Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 852/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie : WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], o odmowie przyznania A.M. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe na rok akademicki 2005/2006.

W dniu 28 października 2005 r. Prorektor [...] przedstawił Ministrowi Edukacji i Nauki wniosek Rady Wydziału [...] o przyznanie A.M. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe na rok akademicki 2005/2006.

Minister Edukacji i Nauki odmówił przyznania ww. stypendium wskazując w uzasadnieniu decyzji, że chociaż student spełnia warunki określone w przepisach § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 245, poz. 2458), jednakże wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, tj. drugie miejsce w Mistrzostwach Polski seniorów, były niewystarczające do otrzymania stypendium. Minister wyjaśnił, że środki finansowe przeznaczone na stypendia dla studentów będące w gestii ministra, nie pozwalają na przyznanie stypendium wszystkim studentom ubiegającym się o to wyróżnienie, dlatego stypendium jest przyznawane tylko studentom szczególnie wyróżniającym się wybitnymi osiągnięciami sportowymi. Tymczasem przedstawione we wniosku wyniki sportowe A.M. nie wyróżniały go w istotny sposób w porównaniu z innymi studentami.

W dniu 12 stycznia 2006 r. A.M. zwrócił się do Ministra Edukacji i Nauki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy

Minister Edukacji i Nauki, w wyniku rozpatrzenia wniosku, utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie przyznania A.M. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe na rok akademicki 2005/2006. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że spośród wymienionych we wniosku osiągnięć sportowych studenta mógł wziąć pod uwagę jedynie wynik w zawodach - Mistrzostwa Polski Seniorów (drugie miejsce). Pozostałe osiągnięcia sportowe A.M., tj. pierwsze miejsce w Otwartych Mistrzostwach Anglii, pierwsze miejsce - Puchar Polski oraz pierwsze miejsce w Mistrzostwach Mazowsza, nie mogły być uwzględnione przy przyznawaniu stypendium, gdyż nie są one wymienione w katalogu ustalającym rangę zawodów uprawniających do otrzymania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Minister wskazał również na aspekty finansowe, które nie pozwalają na przyznanie stypendium wszystkim studentom ubiegającym się o to wyróżnienie, nawet tym, którzy spełniają warunki określone w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.M., zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, przepisów § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, przepisów art. 8 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że ustawa o szkolnictwie wyższym w art. 152 a ust. 1 nie przewiduje uznaniowości organu w przyznawaniu stypendium, a wynikająca z przepisu fakultatywność odnosi się jedynie do uprawnienia studenta w zakresie ubiegania się o stypendium. Zdaniem skarżącego, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa uzależnianie przyznawania stypendiów od możliwości finansowych Ministra, co w rezultacie prowadzi do formułowania dodatkowych warunków przyznawania stypendiów ("studentom szczególnie wyróżniającym się"), ponad te wynikające z § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że zadaniem Ministra było wyłonienie szczególnie wyróżniających się studentów-sportowców, którzy osiągają ponadprzeciętne wyniki sportowe, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy (art. 187 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Środki na stypendia Ministra Edukacji i Nauki w roku akademickim 2005/2006 będące w gestii Ministra w roku 2005 wynosiły 5540,6 tys. zł, w tym 4936,1 tys. zł na stypendia za osiągnięcia w nauce i 604,5 tys. zł na stypendia za wybitne osiągnięcia sportowe. Ministrowi przedstawiono łącznie 2 541 wniosków o przyznanie stypendium (2277 - za osiągnięcia w nauce i 264 - za wybitne osiągnięcia sportowe). Uwzględniając środki finansowe przeznaczone na ten cel w budżecie Urzędu Ministra Edukacji i Nauki, minister ustalił, że nie może przyznać stypendiów za wybitne osiągnięcia sportowe wszystkim 174 wnioskodawcom. W związku z tym Minister zmuszony był do przeprowadzenia selekcji wniosków z punktu widzenia spełnienia przez wnioskodawców przesłanek umożliwiających otrzymanie stypendium, jak również z punktu widzenia skali i znaczenia ich osiągnięć sportowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.

Sprawa przyznania A.M. stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe rozpoznawana była na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365). Zgodnie z jej art. 178 stypendia ministra za wybitne osiągnięcia sportowe przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora tej uczelni. Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe może być przyznane studentowi, który osiągnął wysoki wynik sportowy we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i zaliczył kolejny rok studiów (art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Z kolei rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe szczegółowo określa, w przepisach § 5 i § 6, warunki, po spełnieniu których student może otrzymać stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe.

Przepisy te statuują więc normę, że studenci mogą ubiegać się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe tylko w sytuacji, gdy spełniają warunki określone w tych przepisach i równocześnie nakaz dla organu przyznającego stypendium, że tylko takim studentom stypendium może być przyznane. Zwroty zaś zawarte w powyższych przepisach: "stypendium może być przyznane" i "stypendium może otrzymać" oznaczają, że Minister Edukacji i Nauki podejmuje decyzje dotyczące przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza zaś przyznanie organowi, na podstawie przepisu ustawy, możliwości dokonania wyboru jednego z dopuszczonych prawem rozstrzygnięć w indywidualnej sprawie administracyjnej. Uznanie to nie może mieć oczywiście zupełnie dowolnego charakteru.

W rozpoznawanej sprawie argumentacja prawna podjętej decyzji mieści się w zakresie przesłanek ustalonych przez ustawodawcę w art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Minister Edukacji i Nauki wskazał powody, którymi kierował się rozstrzygając sprawę odmowy przyznania stypendium skarżącemu i dał im wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Minister Edukacji i Nauki uzasadniając swoją decyzję wskazał rodzaje osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy przyznawaniu stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe i wyjaśnił, dlaczego mógł wziąć pod uwagę jedynie wynik osiągnięty przez skarżącego w zawodach - Mistrzostwa Polski Seniorów. Wyjaśnił też, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie stypendiów za wybitne osiągnięcia sportowe musiał kierować się również kwotą środków finansowych przeznaczoną na ten cel w budżecie Urzędu Ministra Edukacji i Nauki, która nie jest wystarczająca do przyznania stypendium wszystkim studentom ubiegającym się o to stypendium na rok akademicki 2005/2006. Wskazał kryteria, którymi kierował się dokonując selekcji wniosków o przyznanie stypendium, a mianowicie skalą i znaczeniem osiągnięć sportowych studentów.

Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić arbitralności, a to oznacza, że Minister Edukacji i Nauki nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.