Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1445/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 7d pkt 1, art 20, art 22
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par 45, par 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2012 r. sprawy ze skargi K. S., Z. S. S., E. M. i A. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w. nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B. gm. R., polegającej na włączeniu działki [...] do przyległej nieruchomości stanowiącej współwłasność K. S. i spadkobierców L. S. (dalej skarżących).

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i prawnych.

Starosta Powiatu W. wszczął na wniosek K. S. postępowanie administracyjne w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów obrębu B. w zakresie granic działek nr [...] i [...]. Zdaniem wnioskującego do działek tych powinna być przyłączona część działki nr [...] o pow. 1,40 ha, która była przedmiotem darowizny dokonanej na jego rzecz oraz spadkobierców L. S., na podstawie aktu notarialnego z [...] stycznia 1973 r. Działka ta, uwidoczniona obecnie jako droga gminna, stanowiła część siedliska i nigdy nie stanowiła własności Gminy.

Decyzją Starosty W. z [...] kwietnia 2012 r [...] (k 89) odmówiono dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków obrębu B. gmina R. w odniesieniu do działek [...] [...] i [...] poprzez włączenie części obszaru drogi oznaczonej jako działka [...] do nieruchomości stanowiącej współwłasność K. S. i spadkobierców po zmarłej L. S.: Z. S., E. M. i A. J. Organ ustalił, że dla nieruchomości tej założony został zbiór dokumentów, w którym znajduje się powołana przez skarżącego umowa z [...] stycznia 1973 r. będąca umową dożywocia. Nieruchomość ta, w dacie zawierania aktu notarialnego, ujęta była jako jednostka rejestrowej nr. [...]. Zgodnie z archiwalnymi rejestrami ewidencji gruntów w tej jednostce rejestrowej opisana była nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...]o pow. [...] ha, nr. [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha tj. o ogólnej powierzchni [...] ha. W tym czasie była także ujawniona w ewidencji gruntów działka nr [...] o pow. [...] ha, opisana jako droga pozostająca we władaniu Powiatowego Zarządu Dróg Lokalnych w W. Przy wydawaniu aktów własności ziemi na część działki nr [...] o pow. [...] ha wydano akt własności ziemi R. i K. P. Dlatego w rejestrze pomiarowym gospodarstwo K. i L. S. składało się z działek nr [...], [...], [...] i [...] o pow. [...] ha. Działka [...] od samego początku istnienia ewidencji gruntów figurowała jako droga powszechnego korzystania a jako władającego wskazywano Urząd Miasta i Gminy R. Analiza zapisów w ewidencji gruntów wskazuje, że powierzchnia gospodarstwa K. S. oraz spadkobierców L. S. od lat 70-tych nie ulegała zmianie. Dlatego brak jest podstaw do uznania, że mocą powoływanego aktu notarialnego stali się oni właścicielami działki [...]. Działka [...] nie została w ewidencji gruntów wykazana jako stanowiąca ich własność, nie dlatego, że zostali oni tej własności w jakikolwiek sposób pozbawienia, ale dlatego, że nigdy nie byli jej współwłaścicielami. Różnice w powierzchni nieruchomości rolnej skarżącego i pozostałych współwłaścicieli w porównaniu do stanu sprzed zawarcia umowy z [...] stycznia 1973 r powstała na skutek uwłaszczenia się innych osób na działce [...] oraz modernizacji gruntów.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. S., E. M., Z. S. i A. J.

W skardze zarzucili:

1. rażące naruszenie przepisów art. 7,8,75,77,86 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności mających wpływ na treść orzeczenia i zaniechanie uzupełnienia niekompletnego materiału dowodowego;

2. rażące naruszenie prawa materialnego tj. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto wnieśli o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków oraz dokumentów, m. inn. decyzji nr. [...] z [...] lutego 1973 r., która w ich ocenie nie była projektem decyzji uwłaszczeniowej stanowiącą podstawę do zmian w ewidencji gruntów. Decyzja ta została doręczona K. S. i jego żonie i nigdy nie została unieważniona. Na jej podstawie potwierdzone zostało ich prawo własności, w tym co do działki [...].

W uzasadnieniu wskazali także, że działka [...] w zakresie przylegającym do ich nieruchomości od zawsze stanowiła drogę wewnętrzną prowadzącą do zabudowań.

W związku z tym wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w odpowiedzi na skargę, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sąd w postępowaniu sądowo-administracyjnym ocenia jedynie legalność zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. to do organu administracji należy wszechstronne zebranie materiału dowodowego a następnie dokonanie jego subsumpcji pod określoną, mającą zastosowanie w danej sprawie, normę prawną.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy a następnie poddał go ocenie. Ocena ta doprowadziła go do prawidłowego wniosku, iż nie ma podstaw prawnych do dokonania zmian w ewidencji gruntów, zgodnie z żądaniem skarżących.

Wskazaną przez organ podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 7d pkt 1, art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (D.U. z 2010 r, Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz § 45 i 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (D.U. z 2001 r., Nr.38, poz. 454). Zgodnie z nimi ewidencja gruntów obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów tj. ich położenia, powierzchni, granic i właściciela. To na właścicielu spoczywa obowiązek informowania organów ewidencyjnych o zmianach dotyczących danych ewidencji gruntów poprzez dostarczanie stosownych dokumentów i map geodezyjnych na podstawie których organ ma obowiązek dokonania stosownych zmian w ewidencji gruntów. Powołane wyżej rozporządzenie wykonawcze Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa określa w § 12 na podstawie jakich dokumentów mogą być dokonywane zmiany w ewidencji gruntów. Są to wypisy z ksiąg wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych dotyczących ustanawiania lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostateczne decyzje administracyjne, dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, umowy dzierżawy.

Ewidencja gruntów nie służy jednak ustalaniu stanu własności a potwierdza jedynie stan prawny ustalony w innym trybie przez inne organy czy sądy. Ewidencja rejestruje bezsporne dane o gruntach czy budynkach na podstawie dokumentów na podstawie których można ustalić zachodzące zmiany prawne w zakresie objętym ewidencją gruntów. Organy ewidencji gruntów nie mają kompetencji do ustalania stanu własności. Tym zajmują się sądy powszechne o ile strona powołująca się na swój tytuł własności nie posiada nie budzącego wątpliwości dokumentu, na podstawie którego możliwe byłoby ustalenie tytułu własności.

Tego rodzaju dokumentem nie jest jednak wskazywana przez skarżących umowa w formie aktu notarialnego z [...] stycznia 1973 r. Umową tą nie doszło bowiem do przeniesienia własności nieruchomości. Jest to umowa dożywocia w zamian za przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego. Z samego aktu wynikało, że S. P. w zamian za opiekę przenosi na rzecz obowiązanych do jej udzielania, posiadanie opisanego w tym akcie gospodarstwa rolnego. Tym samym mocą tego aktu nie nastąpiły skutki rzeczowe w zakresie przeniesienia własności nieruchomości opisanej tam jako działka o nr [...]. Przeciwnie. Notariusz powołał w nim art. 336 k.c., w którym mowa jest o posiadaczu samoistnym a nie o właścicielu nieruchomości. Treść tego aktu przesądza, że S. P. nie wylegitymowała sią tytułem własności do opisanej w tym akcie nieruchomości.

Ewidencja gruntów była zakładana w 1965 r., kiedy to przystąpiono do pomiarów geodezyjnych i wtedy z pomiarów tych wynikało, że jednostka rejestrowa [...] została podzielona na działki [...], [...], [...], 2[...] pozostające w posiadaniu S. P., (k 25-26). Nie było tam mowy o tym, że S. P. była posiadaczką działki [...], nie mówiąc już o tym, aby była właścicielką działki [...]. Z kolei dokumentów z uwłaszczeń wynikało że od tejże S. P. część gospodarstwa nabyli małż. P. (działka [...]) i na tę nieruchomość otrzymali akt własności ziemi. Z tego aktu własności ziemi także wynikało, że działka odpowiada części działki nr rejestrowym [...]. Protokół ustalenia stanu posiadania jest wewnętrznie sprzeczny gdyż z jednej strony powołany jest tam akt własności ziemi a z drugiej zawiera informację o akcie notarialnym, na podstawie którego ustalono, że nie jest konieczne wydanie aktu własności ziemi. Brak oryginału aktu wskazuje jednak na to, że nie został on wydany.

Rozumując przy stosowaniu zasady, iż nie można nabyć więcej praw niż miał poprzednik (zasada nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse haberef) skarżący nie mogli na podstawie powołanego aktu notarialnego z 1973 r. nabyć własności działki [...], gdyż zgodnie z treścią tego aktu działka nie była własnością zbywców.

Organ administracji publicznej nie jest władny w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów ocenić czy nieruchomości opisane w aktach notarialnych z [...] stycznia 1928 r ,i [...] sierpnia 1937 r, przedłożonych zresztą dopiero sądowi, są tymi samym o których mowa w decyzji i skardze, gdyż organ dokonuje zmian w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów, które nie budzą wątpliwości co do ich treści. Wskazać tylko można, że porównanie treści tych aktów z obecnymi danymi ewidencyjnymi nie pozwala na ustalenie, że opisane w tych aktach notarialnych nieruchomości są tymi samymi, o których mowa w akcie notarialnym z [...] stycznia 1973 r. W aktach tych nieruchomość położona jest w innym miejscu (L. i B.) i określona opisowo poprzez odniesienie położenia do kierunków świata, powierzchnia określona jest w morgach a nie hektarach a zatem organ ewidencyjny nie mógłby na ich podstawie ustalić, czy rzeczywiście nieruchomość w nich opisana odpowiada choćby w części obecnej działce nr [...]. Z aktu notarialnego z [...] stycznia 1928 r wynika, że przedmiotem darowizny na rzecz J. S. było 6/10 części niezabudowanych dziesięciu morgów ziemi od strony wschodniej osady włościańskiej w L., w powiecie R., zapisanych pod nr 13 tabeli, wraz z trzecią częścią domu od strony południowej i trzecią częścią obory od strony zachodniej, na drugiej działce oznaczonej w tabeli nr 14. Drugi akt z [...] sierpnia 1937 r. dotyczy przeniesienia praw spadkowych do opisanej w tym akcie części nieruchomości położonej w innej z nazwy wsi (akt nieczytelny co do nazwy) niż L. czy B., na rzecz F. D., przez P. D., spadkobiercy J. D.

Spory co do prawa własności - co do zasady - nie są rozpoznawane przez ewidencyjne organy administracji ale przez sądy powszechne. Nie jest rzeczą sądu administracyjnego dawanie stronie pouczeń co do rodzaju możliwych do podjęcia czynności, które mogłyby doprowadzić do rozstrzygnięcia o prawie własności do działki nr ewidencyjny [...]. Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest tylko zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach naruszenia prawa i dlatego, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.