Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 574/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.66 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 7, art. 64, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. w sprawie ze skargi W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych – M.D. i B.D. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia nauczaniem indywidualnym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych – M.D. i B.D. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Gimnazjum nr [...] wydał [...] października 2008r. na podstawie przepisów art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1993r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm.), dalej: k.p.a, decyzję, którą odmówił udzielenia W.D. zgody na indywidualny tok nauki, realizowany według indywidualnego programu nauki w zakresie wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w szkolnym planie nauczania dla klasy III gimnazjum.

Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym: [...] sierpnia 2008r. B.D. (działając w imieniu swoim i żony M.D.) złożył na ręce Dyrektora Gimnazjum nr [...] wniosek o realizację przez W.D. indywidualnego toku nauki, według indywidualnego programu nauki ze wszystkich przedmiotów szkolnych, w drodze aneksu do wniosku datowanego na [...] grudnia 2007r., a złożonego [...] grudnia 2007r.

Pismem z [...] sierpnia 2008r. Dyrektor Gimnazjum zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie, wskazując, że indywidualny tok nauki w zakresie wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych realizowany przez W.D. od roku szkolnego 2007/2008, należy traktować jako odrębną sprawę.

Następnie [...] września 2008r., tj. już po rozpoczęciu roku szkolnego 2008/2009, przedmiotowy wniosek został przekazany wychowawcy klasy III, do której uczęszcza W.D., B.S.. Wychowawca sporządziła opinię na temat uczennicy; opinia wpłynęła do Dyrektora Gimnazjum Nr [...][...] września 2008r.

Zawiadomienie o zakończeniu postępowania doręczono wnioskodawcy 29 września 2008r., wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wypowiedzenia się na piśmie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie w ciągu 5 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. 2 października 2008r. B.D. złożył wniosek o przedłożenie na piśmie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań - tego samego dnia osobiście odebrał kopie akt sprawy. Pismo wnioskodawcy datowane na [...] października 2008r., które wpłynęło do Gimnazjum Nr [...] 14 października 2008r. nie mogło być w sprawie uwzględnione z uwagi na przekroczenie wyznaczonego w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania terminu, a wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony.

Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podał, że rodzice W.D. złożyli wniosek [...] sierpnia 2008r. na ręce dyrektora szkoły, a nie wychowawcy klasy, o czym stanowi § 4 ust 3 rozporządzenia. Wychowawca w tym czasie przebywał na urlopie wypoczynkowym (nauczycielom przysługuje urlop wypoczynkowy odpowiadający okresowi ferii letnich i zimowych) i wniosek został mu doręczony 3 września 2008r. Zatem postępowanie zostało faktycznie rozpoczęte w roku szkolnym, w którym miał być realizowany indywidualny tok nauki według indywidualnego programu nauki w zakresie wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, tj. w roku szkolnym 2008/2009. Wnioskodawcy nie skorzystali z przysługującego im prawa przedstawienia indywidualnych programów nauki opracowanych poza szkołą, a przygotowanie wskazanych programów przez nauczycieli prowadzących zajęcia edukacyjne, których dotyczy wniosek o udzielenie zezwolenia, jest czasochłonne i mogłoby trwać nawet kilka miesięcy, w szczególności z uwagi na okoliczność, że wniosek dotyczy wszystkich obowiązujących ucznia zajęć edukacyjnych (także z uwagi na możliwość udziału w pracy nad programem przez nauczyciela doradcy metodycznego, psychologa, pedagoga oraz samego ucznia). Po przygotowaniu programów, dyrektor szkoły powinien zasięgnąć opinii rady pedagogicznej oraz opinii publicznej poradni psychologiczno - pedagogicznej (§ 6 rozporządzenia), które również wpłynęłyby na rozciągnięcie w czasie postępowania.

W tym stanie rzeczy, zezwolenie mogłoby zostać wydane dopiero w trakcie roku szkolnego 2008/2009, co stanowiłoby naruszenie § 7 ust 3 rozporządzenia, który stanowi, że zezwolenie wydaje się na czas określony, nie krótszy niż jeden rok szkolny i w ocenie organu byłoby to również działanie na szkodę uczennicy W.D., która musiałaby w trakcie roku szkolnego zmienić sposób realizacji zadań edukacyjnych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i B.D., rodzice W.D., w którym zarzucili organowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a poprzez nieoznaczenie stron postępowania, art. 61 § 3 i art. 65 k.p.a poprzez ich niezastosowanie oraz art. 64 ust. 2 pkt 2-3 ustawy z dnia 26 stycznia 1882r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie. Jednocześnie odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie zgody dla W.D. na indywidualny tok nauki.

W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte [...] grudnia 2007r., kiedy to został złożony wniosek, Dyrektor Gimnazjum nr [...] miała zatem wystarczający okres czasu, aby należycie przeprowadzić całą procedurę rozpatrzenia wniosku, gdyż do rozpoczęcia nowego roku szkolnego pozostawało wówczas 8 miesięcy. Lecz nawet jeżeli hipotetycznie przyjąć, iż wniosek byłby złożony dopiero z chwilą wpływu aneksu z dnia [...].08.2008r oraz [...].08.2008r., to również należy je traktować jako złożone w terminie, tj., jeszcze przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego.

Ponadto nie zgodzili się z twierdzeniem organu co do niewłaściwości osoby u której złożyli wniosek, bowiem złożyli wniosek w szkole, która jest miejscem pracy, więc również adresem dla doręczeń tak dyrektora, jak i wychowawcy klasy. Nawet jednakże, gdyby przyjąć, że wniosek otrzymał organ niewłaściwy, to winien w oparciu o treść art. 65 § 1 k.p.a, niezwłocznie przekazać go organowi właściwemu.

Za niezasadne uznali również twierdzenie Dyrektora, że nie było możliwe doręczenie wniosku wychowawcy jeszcze przed początkiem roku szkolnego, którego wniosek dotyczył. Wskazali, że wniosek wszczynający postępowanie został złożony jeszcze w poprzednim roku szkolnym (na 8 miesięcy przed rozpoczęciem kolejnego).

Ponadto Dyrektor Gimnazjum mógł skorzystać z możliwości, jakie daje mu dyspozycja art. 64 ust. 2 pkt. 2-3 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym nauczyciel może być zobowiązany przez dyrektora do wykonywania w czasie ferii prac związanych z zakończeniem roku szkolnego i przygotowaniem nowego roku szkolnego oraz opracowywania szkolnego zestawu programów oraz uczestniczeniu w doskonaleniu zawodowym w określonej formie. Podnieśli też, że zgodnie z harmonogramem organizacji pracy szkoły, przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego odbywają się posiedzenia Rady Pedagogicznej, w których mają obowiązek uczestniczyć wszyscy nauczyciele pracujący w danej szkole. Jak wynika z wyciągu z protokołu dotyczącego posiedzenia Rady Pedagogicznej, przekazanego odwołującym [...] października 2008r, Dyrektor szkoły spotkał się z gronem pedagogicznym [...] sierpnia 2008r. Tak więc twierdzenie, jakoby istniały jakieś uzasadnione trudności i przesłanki obiektywne, wykluczające terminowe doręczenie pisma oraz aneksu wychowawczyni klasy III D przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego, nie znajdują w ocenie skarżących logicznego uzasadnienia.

Po rozpoznaniu odwołania Kurator Oświaty decyzją nr [...] z [...] maja 2009r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. z 2002 r. Nr 3, poz. 28), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko Kurator Oświaty przywołał treść przepisów stanowiących o indywidualnym toku nauki i zasadach udzielania zezwolenia na jego realizację. Nadto uznał, że w świetle ustalonego stanu faktycznego, tj. wydania [...] lutego 2008r. przez Dyrektora Gimnazjum nr [...] zezwolenia na realizację indywidualnego toku nauki ze wszystkich przedmiotów szkolnych oraz jego realizacji według programów nauczania objętych szkolnym zestawem programów nauczania, wniosek złożony przez M. i B.D. [...] sierpnia 2008r. o realizację przez córkę indywidualnego toku nauki według indywidualnego programu nauki ze wszystkich przedmiotów szkolnych należało traktować jako wniosek o zmianę zezwolenia na indywidualny tok nauki. Dlatego Dyrektor Gimnazjum nr [...] jako podstawę prawną decyzji wydanej na podstawie wniosku M. i B.D. z [...] sierpnia 2008r. powinien podać art. 155 k.p.a oraz art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie organu odwoławczego podane uchybienie dotyczące podstawy prawnej zaskarżonej decyzji organu I instancji (niewskazanie art. 155 k.p.a) nie wpłynęło jednakże na wynik postępowania, gdyż organ I instancji rozstrzygając sprawę podał art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, oparł rozstrzygnięcie na treści rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki w zakresie ustalenia trybu udzielenia zezwolenia na indywidualny tok nauki oraz prowadził postępowanie zgodnie z k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że niezasadny jest zarzut niewskazania w decyzji I instancji stron postępowania, bowiem pomimo nieumieszczenia w decyzji adresów wnioskodawców, wskazanie M. i B.D. jako stron postępowania było wystarczające i nie naruszało prawa.

Podobnie zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 61 § 3 i 65 k.p.a oraz art. 64 ust. 2 pkt 2-3 ustawy - Karta Nauczyciela nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji nie uwzględnił żądania strony wyrażonego we wniosku złożonym [...] sierpnia 2008r. nie z uwagi na jego złożenie po upływie przepisanego prawem terminu, ale z uwagi na okoliczność, że zezwolenie, po sporządzeniu indywidualnych programów nauczania oraz uzyskaniu wymaganych rozporządzeniem opinii poszczególnych organów, mogłoby zostać wydane dopiero w trakcie roku szkolnego 2008/2009. Postępowanie w sprawie udzielania zezwolenia na indywidualny tok nauki według indywidualnych programów nauczania na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001r. przy konieczności opracowania w przedmiotowej sprawie kilkunastu indywidualnych programów nauki przez nauczycieli szkoły (z uwagi na brak indywidualnych programów nauki opracowanych poza szkołą), udziału w pracach nad programami nauczycieli prowadzących zajęcia edukacyjne w szkole wyższego stopnia, nauczycieli doradców metodycznych, psychologów, pedagogów zatrudnionych w szkole oraz zainteresowanego ucznia, a także konieczności wyrażenia opinii przez radę pedagogiczną oraz poradnię psychologiczno-pedagogiczną, w ocenie Dyrektora Gimnazjum nr [...] słusznie nie mogłoby zostać ukończone przed rozpoczęciem roku szkolnego. Nadto na posiedzeniu Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr [...][...] sierpnia 2008r. nauczyciele nie wyrazili zgody na opracowanie indywidualnych programów nauki do 1 września 2008 roku, a opinię wychowawcy klasy o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia, o której mowa w § 4 ust. 4 rozporządzenia, Dyrektor Gimnazjum nr [...] otrzymała dopiero 4 września 2008r.

Skargę do Sądu na w/w decyzję Kuratora Oświaty złożyli M. i B.D., działając jako przedstawiciele ustawowi swojej córki W.D.. Podnieśli w niej identyczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji I instancji. I tak: zarzucili organowi II instancji naruszenie art. 107 § 1 k.p.a poprzez brak oznaczenia stron postępowania, art. 61 § 3 i art. 65 k.p.a- poprzez ich niezastosowanie oraz art. 64 ust. 2 pkt 2-3 ustawy - Karta Nauczyciela poprzez niezastosowanie i wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a uzasadnili brakiem w niej oznaczenia stron, co dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję i stanowi przesłankę jej uchylenia.

Dalej skarżący podnieśli, że zgodnie z brzmieniem art. 61 § 3 k.p.a w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte [...] grudnia 2007r., kiedy to został złożony wniosek. Dyrektor Gimnazjum nr [...] miał zatem wystarczająco dużo czasu, aby należycie przeprowadzić całą procedurę rozpatrzenia wniosku, bo do rozpoczęcia nowego roku szkolnego pozostawało wówczas osiem miesięcy. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż wniosek byłby złożony dopiero z chwilą wpływu aneksu [...] sierpnia 2008r., to również należy go traktować jako złożony w terminie, przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego.

Skarżący podnieśli też, że złożyli wniosek o indywidualny tok nauki w szkole, tj. w miejscu pracy zarówno dyrektora, jak i wychowawcy, a więc jest miejscem właściwym dla doręczeń, tak dla dyrektora i wychowawcy klasy. Nawet jednakże gdyby przyjąć, że wniosek otrzymał organ niewłaściwy, to winien w oparciu o treść art. 65 § 1 k.p.a niezwłocznie przekazać go organowi właściwemu.

W ocenie skarżących nie wytrzymują krytyki twierdzenia Dyrektora Gimnazjum nr [...], jakoby nie było możliwe doręczenie ich wniosku przed początkiem roku szkolnego, którego wniosek dotyczył, ponieważ wniosek wszczynający postępowanie został złożony jeszcze w poprzednim roku szkolnym (na osiem miesięcy przed rozpoczęciem kolejnego), a ponadto Dyrektor Gimnazjum nr [...] mogła skorzystać z możliwości jakie jej daje dyspozycja art. 64 ust. 2 pkt 2-3 ustawy – Karta Nauczyciela.

W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto podał, że zgodnie z informacją przedłożoną przez Dyrektora Gimnazjum nr [...] W.D. ukończyła gimnazjum [...] czerwca 2009r. (na podstawie uchwały nr [...] Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr [...] z [...] czerwca 2009r.) i z tą datą wygasło zezwolenie Dyrektora Gimnazjum nr [...] z [...] stycznia 2008r. na realizację przez nią indywidualnego toku nauki od [...] lutego 2008r. do końca roku szkolnego 2008/2009. Zaskarżona decyzja Kuratora Oświaty i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, tj. Dyrektora Gimnazjum nr [...], zostały wydane w przedmiocie zmiany sposobu realizacji indywidualnego toku nauki W.D. na podstawie wskazanego powyżej zezwolenia.

W świetle powyższego, tj. z uwagi na wygaśnięcie zezwolenia na realizację przez W.D. indywidualnego toku nauki oraz ukończenie przez nią nauki w Gimnazjum nr [...] (przez co nie jest już uczniem wskazanego gimnazjum), wątpliwym pozostaje interes prawny skarżących do wniesienia przedmiotowej skargi w rozumieniu art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, po z. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a.

Na rozprawie B.D. podniósł, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy jest niekompletny i w związku z tym wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z następujących dokumentów: aneksu do wniosku z [...] grudnia 2007r., datowanego na [...] sierpnia 2008r., wniosku M. i B.D. z [...] sierpnia 2008r., dotyczącego realizacji indywidualnego toku nauki córki oraz pisma Dyrektora Departamentu Ministerstwa Edukacji Narodowej z [...] stycznia 2009r., stanowiącego odpowiedź na skargę M. i B.D. na działalność nadzorczą Kuratora Oświaty. Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a postanowił dopuścić dowód uzupełniający z w/w dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Pojęcia "indywidualnego programu" oraz "indywidualnego toku nauki" zostały zdefiniowane w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki. W myśl § 1 tego rozporządzenia, uczeń realizujący indywidualny program nauki kształci się w zakresie jednego, kilku lub wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w szkolnym planie nauczania dla danej klasy, według programu dostosowanego do jego uzdolnień, zainteresowań i możliwości edukacyjnych. Zatem indywidualny program nauki umożliwia rozwijanie wiedzy ucznia w określonych obszarach, w których wykazuje on szczególne - wyższe od przeciętnych - predyspozycje do nauki.

Natomiast uczeń realizujący indywidualny tok nauki kształci się według systemu innego niż udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, w zakresie jednego, kilku lub wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w szkolnym planie nauczania dla danej klasy (§ 2 ust. 1). Może on realizować w ciągu jednego roku szkolnego program nauczania z zakresu dwóch lub więcej klas i może być klasyfikowany i promowany w czasie całego roku szkolnego. Jest to zatem taka forma realizacji obowiązku szkolnego lub nauki, której celem jest przede wszystkim umożliwienie uczniom szczególnie uzdolnionym przyspieszonego ukończenia poszczególnych etapów kształcenia (M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, s. 497).

Indywidualny tok nauki może być realizowany w oparciu o program nauczania objęty szkolnym zestawem programów nauczania lub w oparciu o indywidualnie opracowany program (§ 2 pkt 3 rozporządzenia MENiS).

Przepis art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi, że na wniosek lub za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, może zezwolić uczniowi na indywidualny program lub tok nauki oraz wyznaczyć nauczyciela-opiekuna. Zwrot "może zezwolić" oznacza, że decyzja o zezwoleniu na indywidualny tok nauki jest wydawana w ramach uznania administracyjnego (wyrok WSA w Gdańsku z 21.01.2004r., akt II SA/Gd 1166/03, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że dyrektor może, ale nie musi uwzględnić wniosku o zezwolenie na realizowanie indywidualnego toku nauki. W przypadku orzekania w ramach uznania administracyjnego na organie orzekającym w sprawie spoczywa obowiązek szczegółowego ustalenia stanu faktycznego oraz staranne wyjaśnienie stronie, jakimi przesłankami kierował się uwzględniając wniosek lub odmawiając jego uwzględnienia. Uzasadnienie powinno bowiem stwarzać możliwość kontroli przez stronę, organ wyższego stopnia bądź sąd administracyjny prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 28.03.2006r., I SA/Wa 180/06, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd administracyjny nie jest kolejną instancją administracyjną, orzekającą merytorycznie o celowości zezwolenia na realizowanie indywidualnego toku nauki. Ocena kontrolowanych decyzji w postępowaniu sądowym dokonywana jest wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd bada jedynie, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co przy niewyczerpującym wyjaśnieniu przesłanek leżących u podstaw wydanego rozstrzygnięcia jest znacznie utrudnione (wyrok WSA w Warszawie z 14.02.2006r.,I SA/Wa 1825/05 dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie [...] stycznia 2008r. Dyrektor Gimnazjum

nr [...], działając na wniosek skarżących z [...] grudnia 2007r., zezwolił na indywidualny tok nauki uczennicy kl. II W.D.. Zezwolenie to zostało udzielone na czas określony, tj. od [...] lutego 2008r. do końca roku szkolnego 2008/2009. Dyrektor nie określił w nim, w jaki sposób tok nauki ma być realizowany: czy według programu nauczania objętego szkolnym zestawem programów nauczania czy też według indywidualnie opracowanego programu nauki.

Następnie skarżący złożyli kolejny wniosek, datowany na [...] sierpnia 2008r. (nazwany jako "aneks do wniosku datowanego na [...].12.2007r."), w którym wnieśli o realizację przez W.D. indywidualnego toku nauki według indywidualnego programu nauki.

Pierwszą czynnością, jakiej powinien dokonać organ I instancji, powinno być dokładne ustalenie charakteru tego wniosku, tj. ustalenie czy stanowi on odrębny wniosek, czy też jest wnioskiem o zmianę udzielonego zezwolenia z [...] stycznia 2008r. Zamiast tego wniosek powyższy został przez Dyrektora Gimnazjum uznany za wniosek wszczynający odrębną sprawę (pismo Dyrektora z [...] sierpnia 2008r.)

i rozpoznany w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Tymczasem dokładne ustalenie żądania strony ma istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Gdyby bowiem skarżący podali, że wniosek ich stanowi wniosek odrębny od wniosku załatwionego zezwoleniem z [...] stycznia 2008r., to zastosowanie art. 66 ust. 1 ustawy należałoby uznać za prawidłowe. Natomiast, gdyby skarżący wskazali, że żądają zmiany zezwolenia z [...] stycznia 2008r., to postępowanie – jak zauważył organ II instancji – powinno być prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. Dlatego tak ważne jest ustalenie w sprawie intencji wnioskodawców.

Wątpliwości co do charakteru wniosku miał również organ II instancji. Wyrazem tego jest pismo z [...] grudnia 2008r., kierowane przez Kuratora Oświaty do Dyrektora Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania Ministerstwa Edukacji Narodowej z zapytaniem jak należy potraktować przedmiotowy wniosek.

Wobec powyższego organy orzekające w sprawie powinny były zastosować przepis art. 64 k.p.a i szczegółowo ustalić zakres złożonego wniosku, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o właściwe przepisy, zwłaszcza, że zarówno w odwołaniu, skardze do Sądu, jak i wielu innych pismach skarżący podnosili, że stanowi on aneks do wniosku z [...] grudnia 2007r., co może przemawiać za żądaniem zmiany zezwolenia z [...] stycznia 2008r, w trybie art. 155 k.p.a, tak jak to stwierdził organ II instancji. Jednak organy nie mają uprawnienia do tego, aby samodzielnie, bez porozumienia ze stroną, ustalać jakie jest jej żądanie, zwłaszcza, że organy prowadzące postępowanie są tym żądaniem związane (wyrok WSA w Olsztynie z 13.03.2008r., II SA/Ol 48/08).

Zatem z okoliczności sprawy wynika, że organy rozpoznały sprawę bez dokładnego ustalenia, o co M. i B.D. wnoszą we wniosku z [...] sierpnia 2008r., a co za tym idzie nie można mieć pewności czy zastosowały prawidłową podstawę prawną swoich rozstrzygnięć.

W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a obejmuje również ustalenie treści żądania prezentowanego w postępowaniu administracyjnym przez stronę (wyrok NSA z 26.11.2008r., II GSK 510/08; wyrok NSA z 24.11.1983r., I SA 1504/83; wyrok NSA z 18.03.1998r., II SA 4/98).

Kierując się powyższym poglądem należy uznać, że w przedmiotowej sprawie organy orzekające nie ustaliły w sposób dokładny i wyczerpujący stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 k.p.a) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ II instancji będzie zobowiązany do rozważenia, czy w sprawie nie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji organu

I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie

art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wynika to z faktu, że wskutek ukończenia przez W.D. nauki w Gimnazjum nr [...] w czerwcu 2009r. przestała istnieć podstawa do tego, aby Dyrektor tego gimnazjum rozpoznawał wniosek skarżących o zezwolenie na indywidualny tok nauki realizowany w oparciu o indywidualnie opracowany program nauki, skoro nauki w tej szkole W.D. kontynuować już nie będzie.