Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1682/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. w [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [....]., (dalej "Spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej "SKO" lub "Kolegium") z dnia [...] października 2014 r. nr [...], wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku "B" sp. z o.o. z/s w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n. "Budowa kanalizacji opadowej wraz z wylotem na działkach 386, 70, 384/2 w miejscowości P." uznawszy, że wniosek jest kompletny, a planowana inwestycja jest zgodna z wymogami określonymi ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm., dalej: "u.p.z.p.").

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy wobec pominięcia faktu, że planowana inwestycja znajduje się na działkach wchodzących w skład obszaru Natura 2000, co generuje obowiązek ustalenia, czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar. W efekcie wadliwego ustalenia stanu faktycznego doszło do naruszenia art. 96 ust 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. 2013, poz. 1235, dalej "u.i.ś.") przez jego niezastosowanie.

Opisaną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [....] z dnia [...] marca 2014 r. w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej "K.p.a.").

Organ odwoławczy podzielił ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej i wywiódł, że planowana inwestycja została słusznie zakwalifikowana przez organ I instancji jako budowa urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 143 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji oceniając stan faktyczny zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłączono z zakresu okoliczności mających znaczenie prawne w sprawie przesłanki art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Uzyskano także wymagane uzgodnienia z organami, o którym mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że całkowita długość sieci kanalizacyjnej inwestora, zarówno istniejącej, jak i projektowanej, nie przekracza 1 000 m, wobec czego w myśl § 3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), planowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei lokalizacja inwestycji poza obszarem Natura 2000 "Dolna Wisłoka z Dopływami" przesądza o braku konieczności dokonywania ustaleń w zakresie jej potencjalnego znaczącego oddziaływania na środowisko.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję Spółka reprezentowana przez radcę prawnego W.W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy a to: art. 40 § 2 K.p.a. polegające na doręczeniu zaskarżonej decyzji bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika oraz art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Skutkowało to błędnym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na uznaniu, że planowana inwestycja znajduje się poza obszarem Natura 2000, a w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, a to art. 96 ust 1 i ust 2 pkt. 1 u.i.ś. poprzez nieustalenie, czy przedsięwzięcie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydaną w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Kolegium uwzględniło w całości wniesioną skargę i uchyliło decyzję własną z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2014 r. wskazując, że w opisywanej sprawie nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości lokalizacji planowanej inwestycji względem znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 381/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi "A" sp. z o.o. z/s w [...] uchylił autokontrolą decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazując w uzasadnieniu, że ustawodawca nie uwarunkował stosowania art. 96 ust. 1 u.i.ś. od miejsca położenia planowanej inwestycji. Wójt Gminy [...] miał zatem obowiązek rozważyć kwestie potencjalnego znaczącego oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego Spółki na obszar Natura 2000 niezależnie od tego czy zamierzenie to jest położone na terenie działek wchodzących w skład obszaru. Stwierdzone naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 96 ust. 1 u.i.ś. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dopiero przeprowadzenie rozważań we wskazanym zakresie może, co także oznacza, że nie musi, doprowadzić do zastosowania art. 96 ust. 3 u.i.ś.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga Spółki "A" z o.o. (zwana dalej spółką) okazała się zasadna i dlatego została przez WSA uwzględniona.

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję SKO, którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego o nazwie: budowa kanalizacji opadowej wraz z wylotem w miejscowości P. dla "B" Sp. z o.o. Rozpoznanie skargi Spółki "A" sp. z o.o. stało się możliwe w wyniku uprawomocnienia się wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 381/15, uchylającego decyzję SKO wydaną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. (decyzja wydana w ramach autokontroli organu).

Strona skarżąca w treści swego odwołania o dacie wpływu do SKO [...] kwietnia 2014 r., zarzuciła decyzji Organu pierwszej instancji to, że w toku postępowania w ogóle nie poddano badaniu czy inwestycja może oddziaływać na obszar Natura 2000 o nazwie Dolina Wisłoka z dopływami. Zwrócono także uwagę na toczące się przed Wójtem Gminy [...] postępowanie dotyczące zmiany stanu wody na gruncie na działkach sąsiednich. Według odwołującej się strony, gdyby informacja o oddziaływaniu inwestycji na obszar Natura 2000 została przekazana organom uzgodnieniowym to ich stanowiska mogłyby być inne. Skarżąca Spółka podtrzymała powyższe zarzuty w skardze na decyzję SKO z dnia [...] października 2014 r. podnosząc, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że projektowana inwestycja będzie stanowić ingerencje w obszar Natura 2000 "Dolna Wisłoka z Dopływami". Obowiązkiem Wójta Gminy [...] było zdaniem skarżącej zastosowanie art. 96 ust. 1 i ust. 3 u.i.ś.

WSA po skontrolowaniu decyzji Organów obu instancji zobligowany był stwierdzić naruszenie art. 96 ust. 1 u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie czego wynikiem było naruszenie art. 7, 77 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Według art. 96 ust. 1 u.i.ś. organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Do tych decyzji należą w myśl art. 96 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 3 u.i.ś. decyzje o ustaleniu warunków zabudowy.

Sąd w całości podziela pogląd WSA w Rzeszowie wyrażony w swym prawomocnym wyroku z dnia 8 października 2015 r., sygn. II SA/Rz 381/15, na temat wykładni powyższej regulacji prawa materialnego. Wyniki wykładni literalnej art. 96 ust. 1 u.i.ś. prowadzą do jednoznacznego wniosku, że organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy obowiązany jest każdorazowo rozważyć przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przepisie tym ponad wszelką wątpliwość nie uzależniono istnienia obowiązku rozważania oddziaływania od tego czy planowane do realizacji przedsięwzięcie znajduje się w granicach obszaru Natura 2000. Innymi słowy, położenie przedsięwzięcia względem tych granic jest obojętne dla konieczności dokonania przez organ analizy oddziaływania przedsięwzięcia dla w/w formy ochrony przyrody. Organ właściwy w sprawie ustalenia warunków zabudowy, obowiązany jest przed wydaniem tej decyzji rozważyć czy podane we wniosku przedsięwzięcie inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Dla tego obowiązku nie ma znaczenia czy przedsięwzięcie jest zlokalizowane na terenie obszaru Natura 2000. Położenie przedsięwzięcia ma znaczenie dla ustalenia kwestii oddziaływania, co oznacza jedynie że projektowanie inwestycji w granicach obszaru lub ich pobliżu w sposób oczywisty zwiększa prawdopodobieństwo znaczącego potencjalnego oddziaływania. Dopiero stwierdzenie oddziaływania o jakim mowa w art. 96 ust. 1 u.i.ś. może doprowadzić do zastosowania art. 96 ust. 3 tej ustawy, czyli do wydania przez organ prowadzący postępowanie wskazanego w treści tej regulacji postanowienia. Dodać do tego należy, iż z regulacją art. 96 ust. 1 u.i.ś. koresponduje art. 59 ust. 2 tej ustawy, który wskazuje na przypadki gdy realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 59 ust. 1 ustawy (tj. planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.ś.) wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] jak również SKO w [...] wbrew wyraźnemu znaczeniu art. 96 ust. 1 u.i.ś. nie rozważyły czy projektowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ pierwszej instancji zajmował się wyłącznie ustaleniem czy planowane przedsięwzięcie jest zaliczane przez przepisy wykonawcze do u.i.ś. do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co nie oznaczało wypełnienia przez organ obowiązku wynikającego z art. 96 ust. 1 u.i.ś. Art. 96 ust. 1 u.i.ś. dotyczy bowiem przedsięwzięć innych niż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o czym świadczy początkowa część tej regulacji oraz przywołany wyżej art. 59 ust. 2 u.i.ś. Przepis ten obejmuje inwestycje Spółki "B" bowiem jej przedsięwzięcie w postaci budowy kanalizacji o długości ok. 60 m nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 i nie wynika z tej ochrony. Nie zostało zaś zupełnie wykluczone, że przedsięwzięcie o jakim mowa może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar chroniony. To, że przedsięwzięcie nie jest uznawane przez prawodawcę za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie oznacza bowiem, że nie może ono potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Z tej przyczyny ustawodawca wprowadził regulację art. 96 ust. 1 u.i.ś. Również SKO nie zinterpretowało i nie zastosowało tego unormowania w sposób właściwy, skoro stwierdziło brak potrzeby przeprowadzania rozważań o potencjalnym oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, ze względu na niewykazane dowodami ustalenie, że zakres obszarowy inwestycji nie znajduje się w obszarze Natura 2000 "Dolna Wisłoka z Dopływami". Pominięto tym samym trafny pogląd odwołującego się, iż dla wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wystarczające jest ustalenie stanu potencjalnego, tzn. że przedsięwzięcie może wpływać na taki obszar. SKO naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy oczywiście wadliwej decyzji Organu pierwszej instancji.

Potwierdzić należało naruszenie przez SKO przepisu art. 40 § 2 K.p.a. polegającego na doręczeniu decyzji Organu pierwszej instancji stronie odwołującej się z pominięciem fachowego pełnomocnika spółki. Skutkiem tego naruszenia było również naruszenie przepisów K.p.a. zobowiązujących organ do zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie – art. 10 § 1 K.p.a. WSA zauważa z urzędu, iż rozpatrzenie odwołania skarżącej Spółki nastąpiło z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania wynikającej z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 K.p.a., albowiem pomiędzy datą wpływu odwołania do SKO a datą wydania decyzji upłynął termin zdecydowanie dłuższy niż termin jednego miesiąca. Sąd nie mógł dopuścić jako dowodu przedłożonego przez stronę skarżącą wydruku ze strony internetowej, albowiem wydruk ten nie spełniał wymogów stawianych dokumentom urzędowym i prywatnym przez przepisy p.p.s.a. i K.p.c. – art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 i 2, art. 245 K.p.c.

Reasumując, pominięcie znaczenia w niniejszej sprawie art. 96 ust. 1 u.i.ś. stanowiło zdaniem WSA naruszenie przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym (art. 7, 77 K.p.a.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy obu instancji zaniechały ustalenia potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia dla Obszaru Natura 2000 o nazwie : Dolna Wisłoka z Dopływami.

Organy ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające obowiązane będą wypełnić dyspozycję art. 96 ust. 1 u.i.ś. poprzez rozważenie czy planowane przez Inwestora przedsięwzięcie potencjalnie znacząco oddziaływuje na obszar Natura 2000. Należało będzie przy tym mieć na uwadze, że dla wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wystarczające jest ustalenie stanu potencjalnego, tzn., że przedsięwzięcie może wpływać na taki obszar. Jednocześnie z uwagi na brak wskazania kryteriów ustawowych odnośnie kwalifikacji danego przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wymagać należy od organu sięgnięcia do innych rozwiązań prawnych z zakresu ochrony środowiska (m.in. zasada przezorności i zasada prewencji). Jeżeli zostanie ustalone, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to na podstawie art. 96 ust. 3 u.i.ś. należało będzie wydać postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w w/w przepisie.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.