Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 515/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 149, art. 152, art. 154, art. 155, art. 157
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Izabela Paluszyńska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor W. Oddziału Wojewódzkiego w P. Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor WOW NFZ) decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.; dalej u.ś.o.z.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniesionego przez K. S. prowadzącą Indywidualną Praktykę Stomatologiczną z siedzibą przy ul. [...] w K. W. (dalej skarżąca), wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...]/0 Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. z dnia [...] czerwca 2014 roku oddalającą wniesione przez K. S. odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego pod nr [...] w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2015 roku (sygn. akt IV SA/Po 1046/14), uchylającego decyzję Nr [...]/0 Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. od którego to wyroku skarga kasacyjna Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została oddalona wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II GSK 1060/15), postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny.

W dniu 03 marca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ działając na podstawie art. 139 ust. 2 u.ś.o.z. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od 1 lipca 2014r. do 30 czerwca 2017r. umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne nr [...], w toku którego wpłynęły trzy oferty: E. F. prowadzącej przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego pod nazwą "Przychodnia E. F. w D., E. M. prowadzącej indywidualną praktykę lekarską w D. oraz Skarżącej – K. S. prowadzącej indywidualną praktykę lekarską pod firmą "Indywidualna Praktyka Stomatologiczna K. S. z siedzibą w K. W..

[...] maja 2014r oferta Skarżącej została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.16 maja 2014r. komisja konkursowa nie uwzględniła protestu wniesionego przez Skarżącą

Dnia [...] maja 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie tego postępowania, w którym jako podmioty, z którymi WOW NFZ zawrze umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wskazano E. F. i E. M..

K. S. wniosła od tego rozstrzygnięcia odwołanie. W odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 146 ust. 1 pkt 3 , art. 147, art. 148, art. 149 ust. 1 pkt 2, art. 153 ust. 3 u.o.ś.z a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Podniosła, że w ofercie nie podała nieprawdziwej informacji odnośnie zapewnienia aparatu rtg lub radigrafu w lokalizacji.

Decyzją z dnia 06 czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ, wskazując w podstawie prawnej na art. 154 ust. 3 u.ś.o.z. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., postanowił oddalić odwołanie K. S., uznawszy, że w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej ani do naruszenia interesu prawnego Skarżącej.

K. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną nr [...], powołując się na art. 154 ust. 6 u.o.ś.z w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu Organ wyjaśnił, że oferta złożona przez Skarżącą została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. ze względu na stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego ze stanem wykazanym w ofercie w zakresie zapewnienia aparatu RTG lub radiowizjografu w lokalizacji.

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła skargę do sądu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA lub Sąd I instancji) na opisaną wyżej decyzję Dyrektora WOW NFZ nr [...] K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego – art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. – przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że oferta Skarżącej podlega odrzuceniu, jako zawierająca nieprawdziwe informacje;

2. naruszenie prawa materialnego – art. 134 ust. 1 i 2 u.ś.o.z. w zw. z art. 32 Konstytucji RP – przez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji;

3. naruszenie prawa materialnego – art. 148 pkt 1 i 2 w zw. z art. 142 ust. 5 u.ś.o.z. – przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu braku możliwości właściwego udzielania świadczeń, a tym samym braku gwarancji należytego wykonywania umowy, przez nieposiadanie zezwolenia na używanie aparatu RTG w miejscu udzielania świadczeń w dacie złożenia oferty, podczas gdy wśród kryteriów, o których mowa w art. 148 pkt 1 i 2 u.ś.o.z., nie ma odrębnego kryterium zapewnienia należytego wykonania umowy;

4. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. – przez nierzetelną ocenę dowodów, w tym w szczególności opinii WPWIS z [...] kwietnia 2014 r., przez uznanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowa opinia "wykazywała szereg braków", w tym brak wyników pomiarów skuteczności zastosowanej wentylacji, brak umywalki z baterią z ciepłą i zimną wodą, co stoi w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz faktami znanymi organowi z urzędu.

Wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 05 lutego 2015 r. sygn. IV SA/Po 1046/14 uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora WOW NFZ uznając skargę za zasadną, choć większość podnoszonych zarzutów okazała się nieuzasadniona.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Dyrektora WOW NFZ, Sąd I instancji wskazał, że zakres kognicji sądu administracyjnego zamyka się w granicach sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznaczonych w tym przypadku ramami interesu prawnego, jakim legitymuje się skarżący świadczeniodawca i jaki w kwestionowanym postępowaniu mógł doznać uszczerbku – co wynika wprost z art. 152 ust. 1 u.o.ś.z. Zdaniem sądu wyłącznie w takich granicach sąd administracyjny może kontrolować zaskarżoną decyzję dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu.

Sąd podał, że jest władny skontrolować zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postępowanie przed Dyrektorem WOW NFZ i pośrednio przed komisją konkursową, jedynie w zakresie bezpośrednio związanym z udziałem tego świadczeniodawcy w przedmiotowym postępowaniu. Zasadniczo poza zakresem rozpoznania sądu pozostają zarzuty skargi związane z weryfikacją i oceną w tym postępowaniu ofert złożonych przez pozostałych oferentów – E. M. i E. F.. Ewentualne wady popełnione przy rozpatrywaniu tamtych ofert mogą obecnie podlegać uwzględnieniu jedynie w drodze zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 155 ust. 2 u.o.ś.z. (nieważność umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej), w przypadkach enumeratywnie w tym przepisie wskazanych. Natomiast w żaden sposób nie wpływają na sytuację prawną Skarżącej, skoro jak wynika z dyspozycji art. 154 ust. 7 zdanie pierwsze u.o.ś.z. w przypadku postępowań konkursowych takich jak kontrolowane – w których zawiera się umowy z więcej niż z jednym świadczeniodawcą na danym obszarze – ze Skarżącym oferentem, którego interes prawny rzeczywiście doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad postępowania (np. w związku z niezasadnym odrzuceniem oferty) przeprowadza się odrębne postępowanie w trybie rokowań, bez wzruszenia wcześniej ustalonych wyników konkursu. W wyżej określonym zakresie kognicji sąd doszedł do przekonania, że przy przeprowadzeniu właściwej interpretacji oświadczeń zawartych w ofercie złożonej przez Skarżącą brak było dostatecznych podstaw do stwierdzenia przez komisję konkursową, że oferta zawierała nieprawdziwe informacje w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., w zakresie oświadczenia o zapewnianiu aparatury RTG w lokalizacji, a w konsekwencji – do odrzucenia tej oferty z powołaniem się na ww. przepis.

WSA uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania w zakresie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, tj. art. 7, art. 77 §1 i 4, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Zadaniem Sądu I instancji analiza stanowisk procesowych stron pokazuje, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zasadniczo nie są pomiędzy stronami sporne, a rzeczywisty spór dotyczy jedynie ich właściwej oceny i kwalifikacji prawnej. W szczególności WSA wskazał, że jest poza sporem, iż na pytanie zamieszczone w formularzu ofertowym w jego części VIII ("Ankiety"), w rozdziale 4 ("Sprzęt i aparatura medyczna"), w punkcie 4.1.1, o treści: "Czy oferent zapewnia aparat rtg lub radiowizjograf – w lokalizacji" Skarżąca udzieliła odpowiedzi "TAK". Zarazem w zamieszczonym w części V formularza ofertowego "Wykazie zasobów" w poz. 9 tabeli, w kolejnych rubrykach wpisano: "Nazwa zasobu: aparat rentgenowski; Model: MAX 70; Status: będę posiadał; Data uzyskania: 2014-06-30". Data ta określa termin, do kiedy to, według przewidywań Skarżącej, miała ona uzyskać wymagane zezwolenie WPWIS na uruchomienie i stosowanie posiadanego aparatu RTG, którym to zezwoleniem, co również bezsporne, na dzień otwarcia ofert jeszcze nie dysponowała, gdyż zostało ono jej udzielone dopiero w dniu 19 maja 2014 r.

Sąd I instancji powołał art. 139 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 143 ust. 1 u.ś.o.z. i wskazał, że z przepisów tych wynika zasada, w myśl której zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 u.ś.o.z., określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Owe kryteria i warunki są jawne, i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 u.ś.o.z.).

WSA wskazał też, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert, wg jawnych i nie podlegających zmianie w toku postępowania warunków i kryteriów określonych przez Prezesa NSA (art. 139 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 143 ust. 1, art. 146 ust. 1 i art. 147 u.o.ś.z. Szczegółowy tryb tego postępowania określają – obok omawianej ustawy – także m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1980; dalej jako: "rozporządzenie konkursowe"), zarządzenia Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z 02 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zmienionego zarządzeniem Prezesa NFZ nr 74/2013/DSOZ z 12 grudnia 2013 r.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ z 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (wszystkie zarządzenia Prezesa NFZ dostępne ze strony internetowej Funduszu: www.nfz.gov.pl). Bezpośrednio związane z przedmiotem spornego konkursu jest też zarządzenie Prezesa NFZ Nr 77/2013/DSOZ z 12 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne.

Sąd I instancji podnosił, że jednym z podstawowych warunków dotrzymania w toku postępowania konkursowego zasad równego traktowania oraz uczciwej konkurencji jest skrupulatne przestrzeganie przez organ administracji szczegółowych unormowań związanych z dopuszczaniem oferentów do udziału w postępowaniu oraz oceną złożonych ofert. W tym kontekście wskazał zwłaszcza na przepis art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. normujący sytuacje, w których oferta podlega obligatoryjnemu odrzuceniu (w tym z powodu zawarcia w niej nieprawdziwych informacji – art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.).

WSA wskazał, że wbrew zarzutom skargi organ zasadnie przyjął, iż oceny prawdziwości oświadczeń (informacji, zapewnień, itp) zawartych w ofertach składanych przez oferentów w postępowaniu konkursowym należy dokonywać najpóźniej na dzień otwarcia ofert. Moment otwarcia ofert stanowi właściwy punkt odniesienia dla oceny prawdziwości informacji zawartych w ofercie. Niemożność wykazania przez oferenta na ten dzień prawdziwości, tj. obiektywnej zgodności z rzeczywistością, informacji zamieszczonych przezeń w ofercie uprawnia komisje konkursową do stwierdzenia, że oferent zawarł w ofercie informacje nieprawdziwe w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.o.ś.z. Zdaniem sądu oferta zawierająca nieprawdziwą informację w zakresie odpowiedzi na pytanie ankietowe będące jednym z pytań dodatkowo punktowanych ("rankingowych"), a zatem mającym wpływ na ostateczny kształt rankingu, a w rezultacie i na wynik postępowania konkursowego – podlega w postępowaniu konkursowym obligatoryjnemu odrzuceniu. Sąd wskazał, że chodzi tu tylko o tego rodzaju informacje, których podanie w ofercie w sposób niezgodny z prawdą mogłoby mieć przynajmniej potencjalnie, istotny wpływ na wynik konkursu. Tylko bowiem w takim przypadku interes prawny innych oferentów może doznać uszczerbku, którego wystąpienie w świetle art. 152 ust. 1 u.ś.o.z., dopiero uprawnia świadczeniodawcę do skorzystania ze środków odwoławczych i skargi na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 u.ś.o.z.

Odnosząc się do zarzuconego przez organ Skarżącej – podania nieprawdziwej informacji Sąd uznał, że oświadczenie złożone przez nią nie miało charakteru informacji nieprawdziwej w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. a komisja konkursowa złożoną przez nią ofertę niezasadnie odrzuciła. Sąd wskazał również, że zarazem jednak oświadczenie złożone przez Skarżącą nie pozwalało na przyznanie jej dodatkowych punktów przypisanych twierdzącej odpowiedzi na pytanie ankietowe, skoro zapewnienie o możliwości stosowania aparatu RTG na dzień otwarcia ofert jeszcze się nie zaktualizowało. Z uwagi na wątpliwości komisja konkursowa winna skorzystać najpierw z możliwości wezwania oferenta do złożenia wyjaśnień w trybie § 6 ust. 1 rozporządzenia konkursowego, a nie od razu arbitralnie przyjąć, że oferent zawarł w ofercie nieprawdziwą informację. Sąd uznał, że mimo wszystko komisja konkursowa bez dostatecznej podstawy odrzuciła ofertę Skarżącej na podstawie art.149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., niezasadnie przyjmując, że zawiera ona nieprawdziwe informacje w zakresie dotyczącym zapewnienia aparatu RTG w lokalizacji a w konsekwencji Dyrektor WOW NFZ nietrafnie rozstrzygnięcie to zaakceptował oddalając odwołanie Skarżącej. Sąd uznał, że interes prawny Skarżącej doznał uszczerbku w wyniku niezasadnego odrzucenia jej oferty na skutek naruszenia przez Fundusz zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wyrażającego się w tym przypadku w niewłaściwej interpretacji treści oferty Skarżącej, nieuwzględniającej dyrektyw wykładni oświadczeń woli wynikających z art. 65 § 1 k.c., a znajdujących odpowiednie zastosowanie do ofert składanych w postępowaniu konkursowym m.in. w związku z art. 155 ust. 1 u.ś.o.z. oraz § 2 pkt 11 Zarządzenia Prezesa NFZ Nr 57/2013/DSOZ.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor WOW NFZ,

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2.02.2017r. w sprawie II GSK 1060/15 oddalił skargę kasacyjną.

W ocenie NSA zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. NSA wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekał na podstawie akt sprawy, weryfikując prawidłowość dokonanej przez organ oceny oświadczeń złożonych przez Skarżącą w treści formularza ofertowego. Odmienna ocena dokonana przez Sąd nie może natomiast być utożsamiona z czynieniem własnych ustaleń faktycznych. Sąd I instancji wskazał na podniesione w skardze okoliczności dotyczące uzyskania zezwolenie WPIWS jedynie na marginesie wzmacniając swoją argumentację.

Według NSA niezasadny był również zawarty w punkcie I petitum skargi kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art.149 ust.1 pkt 2 u.ś.o.z. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie dokonywał wykładni wskazanego przepisu lecz stwierdził, że organ nieprawidłowo zastosował ten przepis uznając, iż treść oświadczeń Skarżącej zawartych w formularzu ofertowym daje podstawę do odrzucenia oferty jako zawierającej nieprawdziwe informacje.

Według NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo uznał, iż zawarta w formularzu ofertowym treść oświadczeń Skarżącej o zapewnieniu aparatu RTG w lokalizacji najpóźniej od 30 czerwca 2014 r. nie miała w dniu otwarcia ofert charakteru informacji nieprawdziwej w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. "Rozczłonkowanie" w formularzu ofertowym istotnych informacji dotyczących zapewniania aparatu rtg w lokalizacji mogło budzić wątpliwości co do właściwego sposobu ich rozumienia. W takim przypadku komisja konkursowa winna była jednak skorzystać najpierw z możliwości wezwania oferenta do złożenia wyjaśnień w trybie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U.2004.273.2719), a nie od razu arbitralnie przyjąć, że oferent zawarł w ofercie nieprawdziwą informację, który to przepis w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie a nie jak błędnie wskazał WSA - § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014r.

W toku prowadzonego postępowania Skarżąca w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017r. wskazała, że zwracała już uwagę w skardze do WSA a wcześniej nie mogła z uwagi na odrzucenie jej oferty podać zarzutów co do pozostałych dwóch oferentów. Odnośnie E. M. podała, że w części IV formularza ofertowego – wykaz personelu – wskazała pracownika – zatrudnionego w charakterze pomocy dentystycznej określając go jako "dostępny", przy czym złożyła zaświadczenie z którego wynikało, że osoba ta w dacie złożenia oferty jest dopiero słuchaczem szkoły medycznej a przewidywany okres zakończenia nauki określono na 30 czerwca 2014r., co wskazuje, że na dzień złożenia oferty wskazano na zdarzenia przyszłe i niepewne a tym samym ten oferent wskazał w ofercie personel nieposiadający kwalifikacji, o których zapewnił. Wskazuje to na nierówne traktowanie oferentów. Odnośnie E. F. Skarżąca wskazał, że komisja konkursowa nie sprawdziła w drodze kontroli u żadnego z oferentów prawdziwości złożenia oświadczenia o posiadaniu podjazdów oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Tymczasem podjazd do budynku, w którym usługi świadczy E. F. nie spełniał wymogów określonych prawem ani na dzień złożenia oferty, jej otwarcia, rozstrzygnięcia postępowania, rozpoczęcia obowiązywania umowy ani na dzień złożenia przez Skarżącą skargi do WSA. Nie posiadał w szczególności krawężników i barierek, wymaganych zgodnie z § 71 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Tym samym złożenie przez tego oferenta oświadczenia o treści wskazanej w jego ofercie uznać należy za podanie nieprawdziwych informacji, które zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. winna podlegać odrzuceniu. Skarżąca podała, że jej podjazd nie spełnia cytowanych wymogów wobec czego nie zaznaczyła w ofercie, że dysponuje podjazdem, zgodnym z prawem budowlanym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji .Podała, że z uwagi na koniec okresu obejmującego postępowanie, a tym samym możliwość zawarcia na ten okres umowy w drodze rokowań pogłębiają się szkody jakie poniosła w związku z niezgodnym z prawem działaniem organu, takich jak utratę zysku, brak możliwości legitymowania się ciągłością udzielania świadczeń, rozwój gabinetu i lepsze przygotowanie do aktualnego konkursu.

W toku postępowania organ zwrócił się do E. M. o wskazanie, czy osoba wskazana jako pomoc dentystyczna na dzień złożenia oferty legitymowała się odpowiednim przeszkoleniem zawodowym.

W odpowiedzi E. M. złożyła oświadczenie datowane na [...]. z którego wynikało, że osoba ta na dzień złożenia oferty jest przeszkolona w zakresie – pomoc dentystyczna.

Następnie, po oddaleniu skargi kasacyjnej i ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...]/0 Dyrektor NFZ, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. .

Uzasadniając swoje stanowisko, Dyrektor NFZ wskazał kryteria dokonywania oceny ofert zgodnych z art. 148 u.ś.o.z. i § 1 ust. 1 zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z 23 stycznia 2014r. I wskazał ranking końcowy oferentów dopuszczonych do części niejawnej konkursu, tj. E. F. i E. M. a także treść pytań ankietowych i odpowiedzi składanych przez tych oferentów. E. F. otrzymała łączną liczbę punktów oceny 73,72 a E. M. – 65,35. Podał, że oferta Skarżącej z uwagi na fakt jej odrzucenia nie podlegała ocenie w trakcie postępowania konkursowego. Z uwagi na zakwestionowanie prawidłowości odrzucenia organ wskazał jakie oceny uzyskałaby Skarżąca za odpowiedzi na pytania ankietowe. Łączna liczba punktów oceny Skarżącej wyniosła 59,39, co było najniższą liczbą wśród trzech oferentów. Organ powołując się na stanowisko zajęte przez WSA w wyżej opisanym wyroku uznał, że skoro Skarżąca zapewniała aparat rtg w lokalizacji najpóźniej od dnia 30 czerwca 2014r. a zapewnienie to na dzień otwarcia oferty jeszcze się nie zaktualizowało, przy przyjęciu, że nie było to podanie nieprawdziwych informacji, komisja konkursowa nie mogłaby przyznać Skarżącej dodatkowych 7,5 punktów przypisanych twierdzącej odpowiedzi na to pytanie ankietowe. Organ uznał więc, że należało odjąć 7,5 pkt za pierwotnie pozytywną a następnie skorygowaną odpowiedź na to pytanie. Organ podał, że po odjęciu tych 7,5 pkt i uznania, że Skarżąca uczestnicząc w negocjacjach prowadzonych w celu ustalenia ceny i liczby świadczeń, za ofertę cenową uzyskałaby maksymalnie 20 punktów, wskazał, iż oferta Skarżącej i tak zajęłaby trzecie miejsce w rankingu końcowym ofert. To wiedzie do wniosku, iż nawet gdyby komisja konkursowa nie odrzuciła oferty Skarżącej, oferta jej nie zostałaby wybrana jako ta, która stanie się podstawą do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z powodu wyczerpania środków finansowych przeznaczonych na zakontraktowanie przedmiotowych świadczeń.

Dyrektor NFZ wskazał, iż odnosząc się do podniesionego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 roku zarzutu, iż oferent E. F. podała w ofercie nieprawdziwe informacje odpowiadając pozytywnie na pytanie ankietowe "Czy oferent zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.2013.1409)?" wyjaśnił, iż komisja konkursowa prowadząca postępowanie nr [...] nie miała obowiązku przeprowadzenia weryfikacji u oferentów realizujących w dniu składania oferty, na podstawie umowy zawartej z Funduszem, proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie. Komisja przeprowadzała obligatoryjną weryfikację tylko u tych oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem w zakresie, na który została złożona oferta lub z którymi rozwiązano uprzednią umowę w zakresie, na który została złożona oferta w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie oferenta. Również u Skarżącej nie została przeprowadzona weryfikacja przez komisję konkursową. Organ wskazał nadto, że obecnie weryfikowanie prawdziwości twierdzeń E. F. w zakresie podjazdu po upływie prawie trzech lat od złożenia oferty nie jest możliwe, podjazd ten mógł być bowiem wielokrotnie przebudowany a nawet rozebrany. Organ wskazał, że może jedynie rozważyć konieczność przeprowadzenia kontroli udzielania świadczeń w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie art. 64 u.ś.o.z a nie w drodze postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu wobec E. M. organ podał, że warunek zapewnienia realizacji świadczeń przez pozostały personel w wymiarze czasu odpowiadającym co najmniej 50 % czasu pracy poradni był uznawany za spełniony w sytuacji gdy oferent wykazał osobę posiadającą wykształcenie co najmniej średnie i która odbyła przeszkolenie zawodowe w miejscu udzielania świadczeń. Wystarczającym potwierdzeniem tego przeszkolenia mogło być oświadczenie oferenta załączone do oferty potwierdzające fakt przeszkolenia takiej osoby. Takie oświadczenie złożyła Skarżąca w odniesieniu do R. S.. Organ wskazał, że żaden z warunków przeprowadzenia postępowania , a w szczególności § 13 zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa NFZ z 2 października 2013r. nie obligował oferenta do złożenia takiego dokumentu. Organ podzielił stanowisko komisji konkursowej, że sam fakt uczestnictwa A. K. w kursie przygotowującym do wykonywania zawodu asystentki stomatologicznej wypełniał warunek odbycia przeszkolenia w miejscu udzielania świadczeń. Tym samym organ uznał, że nie było podstaw do wyzwania E. M. do złożenia takiego oświadczenia. Organ kierując się zasadą równego traktowania wezwał E. M. do jego złożenia i takie oświadczenie zostało osobiście przez E. M. złożone. Organ podał, że niniejsza decyzja pozostaje bez wpływu na obowiązywanie umów w wyniku rozstrzygniętego konkursu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, po analizie zarzutów i argumentów Skarżącej za zasadny uznać wyłącznie należy zarzut naruszenia zasad postępowania w zakresie procedowania przez komisję konkursową z ofertą Skarżącej, nie doszło jednak do uszczerbku jej interesu prawnego. Organ zauważył, że w odniesieniu do Skarżącej nawet prawidłowe działanie komisji konkursowej, w wyniku którego oferta Skarżącej nie zostałaby odrzucona, a tylko odjęto by punkty za odpowiedź na pytanie ankietowe w przedmiocie zapewniania aparatu RTG i przyznałoby maksymalną liczbę punktów w zakresie ceny, nie spowodowałoby wybrania jej oferty. Z wcześniej podanego wyliczenia punktów uzyskanych przez ofertę Skarżącej wprost wynika konstatacja, że jej oferta i tak znalazłby się na ostatnim miejscu w rankingu ofert ( 5,96 punktów mniej niż ostatni w rankingu podmiot, który został wskazany jako ten, z którym zostanie zawarta umowa), a z kolei wielkość środków finansowych przeznaczonych na realizację świadczeń przez zamawiającego byłaby niewystarczająca do zawarcia umowy także ze Skarżącą.

Od powyższej decyzji K. S. złożyła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w której zarzuciła.

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że niezgodne z prawem odrzucenie oferty Skarżącej nie naruszyło jej interesu prawnego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nie podjęcie rokowań ze Skarżącą w celu zawarcia umowy;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji;

4. naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. zaniechaniu zbadania czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową kwestii podania nieprawdziwych informacji w ofercie oferenta E. F. skutkujących nieważnością umowy zawartej przez organ z ww. oferentem w postępowaniu, w którym została odrzucona z naruszeniem prawa oferta Skarżącej.

W uzasadnieniu Skarżąca podała, ze jako odrzucony świadczeniobiorca nie mogła odnieść się do innych ofert, nie posiadała bowiem w tym zakresie interesu prawnego. Zarzuciła, że organ nie dopatrzył się naruszenia zasad równego traktowania oferentów przez komisję konkursową a jednocześnie sam z uwagi na te zasady wezwał E.M. do złożenia oświadczenia dotyczącego A. K. . Zarzuciła również, że komisja nie odrzuciła oferty E. F. a w przypadku wykrycia nieprawdziwych informacji organ nie unieważnił umowy na podstawie art. 155 ust. 2 u. ś.o.z. w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy z dnia 22 lipca 2014r. ani, że nie wyjaśnił stanu faktycznego związanego z podjazdem od czasu poinformowania go o tym przez Skarżącą w skardze do WSA, tj przez trzy lata, nie wyjaśnił również kiedy przeprowadził pierwszą weryfikację tego świadczeniobiorcy. Skarżącą podała, że okoliczności te mogły być zweryfikowane przez organ, do budowy podjazdu wymagane jest bowiem zgłoszenie do organów architektonicznych, nadto w lokalizacji gabinetu E. F. nie ma możliwości spełnienia wymogów budowy takiego podjazdu. Skarżąca podkreśliła, że o kłamstwie ofertowym organ winien po stwierdzeniu tych okoliczności zawiadomić organy ścigania w myśl art. 193 pkt 7 u.ś.o.z. Wobec Skarżącej taka procedura została zastosowana. Zdaniem Skarżącej prawidłowo prowadzone postępowanie winno doprowadzić do odrzucenia oferty E. F. a nie Skarżącej, nadto organ miałby środki i winien ze Skarżącą zawrzeć umowę w trybie rokowań. Skarżąca zarzuciła, że organ oparł się na antydatowanym oświadczeniu E. M. i przez trzy lata nie wyjaśnił kwestii podjazdu. Zdaniem Skarżącej organ uznał niezgodnie z treścią wydanych wyroków sądowych, że nie doszło do naruszenia interesu Skarżącej na skutek wadliwie prowadzonego postępowania konkursowego a następnie postępowania odwoławczego. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z brakiem możliwości badania ofert innych oferentów i ograniczania środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, powoduje to bowiem brak możliwości badania zasady równego traktowania oferentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Podał, że zgłoszone przez Skarżącą zarzuty podania nieprawdziwych informacji przez pozostałe oferentki nie zostały potwierdzone, co zostało wskazane w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez stronę Skarżącą naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętych przez organ rozstrzygnięć.

Na wstępie wskazać należy na skutki, jakie dla dalszych losów niniejszej sprawy wynikają z faktu rozpoznania jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem w sprawie o sygn. IV SA/Po 1046/14, w której wyrokiem z dnia 5 lutego 2015r. tenże Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora WOW NFZ w Poznaniu z dnia 11 lipca 2014r. nr 71/2014/O a skarga kasacyjna od w/w wyroku została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017r. w sprawie II GSK 1060/15 oddalona.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w danej sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie było przedmiotem zaskarżonej decyzji, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Zasada związania organu i sądu ponownie rozpoznającego sprawę dotyczy zarówno sentencji orzeczenia jak i jego uzasadnienia, w którym sąd wyraża ocenę prawną zaskarżonego aktu oraz udziela organom wskazań co do dalszego postępowania (wyrok NSA z 5.02.2008r., II FSK 1649/06, Legalis). Związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 19.10.2007r., II FSK 1128/06, Legalis). Ocena prawna, którą związane były organy i sąd w niniejszej sprawie dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że organ ponownie rozpatrując sprawę do czego został zobowiązany w w/w wyroku WSA uwzględnił oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania wskazane w wyrokach opisanych wyżej. Uwzględnił również przepisy określające obok ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1793) szczegółowy tryb postępowania w przedmiotowym konkursie. Przepisy te to: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2004 r. poz. 2719; dalej jako: "rozporządzenie konkursowe"), zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z 2 października 2013r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zmienionego zarządzeniem Prezesa NFZ nr 74/2013/DSOZ z 12 grudnia 2013r.) oraz zarządzenie Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ z 23 stycznia 2014r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (wszystkie zarządzenia Prezesa NFZ dostępne ze strony internetowej Funduszu: www.nfz.gov.pl) oraz zarządzenie Prezesa NFZ Nr 77/2013/DSOZ z 12 grudnia 2013r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne.

Organ zgodnie z oceną prawną i wskazaniami w w/w wyrokach uznał, że składając ofertę Skarżąca nie dopuściła się kłamstwa ofertowego w zakresie zarzucanego jej wcześniej podania nieprawdziwych informacji odnoście pytania dotyczącego zapewnienia aparatu rtg w lokalizacji i jej oferta nie podlegała odrzuceniu w myśl art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. Tym samym organ rozpoznając sprawę wskazał jaką ocenę oferty uzyskałaby Skarżąca w przypadku braku odrzucenia oferty w fazie niejawnej konkursu. Dokonując tej analizy organ uwzględnił również pogląd wyrażony w w/w wyrokach, zgodnie z którym "zarazem jednak oświadczenie tej treści nie pozwalało na przyznanie Skarżącej dodatkowych punktów przypisanych twierdzącej odpowiedzi na to pytanie ankietowe, skoro zapewnienie o możliwość stosowania aparatu RTG, na dzień otwarcia ofert jeszcze się nie zaktualizowało". Za zapewnienie o możliwości stosowania aparatu RTG na dzień otwarcia ofert oferenci otrzymywali 7,5 pkt ( taką ilość punktów przyznano zarówno E. M. jak i E. F. ). Z uwagi na fakt, że Skarżąca udzielając odpowiedzi pozytywnej na to pytanie ankietowe nie podała jak uznał sąd nieprawdziwych informacji ale nie mogła otrzymać dodatkowych punktów z uwagi na to, że nie dysponowała na dzień otwarcia oferty aparatem rtg w lokalizacji, organ słusznie wskazał, że 7,5 punktów za odpowiedź pozytywną na to pytanie nie mogło być przyznane. Po uwzględnieniu tego zastrzeżenia oraz przyznaniu Skarżącej maksymalnej liczby punktów wynoszącej 20 za kryterium ceny ( mimo, iż negocjacji w tym zakresie ze Skarżącą nie prowadzono) organ wskazał, że łączna liczba punktów, które uzyskałaby Skarżąca wynosiłaby 59,39 czyli najmniej, że wszystkich oferentów.

Zgodnie z § 1 ust. 1 zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014r. i załącznikiem Nr 1 tabela 11 do tego zarządzenia (leczenie stomatologiczne) oceny ofert dokonywano wg kryteriów: jakości udzielanych świadczeń (maksymalnie do 60 pkt), dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej (maksymalnie do 20 pkt), ciągłości udzielanych świadczeń (maksymalnie 5 pkt) i ceny świadczeń opieki zdrowotnej.

Organ wskazując oceny za poszczególne kryteria wskazał, że:

- za jakość E. F. otrzymała 37,85 pkt, E. M. – 37,85 pkt a Skarżąca – 16,07 pkt,

- za dostępność E. F. otrzymała – 20 pkt, E. M. - pkt 12,5 a Skarżąca 18,32 pkt,

- za ciągłość wszystkie trzy oferentki otrzymały po 5 pkt,

- za cenę E. F. otrzymała 10,87 pkt, E. M. – 10 pkt a Skarżąca – 20 pkt.

Organ przyznając Skarżącej maksymalną ilość punktów za cenę, co do której negocjacje z nią nie były prowadzone przyjął założenie, że gdyby doszło do negocjacji zaproponowałaby cenę uzasadniającą uzyskanie maksymalnej liczby w zakresie kryterium ceny, czyli cenę najbardziej zbliżoną do oczekiwanej przez NFZ. Punkty przyznane za kryterium ceny nie wynikały więc z faktycznej oceny spełnienia przez Skarżącą tego kryterium. Nawet przy tym założeniu oferta Skarżącej oceniona zostałaby niżej niż pozostałych dwóch oferentek. Otrzymałaby bowiem ona łączną liczbę punktów wynoszącą 59,39, podczas gdy E. F. otrzymała 73,72 pkt a E. M. 65,35 pkt. Skoro więc dokonanie wyboru dwóch ofert z najwyższą oceną wyczerpało środki, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania oferta Skarżącej nie zostałaby wybrana a tym samym nie doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącej w sprawie zawarcia przedmiotowej umowy. Skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała zaniżenia punktacji dokonanej przez organ analizy jej oferty. Kwestionowała nieprawidłową ocenę ofert dwóch pozostałych podmiotów. W tym zakresie organ słusznie uznał, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad postępowania konkursowego, w tym zasady równego traktowania wyrażonej w art. 134 u.ś.o.z. która może przejawiać się w różnych aspektach, natomiast przejawem jej realizacji jest stosowanie takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Stąd niedopuszczalne jest stosowanie do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, polegających np. na weryfikacji przedstawionych decyzji innych organów czy zawartych umów bądź na wymaganiu innych niż od pozostałych oferentów dokumentów przy braku zastrzeżeń co do danych oferty.

NFZ bada ofertę pod kątem zgodności a nie faktycznego świadczenia każdej z usług, weryfikacja czego następuje w trakcie wykonywania umowy. Oferent bowiem składając ofertę zobowiązuje się do wykonania świadczeń w niej wskazanych i w sytuacjach gdy nie pojawiają się ewidentne przesłanki do zakwestionowania złożonych dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów prawa do wykonania usługi (a nie jedynie twierdzenia innych oferentów) NFZ nie ma podstaw do kwestionowania złożonych oświadczeń. Jak podał NSA w wyroku z dnia 22 września 2016r. (sygn. II GSK 676/15) nie jest możliwe nałożenie na organy obowiązku tak skutecznej weryfikacji oferty, aby w każdym wypadku gwarantowała ona prawidłowe wykonywanie wszystkich wymogów narzuconych jej przepisami prawa.

Przenosząc to na przedstawione zarzuty odnośnie wskazania przez E. M. ( w formularzu ofertowym IV wykaz personelu, VIII ankiety – personel inny) A. K. – pomocy dentystycznej jako dostępny, i zaznaczenia "tak" odnośnie informacji o personelu innym uczestniczącym w realizacji świadczenia w wymiarze czasu odpowiadającym co najmniej 50% czasu pracy poradni, nie można stwierdzić, że w tym zakresie doszło do podania nieprawdziwych informacji, tylko z tego powodu, że E. M. do oferty dołączyła zaświadczenie z plus edukacja – Medycznej Szkoły Policealnej w K., z którego wynikało, że A. K. w roku szkolnym [...] jest słuchaczem semestru drugiego trwającego dwa semestry kierunku Asystentka stomatologiczna, a przewidywany termin zakończenia nauki przypada na [...].2014r., czyli po dniu otwarcia ofert. Słusznie bowiem organ uznał, że wobec tego personelu żaden z przepisów nie wymaga przedłożenia dokumentu potwierdzającego okoliczności związanej z odbyciem przeszkolenia. Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenie Prezesa NFZ Nr 57/2013 z dnia 2.10.2013r. formularz ofertowy zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji. Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 oferta w formie pisemnej obejmuje dokumenty i oświadczenia określone w § 13, w którym nie ma wymogów dotyczących personelu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9 b zarządzenia Prezesa NFZ Nr 77/2013/DSOZ z dnia 12 grudnia 2013r. tytuł zawodowy asystentki stomatologicznej lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie asystentka stomatologiczna odnosi się do osób wykazywanych jako pozostały personel, które ukończyły szkołę policealną publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej. Natomiast pozostały personel, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9 w/w zarządzenia Prezesa NFZ Nr [...] stanowić mogą osoby pracujące na stanowisku pomocy dentystycznej posiadające średnie wykształcenie oraz przeszkolone zawodowo. Zgodnie z § 7. ust. 1 pkt 1 tego zarządzenia świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia i realizacji umowy w rodzaju leczenie stomatologiczne obowiązany jest spełniać wymagania określone w załącznikach nr 3a-j i 4 do zarządzenia oraz przepisach odrębnych, wśród których nie ma szczegółowych wymagań odnośnie pozostałego personelu z wykształceniem średnim po przeszkoleniu zawodowym. Nie ma ich również w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego ( i załączniku Nr [...] tabela 2 tego zarządzenia), do którego w zakresie kwalifikacji personelu odsyła § 9 w/w zarządzenia Nr 77/2013/DSOZ. W § 2 pkt 4 cyt rozporządzenia pozostały personel stanowią osoby pracujące na stanowisku pomocy dentystycznej posiadająca średnie wykształcenie oraz przeszkolenie zawodowe. Jak podał organ w trakcie postępowania przed komisją konkursową za wystarczające dla uznania przeszkolenia zawodowego uznano ukończenie przez A. K. jednego semestru kursu na asystentkę stomatologiczną, co w świetle w/w przepisów nie stanowiło naruszenia procedury konkursowej. W toku postępowania na wezwanie organu E. M. przedłożyła zaświadczenie z [...]., że A. K. jest przeszkolona w zakresie pomoc dentystyczna. Zarzut, że oświadczenie to było antydatowane nie był wykazany, nadto, jak wykazano wyżej składanie odrębnego oświadczenia o tej treści nie było wskazane wśród dokumentów, które oferenci byli zobowiązani przedłożyć. Nie można więc było uznać, że na dzień otwarcia oferty inny personel u E. M. nie posiadał średniego wykształcenia i przeszkolenia zawodowego.

Niezasadny był również zarzutu podania nieprawdziwych informacji przez E. F. w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych w formularzu ofertowym , VIII ankiety, gdzie w pkt 6.1.1. na pytanie czy oferent zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane tj. Dz.U. 2013.1409). obowiązujące w tym konkursie przepisy nie wskazywały na obowiązek wykazania tej okoliczności, a organ nie dysponował żadnymi przesłankami do podważenia tej okoliczności i przeprowadzania kontroli, tym bardziej, że tak jak pozostali była to oferentka, z którą uprzednio zawieranie były umowy i w trakcie ich wykonywania nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości skutkujących odjęciem punktów w niniejszym postępowaniu, co skutkować by mogło pojawieniem się wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w ofercie w prowadzonym postępowaniu konkursowym.

Kwestia nieważności umowy określona w art. 155 ust. 2 u.s.z.o. w zw. z art. 155 ust. 1 tej ustawy czy podnoszona w skardze kwestia wszczęcia postępowania z art. 193 pkt 7 ustawy pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego i poza granicami niniejszej sprawy.

Nie ma jak zarzucano w skardze podstaw do uznania, że organ winien odnieść się do szczegółowego badania wszystkich złożonych w sprawie ofert. Cytowany przez Skarżącą wyrok NSA z 11 lipca 2012r. sygn. II GSK 121/12 i zawarte w nim stanowisko zostały wydane w innym stanie prawnym, sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 11 października 2013r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013.1290), kiedy to m.in. przepis art. 154 ust. 7 brzmiał w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Do ponownie przeprowadzanego postępowania stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145.

Obecnie zaś od 21.11.2013r. przepis ten brzmi w przypadku uwzględnienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przeprowadza się postępowanie w trybie rokowań ze świadczeniodawcą, który złożył wskazane odwołanie, chyba że z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera się z jednym świadczeniodawcą na danym obszarze. W takim przypadku dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu ponownie przeprowadza postępowanie w sprawie zawarcia umowy, co zostało przedstawione w wyroku WSA z 5.02.2015r. i opisane w części wstępnej uzasadnienia. Sąd wskazał, że w sytuacji postępowań, w których zawiera się umowy z więcej niż jednym świadczeniodawcą na danym obszarze – ze skarżącym, którego interes prawny rzeczywiście doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad postępowania w myśl art. 154 ust. 7 zd. 1, przeprowadza się postępowanie odrębne w trybie rokowań., bez wzruszenia wcześniej ustalonych wyników konkursu a zastosowanie wobec pozostałych oferentów ewentualnej sankcji z art. 155 ust. 2 u.ś.o.z. w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną Skarżącej.

W przedmiotowej sprawie po uchyleniu przez sąd decyzji z 11 lipca 2014r. sprawa wróciła do etapu ponownego rozpatrzenia sprawy i organ był zobligowany do wydania decyzji na podstawie art. 154 ust. 6 u.ś.o.z. a nie do przeprowadzenia ze Skarżącą rokowań w celu zawarcia umowy, tym bardziej, że w niniejszej sprawie termin zawartej umowy upłynął [...] 2017r. Zarzut naruszenia art. 157 ust. 7 u.ś.o.z. nie był więc zasadny.

Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie Skarżąca wskazywała, że oferty pozostałych oferentów winny być odrzucone na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.s.o.z. , co mogło mieć przynajmniej potencjalny istotny wpływ na wynik konkursu okoliczności te słusznie zostały poddane ocenie organu. Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 5.02.2015r. (IV SA/Po 1046/14) "tylko bowiem w takim przypadku interes innych oferentów może doznać uszczerbku, którego wystąpienie, w świetle art. 152 ust. 1 u.ś.o.z. dopiero uprawnia świadczeniodawcę do skorzystania ze środków odwoławczych. Po rozpatrzeniu zarzutów zgłaszanych przez Skarżącą w tym zakresie Sąd nie znalazł podstaw, by uznać, że jej interes prawny doznał uszczerbku z uwagi na nie odrzucenie ofert pozostałych, uczestniczących w postępowaniu konkursowym ofert.

Jak wynikało z uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z 5 lutego 2015r. (IV SA/Po 1046/14) Sąd uchylając decyzję z [...] 2014r. uznał, że w toku postępowania konkursowego oraz postępowania administracyjnego przed organem interes prawny Skarżącej doznał uszczerbku w wyniku niezasadnego odrzucenia jej oferty. W tym postępowaniu Sąd analizował zasadność odrzucenia oferty Skarżącej i tylko w takim zakresie ustalił, że jej interes prawny wskazany w art. 152 ust. 1 u.ś.o.z. doznał uszczerbku. W w/w wyroku Sąd przekazując sprawę organowi do ponownego rozpoznania nie przesądził jednak, że skutkuje to koniecznością wydania w oparciu o treść art. 154 § 6 u.ś.o.z. decyzji uwzględniającej odwołanie.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, że wykazanie uszczerbku interesu prawnego w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy wskazany w art. 152 ust. 1 u.ś.o.z.o stanowi podstawę do wniesienia środków odwoławczych i skargi na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy. Nie jest jednak w każdym wypadku podstawą do uwzględnia odwołania przez organ. Istotą postępowania konkursowego jest wybór najbardziej korzystnej oferty. Wymogi stawiane oferentom oraz zakres pytań wskazuje, że ma być to najkorzystniejsza z punktu widzenia świadczenia opieki zdrowotnej oferta, pacjenci mają prawo do korzystania ze świadczeń oferowanych przez podmioty ocenione najwyżej. Okoliczność, że dana oferta bezzasadnie została odrzucona powoduje uszczerbek interesu prawnego oferenta w zakresie dopuszczenia go do udziału w konkursie i samo w sobie nie oznacza jeszcze, że jego oferta okazałaby się najkorzystniejsza. Na tym etapie ( a to było przedmiotem postępowania przed sądem w sprawie IV SA/Po 1046/14) stwierdzono uszczerbek interesu prawnego Skarżącej w wyniku niezasadnego odrzucenia jej oferty, a tym samym pozbawienia możliwości oceny jej oferty pod kątem konkurencyjności wobec innych oferentów. Uznanie, że niezasadne odrzucenie oferty w każdym wypadku skutkować winno uwzględnieniem odwołania i podjęcia rokowań stoi zdaniem sądu w sprzeczności z treścią zarówno art. 154 ust. 6 jak i 155 ust. 7 w zw. z art. 143 ust. 2 u.ś.o.z., jak i funkcjonalnością regulacji dotyczących wyboru najkorzystniejszej oferty. Trudno bowiem w świetle w/w przepisów i celu konkursu ofert uznać, że jedynie nieuzasadnione odrzucenie oferty miałoby skutkować w każdym wypadku, nawet z oferentem, którego oferta była najmniej korzystna, koniecznością podjęcia rokowań przez organ w celu zawarcia z nim umowy. Stwierdzenie uszczerbku w postaci niezasadnego odrzucenia oferty, zdaniem Sądu, otwiera natomiast drogę do zbadania czy w przypadku tego oferenta doszło wskutek działań organu do naruszenia jego interesu w postaci uzyskania prawa o jakie występuje, którym w tym konkretnym przypadku jest prawo podpisania umowy na realizację określonych świadczeń. ( por. wyrok NSA z 25 listopada 2016r., II GSK 1317/15, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 maja 2017 r. IV SA/Gl 212/17)

W tym zakresie organ poczynił stosowne ustalenia, słusznie uznając, że w zakresie interesu prawnego do zawarcia tej konkretnej umowy interes Skarżącej nie został naruszony. W praktyce ocena ta sprowadzała się do ustalenia czy w postępowaniu wystąpiły takie błędy Komisji, które spowodowały, że ocena oferty Skarżącej została zaniżona albo oceny ofert pozostałych oferentów zostały zawyżone lub bezzasadnie nie zostały odrzucone. W odniesieniu do postępowania konkursowego organ nie stwierdził żadnego naruszenia przepisów postępowania przez Komisję Konkursową i ustalił, że wszystkie oferty zostały ocenione prawidłowo, według tych samych zasad i znanych oferentom kryteriów, wynikających z ustawy o świadczeniach oraz z zarządzeń Prezesa NFZ, z zachowaniem zasady równości i uczciwej konkurencji. Po uwzględnieniu okoliczności związanej z niezasadnym odrzuceniem oferty Skarżąca została potraktowana jak pozostałe podmioty. I jak wskazał organ gdyby nawet założyć, że uzyskałaby maksymalną punktację za cenę jej oferta i tak z uwagi na najmniejsza liczbę punktów nie zostałaby wybrana. Jak sąd ustalił powyżej, organ w tym zakresie nie dopuścił się naruszenia prawa, a zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.

Organ nie dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., dokładnie wyjaśniając stan faktyczny, stosując się do zaleceń zawartych w ww. wyroku Sądu I instancji jak i wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną Dyrektora WOW NFZ.

W świetle powyższego zarzuty skargi, tak w zakresie dotyczącym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, jak i procesowego uznać należy za nieuzasadnione.

Mając to na uwadze, a jednocześnie wobec nie stwierdzenia okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, orzeczono jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.