Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 615/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.3, art. 6 ust.1, art. 14 ust.1, art. 23 a ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 120, art. 122, art. 180 par. 1, art. 181, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska ( spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w W. kwotę 4337 ( cztery tysiące trzysta trzydzieści siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. wymierzającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach o nazwach: APEX nr [...] i APOLLO GAMES nr [...], poza kasynem gry.

Jak wynika z akt sprawy, 18 czerwca 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w Ł. przeprowadzili w bezobsługowym lokalu "B", mieszczącym się w Ł. przy ul. A 21, kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) - dalej "u.g.h." Podczas kontroli stwierdzono włączone i udostępnione dla grających 2 urządzenia do gier o nazwach: APEX nr [...] i APOLLO GAMES nr [...]. W związku z podejrzeniem, że w kontrolowanym lokalu urządzane są gry hazardowe na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych przeprowadzono eksperyment w postaci rozegrania gier kontrolnych na ww. urządzeniach. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że urządzenia są eksploatowane w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. Ponadto ustalono, że gra na urządzeniach zawiera element losowości, tj. grający nie ma wpływu na wynik gry, jego zdolność percepcji i sprawność nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na ten wynik, o odpowiedniej konfiguracji symboli decyduje mechanizm urządzeń, a nie działanie gracza, tym samym wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Funkcjonariusze celni stwierdzili również brak zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych i brak rejestracji kontrolowanych urządzeń przez naczelnika urzędu celnego.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął wobec A Spółki z o.o. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na ujawnionych w toku kontroli automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, a następnie po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] r. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tego tytułu, uznając, że spółkę należy uznać za współurządzającą gry na automatach.

Pismem z 3 grudnia 2018 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w W. odwołała się od ww. decyzji, zarzucając naruszenie:

art. 133 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800) – dalej "O.p." w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h., poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu niebędącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

art. 187 § 1 i art. 122 O.p., polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do faktycznych czynności podejmowanych przez odwołującą się w stosunku do automatów do gier, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż odwołująca się jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy jedynie wynajmowała powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza.

Ewentualnie, na wypadek niepodzielenia zarzutu 2., strona podniosła zarzut naruszenia:

art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie polegające na wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w stosunku do odwołującej się, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych prowadzi do wniosku, iż czynności odwołującej się, jako osoby jedynie udostępniającej powierzchnię w lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry;

art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i 2 oraz art. 91 w związku z 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu odwołującej się kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, mimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z 20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE.L.98.204.37 z późn. zm.) i w konsekwencji zastosowanie przepisów technicznych, które wobec braku notyfikacji są bezskuteczne i nie mogą być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r., a tym samym prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 i 2 O.p.

W oparciu o wskazane wyżej zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji, że poddane kontroli urządzenia o nazwach: APEX nr [...] i APOLLO GAMES nr [...] umożliwiały gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W ocenie organu na tą okoliczność wskazują ustalenia i wnioski zawarte w protokole z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych 18 czerwca 2015 r. Z eksperymentu tego wynika, że badane automaty zezwalały na gry o charakterze komercyjnym oraz o charakterze losowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył jednocześnie, że w toku kontroli stwierdzono, iż kontrolowana spółka nie posiadała zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, a urządzenia eksploatowane w kontrolowanym lokalu nie zostały zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego, co jest niezgodne z art. 23a u.g.h. Zatem w ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie chodzi o automaty, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Przechodząc do kwestii ustalenia podmiotu urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, że w celu ustalenia dysponenta znajdujących się w kontrolowanym lokalu urządzeń, z uwagi na fakt, iż na urządzeniu APEX nr [...] znajdowała się naklejka z napisem "C Sp. z o.o. [...] W. ul. A [...] 27, NIP: [...] ", Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. wezwał C Sp. z o.o. do dostarczenia umowy zawartej z właścicielem lokalu, w którym umieszczone zostały automaty APEX nr [...], APOLLO GAMES o numerze [...]. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 24 sierpnia 2015 r. pełnomocnik spółki poinformował, że C Sp. z o.o. jest dysponentem tych urządzeń, które eksploatuje wspólnie ze Spółką A w oparciu o umowę o wspólnym przedsięwzięciu z 1 czerwca 2015 r.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że z ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej 31 maja 2015 r. z A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wynika, że wydzierżawiająca spółka A Sp. z o.o. zobowiązała się udostępnić na potrzeby dzierżawcy niesprecyzowaną powierzchnię lokalu, położonego w Ł. przy ul. A w celu zainstalowania urządzeń do gier. Z umowy tej wynika również, iż dzierżawca będzie płacić wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenia te przestaną być eksploatowane (włącznie). W przypadku nieeksploatowania urządzeń obowiązek zapłaty czynszu aktualizuje się raz w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzeń lub urządzenia dotychczas eksploatowane zostały zastąpione nowymi uruchomionymi urządzeniami. W umowie tej wysokość czynszu określono na 2.000 zł miesięcznie oraz wynikają z niej inne działania spółki, do których zobowiązała się, zawierając umowę, tj. niezwłocznego powiadomienia dzierżawcy o włamaniu lub jakimkolwiek istotnym uszkodzeniu urządzenia. W umowie tej ustalono ponadto, że dzierżawca zapewni wydzierżawiającemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń. Umowa ta, w ocenie organu odwoławczego, nie była więc klasycznym kontraktem dzierżawy, gdyż jej celem było również podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony (lokalem użytkowym spółki A oraz automatami dzierżawcy), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc urządzanie gier w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. przyjęty sposób rozliczenia należności nie jest typowy dla umowy dzierżawy i świadczy o tym, że umowa dzierżawy stanowi tylko jeden z elementów faktycznie zawartego porozumienia z właścicielem automatów do gier, to jest porozumienia, którego celem jest wspólne urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Z umowy tej wynika, iż strona skarżąca przyjęła na siebie dodatkowe działania, które wykraczały poza typowe obowiązki wydzierżawiającego, wynikające z oddania dzierżawcy rzeczy do korzystania.

Nadto organ rozpatrujący odwołanie podkreślił, że spółka A urządzała gry na automatach, nie posiadając ani koncesji, ani zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach, pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej. Spółka podjęła działalność w zakresie urządzania takich gier, pomijając wszelkie procedury prawne, nie starając się ani uzyskać właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjując jakichkolwiek działań w kierunku ich legalizacji.

Z powyższych względów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, iż organ I instancji zasadnie uznał spółkę A za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożył na nią karę pieniężną z tego tytułu. Jednocześnie organ podkreślił, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, kto w sposób w nim opisany, bez względu na formę prowadzonej działalności, urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust.1 pkt 1 lit. a ww. ustawy.

Następnie, odnosząc się do zarzutu strony, że brak notyfikacji przepisów u.g.h. skutkuje tym, że nie obowiązują one w polskim porządku prawnym, organ odwoławczy wskazał, że powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16, w której sąd stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.

Z powyższych przyczyn Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przez organ I instancji art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w zw. z art. 14 ust.1 u.g.h., jak również art. 133 § 1 O.p. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie doszło także do naruszenia art. 187 § 1 i art. 122 O.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje bowiem, że w toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

W końcowej części decyzji organ odwoławczy zaznaczył, iż przeprowadzona 18 czerwca 2015 r. kontrola nie była pierwszą w lokalach należących do skarżącej spółki, w których znajdowały się automaty do gier hazardowych na tych samym zasadach co w sprawie niniejszej. 14 kwietnia 2015 r. przeprowadzono kontrolę w lokalu przy ul. A, a 29 kwietnia 2015 r. w lokalu położonym przy ul. B 155. Ponadto na spółkę nakładane już były kary pieniężne za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry decyzjami Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.: z 27 kwietnia 2018 r. nr [...], z 22 lipca 2015 r. nr [...], z 14 lutego 2018 r. nr [...] i z 12 lutego 2018 r. nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniosła A Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając naruszenie:

I. art. 133 § 1 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez wydanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w stosunku do podmiotu niebędącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a jedynie wydzierżawiającym powierzchnię podmiotowi, który takie gry urządza;

II. art. 187 § 1 i art. 122 O.p., przez naruszenie fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej polegającej na zaniechaniu dokonania ustaleń co do rzeczywistych czynności podejmowanych przez skarżącą spółkę w stosunku do kwestionowanych urządzeń i w konsekwencji wadliwym przyjęciu, iż skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry;

III. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie polegające na wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w stosunku do skarżącej, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, prowadzi do wniosku, iż czynności skarżącej, jako podmiotu jedynie udostępniającego powierzchnię w lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry;

IV. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej mimo braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE.L.98.204.37 z poźn. zm.) i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącej sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry, w sytuacji gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 u.g.h., w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h..

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. z [...] r. w całości; ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, który był niewystarczający do uznania, iż strona skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w stosunku do niej regulacji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Na wstępie wyjaśnić należy, że 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88), która zmieniła m.in. brzmienie art. 89 u.g.h. W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji obu instancji stanowił jednak art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., tj. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli przeprowadzonej 18 czerwca 2015 r., pomimo iż decyzje organu I i II instancji zostały wydane po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych.

Podkreślić należy, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w art. 89 u.g.h. Co do zasady więc, w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w tej kwestii w przepisach przejściowych należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, ale trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1354/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się w dniu kontroli, tj. 18 czerwca 2015 r., w którym zatrzymano będące przedmiotem niniejszego postępowania automaty do gier. Przyjęcie więc stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od 1 kwietnia 2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny i prawny dotyczący naruszenia przez stronę skarżącą zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych.

Należy również uwzględnić, że w stanie faktycznym sprawy dotychczas obowiązujący art. 89 u.g.h. był korzystniejszy dla strony skarżącej. Przewiduje bowiem w ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej, która stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a znowelizowanej ustawy wynosi 100.000 zł od każdego automatu. Działanie polegające na urządzaniu gier w lokalu poza kasynem gry nadal podlega zatem penalizacji, z tym że zagrożone jest karą surowszą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP należy stosować normę względniejszą (por. wyroki NSA: z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1691/12 i z 16 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1996/11, dostępne w CBOSA).

W konsekwencji należy przyjąć, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz, że wysokość tej kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu.

W ocenie sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ, ustalając charakter gier urządzanych na kontrolowanych w sprawie automatach APEX nr [...] i APOLLO GAMES nr [...] prawidłowo odwołał się do ustaleń eksperymentu procesowego przeprowadzonego 18 czerwca 2015 r. przez funkcjonariuszy celnych. Z eksperymentu, o którym mowa, szczegółowo opisanego w protokole z 19 czerwca 2015 r. wynikało, że gry na spornych automatach miały charakter losowy, ponieważ grający nie miał wpływu na ich wynik, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na ten wynik, gdyż o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego. Urządzenia eksploatowane były w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. Gry na przedmiotowych automatach umożliwiały uzyskanie wygranych pieniężnych, jak również wygranych rzeczowych w postaci punktów, które można było wykorzystać do dalszych gier. Zasadnie zatem organy w rozpoznawanej sprawie uznały na podstawie ustaleń eksperymentu procesowego, że zakwestionowane automaty spełniały przesłanki gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zdaniem sądu nie było przeszkód, by w przedmiotowym postępowaniu skorzystać z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci eksperymentu przeprowadzonego tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). W badanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a organ wysnuł na jego podstawie logiczne wnioski. W ocenie sądu rzeczony eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatów i charakter przeprowadzanych na nich gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy celnych, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanymi urządzeniami. Opis przebiegu konkretnych gier utrwalony w protokole eksperymentu procesowego pokazywał, w jaki sposób faktycznie korzystano z zatrzymanych automatów.

Zauważyć również należy, że działalność w zakresie urządzania gier na zatrzymanych w niniejszej sprawie automatach prowadzona była w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. A poza kasynem gry, bez żadnego zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatów do gier, podczas gdy na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych zasadą jest prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego, na podstawie koncesji lub zezwolenia i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 u.g.h.).

W ocenie sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą organy orzekające w sposób przedwczesny uznały A Sp. z o. o. za uczestniczącego w organizacji gier na automatach, w konsekwencji czego doszło do bezpodstawnego przypisania spółce odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach i błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie przyjąć należy, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2016 r., sygn. II GSK 2736/16 (dostępny w CBOSA), wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter. Chodzi o eliminowanie sytuacji obejścia lub nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów u.g.h., która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia.

Zaznaczyć jednak należy, że istniejące powiązanie określonych podmiotów np. urządzającego gry na automacie w lokalu i wynajmującego lokal samo przez się nie świadczy jeszcze o tym, iż drugi z podmiotów jest również urządzającym gry na automacie. Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami (por. wyroki NSA: z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16, z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2322/17, z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 5336/16, z 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 5329/16, dostępne w CBOSA). W sprawach dotyczących podmiotów, którym nie można wprost przypisać cechy "urządzającego gry na automacie" czyli niebędących właścicielami maszyn hazardowych, to jest np. w odniesieniu do podmiotów, które wynajmują powierzchnie w celu urządzania na nich gier hazardowych, organy prowadzące postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny dokładnie wyjaśnić ich udział w tego rodzaju przedsięwzięciu. W celu ustalenia odpowiedzialności takiego podmiotu istotne jest udowodnienie, że wykonywał on konkretne czynności pozwalające na przypisanie mu cechy "urządzającego gry na automatach".

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie z naruszeniem art. 122 O.p. nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego w zakresie uznania strony skarżącej za urządzającego gry na automacie, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 187 § 1 O.p. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta wyraża się m.in. w określonym w art. 187 § 1 O.p. obowiązku organu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Realizacji obowiązku, o którym mowa, służy regulacja z art. 180 § 1 O.p., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Katalog środków dowodowych zawarty został w art. 181 O.p. Stosownie do art. 191 O.p. zebrane według powyższych reguł dowody organ winien ocenić w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego, pod kątem ustalenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpatrywanej sprawie organy rozpatrujące sprawę uznały, że skarżąca spółka urządzała gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., opierając się na treści umowy dzierżawy powierzchni z 31 maja 2015 r., zawartej pomiędzy A Sp. z o.o. w W. a A Sp. z o.o. w Ł. Na podstawie tej umowy skarżąca spółka wydzierżawiła spółce A część lokalu położonego w Ł. przy ul. A w celu instalacji urządzeń do gier, na których dzierżawca miał prowadzić działalność gospodarczą. Miesięczny czynsz ustalono na kwotę 2000 zł, przy czym był on płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca w którym urządzenia przestały być eksploatowane. W przypadku nieeksploatowania urządzenia obowiązek zapłaty czynszu aktualizował się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub urządzenie dotychczas eksploatowane zostało zastąpione nowym uruchomionym urządzeniem (§ 2 umowy). W przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń, do których dzierżawca ma tytuł prawny, wydzierżawiający zobowiązany był o tym niezwłocznie powiadomić przedstawiciela dzierżawcy. Natomiast dzierżawca zobowiązał się do zapewnienia wydzierżawiającemu obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń do gier (§ 6 umowy).

Podkreślenia wymaga fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przypisał skarżącej spółce odpowiedzialność za urządzanie gier na automacie wyłącznie na podstawie wskazanej wyżej umowy dzierżawy. W ocenie organu celem powyższej umowy było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu. O fakcie tym świadczy przyjęty w umowie sposób rozliczenia należności oraz przyjęte przez stronę działania, które wykraczały poza typowe obowiązki wydzierżawiającego.

Zauważyć należy, że przywołana wyżej umowa dzierżawy części lokalu położonego w Ł. przy ul. A jest bardzo krótka, bowiem składa się zaledwie z ośmiu paragrafów. Co istotne, poza obowiązkiem określonym w cyt. powyżej § 6, tj. obowiązku powiadamiania dzierżawcy o włamaniu lub jakimkolwiek istotnym uszkodzeniu urządzeń, nie przewidziano w niej żadnych innych obowiązków dla wydzierżawiającego. Zdaniem sądu ten wynikający z umowy obowiązek przeciwdziałania uszkodzeniom mienia dzierżawcy nie może stanowić sam w sobie podstawy do ustalenia, że strona uczestniczyła w organizacji gier hazardowych na zatrzymanych w sprawie automatach. Do typowych obowiązków wydzierżawiającego powierzchnię pod umieszczenie urządzenia dzierżawcy należy bowiem zaliczyć informowanie dzierżawcy o niszczeniu, włamaniu lub istotnym (widocznym) uszkodzeniu takiego urządzenia.

W ocenie sądu sama treść umowy dzierżawy powierzchni użytkowej, nie przesądza o urządzaniu bądź o nieurządzaniu gier na automatach przez wydzierżawiającego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem samo wynajęcie (wydzierżawienie) lokalu lub jego części oraz będące jego konsekwencją zapewnienie dostępu do automatu, czy też świadomość strony co do urządzania na wydzierżawionej powierzchni gier na automatach nie przesądza o uczestnictwie w procederze urządzania nielegalnych gier hazardowych. Dla przypisania wydzierżawiającemu lokal odpowiedzialności z art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. koniecznie jest udowodnienie wykonywania innych czynności wskazujących na zaangażowanie tego podmiotu w urządzanie gier (por. wyroki NSA z 28 września 2017 r. sygn. akt II GSK 1247/17, z 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 5329/16, z 20 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1927/16, dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie oprócz analizy treści umowy dzierżawy organy celno-skarbowe nie dokonały żadnych innych czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy spółka A urządzała gry na spornych automatach w kontrolowanej lokalizacji. Tym samym brak jakichkolwiek środków dowodowych dotyczących czynności faktycznie podejmowanych przez skarżącą w procesie urządzania gier na kontrolowanych w sprawie automatach. W szczególności organ nie poczynił ustaleń co do tego, w jaki sposób była faktycznie wykonywana umowa dzierżawy powierzchni użytkowej zawarta ze skarżącą, w tym czy oprócz wydzierżawienia powierzchni i zwykłych obowiązków wynikających z umowy tego rodzaju skarżąca istotnie podejmowała dodatkowe czynności związane z obsługą spornych automatów do gier. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, by strona skarżąca realizowała jakieś obowiązki w stosunku do spornych automatów, w szczególności by sprawowała pieczę nad automatami, w tym by podejmowała jakieś czynności w sytuacji, gdy w automatach zabrakło pieniędzy na wygrane lub uczestniczyła w wypłacie wygranych. Nie zostało wykazane, by strona skarżąca w jakikolwiek sposób zachęcała do korzystania z automatów, czy dokonywała takich czynności jak objaśnianie graczom zasad gry, czy otwieranie i zamykanie automatów w sytuacji, gdy zabraknie pieniędzy na wygrane. W sprawie nie poczyniono też ustaleń, kto faktycznie nadzorował eksploatację urządzeń do gier i ponosił koszty ich działania. Organ nie dokonał również ustaleń co do podmiotu zajmującego się otwieraniem i zamykaniem lokalu, w którym umieszczone były kontrolowane automaty do gier, i włączającego automaty, co umożliwiłoby określenie podmiotu stwarzającego bezpośredni dostęp do automatów. Wszystkie te kwestie nie zostały wyjaśnione przez organ administracji. Samo ustalenie czynszu dzierżawnego w znacznej wysokości płatnego przez okres eksploatacji urządzeń, przy braku wykazania podejmowania czynności wskazujących na aktywne uczestnictwo wydzierżawiającego w urządzaniu gier na automatach, nie stanowi o urządzaniu przez niego gier. W ocenie sądu dowód w postaci umowy dzierżawy powierzchni użytkowej, na którym oparł się organ, wymierzając stronie karę pieniężną za urządzanie gier na automatach, jest niewystarczający dla przypisania skarżącej spółce odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach. Dowód ten samoistnie nie potwierdza faktu współdziałania pomiędzy A Sp. z o.o. a A Sp. z o.o. w procederze nielegalnego urządzania gier. W ocenie sądu w okolicznościach sprawy bezpodstawnie zaniechano przeprowadzenia innych dowodów, w szczególności dowodu z zeznań stron umowy, jak również nie przesłuchano innych świadków, w tym pracowników wydzierżawiającej lokal spółki, którzy mogliby dostarczyć informacji na temat współpracy skarżącej z dysponentem zatrzymanych urządzeń i faktycznego charakteru umowy zawartej z tym podmiotem.

W niniejszej sprawie organy administracji nie wykazały zatem, aby skarżąca spółka faktycznie realizowała czynności, które należy uznać za aktywne formy udziału w organizowaniu na spornych automatach gier, innymi słowy, że czynnie uczestniczyła w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, podejmując działania nie tylko związane z samym udostępnieniem lokalu, lecz także z obsługą automatów, a więc stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samych urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2017 r. sygn. II GSK 57/17 oraz z 7 czerwca 2017 r. sygn. II GSK 5336/16, dostępne w CBOSA). Samo wydzierżawienie lokalu, pobieranie czynszu w wysokości 2000 zł, oraz obowiązek informowania o włamaniu lub istotnym uszkodzeniu automatów nie jest równoznaczne z urządzaniem gier na automatach. W ocenie sądu postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, zaś w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że strona skarżąca urządzała gry na automatach. Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie należało uznać za uzasadnione.

Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy wobec braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej jej przepisy nie mogą być stosowane. Kwestia ta stanowiła przedmiot wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie uchwały składu siedmiu sędziów z 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16. Zgodnie z punktem 1 sentencji tej uchwały, art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż fakt uznania przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych za przepis techniczny, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, którego projekt podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, nie oznacza, że przepis ten nie obowiązuje w krajowym porządku prawnym oraz, że jest bezskuteczny – w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – co realizuje się w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Jak wskazał NSA samoistny charakter funkcji realizowanej przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nadaje mu samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h., co uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Cytowana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Wynikająca z przywołanego przepisu moc ogólnie wiążąca uchwał, sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, dostępny w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w przywołanej uchwale, jak i argumentację przedstawioną w jej uzasadnieniu. Powyższe zaś przesądza o niezasadności zarzutu sformułowanego w pkt IV skargi.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego ani nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Powyższe przesądza o naruszeniu przepisów postępowania tj. art.120, 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w ich konsekwencji doszło do niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przedstawione wyżej, przyjęte przez organ okoliczności stanu faktycznego sprawy nie dają w ocenie sądu podstaw do uznania strony skarżącej za urządzającą gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W ocenie sądu wskazane przez organ przyczyny były niewystarczające do uznania skarżącej spółki za "urządzającego gry" i nałożenia na nią kary pieniężnej na podstawie wskazanego przepisu. W prowadzonym ponownie postępowaniu rzeczą organu będzie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w celu potwierdzenia faktycznego zaangażowania skarżącej spółki w proceder urządzania gier na automatach, w razie zaś jego nieuzyskania umorzenie postępowania.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając je w wysokości równej wpisowi od skargi (720 zł), wynagrodzeniu pełnomocnika (3600 zł) oraz opłacie skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

dc