Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 490/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [....] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., z upoważnienia Prezydenta T., po rozpatrzeniu wniosku z [...] stycznia 2013r., odmówił H. K. ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną A. K. (matką).

Organ uzasadnił, że w myśl ustawy z dnia 7 grudnia 2012r.o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2013 r. do art. 17 ust. 1a dodano ust. 1b, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Strona do wniosku z 29 stycznia 2013 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dołączyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 11 stycznia 2013 r., z którego wynika, że niepełnosprawność u matki A. K. istnieje od dnia [...] listopada 2011 r. Wobec tego organ uznał, że wnioskująca nie spełnia przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odwołaniu H. K. podniosła, że jej matka jest wdową, osobą chorą i leżącą, wymagającą stałej opieki we wszystkich czynnościach domowych i pielęgnacyjnych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1660 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przepisy ustawy

o świadczeniach rodzinnych określają warunki nabywania prawa do świadczeń oraz zasady ich przyznawania i wypłacania, w tym świadczeń opiekuńczych, którymi są: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Analogicznie jak organ pierwszej instancji Kolegium wskazało, że na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, do ustawy o świadczeniach rodzinnych w art. 17 został dodany ust. 1b, obowiązujący od 1 stycznia 2013 r.

Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że wymagająca opieki A. K. legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T z dnia [...] stycznia 2013 r., zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe i wskazującym, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2011 r. Okoliczność ta, zdaniem organu, wskazuje że brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Przepis art. 17 ust. 1b ściśle określa bowiem warunki, jakie muszą być spełnione aby nabyć uprawnienie do tego świadczenia i skoro niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresach określonych w tym przepisie, niemożliwe jest przyznanie przedmiotowego świadczenia. Z tych względów organ odwoławczy uznał decyzję organu pierwszej instancji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy H. K. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że do [...] grudnia 2012 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Od [...] stycznia 2013 r. mama ponownie została zaliczona do stopnia niepełnosprawności, nadal wymaga stałej opieki w czynnościach domowych i pielęgnacyjnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowił przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). W okolicznościach niniejszej sprawy zwrócić należy szczególną uwagę na istotną zmianę stanu prawnego dokonaną z dniem 1 stycznia 2013 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), zwanej dalej: "ustawą nowelizującą".

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn.zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (ust. 1a).

W ust. 5 wskazano przesłanki wyłączające przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Z kolei w myśl przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba spełnia warunki uprawniające do nabycia tych świadczeń oraz złożyła wniosek o ustalenie:

1) niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i

2) prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia (ust. 3a).

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (ust. 4).

Z dniem 1 stycznia 2013r. przepisy art. 17 ust. 1 – 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uległy zmianie na mocy ww. ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. i otrzymały brzmienie: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1a).

Nadto ustawodawca dodał w art. 17 przepis 1b, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W znowelizowanym ust. 5 art. 17 ustawy, określono przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przedmiotowego świadczenia opiekuńczego.

Art. 1 pkt 7 ustawy nowelizującej nadał też nowe brzmienie art. 24 ust 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który od dnia 1 stycznia 2013 r. stanowi: "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.". Jednocześnie w art. 24 uchylono ust. 3a.

Analiza przepisów ustawy nowelizującej wskazuje, że powyższa zmiana wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. dodał nowe świadczenie nazwane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym (art. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy nowelizującej), uregulowane szczegółowo w dodanym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie to uzależnione jest jednocześnie od kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2). W ust. 8 art. 16a określono dodatkowe przesłanki wyłączające prawo do tego świadczenia.

Podkreślić należy, że jako akt prawny wprowadzający istotne zmiany w bardzo wrażliwej społecznie sferze świadczeń rodzinnych, ustawa nowelizująca z 7 grudnia 2012 r. winna przewidywać odpowiednie vacatio legis, czego ustawodawca w omawianym przypadku nie dopełnił. Zawiera on jednakże istotne przepisy intertemporalne, umożliwiające korzystanie przez beneficjentów z dotychczas nabytych indywidualnych uprawnień przez określony czas oraz ubieganie się w tym czasie o uzyskanie odpowiednich świadczeń na nowych zasadach (art. 11 – 14).

Organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). W toku postępowania stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Ta podstawowa reguła nakazuje poznanie prawdy, która jest przesłanką prawidłowego dokonania ustaleń faktycznych i pozostaje w związku z art. 77 § 1 K.p.a. nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób przekonujący, wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.).

Organy orzekające w niniejszej sprawie oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r., nadanym przywołaną wyżej ustawą nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r. Na tej podstawie uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, bowiem jej niepełnosprawność nie powstała w okresach wymienionych w dyspozycji przywołanej normy prawnej. Zważyć należy, że organy administracji publicznej zupełnie pominęły w swych rozważaniach potrzebę rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach tej sprawy, w związku z (podkreślaną w skardze kontynuacją uprzednio przyznanego uprawnienia na podstawie nowego orzeczenia o dalszym ustaleniu stopnia niepełnosprawności), skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów, w rozumieniu art. 11 i 13 ustawy nowelizującej.

W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowisko organów o braku podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego w dniu [...] stycznia 2013 r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką jest wadliwe i co najmniej przedwczesne, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie i rozważenie istotnych okoliczności sprawy oraz błędną wykładnię prawa materialnego.

Ze skargi oraz oświadczeń strony w toku postępowania wynika pośrednio, co pozostaje okolicznością pominiętą przez organy orzekające, że skarżąca od kilku lat sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką (zaliczoną już uprzednim orzeczeniem do znacznego stopnia niepełnosprawności na czas oznaczony). I z tego tytułu w związku z rezygnacją z zatrudnienia otrzymywała uprzednio (jak podaje w skardze do 31 grudnia 2012 r.) świadczenie pielęgnacyjne. Z akt sprawy wynika (okoliczność bezsporna), że do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] stycznia 2013 r. H. K. dołączyła orzeczenie z dnia [...] stycznia 2013 r. o stopniu niepełnosprawności A. K. (matki), wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. zaliczające osobę, nad którą sprawowana jest opieka do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z treści orzeczenia wynika, iż wniosek w tym zakresie został złożony [...] grudnia 2012 r., a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2011r.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sytuacji faktycznej niniejszej sprawy nie można dokonywać interpretacji obowiązujących znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w oderwaniu od ustalenia, że wniosek skarżącej, aczkolwiek złożony [...] stycznia 2013 r. stanowi w istocie żądanie kontynuacji świadczenia pielęgnacyjnego, do którego strona twierdzi, że prawo powstało przed dniem 1 stycznia 2013r. Art. 13 ustawy nowelizującej jednoznacznie stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zdaniem Sądu, z brzmienia art. 13 ustawy nowelizującej nie wynika, że stanowi on podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie na okres do dnia 31 grudnia 2012 r., ani też jedynie w przypadku złożenia wniosku do tego dnia. Wynika z niego natomiast, że ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które powstało przed tym dniem (na podstawie dotychczasowych przepisów), organ powinien je przyznawać na dotychczasowych zasadach, jednak z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i 12 tej ustawy. Wskazać w tym miejscu trzeba, że na mocy art. 11 ust. 1 ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych (ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (ust. 3). Organ właściwy w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 4).

Jak wynika z treści ww. przepisów zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom o których tam mowa, zachowanie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r., bez weryfikacji tego prawa w odniesieniu do wprowadzonych od dnia 1 stycznia 2013r. zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, że w sytuacji powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 1 stycznia 2013 r. złożenie wniosku o ustalenie tego świadczenia po tym dniu, miałoby pozbawić wnioskodawcę prawa do otrzymywania świadczenia na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r. Podkreślenia wymaga, że w art. 11 ust. 1 ustawy mowa jest o osobach uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, bez określenia, że chodzi wyłącznie o świadczenia przyznane decyzjami wydanymi do dnia 31 grudnia 2012 r. bądź osoby, które złożyły stosowny wniosek przed 1 stycznia 2013 r.

Nie zasługuje również na aprobatę różnicowanie sytuacji osoby, która wobec powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 stycznia 2013 r. złożyła również przed tym dniem wniosek o ustalenie tego świadczenia od sytuacji osoby, której prawo do przedmiotowego świadczenia ustala się na podstawie wniosku złożonego już po wejściu w życie nowych uregulowań, w świetle których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tej osobie nie przysługuje. Podkreślić należy, iż taka wykładnia przepisów prawa jest nieuprawniona, a nadto sprzeczna z normą prawną art. 11 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, przepis art. 11 ust. 1 stosuje się odpowiednio (art. 11 ust. 2). Oznacza to zatem, iż prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzić musi do uznania, że w sytuacji gdy w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, został złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności (także prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach), prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. O ile zatem wnioskodawca uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów, powołując się na orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskane na podstawie wniosku złożonego do 31 grudnia 2012 r., we wskazanym okresie trzymiesięcznym złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowuje prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełnia warunki określone w przepisach dotychczasowych.

Podkreślenia wymaga, że pogląd prezentowany w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy przez organ odwoławczy wprowadza de facto dodatkowe, nie wynikające z przepisów powołanych wyżej ustaw, kryterium oceny wniosku. Nadto interpretacja Kolegium, wbrew wyraźnej dyspozycji ustawodawcy, zmierza do pozbawienia strony prawa do spornego świadczenia, pomimo złożenia wniosku w terminie określonym w art. 24 ust. 2a.

Zauważyć należy również, że przyjęta przez organy interpretacja art. 13 ustawy prowadzi do naruszenia wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości obywateli wobec prawa, zgodnie z którą, wszyscy są wobec prawa równi oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W ocenie Sądu, brak jest jakiegokolwiek aksjologicznego uzasadnienia dla wprowadzenia zróżnicowania sytuacji prawnej osób uprawnionych do otrzymania świadczenia na podstawie tych samych przepisów prawa materialnego (powstanie prawa przed 1 stycznia 2013r.), jedynie z tej przyczyny, że ich wniosek został złożony w późniejszym terminie – zastrzeżonym przez ustawodawcę.

Podsumowując, o ile w postępowaniu administracyjnym zostanie ustalone, że skarżąca należy do kręgu osób, o których mowa w 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r., właściwy organ administracji winien przyznać na dotychczasowych zasadach wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013r. Nie zwalnia to organu od stosownego pouczenia strony o warunkach i wymogach ubiegania się o ewentualną kontynuacji właściwego świadczenia opiekuńczego, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami (art. 11 ust. 4 ustawy nowelizującej w zw. z art. 9 K.p.a.). Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organy orzekły także z istotnym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 9 K.p.a. Przyjmując bowiem nawet, że po 1 stycznia 2013 r. skarżącej nie przysługuje już świadczenie pielęgnacyjne, o jakim mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z akt sprawy nie wynika, iżby organy pouczyły stronę o przesłankach i warunkach ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne - specjalny zasiłek pielęgnacyjny, uregulowany w art. 16a znowelizowanej ustawy. Ma to istotne znacznie także wobec treści art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, że zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Orzeczenie w pkt 2 sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 cyt. ustawy.