Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1347/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej., z dnia 06.06.2012r.,Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2006r. do grudnia 2006r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej,

z dnia 06.06.2012r.,Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2006r. do grudnia 2006r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.M. ur. w 1971r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną B. M. ur. w 1972r. oraz córkami: W. M. ur. w 2003r. i K. M. ur. w 1999r.

Małżonkowie w 2004r. wprowadzili ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Mieszkają wraz z rodzicami J. M. w jednym domu.

J. M. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą C. i uzyskuje z niej dochód w wysokości 1500 zł. , miesięcznie , brutto. W 2011r. uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 204 762,33 zł. przy przychodzie na poziomie 33 443 842,03 zł. W miesiącu sierpniu 2012r. podstawa jego opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 13 574zł. Jest on właścicielem: nieruchomości o pow. 0,62 ha, położonej w Z., Gmina N. (obciążonej; hipoteką umowną zwykłą w kwocie 350 000 zł., na rzecz "P" w W., hipoteką umowną kaucyjną w kwocie 125 000 zł., na rzecz "P" w W., hipoteką umowną w kwocie 2 720 000 zł., na rzecz "P". w W. oraz hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa , Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w kwotach : 3 960 484 zł., 4 443557 zł., 238 768 zł., 172 884 zł. i 8884 zł.), czterech samochodów ( FS- Lublin Żuk A 11, Nissan Terano, Fiat 223 Doblo, Fiat 169 Panda Van) i przyczepy (Thule T1).

Saldo konta osobistego J. M. na dzień 30.09.2012r. wynosiło 4,46 zł. a firmowego 335 zł.

B. M. zatrudniona jest w firmie "G." na stanowisku przedstawiciela handlowego z wynagrodzeniem 1 111,86 zł., netto, miesięcznie. W 2011r. uzyskała z tego tytułu dochód w wysokości 13 041,57 zł. przy przychodzie na poziomie 14 460 zł.

Jest ona właścicielem nieruchomości o pow. 0,0026 ha i 0,08 ha, położonych w Ś., Gmina W. oraz współwłaścicielem nieruchomości o pow. 0,0770 ha, położonej również w Ś. , zabudowanej domem mieszkalnym ,w którym mieszka rodzina. Ponadto jest ona właścicielką samochodu marki Suzuki Grand Vitara .

Strona skarżąca przedłożyła: rachunek za gaz w wysokości 258,68 zł. (za okres dwóch miesięcy) wystawiony na J. M., rachunek za odbiór stałych odpadów komunalnych na kwotę 102 zł., wystawiony na B. M. oraz rachunki: za wodę na kwotę 179 zł. i za energię elektryczną na kwotę 718 zł., wystawione na J.M.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).

Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa.

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła natomiast dokładnego spisu wydatków związanych z bieżącymi potrzebami a przesłanie wymienionych rachunków nie stanowi spełnienia w pełni tego wymogu. Rodzina strony skarżącej mieszka bowiem z rodzicami J. M. Obie rodziny partycypują w bieżących wydatkach. Nie jest jednak wiadome w jakich częściach i jak przekłada się to na wartości pieniężne. Nie są też znane wartości innych nieudokumentowanych wydatków – nawet orientacyjne. Ponadto J. M. został zobowiązany do przedłożenia stosownego zaświadczenia na okoliczność posiadania lub nieposiadania samochodów. Zaświadczenie zostało co prawda przesłane, nie uwzględnia ono jednak z jakiego rocznika są wymienione w nim pojazdy. W takiej sytuacji wnioskodawca powinien tą informacje podać, zwłaszcza , że był do tego zobligowany wezwaniem. Dane dotyczące rocznika samochodu stanowią bowiem bardzo istotną cechę w oparciu o którą określa się wartość danego pojazdu.

W konsekwencji trzeba więc stwierdzić , że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc pełnego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270) należało orzec jak w sentencji.