Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 256/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 229
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. J., H. W., J. L., H. J., M. K. i H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.; dalej: "u.g.n.") po rozpatrzeniu odwołania H. W., J. L., H. J., J. J., M. K., H. G. reprezentowanych przez E. P. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., którą umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...], w rejonie ulicy [...], stanowiącej dawne działki nr [...] oraz [...] z obrębu [...], obecnie wchodzącej w skład aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] (KW Nr [...]) oraz nr [...] z obrębu [...] (KW Nr [...]), objętej aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. H. W., J. L., H. J., J. J., M. K., H. G. (reprezentowani przez E. P.) wystąpili o zwrot części nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej na mapie ewidencyjnej jako dawne działki nr [...] oraz [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Prezydent [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") działając na podstawie art. 4 pkt. 9b1, art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 i art. 229 u.g.n., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulicy [...], stanowiącej dawne działki nr [...] oraz [...] z obrębu [...], obecnie wchodzącej w skład aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] (KW Nr[...]) oraz nr [...] z obrębu [...] (KW Nr [...]), objętej aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 roku Rep. Nr [...], jako bezprzedmiotowego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] ozn. jako dawna działka [...] z dawnego obrębu [...] o powierzchni 1ha 20a 88 m2, objęta księgą wieczystą KW Nr [...] została wykupiona na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep Nr [...] - nabycie nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974 r. poz. 64).

Zgodnie z decyzją Nr [...] wydaną przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej [...] dnia [...] kwietnia 1973 r. znak [...] ustalona została lokalizacja bazy warsztatowo - remontowej na terenie położonym w [...] w dzielnicy [...] przy ulicy [...] o powierzchni ca 8 ha w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym [...] stanowiącym załącznik do tej decyzji. W skład terenu objętego tą lokalizacją wchodziła działka o powierzchni 88 arów 84 m2, stanowiąca część nieruchomości objętej księga wieczystą KW Nr [...]. Działka ta wykazana była w rejestrze pomiarowym wpisanym do ewidencji w Składnicy Map i Dokumentów Geodezyjnych [...] Przedsiębiorstwa Geodezyjnego dnia [...] grudnia 1974 r. za Nr [...] i oznaczona nr [...] na mapie sporządzonej dla celów wywłaszczeniowych wpisanej do ewidencji dnia [...] grudnia 1974 r. pod podanym wyżej oznaczeniem. Natomiast działka o powierzchni 32 ary 4 m2, leżąca poza wymienioną wyżej lokalizacją bazy warsztatowo - remontowej oznaczona była na tej mapie numerem [...].

Zgodnie z treścią § 1 umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 1975 r. właścicielami niezabudowanej działki rolnej o powierzchni 1 ha 20 arów 88 m2, położonej w [...] przy ulicy [...] (KW Nr [...]) byli H. i Z. małżonkowie J. na zasadach wspólności ustawowej. H. i Z. małżonkowie J. oświadczyli, że powyższą nieruchomość nabyli na podstawie aktu własności ziemi wydanego przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu [...] dnia [...] września 1974 r. Nr [...] , wydanego na nazwisko H. J. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, organ I instancji potwierdził, iż wnioskodawcy niniejszego postępowania są spadkobiercami byłych właścicieli wykupionej aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...] nieruchomości.

Prezydent wyjaśnił, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (KW Nr[...]) oraz działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (KW nr [...]). Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] , opisana w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowi własność Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Zarządu Majątkiem [...] sp. z o.o. Natomiast działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], opisana w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Miejskich w [...] - droga publiczna - wojewódzka – nr [...]. Powyższe ustalenia potwierdzają informacje z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2015 r.

Jednocześnie organ I instancji podkreślił, iż wniosek byłego właściciela nieruchomości – H. J. oraz spadkobierców Z. J. tj. H. W., J. L., H. J., J. J. (obecnie J.), M. K. i H. G. - o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] wchodzącej w skład działek o nr [...] z obrębu [...] (dawna działka [...] z obrębu [...]) oraz nr [...] z obrębu [...] (dawna działka [...] z obrębu [...]), objętej aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep Nr [...] był przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatu [...] (obecnie Prezydent [...]). Starosta Powiatu [...] oraz Prezydent [...] ustalili, iż:

- na terenie obejmującym m.in. dawną działkę nr [...] z dawnego obrębu [...], wchodzącą w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (KW Nr [...]) zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] - zgodnie z decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r. postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], opisanej w księdze wieczystej KW Nr

[...] stało się bezprzedmiotowe wobec utraty władania tą nieruchomością przez Skarb Państwa;

- teren obejmujący m.in. dawną działkę nr [...] z obrębu [...], wchodzący w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], w dniu wykupu tj. na dzień [...] czerwca 1975 r., znajdował się poza granicami wymienionej powyżej lokalizacji bazy warsztatowo-remontowej Nr [...] z dnia 12 kwietnia 1973 r. oraz leżał w liniach rozgraniczających ulicy [...] (wybudowana ulica [...] wraz z infrastrukturą techniczną). W związku z faktem, iż zwrotowi nie podlegała część nieruchomości znajdująca się w dniu wykupu w granicach konkretnej lokalizacji bazy warsztatowo-remontowej wobec zrealizowania celu wywłaszczenia (część opisana jako dawna działka nr [...] z obrębu [...]), w konsekwencji nie można było rozpatrywać kwestii pozostałej części nieruchomości opisanej jako dawna działka nr [...] z obrębu [...], znajdującej się w dniu wykupu poza granicami decyzji lokalizacyjnej Nr [...] wydanej przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej [...] w dniu [...] kwietnia 1973 r.

Prezydent wyjaśnił, iż Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], ozn. jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], a stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] - część jako bezprzedmiotowe. Wojewoda [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. znak [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z kolei decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Starosta odmówił zwrotu części nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], ozn. jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], a stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt I SA 2374/01) oddalił skargę H. W., J. L., H. J., H. J., J. J. , M. K., H. J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Organ I instancji wskazał, iż 25 stycznia 1993 r. dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego, do nieruchomości stanowiącej działkę [...], przysługującego Zakładom Remontowym Energetyki [...] S.A. w księdze wieczystej KW Nr [...]. Następnie zawarta została umowa, w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000 r. Rep. A Nr [...], przenosząca prawo użytkowania wieczystego nieruchomości (m.in. działka [...]) ze spółki pod firmą "Zakłady Remontowe Energetyki [...] S.A." na spółkę pod firmą "Zarząd Majątkiem [...] sp. z o.o.". Prawa wynikające z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000 r. Rep. A Nr [...] zostały ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...] - co potwierdza odpis z tej księgi wieczystej wydany w dniu [...] grudnia 2003 r. L.Dz.Odp. [...] przez Sąd Rejonowy [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Powyższe potwierdza, iż nastąpił obrót prawami rzeczowymi do nieruchomości na rzecz osób trzecich.

Prezydent wyjaśnił, powołując się na brzmienie przepisu art. 229 oraz art. 136 ust. 3 u.g.n., że poprzedni właściciel lub jego następca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 u.g.n. stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jednakże wskazane roszczenie nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zauważył, iż zapisy księgi wieczystej KW Nr [...] potwierdzają, iż prawo użytkowania wieczystego wynikające z decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r. zostało ujawnione w tej księdze wpisem z dnia [...] stycznia 1993 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Konkludując Prezydent stwierdził, iż zwrot nieruchomości wchodzącej w skład aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (KW Nr [...]) na podstawie art. 136 u.g.n. jest niedopuszczalny z uwagi na brak władztwa nad przedmiotową nieruchomością spowodowane ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego i obrót tym prawem do ww. nieruchomości. Podkreślił także, iż ponowne rozpatrzenie wniosku stron o zwrot wykupionej nieruchomości (cz.dz.ew. nr [...] z obrębu [...] i dz.ew. nr [...] z obrębu [...]), w tym przypadku objętej konkretnym aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...], co do której zapadły już rozstrzygnięcia w tej kwestii i niezależnie od faktu, że były one negatywne dla stron, jest niedopuszczalne. Oznacza to, że organ rozpatrujący kolejny wniosek zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], wykupionej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...], nie może dokonywać jego merytorycznej oceny.

W ocenie organu I instancji, stwierdzenie faktu rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, w tym przypadku decyzją Starosty Powiatu [...] Nr [...] i Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. powoduje bezprzedmiotowość dalszego postępowania wszczętego ponownym wnioskiem H. W., J. L., H. J., J. J., M. K., H. G. z dnia [...] maja 2015 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżący. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

a) art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, w związku z art. 229 u.g.n., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13.03.2014 r. sygn. akt P 38/11, poprzez naruszenie nakazu równego traktowania i zakazu dyskryminacji prawnej osoby ubiegającej się o zwrot nieruchomości, niemającego uzasadnienia prawnego w zasadzie sprawiedliwości. Istniał i nadal istnieje konstytucyjny obowiązek ustawodawcy powstrzymywania się od wprowadzania regulacji, które owe prawa mogłyby pozbawiać ochrony prawnej lub też ochronę tę ograniczać (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2001 r., sygn. SK 10/01 ). Dlatego - w rozumieniu prawa przez odwołujących się - art. 229 w odniesieniu do powołanego wyżej wyroku TK narusza konstytucyjną zasadę równości w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 - 142 u.g.n. W związku z powyższym istnieje niewątpliwa zasadność dopuszczalności powołania się w niniejszym odwołaniu na naruszenie zasady równości;

b) art. 77 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., w związku z art. 229 u.g.n., w związku z art. 417 § 1 § 2 k.c., polegające na naruszeniu prawa do domagania się odszkodowania od państwa za niezgodne z prawem działania jego organów, zważywszy, że ustalenia dotyczące zbędności nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w akcie wywłaszczenia, należą do wyłącznej kompetencji organów administracji publicznej (instytucja zwrotu wywłaszczonych nieruchomości). Oczywistym jest także, iż wniesienie pozwu o zapłatę odszkodowania z tytułu naruszenia prawa do zwrotu wymaga wykazania, że prawo to zostało naruszone - a zatem także i wykazania, że w ogóle ono istnieje;

c) art. 31 ust. 3 Konstytucji, w związku z art. 8 k.p.a. i w związku z art. 137 ust. 1

pkt 1 i 2 u.g.n.;

d) art. 63 Konstytucji w związku z art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n., w związku z art. 7 k.p.a., (podejmowanie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego następuje z urzędu lub na wniosek), w związku z art. 84 k.p.a., które przejawia się brakiem odniesienia do wniosku nr 2 w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. (wniosek o zwrot) dotyczącego przeprowadzenia dowodu przez biegłego w przedmiocie zbędności/niezbędności wywłaszczonej działki na cel określony w umowie wywłaszczeniowej;

e) art. 63 Konstytucji w związku z art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. w związku z przepisami Działu VIII k.p.a. i w związku z wnioskiem nr [...] zawartym we wniosku o zwrot z dnia [...] maj 2014 r., w którym wnoszono o uwzględnienie z urzędu skutku determinowanego przez utratę ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] oraz przez utratę ważności decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 1995 r., sygn. akt IV SA 735/94 w związku z art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane);

f) naruszenie zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji w związku z art. 6 k.p.a.);

Naruszenie zasady praworządności powoduje nieważność rozstrzygnięcia

organu i nawet norma prawna zawarta w art. 229 u.g.n. nie może tego zmienić.

g) naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.);

h) naruszenie zasady lojalności wobec uprawnionych (art. 8 i 11 k.p.a.).

Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalenia Prezydenta dokonane w postępowaniu dowodowym. Za słuszne uznał stanowisko organu I instancji, iż ponowne rozpatrzenie wniosku stron o zwrot wykupionej nieruchomości (cz. dz. ew. nr [...] z obrębu [...] i dz. ew. nr [...] z obrębu [...]), w tym przypadku objętej konkretnym aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...], co do której zapadły już rozstrzygnięcia w tej kwestii i niezależnie od faktu, że były one negatywne dla stron, jest niedopuszczalne. Oznacza to, że organ rozpatrujący kolejny wniosek o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], wykupionej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1975 r. Rep. Nr [...], nie może dokonywać jego merytorycznej oceny. Powtórzył, iż stwierdzenie faktu rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, w tym przypadku decyzją Starosty Powiatu [...] Nr [...] i Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., powoduje bezprzedmiotowość dalszego postępowania wszczętego ponownym wnioskiem skarżących z dnia [...] maja 2015 r.

Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z powszechnie panującym poglądem w judykaturze i doktrynie prawniczej ponowne rozpatrzenie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest dotknięte wadą skutkującą konieczność uznania takiej decyzji za nieważną. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, organ I instancji słusznie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Wojewoda zaznaczył także, iż zgodnie z brzmieniem art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. A zatem spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie ma ten skutek, że poprzedniemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości. Nie jest to negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości. Przepis ten wygasił roszczenia o zwrot w odniesieniu do nieruchomości sprzedanych lub oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy. Skutkiem tego jest bezprzedmiotowość postępowania o zwrot i umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.

Organ odwoławczy zauważył, iż pogląd, że postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczęte w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe dominuje w orzecznictwie. Wskazał m.in. na wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. (I OSK 336/10), w którym Sąd przedstawił pogląd, iż utrata przez Skarb Państwa lub gminę prawa dysponowania wywłaszczoną nieruchomością, z uwagi na ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza jeśli prawo to stało się następnie przedmiotem obrotu prawnego, w istocie rzeczy skutkuje tym, że przestaje istnieć nieruchomość, w stosunku do której można orzec o jej zwrocie. Wszelkie ustalenia, bowiem dokonywane na podstawie art. 136 i 137 u.g.n., mają w takim przypadku znaczenie tylko teoretyczne. Nawet przy ustaleniu, że żądanie zwrotu nieruchomości, z uwagi na treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest uzasadnione, to z uwagi na fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, nie jest to prawnie możliwe. Trzeba, zatem z tego względu przyjąć, że w takiej sytuacji zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o zwrot nieruchomości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., gdyż przestała istnieć możliwość przyznania stronie prawa do tej nieruchomości.

Reasumując Wojewoda stwierdził, ż organ I instancji trafnie wywiódł, iż skoro decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r., na terenie obejmującym część przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz Zakładu Remontowego Energetyki [...] S.A., z wpisem do księgi wieczystej w dniu [...] stycznia 1993 r. to ma w tej sprawie zastosowanie art. 229 u.g.n. i orzekł w związku z tym o umorzeniu postępowania. Użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest bowiem obecnie osoba prawna (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), a nie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zasadnie zatem organ I instancji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i je umorzył, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie zrealizowany stan faktyczny odpowiadał generalnej hipotezie określonej w art. 229 w związku z art. 136 i 137 u.g.n., gdyż na przedmiotowej nieruchomość zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż z informacji z rejestru gruntów przekazanej przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] wynika, iż użytki działki ewidencyjnej nr [...] oznaczone są jako "dr" - droga. Ww. działka stanowi drogę publiczną tj. ul. [...] będącą częścią drogi wojewódzkiej nr [...]. A zatem, w ocenie Wojewody, zrealizowanie zatem na wywłaszczonej nieruchomości drogi publicznej, chociaż nie to było celem wywłaszczenia jest przesłanką negatywną zwrotu nieruchomości.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, którzy pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 63 Konstytucji oraz w związku z art. 7, 9, 78 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że całość postępowania jest bezprzedmiotowa, albowiem organ mógł odmówić zwrotu, a w pozostałym zakresie podania uznać, iż wnioski wiążą organ do dokonania merytorycznej ich oceny, tym bardziej, że przepis zawarty w art. 229 u.g.n. nie ma charakteru absolutnego, a jedynie ma charakter uzupełniający w stosunku do art. 136 ust. 3 u.g.n., a zatem nie ma mocy wiążącej w odniesieniu do innych przepisów prawa, m.in. art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz np. art. 221 k.p.a.;

2) wadliwe zastosowanie prawa procesowego w postępowaniu administracyjnym w związku z art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a. i w konsekwencji utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo, że skarżący żądali ustalenia zbędności/niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia; uwzględnienia z urzędu (bez dodatkowego postępowania) utraty ważności decyzji lokalizacyjnej oraz decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego; uwzględnienia wygaśnięcia celu wywłaszczenia ze skutkiem obligującym do zwrotu działki; merytorycznego rozpoznania podania poprzez zastosowanie art. 136 k.p.a., bądź w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia, albowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania przejawiającym się pominięciem wniosków strony kształtujących ich słuszny interes;

3) naruszenie art. 63 w powiązaniu z art. 66 k.p.a. poprzez pominięcie i przemilczenie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu w toku postępowania, co powoduje, iż granice swobody działania organu zostały przekroczone i w rezultacie skarżący doznali uszczerbku w bezpieczeństwie prawnym. W konsekwencji należy uznać, że organ II instancji wadliwie zastosował dyspozycję z art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ kontrolowane postępowanie zawierało wnioski w sprawie ustalenia zbędności nieruchomości jako ekspektatywy odszkodowania na rzecz skarżącego, a zatem nie było bezprzedmiotowe, gdyż miało istotny wpływ na sferę praw i wolności skarżących i ich interes prawny (zob. wytyczne postępowania dla organów administracji zawarte w art. 7 k.p.a. oraz wzorce postępowania zawarte w art. 2 i 7 ustawy zasadniczej);

4) naruszenie art. 63 Konstytucji w związku z art. 2 ustawy zasadniczej w związku z art. 136 ust. 1 i 2, w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie konstytucyjnych wolności i praw przejawiające się w uchyleniu się organów I i II instancji od ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, spełnienia celu wywłaszczenia działki oraz daty osiągnięcia celu, dla którego wywłaszczona została przedmiotowa nieruchomość;

5) naruszenie art. 63 Konstytucji w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z przepisami Działu VIII k.p.a. i w związku z pismem z dnia 7 maja 2015 r., w którym wnioskowano o implementowanie do sprawy zwrotu przedmiotowej Działki Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1988 r., III AZP 11/87;

6) naruszenie konstytucyjnej zasady równości (art. 32);

7) naruszenie podstawowych praw i wolności zagwarantowanych w ustawie zasadniczej, tj. art. 31 ust. 3 w powiązaniu z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji, poprzez odmowę ustalenia zbędności/niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia;

8) naruszenie art. 77 ust. 1 Konstytucji (z zastrzeżeniem, że ta norma nie wskazuje, jaka szkoda podlega naprawieniu ani nie rozstrzyga, co decyduje o wymaganej przesłance bezprawności i na jakiej drodze ma nastąpić realizacja uprawnienia do odszkodowania ) w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., w związku z art. 417 § 1 k.c. (zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej), polegające na naruszeniu prawa do domagania się odszkodowania od państwa za niezgodne z prawem działania jego organów, zważywszy, że ustalenia dotyczące zbędności nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji należą do wyłącznej kompetencji organów administracji publicznej (instytucja zwrotu nieruchomości);

9) nieuwzględnienie odwołania w części dotyczącej przeprowadzenia dowodu przez biegłego w przedmiocie zbędności/niezbędności wywłaszczonej działki na cel określony w umowie wywłaszczeniowej na okoliczność realizacji celu wywłaszczenia przez [...], zważywszy, że w 1985 r. budowa m.in. hali głównej została przerwana;

10) wyprowadzenie chybionych wniosków w odniesieniu do zarzutów sprecyzowanych w odwołaniu, tj. naruszenia art. 32, 77 oraz 63 Konstytucji, poprzez argumentowanie, że w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne bezpośrednie stosowanie ustawy zasadniczej;

11) nieuprawnione uznanie niedopuszczalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co do której wydano wcześniej decyzję.

Skarżący wnieśli zatem o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skarżonego aktu. Stwierdził, iż w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności wpływające na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1 a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1 c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 dalej: "u.g.n").

Przepis art. 216 ust. 1 u.g.n. stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują natomiast przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n.

W tym miejscu należy wskazać, iż zanim organ administracji publicznej przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez badanie czy ziściły się materialne przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, winien szczegółowo wyjaśnić czy spełnione zostały formalne przesłanki rozpatrzenia wniosku. Podstawową kwestią jest zbadanie czy strony legitymują się interesem prawnym niezbędnym dla skutecznego złożenia wniosku oraz czy nie zachodzą obiektywne przeszkody natury prawnej, które uniemożliwiają zwrot wywłaszczonej nieruchomości niezależnie od tego czy i w jakim stopniu została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.

W tym miejscu zgodzić należy się z poglądem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., (sygn. akt I OSK 979/11, baza orzeczeń NSA) otrzymawszy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ bada, na podstawie art. 136 u.g.n., czy pochodzi on od podmiotu w nim wymienionego, czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, także czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych w art. 229. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności następuje dalsze postępowanie, w którym wyjaśniany jest cel wywłaszczenia, a następnie bada przesłanki zbędności, ale już na podstawie art. 137 u.g.n. Tak należy rozumieć art. 136 ust. 3 u.g.n.

Wobec powyższego organy przed dokonaniem oceny czy w przedmiotowej sprawie doszło do realizacji celu wywłaszczenia winny jednoznacznie przesądzić czy nie zachodzi negatywna przesłanka o której mowa w art. 229 u.g.n.

Zgodnie z powyższym przepisem roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Prawidłowa wykładnia art. 229 u.g.n. prowadzi zatem do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w pozostałych przepisach (por. m. in. wyroku SN z dnia 9 grudnia 2012 r., II CSK 275/08; LEX nr 484702, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06, LEX nr 290617; z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2572/99, LEX nr 54754).

W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi bowiem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Z art. 229 u.g.n. jednoznacznie wynika, że nieruchomości wywłaszczone, jeżeli zostały sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste, nie podlegają zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku ustalenia zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 229 u.g.n., art. 136 i art. 137 u.g.n. nie mają zastosowania. Podobny pogląd wyrażono w literaturze, wskazując, że wyłączenie w art. 229 u.g.n. roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych przesłanek określonych w art. 136 i 137 u.g.n. (A. Prusaczyk w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013, s. 1727).

I z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku zwrotu nieruchomości położonej w [...], w rejonie ulicy [...], stanowiącej dawne działki nr [...] oraz [...] z obrębu [...] obecnie wchodzącej w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...] z obrębu [...], która to działka została oddana przez Skarb Państwa w użytkowanie wieczyste Zakładom Remontowym Energetyki [...] S.A. (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992r. Nr [...]), które następnie stosowną umową z dnia [...] grudnia 2000 Rep. [...] nr [...] prawo to przeniosły na "Zarząd Majątkiem [...]" sp. z o.o. Powyższe okoliczności wynikają ze zgromadzonych w sprawie dokumentów m.in. z aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., odpisów z ksiąg wieczystych (KW Nr [...] i KW Nr [...].), decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992r. Nr [...]. Bezsporne jest również, że prawo użytkowania wieczystego ustalone na rzecz Zakładów Remontowych Energetyki [...] S.A. zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] nr [...] w dniu [...] stycznia 1993 r.

Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, organy orzekające stwierdziły, iż skoro przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. 1 stycznia 1998 r.) na stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania nieruchomości ustanowiono, a następnie ujawniono w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego, to wniosek o zwrot spornej nieruchomości nie mógł być rozstrzygnięty pozytywnie. W kontrolowanej sprawie istotne znaczenie ma wyłącznie przedstawiona okoliczność, stanowiąca negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stąd też nie mogą odnieść skutku twierdzenia skargi dotyczące ziszczenia się przesłanki żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu braku realizacji celu wywłaszczenia.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela bowiem w całości pogląd zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015r., sygn. I OPS 3/14, że w takiej sytuacji faktycznej, jaka została ustalona w tej sprawie, badanie tych okoliczności jest zbędne, bo zwrot nieruchomości nie może nastąpić. Istotą bowiem przepisu art. 229 u.g.n. jest m. in. zapewnienie bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego, które to reguły stanowią składnik konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Jeżeli zatem władanie nieruchomości przeniesiono na osobę trzecią przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej, to nie ma potrzeby badania przesłanek zwrotu (zbędności wywłaszczonej nieruchomości), bo zwrot nieruchomości nastąpić nie może, poza sytuacją, gdy władającym jest Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, co jednakże nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził tę kwestię w przywołanej uchwale, dowodząc m.in. niewykonalności decyzji zwrotowej w takiej sytuacji. Kwestia odszkodowawcza jest przy tym, w jego ocenie, odrębnym zagadnieniem. W tym stanie rzeczy nie ma znaczenia czy przesłanki zwrotowe występują czy nie, bo w żadnym razie do zwrotu nieruchomości dojść nie może. Niezrealizowanie celu wywłaszczenia nie może prowadzić do wyłączenia ochrony własności nieruchomości podmiotu, który ją nabył od wywłaszczyciela. Co więcej, jest to uzasadnione także i tą okolicznością, którą ów Sąd w składzie siedmiu sędziów zaakcentował, że prezentowany dotąd w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym postępowanie o zwrot nieruchomości winno być zawieszone do czasu cofnięcia skutków zadysponowania wywłaszczoną nieruchomością na rzecz osób trzecich, jest zbyt daleko idący. Nie ma bowiem znaczenia bezpośredniego dla sprawy zwrotowej.

Wyłączenie w art. 229 u.g.n. roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych uwarunkowań i przesłanek z art. 136 i 137 u.g.n. Ograniczenie prawa własności wynikające z tego przepisu ma charakter proporcjonalny (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) z uwagi na konieczność ochrony własności osób trzecich, które nabyty nieruchomość i nie narusza art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W takiej sytuacji gdy zaistniała negatywna przesłanka podmiotowa z art. 229 u.g.n. jak i oba warunki o charakterze przedmiotowym zastrzeżonych w tym przepisie, tj. ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości na rzecz osoby trzeciej i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998r., które wyłączyły możliwość ubiegania się przez skarżącego o zwrot wnioskowanych nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n., to nie jest pozbawione podstawy prawnej stanowisko organów o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który dopuszcza umorzenie postępowania administracyjnego w przypadku jego bezprzedmiotowości. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy.

W omawianym przypadku art. 229 u.g.n. wyklucza stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n, uprawniającego do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Nie ma więc podstawy do orzekania co do zasadności zgłoszonego roszczenia. Przy czym wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryna nie są jednolite w kwestii sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej dotyczącej zwrotu nieruchomości po stwierdzeniu przez organ administracji wystąpienia warunków określonych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z jednej strony przyjmuje się bowiem, że w takiej sytuacji postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 201 Or., I OSK 1673/09, LEX nr 745124 a także w wyrokach z dnia: 3 marca 2010 r" I OSK 679/09; 22 marca 2006 r" I OSK 651/05; 7 lutego 2006 r" I OSK 409/05; 16. Listopada 2000 r. I SA 1539/99- LEX nr 75555; 25 stycznia 2000 r" I SA 276/99, OSP 2001, nr 5, poz. 80; wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2007 r., IV CSK 81/07, OSNC-B, poz. 40; zob. też M. Wolanin, "Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej", Przegląd Sądowy 2000/7-8/18; oraz G. Bieniek, aktualizacja M. Gdesz w: red. S. Kalus, G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 1064-1066 uw. 1-3, 5; A. Prusaczyk - op. cit. s. 1718 -1719 nb 1, 2). Z drugiej jednak prezentowany jest pogląd odmienny - na co wskazuje skarżący - zgodnie z którym spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n. oznacza bezzasadność żądania strony, a nie bezprzedmiotowości postępowania. W takim ujęciu prawidłowym rozstrzygnięciem jest merytoryczna decyzja odmawiająca zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 765/04, Lex nr 179226, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2007 r., II SA/Gd 500/07, a także Tadeusz Woś - Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, str. 228-229, wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 oraz glosa Ludwika Żukowskiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 276/99 - OSP 2001/5/80).

Sąd w niniejszym składzie przychyla się do drugiego ze wskazanych poglądów uznając, iż winna być wydana decyzja merytoryczna, odmowna. Sąd w tym zakresie wskazuje jednocześnie, że mimo tych dwóch rozbieżnych poglądów, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku spełnienia hipotezy art. 229 u.g.n., zarówno wydanie decyzji umarzającej postępowanie zamiast odmownej, jak i wydanie decyzji odmownej zamiast umarzającej postępowanie, nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia takich decyzji, z uwagi na skutki podjętego w takiej sytuacji rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i decyzja odmowna sprowadzają się do tego, że nie może nastąpić zwrot wywłaszczonej nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 grudnia 2014r., syn. I OSK 1047/13; 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1673/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2010 r., IVSA/Po 710/10, LEX nr 758595, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2013r, sygn. akt II SA/Gd 778/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.qov.pl).

Za niezasadny Sąd uznał zarzut, iż wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zamyka skarżącemu drogę do ewentualnego uzyskania odszkodowania, bowiem przesłanki odszkodowawcze, w tym ewentualna zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, mogą być badane samodzielnie przez właściwy sąd powszechny. Decyzja administracyjna o umorzeniu postępowania z powołaniem się na przesłanki z art. 229 u.g.n. nie tamuje uprawnień tego sądu we wskazanym zakresie.

W kontekście powyższych rozważań, za niezasadne należy również uznać zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 63 i 32 Konstytucji RP.

Odnosząc się zaś do żądania zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] zasadnie organy orzekające uznały, że zrealizowanie na wywłaszczonej nieruchomości drogi publicznej tj. ul. [...] będącej częścią drogi wojewódzkiej nr [...] (co potwierdza informacja z rejestru gruntów przekazana przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] z której wynika, iż użytki działki ewidencyjnej nr [...] oznaczone są jako "dr" - droga), chociaż nie to było celem wywłaszczenia jest przesłanką negatywną zwrotu nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nie przysługuje, gdy nieruchomość zajęta jest pod drogę publiczną, jest utrwalony i skład orzekający w pełni go podziela (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 515/10, Lex nr 952059, z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt I OSK 649/11, Lex nr 1149411 oraz z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 708/11). Zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot inwestycji celu publicznego drogi publicznej, stanowi przeszkodę nie tylko realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., lecz również czyni bezprzedmiotowym badanie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., I SA/Wa 1075/11, Lex nr 1150640 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., II SA/Po 735/13, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądowych).

Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, zasadnie uznał prawidłowość decyzji organu I instancji, czego wyrazem jest rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję z [...] sierpnia 2015 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.