Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 360/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156-158
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 60 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 5 ust. 1-3, 11 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 38 i art. 87
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] dotyczącej komunalizacji nieruchomości położonej w L. przy al. [...].

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] stwierdził nieodpłatne nabycie przez gminę Miasto L., z mocy prawa, własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej, w L. przy al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m², w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. (data prezentaty) Województwo L. wniosło o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. zarzucając jej :

- naruszenie art. 60 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie, skutkiem czego było wydanie zaskarżonej decyzji i wpisanie do Księgi Wieczystej jako właściciela gminy Miasto L. zamiast Województwa [...],

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz złamanie zasady res uidicata, co przejawiło się w tym, że Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę faktu, iż w dniu 7 września 2001 roku wydał decyzję nr [...], stwierdzającą nabycie przez Województwo [...] z dniem [...] stycznia 1999 roku z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, będących we władaniu Wojewódzkiego Ośrodka [...] w L., w skład którego wchodziła m.in. nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w L. przy al. [...], w obrębie [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m², dla której w Sądzie Rejonowym dla L. w L., XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...] i decyzja ta stała się prawomocna i ostateczna,

- naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie Województwa [...] o toczącym się postępowaniu w sprawie, pomimo że w obrocie prawnym funkcjonowała prawomocna decyzja Wojewody [...] z 2001 roku, stwierdzająca nabycie wskazanego mienia z mocy prawa przez Województwo [...].

Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] dotyczącej komunalizacji nieruchomości położonej w L. przy al. [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), w myśl którego mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), zaś z komunalizacji wyłączone jest mienie należące do osób fizycznych, stanowiące ich własność. Podkreślić również należy, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, o której wyżej mowa.

Wcześniej - decyzją z dnia [...] września 2001r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że Województwo [...] nabyło z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa m.in. własność zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...] w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Podstawę prawną wskazanej decyzji stanowiły art. 60 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 47 ustawy z dnia 13.1O.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.).

W związku z tym ustalenie, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim był naczelny albo centralny organ administracji państwowej, wykluczało jej komunalizację. Natomiast jeżeli określone mienie ogólnonarodowe należało do takiego przedsiębiorstwa w sensie faktycznym a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Minister stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu [...] Zakładów Przemysłu [...], dla którego organem założycielskich był Minister Przemysłu. Z zebranych dokumentów nie wynika jednakże, że wskazane Przedsiębiorstwo w stosunku do działki nr [...] legitymowało się w dniu 27 maja 1990 r. prawem zarządu - na co wskazał również w uzasadnieniu decyzji komunalizacyjnej Wojewoda [...].

Dodał, że prawo przedsiębiorstwa państwowego do nieruchomości musi być stwierdzone w formie prawem przewidzianej na dzień 27 maja 1990 r. na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów, co wyklucza możliwość jego dowodzenia innymi dokumentami mającymi znaczenie w odrębnym postępowaniu, np. uwłaszczeniowym (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 05.08.1998r., sygn. akt I SA 1988/97).

Tak więc decyzja o ustanowieniu opłat za zarząd (mający charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym. Zarząd w sensie prawnym mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc na podstawie decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem właściwego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008r. została wydana z naruszeniem ww. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Fakt, że funkcję organu założycielskiego pełnił w stosunku do przedsiębiorstwa państwowego minister, nie przesądza o tym, że przedsiębiorstwo to wykonywało zadania należące do właściwości administracji rządowej, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - co w konsekwencji wyłączałoby daną nieruchomość spod komunalizacji.

Minister stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r.-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (...) i komunalizacja mienia Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) - to dwie odrębne instytucje prawne odmiennie kształtujące mechanizmy przekształceń prawnych podstaw władania mieniem Skarbu Państwa, ze skutkami prawnymi tych przekształceń następującymi w innym czasie.

Również zmiany dotyczące nieruchomości, jakie nastąpiły po dniu 27 maja 1990 r., nie mają znaczenia prawnego dla jej komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), decydujące bowiem znaczenie ma tu stan faktyczny i prawny nieruchomości z daty wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z 10 maja 1990 r., gdyż nieruchomość ta w ówczesnym stanie stała się mieniem właściwej gminy, a decyzja deklaratoryjna wojewody jedynie okoliczność tę potwierdza.

Biorąc powyższe pod uwagę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. jest obarczona wadą z art. 156 § 1 kpa dającą podstawę do wyeliminowania z jej obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.

Dodał, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami - sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów. Tożsamość musi dotyczyć również przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony.

W przedmiotowej sprawie nie można zatem stwierdzić, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. jest obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, gdyż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia wyłącznie z tożsamością przedmiotu, o którym orzeka zarówno decyzja komunalizacyjna, jak również decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. Nie można jednakże stwierdzić, iż w sprawie występują te same podmioty i dotyczy ona tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Województwo [...] złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku podtrzymało swoją wcześniejszą argumentację wskazując, że Wojewoda [...] w dniu [...] września 2001 r. wydał decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa w skład którego wchodzi nieruchomość gruntowa zabudowana położona w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m². Natomiast w dniu [...] czerwca 2008 r. Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w L. przy al. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Decyzja ta dotyczyła zatem tej samej nieruchomości, której własność została już uregulowana wcześniejszą prawomocną i ostateczną decyzją, a ponadto na jej podstawie dokonano wpisu właściciela do księgi wieczystej. Dlatego też wydanie drugiej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem już proste zestawienie treści rozstrzygnięcia obu decyzji wskazuje na ich oczywistą niezgodność.

Ponadto Województwo [...] nie było informowane o toczącym się w sprawie postępowaniu.

Po rozpoznaniu tego wniosku, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] dotyczącej komunalizacji nieruchomości położonej w L. przy al. [...].

Minister uznał, że wniosek ten nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie wcześniejszej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia.

W całości podtrzymał swoje stanowisko, iż koniecznym było odmówienie stwierdzenia - na podstawie art. 151 § 1 kpa w związku z art. 158 § 1kpa - nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody. [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. , ponieważ z akt sprawy nie wynika, że [...] Zakłady Przemysłu [...] legitymowały się w dniu 27 maja 1990 r. prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a także ze względu na to, iż obie decyzje Wojewody [...] powoływane przez wnioskodawcę nie są tożsame.

Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – w związku z tym decydujące znaczenie dla niej ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r.

Natomiast decyzja z dnia 7 września 2001 r. stwierdza nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Województwo [...] dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. – na podstawie art. 60 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Minister dodał, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie instytucji "res iudicata", istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski Komentarz, 2004, s. 735; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Minister stwierdził, iż obie sprawy dotyczące ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz z dnia [...] września 2001 r. - w zakresie dotyczącym nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] - nie są tożsame.

Na marginesie podkreślił, że nie zmienił swojego stanowiska zawartego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., iż [...] Zakłady Przemysłu [...] nie posiadały w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji. Ponadto, w sprawie nie potwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Wobec tego powyższego odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego jest uzasadniona.

Na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. Województwo [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Decyzji tej zarzuciło :

- naruszenie art. 7,10 oraz 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz nie poinformowanie Województwa [...] o toczącym się postępowaniu w sprawie zakończonej wydaniem decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 2008 r.,

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 16 kpa poprzez przyjęcie, że obie decyzje Wojewody [...] nie są tożsame pomimo tego, że dotyczą tego samego podmiotu i są ostateczne,

- naruszenie oraz art. 47 ust.3 i art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) poprzez przyjęcie, że [...] Zakłady [...] nie posiadały w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji oraz pominięcie faktu, że organem założycielskim ww. Przedsiębiorstwa był Minister Przemysłu, a ponadto w dniu 27 maja 1990 r. legitymowało się ono prawem zarządu do przedmiotowej działki – zatem władało nią.

Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 u.p.s.a. - Województwo [...] wnosiło o zmianę względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. dotyczącej komunalizacji nieruchomości położonej w [...] przy [...].

Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art.156-158 kpa podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art.156 § 1 kpa - którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.

Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art.156 § 1 kpa organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

W przedmiotowej sprawie Województwo [...] wniosło o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 2008 r. – zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa poprzez wydanie przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz złamanie zasady res iudicata.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji organu II instancji, gdyż rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa.

Zarzuty skarżącego są całkowicie chybione, sprzeczne z przepisami prawa oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych.

Stanowisko skarżącego, iż wcześniejsze wydanie decyzji uwłaszczającej na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.), a następnie wydanie decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm.) - dotyczących tej samej nieruchomości - skutkuje zaistnieniem instytucji "res iudicata" czyli następuje powaga rzeczy osądzonej - nie jest zasadne. Doprowadziłoby to do obowiązywania zasady "kto pierwszy ten lepszy" i sytuacji, iż wydanie w pierwszej kolejności decyzji uwłaszczającej uniemożliwia w ogóle komunalizację tego mienia – co jest sprzeczne nie tylko z przepisami ustaw a nawet z logiką.

Decyzja uwłaszczająca i decyzja komunalizacyjna - dotyczące tej samej nieruchomości - nie są tożsame. Zostały wydane na podstawie innych przepisów prawa, jak również postępowania toczyły się z udziałem innych podmiotów jako stron postępowania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Powyższy przepis skutkuje komunalizacją mienia państwowego. Zobowiązuje on do potwierdzenia nabycia danego mienia przez gminę, jeśli zostały spełnione określone warunki:

1. uwzględniono stan faktyczny i prawny mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie (tj. na dzień 27 maja 1990 roku),

2. mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych, oraz

3. nie może podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów cyt. ustawy – na przykład art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 które stanowią, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej lub należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim.

Obowiązująca na dzień 27 maja 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób (art. 38, art. 87) i jeżeli przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następowała.

Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i niniejszej ustawy staje się z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego takiego jak: użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Nie można zatem mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pragnie zauważyć, że kwestie dotyczące:

- wzajemnych relacji pomiędzy komunalizacją (w myśl której nabycie własności następuje z dniem 27 maja 1990 r.), a uwłaszczeniem (nabycie własności następuje z dniem 1 stycznia 1999 r.),

- definicji terminu "należące do" użytego w ww. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. -

- definicji pojęcia "władanie" określonego w ww. art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku,

- przepisów, na podstawie których można było stwierdzić, że powstało prawo zarządu;

były już wielokrotnie wyjaśniane orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego a nawet Trybunału Konstytucyjnego, który w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r., W 13/91 (OTK 1992, nr 2, poz. 37), stwierdził, że termin normatywny "należące do" użyty w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe) będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, że przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych charakterze władczym "należały" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wymienionych wyżej gruntów.

Wobec tego zarzuty skarżącego podnoszone w skardze i we wcześniejszych pismach (np. "nie można wysnuć twierdzenia, że władanie rzeczą jest władaniem jedynie na podstawie tytułu prawnego") dotyczą kwestionowania przez niego stanowiska i poglądów zawartych w utrwalonym orzecznictwie sądowym – co nie zyskało aprobaty Sądu, który w całości przychylił się do stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawartego w uzasadnieniach obu decyzji.

Minister prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że ww. decyzja komunalizacyjna z dnia [...] czerwca 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie zaistniała też przesłanka z art. 156 § 1pkt 3 kpa (res iudicata) skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji.

Słusznie Minister stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu [...] Zakładów [...], dla którego organem założycielskich był Minister Przemysłu. Z zebranych dokumentów nie wynika jednakże, że wskazane Przedsiębiorstwo w stosunku do przedmiotowej działki legitymowało się w tym dniu prawem zarządu, które musi być stwierdzone w formie prawem przewidzianej na dzień 27 maja 1990 r. na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów, co wyklucza możliwość jego dowodzenia innymi dokumentami mającymi znaczenie w odrębnym postępowaniu, np. uwłaszczeniowym. Zatem decyzja o ustanowieniu opłat za zarząd (mający charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 lub art. 87 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie miał zastosowanie także art. 11 ust.1 pkt. 2 ww. ustawy z 10 maja 1990 r. - wyłączający spod komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Otóż po pierwsze, określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym - to jest posiadanie określonego tytułu prawnego (którego [...] Zakłady [...], do przedmiotowej nieruchomości nie miały), a po drugie przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie określonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy. W wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalania wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 15, poz. 301) nie zostały ujęte [...] Zakłady [...].

Również fakt, że funkcję organu założycielskiego pełnił Minister Przemysłu, nie przesądza o tym, że przedsiębiorstwo to wykonywało zadania należące do właściwości administracji rządowej, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - co w konsekwencji wyłączałoby daną nieruchomość spod komunalizacji.

Podsumowując Sąd uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekający w niniejszej sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnił przekonująco swoje stanowisko - nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów - a wydane decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.