Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 736/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
law: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity
article: art. 101
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. spraw ze skarg A. K., Rady A, M. H. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej oddala skargi.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] w Rada Miejska w S. podjęła działania zmierzające do likwidacji z dniem 31 sierpnia 2012 r. Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w S. im. [...] przy ul [...] oraz zapewniła możliwość kontynuacji nauki dla uczniów tej szkoły w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w S., przy ul. [...]

Zamiar likwidacji powyższej placówki oświatowej został pozytywnie zaopiniowany przez [...] Kuratora Oświaty (opinia z dnia [...]r.).

Po powiadomieniu o planowanej likwidacji Szkoły rodziców dzieci będących jej uczniami, Rada Miejska w S. w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr [...] o rozwiązaniu z dniem 31 sierpnia 2013 r. Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. (w skład którego przedmiotowa placówka wchodziła). Ponadto Rada Miejska w S. uchwałą z dnia 21 [...]r. Nr [...]r. orzekła o likwidacji Gimnazjum Specjalnego nr [...] w S. z siedzibą przy ul. [...].

Równocześnie, uchwałą z dnia [...]r. nr [...] organ ten zlikwidował z dniem 31 sierpnia 2013 r. wspomnianą Szkołę Podstawową Specjalną nr [...] oraz zapewnił możliwość kontynuacji nauki dla jej uczniów w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w S. przy ul. [...]. Na mocy § 2 tej uchwały dokumentacja przebiegu nauczania została przekazana [...] Kuratorowi Oświaty w K., który jest organem sprawującym nadzór pedagogiczny, z kolei w § 3 określono, że składniki mienia znajdującego się w zarządzie tej szkoły (będącej jednostką budżetową) stają się z dniem 1 września 2013 r. mieniem jednostki budżetowej - Szkoły podstawowej Specjalnej nr [...] w S.. W § 5 i 6 wskazano przy tym, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] oraz wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W podstawie prawnej uchwały powołane zostały przepisy art. 12 pkt 8 lit. "i" oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.), art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Równocześnie zaznaczono, iż przyjęcie uchwały nastąpiło po konsultacjach dokonanych na podstawie uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...]r., nr [...] w sprawie szczegółowego sposobu konsultowania z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, projektów aktów prawa miejscowego w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji oraz po uzyskaniu opinii [...] Kuratora Oświaty i spełnieniu wymogów art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz. U. nr 51, poz. 234).

Pismem datowanym na 9 kwietnia 2013 r., doręczonym Radzie Miejskiej w S. w dniu 12 kwietnia 2013 r., pracownicy Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S., wezwali ten organ do uchylenia powyższej uchwały z dnia [...]r., nr [...], jako sprzecznej z prawem i naruszającej interesy pracowników zatrudnionych w tej placówce. W uzasadnieniu podkreślili, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, organ prowadzący zobligowany jest co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły, zawiadomić o terminie tej likwidacji: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem w niniejszej sprawie obowiązek ten nie został zachowany. Likwidacja szkoły wymienionej w uchwale mogła bowiem nastąpić wyłącznie z dniem 31 sierpnia 2013 r., zaś w ustawowym terminie, który upłynął 28 lutego 2013 r. nie wszyscy rodzice jej uczniów zostali o tym skutecznie powiadomieni. W tym miejscu zaznaczono, że brak skutecznego powiadomienia wszystkich rodziców powinien skutkować nieważnością kwestionowanej uchwały. Powołano się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2003 r. sygn. II SA/Gd 1743/200 wywodząc, iż to na organie podejmującym zamiar likwidacji szkoły spoczywa obowiązek udowodnienia, że obowiązek powiadomienia wszystkich podmiotów określonych w art. 59 ustawy o systemie oświaty został zrealizowany.

W odpowiedzi na powyższe Rada Miejska w S. podjęła uchwałę z dnia [...]r., nr [...], w której odmówiła uwzględnienia wezwania pracowników Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu uchwały zamieszczonym w załączniku do niej wskazano, że wymóg polegający na powiadomieniu wszystkich uczniów do dniu 28 lutego 2013 r. został w sprawie zachowany. Zaakcentowano bowiem, że zgodnie z poglądem judykatury, do doręczeń rodzicom zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły stosować należy odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczania pism stronom. W tym kontekście zaznaczono, że w przypadkach, w których rodzice nie odebrali przesyłki z zawiadomieniem pomimo dwukrotnego awizowania, ponownie dokonywano wysyłki. W każdym z tych przypadków miało miejsce skuteczne doręczenie zawiadomienia w trybie art. 44 § 4 K.p.a. - z upływem czternastu dni od daty awizowania. Nadto kilku adresatów odmówiło wprawdzie przyjęcia przesyłek, lecz tu skutek doręczenia nastąpił zgodnie z art. 47 § 2 tego Kodeksu. Niezależnie od powyższego podkreślono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, obowiązek informacyjny w zakresie m.in. podania adresu zamieszkania obciąża rodziców dziecka, a zatem nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że negatywne skutki niezachowania tego obowiązku obciążały organ likwidacyjny.

Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r., złożonym w dniu 10 czerwca 2013 r., pracownicy Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. (61 osób), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na powołaną uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...]r., nr [...] domagając się jej uchylenia. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa ponownie zarzucając organowi naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez brak poinformowania wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły w terminie, który upływał w dniu 28 lutego 2014 r. Dodatkowo wywiedli, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Do skargi dołączone zostały oświadczenia rodziców czterech uczniów Zespołu Szkół Specjalnych w S. (w tym jednego ucznia Szkoły Podstawowej Specjalnej objętej zaskarżoną uchwałą), w których podali oni, iż nie otrzymali zawiadomień o zamiarze likwidacji placówek oświatowych wchodzących w skład tego podmiotu.

W odpowiedzi na skargi, reprezentująca Miasto A.B. wniosła o ich oddalenie. Zaakcentowała bowiem, że organ wykonał obowiązek wskazany w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty zapewniając możliwość kontynuowania przez uczniów nauki w innych placówkach oświatowych oraz zawiadamiając o zamiarze likwidacji szkoły właściwego kuratora oświaty, jak również rodziców uczniów likwidowanych szkół. Wysyłki stosownych zawiadomień dokonano na adresy ustalone przez Dyrektora placówki na podstawie księgi uczniów prowadzonej zgodnie z art. 22 ustawy o systemie oświaty oraz z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. W tym miejscu przywołano stanowisko doktryny, w myśl którego to na rodzicach spoczywa obowiązek dopełnienia formalności określonych w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, w tym podania aktualnego adresu zamieszkania. W konsekwencji podkreślono, iż uchylanie się przez rodziców ucznia od podania aktualnego prawidłowego adresu nie może być podstawą kwestionowania uchwały o likwidacji szkoły. Jak przy tym potwierdzono w orzecznictwie sądowym, zadaniem organu nie jest zatem poszukiwanie aktualnego miejsca pobytu każdego z rodziców lecz jedynie umożliwienie im realnego zapoznania się z zamiarem likwidacji szkoły. Organ powinien zatem dochować należytej staranności aby im to umożliwić wysyłając zawiadomienia na podane przez nich adresy. Nie sposób natomiast zgodzić się ze stanowiskiem, że rodzice, którzy nie podali rzetelnych informacji o miejscu zamieszkania mieli de facto największe możliwości unicestwienia procedury likwidacyjnej.

Odnosząc się do oświadczenia A.S. - ojca jednej z uczennic – K.S. - szkoły objętej zaskarżoną uchwałą, który złożył oświadczenie o braku powiadomienia go o zamiarze likwidacji tej placówki, pełnomocnik organu podkreśliła, że skierowane do niego oraz matki wymienionej uczennicy zawiadomienia wysłano na adres wskazany w liście uczniów oraz liście adresowej. M.S. odebrała przesyłkę w dniu 20 grudnia 2012 r., z kolei przesyłka skierowana do A.S. nie została przezeń podjęta pomimo dwukrotnego awizowania i dlatego jej skuteczne doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 § 1 K.p.a. Nadto - jak ustalono – A.S. zmarł w dniu [...]r.

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. Sąd umorzył postępowanie w sprawie wobec cofnięcia skarg przez skarżących (60 osób), za wyjątkiem A.K., która jej nie cofnęła i uiściła wymagany wpis od skargi. W rezultacie przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie pozostaje jej skarga.

W dniu 25 marca 2014 r. ustalono w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Edukacji Urzędu Miasta w S., że A.K. była nauczycielem zatrudnionym w Zespole Szkół Specjalnych, w skład którego wchodziło Gimnazjum Specjalne nr [...], Szkoła Podstawowa Specjalna nr [...] i Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna. W Zespole tym pełniła funkcję Zastępcy Dyrektora. Godziny dydaktyczne realizowała w Zasadniczej Szkole Zawodowej oraz w Gimnazjum Specjalnym.

Pismem z dnia 25 maja 2013 r., doręczonym organowi w dniu 27 maja 2013 r., M.H. wezwał organ do uchylenia zaskarżonej uchwały także podnosząc zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym obowiązek powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły jest zachowany, jeżeli rodzice w związku z likwidacją szkoły z dniem 31 sierpnia danego roku kalendarzowego, zostaną skutecznie powiadomieni do końca lutego tegoż roku. Zdaniem wyżej wymienionego Rada Miejska w S. podjęła kwestionowaną uchwałę pomimo braku powiadomienia wszystkich rodziców uczniów Szkoły o zamiarze likwidacji tej placówki, co powinno skutkować nieważnością tego aktu. M.H. wskazał, że jest ojcem D.H., ucznia Gimnazjum Specjalnego nr [...] wchodzącego w skład Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S., jednakże nie został zawiadomiony we właściwym terminie o likwidacji placówki. Pomimo, że syn jest zameldowany razem z nim - w C. przy ul. [...], to mieszka ze swoją matką - w S. przy ul. [...]. Organ nie poczynił żadnych kroków w celu ustalenia jego właściwego miejsca zamieszkania i zawiadomienie o likwidacji wysłał na niewłaściwy adres. W tym miejscu M.H. powołał się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1743/200 wywodząc, że to na organie podejmującym zamiar likwidacji szkoły spoczywa obowiązek udowodnienia, że obowiązek powiadomienia wszystkich podmiotów określonych w art. 59 ustawy o systemie oświaty został zrealizowany.

Odpowiedzi na powyższe wezwanie, Rada Miejska w S. udzieliła podjętą w dniu [...]r. uchwałą nr [...], w której odmówiła uwzględnienia wezwania M.H. do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu zamieszczonym w załączniku do uchwały, stwierdzono, że zostały dokonane wszystkie niezbędne formalności związane z powiadomieniem wszystkich rodziców uczniów w terminie, który upływał w dniu 28 lutego 2013 r. W przypadku braku odebrania korespondencji mimo dwukrotnego awizowania, organ ponownie dokonywał wysyłki zawiadomienia. Wszystkie zawiadomienia zostały przy tym prawidłowo doręczone albo do rąk rodziców uczniów albo w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 1 K.p.a.) albo też - w przypadku odmowy odebrania przesyłki - w sposób, o którym mowa w art. 47 § 2 tego Kodeksu.

W skardze na powyższą uchwałę, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M.H. domaga się stwierdzenia jej nieważności ponownie podnosząc zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez brak poinformowania go w przewidzianym terminie o podjęciu uchwały, a także zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. polegające na braku zebrania przez organ niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na prawidłowe ustalenie miejsca jego zamieszkania. Skarżący wskazał, że spełnił przesłanki konieczne do wniesienia skargi, w tym posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, wynikający z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który chroni interesy rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. Równocześnie wskazał, że w dniu 27 maja 2013 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże w związku z brakiem udzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, wniósł skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia rzeczonego wezwania.

Następnie stwierdził, że w sprawie nastąpiło naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, bowiem jako ojciec dziecka będącego uczniem Gimnazjum nr [...] w S., nie został powiadomiony o podjęciu uchwał intencyjnych o zmierzających do rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. oraz do likwidacji wchodzących w jego skład placówek w terminie 6 miesięcy przed datą likwidacji. Skarżący zaznaczył, że mieszka w C. przy ul. [...], nie otrzymał zawiadomienia o planowanej likwidacji Szkół i dowiedział się o tym dopiero w kwietniu 2013 r. od matki D.H. Tymczasem, w świetle stanowiska judykatury (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010r. sygn. akt VI SA/Wa 959/09), organ ma obowiązek ustalenia z urzędu rzeczywistego miejsca zamieszkania osób, którym miał wysłać zawiadomienie, a nie ograniczenie się jedynie do adresu wskazanego w księdze ucznia. Nadto powołał się na orzeczenie WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 222/10, gdzie stwierdzono, że organ prowadzący szkołę publiczną nie powinien wyłącznie kierować się danymi osobowymi rodziców (opiekunów) dzieci, zawartymi w księdze uczniów, ale powinien je zweryfikować, bowiem obowiązkiem gminy jest prowadzenie ewidencji ludności.

W odpowiedzi na skargę reprezentująca organ radca prawny – A.B. wniosła o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie. Zdaniem pełnomocnik, skarga M.H. powinna podlegać odrzuceniu albowiem jego syn nie był uczniem Szkoły Podstawowej, której dotyczyła zaskarżona uchwała lecz Gimnazjum Specjalnego, czyli innej placówki szkoły wchodzącej w skład Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. Tym samym wyżej wymieniony nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, co w świetle art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi przesłankę warunkującą dopuszczalność skargi. Niezależnie od powyższego pełnomocnik organu wskazała na bezzasadność zarzutów podniesionych w skardze wywodząc, iż Rada Miejska w S. wykonała obowiązek wskazany w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, gdyż zapewniła możliwość kontynuowania przez uczniów nauki w innych placówkach oświatowych oraz zawiadomiła o zamiarze likwidacji szkoły właściwego kuratora oświaty i rodziców likwidowanych szkół w terminie, który upłynął w dniu 28 lutego 2013 r. Wysyłki zawiadomień do rodziców dokonano na podstawie księgi uczniów placówki. W tym miejscu ponownie powołano się na stanowisko doktryny, zgodnie z którym na rodzicach spoczywa obowiązek dopełnienia formalności określonych w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, w tym podania aktualnego adresu zamieszkania. Dodatkowo podkreślono, że z informacji jakie posiadała Szkoła, jak również organ prowadzący wynika bezspornie, iż rodzice ucznia, jak i sam D.H. zamieszkują w S. przy ul. [...]. Rodzice ucznia nie dopełnili przy tym ciążącego na nich obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, co uczynili dopiero w marcu, czyli już po upływie terminu na zawiadomienie o planowanej likwidacji.

Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r., doręczonym organowi w tym samym dniu, Rada A w K. wezwała Radę Miejską w S. do uchylenia zaskarżonej uchwały z uwagi na naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 854 ze zm.).

W odpowiedzi na wezwanie, Rada Miejska w S. podjęła w dniu [...]r. uchwałę nr [...], w której odmówiła uwzględnienia powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu zamieszczonym w załączniku do uchwały wskazano, że stosownie do treści art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Na podstawie powyższego unormowania, konsultacji podlegają także akty prawa miejscowego o charakterze ogólnym.

W tym miejscu organ powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, w świetle którego uchwała o zamiarze likwidacji szkoły nie jest aktem prawa miejscowego, zatem nie istnieje konieczność jej konsultacji ze związkami zawodowymi.

Równocześnie zwrócono uwagę, iż nawet gdyby przyjąć, że A było uprawnione do konsultacji uchwały intencyjnej, jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i tak byłoby bezzasadne. Uchwała ta była bowiem konsultowana z Oddziałem B w S. Jakkolwiek B nie jest organizacją reprezentatywną w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, a co za tym idzie nie ma uprawnienia w zakresie konsultowania uchwał stanowiących prawo miejscowe, to jednak możliwość konsultowania z nim projektów wynika z tego, że poszczególne zarządy jego oddziałów uzyskały do tego upoważnienie od organizacji reprezentatywnej, jaką jest A. Wynika to z upoważnienia z dnia 9 stycznia 2013 r. obowiązującego do końca roku 2013, w którym wskazano, że A upoważnia zarządy oddziałów B do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych wydawanych przez organy gmin.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, reprezentujący Radę A w K. radca prawny Ł.K. domaga się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...]r. nr [...], podnosząc zarzut naruszenia art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej Rada Miejska w S. błędnie przyjęła, że uchwały o zamiarze likwidacji szkoły nie są aktami prawa miejscowego, a jedynie aktami organizacyjnymi i jako takie nie podlegają dyspozycji art. 19 wspomnianej ustawy z dnia 23 maja 1991 r. W tym miejscu powołano się na odmienne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. (sygn. akt I OPS 2/10). Podkreślono, że w uzasadnieniu tej uchwały zwrócono uwagę na skierowanie uchwał o takiej treści nie tylko do organów administracji publicznej, ale również do rodziców, uczniów oraz kuratora oświaty. Takie określenie kręgu adresatów oznacza, że nie jest to jedynie akt prawny o charakterze wewnętrznym. W związku z tym podlega konsultacjom w trybie art. 19 ustawy o związkach zawodowych, bowiem kwestia istnienia placówki oświatowej leży w zakresie działalności związków zawodowych, które zrzeszają nauczycieli będących pracownikami szkoły, bez których nie mogłaby ona funkcjonować. Dodatkowo pełnomocnik strony wywiódł, że rozbieżności w niniejszym zakresie istniejące do niedawna w orzecznictwie sądów administracyjnych zostały wyjaśnione w powyższej uchwale NSA i dlatego aktualnie nie może budzić wątpliwości, że zarówno uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego, stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Zdaniem reprezentującego stronę skarżącą adwokata, brak przeprowadzenia postępowania opiniodawczego na podstawie art. 19 ustawy o związkach zawodowych stanowi naruszenie obowiązującego prawa, które powinno skutkować usunięciem zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego.

Równocześnie zakwestionowano twierdzenie wyrażone w uchwale nr [...], jakoby wymóg wynikający z powyższego unormowania został spełniony poprzez konsultacje Prezydenta Miasta S. przeprowadzone z Oddziałem B w S. Oddział B nie jest bowiem organizacją reprezentatywną, o której mowa w ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. Powołanie się na upoważnienie udzielone przez skarżącego zarządom B jest przy tym chybione, jako że bezpośredni wymóg ustawowy nie może zostać spełniony przez organizację, która tego wymogu nie spełnia, a jedynie uzyskała upoważnienie uprawniające do prowadzenia konsultacji. W tym zakresie pełnomocnik strony powołał się na pogląd doktryny (K.W. Baran - Zbiorowe prawo pracy. Komentarz., publ. Oficyna 2010 r.), iż takie działanie może stanowić jedynie przejaw dobrej woli ze strony organów samorządu terytorialnego, a nie jako wykonanie ustawowego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę reprezentująca organ radca prawny – A.B. wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego strony do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Pełnomocnik podkreśliła, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały, Rada Miejska w S. podjęła uchwały z dnia [...]r., nr [...] i z dnia [...]r., nr [...] w sprawie podjęcia działań zmierzających do likwidacji Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w S. oraz wypełniła obowiązek wynikający z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez skierowanie w dniu 14 lutego 2013 r. projektu skarżonej uchwały do Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, w imieniu którego na podstawie upoważnienia z dnia 9 stycznia 2013 r. występował Zarząd Oddziału B w S. Następnie organ kierując się dyspozycją art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty zapewnił możliwość kontynuowania przez uczniów likwidowanych placówek nauki w innych placówkach oświatowych oraz zawiadomił o zamiarze likwidacji szkoły kuratora oświaty. Wobec powyższego uznano, że organ wywiązał się z obowiązków określonych w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

W dalszej części skargi pełnomocnik odniosła się do braku interesu prawnego po stronie skarżącej. W tym kontekście zwróciła uwagę, iż zarówno z treści skargi, wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak i z pełnomocnictwa udzielonego przez H.M. - Przewodniczącego Rady A - wynika, że skarga nie została wniesiona przez A, a Radę Oddziału Województwa [...] tej organizacji związkowej. Tymczasem, w zakresie działalności jednostek samorządu terytorialnego podstawę skargi stanowi art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i w postępowaniu prowadzonym w tym trybie legitymację procesową wiąże się nie tylko z posiadaniem interesu prawnego, ale musi wystąpić przesłanka naruszenia tego interesu (wyrok NSA z dnia 3 września 2004r, sygn. akt I OSK 476/04). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/2002 stwierdził, że podstawą zaskarżenia w tym trybie jest jednocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób związany.

Pełnomocnik organu stwierdził, że skarżący swoje uprawnienie oraz interes prawny wywodzi z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych. Podniósł także, że obowiązek przedstawienia przez organ samorządu terytorialnego projektów aktów prawnych dotyczy wyłącznie organizacji związkowej reprezentatywnej zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. W tym zakresie pełnomocnik odwołała się do art. 6 ust. 2 tej ustawy wskazując, że zarówno w dacie podejmowania skarżonej uchwały, jak również w dacie wnoszenia niniejszej skargi Rada A nie była organizacją reprezentatywną. Status taki przysługuje jedynie C , D oraz A. Jednocześnie o braku interesu prawnego skarżącego świadczą zapisy dotyczące reprezentacji, zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wynika z nich, że Rada A nie została przewidziana jako organ uprawniony do reprezentacji A. W tej sytuacji nawet określenie sposobu reprezentacji Oddziału nie ma skutku dla ustalenia podmiotów uprawnionych do reprezentacji całej organizacji związkowej. Ponadto z art. 19 statutu A nie wynika, aby struktura wojewódzka A mogła reprezentować A przed sądami powszechnymi oraz administracyjnymi. Podsumowując wywód w zakresie braku interesu prawnego pełnomocnik wskazał, że strona skarżąca nie jest organizacją reprezentatywną oraz nie posiada uprawnień do reprezentowania A.

Następnie pełnomocnik przedstawił argumenty za oddaleniem skargi. Podkreślono, że NSA uchwałą z dnia 29 listopada 2010r. sygn. akt I OPS 2/10 przesądził, że uchwały rady gminy o zamiarze likwidacji szkoły oraz o jej likwidacji są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Dlatego organ w dniu 14 lutego 2013r. przekazał do konsultacji A projekt zaskarżonej uchwały. Jednakże wobec tego, że A przedłożył do Urzędu Miejskiego w S. upoważnienie nr [...] z dnia [...]r. udzielone przez Przewodniczącego A J.G. zarządom oddziałów B, które zostało udzielone celem "zaopiniowania w myśl. art. 19 cyt. ustawy założeń i projektów aktów prawnych wydawanych przez organy gminy" projekt uchwały został przedstawiony zarządowi Oddziału B w S.. Zdaniem pełnomocnika taka procedura jest w pełni dopuszczalna oraz wypełnia przesłankę z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Stwierdzono, że art. 19 zawiera kategorię podmiotów posiadających kompetencję do opiniowania, tj. organizację związkową, reprezentatywną w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. Jednakże w ocenie pełnomocnika wymieniona w tym przepisie kategoria pojęciowa nie jest jednoznaczna, bowiem wymaga ustalenia kręgu podmiotów (jednoosobowych bądź kolegialnych), które w imieniu osoby prawnej (reprezentatywnej organizacji związkowej) mogą być legitymowane do dokonania czynności opiniowania. W tym zakresie treść art. 9 ustawy o związkach zawodowych przekonuje, że celem ustawodawcy było uczynienie funkcjonowania związków zawodowych możliwie elastycznymi, podatnymi nawet na czasowe zmiany (stąd struktury organizacyjne mogą być określane nie tylko przez statut, ale także uchwałami), a wyjątkiem jest tylko zaciąganie zobowiązań majątkowych, które mogą być podejmowane wyłącznie przez organy statutowe posiadające ponadto podmiotowość prawną. Dalej pełnomocnik stwierdziła, że B jest częścią jednej ze struktur branżowych A, tj. Oświaty i Nauki. Legitymacja B do występowania w imieniu A wynika z dwóch źródeł. Po pierwsze wynika z art. 17 statutu A (upoważnienie przewodniczącego do reprezentowania A), a pod drugie wynika z art. 18 statutu A, gdyż jest on częścią struktury branżowej A. Pełnomocnik wskazała, że ustawodawca nie podał w sposób precyzyjny, kto w imieniu organizacji reprezentatywnej ma się wypowiedzieć i w jaki sposób po to, aby organizacje związkowe mogły decydować o tym samodzielnie. Z tego powodu należy przyjąć, że opiniowanie jest dokonywane przez prawidłowo umocowany związek branżowy, działający na lokalnym obszarze. Jednocześnie pełnomocnik odwołała się do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 1 lipca 2008r. sygn. akt SA/Gl 82/08, zgodnie z którym uprawnienie odpowiednich władz statutowych danego związku zawodowego do opiniowania w trybie art. 19. ust. 2 ustawy o związkach zawodowych wynika albo wprost z przepisu statutu, albo z udzielonego pełnomocnictwa.

Jako kolejny argument przemawiający za oddaleniem skargi wskazano, że związek zawodowy nie jest organem państwa. Zatem wynikająca z art. 7 Konstytucji zasada "czego nie dozwolono wprost jest zakazana" nie znajduje uzasadnienia w tym przypadku i jest dopuszczalne przeniesienie kompetencji wynikającej z art. 19 ustawy o związkach zawodowych na inny podmiot. Ponadto stwierdzono, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o Trójstronnej Komisji (...) stronę pracowników w Komisji reprezentują przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych. W tej sytuacji skoro w Komisji Trójstronnej organizacja związkowa może być reprezentowana przez bliżej niesprecyzowanego przedstawiciela, tym bardziej możliwość taka powinna istnieć w innych przypadkach. Podniesiono także, przepisy Kodeksu cywilnego, ze względu na treść art. 300 K.p., dotyczące szerokich form przedstawicielstwa nie są przepisami, które mogłyby zostać uznane za wyłączone z zastosowania w procedurze opisanej w art. 19 ustawy o związkach zawodowych.

Ponadto pełnomocnik stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie występuje stanowisko, które w jakikolwiek sposób przesądzałoby o braku możliwości skorzystania przez organizację związkową z możliwości upoważnienia do wykonywania swoich uprawnień przez inne podmioty wchodzące w skład tej organizacji związkowej. Jednocześnie przytoczono orzeczenia sądów administracyjnych, dopuszczające bezpośrednio lub pośrednio możliwości udzielenia przez A upoważnienia dla oddziałów terenowych B do działania w ich imieniu.

Na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. Sąd postanowił stosownie do postanowień art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. połączyć sprawę o sygn. akt IV SA/Gl 736/13, ze sprawą o sygn. akt IV SA/Gl 826/13, w której skargę na tę samą uchwałę wniósł M.H. oraz ze sprawą o sygn. akt IV SA/Gl 981/13, w której skargę na przedmiotową uchwałę wniosła Rada A w K., do wspólnego rozpoznania i wyrokowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia natomiast art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 p.p.s.a, wynika, że kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

W pierwszej kolejności trzeba podnieść, że zgodnie z art. 5 ust. 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych oraz szkół ponadgimnazjalnych należy do zadań własnych powiatu. Z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) wynika przy tym, że ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu, w tym zasady sprawowania nadzoru, określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594).

Zgodnie zatem z art. 91 ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 8 marca 1990 r., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Przyjmuje się, że podstawę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy może stanowić tylko istotne naruszenie prawa, czyli takie które dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego bądź procedury podejmowania tych aktów.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej w S. nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w S. Zaznaczyć należy, że w ramach odrębnego postępowania prowadzonego przed tutejszym Sądem rozpoznawano skargi na uchwały Rady Miejskiej w S. w przedmiocie likwidacji gimnazjum (sygn. akt IV SA/GL 737/13) oraz rozwiązania zespołu szkół (sygn. akt VI SA/GL 980/13).

Przed rozpoznaniem skarg wniesionych na wskazaną powyżej uchwałę Sąd obowiązany jest zweryfikować przesłanki jej dopuszczalności, a mianowicie, czy sprawę wniesiono w sprawie z zakresu administracji publicznej, czy przed wniesieniem skarg wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skarżący legitymują się interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały.

Zdaniem Sądu, sprawa będąca przedmiotem wspomnianej uchwały mieści się w zakresie administracji publicznej, a tym samym akt ten podlegał zaskarżeniu w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto przed wniesieniem skargi wszyscy skarżący spełnili określony w art. 53 § 2 p.p.s.a wymóg polegający na wezwaniu Rady Miejskiej w S. do usunięcia naruszenia prawa.

Równocześnie trzeba odnotować, że Rada A jest organem terytorialnej struktury A reprezentującym ten Związek (art. 19 Statutu A). W tym stanie rzeczy należy podnieść, iż wymogi formalne skargi tego podmiotu zostały spełnione, co dotyczy również skarg wniesionych przez M.H. oraz A.K. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, iż skargi wnieśli pracownicy Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] w S. (w tym A.K.) w skład którego wchodziła likwidowana Szkoła Podstawowa. Po cofnięciu skarg przez wszystkich tych pracowników (poza A.K.) postępowania sądowe w zakresie dotyczącym tych osób zostały umorzone.

W dalszej kolejności Sąd zobligowany jest odnieść się do kwestii istnienia po stronie skarżących interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Trzeba bowiem zaakcentować, że skuteczność kwestionowania uchwał organów gmin zasadniczo reguluje przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Brzmienie tego unormowania nie pozostawia zatem wątpliwości, że stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, Dopiero zatem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do dokonania merytorycznej oceny uchwały.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego ani uprawnień M.H., jak również A. K.

Jak trafnie zwróciła uwagę pełnomocnik organu, M.H. jest ojcem D.H., który nie uczęszczał do zlikwidowanej zaskarżoną uchwałą Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] lecz do Gimnazjum Specjalnego czyli do innej placówki wchodzącej w skład Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w S. (której likwidacji dotyczyła odrębna uchwała Rady Miejskiej w S. nr [...], będąca przedmiotem zaskarżenia w innej sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 737/13). Skoro zatem syn skarżącego nie był uczniem Szkoły, której dotyczyła zaskarżona uchwała, to nie sposób uznać aby akt ten naruszał w jakikolwiek sposób jego interes prawny bądź uprawnienia gdyż nie wywiera żadnego wpływy na realizację przez jego syna obowiązku szkolnego. W tym stanie rzeczy skargę wyżej wymienionego należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podobnie oddaleniu podlega skarga A.K. Jak wynika z notatki służbowej (karta nr 692 akt sprawy - tom IV) osoba ta była nauczycielką wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w S.: Gimnazjum Specjalnego oraz Szkoły Zawodowej. Jakkolwiek zatem była pracownicą rzeczonego Zespołu Szkół (w tym jego wicedyrektorem), to jednak nie uczyła w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...], która została zlikwidowana mocą zaskarżonej uchwały, a zatem także ona nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu niniejszego aktu. Uchwała o likwidacji Szkoły Podstawowej nie rzutuje bowiem w żaden sposób na jej uprawnienia pracownicze, skoro wykonywana przez nią praca nie wiązała się z nauczaniem w tej placówce lecz w innych jednostkach wchodzących w skład Zespołu. W tej sytuacji należy podnieść, że zarówno w unormowaniach z zakresu prawie administracyjnego jak i prawa pracy brak jest przepisu, z którego wyżej wymieniona mogłaby wywodzić swoją legitymację skargową. Na marginesie zaznaczyć należy, że wskazany interes prawny skarżąca posiadałaby w przypadku wniesienia skargi na uchwałę w sprawie likwidacji Zespołu Szkół Specjalnych.

Rada A nie wskazała w skardze na czym polega naruszenie interesu prawnego A, który reprezentuje. Z treści skargi wynikałoby, że takiego naruszenia upatruje w braku przedstawienia A do konsultacji uchwał o zamiarze likwidacji szkoły i likwidacji szkoły. W ocenie Sądu, brak przedstawienia związkowi zawodowemu uchwały w sprawie likwidacji szkoły do zaopiniowania w trybie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. Nr 167) nie stanowi naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jest to bowiem jedynie ewentualna wada procesowa przy podjęciu uchwały. Wprawdzie w art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych określono, że organizacja związkowa (...) ma prawo opiniowania założeń i projektów, jednakże pomimo takiego zapisu udział w procesie legislacji nie jest "prawem", "uprawnieniem" związku zawodowego, lecz kompetencją związku zawodowego, wobec czego pominięcie go w procesie legislacji nie jest zdarzeniem świadczącym o naruszenie jego interesu prawnego lub obowiązku.

W ocenie składu orzekającego, naruszenia interesu prawnego można natomiast upatrywać w fakcie, że A w imieniu którego działa Rada, jest organizacją związkową związków zawodowych, które są powołane do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy (art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych), a likwidacja szkoły wpływa na stosunki prawne nauczycieli zlikwidowanej szkoły w zakresie ich zatrudnienia (rozwiązanie stosunku pracy bądź zatrudnienia ich w innych szkołach).

W tej sytuacji należy uznać, że skarżąca organizacja związkowa ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.

Niezbędne jest zatem odniesienie się do wyrażonego w skardze tej organizacji zarzutu naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, przez nieskierowanie do A tak przedmiotowej uchwały, jak również uchwały o zamiarze likwidacji szkoły celem ich zaopiniowania, a tym samym wadliwość jej podjęcia.

W tym kontekście trzeba podkreślić, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przez terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 2 cytowanej ustawy, szkoła prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może być zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Równocześnie, artykuł 19 ust. 2 rzeczonej ustawy stanowi, że organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Sprawa Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego, ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych (...). Tak określonemu uprawnieniu organizacji związkowych odpowiada przewidziany w ust. 2 niniejszego przepisu obowiązek kierowania przez organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego, założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku.

Warto zaznaczyć, że w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 2/10 (dostępna w internetowej centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, z tym, że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że A jest organizacją związkową reprezentatywną w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. Jednocześnie z przywołanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że prawidłowym działaniem jest przedstawienie władzom statutowym związku zawodowego do zaopiniowania albo projektu uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, albo uchwały o likwidacji szkoły, bądź też projektu obu tych uchwał. Należy zatem stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, przedstawienie do zaopiniowania projektu obu uchwał nie jest konieczne.

W sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w dniu [...]r. została podjęta uchwała nr [...]. Jest przy tym poza sporem, że organ nie przedstawił do zaopiniowania projektu uchwały w sprawie zamiaru likwidacji przedmiotowej szkoły. Do zaopiniowania przedstawiono natomiast projekt zaskarżonej uchwały o likwidacji tej Szkoły Podstawowej - Międzyzakładowej Organizacji Związkowej C Pracowników Oświaty i Wychowania w S. oraz Zarządowi Oddziału B w S..

Zdaniem strony skarżącej powyższe nie może jednak być uznane za wystarczające. Wymóg konsultacji z A nie został bowiem zachowany, gdyż Oddział B w S. nie jest organizacją reprezentatywną, zaś udzielone Zarządowi Oddziału B w S. upoważnienie należy rozumieć jedynie jako wyrażenie zgody na informowanie zarządów tej organizacji, a nie realizację ustawowego obowiązku.

Skarżony organ podnosił natomiast, że upoważnienie udzielone w dniu 9 stycznia 2013 r. przez przewodniczącego A zarządom oddziałów B dotyczyło opiniowania, w myśl art. 19 ustawy o związkach zawodowych, założeń i projektów aktów prawnych wydawanych przez organy gmin w zakresie objętym zadaniami B, a w rezultacie przedstawienie projektu uchwały zarządowi B w S. jest równoznaczne z realizacją obowiązku przewidzianego w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Należy podnieść, iż w treści wskazanego upoważnienia z dnia 9 stycznia 2013 r., zamieszczono wyjaśnienie, że upoważnienie oznacza, iż zarządy oddziałów B pełnią funkcję odpowiednich władz statutowych A w rozumieniu przywołanego art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. Z brzmienia tego uregulowania wynika, że obowiązek zasięgania opinii dotyczy odpowiednich władz statutowych organizacji związkowych. Oznacza to, iż uprawnienia do wypowiadania się w imieniu związku zawodowego w tych sprawach mają "odpowiednie" władze statutowe danego związku zawodowego, czyli - zdaniem Sądu - uprawnione w statucie lub upoważnione do takiego działania przez władze statutowe.

W tym kontekście trzeba wskazać, że po myśli art. 1 Statutu A, A jest ogólnokrajową organizacją związkową, utworzoną przez ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia związków zawodowych. Do A należy B (B), który jest jednocześnie częścią jednej ze struktur branżowych A "[...]". Jest to organizacja związkowa, której statut przewiduje m.in. opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty (art. 6 ust. 2), opracowywanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, warunków pracy i bytu pracowników (art. 6 ust. 2 ). B jest organizacją związkową ukierunkowaną na kwestie oświaty i warunków pracy pracowników oświaty. Zarządy poszczególnych oddziałów B powinny mieć więc najlepszą orientację w kwestiach dotyczących funkcjonowania konkretnej placówki oświatowej położonej na terenie swojego działania. Wobec powyższego wydaje się jasny cel udzielenia przez Przewodniczącego A (uprawnionego do reprezentowania A, co wynika z art. 17 ust. 1 Statutu) zarządom oddziałów B upoważnienia z dnia 9 stycznia 2013 r. – iż w sprawach objętych zadaniami B opiniowaniem projektów aktów prawnych wydawanych przez organy gminy powinny zajmować się zarządy oddziałów B, działające na lokalnym obszarze i najlepiej zorientowane w kwestiach funkcjonowania konkretnych placówek oświatowych. Władze o charakterze centralnym z natury rzeczy nie posiadają tak wszechstronnego wglądu w zakres spraw o charakterze lokalnym. Sąd tym samym podziela stanowisko pełnomocnika organu, że legitymacja zarządu oddziału B do występowania w imieniu A wynika z upoważnienia przewodniczącego A oraz z faktu, że B jest częścią struktury branżowej A, natomiast zaskarżona uchwała mieści się w zakresie statutowych zadań B. Natomiast przedmiotowe upoważnienie dokonało niejako swoistego podziału obowiązków w A, nakładając na zarządy oddziałów B (wchodzącego w skład A) obowiązek uczestniczenia z ramienia A w procesie legislacji, jakim jest podejmowanie uchwał w sprawach objętych zadaniami B, do których niewątpliwie należą te dotyczące likwidacji szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Wobec tego, skoro Przewodniczący A udzielił upoważnienia zarządom oddziałów B do uczestniczenia w procesie legislacji dotyczącym podejmowania uchwał w sprawie likwidacji szkoły, a organ zgodnie z treścią upoważnienia przesłał projekt zaskarżonej uchwały do zaopiniowania, to zdaniem Sądu nie może takiego działania organu obecnie skutecznie kwestionować, zarzucając brak konsultacji projektu uchwały o likwidacji szkoły z A.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, zarzuty skargi w kwestii braku konsultacji projektu zaskarżonej uchwały z A za bezzasadne. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem, że doszło do naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Ponadto analiza akt przedstawionych sądowi wskazuje, że podjęcie uchwały o likwidacji Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w S. nastąpiło zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty po uzyskaniu wymaganej opinii kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły oraz po dokonaniu zawiadomienia rodziców uczniów uczęszczających do tej szkoły na co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły o zamiarze likwidacji szkoły, a więc do 28 lutego 2013 r.

W tej sytuacji Sąd, uznając zarzuty skarg za bezzasadne, orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.