Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2959/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 apr. 1 art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser sędzia NSA Elżbieta Kremer /spr./ sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2322/11 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2322/11 oddalił skargę R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji w kwietniu 2011 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z uzyskaną informacją o skazaniu go w postępowaniu karnym. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II K 128/09 (prawomocnym od dnia 12 października 2010 r.) został on bowiem uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 220 § 1 kk w zb. z art. 155 kk i za to skazano go na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres dwóch lat próby oraz na karę grzywny w wysokości 1.200 zł. Skarżący był oskarżony o to, że jako prezes spółki nie dopełnił obowiązku i dopuścił do używania na terenie zakładu ciągnik rolniczy oraz przyczepę, które nie powinny być dopuszczone do eksploatacji na drogach wewnątrzzakładowych ze względu na wadliwy stan techniczny, w wyniku czego podczas eksploatacji tych maszyn doszło do pęknięcia dźwigienki rozłączającej sprzęgło w ciągniku i przyciśnięcia pracownika tylnym lewym kołem do metalowego dyszla przyczepy, co spowodowało zgon wymienionego. W toku postępowania organ I instancji uzyskał ponadto pozytywną opinię o stronie z Koła Łowieckiego i z miejsca zamieszkania oraz protokół zgodnego z przepisami przechowywania przez nią broni. Uznając, iż ustalone w toku postępowania okoliczności spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, Podlaski Komendant Wojewódzki Policji cofnął pozwolenie na broń myśliwską.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie, wskazując, iż organ musi wykazać bezpośredni związek pomiędzy popełnionym przez posiadacza pozwolenia czynem, za który został skazany, a cechami jego charakteru i dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że użyje on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W jego przypadku związku takiego organ nie wykazał, a jego dotychczasowa postawa (dotychczas nigdy nie był karany, posiada pozytywne opinie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, stroni od alkoholu, jest osobą bardzo spokojną i odpowiedzialną), ani okoliczności popełnionego czynu nie dają podstaw do uznania, że mógłby użyć broni niezgodnie z przeznaczeniem. Strona opisała okoliczności, w jakich doszło do jej skazania. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, z którego wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania m. in. za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi w takich przypadkach podejmować żadnych czynności potwierdzających istnienie zagrożenia, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego. Organ wskazał też na nowe brzmienie ww. przepisu wprowadzone ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji... (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) i stwierdził, że organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie m. in. skazanej za przestępstwa umyślne. Wyrok skazujący wiąże organ.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sprawca przestępstwa z art. 220 § 1 kk należącego do katalogu przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, a polegającego na niedopełnieniu obowiązków z zakresu BHP jest osobą, wobec której zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, podczas gdy brak jest bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem a jego cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy użycia broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 7, 77 i 107 § 3 kpa i wydanie decyzji uzasadnionej w sposób sprzeczny z przepisami prawa, dowolny, nielogiczny, nieuwzględniający słusznego interesu obywatela i wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie, podczas gdy poprawne ustalenie faktów jest niezbędnym elementem zastosowania normy prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż żadna znana skarżącemu wykładnia nie przewiduje rodzaju interpretacji, jaka została przyjęta w niniejszej sprawie. Organ powinien bowiem posłużyć się wykładnią celowościową przywołanych wyżej przepisów, ażeby dojść do przekonania, że skazanie z art. 220 § 1 kk samo w sobie nie uzasadnia jeszcze stwierdzenia, że zachodzi uzasadniona obawa, że posiadacz pozwolenia na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nawet ogólnikowe stwierdzenie, że czyn ma związek z przestępstwem przeciwko życiu lub zdrowiu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ Policji przy cofnięciu pozwolenia na broń nie może powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem, a niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b powołanej. ustawy. W takich przypadkach organ nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy rzeczywiście obawa istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Skarżący prawomocnym wyrokiem karnym, został skazany za umyślne przestępstwo z art. 220 kk (art. 15 ust. 1 pkt 6 a ustawy) oraz z art. 155 kk nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu (art. 15 ust. 1 pkt 6 b ustawy), wobec czego rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, a inne okoliczności nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż nie przewidują tego przepisy prawa.

Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 18 ust. 1 punkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004, Nr 52, poz. 525) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sprawca przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. należącego do katalogu przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, a polegającego na niedopełnieniu obowiązków z zakresu BHP jest osobą, wobec której zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, podczas gdy brak jest bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem a jego cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy użycia broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w

szczególności przepisu art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4|ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez przyjęcie wadliwych ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy polegających na uznaniu, iż sprawca przestępstwa z art. 220 § 1 kk jest osobą, wobec której zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w

szczególności przepisu art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art, 107 § 3 kpa polegające na wadliwym uznaniu, że Komendant Główny Policji w Warszawie rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy pomimo, iż organ administracji nie odniósł się do znajdujących się w aktach sprawy dowodów wskazujących na fakt, iż skarżący jest osobą spokojną, wcześniej niekaraną, cieszącą się uznaniem społecznym i dobrą opinią, prezesem dobrze radzącej sobie na rynku spółki, oraz posiadającym pozytywną opinii Związku Łowickiego, iż używał on broni zgodnie z jej przeznaczeniem, w sposób niezagrażajacy bezpieczeństwu innych osób, a jedynie w celu realizacji swojego hobby, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w

szczególności przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ppsa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji wydania przez Komendanta Głównego Policji w Warszawie decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy;

- przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w

szczególności przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ppsa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zastosowania przez Komendanta Głównego Policji w Warszawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie został oskarżony o popełnienie czynu przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Popełnione przez niego przestępstwo nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń. Obawa użycia broni musi być bowiem realna u uzasadniona indywidualnymi okolicznościami. Sąd nie zbadał wnikliwie sprawy. Nie jest wystarczające samo skazanie wyrokiem karnym. Cofnięcie pozwolenia nie jest obligatoryjne, lecz ocenne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest prawomocne skazanie za jakiekolwiek przestępstwo umyślne. Organ jest do tego zobligowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Mając na uwadze, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są konsekwencją podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego zasadne jest, aby w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, albowiem wyniki dokonanej oceny prawnej, będą mieć bezpośredni wpływ na ocenę i zasadność sformułowanych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy przepisu art.18 ust.1 pkt.2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sprawca przestępstwa z art.220§ 1 k.k. należącego do katalogu przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, a polegającego na niedopełnieniu obowiązków z zakresu BHP jest osobą wobec której zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, podczas gdy brak jest bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem a jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezprzedmiotowy.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarżący kasacyjnie jednoznacznie odwołuje się do treści art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji w brzmieniu tego przepisu jaki obowiązywał do dnia 10 marca 2011r. Wówczas przepis ten stanowił, że pozwolenia na bron nie wydaje się osobom: co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009r. sygn.akt II OPS 4/09, osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm). Należy jednak zwrócić uwagę, że ustawą z dnia 5 stycznia 2011r. zmieniającą ustawę z dnia 21 maja 1999r. o obroni i amunicji (Dz.U. 2011, Nr 38, poz.195), która weszła w życie w dniu 10 marca 2011r. zmieniony został art.15 ust.1 pkt 6 ustawy. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:

a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:

- przeciwko życiu i zdrowiu,

- przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

W tej normie prawnej prawodawca przesądził więc, że za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, uważa się tego, kto został prawomocnie skazany przez Sąd za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanego za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. To sam ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przesądził zatem, jakie osoby stanowią określone w tym przepisie zagrożenie, jednym słowem jest to osoba która została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne, natomiast nie ma prawnego znaczenia jakich praw dotyczyło to przestępstwo. Tym samym skazanie skarżącego kasacyjnie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 23 lutego 2010r. (wyrok prawomocny od dnia 12 października 2010r.) sygn.akt II K 128/09 za przestępstwo z art.220 § 1 kk. w zw. z art. 155 k.k., zważywszy że przestępstwo z art. 220 § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym, spełnia przesłankę z art.15 ust.1 pkt 6 lit.a ustawy. Należy jeszcze zaznaczyć, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia zezwolenia na broń zostało wszczęte w kwietniu 2011r., a więc w czasie gdy obowiązywał już znowelizowany art.15 ust.1 pkt 6 ustawy. Zgodnie zaś z art.3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy (...) tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Mając tym samym na uwadze stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji , oraz bezsporny fakt skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego, tym samym podniesiony zarzut nie mógł być uwzględniony.

W takich okolicznościach bezprzedmiotowe są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.