Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1885/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2019 r.

nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.), odmówił wyłączenia stosowania wobec A. N. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2019 r.

W uzasadnieniu organ m.in. przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Wskazał, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy znaczenie ma fakt, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje

się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia

i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister ustalił, że A. N. pełnił służbę w okresie od dnia [...] września 1976 r. do dnia [...] lipca 1989 r. i od dnia [...] sierpnia 1989 r. do dnia [...] lutego 2008 r., tj. przez 31 lat, 4 miesiące i 7 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] sierpnia 1989 r. do dnia [...] lutego 1990 r., tj. przez 5 miesięcy i 17 dni. Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Organ wskazał przy tym jednocześnie, że z kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] listopada 2017 r. oraz z dnia [...] lutego 2020 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że A. N. w podaniu z dnia [...] kwietnia 1989 r. zwrócił się do Szefa WUSW w [...]: "Zwracam się z prośbą o przyjęcie mnie do służby w Milicji Obywatelskiej (Służbie Bezpieczeństwa). (...) Jestem głęboko przekonany, że służba w resorcie MSW będzie dla mnie równie satysfakcjonująca jak w LWP." Organ stwierdził, że służba wnioskodawcy była służbą podjętą nie przypadkowo, lecz dobrowolnie i w pełni świadomie. Zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, ale z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

Do dokonania oceny spełnienia przez stronę przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...)" organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. oraz stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w B. zawarte w "Informacji dotyczącej przebiegu służby" oraz w "Ocenie rzetelności służby" z dnia [...] października 2017 r. Minister podał, że Komendant Główny Policji stwierdził, że A. N. rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Minister zaznaczył, że w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział ww. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Minister wskazał, że również Komendant Powiatowy Policji w B. w swoim stanowisku z dnia [...] października 2017 r. nie kwestionował, że A. N. rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r. W aktach sprawy brak informacji dot. prowadzenia w stosunku do wnioskującego postępowań karnych oraz karno-skarbowych. W ww. stanowisku zawarto informacje o otrzymanych przez stronę w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego, wyróżnieniach oraz odznaczeniach (Medal Srebrny "Za Zasługi dla Obronności Kraju").

Minister podkreślił, że sam charakter zadań realizowanych przez ww. do dnia zwolnienia ze służby w Policji, tj. do dnia [...] lutego 2008 r. i wynikające z nich potencjalne zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Potwierdza to również Komendant Powiatowy Policji w B. stwierdzając, iż w posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów wskazujących na udział wnioskującego w zdarzeniach, ktore mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, jak też nie były wydawane zaświadczenia uprawniające do podwyższenia emerytury zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, z poźn. zm.).

Minister stwierdził, że przebieg służby ww. funkcjonariusza nie pozwala przyjąć, by został spełniony warunek "szczególnie uzasadnionego przypadku" wynikający z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy

i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Minister raz jeszcze podkreślił, że w zasobach archiwalnych brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskującego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Wskazał, że aby można było rozpatrywać zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" przesłanki wskazane w art. 8a ustawy muszą zostać spełnione łącznie. Organ stwierdził, że w przypadku A. N. w rozpatrywanym stanie faktycznym przesłanka przewidziana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie została spełniona, tym samym nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a zatem nie ma możliwości wyłączenia w stosunku do ww. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Minister wskazał też, że wnioskujący w okresie od dnia [...] sierpnia 1989 r. do dnia [...] lutego 1990 r. pełnił służbę na stanowisku [...] Wydziału [...] WUSW w T., a następnie starszego inspektora Sekcji [...] w B. Ponadto w zgromadzonych archiwalnych aktach osobowych ww. znajduje się m.in. raport z dnia [...] listopada 1989 r. skierowany do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w T., zawierający prośbę A. N.; "[...]"

Organ zaznaczył jednocześnie, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją

o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r.

nr [...] stała się przedmiotem skargi A. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., zobowiązanie Ministra do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji na podstawie art. 8a ustawy, wyłączającej stosowanie art. 15c, i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał m.in., że prawdą jest że [...] kwietnia 1989 roku napisał raport o przyjęcie do służby w MO podając w nawiasie (SB). Wskazał, że zrobił to "na sugestię" pracownika kadrowego z którym rozmawiał w tej sprawie gdy wyjaśniłem mu że do przejścia do MO jestem przymuszony n/w okolicznościami . Jednostka wojskowa w której pełnił zawodową służbę wojskową ulegała likwidacji, miał na utrzymaniu żonę

i dwójkę dzieci oraz 1,5 min. kredytu na budowę domu. Do wysługi emerytalnej brakowało 3 lata. Minister pominął informacje zawarte w zgromadzonych materiałach działających na korzyść skarżącego skupiając się tylko na tych, które dawały się wykorzystać do interpretacji na jego niekorzyść. Podniósł, że zgromadzony materiał bezsprzecznie wskazuje, że skarżący w okresie służby po dniu 12.09.1989 roku pełnił ją rzetelnie i wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy, przyznano mu medal, wyróżniano pochwałami i nagrodami pieniężnymi, awansowano w stopniu i na wyższe stanowiska służbowe, a w kolejnych opiniach służbowych i okresowych ocenach zaznaczano że należy do wyróżniających się funkcjonariuszy. Ponadto został zaliczony do II grupy inwalidzkiej gdzie inwalidztwo pozostaje w związku z pełnioną służbą w Policji. W trakcie służby uległ wypadkowi który został uznany za wypadek mający związek ze służbą. Wskazał też m.in., że IPN pisemnie powiadomił skarżącego, że IPN udostępnia tylko informacje o posiadanej ewidencji a nie bada czy faktycznie skarżący pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego. Okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa - 5 miesięcy i 17 dni - Minister uznał w oparciu o dane otrzymane z IPN tj. okres od [...].08.1989 roku do [...].01.1990 roku. Zgodnie z art. 8a ust. 1, pkt 2 Minister ocenia rzetelność wykonywanych obowiązków po 12 września 1989 roku.

W tym dniu został zaprzysiężony pierwszy niekomunistyczny rząd. Przypadek skarżącego był wyjątkowy. Skarżący do służby wstąpił, gdy już powstawał rząd premiera Tadeusza Mazowieckiego na 26 dni przed jego zaprzysiężeniem. Skarżący wniósł o ocenę, czy Minister nie przekroczył granic tzw. "uznania administracyjnego", czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj. czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W ocenie skarżącego decyzja Ministra nie uwzględniła ww. kryteriów. Skarżący zaznaczył, że decyzja o podjęciu służby w MO wynikała z chęci służenia Ojczyźnie a nie totalitarnemu państwu. Została podjęta gdy zapadły decyzje dotyczące wyborów 4 czerwca 1989 roku i zmian ustrojowych. Była spowodowana wyjątkową sytuacją życiową w jakiej się znalazł.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu

i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków.

Sąd podziela ustalenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona przez okres 5 miesięcy i 17 dni była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art, 8a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Okres ten był okresem krótkotrwałym nie tylko w ujęciu bezwzględnym, ale także proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącego wynoszącego

31 lat, 4 miesiące i 7 dni.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym,

że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Sąd nie podziela ustalenia organu, że w sprawie tej nie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Ustalenie to organ oparł na stwierdzeniu, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskującego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia oraz brak jest zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań

i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia.

W ocenie Sądu, na podstawie prawidłowo dokonanych przez organ w decyzji ustaleń faktycznych należy przyjąć, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pisma Komendanta Głównego Policji i Komendanta Powiatowego Policji w B., które potwierdzają powyższe. Zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) okazał się zatem zasadny. Błędnie bowiem organ odmowę wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) oparł na niespełnieniu przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Wskazania jednocześnie wymaga, że organ nie dokonał w istocie w tej sprawie oceny, czy stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek. Organ stwierdził jedynie, że skoro nie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, której to oceny Sąd nie podziela, to sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku.

Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby wnioskodawcy, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Minister nie wziął pod uwagę otrzymanego przez wnioskodawcę: Medalu Srebrnego "Za Zasługi dla Obronności Kraju". Uchybienia we wskazanym wyżej zakresie przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego, nie mogła się ostać.

Wskazania wymaga jednocześnie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych (v. wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań

i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Ustaleń takich w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku organ

nie dokonał.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki. Oceny tej organ powinien dokonać również w kontekście czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa przed 31 lipca 1990 r., w szczególności biorąc pod uwagę charakter pełnionej w tym okresie służby. Wnikliwa ocena przebiegu całej służby skarżącego w zestawieniu z czasem jej pełnienia przed 30 lipca 1990 r. powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy przypadek skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Organ uzasadni decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Odnosząc się do twierdzenia organu, że związany jest treścią informacji

o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN wskazania wymaga, że dowód w postaci dokumentu urzędowego podlega takiej samej ocenie organu, jak każdy inny prawem dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy – nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.