Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 646/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.10, art.47 ust.2 ustawy z 10.04.1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 nr 139 poz.993 ze zm.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1948/07 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 646/08

U z a s a d n i e n i e

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. IV SA/Wa 1948/07 oddalił skargę W. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy.

Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...].07.2007r. Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art.47 ust.2 i art.10 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 ze zm. ), określanej dalej ustawą ewidencyjną utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...].05.2007 r. , orzekającą o zameldowaniu G. U. O. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące do dnia 21.03.2009 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że zameldowany zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z żoną O. G.-O. od października 2006 r., posiada w nim rzeczy osobiste i razem zajmują jeden pokój. Fakt tego zamieszkiwania potwierdzony został przez E. G. i M. G. ( teściową oraz szwagierkę ), samego zainteresowanego oraz T. P. i H. P. ( dziadków żony ) , stąd ustalenia Prezydenta m.st. Warszawy prowadzące do zameldowania uznał za trafne. Jednocześnie Wojewoda zauważył, iż teść zameldowanego - W. G., któremu przydzielono przedmiotowy lokal funkcyjny nie wyraził zgody na to zameldowanie, co zobligowało organ do rozstrzygnięcia o zameldowaniu w trybie art.47 § 2 ustawy ewidencyjnej. Jednocześnie wskazał na rozbieżność zeznań złożonych w tym przedmiocie przez W. G..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. G. zarzucił naruszenie art.6 kpa, art.9 pkt 2 i art.10 ustawy ewidencyjnej oraz art.79 § 2 kpa. Podniósł , że G. U. O. nie jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w tym lokalu. Jego zameldowanie jest niezgodne z art.89 i 95 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji oraz § 13 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18.05.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Nie posiada on zgody Komendanta Stołecznego Policji, dysponenta lokalu w postaci decyzji zezwalającej na to zamieszkiwanie. Wyrok rozwodowy, w którym E. G. przyznano trzy pokoje do wyłącznego użytkowania, przepisów tych nie uchylił, stąd nie mogła poświadczyć zamieszkiwania wnioskodawcy w tym lokalu. Nie posiadała też dokumentów pozwalających w trybie art.9 pkt 2 ustawy ewidencyjnej na przyjęcie, iż dysponowała tytułem prawnym do tego lokalu.

Wskazując w skardze naruszenie art.10 ustawy ewidencyjnej skarżący podkreślił, że ustawa ewidencyjna zezwala na zameldowanie tylko takiej osoby, która zamieszkuje w danym lokalu, a takiego wymogu nie spełnia G. U. O., który nie ma swobodnego dostępu do mieszkania, gdyż dostęp ten uniemożliwia mu sam skarżący, a ewentualne pobyty zięcia mają charakter pobytów gościnnych. Z kolei naruszenia przepisów przez organy rozstrzygające sprawę w przedmiocie zameldowania, skarżący upatrywał w tym, że organy wydały pozytywna decyzję mimo, że na rozprawie administracyjnej G. U. O. odmówił odpowiedzi na pytania zadawane przez W. G. i jego pełnomocnika na temat koncentracji spraw życiowych, czy swobodnego dostępu do lokalu przy ul. [...] m [...] w W..

Oddalając skargę W. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w myśl art.10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest zobowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Podkreślił również odnosząc się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27.05.2002 r. sygn. K 20/01 ( OTK-A 2002/3/34 ), że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, który to pogląd znalazł wyraz w brzmieniu art.9 ust.2 b ustawy ewidencyjnej, z którego wynika, że zamieszkiwanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w lokalu.

Zdaniem Sądu poza zakresem ustaleń czynionych przez organ meldunkowy pozostaje kwestia podnoszona przez skarżącego, dotycząca tego czy wnioskodawca ma prawo, z uwagi na charakter przedmiotowego lokalu ( mieszkanie funkcyjne przydzielone policjantowi i jego rodzinie ) zamieszkiwać w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W postępowaniu tym nie podlegają ocenie przepisy ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2007 r. , nr 43, poz.277 ze zm. ), a także rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18.05.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów ( Dz. U. nr 105, poz.884 ze zm. ) gdyż przepisy te nie zawierają w zakresie rejestracji stanu faktycznego, którego wynikiem jest zameldowanie, regulacji odmiennych od przyjętych przez ustawę ewidencyjną. Nie był zatem trafny zdaniem Sądu zarzut skarżącego naruszenia art.6 kpa.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie w stosunku do G. U. O., posiadającego obywatelstwo nigeryjskie, dodatkowo zastosowanie znajduje art.26 ust.3 cytowanej ustawy ewidencyjnej, zgodnie z którego treścią cudzoziemiec dokonując zameldowania na pobyt czasowy ponad 3 miesiące, obowiązany jest zgłosić wymagane dane do zameldowania oraz przedstawić wizę, a w przypadku gdy wjazd cudzoziemca na podstawie umowy przewidującej zniesienie lub ograniczenie obowiązku posiadania wizy - dokument podróży, tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, kartę pobytu albo zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich bądź decyzję o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany lub o nadaniu statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej.

W odniesieniu do cudzoziemców czynność zameldowania na pobyt czasowy związana jest zatem z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj. przebywaniem w miejscu czasowego pobytu oraz przedstawieniem dokumentów potwierdzających legalny pobyt w Polsce.

Co do reguły, zgodnie z przepisem art.47 ust.1 ustawy ewidencyjnej, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli jednak dane te budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy ( art.47 ust.2 ). Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie , bowiem W. G.- najemca przedmiotowego lokalu wniósł sprzeciw wobec wniosku o zameldowanie, zaistniała przesłanka do orzeczenia w przedmiocie zameldowania w oparciu o art.47 ust.2 ustawy ewidencyjnej.

W sprawie nie doszło do czynności materialno-technicznej zameldowania na podstawie art.9 ust.2 a ustawy ewidencyjnej, to też organ w postępowaniu administracyjnym nie naruszył przepisu , którego nie stosował.

Kontrolując rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu administracyjnym Sąd pierwszej instancji uznał, że ocena zaistnienia wskazanych przesłanek pozwalających na dokonanie zameldowania, a więc przebywania w miejscu czasowego pobytu oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających legalny pobyt w Polsce należała do organu administracji, który prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie, musiał kierować się ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda Mazowiecki wydając zaskarżoną decyzje związany był zatem wymogami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności obowiązany był do zebrania w sposób wyczerpujący i dokonania oceny materiału dowodowego ( art.7, art.77 § 1 i art.80 Kpa ) oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia według wymagań określonych w przepisie art.107 § 3 Kpa.

Odnośnie uprawnień wnioskodawcy co do legalnego pobytu na terenie Polski, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, trafnie ustalono, że G. U. O. posiadał decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...].03.2007 r. udzielającą mu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia 21.03.2009 r. Warunek pobytu legalnego na terytorium Państwa Polskiego został zatem przez niego spełniony. Jednocześnie na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18.04.2007 r. wniósł o zameldowanie go pod przedmiotowym adresem do dnia 21.03.2009 r.

Sąd nie miał również zastrzeżeń co do ustaleń organu, który wyjaśnił, czy G. U. O. spełniał wymogi z art.10 ustawy ewidencyjnej tj. przebywania dłuższego niż trzy doby w miejscu pobytu czasowego, a więc pod tym samym adresem. Uznał mianowicie, że przeprowadzone postępowanie dowodowe, przesłuchani świadkowie, strony na rozprawie administracyjnej ten fakt potwierdziły. Natomiast nie podzielił wywodów skarżącego co do ustaleń organu w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez organy art.79 § 2 kpa, poprzez to, że mimo odmowy na pytania skarżącego i jego pełnomocnika przez G. U. O., organ wydał pozytywna decyzję o zameldowaniu - Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawcy przysługiwało takie prawo i fakt ten nie podważa prawidłowości przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Natomiast organ odwoławczy dokonał oceny tego faktu z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.

Nie podzielając również zarzutów skargi naruszenia przez organy art. 10 i 8 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Od wyroku skargę kasacyjną złożył W. G. reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu :

- na podstawie art.174 pkt 1 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego i to art.47 ust.2 oraz art.10 ust.1 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. z 2006 r. nr 136 poz.993 ) poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów oraz :

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art.174 pkt 2 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na prowadzeniu postępowania administracyjnego o zameldowaniu bez wymaganego prawem formularza, który odpowiada prawnym warunkom określonym w § 18 ust.2 rozporządzenia MSWiA z 24.12.2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz. U. z 2002 nr 236, poz.1999 ).

Wskazując na powyższe uchybienia W. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucał, że art.47 ust.2 ustawy ewidencyjnej nie zezwala wbrew woli osoby uprawnionej do dysponowania lokalem na zameldowanie, a wnioskodawca takiej zgody skarżącego nie posiadał. Zakwestionował ponadto zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji przesłanki o których mowa w art.10 ustawy ewidencyjnej przez przyjęcie, że wnioskodawca w lokalu [...] przy ulicy [...] w W. zamieszkiwał.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu Administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. ) dalej P.p.s.a w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wszystkie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada wymogom o jakich mowa w art.174 pkt 2 P.p.s.a, bowiem wskazuje na naruszenie § 18 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. ( Dz. U. z 2002 nr 236 nr 38, poz.333 ), który to przepis stanowi, że "dokonując zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące, cudzoziemiec wypełnia formularz o którym mowa w § 6".

Otóż Sąd pierwszej instancji przepisów przywołanego rozporządzenia nie stosował, a zarzut naruszenia wskazanego przepisu można było jedynie podnosić w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury sądowoadministracyjnej czego nie uczyniono.

Ubocznie należy jednak podkreślić, że podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna wydawana na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 nr 139 poz.993 ze zm. ) stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do podważenia dokonanej oceny przez Sąd pierwszej instancji zebranych w sprawie dowodów, a skarga kasacyjna nie wskazuje argumentów podważających tę ocenę. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego - art.47 ust.2 oraz art.10 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zameldowanie stałe czy też jak to miało miejsce w niniejszej sprawie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami ustawy ewidencyjnej obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej.

Istotą postępowania w trybie art.47 ust.2 ustawy ewidencyjnej zupełnie odmienną od postępowania w trybie art.47 ust.1, które jest zwykłym postępowaniem rejestracyjnym - jest rozstrzyganie - według reguł ogólnego postępowania administracyjnego - o tym czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. W postępowaniu tym osoba zameldowana wykazała, że zameldowanie jest zgodne z prawem, a w szczególności jest zgodne z uprawnieniem do przebywania w miejscu zameldowania, bo pochodzącym od osób uprawnionych do korzystania z tego mieszkania.

Dokonana ocena dowodów nie budzi wątpliwości i została wyczerpująco uzasadniona w decyzji Wojewody Mazowieckiego, którą to ocenę Sąd pierwszej instancji podzielił, prawidłowo uzasadniając swoje stanowisko.

Należy również w pełni podzielić wywody Sądu pierwszej instancji, że w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom ewidencyjnym wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności czy to w postaci czynności materialno-technicznej, czy też decyzji wydawanej w trybie art.47 ust.2 ustawy ewidencyjnej jest informacja, która ma obrazować wynikający czy to ze zgłoszenia ( art.47 ust.1 ) czy też rozstrzygnięcia ( art.47 ust.2 ) określony stan faktyczny. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ G.Radzicka /-/ B.Walentynowicz /-/ M.Stahl