 2 u.p.z.i.r.p. oraz z § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. zostały spełnione. Ustalenia faktyczne oraz ocena prawna w tym zakresie zostały bowiem przyporządkowane do właściwości organu uprawnionego do wydania lub wymiany karty pobytu (zob. art. 245 u.c.), który w razie stwierdzenia, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP w pełnym albo w ograniczonym zakresie jest zobowiązany do zamieszczenia odpowiedniej adnotacji o prawie dostępu do rynku pracy. Ustalenia prawne i faktyczne oraz orzekanie w tym zakresie przez organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych prowadziłoby do wkraczania w zakresie kompetencji organów właściwych w sprawach cudzoziemców. Sprawy o wydanie lub wymianę kart pobytu są bowiem odrębnymi sprawami z zakresu administracji publicznej, które podlegają załatwieniu w drodze czynności materialno-technicznych (w razie wydania lub wymiany dokumentu zgodnie z wnioskiem cudzoziemca) albo w drodze decyzji administracyjnych w razie odmowy wydania lub wymiany karty (art. 245 u.c.).

Powyższy pogląd jest szczególnie uzasadniony w odniesieniu do przesłanek określonych w § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. Przesłanki te (m.in. przesłanka z pkt. 9 § 1) wymagają bowiem poczynienia odpowiednich ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych, których nie może dokonywać organ orzekający w sprawie o przyznanie świadczenia rodzinnego.

Również sąd administracyjny kontrolujący legalność decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę o przyznanie świadczenia rodzinnego nie jest uprawniony do stwierdzania, czy i w jakim zakresie cudzoziemiec ubiegający się o dane świadczenie rodzinne i nieposiadający w karcie pobytu adnotacji o dostępie do rynku pracy (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r.) faktycznie dysponuje uprawnieniem do wykonywania pracy na terytorium RP bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę w związku z realizacją przesłanek z § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. Zagadnienie obowiązku zamieszczenia powyższej adnotacji może być bowiem przedmiotem oceny i rozstrzygnięcia w odrębnej sprawie o wydanie albo o wymianę karty pobytu. Jak już wspomniano, zamieszczenie w karcie pobytu przedmiotowej adnotacji wymaga odpowiednich ustaleń na tle przesłanek określonych w powyższym rozporządzeniu i sąd nie może orzekać w tym zakresie, gdyż skutkowałoby to przekroczeniem granic sprawy, której dotyczy skarga, oraz naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.

Jeżeli natomiast – jak w sytuacji skarżącej – właściwy organ nie zamieścił adnotacji, o której mowa w art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c., a zachodzą podstawy do uzupełnienia karty w tym zakresie w związku z realizacją przesłanki z § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. (np. przesłanki z § 1 pkt 9), to cudzoziemiec jest uprawniony do wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wymianę karty pobytu (art. 229 ust. 1 w zw. z art. 241 pkt 1 u.c.) w zakresie jej uzupełnienia o adnotację, o której mowa w art. 244 pkt 11 u.c. W razie uwzględnienia powyższego wniosku właściwy organ (wojewoda) dokona w drodze czynności materialno-technicznej wymiany karty pobytu, albo – w razie negatywnego rozpatrzenia wniosku – wydania decyzji o odmowie wymiany karty pobytu. Po złożeniu przez skarżącą wniosku o wymianę karty pobytu właściwy wojewoda dokona odpowiednich ustaleń czy skarżącej przysługuje ograniczone prawo dostępu do rynku pracy w zakresie prac pozostających w związku z pełnioną funkcją religijną lub w ramach pełnionych funkcji religijnych w odpowiednich kościołach, związkach wyznaniowych, organizacjach religijnych lub innych podmiotach, na podstawie skierowania wystawionego przez właściwy organ kościoła lub innego związku wyznaniowego albo jego osoby prawnej.

Jeżeli okaże się, że cudzoziemiec od początku spełniał co najmniej jedną z przesłanek wynikających z § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., to w takim przypadku brak jest podstaw do pobierania opłaty za wymianę karty pobytu. Należy w takim przypadku przyjąć, że wydany dokument w związku z pominięciem w nim obowiązkowego elementu w postaci adnotacji z art. 244 ust. 1 pkt. 11 u.c., zawierał "wadę techniczną", która uzasadnia zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty (art. 236 pkt 3 u.c.).

Wobec powyższych ustaleń należy przyjąć, że kontrolowana decyzja pomimo częściowo błędnego (niepełnego) uzasadnienia odpowiada prawu, albowiem skarżone organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie posiadając karty pobytu z adnotacją o dostępie do rynku pracy (art. 244 pkt 11 u.c.), potwierdzającą wyjątkowe i ograniczone zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w zakresie wyznaczonym w § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, nie spełnia wynikającej z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. przesłanki podmiotowej nabycia praw do świadczeń rodzinnych na terytorium RP.

W tej sytuacji badanie dalszych (szczegółowych) przesłanek materialnoprawnych nabycia prawa do świadczenia z art. 17 u.ś.r. było zbędne i bezprzedmiotowe.

Nie jest również konieczne i uzasadnione szczegółowe odnoszenie się przez Sąd na obecnym etapie postępowania do dalej idących zarzutów skargi. Nie są w szczególności uzasadnione zarzuty naruszenia art. 6-8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1 zd. 2, art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, art. 2 i art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 2-3 ustawy o pomocy społecznej.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. poprzez odniesienie wymogu posiadania adnotacji o dostępie do rynku pracy do skarżącej, a nie do jej dziecka. Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że podmiotem uprawnionym do uzyskania świadczenia rodzinnego oraz wnioskodawcą jest skarżąca. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje bowiem określonym podmiotom (m.in. matce albo ojcu), które rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Mając na względzie przedstawioną wyżej argumentację oraz uwzględniając, że kontrolowane decyzje nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.