Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1237/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Koszty sądowe
Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 243
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tytułem wpisu. Odrzucenie skargi w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

TEZY

Nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tytułem wpisu. Odrzucenie skargi w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia del. NSA Krystyna Zaremba (sprawozdawca), Protokolant Ewelina Król, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Grzegorza C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 117/04 w sprawie ze skargi Grzegorza C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2005 r. III SA/Wa 117/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Grzegorza C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r.

Sąd ustalił, że do złożonej w dniu 23 stycznia 2004 r. skargi na ww. decyzję, skarżący załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia 22 marca 2004 r. oraz z dnia 9 czerwca 2004 r. odmówił przyznanie skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. Sąd wezwał Grzegorza C. do uiszczenia należnego wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.

W dniu 16 grudnia 2004 r. skarżący odebrał to wezwanie, ale mimo poinformowania o skutkach nieuiszczenia wpisu - nie opłacił skargi.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 oraz art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a./.

W skardze kasacyjnej wniesionej od wymienionego wyżej postanowienia Sądu I instancji sporządzonej przez osobę uprawnioną do tej czynności w rozumieniu art. 175 par. 3 pkt 1 p.p.s.a. Grzegorz C. wniósł o uchylenie orzeczenia i spowodowanie aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 22 grudnia 2004 r. o przyznanie mu prawa pomocy.

Opierając skargę kasacyjną na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono, że Sąd I instancji nie rozpoznając wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego i nieodpłatne ustanowienie doradcy podatkowego - naruszył przepis art. 243 i następne ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi podano, że skarżący po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 16.315 zł w dniu 16 grudnia 2004 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy.

Pismo nadane zostało przesyłką poleconą w dniu 23 grudnia 2004 r. - czyli przed upływem terminu udzielonemu skarżącemu przez Sąd w wezwaniu do uiszczenia wpisu.

Jak wynika z informacji udzielonej przez Pocztę, pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 27 grudnia 2004 r. i obowiązkiem Sądu było rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 243 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona chociaż nie odpowiada wymaganiom art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ sformułowanie, że nastąpiło naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 243 i "następnych" cyt. ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej co do jej podstaw; musi opierać się na przepisach wyraźnie w skardze kasacyjnej wskazanych.

Niewątpliwie jednak w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i w konsekwencji pozbawienia skarżącego prawa do Sądu.

Zgodnie z art. 243 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy strona może wnieść przed wszczęciem postępowania lub w jego toku - w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania prawomocnym wyrokiem.

W szczególności strona może złożyć taki wniosek po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej w terminie do uiszczenia tejże opłaty.

Nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tytułem wpisu /por. postanowienie SN z 8 października 1998 r., III RN 54/98 - OSNAP 1999 nr 11 poz. 356/.

Odrzucenie skargi w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /por. postanowienie SN z 14 listopada 2002 r. - III RN 7/02 - OSNPU 2003 nr 22 poz. 530/.

Jak wynika z akt sprawy przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, Sąd I instancji odrzucił skargę z uzasadnieniem, że w wyznaczonym terminie nie uiszczono wpisu chociaż w terminie tym skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go od wpisu.

Takie rozstrzygnięcie jest zatem przedwczesne i pozostaje w sprzeczności z powołanym na wstępie przepisem art. 243 p.p.s.a.

Dlatego mając powyższe na względzie, należało na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie.