Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 517/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art.156 par. 1 pkt 2, art. 129 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącej J. T. kwotę 82 (osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2007 r., nr [...] odmawiającą J. T. przyznania renty specjalnej.

Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2086/06 uchylił decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2005 r., nr [...] odmawiającą przyznania J. T. renty specjalnej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku J. T. z dnia 9 sierpnia 2005 r. o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 29 października 2007 r.

J. T. w dniu 13 listopada 2007 r. wniosła do Prezesa Rady Ministrów o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego strony, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, iż J. T. ukończyła 60 lat, jest rencistką II grupy, radną Miejskiej Rady Gminy M. i od wielu lat aktywną działaczką społeczną. Orzeczeniem Obwodowej Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] czerwca 1993 r. wnioskodawczyni została zaliczona do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Komisja stwierdziła jednocześnie, że inwalidztwo ma charakter trwały i ww. jest całkowicie niezdolna do pracy w warunkach normalnych. Skarżąca w latach [...] była zatrudniona w [...] w G. oraz działała w [...]. W roku [...] odeszła na rentę inwalidzką. Przez wiele lat zajmowała się pracą na rzecz lokalnej społeczności. Działała w P. [...], od [...] była radną [...] w M., a w latach [...] członkiem K.,[...]. Pełniła funkcję T.w M. w latach [...], a w latach [...] ławnika w Sądzie Rejonowym. Obecnie J. T. jest Przewodniczącą S. (od [...]) i Radną [...] (od [...]). Równolegle prowadzi F., który powstał z jej inicjatywy. Za działalność społeczną wnioskodawczyni była wielokrotnie nagradzana, m.in. Złotą Odznaką Honorową przez Zarząd Główny [...] w W., Złotą Odznaką Honorową [...] przez Radę Naczelną oraz Brązowym Krzyżem Zasługi nadanym przez Radę Państwa. Osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej znajdują potwierdzenie w zaświadczeniu wydanym przez Urząd Miasta i Gminy M. oraz licznych dyplomach i listach pochwalnych. J. T. utrzymuje się z renty inwalidzkiej (495 zł) oraz diety radnej w wysokości ok. 340 zł. Wnioskodawczyni we wrześniu 2004 r. uległa wypadkowi podczas pełnienia pracy społecznej i od tej pory zmuszona jest przyjmować droższe leki, których miesięczny koszt wynosi od 100 do 180 zł. Mieszka samotnie, stałe podstawowe opłaty miesięczne (bez lekarstw) wynoszą ok. 420 zł. Pozostałe środki są niewystarczające na bardzo skromne życie.

W ocenie Prezesa Rady Ministrów, zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienie nie stanowią szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania J. T. renty specjalnej. Podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) są przede wszystkim udokumentowane okoliczności, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności np. politycznej, naukowej, społecznej, gospodarczej, położył wybitne zasługi dla rozwoju kraju, a jego obecna sytuacja socjalno - bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań. Podniesiona przez wnioskodawczynię okoliczność otrzymywania zbyt niskiej emerytury, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia specjalnego. Dokonania J. T. w dziedzinie kultury i prac społecznych, choć niezaprzeczalnie istnieją, nie zostały jednak uznane za na tyle wyjątkowe i szczególne (dokonując porównań z osobami pełniącymi podobne funkcje i prowadzącymi podobną działalność), by mówić o wybitnych osiągnięciach położonych na rzecz kraju. Ponadto, obecny dochód wnioskodawczyni zwiększył się o kwotę diety radnej w wysokości 608 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni w decyzji z dnia [...] października 2007 r. została poinformowana, że w przypadku pogorszenia sytuacji materialnej, po upływie okresu pobierania diety radnej, może zwrócić się do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty specjalnej.

Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie zgadzając się z tą decyzją skarżąca podniosła, iż stale pogarszający się stan jej zdrowia znacznie obniżył jej sprawność fizyczną i aktywność społeczną. Niskie dochody w powiązaniu z wydatkami na leczenie powodują, iż nie stać jej na zapewnienie sobie podstawowych potrzeb bytowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli, Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż zostały w niej podane.

Na podstawie art. 127 § 1 i 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosowanie zaś do postanowień art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Zgodnie z art. 57 § 1 i 5 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, od tego organu administracji publicznej, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

Warunkiem zachowania terminu w przypadku nadania pisma (przesyłki) za pośrednictwem poczty jest jego złożenie w przewidzianym prawem terminie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 29 października 2007 r., co wynika z pisma reklamacyjnego Poczty Polskiej z dnia 9 maja 2008 r., nr [...]. Czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał z dniem 12 listopada 2007 r. (poniedziałek). Tymczasem przesyłka z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2007 r., została złożona przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu 13 listopada 2007 r., co wynika ze stempla pocztowego znajdującego się na przesyłce poleconej nr R [...]. Zatem środek zaskarżenia wniesiony został przez stronę z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia środka odwoławczego – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego odwołania, czego następstwem jest ostateczność kwestionowanego orzeczenia.

Rozpoznanie wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takim przypadku dochodzi bowiem do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym orzeczenia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości, ustalonej przepisem art. 16 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.