Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 851/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15zzs indeks 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e; art. 82 ust. 1; art. 85 ust. 4;
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art. 6 ust. 1 pkt 4; art. 13 pkt 2;
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 627; art. 750; art. 628; art. 734; art. 355 par 1; art. 58 par 1; art. 353 indeks 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 93 par 1;
journal: Dz.U. 2018 poz 1285
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2015 r.; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Z. z siedzibą w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Dyrektor OW NFZ") ustalającą, że J. T. (dalej "Zainteresowana") podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania, na rzecz Związku [...] z siedzibą w [...] (dalej "Skarżący"), w okresie od 16 maja 2011 r. do 26 sierpnia 2011 r., pracy na postawie umowy, do której - zgodnie z przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 i ust. 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 ze zm.), dalej "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.".

Ustalenie podlegania Zainteresowanej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nastąpiło w następujących okolicznościach faktyczno-prawnych.

W lipcu 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] (dalej "ZUS") zwrócił się do Dyrektora OW NFZ o rozpatrzenie sprawy objęcia Zainteresowanej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a to w związku z wykonaniem przez nią, w okresie od 16 maja 2011 r. do 26 sierpnia 2011 r., na rzecz Skarżącego pracy, która zgodnie z zawartą umową, nazwaną umową o dzieło polegała na sporządzeniu:

protokołu zawierającego dane dotyczące lustracji pełnej wskazanej w umowie spółdzielni mieszkaniowej, w zakresie określonym w umowie, zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami lustracji (§ 2 umowy). Protokół miał zostać sporządzony w maszynopisie oraz na nośnikach elektronicznych (dyskietka, płyta CD);

podpisanego projektu listu polustracyjnego w maszynopisie, zawierającego: syntetyczną ocenę działalności lustrowanej spółdzielni w zakresie tematycznym objętym badaniem, wynikającą z ustaleń zawartych w protokole lustracji; wnioski wynikające z ujawnionych nieprawidłowości i uchybień oraz sposób i metody ich usunięcia;

odrębnej informacji (poza protokołem) pozwalającej określić czy w ostatnich trzech latach lustrowana spółdzielnia wywiązywała się wobec Skarżącego oraz KRS z płatności należnych składek członkowskich.

W umowie zastrzeżono, że niezrealizowanie przez Zainteresowaną jej postanowień skutkować może odstąpieniem przez Skarżącego od wypłaty wynagrodzenia (§ 4 ust. 2 i § 5), a w przypadku, gdy dzieło posiadałoby wady lub było sprzeczne z umową, Skarżący mógł żądać ich usunięcia w wyznaczonym terminie (§ 6 ust. 2).

Dyrektor OW NFZ, po przeprowadzeniu prawidłowo wszczętego postępowania, o którym zawiadomił zarówno Skarżącego, jak i Zainteresowaną, stwierdził, że Zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba wykonująca, w okresie od 16 maja 2011 r. do 26 sierpnia 2011 r. sporną umowę, będącą umową o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c.

Skarżący z zachowaniem terminu odwołał się od decyzji Dyrektora OW NFZ.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że umowa ta wyczerpuje znamiona umowy o świadczenie usług, bowiem w wyniku jej wykonania nie powstało żadne, oznaczone dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a Zainteresowana w jej ramach wykonywała powtarzalne czynności faktyczne, do czego wystarczający był określony poziom staranności. Nadto sporządzając dokumenty Zainteresowana związana była wytycznymi instrukcyjnymi Skarżącego co do sposobu ich wykonania. Umowa dotyczyła wykonania określonych czynności, polegających na sporządzeniu protokołu, projektu listy polustracyjnego oraz informacji i czynności te nie zmierzały do powstania nowego, bądź zmodyfikowanego, charakterystycznego i stanowiącego o jego indywidualnym charakterze, samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy.

Prezes NFZ stwierdził, że zasady przeprowadzania lustracji w spółdzielniach mieszkaniowych, którymi w swojej pracy kierowała się Zainteresowana, regulują przepisy Działu VIII Lustracja, ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2018 r. poz. 1285 ze zm.), dalej "p.s". Natomiast zadania i rodzaje lustracji organizacji spółdzielczych, zasady i tryb przeprowadzania lustracji oraz dokumentowania jej ustaleń, obowiązki i uprawnienia lustratora oraz spółdzielni w czasie lustracji, zasady i tryb postępowania przy ujawnianiu szkód i czynów noszących znamiona przestępstwa, zasady i tryb postępowania polustracyjnego, a także zasady i tryb postępowania odwoławczego, określa "Instrukcja o lustracji organizacji spółdzielczych". Zdaniem organu lustracja jest specyficzną formą kontroli i nadzoru nad działalnością spółdzielni, której cele określono w art. 91 § 21 p.s.. Odwołując się do treści art. 93 § 1 p.s. organ zaznaczył, że z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który składa radzie i zarządowi spółdzielni.

W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: art. 66 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach; art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c.; art. 627 k.c.; art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi zarzucono bezzasadne uznanie, że sporna umowa nie była umową o dzieło, na dowód czego odwołano się do wyroków sądów powszechnych, które potwierdzają, że umowy o przeprowadzenie lustracji spółdzielni mieszkaniowych spełniają kryteria określone dla umów o dzieło i odróżniają te umowy od umów zlecenia oraz od umów o świadczenie usług.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zainteresowana nie zajęła stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.".

Na wstępie należy zauważyć, że wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 uzasadnia bowiem przyjęcie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można przeprowadzić jej na odległość, z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny spornej umowy, której przedmiotem było przygotowanie przez Zainteresowaną protokołu lustracji, projektu listu polustracyjnego oraz odrębnej informacji.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266), dalej "u.s.u.s." stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

W świetle art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie natomiast do art. 13 pkt 2 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom tym (społecznym) podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Uznanie, że sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. k.c.), lecz umowę o świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że Skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu Zainteresowanej oraz jej odprowadzenia na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 390-391).

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, że subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 k.c. (por. L. Ogiegło [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 573 i nast.).

Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski [w:] G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, Warszawa 2006, s. 387). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił czy nie.

Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wady (por. wyrok SN z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12, LEX nr 1350308, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych, nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny [w:] E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 60/12 - niepublikowane).

Należy podkreślić także, że o prawidłowym zakwalifikowaniu umowy cywilnoprawnej nie decyduje jej nazwa, czy jej stylistyka, lecz rzeczywisty przedmiot takiej umowy, okoliczności jej zawarcia oraz sposób i okoliczności jej wykonywania, w tym realizowanie przez strony, nawet wbrew postanowieniom umowy, cechy charakterystyczne dla danego stosunku prawnego, które odróżniają zawartą i realizowaną umowę od innych umów cywilnoprawnych. Przy czym wola stron umowy nie może zmieniać ustawy, co wprost wynika z art. 58 § 1 k.c. (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 maja 2016 r., III AUa 1392/15, Lex nr 20711315). A zatem niezależnie od deklaracji stron co do nazwy zawieranej przez nie umowy, postanowienia umowy, jak i okoliczności związane z jej wykonywaniem, pozwalają na ocenę, czy strony, zawierając danego rodzaju umowę, nie wykroczyły poza granice swobody kontraktowej wyznaczone w art. 3531 k. c. (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1630/17 www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wcześniej wskazano przedmiotem spornej umowy było sporządzenie protokołu lustracji spółdzielni w maszynopisie oraz w formie elektronicznej, polustracyjnego listu w formie maszynopisu oraz odrębnej informacji (poza protokołem) pozwalającej określi, czy spółdzielnia wywiązywała się z płatności należnych składek członkowskich.

W ocenie Sądu sporna umowa spełnia przesłanki art. 627 k.c.. Jej istotą było zobowiązanie się Zainteresowanej do osiągnięcia oznaczonych rezultatów w postaci opracowania wymienionych w niej dokumentów, spełniających oznaczone w umowie warunki, a Skarżący - do zapłaty wynagrodzenia. Zgodnie z art. 93 § 1 p.s. protokół sporządzony przez lustratora ma moc dokumentu urzędowego. Nie można zgodzić się z tezą, że powyższa okoliczność przesądza, że sporny protokół nie mógł stanowić dzieła w rozumieniu art. 627 k.c., skoro nie ulega wątpliwości, że stanowił on efekt pracy Zainteresowanej, tj. przeprowadzonej uprzednio lustracji spółdzielni. Bez sporządzenia tego protokołu oraz następczo zawartych w liście polustracyjnym wniosków polustracyjnych i odrębnej informacji co do składek, praca Zainteresowanej nie miałaby znaczenia, ponieważ nie zostałby osiągnięty cel lustracji. To właśnie osiągnięcie rezultatu w postaci protokołu, listu polustracyjnego i odrębnej informacji stanowiło przedmiot spornej umowy, a nie czynności prowadzące do ich stworzenia, osiągnięcia. W tych dokumentach został zawarty rezultat przeprowadzonych lustracji, wyrażający się w ocenie działalności skontrolowanej spółdzielni, w zakresie legalności, rzetelności i gospodarności.

Sporządzenie przez Zainteresowaną przedmiotowych dokumentów wymagało od niej niewątpliwie samodzielności i wkładu intelektualnego, jako wykonawcy dzieła, niezależnie od faktu, że sama lustracja przeprowadzana była zgodnie z przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze oraz postanowieniami Instrukcji o lustracji organizacji spółdzielczych. Celem lustracji nie była sama kontrola działalności spółdzielni, lecz właśnie ocena tej działalności, sformułowana na podstawie danych uzyskanych w toku przeprowadzonej przez Zainteresowaną lustracji. Uzyskany rezultat przeprowadzonej lustracji spółdzielni jest zmaterializowany i zindywidualizowany w postaci wymienionych w umowie dokumentów, będących efektem pracy Zainteresowanej. Ponadto sam dokument lustracyjny po jego sporządzeniu zgodnie z umową funkcjonuje w obrocie samodzielnie i niezależne od Zainteresowanej, jako twórcy.

Należy także zauważyć, że wypłata wynagrodzenia określonego w spornej umowie uzależniona była od terminowego i prawidłowego sporządzenia dokumentu. Ponadto, w przypadku istotnych wad, niedających się usunąć, Skarżący miał prawo odstąpić od umowy. Zainteresowana, jako wykonawca dzieła, odpowiadała więc za efekt swojej pracy i za ten efekt przysługiwało jej wynagrodzenie, a nie jedynie za staranne działanie.

W świetle powyższego strony spornej umowy w sposób jednoznaczny określiły jej przedmiot, którym miały być konkretne, wymieniony w umowie, dokumenty, spełniające, także wymienione w umowie, wymogi. Dlatego też, nie można uznać, aby tak określone przedmioty umowy nie poddawałby się sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, według kryteriów obiektywnych i powszechnie sprawdzalnych. Z tego względu nie można również przyjąć, że tak określone przedmioty umowy, nie były/są samoistnym, a więc pozostającym, po ich wytworzeniu, niezależnym od dalszego działania twórcy rezultatem, materialnym, obiektywnie osiągalnym w konkretnych warunkach pewnych.

Na koniec wypada zauważyć, że z przytoczonego przez Skarżącego w treści skargi orzecznictwa sądów powszechnych, m.in. z wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 maja 2017 r., III AUa 82/16) wynika, że lustratorzy z tytułu wykonywanej przez nich pracy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, zaś ubezpieczenie zdrowotne ma jedynie w stosunku do nich charakter wtórny. Ponadto w analogicznej sprawie jak niniejsza Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że rację miał Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z uwagi na to, że organy nieprawidłowo przyjęły, że strony łączyła umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.(wyrok NSA z 2 grudnia 2020 r. o sygn. akt II GSK 1032/20).

Reasumując Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że sporna umowa o dzieło była umową o świadczenie usług, a nie umową o dzieło w myśl art. 627 k.c. Specyfika spornej umowy wskazuje na wszelkie cechy umowy o dzieło. Powyższe doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, poprzez uznanie, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w związku ze świadczeniem pracy na podstawie spornej umowy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe stanowisko Sądu, zgodnie z którym sformułowane w spornej umowie przedmioty, w sposób wystarczający określają rezultat tej umowy, wyczerpujący pojęcie dzieła w rozumieniu art. 627 k.c.

Z powyższych względów, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz.265), gdyż Skarżący reprezentowany był przed Sądem przez radcę prawnego.