Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 615/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w G. na informację Ministra Gospodarki zawartą w piśmie z dnia ... stycznia 2013 r., nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę;


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca, strona, spółka, wnioskodawca), w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 4. Oś priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.5: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, Poddziałanie 4.5.1: Wsparcie inwestycji w sektorze produkcyjnym, dokonana przez Ministra Gospodarki.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

W dniu ... stycznia 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pod tytułem "...".

Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej wniosku przez Ministra Gospodarki, pismem z dnia ... września 2012 r. o numerze ... wnioskująca Spółka została poinformowana, iż jej wniosek nie został zakwalifikowany do wsparcia, bowiem nie spełnia kryteriów merytorycznych obligatoryjnych.

Organ wskazał, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów dotyczących innowacyjności projektu. Pierwsze niespełnione kryterium według organu to "Inwestycja polega na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania technologicznego, które jest stosowane na świecie przez okres nie dłuższy niż 3 lata, lub stopień jego rozprzestrzenienia na świecie w danej branży nie przekracza 1 5%." Jak podał Minister, Ekspert 1. stwierdził, że w dokumentacji wniosku planowana inwestycja nie zawiera danych potwierdzających wszystkie cechy rozwiązania jako niestosowanych na świecie przez okres dłuższy niż 3 lata. Opisy innowacyjności projektowanej technologii, na którą składa się kilka elementów, jak: wysoki stopień automatyzacji procesu produkcyjnego, zastosowanie nowego rodzaju lepiszcza splotów włókien węgłowych (nylonu), formowanie wyrobów w układzie trójwymiarowej siatki, termoformowanie wyrobów, precyzyjne dostarczanie ciepła w piecu i regulacja szybkości ruchu włókien nie są przedmiotem ochrony patentowej, nie wskazują też odniesienia do stanu techniki w czołowych firmach branży. Wymienione rozwiązania, zdaniem wnioskodawcy, potwierdzone w opinii o innowacyjności, zapewniają unikalne cechy wyrobu i parametry pracy linii produkcyjnej, jak: minimalizacja odpadów, oszczędność energii elektrycznej i gazu opałowego, niższe jednostkowe koszty produkcji i redukcja emisji gazów (tlenki azotu i dwutlenek węgła). Wniosek nie zawiera jednoznacznych danych potwierdzających oryginalność opisywanych rozwiązań ani danych statystycznych odnośnie rozpowszechnienia elementów technologii w branży w skali świata. Kryterium innowacyjności polegające na wdrożeniu rozwiązania technologicznego, stosowanego w świecie przez okres nie dłuższy niż 3 lata lub stopień rozprzestrzenienia w branży poniżej 15% nie zostało spełnione.

Zdaniem Eksperta 2 inwestycja proponowana do realizacji nie jest rozwiązaniem nowatorskim. Wystarczy przytoczyć opatentowane w Polsce wyniki badań dotyczących technologii wytwarzania włókien węglowych w latach 1972-73 przez ..., a następnie w latach 1980-85 przez ... w L., gdzie prowadzono proces w sposób ciągły, na całym etapie wytwarzania włókien węglowych. Wnioskodawcy podają w projekcie zakres temperatur linii technologicznej do wytwarzania włókien węgłowych w zakresie 800 °C i 1800 °C. W tych temperaturach wytwarza się włókna częściowo j karbonizowane, gdyż włókna węgłowe o zawartości struktury węglowej i zawartości węgla powyżej 95% należy wygrzewać w temperaturach powyżej 2500 °C, najczęściej do 2800 °C w atmosferze inertnych gazów. Inwestycja polegająca na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania technologicznego znanego w świecie, opisanego powyżej nie jest innowacyjnością projektu. W przedstawionym do oceny projekcie i załączonym biznesplanie nie udokumentowano innowacyjności, bowiem nie posiadają w tym zakresie patentów ani zgłoszeń patentowych. Jedyne zgłoszenie patentowe, jakie posiadają wnioskodawcy dotyczy elementu kolanowego protezy nogi wykonanej z udziałem wytwarzanych wg projektu włókien węglowych. Tak więc i w tym zakresie projekt nie posiada cech innowacyjności. Znane są w świecie również rozwiązania technologiczne z kształtowaniem tkanin węglowych z udziałem żywic termoplastycznych czy termoplastycznych włókien np. poliamidowych czy poliestrowych o konstrukcji 2D lub 3D. Technologia ta jest powszechnie stosowana przy produkcji elementów kompozytowych stosowanych głównie w przemyśle samochodowym. Aktualnie w świecie są już wytwarzane śmigła elektrowni wiatrowych czy śmigła nośne helikopterów z kompozytów z udziałem włókien węglowych, więc i w tym przypadku rozpatrywany projekt nie posiada cech innowacyjnych.

W ocenie Eksperta 3 na podstawie informacji z wniosku i biznesplanu trudno jest oszacować innowacyjność przedmiotowego projektu ze względu na zbyt ogólne charakterystyki procesowe i produktowe podane w dokumentacji aplikacyjnej. Dodatkowe wyjaśnienia Wnioskodawcy na panelu eksperckim ze względu na przywołanie tajemnicy służbowej nie pomogły w identyfikacji i uszczegółowienia innowacji w projekcie.

Opinia o innowacyjności stanowiąca załącznik do wniosku ma znamiona powielania informacji z wniosku oraz przedstawia jedynie aspekty analizy publikacji naukowych. Brak w niej informacji dotyczącej analizy praw własności przemysłowej (brak przywołania w opinii state-of-the-art) dotyczy zaproponowanych we wniosku rozwiązań technologicznych i produktowych oraz faktycznej analizy dostępności oraz rozprzestrzeniania na świcie w danej branży proponowanej przez Wnioskodawcy rozwiązania technologicznego i produktowego.

Organ uznał za niespełnione także kryterium "Projekt dotyczy inwestycji początkowej oznaczającej inwestycję w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z tworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu, związanej z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania i wprowadzenia na rynek nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu."

Wskazał, iż w ocenie eksperta 1 projekt dotyczy inwestycji w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z tworzeniem nowego zakładu, związanej z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania i wprowadzenia na rynek zasadniczo ulepszonego produktu. Inwestycja polega na zastosowaniu zaawansowanej technologii produkcji włókien węglowych, tkanin i komponentów z tych włókien, w tym wyrobów wielkogabarytowych. Wniosek nie zawiera potwierdzenia ani uzasadnienia innowacyjności elementów procesu technologicznego w odniesieniu do rozwiązań światowych.

Wniosek nie zawiera również danych potwierdzających wyższą jakość uzyskiwanych produktów, właściwości fizykochemicznych i użytkowych w stosunku do uzyskiwanych przez głównych producentów światowych.

Zdaniem eksperta 2, projekt dotyczy inwestycji początkowej związanej z tworzeniem nowego zakładu na terenie Polski. Włókna węglowe produkowane w Polsce będą wykorzystywane do wytwarzania kompozytów w postaci elementów protez, śmigieł elektrowni wiatrowych lub nośnych śmigieł helikopterowych. W tym zakresie wnioskodawcy nie posiadają patentów świadczących o nowości wytwarzanych produktów a po wtóre takie produkty są już znane i wytwarzane w skali przemysłowej. Stąd produkty, które powstaną na bazie wytwarzanych włókien węglowych nie posiadają znamion nowości. Wnioskodawcy projektu nie wykazali w projekcie ani w czasie dyskusji, że produkty kompozytowe w oparciu o włókna węglowe będą posiadały znacząco polepszone właściwości w stosunku do już wytwarzanych.

W ocenie eksperta 3, projekt dotyczy inwestycji początkowej związanej z tworzeniem nowego zakładu, jednakże nie udokumentowano, że będzie to prowadziło do powstania i wprowadzenia na rynek zasadniczo ulepszonego wyrobu. Zgodnie z informacjami Wnioskodawcy, jeden z podstawowych produktów (stanowiący jednocześnie półprodukt w procesie) włókno węglowe będzie charakteryzowało się podobną jakością, jak wyroby ekwiwalentne, obecne na rynku.

Nie wykazano wartości dodanej w projekcie poza ogólnymi informacjami na temat skrócenia procesu produkcji - nie zostało to udokumentowane szczegółowo we wniosku i biznesplanie oraz nie zostało poparte lub uszczegółowione w czasie panelu eksperckiego. Wniosek nie zawiera informacji o właściwościach produktów końcowych w porównaniu do wyrobów obecnie funkcjonujących na rynku opartych o technologie ekwiwalentne. Nie pozwala to na udokumentowanie przewag jakościowych w stosunku do produktów obecnie funkcjonujących na rynku. W czasie panelu eksperckiego nie otrzymano informacji na temat wniesionych w projekcie wartości dodanych w stosunku do wyrobów obecnie funkcjonujących na rynku.

W ocenie organu wnioskodawca nie spełnił także kryterium finansowego “Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu." Organ oparł się na ocenie eksperta, który stwierdził, że Wnioskodawca nie potwierdził zdolności do sfinansowania projektu.

A.Sp. z o.o. jest spółką celową, wpisaną do KRS ...10.2011 r., której podmiotem założycielskim jest brytyjska firma A. Limited i która została powołana w celu realizacji przedmiotowego projektu. Przewidywany w harmonogramie termin rozpoczęcia projektu to 01/10/2012, a termin zakończenia to 31/12/2014r. W modelu finansowym w arkuszu koszty operacyjne Wnioskodawca nie założył ponoszenia kosztów podatku od nieruchomości (przy wysokim poziomie aktywów rzeczowych), PFRON, kosztów remontu, kosztów ubezpieczeń majątkowych.

Wnioskodawca przedłożył uchwałę Zgromadzenia Wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki o kwotę ... zł. Uchwała ta jednak wchodzi w życie dopiero pod warunkiem uzyskania dofinansowania. Udziały w podwyższonym kapitale zostaną objęte przez dotychczasowych wspólników i zostaną pokryte w następujący sposób:

- K. D., Prezes Zarządu Spółki, obejmuje ... udziałów po ... zł każdy, o łącznej wartości ... zł i pokrywa je w całości wkładem pieniężnym w wysokości ... zł.

- A. Limited obejmuje ... udziałów po ... zł każdy, o łącznej wartości 15.000.000 zł i pokrywa je w całości wkładem pieniężnym w wysokości ... zł.

A. Limited będąca podmiotem założycielskim wnioskodawcy została powołana w 2007 roku w celu realizacji inwestycji produkcyjnych w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce. Jednak do chwili obecnej Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie prace związane z przygotowaniem inwestycji i opracowaniem innowacyjnej technologii produkcji. Równocześnie podmiot ten gwarantuje źródła finansowania w kwocie ... zł dla projektu.

Wnioskodawca przedłożył również oświadczenie wystawione w dniu ...01.2012 r. przez A. Limited, w którym główny udziałowiec tj. A. Limited zobowiązuje się do udzielenia wsparcia finansowego w formie pożyczki w wysokości ... zł na przedmioty projekt, pod warunkiem przyznania dofinansowania. Mając na uwadze wskazane przez Wnioskodawcę źródła finansowania projektu. Wnioskodawca został poproszony przez eksperta o przedłożenie dokumentów potwierdzających, że A. Limited posiada niezbędne środki na wsparcie przedmiotowego projektu (zgodnie z przedłożonym oświadczeniem z dnia 26.01.2012 r). Ekspert poprosił o wyciąg bankowy ze stanem środków pieniężnych na dzień nie wcześniejszy niż 31.03.2012. oraz o bilans i rachunek zysków i strat za rok 2011. Wnioskodawca w odpowiedzi na te pytania przedłożył wyjaśnienia, iż przedstawienie dokumentów finansowych strony w tak krótkim terminie nie jest możliwe. Ponadto Wnioskodawca wyjaśnił, że bilans i rachunek zysków i strat nie został jeszcze sporządzony, co budzi wątpliwości , mając na uwadze że zapytanie złożono w dniu 17.04.2012 r. A zatem nie przedłożono ani bilansu i rachunku zysków i strat ani dokumentu dotyczącego stanu środków pieniężnych na dzień nie wcześniejszy niż 31.03.2012. Tym samym nie przedłożono wymaganych przez eksperta dokumentów dotyczących potwierdzenia stanu środków pieniężnych, które to środki są niezbędne do finansowania przedmiotowego projektu. Pomimo przedłożonego oświadczenia o zapewnieniu finansowania projektu przez A. Limited, Ekspert miał prawo prosić o potwierdzenie posiadania przez potencjalnego pożyczkodawcę środków, które zadeklarował w oświadczeniu.

Pożyczkodawca użył w złożonym dnia 26.01.2012r oświadczeniu sformułowania "Spółka (czytaj: Wnioskodawca) ma zagwarantowane uzyskanie finansowego wsparcia". W świetle powyższych wyjaśnień zdaniem Eksperta gwarancje uzyskania finansowego wsparcia nie zostały potwierdzone pisemnymi wyjaśnieniami Wnioskodawcy, złożonymi podczas posiedzenia komisji. Finansowanie projektu planowane jest bowiem środkami pieniężnymi, którymi faktycznie pożyczkodawca nie dysponuje, które dopiero zostaną zebrane przez osoby prywatne i następnie wniesione do pożyczkodawcy po potwierdzeniu otrzymania dofinansowania. Tak dalece warunkowy sposób zebrania środków na finansowania projektu nie oznacza zagwarantowania, uzyskania finansowego wsparcia dla projektu.

Ekspert 2. stwierdził, że jak wynika z informacji przedstawionej w Biznes planie pkt 2, A. Poland Sp. z o.o. jest spółką celową powołaną do realizacji projektu "...". Została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców w dniu 17.10.2011 r. pod nr KRS ...w Sądzie Rejonowym ...

Zgodnie z "Przewodnikiem po kryteriach wyboru": W przypadku deklarowania źródeł finansowania projektu w szczególności typu: kredyt inwestycyjny, pożyczka od udziałowca, podwyższenie kapitału zakładowego (podstawowego), fundusz inwestycyjny Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić do wniosku o dofinansowanie:

2) w przypadku pożyczki od udziałowca - przedwstępną umowę pożyczki lub oświadczenie pożyczkodawcy zawierające zobowiązanie udzielenia pożyczki;

3) w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego (podstawowego) -uchwałę właściwych organów spółki o podwyższeniu kapitału:

W związku z informacją we wniosku, że Spółka gwarantująca finansowanie projektu A. Limited powstała w 2007 roku i do tej pory nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie prace związane z przygotowaniem inwestycji i opracowaniem innowacyjnej technologii produkcji, poproszono Wnioskodawcę o udokumentowanie posiadania przez A. Limited niezbędnych środków na wsparcie przedmiotowego projektu (zgodnie z przedłożonym oświadczeniem z dnia 26.01.2012 r.). W pytaniu do Wnioskodawcy poproszono o przedłożenie wyciągu bankowego ze stanem środków pieniężnych na dzień nie wcześniejszy niż 31.03.2012 r. oraz bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2011 sporządzonego przez A. Limited. Wnioskodawca stwierdził, że przedstawienie dokumentów finansowych A. Limited w tak krótkim czasie nie jest możliwe. Ponadto wyjaśnił, że bilans i rachunek zysków i strat nie został jeszcze sporządzony. Odnośnie potwierdzenia środków na rachunku bankowym Wnioskodawca oświadczył, że "środki pieniężne A. Limited na realizację inwestycji w Polsce będą pochodziły z wkładów prywatnych inwestorów z ... zebranych wokół projektu tworzonego przez A. od 2007 roku. Inwestorzy zadeklarowali gotowość zainwestowania własnych środków finansowych w realizację projektu, dotyczącego budowy zakładów produkcyjnych AVR w Europie pod warunkiem otrzymania dotacji w krajach gdzie realizowany będzie projekt". Analizując powyższe można dojść do wniosku, że udziałowiec poręczył poręczenia, których nie przestawił jako potwierdzenie, oraz że gwarantował środki, których w rzeczywistości nie posiada.

Na podstawie wyjaśnień Wnioskodawcy nie można stwierdzić, że gwarancje dotyczące środków mających pochodzić od Udziałowca zostały potwierdzone. Powyższe jest niedopuszczalne w wypadku finansowania projektu ze środków publicznych. Do Wnioskodawcy ubiegającego się o dofinansowanie projektu należy udokumentowanie planowanych środków w projekcie w taki sposób, aby oceniający nie mieli żadnych wątpliwości, co do ich istnienia, co wiąże się z gwarancją bezproblemowej realizacji przedsięwzięcia. W związku z faktem, że Spółka nie posiada historii finansowej, zgodnie z "Przewodnikiem po kryteriach wyboru" badaniu poddana została prognoza finansowania działalności na podstawie deklarowanych zasobów finansowych oraz na podstawie prognoz finansowania działalności zawartych w Modelu finansowym, przez okres do osiągnięcia pierwszych przychodów z tytułu realizacji projektu. Wskaźniki płynności w latach 2012-2014 kształtują się na poziomie odpowiednio 6.8; 1.1: 0,4 i wykazują wyraźną tendencję spadkową świadczącą o niewystarczającym zabezpieczeniu finansowym zaprojektowanym w modelu finansowym, gdzie wymaganą wartość wskaźnika płynności bieżącej określono na poziomie 1.3. Płynność finansowa w tym okresie nie zapewnia w wystarczającym stopniu terminowego regulowania zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności i spowodowana jest ograniczeniem środków z planowanej pożyczki od udziałowca. Istnieje bowiem rozbieżność pomiędzy biznesplanem pkt 8.11.5 gdzie planuje się finansowanie projektu pożyczką od udziałowca w kwocie 311 252 761,45 PLN, oraz modelem finansowym, stanowiącym nieodłączną częścią biznesplanu, w którym w zakładce finansowanie uwzględniono pożyczkę od udziałowca. Ograniczenie środków pożyczki w modelu ma bezpośredni wpływ na zachowanie się wskaźnika płynności. Zachowanie bezpiecznego poziomu płynności jest konieczne w związku tym. że w powyższym okresie (charakterystycznym dla spółek powstałych w celu realizacji inwestycji od początku), nie są przewidywane wpływy ze sprzedaży, co w konsekwencji będzie prowadziło do generowania strat. Wysokie zadłużenie w latach 2013-2014, pomimo planowanego podniesienia kapitału zakładowego, powoduje przekroczenie dopuszczalnego wskaźnika poziomu zadłużenia ustalonego na 60%. Z punktu widzenia bezpieczeństwa prowadzenia działalności jest to zjawisko niekorzystne dla Spółki. W modelu finansowym w arkuszu koszty operacyjne Wnioskodawca nie założył ponoszenia kosztów podatku od nieruchomości, kosztów remontów, kosztów ubezpieczeń majątkowych, PFRON. Mając powyższe na uwadze poproszono Wnioskodawcę o wyjaśnienie braku tych kosztów, który przekazał satysfakcjonujące odpowiedzi.

Pismem z dnia 11 października 2012 r. skarżąca wniosła protest, podnosząc polemiczne argumenty odnoszące się do ocen ekspertów.

Pismem z dnia ... stycznia 2013 r. Minister Gospodarki poinformował wnioskującą, iż jej protest został uznany za niezasadny.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister przedstawił stan faktyczny sprawy oraz zastosowane regulacje. Dokonując oceny protestu wskazał, iż opinia o innowacyjności wystawiona przez Wydział Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej, którą załącza Wnioskodawca nie rozwiewa wszystkich wątpliwości. Wprawdzie napisano w niej, że "(...) opinia dotycząca innowacyjności technologii została opracowana w oparciu o wiedzę opiniodawców, materiały i informacje przedstawione przez Spółkę oraz materiały źródłowe", czyli w oparciu o trzy niezależne źródła, to jednak trudno uznać, by przytoczone w opinii materiały drukowane (publikacje) opisywały obecny stan techniki w branży. Większość z nich stanowi wkład do badań podstawowych (np. z użyciem narzędzi CAD) i nie mogą pretendować do dowodów na unikalność technologii AVR szczególnie stosowanej na globalną skalę, jak twierdzi we wniosku strona.

W opinii nie ma publikacji potwierdzających nowatorstwo technologii AVR - tym bardziej, że nie ma bezpośrednich odniesień pomiędzy problemami opisywanymi w wspomnianych publikacjach naukowych a zagadnieniami związanymi z produktami planowanymi do wytworzenia w ramach projektu. Ponadto, brak jest danych potwierdzających innowacyjność wszystkich wprowadzanych zmian oraz odniesienia do istniejącego stanu techniki. Wnioskodawca nie przedstawił również informacji na temat nowych zastosowań produktu.

Minister podkreślił, że obowiązkiem Wnioskodawcy jest wyczerpujące uzasadnienie innowacyjności projektu. Podstawą do uznania tego kryterium za spełnione jest przedstawienie opinii o innowacyjności potwierdzającej nowość przedsięwzięcia. Jednak w przypadku wątpliwości co do jej wiarygodności, czy zawartości merytorycznej ekspert ocenia to kryterium na podstawie danych zawartych we wniosku. Zgodnie z najlepszą wiedzą oceniającego produkcja włókien węglowych i gotowych komponentów na ich bazie w sposób ciągły jest już znana i stosowana na świecie. Organ podał przykład proces przedsiębiorstwa ..., który polega na wytwarzaniu gotowych produktów (nawet o dużych gabarytach) z włókien węglowych w procesie bezpośrednim. Zastosowano tam nowatorski sposób tkania, opatentowany w 2010 roku. Z opisu przedstawionego przez wnioskodawcę trudno jest wnioskować, na ile odmienne będzie jego rozwiązanie. Etap pierwszy i drugi cyklu produkcyjnego są bardzo podobne do tych opisywanych przez czołowych producentów. Etap termoformowania, według zapisów opinii o innowacyjności (str. 10-11) różni się od procesu RTM (Resin Transfer Moulding) tym, że po zamknięciu formy materiał zostaje przesączony nylonem. Metoda RTM również polega na nasączaniu materiału po zamknięciu formy. Jedyną różnicą jest substancja, którą jest nasączany. Niekwestionowaną nowością technologii będącej przedmiotem wniosku jest zastosowanie nylonu w miejsce żywicy epoksydowej. Co do pozostałych wymienionych ulepszeń trudno jest rozstrzygać ich przewagę, ze względu na brak odniesienia do procesów produkcyjnych stosowanych przez konkurencję Wnioskodawcy. Wnioskodawca twierdzi, że o oryginalności rozwiązania świadczy pozytywny wpływ technologii na środowisko naturalne - ograniczenie zużycia wody i energii elektrycznej, redukcja odpadów i emisji szkodliwych dla atmosfery gazów, a także jakość i konkurencyjność cenowa gotowego końcowego produktu. Jednocześnie charakteryzuje produkt bardzo ogólnikowo, podając, że będzie posiadał zwiększoną wytrzymałość oraz że wiązki będą się składały z 3, 6 lub 12 tysięcy włókien. Takie wiązki są otrzymywane przez większość przedsiębiorców w przedmiotowej branży. Co więcej, w charakterystykach produktów można znaleźć bardziej szczegółowe informacje o parametrach włókien węglowych, tj. stosunek masy włókna do jego długości, wytrzymałość na rozciąganie, czy gęstość. Takich danych o swoim produkcie wnioskodawca nie podaje. Na podstawie przedstawionych materiałów nie można zatem przesądzać o innowacji projektu wnioskodawcy.

Według wytycznych Przewodnika opinia o innowacyjności powinna się odnosić także do produktu powstałego w wyniku zastosowania technologii. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że dzięki zastosowaniu technologii wykorzystującej mniejszą ilość wody i energii elektrycznej w cyklu produkcyjnym, emitującej zredukowaną ilość dwutlenku węgla i generującej mniejszą ilość odpadów powstanie produkt lepszy jakościowo od oferowanych już na rynku, to jednak nie zostało wyraźnie zapisane. Konkurencyjność cenowa może być osiągnięta z powodu niższych kosztów produkcji. Dowodzenie oryginalności rozwiązania nie może być oparte wyłącznie na proekologicznych wskaźnikach osiąganych dzięki wdrożeniu nowej technologii w oderwaniu od parametrów użytkowych docelowego materiału. Mogą one być oczywiście następstwem wprowadzonych ulepszeń. Nie mogą być natomiast jedynymi danymi uzasadniającymi innowacyjność projektu. Deklaracja, że produkt będzie konkurencyjny jakościowo, bez żadnego uszczegółowienia, jakich aspektów dotyczy to ulepszenie, jest niewystarczająca do uznania innowacyjności proponowanego produktu. Organ podzielił zdanie oceniającego według którego:

• W opinii o innowacyjności brakuje analizy rynkowej, która jest niezbędna w celu jednoznacznego udowodnienia nowości wprowadzanych zmian. Nic wymieniono żadnej konkurencji Wnioskodawcy (a są to przedsiębiorstwa o wieloletnim doświadczeniu i dysponujące najnowocześniejszą w branży technologią). Nie podano opisów stosowanych już technologii, których jest kilka, a które nazwano w opinii technologią konwencjonalną. Nie wykonano przeglądu patentowego w przedmiotowej tematyce. Opisywany jest sposób tkania materiałów złożonych z włókien węglowych, a brak jest odniesienia do opatentowanej dwa lata temu metody stosowanej przez przedsiębiorstwo .... Opinia o innowacyjności zawiera jedynie częściowy opis stanu techniki;

• Brak patentu, czy zgłoszeń patentowych nie świadczy o braku innowacyjności rozwiązań proponowanych w projekcie. Do pozytywnej oceny wniosku w ramach tego kryterium nie jest wymagane posiadanie patentów. Oceniający zgadza się z wnioskodawcą, że ochrona patentowa nie zawsze jest wystarczającym zabezpieczeniem. Z tego powodu "know-how" nie jest ujawniane. Jednym z dowodów na to są zapisy raportu wykonanego przez ..., w których podkreśla się, że dostęp do informacji na temat branży włókien węglowych jest znacznie ograniczony;

• Pozytywny wpływ technologii na środowisko naturalne nie może być jedynym argumentem świadczącym o oryginalności rozwiązania, jeśli wyraźnie nie zaznacza się, na ile nowy produkt będzie lepszy/gorszy od konwencjonalnego i czy w ogóle przydatny praktycznie;

• Nie ma obowiązku przedstawiania stopnia rozprzestrzenienia technologii na świecie, ponieważ do uznania kryterium za spełnione wymagane jest wypełnienie jednego z kryteriów cząstkowych w tym kryterium;

• Przytoczenie danych dotyczących procesów wytwarzania włókien w sposób ciągły w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, świadczy o tym, że podstawy technologii projektowanej przez wnioskodawcę są znane od lat. Jednak w związku z silnym rozwojem tej branży nie są one odnośnikami porównawczymi, ponieważ stosowane obecnie technologie są bardziej zaawansowane;

• Zakres temperatur podany przez Wnioskodawcę nie odbiega od tych stosowanych przez znanych producentów, np. japońskich;

• Podkreślana przez wnioskodawcę nowość rozwiązania ma polegać na wytwarzaniu w procesie ciągłym gotowego komponentu, a nie jedynie włókna węglowego. Brak jest w opisie procesu odniesienia do technologii wdrożonych już u konkurencji -wymienionych wyżej, dzięki którym końcowym wyrobem jest np. trójwymiarowy element samolotu;

• wnioskodawca, podkreślając konkurencyjność cenową i jakościową produktu, nie podaje żadnych konkretnych parametrów, które zostaną ulepszone;

• wniosek w punktach dotyczących opisu technologii powiela treść opinii o innowacyjności. Jest to działanie poniekąd zrozumiałe, ponieważ nie do końca uzasadnione jest zmienianie opisu, skoro zawartość merytoryczna jest taka sama.

• Opinia o innowacyjności dołączona do wniosku nie zawiera wszystkich informacje, które wymagane są dla takiego dokumentu. Zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w Przewodniku uzasadnienie innowacyjności powinno zawierać: informację, które z elementów linii technologicznej produkcji lub procesu realizacji usługi są innowacyjne, a które pełnią rolę uzupełniającą - takiej informacji brak; analizę informującą, czy wdrażana technologia jest innowacyjna względem oferty już istniejącej na rynku i na czym ta innowacyjność polega - brak odniesienia do osiągnięć konkurencji Wnioskodawcy; spis podstaw/źródeł danych, na podstawie których określono stopień innowacyjności technologii - cytowane są jedynie pozycje literaturowe; brakuje analizy rynkowej i przeglądu patentów.

Nie wskazano nowych wartości oferowanych przez produkt. Z danych zawartych we wniosku i opinii o innowacyjności nie można wnioskować o nowości proponowanego rozwiązania. Przytoczone informacje nie mają odniesienia do technologii już wdrożonych na świecie, z wyjątkiem opisu etapu termoformowania, który odnosi się do metody RTM. Jednak i w tym przypadku jedyna różnica polega na zastąpieniu żywicy epoksydowej nylonem. Nie wiadomo jednak jak to wpłynie na parametry materiału i czy będzie on posiadał zakładaną funkcjonalność.

Wnioskodawca nie porównał parametrów włókna, które będzie produkował, z parametrami włókna, które jest obecnie dostępne na rynku. Porównanie takie jest o tyle istotne, że w tym punkcie ekspert musi stwierdzić, czy zostanie na rynek wprowadzony nowy lub zasadniczo zmieniony produkt. Organ przychylił się do jednogłośnej opinii ekspertów stwierdzającej, że kryterium projekt dotyczy inwestycji początkowej oznaczającej inwestycją w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z wytworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie nowych produktów lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu, związanej z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania i wprowadzenia na rynek nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu nie zostało spełnione.

Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy organ zaznaczył, iż zgodnie z treścią § 7 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach działania 4.5 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 - Zasady dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie - ocena merytoryczna, w pkt. 1 Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 jest dokumentem pomocniczym dla Wnioskodawców. Nie stanowi on zatem wykładni obowiązującej, a jedynie formę informacji uzupełniającej do Regulaminu.

Pomimo tego organ zauważył, iż Przewodnik w opisie zakwestionowanego przez Instytucję Wdrażającą kryterium nie tylko wylicza podstawowe dokumenty, które należy złożyć, stwierdza także, iż "Przedstawione przez Wnioskodawcę dokumenty i informacje na temat źródeł finansowania wraz z historycznymi danymi finansowymi oraz prognozą finansową zostaną poddane ocenie przez ekspertów z dziedziny analizy finansowej przedsiębiorstw." Dokumenty, które zostały złożone wraz z wnioskiem o dofinansowanie podlegają, więc ocenie ekspertów na etapie oceny merytorycznej obligatoryjnej. Wnioskodawca w oświadczeniu zamieszczonym w końcowej części wniosku w Deklaracji Wnioskodawcy - rozdział IV. pkt. 3, składając podpis zapewnia, że posiada wystarczające środki finansowe gwarantujące płynną i terminową realizację projektu przedstawionego w niniejszym wniosku. Oświadczenie to nie dotyczy posiadania środków w momencie podpisywania umowy, rozpoczęcia inwestycji lub innego, późniejszego okresu w stosunku do składanej deklaracji. Jest to oświadczenie aktualne na dzień złożenia wniosku gwarantujące posiadanie tych środków w postaci promes, przedwstępnych umów, uchwał itd. Dołączenie do dokumentacji oświadczenia nie zwalnia Ekspertów z dokonania oceny wykonalności finansowej projektu, ale stanowi podstawę dokonania tej oceny. Każdy załączony do wniosku dokument podlega ocenie m.in. pod kątem wiarygodności i rzetelności jego wystawienia. Z przedstawionego oświadczenia wynika, że pożyczkodawcą będzie spółka matka - brytyjska firma A. Limited. W biznesplanie wnioskodawca napisał, że została ona powołana w 2007 roku w realizacji inwestycji produkcyjnych w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, w dziedzinie wytwarzania włókna węglowego oraz gotowych komponentów z włókna węglowego. Do chwili obecnej Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie prace związane z przygotowaniem inwestycji i opracowaniem innowacyjnej technologii produkcji. Na podstawie zamieszczonego w biznesplanie opisu istotna wątpliwość czy pożyczkodawca, skoro nie prowadzi działalności gospodarczej, dysponuje środkami niezbędnymi do udzielenia pożyczki, co oczywiście nie musi być jednoznaczne z brakiem zdolności do udzielenia lej pożyczki.

Dokumentacja nie zawiera żadnych informacji na temat majątku pożyczkodawcy czy źródeł jego finansowania. Dlatego też w opinii organu zasadnym było poproszenie Wnioskodawcę o złożenie dodatkowych wyjaśnień i uzupełnienie informacji na temat pożyczkodawcy w celu potwierdzenia, że posiada on środki na wypłatę pożyczki w deklarowanej kwocie, co zresztą uczynili eksperci.

Wnioskodawca napisał, że bilans i rachunek zysków i strat nie został jeszcze sporządzony, choć był już kwiecień 2012 r. Wnioskodawca odmawiając przedłożenia stosownych dokumentów sam pozbawił się szansy na uznanie kryterium za spełnione tym bardziej, że w trakcie posiedzenia Komisji Konkursowej miał możliwość wystąpić do ekspertów z propozycją przedłożenia innych dokumentów potwierdzających zdolność pożyczkodawcy do udzielenia pożyczki (jak np. sprawozdanie finansowe za 2010 r. oraz za 3 kwartały 2011 r.), skoro wiedział, że nie jest w stanie przedłożyć dokumentów o które poprosili eksperci. Odnośnie potwierdzenia środków na rachunku bankowym wnioskodawca napisał w wyjaśnieniu, że środki pieniężne A. Limited na realizację inwestycji w Polsce będą pochodziły z wkładów prywatnych inwestorów z Wielkiej Brytanii zebranych wokół projektu tworzonego przez A. od 2007 r. Wg wyjaśnienia wnioskodawcy inwestorzy zadeklarowali gotowość zainwestowania własnych środków finansowych w realizację projektu w postaci pożyczek. Powyższe wyjaśnienie jednoznacznie wskazuje, że pożyczkodawca w momencie wystawienia oświadczenia nie dysponował środkami niezbędnymi do udzielenia pożyczki. Wyjaśnienie potwierdziło więc słuszne obawy ekspertów.

Uwarunkowanie udzielenia pożyczki czy wejścia w życie uchwały o podwyższeniu kapitału, przyznaniem dofinansowania (w rozumieniu oczywiście zakwalifikowania projektu do dofinansowania) nie stanowi przeszkody do zaakceptowania tego dokumentu jako właściwego do potwierdzenia wykonalności finansowej projektu na etapie oceny merytorycznej i z uzasadnień ekspertów nie wynika, aby był to powód negatywnej oceny kryterium. Eksperci poprosili o podparcie deklaracji udzielenia pożyczki i dokonania dopłat dokumentem pozwalającym ocenić zdolność udziałowca do udzielenia pożyczki i dokonania dopłat, a nie oczekiwali fizycznej wypłaty pożyczki czy wniesienia dopłat.

Minister uznał wyjaśnienia wnioskodawcy w odniesieniu do rozbieżności pomiędzy biznesplanem i modelem finansowym za satysfakcjonujące. Wnioskodawca nie posiada środków własnych umożliwiających sfinansowanie inwestycji. W świetle powyższego wykonalność finansowa projektu opiera się na zapewnieniu pewnych, wiarygodnych, nie budzących żadnych zastrzeżeń, zewnętrznych źródeł finansowania projektu. Organ podzielił pogląd ekspertów, iż przedłożone dokumenty nie stanowią potwierdzenia posiadania przez wnioskodawcę środków niezbędnych do sfinansowania projektu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą informację Ministra Gospodarki spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucje zarządzającą lub pośredniczącą oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 4 oraz art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż opinia o innowacyjności (załączona przez Spółkę do Wniosku) wydana przez Wydział Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej potwierdza, że projekt spełnienia kryteria innowacyjności.

W ocenie Spółki to fakt dołączenia do wniosku opinii potwierdzającej spełnienie kryteriów oraz wynikające z tego konsekwencje są kluczowe dla odpowiedzi na pytanie, czy projekt nie spełnia kryteriów.

Zdaniem Spółki wdawanie się w szczegółową merytoryczną dyskusję z ekspertami (zarówno ekspertami Instytucji Zarządzającej, jak i ekspertem, który przygotował opinię o innowacyjności) w zakresie technologii produkcji włókien węglowych, jak i charakterystyki samego produktu, nie jest na tym etapie możliwe, ani uzasadnione. Spółka, w niezbędnym zakresie odnosi się do niewątpliwych nieprawidłowości (błędów logicznych) w sposobie przeprowadzania oceny przez ekspertów Instytucji Zarządzającej, niemniej w ocenie Spółki to właśnie błędy Instytucji Zarządzającej na etapie weryfikacji opinii o innowacyjności przesądzają o konieczności powtórnej weryfikacji Wniosku.

Opinia o innowacyjności spełnia te kryteria, tj. została sporządzona przez właściwy podmiot, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie (II cz. biznesplanu). Przewodnik nie przewiduje żadnych szczegółowych warunków dotyczących treści uzasadnienia opinii. Jest to zrozumiałe - skoro bowiem sporządzenie opinii może zostać powierzone wyłącznie jednostce naukowej w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki, zaś opinia ta ma nosić cechy niezależności, to jej gwarancją jest właśnie możliwość swobodnej wypowiedzi jednostki naukowej. Nie można przyjąć, co sugeruje Instytucja Zarządzająca, iż opinia o innowacyjności ma spełnić wszystkie warunki jakich Przewodnik wymaga w stosunku do informacji zawartych we wniosku. Warunki te odnoszą się bowiem wyłącznie do treści wniosku, nie zaś do treści opinii. Biorąc pod uwagę powyższe wytyczne wynikające z Przewodnika, eksperci Instytucji Zarządzającej powinni oprzeć swoją ocenę Projektu na informacjach zawartych w opinii o innowacyjności tj. powinni byli przyjąć za opinią, że kryteria są spełnione. Negatywna ocena możliwa byłaby wyłącznie w sytuacji, gdyby eksperci powzięliby "wątpliwości co do wiarygodności lub merytorycznej zawartości opinii". Wątpliwości te powinny zostać przytoczone w uzasadnieniu oceny sporządzonym przez ekspertów Instytucji Zarządzającej. Ich niewskazanie pozbawiałaby bowiem Spółkę możliwości konfrontacji wypowiedzi ekspertów z treścią korzystnej dla niej opinii o innowacyjności. Podczas gdy przeprowadzenie oceny w oparciu o informacje zawarte we wniosku byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, gdyby eksperci wyraźnie odrzucili argumenty płynące z opinii.

Eksperci oceniając wniosek nie wskazali wątpliwości co do wiarygodności, czy zawartości merytorycznej opinii, które pozwalałyby na odrzucenie opinii. Nie można się bowiem zgodzić, że jakakolwiek wątpliwość podniesiona przez eksperta może przemawiać za uznaniem, że ekspert wyraził swoje "wątpliwości co do wiarygodności lub zawartości merytorycznej". eksperci oceniający wniosek nie podnieśli żadnych istotnych dla sprawy zastrzeżeń czy wątpliwości dotyczących opinii. W konsekwencji, skoro w treści opinii o innowacyjności Politechnika Warszawska wskazała, że kryteria należy uznać za spełnione, to biorąc pod uwagę, że Przewodnik w tej sytuacji każe kierować się treścią opinii, która potwierdza spełnienie kryteriów innowacyjności, należało uznać, że kryteria te zostały spełnione. Wplatanie merytorycznych treści oceny wniosku do Informacji w sprawie negatywnego rozpatrzenia protestu w praktyce skraca proces odwoławczy o jedną instancję, powodując, że Spółka dopiero na poziomie skargi do sądu administracyjnego zyskuje możliwość merytorycznego ustosunkowania się do nowych zarzutów, niepowołanych w arkuszu oceny Wniosku.

W zakresie kryterium finansowego skarżąca powołała się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 października 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 1031/11).

W ocenie skarżacej zgodnie z Przewodnikiem ocenie podlega wyłącznie zdolność finansowana wnioskodawcy do zrealizowania projektów, nie zaś zdolność podmiotu, który zobowiązał zapewnić finansowanie wnioskodawcy. W związku z tym za nieuprawnione należy uznać podjęte próby weryfikowania zdolności podmiotów trzecich do zapewnienia finansowania zgodnie ze złożonym zobowiązaniem udzielenia pożyczki. Wnioskodawca nie ma obowiązku, a bardzo często również faktycznej możliwości, uzyskania danych finansowych czy wyciągów bankowych podmiotu, od którego uzyskał zobowiązanie udzielenia finansowania. W praktyce nie występują przypadki, w których Instytucja Zarządzająca żądałaby potwierdzenia zdolności do udzielenia finansowania w przypadku finansowania przez bank czy też fundusz inwestycyjny. Powyższe oznacza naruszenie zasady równego dostępu do środków wszystkich kategorii beneficjentów.

W konsekwencji, skarżąca podkreśliła, że ocena wniosku przeprowadzona została z naruszeniem kryterium finansowego oraz zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosków oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, a więc z naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 4) u.z.p.p.r. oraz art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wobec tego, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu dokonana w oparciu o przepisy u.z.p.p.r., wskazać również należy, iż prawo do jej złożenia zagwarantowane zostało w przepisie art. 30c ust. 1 i 2 u.z.p.p.r., zgodnie z którym po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.z 2012 Nr 270 ), dalej: p.p.s.a.

Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Sąd nie jest jednak związany aktami prawa administracyjnego innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji, w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowo administracyjnej (vide: wyrok NSA z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1493/10, dostępny na stronach internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powołana powyżej ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, będąc jedną z ustaw szczególnych do których odsyła cytowany powyżej art. 3 § 3 p.p.s.a., zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia sądu administracyjnego (art. 30c ust. 3 i 5), a także wskazuje (w art.30e), że zaskarżona do sądu administracyjnego informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej jest traktowana jako akt nie będący decyzją lub postanowieniem administracyjnym lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym stosowanie w sprawie przepisów tejże ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy.

Tak ukształtowany zakres kognicji sądu administracyjnego oznacza, że rozpatrujący sprawę Sąd, po wstępnej kontroli skuteczności wniesienia skargi (skarga wniesiona w terminie, prawidłowo opłacona, zawierająca wymagane w sprawie załączniki), na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc może badać zgodność z prawem zaskarżonej informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi, w sprawie znajduje bowiem zastosowanie również art. 134 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zastosowanie znajduje także ogólna zasada zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że Sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddali, a w razie jej uwzględnienia, sąd stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekaże jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (art. 30c ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). W razie zatem stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, Sąd może zobowiązać instytucję zarządzającą lub pośredniczącą do ponownej oceny wniosku na takim etapie, na jakim złożono skargę, przy czym instytucja ta będzie związana oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku (art.153 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju).

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z założeniami zawartymi w art. 1 i art. 2, określa zasady prowadzenia polityki rozwoju w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Zgodnie z art. 4 tej ustawy ten rozwój ma być realizowany z wykorzystaniem środków publicznych, przy czym są to środki pochodzące z budżetu państwa, z Unii Europejskiej lub z innych źródeł zagranicznych (art. 3a). Ustawa zawiera uregulowania mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozdziału środków przeznaczonych na współfinansowanie rozwoju. Chodzi m.in. o przepisy upoważniające instytucje zarządzające programami operacyjnymi do określenia systemu realizacji programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), a następnie ogłoszenia i przeprowadzenia konkursu w celu wyłonienia projektów do dofinansowania (art. 28 ust. 1 pkt 3 i art. 29 ust. 1 ustawy). W ramach tych działań, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, instytucja zarządzająca uprawniona jest do ogłoszenia o konkursie, przy czym ustawa szczegółowo wskazuje jakie informacje powinno zawierać to ogłoszenie, w tym między innymi rodzaje projektów podlegających dofinansowaniu oraz rodzaje podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie. Instytucja zarządzająca jest więc uprawniona do ogłoszenia tego rodzaju warunków konkursu i może domagać się od uczestników wypełnienia tych warunków. Takie działania instytucji zarządzającej są działaniami zgodnymi z prawem i mieszczą się w granicach wytyczonych art. 29 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. II GSK 907/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wydane przez instytucję zarządzającą akty dotyczące ocen i wymogów dokumentacji konkursowej odnoszące się do rodzajów projektów podlegających dofinansowaniu, podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie lub kryteriów dokonywanej przez tę instytucję oceny wniosków nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Służą one osiągnięciu wskazanych wyżej celów ustawowych, tj. sprawnemu i rzetelnemu przeprowadzeniu konkursu. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Tak określone cele ustawowe mogą być prawidłowo zrealizowane, gdy ocena zgłoszonego projektu będzie wnikliwym badaniem danych zawartych w dokumentacji konkursowej i we wniosku o dofinansowanie. A zatem przeprowadzona przez instytucję zarządzającą czy też pośredniczącą ocena projektu będzie mogła być uznana za zgodną z prawem, gdy będzie ona zgodna z ustalonymi przez instytucję zarządzającą na podstawie w/w ustawy i w zgodzie z tą ustawą zasadami systemu realizacji programu operacyjnego oraz treścią informacji o konkursie. W takim zatem zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie uprawniony był do dokonania kontroli działalności instytucji zarządzającej/pośredniczącej, badając legalność zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie dokumentami wiążącymi wnioskodawcę składającego wniosek był Regulamin przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka – Priorytet 4 : Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Działanie 4.5: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki Poddziałanie 4.5.1. Wsparcie inwestycji w sektorze produkcyjnym oraz Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 , a nadto przy wypełnianiu wniosku winien był postępować zgodnie ze wskazówkami zawartymi w Instrukcji wypełniania wniosku i Instukcji wypełniania biznes planu. . W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu była ocena projektu strony skarżącej w zakresie niespełniania kryteriów merytorycznych obligatoryjnych dotyczących innowacyjności projektu oraz kryterium finansowego.

Co do kryterium dotyczącego innowacyjności projektu zarzuty skargi sprowadzają się do:

- zakwestionowania merytorycznej oceny ekspertów dot. niespełnienia przez projekt kryterium innowacyjności

- zakwestionowania prawa instytucji pośredniczącej do merytorycznego badania Opinii o innowacyjności dołączonej do wniosku.

Przystępując do rozważań dot. zasadności pierwszego z zarzutów należy przypomnieć, że powyżej wymienione regulacje prawne wyznaczają kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję pośredniczącą czy też wdrażającą w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie może powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z jego opinii w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 u.z.p.p.r., sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż - jak wyżej wskazano - sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu. W tej sytuacji, sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję pośredniczącą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach u.z.p.p.r. oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w programie operacyjnym (art. 19 u.z.p.p.r.), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r.), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Spójności (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 18.11.2009 r., sygn. akt I SA/Sz 781/09).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż porównując opinie ekspertów, przedłożoną Opinię o innowacyjności i informacje zawarte we wniosku , brak jest podstaw do uznania, że ocena dokonana przez ekspertów została przeprowadzona nierzetelnie czy też niefachowo. Należy zgodzić się , że informacje przedłożone przez Stronę Skarżącą są na tyle ogóle, że nie sposób uznać tego kryterium za spełnione. . Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Spółki , iż przedłożenie Opinii o innowacyjności pozbawia KK prawa do dokonywania własnej oceny czy projekt spełnia kryterium innowacyjności. Jak wyżej wspomniano w skład KK wchodzą eksperci z danej dziedziny. Tworzą oni Panel Ekspertów, który dokonuje oceny spełnienia kryteriów merytorycznych obligatoryjnych w systemie zero-jedynkowym. Trzech członków Panelu dokonuje oceny spełnienia kryterium innowacyjności, dwóch spełnienia kryterium finansowego i dwóch spełnienia kryteriów pozostałych. Warunkiem przekazania wniosku do oceny merytorycznej fakultatywnej jest pozytywna ocena kryteriów merytorycznych obligatoryjnych przez większość ekspertów je oceniających, z zastrzeżeniem, że projekt zostanie oceniony pozytywnie przez co najmniej dwóch ekspertów oceniających kryteria dot. innowacyjności oraz przez co najmniej jednego eksperta oceniającego kryteria finansowe, a także przez co najmniej jednego eksperta oceniającego kryteria pozostałe ( § 7 pkt 16 i 17 Regulaminu ).

Z treści przytoczonych zapisów Regulaminu jasno wynika, że oceny spełnienia kryterium innowacyjności dokonuje KK, w skład której wchodzą eksperci z danej dziedziny. Opinia o innowacyjności jest wymogiem formalnym, obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie, nie jest jednak dokumentem o znaczeniu wiążącym, niepodważalnym.

Zarzuty dot. niespełnienia kryterium finansowego sprowadzają się z kolei do twierdzenia, że KK , a za nią Instytucja Pośrednicząca nie ma prawa badać posiadania środków finansowych przez żadne inne podmioty poza wnioskodawcą. Strona twierdzi, że przedstawiła dokumenty dot. posiadania środków finansowych – uchwałę dot. warunkowego podwyższenia kapitału Spółki oraz warunkową umowę pożyczki zawartą ze spółką-matką. Rozumowanie to jest w sposób oczywisty nielogiczne. Skoro kryterium ma za zadanie sprawdzić realne możliwości sfinansowania projektu to jest rzeczą oczywistą – i nie wymagającą dłuższego wywodu – że KK ma prawo dokonać wszelkich ustaleń , aby oświadczenia wnioskodawcy zweryfikować. Nawiasem mówiąc Spółka sama przyznała, że w chwili składania wniosku oraz następnie w momencie dokonywania oceny merytorycznej , nie posiadała realnie deklarowanych środków. Nie posiadała ich także spółka-matka – dopiero po zawarciu umowy o dofinansowanie miała podjąć działania w celu ich pozyskania. Skąd czerpie pewność, że pozyskałaby je, nie wyjaśnia. Jednak należy jeszcze raz podkreślić – kryterium to ma na celu sprawdzenie czy wnioskodawca ma już zapewnione środki na sfinansowanie. Np. gdyby strona przedstawiła promesę kredytową z banku , KK najprawdopodobniej uznałaby to kryterium za spełnione.

Reasumując, dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego aktu Ministra Gospodarki prowadzi do wniosku, że nie narusza on prawa. Dokonana w niniejszej sprawie ocena ekspertów odbyła się w oparciu o wymagania jasno określone w dokumentach programowych konkursu oraz jest w sposób przekonujący i wyczerpujący uzasadniona. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że ocena merytoryczna projektu została dokonana niezgodnie z prawem.

Z wyłożonych wyżej względów Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji wyroku.