Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 80/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1 i par. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 a) i c), art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23 par. 7, art. art. 29, art. 85 par. 1, art. 262
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 122, art. 123 par. 1, art. 187 par. 1, art, 191, art. 192, art. 197 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2004 r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu, na podstawie art. 207, art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623 ), art. 64, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c w związku z art. 23 § 7, art. 70, art. 209, art. 262, art. 198 ustawy z dnia , 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz § 5 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. z 2001 r. Nr 84, poz. 914 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 1 i 2 i art. 15 ust. 4, art. 18 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia 16 września 2002 r. dokonane w formie pisemnej na dokumencie SAD [...], dotyczące procedury dopuszczenia do obrotu towaru - obuwia sportowo - treningowego w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego w wyżej wymienionym dokumencie SAD i określił kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług w nowej, wyższej wysokości w wysokości 94. W zakresie określenia kwoty długu celnego organ pierwszej instancji powołał się na przepisy art. 222 § 1, art.29 w związku z art. 23 § 7, art. 13, art. 19 § 3 i art. 231 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, § 2 pkt 3, § § 11 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 857 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 16 września 2002 r. S. S. Zakład [...] zgłosił na podstawie dokumentu SAD [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu obuwie. W trakcie rewizji celnej stwierdzono obuwie sportowe, sznurowane, cholewki do kostki, na podeszwie z tworzywa, wykonane ze skóry wtórnej. Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego i zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego przystąpiono do jego weryfikacji, podczas której zakwestionowano wiarygodność przedłożonej faktury nr [...] z uwagi na bardzo niską cenę sprowadzonego towaru, która wynosiła 1,00 USD , to jest 4,1563 PLN. Ustalono to na podstawie materiałów porównawczych, w posiadaniu których jest organ celny, biorąc pod uwagę najniższe ceny podobnych wyrobów stosowanych w transakcjach kupna-sprzedaży w handlu hurtowym oraz analizując zgłoszenia celne OBR nr [...] z dnia 13.09.2002 r., nr [...] z dnia 13.09.2002 r., [...] z dnia 13.09.2002 r., nr [...] z dnia 16.09.2002 r., nr [...] z dnia 11.09.2002 r., w których cena obuwia wahała się w granicach 45,74 zł -100,37 zł za parę.

Przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. W niniejszej sprawie wartość celna towarów została ustalona zastępczą metodą wyceny określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami dotyczącymi artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych Handlu z 1994 r., przepisów działu III Kodeksu celnego - Wartość celna towarów. Organ celny wyjaśnił dlaczego nie mógł zastosować metod wyceny określonych w art. art. 23, 25, 26, 27 i 28 Kodeksu celnego, wskazując m.in. na to, że posiadany materiał porównawczy nie zawiera wszystkich potrzebnych elementów, a w szczególności inny jest poziom handlu, inne ilości towaru, inna jakość towaru, jak też brak jest próbek towaru, które można by poddać porównawczym badaniom organoleptycznym. W celu ustalenia rzeczywistej wartości sprowadzonego towaru metodą przewidzianą w art. 29 § 1 Kodeksu celnego sprowadzonego w dniu 16 września 2002 r. towaru pobrano losowo reprezentatywne próbki w obecności zgłaszającego i przekazano je do ekspertyzy do Centrum [...] w P. w celu określenia ceny hurtowej na rynku polskim tego rodzaju towarów podobnych, z uwzględnieniem jakości i gatunku towaru. Na podstawie ekspertyzy z dnia 11.10.2002 r. i aneksu z dnia 6.04.2004 r. przyjęto cenę hurtową netto w wysokości 35,00PLN, jako najniższą określoną w ekspertyzie ustaloną w Hurtowni Obuwia [...] w P. Cenę tę organ celny pomniejszył o marżę w wysokości 20% oraz o cło konwencyjne na poziomie 17 %. Zdaniem organu celnego, zastosowanie dla odliczeń 17% stawki celnej konwencyjnej i marży 20% oraz przyjęcie najniższej z cen wskazanych w ekspertyzie, dowodzą, iż postępowanie celne prowadzone było bezstronnie i w sposób budzący zaufanie, mając na względzie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazano też, że dla udokumentowania kraju pochodzenia przedmiotowego towaru z C., strona przedstawiła świadectwo pochodzenia na formularzu Form A nr [...] z dnia 9 września 2002 r. i na jego podstawie wnioskowała o zastosowanie stawki konwencyjnej. Świadectwo to w trakcie prowadzonego postępowania celnego poddano wyrywkowej weryfikacji, która miała na celu potwierdzenie jego autentyczności. W dniu 22.01.2004 r. Izba Celna w Poznaniu nadesłała kopię pisma władz [...] informujące, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia nie było wystawione przez ich biuro, a użyte pieczęcie i podpisy są sfałszowane. Wobec tego organ uznał świadectwo za nieautentyczne i dla obliczenia kwoty długu celnego przyjął stawkę celną autonomiczną. Sprowadzone towary należały bowiem do sekcji XI Taryfy celnej, dla których zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 857 ze zm.) wymagane jest świadectwo pochodzenia. Jako kraj pochodzenia przedmiotowej odzieży przyjęto W., zgodnie z informacją zawartą w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...] z dnia 7.09.2002 r.

Organ celny wyjaśnił ponadto, że zakwestionowanie wartości celnej towaru objętego weryfikowanym zgłoszeniem celnym oraz określenie niniejszą decyzją kwoty długu celnego spowodowało konieczność określenia w decyzji na nowo kwoty należnego podatku od towarów i usług, zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) w zw. z ustawą kompetencyjną z dnia 27.06.2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 1302 ).

W odwołaniu od powyższej decyzji S. S. - Zakład [...] w N. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Odwołujący podniósł, iż organy celne nie wskazały czy porównywane ceny transakcji zakupu-sprzedaży odnoszą się w jakikolwiek sposób do czasu, w którym dokonał zakupu i importu. Ponadto wskazując na materiał porównawczy i ceny z niego wynikające organ celny pominął takie kwestie jak: ilość zaimportowanego towaru użytego jako materiał porównawczy, kierunku przywozu towaru oraz stwierdzenia czy towar ten objęty był również postępowaniem weryfikacyjnym. Organ celny nie podał również jakimi kierował się przesłankami uznając, że cena zapłacona za towar jest zaniżona, Nie uzasadnione jest także określenie wartości celnej przedmiotowego towaru w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego, bowiem organ celny jak sam wskazał posiadał materiał porównawczy, który stanowił przesłankę do weryfikacji zgłoszenia celnego. Odwołujący zarzucił też nieprawidłowy sposób ustalenia ceny jednostkowej towaru poprzez brak uwzględnienia w dokonywanej kalkulacji kwoty podatku VAT, który ma wpływ na ostateczną wysokość ceny jednostkowej. Zdaniem odwołującego naruszono również art. 27 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ celny ma obowiązek pomniejszenia wartości celnej towaru o m. in. należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży oraz art. 190 Ordynacji podatkowej odmawiając stronie czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej przez ograniczanie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia 2 grudnia 2005 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1 oraz art. 85 § 1, art. 13 § 1, art. 15 § 1 pkt 1, art. 19 § 1 i § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 11 ust. 1 i 2, § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), art. 11 ust. 2 i ust. 5, art. 15 ust. 4 i ust. 4c, art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 623)

- uchylił decyzję organu celnego I instancji w części i orzekł na nowo obniżając wartość celną, należne cło oraz wysokość podatku,

- w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że obniżenie wartości celnej było wynikiem podwyższenia marży z 20% do 40 % przyjętej do kalkulacji ceny obuwia. W pozostałym zakresie organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne organu I instancji oraz w całości podzielił argumentację prawną, przedstawiając ją ponownie w swojej decyzji.

Podkreślił, że o zakwestionowaniu na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego przez Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu wiarygodności faktury zdecydowała rażąco niska cena sprowadzonego towaru, w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Powyższe organ celny I instancji ustalił na podstawie wykazów cen importowanego obuwia w handlu hurtowym, w których posiadaniu jest organ celny oraz po przeanalizowaniu pięciu innych zgłoszeń celnych ( o wskazanych numerach ). Materiały poglądowe są to materiały dotyczące notowań cenowych różnego rodzaju towarów w handlu hurtowym na terenie kraju. Jednakże ze względu np. na większą rozbieżność czasową aniżeli przewidują przepisy celne na wykorzystanie takich materiałów do ustalania wartości celnej metodami zastępczymi ( powyżej 90 dni ), czy np. zbyt skąpy opis towaru, brak próbek towaru, czy brak fotografii towaru powoduje, że ww. materiał jest jedynie materiałem poglądowym, a nie materiałem porównawczym.

Wobec braku możliwości uzyskania materiałów porównawczych wynikających z innych zgłoszeń celnych, organ I instancji słusznie uznał, że nie jest w stanie zastosować metod określonych w art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego. Powyższa okoliczność spowodowała także, że nie można było uzyskać informacji o cenach sprzedaży na polskim obszarze celnym towaru identycznego lub podobnego, co towar zgłoszony do odprawy celnej przez stronę. Brak było zatem możliwości zastosowania metody ustalania wartości celnej, o której mowa w art. 27 Kodeksu celnego.

Wobec niezastosowania przepisu art. 28 Kodeksu celnego przez organy celne, organ II instancji wyjaśnił, że wartość celna towarów importowanych ustalana na podstawie postanowień Artykułu 6 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., opierać się powinna na wartości kalkulowanej. Wartość kalkulowana jest sumą:

1) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych w wytworzeniu towarów importowanych,

2) kwoty na zyski i koszty ogóle równej kwocie zazwyczaj uzyskanej przy sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju, co towary, dla których ustalana jest wartość celna przez producentów w kraju eksportu przy eksporcie do kraju importu,

3) kosztów lub wartości wszelakich innych wydatków niezbędnych dla uzyskania opcji ustalania wartości celnej wybranej przez danego Członka w ramach postanowień ust. 2 Artykułu 8.

Procesy produkcji i ww. dane finansowe niezbędne do ustalenia wartości celnej w trybie ww. przepisu objęte są prawie zawsze tajemnicą producentów a ich uzyskanie w pełnym zakresie, przy zapewnieniu przez ww. Porozumienie, dobrowolność ich przekazywania państwu obcemu jest wręcz niemożliwe.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu uznał, iż Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu prawidłowo wykluczył wcześniejsze metody ustalania wartości celnej towaru i skorzystał przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowego towaru z metody "ostatniej szansy". Organ I instancji nie dopuścił się przy tym dowolności w przyjęciu ww. metody ustalania wartości celnej i jednocześnie działał on zgodnie z zasadą opisaną w art. 24 Kodeksu celnego.

Wycena towaru zawarta w ekspertyzie z dnia 11 października 2002 r. uzupełnionej pismem z dnia 8 kwietnia 2004 r. dokonana została na podstawie analizy cen hurtowych netto (bez podatku VAT) towarów o identycznej lub podobnej charakterystyce pochodzących z C. i z W. Oparto ją o aktualne ceny hurtowe w Hurtowni Obuwia [...] P., na Targowisku [...] w P. i Centrum Handlowym [...] w P. W aneksie z dnia 6 kwietnia 2004 r. ( w uzasadnieniu wpisano omyłkowo 2003 ) podano, że ceny występujące w hurtowniach kształtowały się na poziomie 35-40 zł. Z uwagi na brak w ekspertyzie informacji o wysokości marży organ celny II instancji posłużył się posiadaną bazą danych oraz ekspertyzą wykonaną w innej sprawie przez Zespół Rzeczoznawców [...] w L., w której ustalono wartość obuwia sprowadzonego w 2002 r. z D. w ilości 24192 pary i 12888 par i przyjęto wysokość marży na poziomie 40 %. Przyjęta w kalkulacji stawka celna konwencyjna ( 17 % ) jest zdaniem organu odwoławczego prawidłowa, gdyż w praktyce zdecydowana większość towarów jest obciążona taką stawką.

W kwestii zasadności zastosowanej przez organ celny pierwszej instancji stawki autonomicznej zamiast konwencyjnej przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonego obuwia, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nastąpiło to w związku z odrzuceniem przedstawionego przez stronę świadectwa pochodzenia, wymaganego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. z uwagi na fakt, że sprowadzone towary należą do sekcji XI Taryfy celnej. Dlatego rozstrzygniecie Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu w części dotyczącej zastosowania stawki celnej było prawidłowe.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu organy celne przedsięwzięły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, stosując się do wymogów określonych w przepisach art. 180 § 1, 187 § 1, 191 i 122 Ordynacji podatkowej. Nie uchybiono również zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu bowiem strona była przed wydaniem obu decyzji poinformowana o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem i wyznaczono jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się.

W skardze na powyższą decyzję S. S. Zakład [...] w N. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej z dnia 24 sierpnia 2004 r. wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu, podnosząc iż organy celne dopuściły się naruszenia zasady określonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, ponieważ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odbyło się bez udziału strony. Ponadto w aktach sprawy brak jest postanowienia o powołaniu biegłego. W dalszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez niewskazanie uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wartości celnej oraz podniósł, że nie wykazano, czy przyjęte za podstawę weryfikacji zgłoszenia celnego ceny jednostkowe odzieży powzięte z innych zgłoszeń celnych, nie były objęte takimi samym postępowaniem. Skarżący zarzucił też, iż przy ustaleniu ceny jednostkowej towaru nie uwzględniono podatku VAT. Wskazał również na naruszenie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania osobie reprezentującej stronę, bowiem stronę przed organem celnym reprezentował M. S., który dokonał w jej imieniu zgłoszenia celnego. Jednak organ celny wszczynając postępowanie pisma swoje kierował bezpośrednio do skarżącego, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia kwestii dalszej reprezentacji strony przez osobę zgłaszającą towar do odprawy celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej i w tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu w części, odnoszącej się do ustalenia wartości celnej towaru i kwoty podatku od towarów i usług. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zastosowany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), jednoznacznie stwierdzał, że powody odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej muszą mieć charakter uzasadniony oraz dotyczyć wiarygodności (materialnej lub formalnej) i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, względnie polegać na braku dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ustawodawca nie upoważnił organów celnych do dowolnego odrzucania wartości transakcyjnej. W rozpatrywanej sprawie organy celne wskazały na znane sobie transakcje kupna-sprzedaży w handlu hurtowym oraz pięć dołączonych do akt administracyjnych zgłoszeń celnych SAD OBR, na podstawie których uznały, że cena towaru jest zaniżona. W związku z tym wyjaśnić należy, że nie można uznać za wystarczający dla zastosowania przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego materiał porównawczy w postaci danych o transakcjach kupna - sprzedaży znanych tylko organom celnym a nie ujawnionych stronie w toku postępowania i następnie w decyzji. Stanowi to bowiem naruszenie obowiązku zapewnienia stronom udziału w każdym stadium postępowania wyrażonego w art.123 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego jak również przepisu art. 192 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Również materiał w postaci pięciu dokumentów SAD OBR, na podstawie których uznano, że cena transakcyjna jest znacznie zaniżona był niewystarczający jako materiał poglądowy. Zgłoszenie celne strony z dnia 16 września 2002 r. dotyczyło 10200 sztuk butów sportowo-treningowych.. Z ekspertyzy wynika, że część wierzchnia cholewki była wykonana z materiału zamszopodobnego, bez określenia jego składu surowcowego; wewnątrz buta znajdowała się wkładka z tworzywa sztucznego, a skład surowcowy podeszwy nie został określony. Sad-y przyjęte jako materiał poglądowy opisują dokładnie materiał z jakiego obuwie jest wykonane. Jeśli chodzi o podeszwy są to najczęściej guma i materiał syntetyczny, natomiast cholewki wykonane są ze skóry, syntetyku lub materiału włókienniczego. Obuwie to było sprowadzone przeważająco w ilości ca 20-40 par oraz 74, 90, 160 i 400 par. Niektóre SAD-y są częściowo nieczytelne, zwłaszcza co do rodzaju towaru ( por. k. 3-9 akt administracyjnych ). Przy niektórych pozycjach naniesiono odręcznie cenę jednostkową, jednakże nie poparto tej informacji żadnym wyjaśnieniem ( fakturą ) co do źródła jej wyliczenia.

Kwestionowanie materialnej wiarygodności faktury przedstawionej przez skarżącego tylko na tej podstawie, że towar podobny tylko z nazwy - obuwie sportowe - zakupiony przez inny podmiot u innego sprzedawcy opiewa na wyższą cenę zakupu, bez wyjaśnienia okoliczności kwestionowanego zakupu np. ilości i częstotliwości zakupów hurtowych u danego sprzedawcy, czyni taką ocenę jednostronną. Podkreślić należy bardzo dużą różnicę ilościową zakupów skarżącego - jednorazowo 10200 par i zakupów z dołączonych innych SAD-ów, gdzie występuje po kilkanaście, a najwyższy jednorazowy zakup to czterysta par. Organy celne same oceniły ten materiał bardzo krytycznie jako materiał porównawczy, wskazując na brak próbek towaru, niemożność oceny cech i składu materiału, inny poziom handlu, inną ilość, lepszą jakość, co nie przeszkodziło im w uznaniu go za wystarczający do przyjęcia, że doszło do rażącego zaniżenia ceny. Reasumując należy stwierdzić, że brak w aktach administracyjnych właściwych materiałów poglądowych oznacza w ocenie sądu, że organ celny zakwestionował wiarygodność i dokładność danych zawartych w fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego opierając się wyłącznie na swoim przeświadczeniu, a nie prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym, co narusza przepis art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i w rezultacie nie wypełnia dyspozycji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Wątpliwości Sądu budzi także sposób ustalenia wartości celnej importowanego obuwia na zasadzie art. 29 kodeksu celnego, a zatem z wykorzystaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym. W tym celu organ celny posłużył się wyceną odzieży dokonaną w Centrum [...] w Poznaniu. W ekspertyzie wykonanej w dniu 11 października.2002 r. (k. 59 akt adm.) opisano nadesłaną próbkę bez podania numeru plomby i kraju pochodzenia. Szczegółowo scharakteryzowano wygląd obuwia - próbki, jednakże nie podano żadnej informacji o obuwiu przyjętym do porównania poza ogólnikowym stwierdzeniem, że było to obuwie podobne, pochodzące z C. i z W. (występujące w jednej [...] hurtowni [...] ). Pozostałe źródła dotyczyły handlu detalicznego, co wyjaśniono w aneksie. Nie podano też z jakich elementów składały się ceny poszczególnego towaru, czy zawierały prowizje pośredników w obrocie towarem, koszty składowania itp. Zdaniem Sądu powyższa opinia jako zbyt lakoniczna i niejednoznaczna jak też niedokładna co do opisu próbki nie mogła stanowić podstawy do precyzyjnego określenia wartości celnej towaru, a jej wykorzystanie przez organy celne w niniejszym postępowaniu stanowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego, nakazującego organom dążenie do prawdy obiektywnej poprzez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z powyższych względów w ocenie Sądu przedmiotowa opinia biegłego towaroznawcy nie spełnia wymogów określonych art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie dostarczyła ona w istocie wyczerpujących i rzetelnych danych służących do prawidłowego określenia wartości celnej towaru.

Rozpatrując sprawę ponownie rzeczą organów celnych będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a w szczególności rozważenie zasadności zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej towaru jako wartości celnej wynikającej z faktury handlowej przedstawionej przez stronę do zgłoszenia celnego w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego i art. 23 § 7 kodeksu celnego. W przypadku zaś wskazania przez organ celny uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej importowanej odzieży sporządzenie uzupełniającej opinii biegłego spełniającej wymogi art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 187 Ordynacji podatkowej.

Nieuzasadnione okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące pominięcia w postępowaniu pełnomocnika strony, to jest jego syna, M. S., bowiem zawiadomienie o przystąpieniu do weryfikacji zgłoszenia skierowane zostało do M. S., jako osoby reprezentującej stronę, co wynika z czytelnego podpisu potwierdzającego odbiór zawiadomienia (k.49 akt adm.). Kierowanie innych pism w toku postępowania bezpośrednio do strony nie spowodowało ujemnych dla niej skutków.

Ponadto wyjaśnić należy, że jakkolwiek strona podnosiła w skardze zarzuty dotyczące wartości celnej i nie zakwestionowała dokonanej przez organy zmiany stawki celnej z konwencyjnej (17 %) na autonomiczną (60 %) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości z uwagi na to, że na wyliczoną w decyzji organu I instancji uchyloną w części przez organ II instancji, kwotę długu celnego składają się zarówno zmiany w zakresie wartości celnej, jak i stawki celnej. Potrzeba zachowania przejrzystości tego wyliczenia w przyszłości wymagała takiego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazać należy, że nie budzi zastrzeżeń Sądu stanowisko organów celnych obu instancji w powyższej kwestii albowiem strona nie udokumentowała pochodzenia towaru za pomocą prawidłowego i autentycznego świadectwa jego pochodzenia, jak też nie podważyła wiarygodności pisma [...] władz celnych - Izby Handlu i Przemysłu Oddział w H. z dnia 7 stycznia 2004 r. (k. 73 i 143 akt adm.), w którym jednoznacznie stwierdzono, że następcza weryfikacja nadesłanych świadectw pochodzenia wykazała, że świadectwa nie zostały wystawione przez ten urząd; numery świadectw, podpisy i pieczęcie w rubrykach 11 ( formularz serii A ) oraz w rubryce 9 ( formularz zwykły ) są fałszywe, w związku z czym świadectwa pochodzenia serii A są nieważne dla celów preferencji taryfowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś

D.W.d