Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 204/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w Ł. z dnia [...] znak [...].


UZASADNIENIE

3 II SA/Łd 204/02

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] odmawiającą wydania skierowania na dokonanie zmiany rodzaju pojazdu, a jednocześnie przerejestrowania powyższego pojazdu ciężarowego o liczbie miejsc 2 na pojazd osobowy o liczbie miejsc 5.

Organ odwoławczy ustalił, że podaniem z dnia 28 listopada 2001 r K. B. i S. C. zwrócili się do Starosty [...] o wydanie skierowania na dodatkowe badania techniczne pojazdu marki Cinquecento nr rejestracyjny [...] nr podwozia [...] i nr silnika [...] w związku ze zmianą stanu faktycznego wymagającego zmiany danych technicznych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, a dotyczących rodzaju pojazdu, dopuszczalnej ładowności i liczby miejsc. Do wniosku dołączyli zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz ocenę uprawnionego rzeczoznawcy dotyczącą zmian konstrukcyjnych pojazdu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] organ I instancji działając na podstawie art.72 i 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98,poz.602 z późn. zm.) odmówił T. B. i S. C. wydania skierowania na dokonanie zmiany rodzaju pojazdu, a jednocześnie przerejestrowania powyższego pojazdu ciężarowego o liczbie miejsc 2 na pojazd osobowy o liczbie miejsc 5. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na pojazd wydany był wyciąg ze świadectwa homologacji uzyskanego przez FIAT Auto Poland [...] zgodnie, z którym samochód marki Cinquecento 704 Van Young z katalizatorem o liczbie miejsc 2 i ładowności 250 kg jest samochodem ciężarowym i jest zgodny z typem homologowanym, na który wydano przez Ministerstwo Komunikacji świadectwo homologacji Nr 950 z dnia 29.05.95 r. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, a nie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego i opisu zmian dokonanych w pojeździe. Ponadto wskazano, że wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym dokonane zostało z naruszeniem przepisu § 3 ust.4 lit. d rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 roku w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81 poz.917 ze zm.).

W odwołaniu od decyzji organu I instancji S. C. wskazał ,że art.72 ust. l pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy pojazdu nowego rejestrowanego po raz pierwszy. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 roku w sprawie homologacji pojazdów zwolniony jest z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu pojazdu producent lub importer nowego typu pojazdu lub importowanego w liczbie jednej sztuki rocznie. Do zarejestrowania pojazdu w tym przypadku niezbędne jest wystawione przez stację kontroli pojazdu zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu. Z powyższych względów odwołujący się uważał że decyzja jest niezrozumiała i została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących rejestracji pojazdów.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie to nie było zasadne.

Kolegium wskazało, że przedmiotowy samochód został nabyty przez K. B. i S. C. jako samochód ciężarowy .Na taki też rodzaj pojazdu opiewa wyciąg ze świadectwa homologacji nr 950 z dnia 29.05.95 r. wydanego przez Ministra Komunikacji i na taki rodzaj pojazdu Starosta [...] wydał w dniu 5 listopada 2001 roku pozwolenie czasowe. W dniu 28 listopada 2001 roku strony wystąpiły do organu I instancji z wnioskiem o wydanie skierowania na dodatkowe badania techniczne pojazdu marki Cinquecento po zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych technicznych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym dotyczących m.in. rodzaju pojazdu. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie z dnia 28 listopada 2001 roku o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz ocena rzeczoznawcy dotyczącą zmian konstrukcyjnych pojazdu.

Kolegium podało, że zgodnie z art. 81 ust.8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98.poz.602 ze zm.) dodatkowemu badaniu technicznemu podlega m.in. pojazd skierowany przez starostę w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub-narusza wymagania ochrony środowiska (pkt. l) albo pojazd, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym ,z zastrzeżeniem art.66 ust.4 pkt 5 i 6 (pkt 2).

Stwierdziło także, że art. 66 ust.4 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym zabrania dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu. § 3 pkt 4 lit.d rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 roku w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81 poz.917) precyzuje ,że badania te są badaniami dodatkowymi ,na które starosta kieruje pojazd w razie uzasadnionego przypuszczenia ,że pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska. W ocenie Kolegium, z przepisu tego wyraźnie wynika, że badania te mogą być przeprowadzone tylko na podstawie skierowania starosty, po podjęciu przez niego uzasadnionych podejrzeń. Brak więc jest podstaw prawnych do skierowania pojazdu na dodatkowe badania techniczne w tym trybie na wniosek strony. Natomiast z art.78 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98,poz.602 ze zm.) wynika, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nie przekraczającym 30 dni o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym .Przy dokonywaniu zawiadomienia o zmianie danych technicznych pojazdu zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym właściciel jest obowiązany dołączyć dokument (dokumenty) potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z .przepisami określającymi warunki techniczne pojazdu. Dokumentem takim jest zdaniem organu odwoławczego świadectwo homologacji na nowy, przerobiony typ pojazdu. Podkreślić należy, że badania homologacyjne na podstawie których zostało wydane świadectwo homologacyjne dla przedmiotowego pojazdu dotyczyło samochodu ciężarowego i pod takim kątem było przeprowadzane. Zmiana rodzaju pojazdu może się odbyć jedynie w trybie art.68 ust.9 Prawa o ruchu drogowym ,a więc poprzez uzyskanie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Dlatego było podstaw do dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym i zarejestrowania pojazdu jako osobowego.

Kolegium stwierdziło też, że podnoszony przez stronę w odwołaniu zarzut , że w sprawie ma zastosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 roku w sprawie homologacji pojazdów(Dz. U. Nr 91,poz. 1039 ze zm.) jest bezzasadny. Zwolnienie z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji dotyczy tu bowiem producenta lub importera nowego typu pojazdu wyprodukowanego lub importowanego w liczbie jednej sztuki rocznie. Przez “typ pojazdu" zgodnie z załącznikiem nr 2 do tego rozporządzenia rozumie się pojazdy, które nie różnią się między sobą w następujących danych : producent, fabryczne oznaczenie typu, główne względy konstrukcyjne. A contrario nowy typ pojazdu musiałby różnić się od już istniejących danymi dotyczącymi producenta .fabrycznego oznaczenia typu i głównymi względami konstrukcyjnymi. Samochód Cinquecento nie spełnia tych warunków.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. wnosił o zweryfikowanie decyzji wydanych w jego sprawie.

Uważał, że decyzje organów obu instancji są niezgodne z obowiązującymi przepisami. Wskazywał, że organ zastosował w jego sprawie przepis art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2002 r. Podnosi, że ponieważ podczas badania homologacyjnego pojazdy poddawane są badaniom na zderzenie czołowe i boczne, pojazd poddany takim badaniom skazany jest na fizyczną kasację. Podnosił, że sprawy dokonywania zmian konstrukcyjnych pojazdów były rozpatrywane przez Sąd Najwyższy i Rzecznika Praw Obywatelskich , a ostateczne uzgodnienia podane do publicznej wiadomości, że dokonywane zmiany w świetle obowiązujących przepisów do końca 2001 r są zgodne z przepisami i nie należy żądać nowego świadectwa homologacji na pojazd już zarejestrowany, ostatecznie przesądziły o sposobie załatwiania tych spraw.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, że brak było podstaw do dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym i zarejestrowania pojazdu jako osobowego. Stwierdziło, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania i tylko w przypadku wyraźnego wskazania przez przepisy przejściowe , możliwe jest stosowanie przepisów uchylonych lub zmienionych . Taka zaś sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Powołało się także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane na gruncie przepisów Prawa o ruchu drogowym , w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r., że dla dokonania zmian dotyczących rodzaju i przeznaczenia pojazdu nie jest wystarczające uzyskanie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego - np. uchwała NSA z dnia 23 października 2000 roku nr OPK 17/00 opubl. w ONSA 2/2001 ,poz.62.Wskazało, że także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001 roku sygn. akt III RN 194/01.oddalającym rewizje nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich stwierdził, że: "nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu(...) w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu (...)."

Na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. nikt się nie stawił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).

W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.

Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada więc jedynie legalność zaskarżonej do niego decyzji (postanowienia), tj. czy nie narusza ona prawa materialnego oraz czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie z tych przyczyn, które wskazał skarżący. W ocenie Sądu bowiem, zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej ( art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)

Przede wszystkim należało zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja wydana została w związku ze zgłoszeniem do rejestracji samochodu , w którym dokonano zmian konstrukcyjnych, wymagających zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.

Odmowa wydania skierowania na dodatkowe badania techniczne celem dokonania zmiany rodzaju pojazdu orzeczona przez organ administracji, w toku prowadzonego postępowania o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu, nie mogła stanowić przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej, rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie wniosku o wydanie skierowania na dodatkowe badania techniczne stanowiło w istocie fragment postępowania dowodowego w sprawie o zarejestrowanie samochodu, który to wniosek organ administracji rozstrzygnął negatywnie.

Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. zd. 1 jako dowód należy dopuścić wszystko, co ,może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem.

Jeżeli więc organ uznaje, że przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu nie zmierza do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia , może takiego dowodu nie przeprowadzać, winien tylko swoje stanowisko uzasadnić.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2003 r – sygn. II SA/Po 648/01 ( ONSA 2003/4/148) stwierdził, że skierowanie przez starostę pojazdu zgłoszonego do rejestracji na dodatkowe badanie techniczne w trybie art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ) nie jest przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej .

Podzielając ten pogląd, podobnie należało więc uznać, że także odmowa skierowania na takie badania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu wskazanego wyroku NSA stwierdził, że postanowienia art. 81 ustawy wprowadzające obowiązek przedstawienia pojazdu do badania technicznego , nie przewidują władczego działania administracji i nie dają podstaw do twierdzenia, że skierowanie na dodatkowe badania techniczne powinno mieć formę prawną decyzji administracyjnej.

Takie stanowisko nie wyłącza możliwości oceny legalności takiego skierowania lub odmowy wydania takiego skierowania . Taka ocena czynności starosty będzie możliwa przy ewentualnym badaniu decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu ( odmowie zarejestrowania) pojazdu.

W tym stanie rzeczy należało więc przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

Ponadto, z załączonych akt administracyjnych wynika, że K. B. i S. C. złożyli w dniu 5 listopada 2001 r wniosek o zarejestrowanie nabytego samochodu Cinquecento 704 jako samochodu ciężarowego. W aktach znajduje się następnie podanie o wydanie skierowania na dodatkowe badania techniczne pojazdu po zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych technicznych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym tj. rodzaju pojazdu, dopuszczalnej ładowności i liczby miejsc , ale równocześnie brak jest wniosku o zarejestrowanie tego samochodu jako samochodu osobowego. Tymczasem decyzja organu I instancji , utrzymana następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie tylko odmawia wydania skierowania na dokonanie zmiany rodzaju pojazdu, ale jednocześnie odmawia przerejestrowania tego samochodu na pojazd osobowy. Rozstrzyga więc kwestię, która nie była objęta wnioskiem , co stanowi naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98 poz. 602 ze zm. ).

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że nie są one trafne.

Organ odwoławczy zawsze ma obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydawania przez niego decyzji , chyba że co innego z przepisów przejściowych.

Za utrwalony w orzecznictwie należy także uznać pogląd, że nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu Stanowisko takie wyrażone zostało nie tylko w wyrokach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanych w odpowiedzi na skargę ale także Uchwale Pięciu Sędziów NSA z 1 lipca 2002 r – OPK22/02 (ONSA 2/2003 poz. 52), w której stwierdzono, że “Przepis art. 68 ust.9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ) , w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 129, poz.1444) przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy"

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji .

Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu orzekanie na podstawie art. 152 p.s.a. o tym ,czy w jakim zakresie decyzje nie podlega wykonaniu, było bezprzedmiotowe.