Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 789/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10, art. 31zo ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "Zakład") decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. S. (dalej: "strona") od decyzji z [...] stycznia 2021 r., nr [...], o odmowie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Strona wystąpiła do zakładu z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach.

Zakład decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], powołując się na m.in. art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"), odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 r.

Organ rentowy stwierdził w uzasadnieniu, że po weryfikacji kodu PKD podanego we wniosku z figurującym na 30 września 2020 r. w bazie Urzędu Statystycznego, jako przeważający rodzaj działalności prowadzona była działalność według kodu [...], która nie figuruje w wykazie kodów, na podstawie których przysługuje zwolnienie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że od 18 lat prowadzi nieprzerwanie solarium, o kodzie PKD [...], załączając dokumenty.

Zakład, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji, wskazał na treść art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19 stwierdzając, że z przepisów tych wprost wynika, że przeważający rodzaj działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 na 30 września 2020 r., który umożliwia skorzystanie z prawa do zwolnienia z opłacania składek w przypadku spełnienia pozostałych warunków, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. Na podstawie tych danych według stanu na dzień 30 września 2020 r. nie został natomiast potwierdzony jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej podany przez stronę kod PKD [...] W świetle dokonanych ustaleń kod PKD przeważającej działalności na [...] września 2020 r. to [...] Tym samym organ rentowy nie ma podstaw do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym PKD.

Na marginesie Zakład zwrócił uwagę na rozwiązanie prawne dotyczące obowiązku ewidencyjnego, obowiązku aktualizacji wpisów ewidencyjnych i sankcji za niewywiązywanie się z tych obowiązków.

W skardze skierowanej do tut. Sądu strona podniosła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Na dzień 30 września 2020 r. i obecnie w zasadzie jedynym źródłem przychodów jest działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu solarium zakwalifikowana w PKD jako [...], zatem mieszcząca się w katalogu przewidzianym ustawą. Skarżąca od 2002 r. prowadzi nieprzerwanie solarium w [...]. W czasie cyfryzacji i migracji danych bez wiedzy i zgody skarżącej za główny kod PKD uznano detaliczną sprzedaż kosmetyków w wyspecjalizowanych sklepach o numerze PKD [...], zamiast poprawy kondycji fizycznej [...], jak zostało zarejestrowane w 2002 r. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że przez ponad cztery miesiące miała nieczynną działalność przez wytyczne Rządu i od pół roku jest bez środków do życia.

Do skargi załączono dokumentację mającą potwierdzać słuszność argumentów skarżącej. Dalszą dokumentację skarżąca załączyła także do pisma procesowego z [...] kwietnia 2021 r.

Pismem procesowym z [...] kwietnia 2021 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił o wstąpieniu do postępowania wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacania należnych składek za okres objęty wnioskiem.

Rzecznik podniósł, że doszło do: 1. naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie wykonuje działalność gospodarczą związaną z poprawą kondycji fizycznej o kodzie PKD [...], który uprawniał do skorzystania z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, a także 2. naruszenia prawa materialnego, to jest art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 2 i 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 162).

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Organ nie zgodził się także ze stanowiskiem Rzecznika.

W piśmie procesowym z [...] maja 2021 r. skarżąca na poparcie skargi przesłała pismo z [...] maja 2021 r. Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...].

Pismem procesowym z [...] października 2021 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako że w sprawie tej skarżąca wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a ani Zakład, ani uczestniczący w postępowaniu Rzecznik nie zażądali przeprowadzenia rozprawy, zaistniały przesłanki do zastosowania ostatnio wskazanego przepisu. Jak stanowi przy tym art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jest to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw przewidzianej w art. 10 P.p.s.a.

Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r., nr [...], jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja z [...] stycznia 2021 r., nr [...], naruszają przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. stanowi podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu do jakiego doszło w sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy Zakład – rozpoznając wniosek skarżącej – mógł ograniczyć się przy określeniu rodzaju prowadzonej przez nią przeważającej działalności gospodarczej, określając jej oznaczenie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, wyłącznie do danych zawartych w rejestrze REGON, jak wynika ze stanowiska organu, czy też powinien uwzględnić rzeczywiście prowadzoną działalność gospodarczą, jak wynika ze stanowiska skarżącej, które wsparte zostało przez Rzecznika.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W art. 31zo ustawy COVID-19 przewidziano podstawy do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Zgodnie z zawartym tam art. 31zo ust. 10 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Jak stanowi przy tym art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

W ocenie tut. Sądu zawarte w art. 31zo ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy COVID-19 sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według PKD określonym kodem (w kontrolowanej sprawie: [...]), jako rodzaju przeważającej działalności, rozumieć trzeba, jako faktycznie (rzeczywiście) prowadzoną przez płatnika składek działalność gospodarczą. Rację w nakreślonym na wstępie sporze przyznać zatem trzeba skarżącej.

Należy bowiem pamiętać o tym, że rejestr REGON, do którego odwołuje się art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1985 r. o statystyce publicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 955). Podanie do rejestru REGON danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD ujawnionymi w tym rejestrze. Wspomniany rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu.

Wskazać trzeba, że ustawa COVID-19 nie zawiera definicji wyrażenia: "przeważająca działalność gospodarcza", do którego odwołuje się jej art. 31zo ust. 10. Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009 ze zm.). W § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia postanowiono, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O rodzaju przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ostatnio cytowanym rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie można pominąć powyższego znaczenia pojęcia rodzaju przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze REGON.

W świetle dotychczasowych twierdzeń należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Odmienna wykładnia tego przepisu niż przedstawiona w niniejszym uzasadnieniu mogłaby tymczasem spowodować, że przedmiotową pomoc otrzymałby przedsiębiorca, który wpisany ma w rejestrze REGON kod wymieniony w analizowanym przepisie, pomimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Z drugiej strony natomiast nie można pomocy tej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako rodzaju przeważającej działalności, tej która wymieniona została w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, działalność taką w istotnym dla sprawie okresie rzeczywiście prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z danych w rejestrze REGON nie spełniałoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Nie można tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy COVID-19 mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z wystąpieniem epidemii COVID-19, przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia wszystkim tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio objęci, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez odpowiednio wczesną aktualizację danych.

W powyższych okolicznościach nie sposób uznać, aby art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustanawiał wyłączny środek dowodowy, jaki może służyć wykazaniu rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika składek. Wnioskodawca może istotne w tym względzie okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia dla przedsiębiorców faktycznie prowadzących określony rodzaj działalności gospodarczej, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, a uregulowanego przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

W realiach kontrolowanej sprawy, w której zachodzi sprzeczność pomiędzy kodem PKD przeważającej działalności podanym przez skarżącą w złożonym wniosku (96.04.Z – Działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej, zob. rozporządzenie Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.), a kodem PKD ustalonym przez ZUS na dzień 30 września 2020 r. w oparciu o dane z bazy REGON ([...] – Sprzedaż detaliczna kosmetyków i artykułów toaletowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach), organ rentowy zobowiązany był zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a K.p.a.

Zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Jak stanowi natomiast art. 79a § 2 K.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Na organ nałożony został dodatkowy obowiązek polegający na wskazaniu stronie zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej komentowany przepis, jego celem jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Może to zapobiec wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie oraz zaskarżeniu decyzji przez stronę i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Przepis także nie ogranicza norm określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 K.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie. Pomimo wprowadzenia dodatkowego obowiązku dla organu nadal aktualne pozostają zawarte w art. 10 § 2 i 3 K.p.a. regulacje dotyczące odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże powinien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie. Przedłożenie dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek nastąpić powinno w terminie wyznaczonym stronie przez organ na wypowiedzenie się przez nią co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Termin ten może zostać przedłużony na zasadach ogólnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2020 do art. 79a).

Jak powyżej wskazano z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie polegające na zwolnieniu z obowiązku opłacania należnych składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranego rodzaju (w określonych branżach). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku (...) dokonuje się na podstawie"). Środek ten wprowadza domniemanie prawne zakładające, że wpis w rejestrze REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Obalenie tego domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru REGON.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, zob. także art. 180 K.p.a. i art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek wszczynając postępowanie administracyjne, zaś Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla niej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Organ rentowy powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc równocześnie zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 K.p.a. Skarżąca w realiach kontrolowanej sprawy w postępowaniu przed Zakładem przedłożyła już środki dowodowe, które w jej ocenie nie tylko mają świadczyć o rzeczywistym prowadzeniu przez nią innej niż przyjęta przez organ działalności gospodarczej, lecz ponadto zmierzają do wykazania, że wpis REGON, na którym opiera się organ, jest błędny. Przedstawione w tym względzie dokumenty zostały przez Zakład pominięte, co wskazuje dodatkowo na istotne uchybienie wymogom z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Powyższej przedstawione stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stornie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z podanych względów poddaną kontroli tut. Sądu decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą uznać trzeba za wadliwą, to jest wydaną z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tut. Sąd nie jest jednak uprawniony do tego, aby za organ rentowy przeprowadzić wymagane postępowanie wyjaśniające. Jak wynika z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Choć przepis ten przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodów z dokumentów, to dowody te mogą mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Sytuacja taka w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi, bowiem Zakład ograniczając się do informacji pozyskanych z rejestru REGON nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywiście prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.

Brak było także podstaw do tego, aby tut. Sąd skorzystał z art. 145a § 1 P.p.s.a., na który w petitum swojego wystąpienia wskazał Rzecznik. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 P.p.s.a., jeżeli jest oto uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Jako że uwzględnienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., bowiem stwierdzono w niej, że doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, skorzystanie z art. 145a § 1 P.p.s.a. stało się niedopuszczalne.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Zakład uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i wynikającego z niego wskazania co do dalszego postępowania. Zakład przede wszystkim weźmie pod uwagę i oceni z zachowaniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. dotychczas już przekazany przez skarżącą materiał dowodowy, w tym także materiał przedstawiony na etapie postępowania przed tut. Sądem. Zwróci przy tym szczególną uwagę na pismo Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] z [...] maja 2021 r., w którym stwierdzono, że do czasu zmiany wprowadzonej na podstawie danych CEIDG określenie przeważającej działalności w rejestrze REGON było zgodne z deklaracją skarżącej, dokonanej wnioskiem z [...] lipca 2010 r. i był to kod [...] PKD. Zachodzi podejrzenie – jak dalej czytamy w tym dokumencie – że w 2011 r. dokonano niewłaściwie przeniesienia danych do CEIDG w konsekwencji czego zgłoszenie w 2013 r. do CEIDG wniosku spowodowało automatyczne przekazanie do rejestru REGON danych, które mogły być obciążone błędem, a w konsekwencji takim błędem mógł być też obciążony stan rejestru REGON od [...] lutego 2013 r. do [...] stycznia 2021 r.

Organ rentowy w oparciu o ten materiał dowodowy oceni, z uwzględnieniem przepisów ustawy COVID-19 i z zachowaniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, czy zachodzą podstawy do przyjęcia, że skarżąca zgodnie z wnioskiem rzeczywiście prowadziła jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD [...], a gdyby uznał ten materiał za niewystarczający powinien go uzupełnić, chociażby poprzez wezwanie skarżącej o przesłanie dodatkowych, określonych rodzajowo dokumentów, bądź przez odebranie od skarżącej wyjaśnień.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.