Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 252/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust.1, art. 18 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1286
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi P. K. N. O. S.A. w P. oraz T. P.Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]11.2015 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz P. K. N. O. S.A. w P. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz T.P. Sp. z o.o. w K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr[...], po rozpatrzeniu wniosków przedsiębiorców z ogłoszenia z dnia [...] sierpnia 2015 r.:

1) udzielił zezwolenia dla sklepu spożywczo-przemysłowego J. I., ul.

S. M. 2/16,[...] Ł. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4, 5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży,

2) odmówił wydania zezwoleń dla M. M. R. na sprzedaż

napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul. K. [...],

3) odmówił wydania zezwolenia dla T. P. Sp. z o.o. w K.

na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu

(z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do

spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul.[...],

4) odmówił wydania zezwoleń dla sklep S. E. T. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł.przy ul. P.,

5) odmówił wydania zezwoleń dla M. Sp. z o.o. na sprzedaż napojów

alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa)

i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem

sprzedaży w placówkach handlowych w Ł. przy ul. K. [...],

6) odmówił wydania zezwoleń dla F. H. "A." Z.

K.na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówkach handlowych w Ł. przy ul. K.[...]

7) odmówił wydania zezwoleń dla P. O. S.A. z siedzibą

w Płocku na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul. Z.[...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że na dzień wydania decyzji do rozdysponowania był 1 wolny punkt sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w strefie limitów ustalonych w ilości 50 punktów uchwałą Rady Miejskiej w Łomży nr 38/X/03 z dnia 31 marca

2003 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 34, poz. 780 ze zm.), nr 259/XXXVIII/08 z dnia 17 grudnia 2008 r., nr 33/VIII z dnia 30 marca 2011 r., zaś wykorzystanych na dzień wydania decyzji było 49 punktów.

Rozpatrując wnioski w sprawie wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzyskano opinie, że wszystkie punkty posiadają usytuowanie zgodne

z wymogami uchwał Rady Miejskiej w Ł.- pozytywne opinie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, opinie właściwych zarządów rad osiedlowych, Straży Miejskiej Ł. oraz Policji. Organ I instancji podniósł, że w uchwale Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]załącznik nr 3 określono kryteria przyznawania zezwoleń w przypadku, gdy liczba wnioskodawców znacznie przewyższa liczbę wolnych punktów sprzedaży alkoholu w strefie limitu, tj.: a) data wpływu wniosku, b) zasada jeden przedsiębiorca-jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych, c) opinia rady osiedla, d) brak negatywnych wyników kontroli (przez wymienione organy) w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu

w trzeźwości, e) opinia policji.

Organ I instancji zaznaczył, że powyższe kryteria spełniało 5 przedsiębiorców, gdyż w oparciu o kryterium daty wpływu wniosku wyłączono podmiot, którego wniosek wpłynął po dniu 24 sierpnia 2015 r., tj. P. O. S.A. z siedzibą w P. - data wpływu 26 sierpnia 2015 r. oraz w oparciu o kryterium jeden przedsiębiorca -jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych, wyłączono podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych w pełnym asortymencie tj. M.Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w sklepie przy ul. K.[...].

Organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż w niniejszym postępowaniu do rozdysponowania był jeden punkt, a wszystkie podstawowe kryteria określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i uchwałach Rady Miejskiej w Ł. spełniało 5 wnioskodawców, to Prezydent Miasta dla dokonania wyboru przedsiębiorcy, któremu udzieli zezwoleń, jako dodatkowe kryterium przyjął kryterium kolejności wpływu wniosku. W związku z powyższym przyznał zezwolenia przedsiębiorcy J. I. prowadzącemu sklep spożywczo-przemysłowy w Ł. przy ul. S. M. [...], natomiast pozostałym przedsiębiorcom odmówił wydania tych zezwoleń.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli P. O. S.A. z siedzibą w P., M. R. i T. P. Sp. z o.o. w K.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium przytoczyło treść art. 12 ust. 1, art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1286 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "u.w.t.p.a."). Wskazało, że Prezydent Miasta Ł. miał do rozdysponowania wyłącznie jeden wolny punkt sprzedaży alkoholu, a wnioski o udzielenie zezwoleń złożyło siedem podmiotów. Stąd też organ I instancji miał prawną możliwość wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w oparciu o ustalone kryteria w uchwale Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]złącznik nr 3. Organ odwoławczy podniósł również, że w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić wyrok NSA z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 605/12, który uchylił zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 745/11 oraz decyzje Prezydenta Miasta Ł. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w którego uzasadnieniu sąd wskazał, że wnioski podmiotów złożone najwcześniej w danym dniu winny mieć pierwszeństwo.

Mając na uwadze tak wskazane kryteria Kolegium stwierdziło, że 6 przedsiębiorców złożyło wnioski w jednym dniu 24 sierpnia 2015 r., chociaż w różnej kolejności wpływu, zaś siódmy przedsiębiorca, tj. P.O. S.A. złożył wniosek 26 sierpnia 2015 r.. i z tego powodu nie mógł otrzymać wnioskowanego przez siebie zezwolenia. Ponadto uwzględniając zasadę jeden przedsiębiorca jeden punkt sprzedaży organ odwoławczy wskazał, że M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. posiada już zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym asortymencie. Mając na uwadze tylko wnioskodawców, którzy złożyli wnioski w dniu 24 sierpnia 2015 r., oraz uwzględniając kolejność rejestracji ich wniosków, a także podmiot, który posiada już zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, Kolegium stwierdziło, że zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należało udzielić podmiotowi wymienionemu w decyzji organu pierwszej instancji i odmówić wydania zezwoleń pozostałym wnioskodawcom.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniach organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 18 w zw. z art. 12 u.w.t.p.a. jest nieuzasadniony. Kolegium wskazało, że skoro wszyscy przedsiębiorcy ubiegający się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu spełniali warunki określone w ust. 3 lit. c, d i e u.w.t.p.a., to słusznie najpierw odrzucono przedsiębiorcę posiadającego już zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym asortymencie. W związku z faktem, że na liście pozostało jeszcze sześciu przedsiębiorców, a do rozdysponowania był tylko jeden wolny punkt, to należało przyjąć kryterium wymienione w ust. 3 pod lit. a, a mianowicie datę wpływu wniosku.

Za niesłuszny organ odwoławczy uznał również zarzut dotyczący braku w informacji w ogłoszeniu o wolnym punkcie sprzedaży napojów alkoholowych daty początkowej. Organ uczynił to zgodnie z pkt III ust. 1 załącznika nr 3 do uchwały Nr [...]Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r.

Kolegium podniosło również, że J. I. od wielu lat ubiegał się o otrzymanie zezwolenia oraz, że nie można zgodzić, się z zarzutem, iż w mieście Ł. szansę na uzyskanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży są nikłe. W dniu [...] marca 2011 r. Rada Miejska Ł. w uchwale nr [...]zwiększyła liczbę punktów sprzedaży do 50. Wówczas wszyscy przedsiębiorcy, którzy przed tą zmianą odwołali się do Kolegium otrzymali zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Za bezzasadne organ odwoławczy uznał zarzuty T. P. Sp. z o.o. dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji wymienionych przez nią przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium podniosło, że strona została zapoznana z dotyczącymi jej aktami sprawy. Nie miała żadnego interesu prawnego by przeglądać dokumenty pozostałych przedsiębiorców. Brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej. Fakt, że organ I instancji nie poinformował T.P. Sp. z o.o., która w kolejności złożyła podanie o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia w sprawie i nie wpływa na prawidłowość podjętej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli P. O. S.A. w P. oraz T. P. Sp. z o.o. w K.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 marca 2016 r. połączono sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządzono ich prowadzenia pod jedną sygnaturą akt I SA/Bk 252/16.

P. O. Sp.zo.o. w P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę na decyzję SKO w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. odmawiającą wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu oraz powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul. Z. [...], podniósł następujące zarzuty:

1) naruszenie art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 u.w.t.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni przepisów prawa- przyjęcie niedopuszczalnych- naruszających zasadę równości, w niniejszej sytuacji, kryteriów udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a tym samym działanie z przekroczeniem swobody uznania administracyjnego, podczas gdy kryteria stosowane przy wyłonieniu podmiotu, któremu zostanie udzielone zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, winny nie tylko szanować konstytucyjną zasadę równości, lecz również zapewniać realizację celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, tj. ograniczenie spożycia napojów alkoholowych i zmiany struktury ich spożywania;

2) naruszenie art. 32 Konstytucji, tj. zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, poprzez zastosowanie reguł wykładni przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, które w oczywisty sposób dyskryminują podmioty, które w terminie złożyły wniosek, niemniej zrobiły to w późniejszym dniu niż pozostali wnioskodawcy;

3) naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez zastosowanie kryteriów wyboru podmiotu, któremu zostanie wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w sposób niezapewniający poszanowanie zasady równości wobec prawa, jak również zasady niedyskryminacji;

4) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie zawiera żadnego wskazania przyczyn uznania przez organ orzekający, że kryterium wyboru podmiotu, któremu zostało wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, odpowiada nie tylko konstytucyjnej zasadzie równości, lecz również nie przekroczyło pozostawionej organowi sferze działania w granicach uznania administracyjnego.

Mając powyższe zarzuty na względzie P.O. S.A. w P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

Z kolei T. P. Sp. zo.o. w K. zaskarżyło przedmiotową decyzję w całości oraz wniosło o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciło:

I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 10 § 1 w zw. z art. 81 w zw. z art. 73 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz odmówienie prawa wglądu w akta sprawy oraz uznanie okoliczność faktycznych w niniejszej sprawie za udowodnione pomimo, że skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do żadnego z przeprowadzonych dowodów, przez co SKO naruszyło zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego;

2) art. 107 § 3, art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak należytego uzasadnienia

zaskarżonej decyzji polegające na pominięciu istotnych elementów uzasadnieniu faktycznego oraz prawnego, tj. braku wskazania dowodów, na których SKO się oparło wydając rozstrzygnięcie, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiło wiarygodności i mocy dowodowej, jak również braku wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej zaskarżonej decyzji;

3) art. 89 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej pomimo, że w niniejszej sprawie występowały podmioty o sprzecznych interesach, a więc zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 18 ust. 1, ust. 2, ust 3 oraz ust. 3a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u.w.t.p.a. w zw.

z załącznikiem nr 3 zawierającym zasady ograniczania dostępności napojów alkoholowych do uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...]z dnia [...] grudnia

2014 r. w sprawie Ł. Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznej na 2015 r., poprzez:

a) błędne przyjęcie, że w przypadku złożenia większej liczby wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, niż zezwoleń możliwych do wydania, kryterium decydującym o wyborze konkretnego przedsiębiorcy powinno być przyjęcie kolejnego uznaniowego kryterium w postaci kolejności złożenia wniosków przez zainteresowanych przedsiębiorców, podczas gdy z treści załącznika nr 3 do uchwały wynika, że: to "data wpływu wniosku", a nie kolejność czyli data oraz godzina wpływu wniosku, stanowi pierwsze kryterium, które powinno być brane pod uwagę przez organ wydający zezwolenie:

b) nieuprawnione przyjęcie jako dodatkowego kryterium uznaniowego "kolejności wpływu wniosku" co de facto doprowadziło do zmiany pierwszego kryterium daty

wpływu wniosku w zupełnie nowe kryterium nieznane obowiązującym przepisom prawa,

c) niezgodność z obowiązującym prawem, w szczególności z ustawą i załącznikiem nr 3 do uchwały dodatkowego kryterium w postaci kolejności wpływu wniosków, gdyż kryterium to nie przyczynia do realizacji założeń ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz jest niezgodne z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a.

2) art. 18 ust. 2 i 3 u.w.t.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez jego bledną wykładnię i przyjęcie dodatkowego kryterium uznaniowego przy wyborze podmiotu uprawnionego jakim jest kolejność wpływu wniosków, które to kryterium jest niezgodne z zasadą praworządności, nie uwzględnia słusznego interesu społecznego i interesu obywateli oraz prowadzi do naruszenia zasad pogłębiania zaufania do organów administracji.

W odpowiedzi na skargi, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skargi okazały się zasadne.

Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku

z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa dotyczy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu oraz powyżej 18 % przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Podstawę materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 18 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2015 r., poz. 1286 ze zm. dalej powoływana w skrócie: "u.w.t.p.a."). Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a. sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie to wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy (art. 18 ust. 2 u.w.t.p.a.), oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do

4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18 % zawartości alkoholu (art. 18 ust. 3 u.w.t.p.a.), po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy,

o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 (art. 18 ust. 3a u.w.t.p.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.w.t.p.a. rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu

(z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak

i w miejscu sprzedaży, oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży

i podawania napojów alkoholowych. W przedmiotowej sprawie liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu

(z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ustaliła Rada Miejska Ł. w dniu [...] grudnia 2014 r. podejmując uchwałę nr [...]określając ten limit na 50 punktów.

Z przytoczonych wyżej regulacji prawnych wynika, że każdy podmiot gospodarczy, spełniający kryteria ustalone ustawą o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz uchwałami rady gminy, ma prawo ubiegania się o wydanie zezwolenia na sprzedaż wymienionych wyżej rodzajów napojów alkoholowych, składając stosowny wniosek w tym zakresie. Wskazane regulacje nie precyzują jednak trybu procedowania w sytuacji, w której o mniejszą ilość zezwoleń na sprzedaż alkoholu związaną z limitowaniem uchwałami rad gmin ilości punktów sprzedaży, ubiega się większa ilość (od ilości punktów sprzedaży) podmiotów. Skoro każdy przedsiębiorca może złożyć pisemny wniosek o wydanie zezwolenia

na sprzedaż napojów alkoholowych i że zezwolenie takie wydaje organ zezwalający po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z ww. uchwałami rady gminy, to tym samym w sytuacji wydania przez tę komisję pozytywnej opinii w stosunku

do wszystkich wnioskujących, organ zezwalający powinien rozpatrzyć wniosek każdego przedsiębiorcy w trybie i w sposób, który byłby dla ubiegającego się

o zezwolenie, przejrzysty i oparty na równych kryteriach wyboru. Procedura dokonania wyboru powinna być bowiem transparentna, a więc jasna, klarowna oraz oparta na jednakowych zasadach wyboru. Jest to szczególnie niezbędne ze względu na to, że decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi, wydawana w sytuacji ograniczonej limitem liczby zezwoleń, jest decyzją o ograniczonym prawem zakresie uznania administracyjnego. Zawarte, bowiem w art. 18 ust. 2 i 3 u.w.t.p.a. przesłanki dopuszczalności wydania takiego zezwolenia - liczba punktów sprzedaży ustalona dla terenu gminy oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży - nie kwalifikują takiej decyzji, jako decyzji w pełni związanej. Wyznaczają one materialnoprawne granice uznania organu wydającego decyzję, w związku z czym nie może on wydać zezwolenia, jeśli doprowadziłoby to do przekroczenia ustalonej przez radę gminy liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych lub było niezgodne z określonymi przez radę gminy zasadami usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu.

Zezwolenia na detaliczny obrót napojami alkoholowymi, z wyjątkiem piwa, wydawane w sytuacji ograniczonej limitem zezwoleń wynikającym z treści odpowiednich uchwał rady gminy (więcej wniosków niż wolnych punktów sprzedaży w limicie) są decyzjami o ograniczonym prawem uznaniu administracyjnym, kształtującym względem przedsiębiorców rodzaj następstwa prawnego (decyzja pozytywna lub negatywna, gdyż nie wszyscy mogą otrzymać decyzję pozytywną)

i ich uznaniowy charakter jest zgodny z zasadami ogólnymi ustawy z 2 lipca 2004 r.

o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.). Także orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza uznaniowy charakter decyzji zezwalającej o sprzedaży alkoholu. W uchwale z dnia 18 września 1995 r., VI SA 10/95, (ONSA 1995, z. 4, poz. 152), NSA jednoznacznie stwierdził, że: ,,Decyzja

w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest decyzją

o ograniczonym zakresie uznania administracyjnego. Zawarte w art. 18 ust. 2 i 3 przesłanki dopuszczalności wydania takiego zezwolenia - liczba punktów sprzedaży ustalona dla terenu gminy oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży - nie kwalifikują takiej decyzji jako decyzji w pełni związanej. Wyznaczają one materialnoprawne granice uznania organu wydającego decyzję".

Zgodnie z doktryną przez uznanie administracyjne rozumie się uprawnienie, ale jednocześnie i obowiązek organu administracyjnego do podjęcia najlepszego rozstrzygnięcia (następstwa prawnego) ze skali rozstrzygnięć (następstw prawnych) możliwych do przyjęcia w świetle prawa. Granice przysługującego organowi uznania administracyjnego w sprawach udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu wyznaczają nie tylko przepisy art. 18 ust. 2 i 3 u.w.t.p.a., lecz także ogólna zasada materialnoprawna uwzględniania przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zawarta w art. 7 k.p.a.

Decyzja zezwalająca na sprzedaż alkoholu musi zawierać uzasadnione kryteria uznaniowości sprowadzające się do równego traktowania podmiotów gospodarczych.

Z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że w przedmiotowej sprawie oprócz warunków wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałania alkoholizmowi oraz uchwały Rady Miejskiej w Ł. (które to warunki spełniały oba podmioty ubiegające się o zezwolenie) organ przyjął również dodatkowe kryteria, tj.: a) datę wpływu wniosku, b) zasadę jeden przedsiębiorca- jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych, c) opinię rady osiedla, d) brak negatywnych wyników kontroli (przez wymienione organy) w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości, e) opinię policji.

Nie ma przeszkód, aby organ działając w ramach uznania administracyjnego wprowadzał w celu poszukiwania prawdy obiektywnej kryteria pozaustawowe,

w sytuacji przyznawania dóbr reglamentowanych. Ważne jest, aby przyjęte wymagania zostały zastosowane w stosunku do wszystkich stron postępowania i aby ocena spełnienia ustalonych kryteriów w pierwszym rzędzie uwzględniała hierarchię celów wynikających z art. 2 ustawy. Niewątpliwie organ administracji, wykorzystując władztwo administracyjne ma uprawnienie do wyboru kryteriów przy udzielaniu zezwoleń w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Należy przyznać słuszność tezie, według której owe kryteria powinny być obiektywne, czytelne, racjonalne

i możliwe do weryfikacji. Nie mogą także naruszać konstytucyjnie chronionych wartości, takich jak zasada równości.

Z treści skargi wynika, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy zastosowane przez organy kryteria, w szczególności zastosowanie kryterium daty wpływu wniosku oraz w dalszej części kolejności wpływu wniosku nie naruszały obowiązujących przepisów, w szczególności wynikającej z art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa.

W ocenie Sądu, w powyższym zakresie za słuszne należało uznać zarzuty skarg, bowiem przyjęcie w tej konkretnej sprawie zamiast ustalonego w załączniku nr 3 do uchwały Rady Miejskiej w Ł. kryterium daty wpływu wniosku, kryterium kolejności wpływu wniosku narusza zasadę uznaniowości, tj.: art. 1 i art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a. w zw. z wynikającą z art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.

W przedmiotowej sprawie, organ przyjął że jednym z kryterium przyznania zezwolenia na sprzedaż alkoholu będzie tzw. "kryterium daty wpływu wniosku", z którego wyinterpretował "kryterium kolejności wpływu wniosku". W ocenie Sądu doprowadziło to do sytuacji nierównego traktowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Organy oparły się o kwestię formalną, tj. datę i godzinę złożenia wniosku.

Niewątpliwie takie kryterium, w szczególności w postępowaniu, w którym

6 przedsiębiorców złożyło wnioski w jednym dniu, tj. 24 sierpnia 2015 r., chociaż

w różnej kolejności wpływu, zaś P. O. Sp. z.o.o. w P. 26 sierpnia 2015 r.,

a także podmiot, który posiada już zezwolenie, nie może być uznane

za obiektywne i gwarantujące równe traktowanie przez organy władzy publicznej. Pamiętać należy, że wszelkie kryteria, które dodatkowo wprowadza organ

w postępowaniu w przedmiocie przyznania zezwolenia na sprzedaż alkoholu, mają na celu realizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi. Ustawa ta, w preambule, jako zasadniczy cel określa życie obywateli w trzeźwości. Cel ten jest realizowany poprzez obowiązki organów polegające

na podejmowaniu działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy (art. 1 ustawy).

W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko P. O. Sp.zo.o., że skoro

w ogłoszeniu umieszczonym przez Prezydenta Miasta Ł., zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, wskazano końcowy termin składania wniosków i Skarżący złożył wniosek w terminie, nie ma podstaw, aby jego wniosek nie był rozpatrywany, gdyż mimo złożenia go w terminie został on złożony później niż pozostałe sześć wniosków. Kryteria wymienione w uchwale Rady Miejskiej w Ł. winny być zatem rozpatrywane łącznie. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, że fakt, iż wniosek został złożony w terminie, lecz później niż wnioski pozostałych uczestników postępowania decyduje de facto o treści decyzji wydawanej w stosunku do tego podmiotu. Tym samym słuszne jest też stanowisko T. P. Sp. zo.o., że zastosowanie kolejnego uznaniowego kryterium, tj. kryterium kolejności złożenia wniosku stanowi naruszenie art. 18 ust. 1-ust. 3a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 u.w.t.p.a. Jak prawidłowo wskazał ww. Skarżący kryteria odnoszą się do daty złożenia wniosku a nie do daty i godziny, a co za tym idzie wszystkie wnioski złożone w tej dacie powinny być rozpatrywane jednakowo. Jak już wspomniano powyżej, organ może przyjąć dodatkowe kryteria, lecz nie może zmieniać kryteriów już istniejących. Co więcej organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał powodu zastosowania takich, a nie innych kryteriów wyboru, przez co naruszył art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Należy, bowiem jeszcze raz podkreślić, że organy administracji rządowej

i jednostek samorządu terytorialnego są przede wszystkim obowiązane

do podejmowania działań zmierzających do ograniczenia spożycia alkoholu i poprzez min. ograniczenie dostępności do alkoholu, właściwie kształtować politykę społeczną. Tymczasem poprzez przyjmowanie za wiodące kryteria poza merytoryczne, naruszają w ten sposób cele ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wskazać należy, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego poważne znaczenie nadaje się nakazowi jednakowego traktowania podmiotów prawa

w obrębie określonej klasy (kategorii), co powinno być rozumiane w ten sposób,

że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie (orzeczenie T.K. z 9 marca 1988 r. sygn. U 7/87 (OTK z 1988 r., cz. I. pn.1, wyrok TK 18 lipca 2008 r. sygn.

P 27/07). W orzecznictwie i literaturze przedmiotu podkreśla się również, że samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 czy też art. 2 Konstytucji RP. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania, bowiem wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach.

Tym samym, w ocenie Sądu, zgodzić się należało z P. O. Sp. z.o.o.,

że została naruszona zasada równości przedsiębiorców, tj. równości podejmowania

i wykonywania działalności gospodarczej (art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) poprzez wybór punktu sprzedaży alkoholu w oparciu o powyższe kryterium. Naruszono zatem również przepisy art. 7, art. 8 k.p.a.

Ponadto Sąd stwierdził, że zasadny jest zarzut T. P. Sp.zo. dotyczący naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 w zw. z art. 73 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a., gdyż Skarżący nie miał możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, tak na etapie odwoławczym, jak i postępowania przed organem I instancji. Skarżącemu, wbrew stanowisku organu, skoro ten nie wyłączył części dokumentów z akt sprawy, przysługiwało bowiem prawo do zapoznania się z całymi aktami sprawy.

Za nieuzasadniony Sąd uznał natomiast podnoszony przez T. P. Sp.zo.o. w K. zarzut naruszenia art. 89 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Z przepisu tego nie wynika obligatoryjność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w przypadku udzielania koncesji na sprzedaż alkoholu, czyli decyzji częściowo uznaniowej. Jedynymi kryteriami są uproszczenie lub przyspieszenie postępowania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wszystkie podniesione wyżej uwagi. Przyjęte przez organ dodatkowe kryteria przyznawania zezwolenia na sprzedaż wyrobów alkoholowych powinny być jasne, obiektywne

i równe dla wszystkich przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O obowiązku zwrotu kosztów postępowania skarżącym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z

2015 r., poz. 1804).