Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 499/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 3  i ust. 5 pkt 1 lit. a); art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c); art. 239 § 1 pkt a; art. 135;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 95 ust. 1;art. 103 ust. 3; art. 134 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 291
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
article: art. 8
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2020 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. Ż. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad Z. Ż..

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] września 2020 r. do organu wpłynął wniosek skarżącej (data nadania [...] sierpnia 2020 r.) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dorosłego syna - Z. Ż., legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (wypis z treści orzeczenia z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...]). Do wniosku skarżąca dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 2004 r. sygn. akt [...] o ustanowieniu jej opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionego Z. Ż. oraz decyzję ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...]

Organ pierwszej instancji powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej jako: "u.ś.r."), odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ustalenie prawa do emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odniesieniu do wniosku skarżącej o przyznanie przez organ różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a wypłacaną emeryturą, organ wskazał, że taka forma wyrównania stoi w sprzeczności z art.17 ust. 3 u.ś.r., który określa jego wysokość jednoznacznie kwotowo i nie pozwala organowi administracji na jej samodzielne ustalanie. Organ podniósł także, że rozwiązanie proponowane przez skarżącą, powoduje komplikacje w ustaleniu kwoty świadczenia, na przykład w sytuacji otrzymania przez opiekuna trzynastej emerytury oraz w zakresie odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. stwierdziło brak podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W ocenie organu jasne brzmienie zacytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, iż ustalenie prawa do emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołał się nie tylko na wykładnię językową powołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale wskazał także na zastosowanie reguł wykładni, w tym reguły językowej, której istota – jak podkreślił - sprowadza się do wyjaśnienia znaczenia pojęć zawartych w przepisie na podstawie ich leksykalnego znaczenia oraz zasad pisowni, składni, a nawet interpunkcji, tak w zakresie języka potocznie używanego, jaki i języka prawniczego.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, jak również, że ocena zebranego materiału dowodowego została dokonana z uwzględnieniem reguł zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Kolegium utrzymując zaskarżoną decyzję, w pełni podzieliło argumentację organu pierwszej instancji

Na powyższe rozstrzygnięcie, skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów, niewłaściwą interpretację i nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu złożonej skargi, opisała swoją trudną sytuację rodzinną i materialną, wskazując na iluzoryczną w jej ocenie pomoc organów administracji.

Skarżąca wyjaśniła, że mając na uwadze orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, po otrzymaniu decyzji organu I instancji zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszenie emerytury. Niezwłocznie po podjęciu przez ZUS takiej decyzji, przesłała do organu otrzymane zaświadczenie o zawieszeniu pobierania świadczenia od miesiąca listopada 2020r.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożył organ, skarżąca natomiast nie oponowała.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana nią decyzja narusza przepisy art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a.

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny dokonanej przez organy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Stosownie do treści powołanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, (...). Ponieważ skarżąca - co jest w sprawie bezsporne – w dacie wydawania decyzji organu instancji miała ustalone prawo do emerytury, organy odmówiły jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wadliwość zaskarżonej decyzji polega na nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a u.ś.r., która została oparta jedynie na wykładni gramatycznej ww. przepisu, z pominięciem pozostałych wykładni przepisów prawa. Uwzględnienie pozostałych reguł interpretacyjnych, czyli dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej pozwala postawić tezę, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyłącza prawo do jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego oraz świadczenia emerytalnego.

Istotną cechą osób, którym na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tych osób, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym osobom które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W związku z powyższym zróżnicowaniem należy zauważyć, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 23 listopada 2010 r. sygn. akt K 5/10, z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt P 41/09, z 18 czerwca 2013 r. sygn. akt K 37/12, z 5 listopada 2013r. sygn. akt K 40/12 i z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt P 6/12).

Zwrócić należy uwagę (na co wskazywał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20, CBOSA) na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 (Dz. U. z 2019 r. poz. 1257), który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis w zakresie wskazanym w wyroku utracił moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów - rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Brak jest zatem przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, CBOSA). Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że cel świadczenia nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że z powodu sprawowania opieki po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

W wyrokach z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19 oraz z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zatem, zgodnie z tym stanowiskiem, osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym.

Natomiast w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20 Sąd prezentował stanowisko, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z art.17 ust. 3 u.ś.r., który to przepis wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19, CBOSA).

Zauważyć należy, że w zakresie sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego aktualne orzecznictwo sądowe skłania się ku koncepcji wyboru przez stronę świadczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt: I OSK 487/20 z 10 sierpnia 2020 r., I OSK 650/20 z 24 sierpnia 2020 r., I OSK 1416/20 z 24 listopada 2011 r., I OSK 1083/20 z 5 listopada 2020 r., I OSK 254/20 z 18 czerwca 2020 r., CBOSA). Dodatkowo, na poparcie słuszności tego stanowiska, można przywołać powoływany już wcześniej fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Z tego też powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, skłania do się rozwiązania przyjętego we wskazanych powyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej, wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. W powołanych sprawach wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w którym wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291; dalej jako: "u.e.r.f.u.s."), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 u.ś.r., czy art.96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 a) u.ś.r.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy jednak, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art.103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w czasie orzekania przez organ I instancji (decyzja z dnia [...] września 2020 r.) skarżąca pobierała świadczenie emerytalne. W ocenie organu I instancji nie było zatem podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika jednak, że w dniu [...] listopada 2021 r. (po przekazaniu odwołania skarżącej wraz z aktami administracyjnymi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego) skarżąca złożyła do organu I instancji pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w L. datowane na dzień [...] listopada 2020 r. znak: [...] informujące, że na wniosek M. Ż. na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. zawieszono wypłatę świadczenia emerytalnego EWK od miesiąca listopada 2020r. (k. 27 akt adm. organu I instancji). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, dokument ten został przekazany do organu II instancji przy piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. (data wpływu k. 11 akt adm. II inst.).

Organ odwoławczy, rozpatrując niniejszą sprawę dysponował zatem pismem z ZUS z dnia [...] listopada 2020 r. informującym o zawieszeniu skarżącej wypłaty emerytury od listopada 2020 r. W wydanej decyzji w żaden sposób organ odwoławczy nie odniósł się jednak do ww. pisma.

Zwrócenia uwagi wymaga zatem, że jeżeli nawet organ pozostawał w przeświadczeniu o prawidłowości odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, to powinien chociażby odnieść się do złożonego pisma i wyjaśnić dlaczego nie uwzględnił go przy rozpatrywaniu sprawy. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności z art. 8 k.p.a. i zasadą zaufania obywateli do organów państwa. Zasada ta jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 183/06, LEX nr 290139), stwierdzając, że wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ II instancji prowadząc postępowanie, nie zastosował się do tych zasad. Kolegium dokonało nazbyt legalnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a w związku z tym zaniechało prawidłowej jego oceny, co z kolei skutkowało błędną kwalifikacją prawną i brakiem uwzględnienia przesłanek przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Biorąc pod uwagę aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz przedstawione na jego tle stanowisko składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie sposób nie uwzględnić faktu, że na skutek wniosku skarżącej doszło do zawieszenia prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. co z kolei skutkowało wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). W konsekwencji, stwierdzić należy, że skoro skarżąca podjęła skuteczne działania, które wyeliminowały negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w pełni zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji, odmawiających przyznania wnioskowanego świadczenia.

Rozstrzygnięcie Sądu skutkuje zatem koniecznością ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2020 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji.

W tym stanie sprawy Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów, z uwagi na objecie skarżącej ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt a) p.p.s.a.).

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni podjęcie przez skarżącą skutecznych działań skutkujących zawieszeniem prawa do wypłaty emerytury. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., organ ustali prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym skarżąca przedstawiła zaświadczenie o wstrzymaniu wypłaty emerytury, czyli od listopada 2020 r.