Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 55/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca na rozprawie sprawy ze skargi ZTE R sp. z o.o. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym I. Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]r. II. II. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

II SA/Go 55/05

UZASADNIENIE

W dniu 23.09.2003 r. Urząd Celny wydał decyzję nr [...] dla ZTE R Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , którą obciążył stronę karą pieniężną w wysokości 8.160,00 zł. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podano, że karę wymierza się za stwierdzony w dniu [...].09.2003r. przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia . Przejazd pojazdem nienormatywnym został wykazany – zdaniem organu I instancji w protokóle nr [...] z kontroli pojazdu. Protokół został sporządzony również w dniu [...].09.2003r. Na protokóle w miejscu uwag wykonującego transport jest zapis o treści "nie pozwolono na ponowny przejazd przez wagę osiową, ponownego ważenia". W aktach dołączonych przez organ znajduje się wynik ważenia na wadze dynamicznej z dnia [...].09.2003r. z którego wynika, że przekroczony został dopuszczalny nacisk na osi jak również masa całkowita pojazdu. W aktach znajduje się również karta z pismem – proszę o dokonanie ważenia całościowego pojazdu [...]. [...].09.2003 .

Decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 29.09.2003r. W dniu 13.10.2003r. Pełnomocnik Skarżącej złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji w której podnosił, że jeżeli nastąpiło przekroczenie nacisków na oś to mogło to dotyczyć wyłącznie osi napędowej a nie ciągnącej – co zresztą zdaniem pełnomocnika skarżącej wynika z zapisów protokółu i w konsekwencji powoduje znacznie niższe opłaty. Ponadto pełnomocnik strony podał, że strona dysponowała zezwoleniem na jednokrotny przejazd wydany w dniu [...].09.2003r. oznaczonym nr [...], którego kserokopia została załączona do odwołania. W odwołaniu podniesiono również, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 57 ustawy z 20 czerwca 1997r.prawo o ruchu drogowym , definiuje pojęcie nacisków, jaką na drogę wywierają koła na jednej osi, podczas gdy w protokóle żadnych składników sumy, czyli nacisków na drogę poszczególnych kół ważonego pojazdu nikt nie wykonał. Ponadto jako czwarty zarzut podniesiono, że waga na terenie Urzędu Celnego nie jest usytuowana na drodze publicznej, a powołane przepisy wyraźnie uzależniają zastosowanie od stwierdzenia przekroczenia nacisków na drodze publicznej.

W dokumentacji organu I instancji zawarta została notatka służbowa z dnia [...].11.2003r. dotycząca decyzji nr [...] sporządzona przez J.K.- Inspektora Celnego z której wynikało, że w dniu [...].09.2003r. zgłosił się do odprawy kierowca przewożący wał stalowy. W wyniku odczytu danych ustalono, że pojazd jest wraz z ładunkiem jest pojazdem nienormatywnym w związku z przekroczeniem masy całkowitej. Kierowca przedłożył wydane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia nr [...] z dnia [...].09.2003r. oraz nr [...] z dnia [...].09.2003r. Z analizy dokonanej przez sporządzającego notatkę wynikało, że pojazd przekraczał parametry określone w zezwoleniu nr [...] w części dotyczącej nacisku na poszczególne osie. Natomiast parametry pojazdu określone w zezwoleniu [...] są zgodne ale przejazd pojazdu nastąpił w dniu [...].09.2003, co wynikało z wydruku ważenia na wadze dynamicznej, a przedłożone zezwolenie ważne w okresie [...].09.2003r. – [...].10.2003r. i nie obejmuje faktycznej daty wykonania przejazdu. Ponadto zezwolenie obejmowało inny odcinek trasy niż wynikało to z dokumentów celnych.

Z karty pojazdu wynikało, że pojazd wjechał na teren Urzędu Celnego w dniu [...].09.2003r. godz. 21.06 natomiast wyjazd nastąpił [...].09.2003r. o godz. 13.36 – czas pobytu 4 dni 16 godzin.

W dniu [...].01.2004r. Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję nr [...] w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że dokonany pomiar nie budzi wątpliwości. Z pomiaru wynika, że nastąpił przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 21,04 kN na oś trzecią, będącą osią składową osi wielokrotnej oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 4,39 t.

Kara została nałożona ponieważ osoba wykonująca transport nie posiadała wymaganego przez przepisy art.61 ust.11 oraz art.64 ustawy z dnia 20.06.1997r. – Prawo o ruchu drogowym zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu, którego masa, nacisk osi lub wymiary są większe od dopuszczalnych.

W uzasadnieniu wyjaśniono definicję osi składowej osi wielokrotnej oraz wyjaśniono zasadę zgodnie z którą ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś.

W zakresie zarzutu dotyczącego braku zezwolenia organ II instancji podał, że w przedmiotowej sprawie Strona przedstawiła pierwotnie ważne zezwolenie nr [...] wydane w dniu [...].09.2003r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad,. Jednakże wynik dokonanych pomiarów nacisku na oś trzecią przekroczył wskazaną w w/w pozwoleniu wartość, dlatego też uznano zasadnie- zdaniem organu II instancji iż dokonywany przewóz jest pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Natomiast zezwolenie z dnia nr [...] z dnia [...].09.2003r. nie mogło zostać uznane przez organ celny gdyż przejazd pojazdem odbywał się w dniu [...].09.2003r., o czym świadczy wynik ważenia na wadze dynamicznej, podczas gdy zezwolenie obowiązywało w okresie od [...].09.2003 do [...].10.2003r. Ponadto zezwolenie obejmuje jedynie odcinek [...], natomiast przejazd pojazdu wg dokumentów celnych odbywał się na trasie [...]. Zatem również zdaniem organu II instancji zasadnym jest nie uznanie tego zezwolenia. W uzasadnieniu podano, że w sprawie nie zachodziła potrzeba wykazywania nacisków na drogę poszczególnych kół ważonego pojazdu. W zakresie zarzutu dotyczącego, że ważenie odbywało się nie na drodze publicznej organ II instancji podał, że w gestii organu celnego I instancji leży ustalenie czy pojazd, który zjechał z drogi publicznej i bezpośrednio po tym jest ważony, faktycznie spełnia normy przewidziane przez przepisy prawa uprawniające do zgodnego z prawem poruszania się po drogach publicznych.

Organ II instancji podkreślił również, że pobór opłaty drogowej jest obligatoryjny, a obowiązkiem organów jest ich egzekwowanie.

Od decyzji organu II instancji skarżąca złożyła skargę. W skardze tej wniosła o uchylenie wydanej decyzji. Podniosła, że nieporozumieniem jest twierdzenie, że zezwolenie nr [...] z [...] września 2003r. nie może być uznane jako dowód w sprawie, gdyż obowiązywało w okresie [...] września 2003r do [...] października 2003r. podczas gdy protokół sporządzony został w dniu [...].09.2003r. Decyzja organu I instancji jednoznacznie wskazuje protokół oznaczony nr [...] z [...].09.2003r. jako podstawę faktyczną do zastosowania kary pieniężnej . Ponadto stwierdzono, że porównując zapisy zezwolenia oznaczonego nr [...] z zapisami protokółu z [...].09.2003r. stwierdzić należy, że żadne przekroczenie nacisków i wagi nie nastąpiło w niniejszej sprawie. Podniesiono również brak wyjaśnienia zarzutów skarżącej zawartych w pkt 3 i 4 odwołania. Skarżąca podniosła również rażące naruszenie uprawnień strony w trakcie procesu ważenia, bowiem pracownicy Urzędu Celnego pomimo wyraźnego żądania kierowcy odmówili ponownego ważenia pojazdu z ładunkiem – czym naruszyli zdaniem Skarżącej przepisy art.7,8,10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji. Ponadto podniesiono, że protokół stanowi jedyny i podstawowy dowód na podstawie którego podjęto decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej. Podano również, że kara za przekroczenie nacisku osi wielokrotnej jest określona kwotowo i nie ma możliwości ewentualnego obniżenia opłaty drogowej. Odniosła się również do zarzutu braku możliwości udziału w postępowaniu. W odniesieniu natomiast do przedłożonych przez stronę zezwoleń podtrzymała stanowisko wyrażone w decyzji. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art.3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrole działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności decyzji i może decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli w istotny sposób narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy np. przez zmianę decyzji.

W przedmiotowej sprawie nie można zgodzić się ze stroną skarżącą co do uznania, że na przejazd pojazdem nienormatywnym Skarżąca posiadała zezwolenia nr [...] z [...].09.2003r. Organ celny zarówno I jak i II instancji prawidłowo dokonał ustalenia, że zezwolenie powyższe wydane zostało później niż faktycznie dokonywany był przejazd. Z akt sprawy wynika, że pojazd znajdował się na terenie Urzędu Celnego od [...].09.2003r. godz.21.06 do [...].09.2003r. godz. 13.36– karta pojazdu, a przedmiotowe zezwolenie wydane zostało [...].09.2003r na wniosek złożony [...].09.2003r.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika jednak, że opłata została wymierzona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca na przejazd posiadała zezwolenie nr [...]. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że przejazd odbywał się niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, a nie jak podano w decyzji bez zezwolenia.

W przedmiotowej sprawie należy wziąć pod uwagę, że skarżący w dacie wykonywania transportu tj. [...].09.2003r. posiadał zezwolenie nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego.. Zezwolenie to określało wartości dotyczące masy całkowitej pojazdu jak i nacisk na poszczególne osie. Określona w przedmiotowym zezwoleniu masa całkowita w tonach ustalona została na 47,50. Natomiast z wyniku ważenia pojazdu (pomiaru masy) wynikało, że masa pojazdu wynosi 44,39 ton. Natomiast w odniesieniu do dopuszczalnych nacisków na osie – w zezwoleniu dopuszczalny nacisk na trzecią oś wyniósł 78,48 kN, a z wyników pomiarów wynikało, że nacisk tej osi wyniósł 101,04 kN.

Kara za przekroczenie masy całkowitej i nacisku na osie została wymierzona łącznie. Z protokołu nr [...] wynikało że za przekroczenie masy całkowitej opłata wynosi 600 zł, a za przekroczenie nacisku na oś opłata wyniosła 7560 zł.

Z protokołu nr [...] jak i decyzji organu I i II instancji nie wynika czy przy wyliczeniu opłaty uwzględniono wartość określone w zezwoleniu.

W przedmiotowej sprawie należy uwzględnić zezwolenie nr [...] na jednokrotny przejazd pojazdem nienormatywnym. Zezwolenie to określało dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, jak też dopuszczalny nacisk poszczególnych osi pojazdu z ładunkiem. Kara więc powinna zostać wymierzona od różnicy wynikającej z wartości nacisku osi określonej w zezwoleniu a faktyczną stwierdzoną w trakcie ważenia. Natomiast w odniesieniu do przekroczenia masy całkowitej, z akt sprawy wynika, że masa nie przekroczyła wartości określonej w zezwoleniu nr [...].

W sprawie należy również zwrócić uwagę, że organ I wydając decyzję określił, że kara wymierzana jest za stwierdzony w dniu [...].09.2003r. przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Z akt sprawy przedłożonych sądowi wynika, że przejazd odbywał się w dniu [...].09.2003r. w tym dniu dokonano ważenia pojazdu jak i zmierzono nacisk na osie jak również w tym dniu pojazd wjechał na teren Urzędu Celnego. Protokół natomiast sporządzono [...].09.2003r. Przepis art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego określa elementy decyzji. Decyzja powinna posiadać uzasadnienie faktyczne, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dokumentom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Z decyzji organu I instancji nie wynika czy podana data [...].09.2003r. jest datą przejazdu pojazdu nienormatywnego czy też tylko stwierdzeniem w tej dacie, że był dokonywany przejazd pojazdem nienormatywnym wcześniej. Takie nieścisłości w decyzji organu są niedopuszczalne. Z treści decyzji musi jednoznacznie wynikać kiedy nastąpiło naruszenie prawa, jakiego rodzaju i na jakiej podstawie naruszenie to zostało stwierdzone. Adresat decyzji jak i sąd badając legalność decyzji nie może mieć wątpliwości co do stwierdzonych przez organ administracji nieprawidłowości. Powyższe musi jednoznacznie wynikać z treści decyzji. Fakt, że przejazd dokonany był w dacie [...].09.2003r. wynika z akt przedłożonych sądowi, treści decyzji natomiast wskazuje na [...].09.2003r.

Należy również zwrócić uwagę, że organ prowadząc postępowanie powinien uwzględniać żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ może nie uwzględnić żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy. W protokole nr [...] w uwagach wykonującego transport znajduje się – "nie pozwolono na ponowny przejazd przez wagę osiową ponownego ważenia". Nie budzi wątpliwości, że w sprawach dotyczących wymierzania kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś czy też masy pojazdu - dokonanie ważenia jest okolicznością mającą istotne znaczenie w sprawie. Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 23 listopada 1994r. sygn. akt III ARN 55/94 "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści". Organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ administracji zobowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Dochodzenie do ustalenia prawdy obiektywnej powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu należy uznać za zasadny zarzut Skarżącej naruszenia przepisów art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do zarzutu polegającego na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia postępowania w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.