Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1351/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 151 par. 2, art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 lipca 2022 r. nr IFXIV.7840.1.51.2020 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta Z. decyzją z dnia 26 sierpnia 2019 r., nr [...] , zatwierdził projekt oraz udzielił M. i S. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewidencyjny [...] w J. , gmina R. . Decyzja ta stała się ostateczna wobec niewniesienia odwołania przez żadną ze stron postępowania.

Pismem z dnia 21 listopada 2019 r. A. P. zwróciła się o wszczęcie postępowania kontrolnego w sprawie zabudowy powyższej działki nr [...] .

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia 10 lutego 2020 r., nr [...] , umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] w J. .

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia 18 maja 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P. , nie znalazł podstaw do wydania dla inwestorów nakazów lub zakazów i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 10 lutego 2020 r.

Pismem z dnia 5 lutego 2020 r,. skierowanym do Starosty Z. , A. P. , reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Z. z dnia 26 sierpnia 2019 r. (w skrócie: "decyzja z 2019 r.).

Postanowieniem z dnia 19 maja 2020 r., nr [...], Starosta Z. (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, w skrócie dalej: "k.p.a."), wznowił w tej sprawie postępowanie administracyjne.

Decyzją z dnia 14 lipca 2020 r., nr [...], organ I instancji odmówił uchylenia decyzji własnej z 2019 r., bowiem nie zostały spełnione przesłanki pozwalające uznać A. i Z. P. za stronę postępowania, wobec braku oddziaływania planowanej inwestycji na ich działkę.

W odwołaniu z dnia 15 lipca 2020 r. A. P. , reprezentowana przez doradcę prawnego, zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: "p.b.") w związku z § 13, § 60 i § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, w skrócie: "rozporządzenie") oraz art. 10 k.p.a., bowiem wadliwie zostały ustalone strony postępowania administracyjnego i nie została zachowana minimalna odległość pomiędzy budynkiem projektowanym a już istniejącym na działce (nr [...] ), która powinna wynosić minimum 8 m, a faktycznie wynosi tylko 7 m.

Decyzją z dnia 8 lipca 2021 r., znak IFXIV.7840.1.51.2020, Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji z dnia 14 lipca 2020 r. i stwierdził, że ostateczna decyzja z 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa lecz nie można jej uchylić, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jednakże A. P. i Z. P. powinni być stronami w postępowaniu zakończonym decyzją z 2019 r., bowiem ich działka znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 271 ust. 1 rozporządzenia, organ odwoławczy zauważył, że wyznaczone w nim odległości nie dotyczą lokalizacji obiektów, z których jeden posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Tymczasem, w opisanej już wcześniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 września 2020 r., umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych przy budowie spornego budynku wskazano, że zgodnie z dziennikiem budowy dostosowano ścianę od strony północnej do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego i na etapie realizacji wykonano tę ścianę jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Z tego powodu, w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy odległościowe, określone w § 271 ust. 1 rozporządzenia. Stąd też decyzja z 2019 r. jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi rozporządzenia i nie zaistniały przesłanki dające możliwość jej uchylenia. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., winien ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja z 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa, jak też poinformować o okolicznościach sprzeciwiających się jej uchyleniu.

Na skutek skargi A. P. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r. o sygn. II SA/GI 1040/21, uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 8 lipca 2021 r. i uznał, że wnioskodawcy postępowania wznowieniowego powinni być uznani za stronę postępowania zakończonego decyzją z 2019 r., jak też w postępowaniu wznowieniowym pominięty został Z. P. , bowiem błędnie uznano, że pełnomocnik A. P. reprezentuje również Z. P.. Dodatkowo, organ odwoławczy nie wyjaśnił kwestii związanych z ograniczeniem naturalnego oświetlenia pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżącej (§ 13 rozporządzenia), w tym również czy zostały spełnione wymagania określone w art. 5 ust. 1 p.b., m.in. co do skutków oddziaływania komina projektowanej inwestycji na nieruchomość sąsiednią.

Wojewoda Śląski, decyzją z dnia 12 lipca 2022 r., nr IFXIV.7840.1.51.2020, uwzględnił zalecenia zawarte w przywołanym wyroku z dnia 7 grudnia 2021 r. i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., po rozpatrzeniu odwołania A. P. , uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 14 lipca 2020 r., znak [...], oraz stwierdził, że decyzja ostateczna z 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa lecz nie można jej uchylić, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na przepisy regulujące postępowanie wznowieniowe, zaznaczył, że ponownie ocenił cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uznał, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania, bowiem Państwu P. niewątpliwie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 2019 r., wynikający z treści art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. Dodatkowo, rozważył kwestię przesłaniania pomieszczeń i ich oświetlenia, w oparciu o § 13 ust. 2 rozporządzenia oraz uznał, że taka sytuacja w sprawie nie występuje, a także przedstawił dokonane w tym zakresie pomiary dwóch punktów (krawędzi okapu, który znajduje się najbliżej budynku A. i Z. P. oraz najwyższego punktu budynku inwestorów). Odniósł się również do kwestii możliwego naruszenia § 60 rozporządzenia, przy uwzględnieniu dołączonej do akt administracyjnych analizy nasłonecznienia i uznał, że pokoje należące do A. i Z. P. od strony południowej mają zapewnione 3 godziny czasu nasłonecznienia w okresie wiosny i jesieni. W tym również wykonał zalecenia odnośnie określonych w art. 5 ust. 1 p.b. wymagań i stwierdził, że komin został wykreślony z projektu budowlanego inwestorów, którzy nie planują jego budowy. Jednocześnie podzielił stanowisko, że organ I instancji działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. winien ograniczyć się do stwierdzenia, że ostateczna decyzja z 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa, a to z tego powodu, że działka A. P. i Z. P. znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, stąd też powinni być stronami w postępowaniu zakończonym decyzją z 2019 r.

W skardze, A. P. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieustalenie stanu faktycznego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, a to pominięcie kwestii należytego nasłonecznienia oraz zapewnienia naturalnego oświetlenia jej budynku (pkt 1 ); art. 7 w związku z art. 77 § 1, w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego na okoliczność przesłaniania i zacieniania jej budynku oraz posłużenie się w tym zakresie dokumentem, któremu nie można przypisać waloru opinii biegłego, gdyż nie posiada on wiadomości specjalnych (pkt 2-3); art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w związku z § 13 ust. 1, § 60 ust. 1 i § 271 ust. 1 rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji z 2019 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla budynku, który zgodnie z treścią projektu nie spełniał wymagań w zakresie odległości od innego budynku, jak też odpowiedniego naturalnego nasłonecznienia (pkt 4-5); art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzji z 2019 r. nie można uchylić. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji z 2019 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do sprecyzowanych w skardze zarzutów poinformował, że argumenty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie, nie dokonał ich analizy, jak również nie poczynił jakichkolwiek rozważań w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy przypomnieć, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, a "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Zatem wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 366/20). Wspomniana wcześniej ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone przez sąd w wydanym przez niego orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2562/10).

Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu, które ma charakter nadzwyczajny, czyli wznowionego postępowania zakończonego opisaną na wstępie ostateczną decyzją z 2019 r. o udzieleniu inwestorom pozwolenia na budowę. Przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla danego etapu okoliczności sprawy oraz (wydając rozstrzygnięcia) stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania. Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (w tym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a.), kolejny zaś - mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy w pierwszej kolejności badania istnienia przyczyny wznowienia. Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po ustaleniu, stwierdzeniu zaistnienia przyczyny wznowienia, uchylając równocześnie decyzję dotychczasową (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., o ile w końcowej fazie swych ustaleń nie stwierdzi, iż wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146 k.p.a.). Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że spełnione zostały wymogi formalne, nadto wystąpiła podstawa wznowienia.

Rozstrzygnięcie co do istoty organ wydaje uwzględniając aktualne faktyczne okoliczności sprawy i aktualnie obowiązujące przepisy prawa.

Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego otwiera drogę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ bada przy tym, czy przyczyna wznowienia nie wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a.

Należy także zauważyć, że po myśli art. 151 § 2 k.p.a., który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., który również stanowił postawę wydania zaskarżonej decyzji, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W niniejszej sprawie skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw tej przesłanki wznowienia postępowania leży naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Oznacza to, że w ponownie prowadzonym postępowaniu (po wznowieniu) organy administracji publicznej są obowiązane zagwarantować stronie możliwość obrony jej praw i interesów w tym postępowaniu. Odmowa uchylenia decyzji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego może nastąpić tylko wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Odmowa uchylenia decyzji, orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a., wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarówno bowiem skarżąca, jak i Z. P. , bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 2019 r. Wspomnianą przyczynę wznowienia organ odwoławczy prawidłowo ustalił i wyjaśnił w toku postępowania odwoławczego, co potwierdza uzasadnienie prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. II SA/GI 1040/21 (por. art. 153 p.p.s.a.). Ustalenia te obligowały organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a.

Należy przy tym podkreślić, że wszczęcie postępowania w trybie wznowienia rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego, a zatem w odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 wydanie 4, str. 892). Dopiero przeprowadzenie takiego postępowania, a więc ustalenie stanu faktycznego pozwala na stwierdzenie, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, tamże, s. 869).

Powyższe rozważania muszą prowadzić do wniosku, że w uzasadnieniu decyzji, wydanej na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., należy wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, zatem decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości pozbawiona jest wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających w niej zastosowanie. Zarówno w doktrynie, jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie jest kwestionowane, iż konsekwencją wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych w toku postępowania. Istotną rolę w omawianym zakresie przypisuje się uzasadnieniu decyzji administracyjnej, które stanowi integralną jej część i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie została zachowana opisana powyżej zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.), bowiem organ odwoławczy ponownie ocenił cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawidłowo uznał, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę interes prawny, ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b. (stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są; inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu). Natomiast przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 28 ust. 2 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ostatecznej decyzji z 2019 r., należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy tego terenu.

Odnosząc się natomiast do treści wniosku o wznowienie postępowania, pism skarżącej kierowanych do organu I instancji oraz treści odwołania nie sposób uznać, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych wskazuje, że już na etapie postępowania o pozwolenie na budowę projektant inwestorów dokonał zmian w projekcie budowlanym, tj. dostosował projekt do wymagań w zakresie przepisów przeciwpożarowych. Z projektu wynika, że obecnie ściana północna projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego (m. in. zostały wykreślone na projekcie otwory okienne).

W tym aspekcie wyjaśnić należy, że jeżeli jeden z budynków, o których mowa w § 271 ust. 1 rozporządzenia posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, to odległości określone w tym przepisie nie muszą być zachowane. Powyższe stanowisko zostało zaaprobowane w przywołanym już wcześniej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. II SA/GI 1040/21. Ponadto, wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku mieszkalnego inwestorów zostało potwierdzone w ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 września 2020 r., znak [...], umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych przy jego budowie.

W kwestii zachowania norm nasłonecznienia, o jakich mowa w § 13 rozporządzenia wyjaśnić należy, ze zgodnie z ust. 1 tego przepisu odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zgodnie z § 57 rozporządzenia, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Jak stanowi § 60 ust. 1 rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00-17.00. Jak przyjmuje się w doktrynie wykazanie zgodności inwestycji w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń powinno być dokonane przez przedłożenie analizy przesłaniania, zawierającej stosowne rysunki i opis (najlepiej w projekcie zagospodarowania terenu), co pozwoli na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia. Projekt zagospodarowania terenu inwestycji ma zawierać dane pozwalające stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13, bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ natomiast jest obowiązany ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania pomieszczeń określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Projektowana zabudowa powinna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. linijki słońca zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu jest zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków (por. Bursztynowicz Michał, Sługocka Martyna, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz /WKP 2022/el.).

Zgodnie z § 14 pkt 7 i pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679), część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu zawiera inne niezbędne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych, a także informację o obszarze oddziaływania obiektu. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany, po jego uzupełnieniu zawiera kompletne opracowania dotyczące usytuowania projektowanego budynku, w tym obrazujące zachowanie wymogów nasłonecznienia pomiędzy nim a budynkiem mieszkalnym skarżącej. Przedstawiona została analiza nasłonecznienia i odrębna analiza przesłaniania, które uwzględniają położenie słońca w dniach równonocy wiosennej i jesiennej (k.150-153 akt administracyjnych), oraz zawierają analizę przesłaniania obiektu sąsiedniego i jego nasłonecznienia. Wyznaczono obszary przesłaniania i wysokość przesłaniania, liczoną zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia. Przedstawiona przez inwestora analiza zacienienia i nasłonecznienia wskazuje, że budynek mieszkalny będzie miał zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00, zatem zostały spełnione warunki z § 60 rozporządzenia. Analizy zostały sporządzone przez uprawnioną osobę. W przedmiotowej sprawie słuszne jest też stanowisko, że nie było podstaw do kwestionowania poprawności przedstawionej dokumentacji. Organ odwoławczy zbadał możliwe przysłanianie dla dwóch punktów. Pierwszą odległością jest ta do krawędzi okapu - który znajduje się najbliżej budynku skarżącej - w tym przypadku krawędź okapu znajduje się na wysokości 3,49 m, a odległość od tego punktu do południowej ściany budynku skarżącej wynosi 6,22 m, czyli wysokość jest mniejsza aniżeli odległość pomiędzy tym punktem a budynkiem skarżącej. Drugą odległość, dla której organ odwoławczy zbadał możliwość przesłania jest najwyższy punktu budynku inwestorów, tj. kalenicy głównej - znajduje się ona na wysokości 7,89 m, a odległość od niej do budynku skarżącej wynosi 11,22 m, co również oznacza, że wysokość jest mniejsza aniżeli odległość pomiędzy tym punktem, a budynkiem skarżącej. Stąd też w obu możliwych przypadkach przesłanianie nie wystąpi, co musi prowadzić do wniosku, że zarzut w tym zakresie jest bezzasadny.

Odnosząc się do możliwego naruszenia § 60 rozporządzenia, tj. niezapewnienia minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, że on również nie jest zasadny. Sam fakt, iż budynek inwestorów nie przysłania budynku skarżącej oznacza, że zapewnione ma wystarczające "nasłonecznienie". Ponadto, z ustaleń organu I instancji (np. z dołączonej do akt analizy nasłonecznienia) jasno wynika, że pokoje skarżącej znajdujące się przy południowej części jej budynku mają zapewnione 3 godziny czasu nasłonecznienia - w dzień równonocy wiosennej (21 marca) czas ten trwa od 9:56 do 13:45, zaś w dzień równonocy jesiennej (23 września) od 10:50 do 14:21.

W tym miejscu należy zauważyć, że żądane przez pełnomocnika skarżącej "zobowiązanie Inwestorów do przedłożenia opracowania lub ekspertyzy celem dokonania oceny, że spełnione dla projektowanego budynku są wymogi wskazane w § 13 w.t. jak również w § 60 w.t" nie jest obligatoryjne. Sporządzenie takiej analizy jest konieczne, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że przepisy te mogą zostać naruszone. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zbadał kwestię zachowania norm w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania budynku skarżącej w oparciu o dokumenty zawarte w aktach administracyjnych. Z tego powodu nie sposób podzielić zarzutów skargi w zakresie braku specjalistycznej wiedzy w zebranym materiale dowodowym.

Z analizy akt wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany w sposób rzetelny i skrupulatny oraz był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena dokonana przez organ odwoławczy nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do kwestii komina, której to wyjaśnienia dotyczyły rozważania zawarte w przywołanym już wcześniej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. II SA/GI 1040/21, zaznaczyć należy, że nie został on uwzględniony w projekcie budowlanym, a wręcz został z niego wykreślony, bowiem inwestorzy nie planują jego budowy.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, chociaż organ I instancji wadliwie nie uznał właścicieli działki nr [...] jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 2019 r., zatem wystąpiła w niniejszej sprawie przesłanka wznowieniowa o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym niemniej - w ocenie Sądu - sama inwestycja jest zgodna z przepisami p.b. i rozporządzenia, zawierającego normy techniczno-budowlane. To prowadzi do konkluzji, że w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. który stanowi, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ odwoławczy prawidłowo sprecyzował sentencję zaskarżonej decyzji, w oparciu o treść art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 14 lipca 2020 r., a także uznał, że decyzja ostateczna z 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa lecz nie można jej uchylić, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).