Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 450/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 152, art. 134 par. 1 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11a, art. 12
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 4 pkt 1 i 2 , art. 1 pkt 2, art. 34 par. 3 , 5, art. 4 pkt 2, art. 25
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddział, działając na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589, z zm. - dalej: ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy), odmówił nakazania umieszczenia J. A. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ wyjaśnił, że skargą wniesioną w dniu 4 maja 2011 r., J. A wniósł o umieszczenie go w tej ewidencji w związku z zatrudnieniem na stanowisku Dyżurnego Inżyniera Ruchu (DIR/A) w elektrowni w A. Z rozpoznania przeprowadzonego w oparciu o opis stanowiska pracy, identyfikacje zagrożeń bhp na stanowisku pracy, oględzin stanowiska i przestrzeni pracy stwierdzono, że nie jest uzasadnione kwalifikowanie pracy dyżurnego inżyniera ruchu jako pracy o szczególnym charakterze w oparciu o wskazania wynikające z załącznika 2 pkt 13 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 - dalej: ustawa o emeryturach pomostowych). W myśl zawartych tam warunków, za prace takie uznaje się czynności sterowania, wykonywane przez osoby zatrudnione na instalacjach mogących stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Powyższe odnosi się do procesów technologicznych realizowanych z udziałem substancji niebezpiecznych w zakładach zaliczanych do kategorii dużego ryzyka (ZDR) lub zwiększonego (ZZR) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, natomiast Elektrownia nie zalicza się do takich zakładów. Zdaniem inspektora pracy nie było również podstaw do zakwalifikowania pracy wykonywanej na stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu do pracy o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 14 lub pkt 16 Załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, gdyż jej charakter nie spełnia wymogów tam zawartych. Kryteria tam wskazane odnoszą się bowiem w sposób jednoznaczny do pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi stwarzać awarię techniczną z określonymi skutkami lub do pracy bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną. Dyżurny inżynier ruchu wykonuje na stanowisku szereg czynności również o charakterze administracyjno - organizacyjnym, a na sterowanie procesami technicznymi oraz na funkcjonowanie bloku energetycznego oddziałuje w sposób pośredni. Główne czynności technologiczne w tym obszarze wykonywane są przez operatorów, co wynika z istniejącej zależności operacyjnej między poszczególnymi stanowiskami pracy. Dyżurny ruchu nie sprawuje pełnej i bezpośredniej kontroli nad procesami technicznymi mogącymi stwarzać awarie techniczną lub nad przebiegiem eksploatacji bloków energetycznych. W tej sytuacji brak jest podstaw do nakazania umieszczenia strony w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. A zarzucił naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych w zw. z pkt 14, ewentualnie pkt 16 Załącznika nr 2 do ustawy, poprzez ich błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77, art. 80 i art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej: K.p.a.). Odwołujący zakwestionował stwierdzenia stanowiące podstawę wydania decyzji, a dotyczące charakteru wykonywanej przez niego pracy. Zdaniem odwołującego organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego z dziedziny związanej z energetyką na okoliczność ustalenia, czy wykonywana przez niego praca wypełnia przesłanki określone w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych w zw. z pkt 14, ewentualnie pkt 16 Załącznika nr 2 do tej ustawy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że nieumieszczenie zajmowanego stanowiska w wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze, jest nieuzasadnione. Wskazano, że organ dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach w zw. z pkt 14 i 16 Załącznika nr 2 do tej ustawy. Organ nie uwzględnił, że praca na zajmowanym stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu wymaga szczególnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej. W szczególności praca ta wymaga nie tylko wykazania się rozległą wiedzą, ale pozostawania przez cały czas w odpowiedniej sprawności psychofizycznej z uwagi na konieczność podejmowania szybkich decyzji, odpowiedniego reagowania na zaistniałe sytuacje, w tym kryzysowe, dużej podzielności uwagi, bardzo dobrej pamięci. Dyżurny inżynier ruchu musi charakteryzować się zdecydowaniem w działaniu, spostrzegawczością, posiadać dobry wzrok oraz być odporny na stres. Niezbędna jest umiejętność pracy w szybkim tempie oraz łatwość przerzucania się z jednej czynności w drugą. Zdolności te z wiekiem w procesie starzenia mogą zaniknąć, co może prowadzić do katastrofalnych skutków w związku z wykonywanymi obowiązkami. Odwołujący podniósł, że organ nie ocenił jego pracy w oparciu o art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Odwołując się do Instrukcji organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w Zespole Elektrowni strona podniosła, że dopiero analiza wymienionych tam czynności w aspekcie kryteriów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy pozwoli ustalić, czy wykonywana przez niego praca wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz sprawności psychofizycznej. Organ pominął czynności, które wynikają z karty stanowiskowej i zaświadczenia kwalifikacyjnego. Skarżący odwołał się do stanowiska zamieszczonego na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej – na str. 9, z którego wynika, jak należy rozumieć zwrot "bezpośrednie sterowanie". Podniósł, że wykonywane czynności na zajmowanym stanowisku mogą zostać zakwalifikowane jako prace określone w pkt 16 Załącznika nr 2 do ustawy. Wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie pracodawcy umieszczenie jego, jako pracownika, w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Okręgowy Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Postanowienie to zostało zaskarżone przez J. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1222/11 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, iż organy inspekcji pracy - otrzymawszy skargę pracownika wniesioną w oparciu o art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, obowiązane są wszcząć postępowanie kontrolne na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i zakończyć je stosowną decyzją.

Rozpoznając ponownie odwołanie J. A. od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2011 r., Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

Na skutek skargi J. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 7 listopada 2012r. (sygn. akt II SA/Po 628/12) uchylił zaskarżoną decyzję, określił że decyzja nie może być wykonana oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja organu II instancji z 16 maja 2012r., jest rozstrzygnięciem o charakterze merytorycznym, wydanym w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji organu I instancji, z uwzględnieniem stanowiska Sądu o konieczności uznania interesu prawnego skarżącego w sprawie zainicjowanej skargą wniesioną przez pracownika w trybie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych. Zatem uznać należy, że Okręgowy Inspektor Pracy rozpoznając ponownie sprawę w trybie odwoławczym, zastosował się do wymogów określonych w art. 153 p.p.s.a. Wydając zaskarżoną decyzję Okręgowy Inspektor Pracy nie dopełnił jednak wszystkich wymogów, czym naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wyłącznie w odniesieniu do części żądania objętego skargą (wnioskiem) pracownika z dnia 4 maja 2010 r. W konsekwencji w realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której skarga ta nie została w części rozstrzygnięta co do jego istoty przez organ odwoławczy, co nie pozwala zaakceptować rodzaju rozstrzygnięcia podjętego zaskarżoną decyzją.

Analiza skargi pracownika z dnia 4 maja 2010 r skargi pracownika nakazuje przyjąć, że skarżący J.A. zakwestionował zarówno nieumieszczenie zajmowanego przez niego stanowiska w wykazie, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, jak i nieumieszczenie jego osoby w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. W opinii Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę, za takim odczytaniem zgłoszonego organowi inspekcji pracy przez pracownika żądania przemawia zarówno uzasadnienie skargi z dnia 4 maja 2010 r., jak i argumentacja przytaczana przez pracownika na etapie postępowania odwoławczego oraz na etapie postępowań sadowoadministracyjnych.

Stosownie do treści art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, płatnik składek jest obowiązany prowadzić: 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2. Kompetencje właściwych organów w tym zakresie normuje natomiast ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej inspekcji pracy. Zgodnie z art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, właściwe organy państwowej inspekcji pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z takiej ewidencji oraz do skorygowania dokonanego w tej materii wpisu. Istnieje więc prawny obowiązek weryfikacji prawidłowości prowadzenia takiej ewidencji przez pracodawcę, na wniosek uprawnionych podmiotów. Organami właściwymi w tym zakresie są Inspektorzy Pracy, a w drugiej instancji Okręgowy Inspektor Pracy.

Wniesienie skargi przez pracownika na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, powoduje wszczęcie sprawy administracyjnej, która winna zakończyć się odpowiednią merytoryczną decyzją, co w rozpatrywanym przypadku miało miejsce wyłącznie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – decyzją z dnia [...] maja 2011 r. organ I instancji odmówił nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Zaskarżoną decyzją organu II instancji skargi pracownika w tym zakresie nie rozpatrzono. W niniejszym postępowaniu należało bowiem uznać, że wniosek skarżącego dotyczył również umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (co prawidłowo ocenił organ I instancji). W tak zakreślonych granicach sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2011 r. mieści się w zakresie kognicji organów Państwowej Inspekcji Pracy oraz w zakresie kognicji sądów administracyjnych.

W rozpoznawanej sprawie uznać zatem należało, że organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie badając, czy istnieją przesłanki przemawiające za umieszczeniem skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Natomiast takiej oceny nie przeprowadzono na etapie postępowania organu II instancji. Jednocześnie organ I instancji, aczkolwiek pośrednio uznał swoją niewłaściwość w sprawie wykazu, to jednak nie dał temu wyrazu w podjętym rozstrzygnięciu. Wadliwość tę naprawił organ II instancji, uznając zasadność umorzenia postępowania organu I instancji w zakresie objętym żądaniem dotyczącym umieszczenia stanowiska zajmowanego przez skarżącego w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponieważ zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie organu I instancji w całości, wadliwie oceniając treść żądania pracownika, nie można uznać, iż skarga pracownika z dnia 5 maja 2010 r. została należycie rozpatrzona przez właściwe w sprawie organy inspekcji pracy. Umorzenie postępowania w całości, które orzeczono decyzją organu odwoławczego, stanowiło zatem naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 tegoż kodeksu, co nakazuje uchylić zaskarżoną decyzję.

Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z [...] lutego 2013r. na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w zw. z art. 3 ust. 3 i załącznika nr 2 pkt 24 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji 30 maja 2011r.

Okręgowy Inspektor Pracy w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy stan sprawy. Następnie wskazał, że w zakresie ustaleń faktycznych oparł się na protokole z kontroli i zauważył, że w złożonej w dniu 5.05.2010 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy skardze odwołujący się wniósł o "(...) umieszczenie zajmowanego (...) stanowiska pracy w powyżej określonym wykazie i umieszczenie (...) w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnych warunkach. Decyzja organów PIP w niniejszej sprawie winna zatem uwzględniać rozstrzygnięcie w odniesieniu do obu podniesionych w skardze z 5.10. 2010 r. wniosków.

Okręgowy Inspektor potwierdził, że organy inspekcji pracy nie są uprawnione do wydawania decyzji ingerujących w treść rejestru prowadzonego przez pracodawcę. Zadaniem organów PIP w tego rodzaju sprawach pozostaje dokonanie kontroli ewidencji pracowników prowadzonej przez płatnika składek, która sprowadza się do porównania stanu istniejącego w postaci rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z określonego rodzaju wzorcem w postaci regulacji prawnej.

Inspektor pracy badając sprawę skargi pracownika podczas dwóch kontroli przeprowadzonych w lipcu 2010 i maju 2011 r., ustalił, że stanowisko, które zajmuje skarżący pracownik nie zostało ujęte w prowadzonym przez pracodawcę – Zespół Elektrowni wykazie stanowisk pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jednocześnie inspektor pracy zbadał czy praca wykonywana przez skarżącego spełnia warunki do uznania jej za pracę, która mogłaby być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Szczegółowo przeprowadzona analiza charakteru pracy skarżącego dokonana przez inspektora pracy została uwzględniona w wydanej decyzji z [...].05.2011 r. Organ odwoławczy uznał, że prawidłowo inspektor pracy ustalił stan faktyczny sprawy. W szczególności brak potrzeby powoływania dodatkowych dowodów, w tym w szczególności biegłego, jak sugerował w swym odwołaniu skarżący.

W szczególności odnosząc się do części wniosku skarżącego o umieszczenie zajmowanego stanowiska pracy w prowadzonym przez pracodawcę wykazie stanowisk należy zauważyć, że jak wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 19.04.2011 r. sygn. akt IOSK 1969/10 (baza orzeczeń NSA) organa inspekcji pracy nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonym w oparciu o art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organy inspekcji pracy nie są uprawnione do wydawania decyzji ingerujących w treść rejestru prowadzonego przez pracodawcę. Zadaniem organów PIP w tego rodzaju sprawach pozostaje dokonanie kontroli ewidencji pracowników prowadzonej przez płatnika składek, która sprowadza się do porównania stanu istniejącego w postaci rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z określonego rodzaju wzorcem w postaci regulacji prawnej. Praca wykonywana przez skarżącego została szczegółowo opisana w uzasadnieniu decyzji inspektora pracy z dn. [...].05.2011 r.

Organ odwoławczy ustalił, że J. A. zatrudniony jest na stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu (DlR/A) w elektrowni w A. Z rozpoznania przeprowadzonego w oparciu o: opis stanowiska pracy, identyfikację zagrożeń bhp na stanowisku pracy, oględziny stanowiska i przestrzeni pracy wynika, iż na zajmowanym stanowisku wykonuje on czynności w zakresie wskazanym w karcie stanowiskowej.

Odnosząc te okoliczności wykonywania czynności ze stosunku pracy, do kryteriów umożliwiających umieszczenie w ewidencji pracowników wykonujących pracę o szczególnym charakterze Okręgowy Inspektor uznał, że nie uzasadnionym jest przywoływanie do kwalifikowania pracy dyżurnego inżyniera ruchu, kryterium pracy o szczególnym charakterze w oparciu o wskazania wynikające z zał. 2 pkt. 13 ustawy o emeryturach pomostowych. W myśl zawartych tam zapisów, za prace takie uznaje się czynności sterowania, wykonywane przez osoby zatrudnione na instalacjach mogących stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Powyższe odnosi się do procesów technologicznych realizowanych z udziałem substancji niebezpiecznych w zakładach zaliczanych do kategorii dużego ryzyka (ZDR) lub zwiększonego (ZZR) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, w rozumieniu mającej zastosowanie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Elektrownia A. nie jest zakwalifikowana do zakładu o dużym ryzyku jak również nie spełnia kryterium kwalifikowania do zakładu o zwiększonym ryzyku i brak jest podstaw do wskazywania tej okoliczności jako kryterium do umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Brak jest również podstaw do uznania pracy wykonywanej na stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu, do pracy o szczególnym charakterze w oparciu o zapisy zał. 2 pkt. 14 lub pkt. 16 Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656), gdyż ich charakter nie spełnią wymogów tam zawartych. Kryteria tam wskazane, odnoszą się w sposób jednoznaczny do pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi stwarzać awarie techniczną z określonymi skutkami lub do pracy bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną. Nie jest w tych przypadkach spełniony przez dyżurnego inżyniera ruchu, wymóg wykonywania pracy bezpośrednio przy sterowaniu (przy bezpośrednim sterowaniu) procesami o których mowa wyżej. Pod pojęciem tym, rozumiane są bowiem prace wykonywane przez osoby uprawnione do obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych oraz instalacji w celu utrzymania parametrów procesu na określonym poziomie oraz zapewnienie pełnej kontroli nad jego przebiegiem. Dyżurny inżynier ruchu wykonuje na stanowisku pracy szereg czynności również o charakterze administracyjno-organizacyjnym, a na sterowanie procesami technicznymi oraz na funkcjonowanie bloku energetycznego oddziałuje w sposób pośredni poprzez kierowników bloku. Główne czynności technologiczne w tym obszarze wykonywane są przez operatorów, co wynika z istniejącej zależności operacyjnej miedzy poszczególnymi stanowiskami pracy. W związku z powyższym nie sposób przyjąć, że dyżurny inżynier ruchu sprawuje bezpośrednią i pełną kontrolę nad procesami technicznymi mogącymi stwarzać awarie techniczną lub nad przebiegiem eksploatacji bloków energetycznych.

Zdaniem inspektora praca odwołujący nie spełnia ani kryteriów pracy w szczególnych warunkach, ani o szczególnym charakterze, a co najistotniejsze nie jest wykonywana na żadnym ze stanowisk, które zostały ujęte w prowadzonym przez pracodawcę wykazie stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ponadto nie stwierdzono by skarżący wykonywał oprócz pracy dyżurnego inżyniera ruchu jakieś inne prace poza swym zakresem obowiązków (karcie stanowiskowej).

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania powyższych ustaleń, gdyż znajdują one oparcie w zebranym przez inspektora pracy materiale dowodowym.

Tym samym powyższe stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że skoro praca wykonywana przez skarżącego nie jest wykonywana na stanowisku ujętym w stworzonym przez pracodawcę wykazie, brak jest podstaw do nakazania pracodawcy wpisania skarżącego do imiennej ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy wniósł J. A zaskarżając ją w całości i zarzucając następujące naruszenia:

1. art. 41 ust. 6 w zw. z art. 41 ust. 4 Ustawy o emeryturach pomostowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że "organy inspekcji pracy nie są uprawnione do wydania decyzji ingerujących w treść rejestru prowadzonego przez pracodawcę", co pozbawia mnie jako pracownika jakiegokolwiek wpływu na jednostronne decyzje pracodawcy co do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a tym samym nabycie w przyszłości uprawnień do emerytury pomostowej,

2. konstytucyjnie zagwarantowanych wolności oraz prawa do ich dochodzenia, poprzez uznanie, że nie przysługuje mi prawo do złożenia skargi w przypadku nieumieszczenia zajmowanego przeze mnie stanowiska w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i prowadzenia postępowania w tym zakresie, w szczególności:

- art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku poprzez całkowicie niezasadnie różnicowanie przez organ sytuacji pracowników umieszczonych i nieumieszczonych w wykazie, w ten sposób, że temu pierwszemu organ przyznaje prawo do złożenia skargi w przypadku niewpisania do ewidencji, a temu drugiemu (tak jak w moim przypadku) prawa takiego odmawia,

- art. 37 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, poprzez uniemożliwienie korzystania z praw i wolności konstytucyjnych, tj. prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, poprzez odmówienie mi uprawnienia do wniesienia skargi,

3. art. 3 ust. 3 Ustawy o emeryturach pomostowych w związku z pkt 14 i 16 Załącznika nr 2 do Ustawy o emeryturach pomostowych, co miało istotny wpływa na wynika sprawy, poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie przez organ, że praca na stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu nie spełnia kryteriów pracy o szczególnym charakterze,

4. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych, tj. że praca wykonywana przeze mnie na stanowisku dyżurnego inżyniera ruchu nie stanowi pracy o szczególnym charakterze;

- art. 84 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny związanej z energetyką na okoliczność ustalenia, czy praca wykonywana przeze mnie wypełnia przesłanki określone w art. 3 ust. 3 Ustawy o emeryturach pomostowych w związku z pkt 14 i 16 Załącznika nr 2 do Ustawy o emeryturach pomostowych.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący w szczególności argumentował w kwestii wykonywania przez niego jako dyżurnego inżyniera ruchu prac o szczególnym charakterze, że zakres jego odpowiedzialności w związku z wykonywanymi czynnościami, a określony w Instrukcji Stanowiskowej zajmowanego stanowiska oraz w Karcie stanowiska pracy jest wyjątkowy. Odpowiedzialność ta jest szczególna, przede wszystkim z uwagi na konieczność zapewnienia przez skarżącego na zajmowanym stanowisku bezpieczeństwa procesów bloków energetycznych, na konieczność prowadzenia przez dyżurnego inżyniera ruchu urządzeń zgodnie z wszelkimi wymogami technicznymi, wymogami ekonomii, bezpieczeństwa pracy.

Od skarżącego wymagana jest również szczególna sprawność psychofizyczna polegająca na refleksie, szybkości w podejmowania trafnych decyzji, analizie i równoczesnej regulacji wielu parametrów, która może ulec pogorszeniu związanemu z procesem starzenia.

Powołując się na treść karty stanowiskowej oraz charakter czynności faktycznie wykonywanych podkreślił, że operatywnie kieruje pracą elektrowni na zmianie, prowadzi ruch urządzeń energetycznych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prowadzi eksploatację urządzeń elektrycznych. Steruje zgodnie z poleceniami służb dyspozytorskich ODM, KDM ruch urządzeń energetycznych. Dopilnowuje punktualnego osiągania zadanych obciążeń oraz ustala ich rozdział zgodnie z możliwościami technicznymi. Dyżurny Inżynier Ruchu podejmuje decyzje o koniecznych zmianach w reżimie pracy lub wyłączeniu urządzeń w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, bezpieczeństwa pracy ludzi, zagrożenia pożarowego oraz skażenia środowiska. Nadzoruje i bierze czynny udział w wykonywaniu skomplikowanych bądź nietypowych operacji przyłączeniowych lub operacji na urządzeniach mechanicznych. Kieruje osobiście akcjami udzielania pierwszej pomocy w przypadku zaistniałych nieszczęśliwych wypadków przy pracy.

- Bierze czynny udział osobiście w procesie uruchamiania bloków energetycznych, odstawiania i usuwania sytuacji awaryjnych.

- Na bieżąco kontroluje pracę bloków energetycznych.

- Reaguje na wszelkie przekroczenia wartości granicznych, parametrów pracy bloków energetycznych.

- Poszukuje i usuwa nieprawidłowości pracy bloków.

- Sprawdza poprawność układów sygnalizacyjnych i pomiarów.

Wszystkie powyższe czynności składają się zatem na bezpośrednie sterowanie procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (zał. 2 pkt. 14 ustawy o emeryturach pomostowych), oraz są to prace przy bezpośrednim sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną (zał. 2 pkt. 16 ustawy o emeryturach pomostowych).

Wskazał, że zarówno organ I jak i II instancji zupełnie pominął, iż "określenie "prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi" (...) ma zakres znacznie szerszy niż określenie "prace bezpośrednio przy sterowaniu" (...). Mieści się w nim bowiem nie tylko samodzielne, fizyczne sterowanie lecz również szereg czynności dotyczących sterowania procesami technicznymi i wpływających bezpośrednio na to sterowanie (...). W określeniu tym mieści się również zbieranie informacji o aktualnym stanie bloków, dopuszczenie do prac i nadzór nad przygotowaniem miejsca pracy, w szczególności osób bezpośrednio sterujących procesami technicznymi (...), bieżąca analiza zdarzeń, nadzór i kontrola pracy urządzeń i obsługi.

Podkreślił, że ma dokładnie takie same (a nawet większe) uprawnienia eksploatacyjne, jak każdy operator i tak naprawdę moje obowiązki polegają właśnie na sterowaniu bezpośrednio blokiem energetycznym. Natomiast czynności o charakterze administracyjno organizacyjnym są czynnościami jedynie dodatkowymi. Głównym zadaniem, co wskazałem powyżej, jest sterowanie ruchem urządzeń podstawowych. Zresztą to właśnie Dyżurni Inżynierowi Ruchu są karani (karą nagany) za wszystkie błędy operatorów.

Organ nie wziął pod uwagę podstawowych kwestii, które wynikają wprost z karty stanowiskowej pracy. A mianowicie: postanowienia zawarte pod lit B Karty precyzują zadania podstawowe Dyżurnego Inżyniera Ruchu, czyli "operatywne kierowanie pracą elektrowni" oraz "prowadzenie ruchu urządzeń". Ich doprecyzowanie następuje w postanowienia zawartych w pkt II Karty, w którym wyraźnie opisano m.in. następujące obowiązki: punkt Ad 1.a) traktuje wprost o "sterowaniu" ruchem urządzeń podstawowych; pkt c) nakazuje mi kontrolować gotowość urządzeń będących w rezerwie, pkt d) podejmować decyzje o koniecznych zmianach w reżimie pracy lub o wyłączeniu urządzeń elektrowni w przypadkach zagrożeń bezpieczeństwa ruchu, bezpieczeństwa pracy ludzi, zagrożenia pożarowego czy skażenia naturalnego środowiska. Wszystkie te czynności pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż praca wykonywana przeze mnie stanowi "bezpośrednie sterowanie".

Skarżący zarzucił, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę kwestii związanej z posiadanymi przez niego uprawnieniami - świadectwo kwalifikacyjne typu E i D, które upoważnia do bezpośredniej obsługi dwóch grup urządzeń na stanowisku dozoru i eksploatacji: Grupa 1. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną oraz Grupa 2. Urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Nadto w niniejszej sprawie uwzględnić należy dyspozycję art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie zapadły bowiem wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 lutego 2012r. i 7 listopada 2012r.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organ I i II instancji w szczególności w oparciu o kartę stanowiska pracy skarżącego oraz protokoły z kontroli z 6 sierpnia 2010r. i z 30 maja 2011r., przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.

Organ II instancji słusznie podkreślił, na co wskazywał Sąd w wyroku z 7 listopada 2012r. że skarżący w skardze do Państwowej Inspekcji Pracy z 5 maja 2010r. zawarł dwa żądania: o umieszenie zajmowanego przez niego stanowiska w wykazie prac o szczególnym charakterze oraz o umieszczenie skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze. Organ odwoławczy, co do pierwszego roszczenia, słusznie wskazał, że organy inspekcji pracy nie mają prawnych podstaw do dokonania wiążących ustaleń, czy badań w zakresie wykazania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi by być umieszczone przez pracodawcę w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze (art. 41 ust 4 pkt 1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008r., Nr 237, poz. 1665 ze zm.). Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru. Wynika, to bowiem z treści art. 11 a ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2012r., poz. 404 ze zm.), zgodnie z którą właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Brak zatem ustawowej dyspozycji dającej organom inspekcji pracy kompetencje do ingerowania w wykazy stanowisk pracy o szczególnym charakterze i nakazanie pracodawcy umieszczenia określonego stanowiska pracy w takim wykazie. Stanowisko powyższe potwierdza jednolite w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyr. NSA z 19 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 1969/10, dostępne www.cbios.nsa.gov.pl).

Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącego wskazane w skardze, że organy inspekcji pracy błędnie przyjęły, że nie są uprawnione do wydania decyzji ingerujących w treść wykazów prowadzonych przez pracodawcę i w konsekwencji do umieszczenia zajmowanego przez skarżącego stanowiska w wykazie stanowisk, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze. Brak w tym zakresie naruszeń konstytucyjnych wolności oraz praw do ich dochodzenia przez skarżącego.

Powyższe upoważniało Sąd do przejścia do dalszych rozważań i oceny legalności zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zawartego tam rozstrzygnięcia o odmowie umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze, co stanowiło drugie żądanie skarżącego.

W oparciu o zgromadzony materiał organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżący zajmuje stanowisko dyżurnego inżyniera ruchu (DIR/A) w Elektrowni w A. należącej do Zespołu Elektrowni (k. 68 akt adm.). Ze schematu zależności operacyjnej między stanowiskami pracy w tym zakładzie wynika, że dyżurnemu inżynierowi ruchu podlegają kierownicy bloków, operatorzy kotła i turbozespołu oraz następnie poszczególni obchodowi. W oparciu o Kartę Stanowiska Pracy skarżącego orany ustaliły, że do jego zadań należy w szczególności operatywne kierowanie pracą elektrowni, prowadzenie ruchu, kierowanie pracą całego personelu, wykonywanie poleceń przełożonych oraz prowadzenie eksploatacji urządzeń elektrycznych zgodnie z przepisami ustawy prawo energetyczne oraz prawo budowlane.

Z dalszego opisu stanowiska pracy skarżącego wynika, że w szczególności steruje ruchem urządzeń, dopilnowuje punktualnego osiągania zadanych obciążeń, kontroluje gotowość urządzeń w rezerwie, podejmuje decyzje o koniecznych zmianach, współpracuje z Państwową Dyspozycją Mocy, koordynuje ruch urządzeń, kontroluje i analizuje na bieżąco wyniki produkcyjne, kontroluje osobiście stanowiska pracy, przyjmuje wyniki analiz i wydaje polecenia, analizuje obciążenia, współpracuje z kierownikami zmian, kieruje likwidacja awarii, prowadzi wymaganą dokumentacje, nadzoruje przestrzeganie regulaminów pracy, koryguje i kontroluje przygotowanie miejsc pracy, prowadzi ruch urządzeń w ramach norm ochrony środowiska naturalnego. Nadto w Karcie znajduje się wykaz dokumentów, które skarżący ma obowiązek prowadzić.

Z powyższego wynika, że skarżący swoje obowiązki pracownicze wykonuje poprzez podległych sobie kierowników bloków i pracowników zatrudnionych na niższych stanowiskach. W istocie skarżący kontroluje, nadzoruje i analizuje pracę urządzeń i personelu, na nim spoczywa odpowiedzialność za podejmowanie decyzji mających zapewnić odpowiedni poziom dostaw energii elektrycznej. Wykonuje także czynności o charakterze administracyjno-organizacyjnym, kontroluje bowiem stanowiska pracy i podległy personel, prowadzi wymaganą dokumentację.

Nie jest zatem tak, jak podnosi skarżący, że zawarte w Karcie Pracy jego zadanie pracownicze polegające na operatywnym kierowaniu pracą elektrowni, w szczególności sterowanie ruchem urządzeń podstawowych oznacza, że w sposób bezpośredni steruje procesami technicznymi i wykonuje prace bezpośrednio przy sterowaniu blokami. Ze schematu zależności pracowniczych wynika, że w tym zakresie dyżurny inżynier ruchy wykonuje te czynności poprzez podległy sobie personel – kierowników bloków. Natomiast nie może budzić wątpliwości, że intencją ustawodawcy opisującego prace o szczególnych charakterze było objęcie wykazem prac osób, które osobiście obsługują dane urządzenia i maszyny, czy instalacje i na nich to ciąży związana z tym szczególna odpowiedzialność. Obniżające się na skutek wieku właściwości psychofizyczne takich właśnie pracowników – bezpośrednio i osobiście obsługujących urządzenia – istotnie ograniczają należyte wykonywanie obowiązków w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym życiu i zdrowiu innych osób. Praca tego rodzaju pracowników stanowi prace o szczególnym charakterze objętym wykazem zawartym w powyżej przytoczonym załączniku (art. 3 ust 3 ustawy o emeryturach pomostowych).

W okolicznościach niniejszej sprawy dyżurny inżynier ruchu nie sprawuje pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego oraz nie wykonuje prac bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną o jakich mowa w punkcie 14 i 16 wykazu prac o szczególnym charakterze stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych). Chociażby z tego względu, że skarżący wykonuje swoje obowiązki pracownicze poprzez podległy mu personel. Nawet w sytuacjach awaryjnych kieruje likwidacją ewentualnych awarii oraz akcjami likwidacji pożaru (k. 70 akt adm.)

W toku kontroli organy inspekcji pracy nie stwierdziły, by skarżący wykonywał inne jeszcze prace poza tymi wymienionymi w Karcie Pracy. Niezasadny okazał się w tym zakresie zarzut pominięcia przez organy inspekcji pracy posiadanych przez skarżącego kwalifikacji typu E i D, które upoważniają go do bezpośredniej obsługi dwóch grup urządzeń na stanowisku dozoru i eksploatacji. Z istoty ustawy o emeryturach pomostowych wynika, że określa ona rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej (art. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Z treści art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych wynika także, że chodzi o rzeczywiste i faktyczne wykonywanie pracy wymagającej szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności. Nadto z ust. 5 tego art. wynika, że za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących prace w pełnym wymiarze czasu pracy, co odnosi się do realnego wykonywania określonych czynności, zadań, obowiązków i prac, a nie do wymogu posiadania określonych kwalifikacji.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie chodzi o obowiązki, zadania i rodzaje czynności faktycznie wykonywanych przez skarżącego pracownika w zakładzie pracy zgodnie z zakresem powierzonych mu obowiązków, wynikających, jak w niniejszej sprawie z Karty Stanowiska Pracy. Ustawa o emeryturach pomostowych, także w wykazie prac, nie przewiduje dodatkowych wymogów, poza wykonywaniem pracy, by pracownik posiadał szczególne uprawnienia i kompetencje, które pozwalają na bezpośrednie sterownie procesami technicznymi, czy bezpośrednie sterowanie blokami. Z istoty wykazu prac o szczególnym charakterze wynika, że obejmuje on prace faktycznie wykonywane i o szczególnym charakterze w danym okresie czasu. Sąd w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w uchwale 7 sędziów NSA z 13 listopada 2012r. (sygn. akt I OPS 4/12, dostępne www.cbios.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono, że "w postępowaniu o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, za pracownika wykonującego prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych może być uznany pracownik, który wykonując prace o szczególnym charakterze wykonuje także inne dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę w ramach świadczenia pracy". Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Ubocznie można stwierdzić, że zagadnienie posiadania kwalifikacji zawodowych istotne jest przy objęciu danego stanowiska przez pracownika i warunkuje powierzenie obowiązków danemu pracownikowi, ale nie definiuje wykonywania prac o szczególnych charakterze w myśl ustawy o emeryturach pomostowych.

Zaznaczyć przy tym należy, tak jak wskazuje organ odwoławczy, że zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji rozporządzeniem z 9 kwietnia 2002r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. 2002, Nr 58, poz. 535 ze zm.), Elektrownia nie została nawet zakwalifikowana do zakładu o zwiększonym ryzyku. Wobec powyższego przyjąć zatem można, że także i z tego względu praca wykonywana przez skarżącego nie jest związana ze szczególną odpowiedzialnością oraz szczególną sprawnością psychofizyczną, której należyte wykonywanie w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej postępującej wraz z procesami starzenia, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Niezasadny okazał się także zarzut braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny związanej z energetyką na okoliczność ustalenia, czy praca wykonywana przez skarżącego wypełnia przesłanki pracy o szczególnym charakterze. Jak już wskazano powyżej, organy prawidłowo i w sposób pełny ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie oraz samodzielnie oceniły zakres prac wykonywanych przez skarżącego oraz ich charakter. W ocenie Sądu, nie było podstaw do sporządzenia opinii biegłego w tym zakresie, wystarczającą wiedzą specjalną, pozwalającą rozpatrzyć niniejszą sprawę, dysponowały bowiem organy inspekcji pracy.

Sąd wskazuje również, że prawo do emerytury pomostowej zależy od tego, czy pracownik wykonywał prace o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze. O tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może zatem rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ani decyzja administracyjna organów Państwowej Inspekcji Pracy wydana na podstawie art. 11a i art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej rozstrzygają organy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w razie wniesienia skargi – sądy administracyjne. O spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga bowiem organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania sąd powszechny (art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania – sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace o szczególnym charakterze (uch. NSA z 13 listopada 2012r., sygn. akt I OPS 4/12, IV SA/GL 995/12, dostępne www.cbios.nsa.gov.pl).

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.